Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 33/13
Data wyroku: 2013-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Urszula Iwanowska, Barbara Białecka, Zofia Rybicka-Szkibiel
Słowa kluczowe: Emerytura, Renta
Podstawa prawna: art. 95 i 96 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 33/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Zofia Rybicka - Szkibiel

Sędziowie:

SSA Barbara Białecka (spr.)
SSA Urszula Iwanowska

Protokolant:

St. sekr. sąd. Edyta Rakowska

po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. w Szczecinie
sprawyD. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o wysokość świadczenia
na skutek apelacji ubezpieczonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 1324/12

oddala apelację.

SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Barbara Białecka

Sygn. akt III AUa 33/13

Uzasadnienie:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK., decyzją z dnia 10 października 2012r. odmówił ubezpieczonemuD. K.wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w zbiegu z emeryturą.

Ubezpieczony nie zgodził się z wydaną decyzją podnosząc, że organ rentowy bezprawnie zabrał mu rentę i dlatego tez wniósł o przyznanie mu emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 1324/12 oddalił odwołanie ubezpieczonego. W ustaleniach faktycznych wskazał, iż ubezpieczonyD. K.urodzony (...), w dniu 3 września 2012 r. wystąpił do organu rentowego z wnioskiem o wypłatę świadczenia zbiegowego w postaci całej emerytury i połowy renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczony posiadał uprawnienia do pobierania renty z ogólnego stanu zdrowia od 26 stycznia 1978 r., przy czym od 1990 r. świadczenie było przyznane na stałe. Emeryturę przyznano ubezpieczonemu decyzją z dnia 17 maja 1990 r., począwszy od dnia 1 grudnia 1989 r. zawieszając prawo do renty inwalidzkiej. Ubezpieczony występował o uprawnienia do renty inwalidy wojennego, jednakże nigdy nie nabył prawa do takiego świadczenia (sprawy były także przedmiotem postępowania sądowego sygn. akt IVU 128/92, IVU 184/95, IVU 2529/98, IVU 396/00, IVU 47/02).

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny sąd wskazał, iż zgodnie zart.69 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzinobowiązującej w dniu wydania decyzji o przyznaniu emerytury w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury i renty albo rent przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Ubezpieczony decyzją z dnia 17 maja 1990r. miał przyznane prawo do emerytury i wypłacana ona była na podstawie art. 69 ust. 1 w/w ustawy gdyż świadczenie to było wyższe od pobieranej renty inwalidzkiej. Ubezpieczony nie odwołał się od tej decyzji i decyzja ta uprawomocniła się.
W dniu 3 września 2012r. ubezpieczony wystąpił z nowym wnioskiem o świadczenie zbiegowe tj. o emeryturę i rentę, podnosząc, że została mu ona przyznana na stałe.
Zgodnie z art. 95 ustawy z dnia 17 grudnia 1988r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2009r., 153 poz. 1227 ze zm.) w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez ubezpieczonego.
Zdaniem Sądu Okręgowego, organ rentowy zasadnie odmówił ubezpieczonemu na podstawie art.95 ust. 1 wymienionej ustawy wypłaty pełnej emerytury i połowy renty, albowiem przyznana emerytura jest wyższa od renty.
Jednocześnie sąd mieriti wskazał, że ustawodawca w art. 96 w/w ustawy wskazuje katalog świadczeń, które mogą być wypłacane w zbiegu ze świadczeniami z ustawy, a są to renta inwalidy wojennego lub wojskowego, renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w ustawie kombatanckiej i renta z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych, o których jest mowa w ustawie wypadkowej. Ubezpieczony nie posiada uprawnień do w/w rent.
W tym stanie rzeczy, stosownie do treściart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego jako bezzasadne.

Apelację wywiódł ubezpieczony, który podał, że wydany wyrok jest nierzetelny, niesprawiedliwy, nieadekwatny do przedstawionych faktów a jego treść wyraźnie zmierza do legalizacji bezprawnych działań ZUS oddział wK.. Wskazał także, iż rentę przyznała mu komisja lekarska w wyniku czego otrzymał decyzję przyznającą mu to świadczenie z dnia 30 marca 1978 r. znak Rp(...), która nie została dotychczas odwołana. Decyzją tą zakwalifikowano go do III gr. inwalidów tj. inwalidztwa powstałego z innych przyczyn niż wypadek przy pracy, a nie jak określono w wyroku „z przyczyn ogólnego stanu". Dalej apelujący podniósł, iż przyczyną inwalidztwa mogą także być przeżycia wojenne, wojskowe i obozowe. W jego przypadku inwalidztwo powstało wyłącznie w związku z przeżyciami w czasie II Wojny Światowej w ciężkim obozie pracy i działań w partyzantce AK, co potwierdza dokumentacja dołączona do uzupełnienia odwołania.
Tak podnosząc, apelujący wniósł o wznowienie wstrzymanych wpłat 50% renty inwalidzkiej od dnia wstrzymania do chwili obecnej i na bieżąco 100% emerytury.

Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:

Apelacja ubezpieczonego okazała się bezzasadna.
Ustalenia dotyczące stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości stron, ani Sądu Apelacyjnego. Analiza akt sprawy, w kontekście zarzutów środka zaskarżenia prowadzi do konstatacji, że kwestią sporną pozostała wykładnia obowiązujących przepisów w zakresie zbiegu prawa do emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący nie kwestionuje bowiem okoliczności przyznania prawa do powyższych świadczeń, ani też sposobu wyliczenia ich wysokości ale podważa eliminację zbiegu w znaczeniu jednoczesnego pobierania emerytury i renty, domagając się wypłacenia mu emerytury i części renty.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż regulacjaart. 96 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzewiduje co prawda wyjątki od obowiązującej na gruncie ubezpieczeń społecznych zasady niekumulacji świadczeń, co oznacza możliwość pobierania więcej niż jednego świadczenia, ale w przypadku ubezpieczonego nie występuje taka sytuacja. Katalog świadczeń, które mogą być wypłacane w zbiegu ze świadczeniami z ustawy to renta inwalidy wojennego lub wojskowego, renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w ustawie kombatanckiej, renta z tytułu wypadku przy pracy i chorób zawodowych, oraz renta spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, o których jest mowa w ustawie wypadkowej. Ubezpieczony, co prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy - nigdy nie nabył prawa do renty inwalidy wojennego, mimo że kilkukrotnie prowadzono w tym przedmiocie postępowania zarówno przed organem rentowym, jak i sądem. Nie ma on także prawa do żadnej innej z rent wymienionych w art. 96 ustawy emerytalnej.
Skoro zatem ubezpieczony posiadał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia od dnia 26 stycznia 1978 r., przy czym świadczenie to od 1990 roku przyznano mu na stałe, a decyzją z dnia 17 maja 1990 r., przyznano mu emeryturę począwszy od dnia 1 grudnia 1989 r., to nie było podstaw do wypłacenia mu świadczenia zbiegowego. W zgodzie bowiem z art. 95 ww. ustawy, zbieg prawa do kilku świadczeń określonych w ustawie rodzi dla organu rentowego obowiązek wypłaty tylko jednego – wyższego – świadczenia zgodnie z regułą wyrażoną w tym przepisie, przy czym wybór świadczenia przysługuje zainteresowanemu i jeżeli zażąda on wypłaty niższego świadczenia, żądanie musi być uwzględnione. Jeśli zainteresowany nie złoży żadnego oświadczenia w tej kwestii, organ rentowy kontynuuje wypłatę świadczenia wyższego. W przypadku apelującego wyższym świadczeniem jest emerytura i dlatego też to świadczenie jest ubezpieczonemu wypłacane.
Reasumując, zdaniem Sądu Apelacyjnego w sytuacji ubezpieczonego nie zachodzi możliwość zastosowania wobec niego prawa zbiegowego, albowiem w jego przypadku nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 96, a żaden inny przepis takiego zabiegu również nie przewiduje.
Kierując się powyższym, Sąd Apelacyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego za prawidłowe i w oparciu o dyspozycjęart. 385 k.p.c.oddalił apelację ubezpieczonego jako bezzasadną.

SSA Urszula Iwanowska SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Barbara Białecka