Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 379/12
Data wyroku: 2013-07-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Załęska-Bartkowiak
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt:III U 379/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak

Protokolant:

sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu w dniu22 lipca 2013 r. w Ostrołęce
sprawy z odwołaniaK. S., w którego miejsce wstąpiła następca prawnyA. S. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
orentę z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaK. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia11.08.2010r.znakI-(...)
i z dnia19.12.2011r.znakI-(...)

orzeka:

oddala odwołania.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2010r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłK. S.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Uznał wprawdzie, żeK. S.jest całkowicie niezdolny do pracy od dnia 19.04.2010r., jednak nie spełnia pozostałych warunków do uzyskania prawa do renty. Stwierdził bowiem, żeK. S.w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności zgromadził zaledwie 2 lata, 2 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych – zamiast 5 lat. Nadto ostatnie ubezpieczenie zakończyło się dnia 08.12.2000r., zatem niezdolność nie powstała w okresie ubezpieczenia ani w ciągu 18 miesięcy od jego zakończenia.

K. S.złożył odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, że ZUS nieprawidłowo obliczył jego staż ubezpieczeniowy. W toku postępowania wskazał, że łączył go w okresie od dnia 02.12.2003r. do dnia 30.11.2009r. stosunek pracy zA. S. (2)prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą(...)oraz wniósł o zaliczenie pracy uJ. R.w latach 1997-1998 oraz pracy w gospodarstwie rolnym jako okresu uzupełniającego.

Sąd postanowieniem z dnia 25.07.2011r. przekazał ma nocyart.47710§2 kpcwniosekK. S.o zaliczenie dodatkowych okresów składkowych i uzupełniających – do ZUS celem rozpoznania, a przedmiotowe postępowanie zawiesił do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie obliczenia stażu ubezpieczeniowego odwołującego (k.79).

W wyniku rozpoznania wniosku o doliczenie dodatkowych okresów – ZUS wydałdecyzję z dnia 19.12.2011r. W decyzji tej ZUS przyjął dodatkowo jako okresy składkowe okresy zatrudnienia w(...)Usługi (...).R.. Wobec powyższego staż ubezpieczeniowyK. S.wzrósł i wynosił 24 lata, 8 miesięcy i 28 dni. ZUS nie uwzględnił zatrudnienia wfirmie (...)oraz nie uwzględnił jako okresu uzupełniającego pracy w gospodarstwie rolnym w okresie zawierającym się w latach 1977-1997, wskazując, że w przypadku renty zalicza się jedynie okresy, za które odprowadzono składkę na ubezpieczenie rolnicze.
Od tej decyzjiK. S.także wniósł odwołanie. Zakwestionował staż ubezpieczeniowy wyliczony przez ZUS. Sprawa zawisła pod sygn. akt IIIU 171/12.

Na mocyart.219 kpcSąd połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Dnia 25.03.2012r.K. S.zmarł. Sąd zawiesił zatem postępowanie postanowieniem z dnia 30.03.2012r. Wobec zgłoszenia do udziału w sprawie następcy prawnego – żonyA. S. (1)– Sąd postanowieniem z dnia 23.05.2012r. podjął zawieszone postępowanie i prowadził postępowanie z jej udziałem. Jednocześnie Sąd ustalił, że nie ma innych osób, które po śmierciK. S.należałoby wezwać do udziału w sprawie. Zgodnie bowiem zart.136 ust.2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o to świadczenie wystąpiła, uprawnione są: małżonek, dzieci, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonek i dzieci, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Jedyną osobą, która prowadziła wspólne gospodarstwo domowe zK. S.była jego żonaA. S. (1)(k.202).

A. S. (1)poparła odwołanie i wniosła o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy na rzeczK. S.za okres do jego śmierci, tj. do dnia 25.03.2012r.

W toku postępowania organ rentowy złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przezK. S.przestępstwa poprzez złożenie w Sądzie Okręgowym w Ostrołęce w przedmiotowej sprawie sfałszowanych dokumentów w postaci 5 zaświadczeń o zatrudnieniu i osiąganych dochodach wfirmie (...), celem wprowadzenia w błąd Sądu i wydania wyroku niezgodnego z prawdą. W tej sprawie zostało wszczęte postępowanie przez Prokuraturę RejonowąW.-M.wW.i prowadzone pod sygn. akt 6Ds.2382/11/IV. W sprawie tej skierowano akt oskarżenia przeciwkoA. S. (2). Wobec śmierciK. S.– wobec niego postępowanie karne umorzono.

Sąd ponownie zawiesił niniejsze postępowanie postanowieniem z dnia 19.02.2013r. do czasu prawomocnego zakończenia postepowania w sprawie karnej toczącej się pod sygn. akt IIIK 686/12 przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa, w której oskarżonym byłA. S. (2)za wystawienieK. S.podrobionego zaświadczenia z dnia 17.06.2004r. o zarobkach wfirmie (...)celem posłużenia się nim w banku i uzyskania kredytu. Po uprawomocnieniu się wyroku, który zapadł w sprawie karnej, Sąd postanowieniem z dnia 05.07.2013r. podjął zawieszone postępowanie.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

K. S.pierwszy wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy złożył dnia 11.06.2010r. Wobec powyższego został skierowany na badanie przez lekarza orzecznika ZUS, który w swym orzeczeniu z dnia 07.07.2010r. stwierdził, żeK. S.jest całkowicie niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 31.07.2011r., przy czym niezdolność ta powstała dnia 19.04.2010r.
ZUS ustalił w oparciu o złożoną dokumentację, żeK. S.zgromadził staż pracy wynoszący 23 lata, 11 miesięcy i 4 dni. Przy czym w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności – zgromadził on jedynie 5 miesięcy i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych zamiast wymaganych 5 lat. Nadto ZUS ustalił, że ostatni okres ubezpieczeniaK. S.zakończył się dnia 08.12.2000r.
Na skutek wskazania przezK. S.w toku postępowania dodatkowych okresów składkowych i uzupełniających – ZUS ponownie przeliczył staż ubezpieczeniowyK. S.. Doliczył okresy zatrudnienia uJ. R.. To spowodowało, że ogólny staż ubezpieczeniowyK. S.wzrósł do 24 lat, 8 miesięcy i 28 dni. Nadal jednak ostatni okres ubezpieczenia kończył się dnia 08.12.2000r. oraz nie zmienił się staż w ostatnim dziesięcioleciu.

Zgodnie z treściąart.57 ust.1ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) - renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełniłłącznienastępujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała we wskazanych w ustawie okresach składkowych lub nieskładkowych albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

W niniejszej sprawie bezsporne pomiędzy stronami pozostawało to, żeK. S.był całkowicie niezdolny do pracy. PonieważK. S.nie wniósł sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, zatem Sąd nie mógł analizować, czy data powstania niezdolności wskazana przez lekarza orzecznika ZUS, była prawidłowa. Zgodnie bowiem zart.4779§31kpc– Sąd zobligowany by był do odrzucenia odwołania opartego na zarzucie wskazania przez lekarza orzecznika ZUS niewłaściwej daty powstania niezdolności w sytuacji, gdy od tego orzeczenia nie został wniesiony sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS. Przy czym podnieść należy, że w toku postępowania taki zarzut nigdy nie został podniesiony, a postępowanie dotyczyło jedynie stażu ubezpieczeniowegoK. S..

Wobec powyższego rozstrzygnięcie niniejszej sprawie uzależnione było od wykazania, czyK. S.spełnia warunki, o których mowa w art.57 ust.1 pkt 2 i 3 w/w ustawy, ewentualnie od wykazania przez niego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego.

Gdy chodzi o wykazanie przez odwołującego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, Sąd wziął pod uwagę, że wniosek o rentęK. S.złożył dnia 11.06.2010r. Nie obowiązywał wówczas art.58 ust.4 w/w ustawy, który wszedł w życie dopiero dnia 23.09.2011r., a który stanowi, że jedynie taki ubezpieczony, który legitymuje się 30-letnim okresem składkowym i jest całkowicie niezdolny do pracy, nie musi wykazywać, że w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności lub złożeniem wniosku o rentę ma zgromadzonych przynajmniej 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych.
Sąd stanął na stanowisku, że przy ocenie, czyK. S.należy się prawo do renty, należy brać pod uwagę stan prawny istniejący w dacie składania przez niego wniosku o rentę. Wówczas ustawodawca w art.57 ust.2 w/w ustawy stwierdzał jedynie, że mężczyzna, który wykazał 25-letni okres składkowy i nieskładkowy i jest całkowicie niezdolny do pracy – nie musi spełniać wymogu, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 3 w/w ustawy tj. jego niezdolność do pracy nie musi powstać w okresie ubezpieczenia lub w ciągu 18 miesięcy od ustania ostatniego ubezpieczenia. Ustawodawca nie regulował natomiast kwestii, czy taka osoba winna w ostatnim 10-leciu legitymować się co najmniej 5-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. W tej kwestii na tle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23.03.2006r. (I UZP 5/2005, OSNP z 2006, nr 19-20, poz.305) ugruntowało się jednolite orzecznictwo, uznające, że ubezpieczeni o 25-letnim okresie składkowym i nieskładkowym nie muszą także spełniać warunku, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 2 w/w ustawy. Taki stan trwał do dnia 23.09.2011r., gdy wszedł w życie przywołany powyżej art.58 ust.4 w/w ustawy, który tę kwestię unormował.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd analizował czyK. S.zgromadził 25 lat stażu pracy.

Odwołujący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, sprecyzował na rozprawie z dnia 07.02.2012r., że w niniejszej sprawie będzie wykazywał jedynie, że łączyła go zA. S. (2)umowa o pracę, która jego zdaniem w niektórych okresach nosiła znamiona umowy zlecenie i jedynie na okoliczność zaliczenia tego okresu złożył wnioski dowodowe (k.124-125).

Na okoliczność charakteru umowy łączącejK. S.zA. S. (2)Sąd na wniosek odwołującego dopuścił dowód z przesłuchania świadków:A. S. (2)(k.137-140),M. P.(k.140-141),M. O.(k.222),M. S.(k.264-265) iP. Z.(k.265-266). Nadto na okoliczność, żeK. S.łączyła zA. S. (2)umowa o pracę, pełnomocnik odwołującego złożył zaświadczenia wystawione przezA. S. (2)o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (załączniki do pisma przy k.42).

Na podstawie zeznań świadków Sąd doszedł do przekonania, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, żeK. S.był pracownikiemfirmy (...)lub że łączyła go z tą firmą umowa o usługi. Zdaniem Sądu z zeznań tych wynika natomiast, że w pewnych okresachK. S.zawierał z poszczególnymi osobami tj. zA. S. (2),M. P.,M. S.iP. Z.umowy o dzieło.

A. S. (2)w swych zeznaniach kategorycznie zaprzeczył jakoby zatrudniałK. S.. Zeznał, że poznał go podczas wykonywania prac na budowie przyul. (...)wW..K. S.pracował wówczas na rzecz innego podwykonawcy przy pracach wykończeniowych. Po jakimś czasieK. S.zgłosił się dofirmy (...), oferując swe usługi.Firma (...)specjalizowała się wówczas w pracach dekarskich, zatem nie miała potrzeby zatrudniania osoby specjalizującej się w pracach wykończeniowych. Przy czymA. S. (2)postanowił wykonać prace wykończeniowe we własnym biurze i powierzył te praceK. S., którego określał mianem „złotej rączki”. NadtoK. S.wykonywał prace wykończeniowe w domuA. S. (2)kołoC..A. S. (2)umawiał się z nim na wykonanie określonych prac i za ich wykonanie rozliczał się z nim np. za ułożenie metra glazury płacił 25zł. WC.K. S.upoważniony został do odbioru materiałów dowożonych zhurtowni (...).A. S. (2)miał się rozliczyć zK. S.za wykonanie poszczególnych prac wC., jednak strony zerwały umowę.K. S.nie wykonał prac, do których się zobowiązał. Opuścił budynek.A. S. (2)obwiniałK. S., że pozostawił budynek w takim stanie, że przez 3 miesiące lała się do niego woda. Stwierdził wręcz, że gdybyK. S.był jego pracownikiem, to poniósłby konsekwencje takiego działania, bo straty zostały ocenione na 150.000zł.K. S.nie oddałA. S. (2)kluczy do domu wC..
Pomimo tegoA. S. (2)wysoko oceniał umiejętnościK. S., dlatego polecał go swym znajomym. M.in. polecił go swemu bratuM. S., który wykonywał w mieszkaniu prace remontowo-wykończeniowe oraz polecił goP. Z.. Podkreślał jednak, że nie miał żadnego zysku z pośredniczenia w skontaktowaniuK. S.z innymi osobami, na rzecz których ten wykonywał prace wykończeniowe lub remontowe.
ŚwiadekA. S. (2)przyznał, że podpisywał zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniuK. S.. Stwierdził, że robił to, bo pracownicy go o to prosili, żeby pomógłK. S., bo miał kłopoty finansowe. Stwierdził, że dokumenty te miały służyć w staraniu się przez odwołującego w uzyskaniu zasiłku mieszkaniowego w gminie lub kredytu w banku. Stwierdził, że zrobił to z litości, a w konsekwencji stanie przez to przed Sądem jako oskarżony.
ŚwiadekA. S. (2)podkreślił, żeK. S.nie był zainteresowany zawarciem umowy o pracę, bo była prowadzona przeciwko niemu egzekucja przez komornika i chciał uniknąć zajęcia wynagrodzenia.

Z zeznańM. P.wynika natomiast, że była ona sekretarką wfirmie (...)w latach 2000-2005 oraz od 2007r. Ona także zaprzeczyła jakobyK. S.był pracownikiem w tej firmie. Z jej zeznań wynika, żeK. S.pojawiał się od czasu do czasu w firmie, bo zawsze szukał pracy. W związku z tym zawarto z nim ustne umowy, na podstawie których pomalował pokój w mieszkaniuM. P.. Wykonał też prace wykończeniowe w lokalu w biurze takie jak: położenie glazury, wykładziny, pomalowanie. Świadek miała także wiedzę, żeK. S.wykonywał dlaA. S. (2)– jako osoby prywatnej, a nie w ramach firmy – prace w domu wC., ale nie znała szczegółów. Po okazaniu zaświadczeń, na których odwołujący budował wniosek, że był pracownikiemfirmy (...), świadek stwierdziła, że niektóre zaświadczenia wypełniała ona, a niektóre inny pracownik. Stwierdziła także, że według niejA. S. (2)jest niemądry, bo jak ktoś o coś go prosi, to chce mu pomóc. Zdaniem świadka,A. S. (2)wystawił te zaświadczenia, bo chciałK. S.pomóc.

Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków. Zeznania te Sąd ocenił jako szczere.A. S. (2)nie zaprzeczał, że wystawił zaświadczenia, z których wynika, żeK. S.był jego pracownikiem. Jednak w logiczny sposób wyjaśnił, z jakich powodów to uczynił. Widoczne było, że aktualnie w krytyczny sposób odnosi się do swego zachowania. Analogiczne wnioski płyną z zeznańM. P.. Warto w tym miejscu odnotować, że świadek w przerwie pomiędzy kolejnymi zatrudnieniami wfirmie (...)była pracownikiem prokuratury. Już choćby z racji doświadczenia zdobytego w tej pracy świadek otwarcie określała zachowanieA. S. (2), polegające na wystawieniu zaświadczenia o zatrudnieniuK. S., jako niemądre. Z ich zeznań wynika także, żeK. S.nigdy nie był pracownikiemfirmy (...), a kontakty z nim ograniczały się do zawierania pomiędzyA. S. (2)lubM. P.aK. S.umów na wykonanie konkretnych prac wykończeniowych. Wynagrodzenie zaś było uzależnione od wykonania umówionej pracy.
Zeznanie świadkaA. S. (2)w części, w której stwierdził on, żeK. S.nie był zainteresowany zawarciem umowy o pracę, bo obawiał się zajęcia wynagrodzenia przez komornika, znajduje potwierdzenie w aktach egzekucyjnych prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Przasnyszu (k.163,170-174). Nadto w aktach tych znajduje się informacjaA. S. (2)skierowana do komornika, że aniA. S. (1)aniK. S.nie są pracownikami jego firmy (k.173,174), co także koreluje z zeznaniami złożonymi przez niego w tej sprawie. Natomiast zeznanie tego świadka w części, zeK. S.potrzebował zaświadczenia o zatrudnieniu celem uzyskania zasiłku mieszkaniowego w gminie lub celem uzyskania kredytu w banku także znajduje potwierdzenie w dokumentach. Z informacji z Urzędu Miejskiego wM.M.. wynika, żeA. S. (1)ubiegała się w spornym okresie o przyznanie dodatku mieszkaniowego w 2006r. i 2007r. (k.165). Wprawdzie z informacji tej wynika, żeK. S.nie składał wówczas żadnych dokumentów związanych z zatrudnieniem uA. S. (2), lecz podnieść należy, że przy ubieganiu się o ten dodatek małżonkowieS.nie byli zainteresowani wykazywaniem wysokiego dochodu, tym bardziej w sytuacji, gdyK. S.nie był pracownikiem wfirmie (...)i był zarejestrowany jako bezrobotny. NatomiastA. S. (2)mógł być przekonany, że takie zaświadczenie jestK. S.potrzebne w tym celu i je wystawił. Nie miał natomiast wpływu na to, jak je w rzeczywistościK. S.wykorzysta. Należy jednak odnotować, żeA. S. (2)miał wiedzę, żeK. S.o taki dodatek się ubiegał. To czyni wiarygodnym jego zeznanie, że zaświadczenia o zatrudnieniu wystawiał jedynie w źle pojętym mniemaniu, iż pomaga tymK. S.. Natomiast zeznanie w części dotyczącej tego, że zaświadczenia te miały służyć uzyskaniu kredytów z banku – znajdują potwierdzenie w ustaleniach sprawy karnej IIIK 686/12.

ŚwiadekM. O.jest właścicielem hurtowni materiałów budowlanych wK.i dostarczał materiały na posesjęA. S. (2)wC.w 2005r. Potwierdził, że materiały odbierałK. S.z upoważnieniaA. S. (2). Poza tym niewiele więcej wynika z zeznań tego świadka. Nie miał on bowiem wiedzy, jaka umowa łączyłaK. S.zA. S. (2). Okoliczność, żeK. S.mówił świadkowi, że jest pracownikiemfirmy (...), nie oznacza, że istotnie łączyła ich umowa o pracę. Mógł być to skrót myślowy, którym posłużył sięK. S.. Z zeznań tego świadka wynika jedynie, żeK. S.wykonywał prace wykończeniowe wC., ale nie wynika na podstawie jakiej umowy.

ŚwiadekM. S., będący bratemA. S. (2), potwierdził, żeK. S.wykonywał w jego mieszkaniu prace wykończeniowe około 2008r.-2009r. przez 2-3 miesiące. Stwierdził, że jako „złota rączka” został polecony przez jego brata, ale nie był pracownikiemA. S. (2). Z jego zeznań wynika, że to on ustalał zK. S.zakres prac i on bezpośrednio się z nim rozliczał.(...)wynagrodzenia był taki, że ustalili, iż za całość pracM. S.zapłaciK. S.8.000zł. Płacił mu sukcesywnie, co tydzień część umówionej kwoty w zależności od postępu prac.K. S.wykonywał te prace pod nadzoremM. S., nie miał ustalonych godzin pracy.M. S.dostarczał mu materiały potrzebne do pracy.A. S. (2)nie pojawiał się podczas wykonywania prac przezK. S..

Sąd dał wiarę zeznaniom tego świadka. Świadek jest księdzem. Starał się składać szczegółowe zeznania. Nie zasłaniał się niepamięcią.

Natomiast z zeznań świadkaP. Z.wynika, żeK. S.wykładał mu klinkierem taras w budynku wM., za co zapłacił około 150zł. Sąd za niewiarygodne uznał natomiast zeznanie tego świadka w części, w której stwierdził, że za tę pracę rozliczał się zA. S. (2)gotówką, etapami po wykonaniu pracy. Z zeznań tego świadka wynika, żeA. S. (2)przyjeżdżał 2-3 razy po pieniądze, a nadtoA. S. (2)przywiózł materiały doM.. Oznaczałoby to, żeA. S. (2)przemierzał około trzech razy drogę pomiędzyW.aM., jedynie po to, aby w sumie odebrać stosunkowo niewielką kwotę, bo 150zł. Gdyby dać wiarę zeznaniom tego świadka, to znaczną część zapłaty pochłonęłyby koszty paliwa za przejazd doM.. Nadto nielogiczny staje się wówczas ten fragment zeznań świadka, w którym stwierdził, że poprosiłK. S.o wykonanie tych prac, skoro w dalszej części zeznań starał się przekonać, że decydentem był rzekomoA. S. (2).

Wobec powyższego jedynym dowodem, na którymK. S.mógł oprzeć swe twierdzenie, że łączyła go zfirmą (...)umowa o pracę, były zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 2005r., pod którymi widnieje podpisA. S. (2)(załączniki do pisma z k.42).

Po złożeniu przezK. S.opisanych powyżej zaświadczeń, ZUS powiadomił Prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy przezA. S. (2). Na skutek tego wszczęto postępowanie. Sprawa toczy się w Prokuraturze RejonowejW.M.pod sygn. 6Ds/2382/11/IV. Dnia 16.07.2012r. postawionoA. S. (2)siedem zarzutów dotyczących ułatwienia popełnieniaK. S.czynu zabronionego polegającego na przedłożeniu w różnych bankach w celu uzyskania kredytu podrobionych zaświadczeń o zarobkach i zatrudnieniu wfirmie (...), które to zaświadczenia wystawiałA. S. (2). Postawiono teżA. S. (2)zarzuty podrobienia tych zaświadczeń w celu użycia za autentyczne (k.163-164 sprawy IIIK 686/12). Zarzuty dotyczą wszystkich zaświadczeń, które zostały złożone w toku niniejszego postępowania.
PonieważA. S. (2)potwierdził fakt wystawienia zaświadczenia z dnia 17.06.2004r., zatem w tym zakresie wyłączono materiał i skierowano akt oskarżenia. Sprawa zawisła w Sądzie Rejonowym dla WarszawyM.wW.pod sygn. akt IIIK 686/12. W dniu 30.04.2013r. zapadł wyrok, którym skazanoA. S. (2)za to, że w dniu 17.06.2004r. działając w zamiarze, abyK. S.popełnił czyn zabroniony polegający na przedłożeniu w(...) S.A.w celu uzyskania w w/w banku kredytu w wysokości 10.344,83zł podrobionego dokumentu w postaci zaświadczenia z dnia 17.06.2004r. o zarobkach w(...)A. S. (2), ułatwił mu jego popełnienie w ten sposób, że wystawiłK. S.w/w zaświadczenie (k.252-253 akt IIIK 686/12). Wyrok ten uprawomocnił się.
Co do pozostałych zarzutów przeciwkoA. S. (2)postępowanie nadal się toczy, albowiem zaszła konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego grafologa.

Skutkiem czynności podjętych przez Prokuraturę było także wyłączenie do odrębnego postępowania materiałów przeciwkoK. S.. Sprawa prowadzona była pod sygn. akt 6Ds 1632/12/IV.K. S.podejrzany był m.in. o to, że użył poprzez przekazanie swemu pełnomocnikowi jako autentycznych, celem dołączenia do akt postępowania sądowego Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt IIIU 1508/10 podrobionych w nieustalonych bliżej okolicznościach zaświadczeń o zatrudnieniu wfirmie (...). Nadto podejrzany był o posłużenie się tymi zaświadczeniami w licznych bankach w celu uzyskania kredytów. Dnia 31.07.2012r. wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec śmierciK. S.(k.244-247).

Zgodnie zart.11 kpc– ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.

Wobec powyższego ustalenia zapadłe w sprawie IIIK 686/12 są wiążące w ten sprawie. Oznacza to, że zaświadczenie z dnia 17.06.2004r. o zatrudnieniuK. S.przezfirmę (...)jest podrobione, gdyżK. S.nie był pracownikiem tej firmy. Wprawdzie nie zakończyło się postępowanie karne dotyczące zaświadczeń, które zostały złożone przezK. S.w niniejszym postępowaniu, lecz Sąd miał na uwadze, że było to jedynie skutkiem tego, żeA. S. (2)nie rozpoznał pod nimi własnego podpisu. Natomiast w toku postępowania karnego konsekwentnie zaprzeczał jakobyK. S.był jego pracownikiem, a ta przecież okoliczność jest najistotniejsza w przedmiotowym postępowaniu.

Ustalenia poczynione w sprawie karnej są zbieżne z ustaleniami poczynionymi w niniejszej sprawie. Sprowadzają się do konkluzji, żeK. S.nie był pracownikiemfirmy (...), a zaświadczenia o tym zatrudnieniu były podrobione celem uzyskania przez niego kredytów w różnych bankach. Dodatkowo wskazać należy, że z informacji Urzędu Skarbowego wM.M.. wynika, żeK. S.w latach 2003-2009 nie składał zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (k.157 a.r.). Natomiast z informacji z Powiatowego Urzędu Pracy wM.M.. (k.160 a.s.) wynika, żeK. S.był zarejestrowany jako bezrobotny od dnia 01.12.1999r. do dnia 13.03.2012r. (data wystawienia tego dokumentu).

W tym miejscu podnieść należy, że dlaA. S. (2)fakt karalności ma bardzo duże konsekwencje, albowiem jest on przedsiębiorcą i często przy przetargach wymagane jest zaświadczenie o niekaralności. W tym kontekście korzystniejsze byłoby przyznanie przez niego, żeK. S.był jego pracownikiem – gdyby tak rzeczywiście było. Poniósłby wówczas jedynie konsekwencje finansowe. SkoroA. S. (2)w toku całego postępowania karnego oraz w niniejszej sprawie konsekwentnie zaprzeczał, abyK. S.był jego pracownikiem i przyznawał się do podrobienia zaświadczeń o jego zatrudnieniu, to należy uznać, że zeznanie to jest szczere.

Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, żeK. S.wykonywał prace remontowo-wykończeniowe na rzecz:A. S. (2),M. S.,P. Z.iM. P.w ramach umów o dzieło. Zgodnie zart.627 kc– przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Cechą charakterystyczną tej umowy jest osiągnięcie rezultatu, za który należy się wynagrodzenie. Analiza zeznań świadków prowadzi do wniosku, żeK. S.zobowiązywał się do wykonania określonych prac, a za wykonanie tych prac miał otrzymać umówione wynagrodzenie.

To ustalenie jest o tyle istotne w przedmiotowej sprawie, żeart.6 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn. Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz.1585 ze zm.) nie wymienia osób wykonujących prace na podstawie umów o dzieło jako osób obowiązkowo podlegających ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Tym samym fakt wykonywania prac na podstawie umów o dzieło nie wzbogaca stażu ubezpieczeniowegoK. S., albowiem nie istniał obowiązek uiszczania składek na ZUS od wynagrodzenia za wykonanie dzieła.

Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że brak jest podstaw do ustalenia, żeK. S.łączył zfirmą (...)stosunek pracy. Zgodnie bowiem zart.22§1 kp– przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. W stosunkach łączących odwołującego zfirmą (...)nie można dopatrzyć się elementów typowych dla stosunku pracy:K. S.nie wykonywał prac na rzeczfirmy (...), ale na rzecz poszczególnych osób fizycznych, z którymi w sposób dorozumiany zawierał umowy o dzieło, nie pracował pod kierownictwem osób reprezentującychfirmę (...), a miejsce i czas jego prac był wyznaczany przez osoby, z którymi zawierał umowy o dzieło. Także te osoby płaciły mu wynagrodzenie za wykonanie określonych prac, a więc za rezultat.

Tym samym w przedmiotowym postępowaniu nie wykazano, abyK. S.zgromadził 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nie ma zatem wobec niego zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23.03.2006r. (I UZP 5/2005, OSNP z 2006, nr 19-20, poz.305), z której wynikało, że mężczyźni całkowicie niezdolni do pracy, którzy zgromadzili 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, nie muszą spełniać przesłanki określonej w art.57 ust.1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W konsekwencjiK. S.nie spełnił także przesłanek z art.57 ust.1 pkt 2 i 3 w/w ustawy: w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności lub złożeniem wniosku o rentę nie zgromadził 5 lat składkowych i nieskładkowych, a jego niezdolność do pracy nie powstała w okresie ubezpieczenia ani w ciągu 18 miesięcy od ostatniego ubezpieczenia.

Jedynie na marginesie podnieść należy, że strona odwołująca sprecyzowała, iż w niniejszym postępowaniu będzie wykazywała, że pomiędzyK. S.afirmą (...)była zawarta umowa o pracę ewentualnie okresowo – umowa zlecenia i wszystkie wnioski dowodowe dotyczyły tej kwestii (k.124-125). Dlatego Sąd nie analizował, czy należy zaliczyćK. S.do stażu okres pracy w gospodarstwie rolnym. Niemniej jednak podnieść należy, że zgodnie z art.10 ust.2 w/w ustawy - przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy zalicza się jedynie okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 są krótsze od okresu wymaganego do przyznania renty, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.K. S.nie wykazał, aby była za niego odprowadzona składka na ubezpieczenie społeczne rolników. Brak zatem podstaw do zaliczenia mu okresu pracy w gospodarstwie rolnym.

Z tych względów Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 kpcoddalił odwołanie.