Sąd Okręgowy w Białymstoku
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 684/13
Data wyroku: 2013-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Suter, Alicja Dubij, Grażyna Wołosowicz
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 222 kc
Teza: brak

Sygn. akt II Ca 684/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bogusław Suter (spr.)

Sędziowie:

SSO Grażyna Wołosowicz
SSR del. Alicja Dubij

Protokolant:

st. sekr. sąd. Zofia Szczęsnowicz

po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyB.-Zarządu Mienia (...)wB.
przeciwkoA. G.iD. G.
o opróżnienie lokalu mieszkalnego
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt I C 745/12

I
oddala apelację;

II
zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
Powódka GminaB.-Zarząd Mienia (...)wB.wnosiła o nakazanie pozwanymA. G.iD. G., aby opróżnili i wydali powódcelokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...). Wnosiła też o zasądzenie solidarnie od pozwanych na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazywała, że pozwani zajmująlokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)bez tytułu prawnego, bowiem przysługujące im prawo najmu tego lokalu zostało wypowiedziane ze skutkiem na dzień 30 listopada 2011 roku, z uwagi na posiadanie przez pozwanych prawa do lokalu mieszkalnego położonego wB.przyulicy (...)III(...). Nadto podnosiła, że wlokalu mieszkalnym numer (...)położonym wB.przyulicy (...)córki pozwanych i osoby je odwiedzające urządzają regularne libacje alkoholowe, co narusza porządek domowy.
Wyrokiem zaocznym z dnia 27 kwietnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku nakazał pozwanym opróżnienie i wydanielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...), ustalił też, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego, zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki koszty procesu i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
W sprzeciwie od tego wyroku zaocznego pozwani domagali się jego uchylenia i oddalenia powództwa.
Wskazywali, że żądanie powódki jest przedwczesne i narusza przepisyustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwaorazustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnosili, że pozwanym przysługuje prawo nabycia na warunkach preferencyjnychlokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...). Przyznali przy tym, że do chwili obecnej nie otrzymali od Prezydenta MiastaB.pozytywnej decyzji co do wniosku o nabycie na warunkach preferencyjnych przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Według pozwanych nie ma do nich zastosowaniaart. 11 ust 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, bowiemlokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)A. G.otrzymał jako mieszkanie funkcyjne na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji wB..
Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku utrzymał w całości w mocy wyrok zaoczny tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2012 roku.
Sąd Rejonowy ustalił, że decyzją nr(...)z dnia 1 października 1990 roku na podstawie zarządzenia nr 10/88 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 lutego 1988 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater będących w dyspozycji Ministra Spraw WewnętrznychA. G.uzyskał przydział mieszkania funkcyjnego -lokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...). Do zamieszkiwania w tym lokalu była uprawniona także żonaA. D.G..D. G.zamieszkiwała w tym lokalu do 1995 roku, a następnie zamieszkała w domu położonym wB.przyulicy (...)III(...), którego jest współwłaścicielką. Współwłaścicielem domu położonego wB.przyulicy (...)III(...)jest teżA. G..A. G.twierdził, że nie mieszka pod tym adresem z powodu złych relacji z teściową. ZasadniczoA. G.zajmujelokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...), aczkolwiek w czasie gdy skierowano do niego wypowiedzenie umowy najmu, przebywał on za granicą, gdzie pracował.A. G.iD. G.wlokalu numer (...)położonym wB.przyulicy (...)pozostawili rzeczy osobiste, ruchomości. CzasamiD. G.iA. G.spotykają się w tym lokalu mieszkalnym. Od wielu latA. G.iD. G.uiszczali czynsz najmu za ten lokal mieszkalny na rzecz GminyB..A. G.iD. G.nadal chcą zajmowaćlokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)wB.i wykupić go z bonifikatą.A. G.ubiegał się o wykup tego lokalu mieszkalnego składając do Prezydenta MiastaB.podanie w dniu 30 maja 2001 roku, jak też w dniu 8 kwietnia 2009 roku, ale do wykupu nie doszło.
Sąd I instancji ustalił również, że na mocy umowy darowizny z dnia 17 kwietnia 2002 roku Skarb Państwa przeniósł na rzecz GminyB.własność nieruchomości położonej wB.przyulicy (...)składającej się z siedmiu działek oznaczonychnumerami geodezyjnymi (...)zabudowanej trzema budynkamimieszkalnymi o numerach (...), dla której Sąd Rejonowy w Białymstoku prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...). Załącznikiem do tej umowy były cztery wykazy najemców, którzy złożyli wnioski o wykup zajmowanych lokali na podstawieart. 10 ustawy o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa.
Z dalszych ustaleń Sądu Rejonowego wynikało, że pismem z dnia 12 października 2011 rokuZarząd Mienia (...)wB.wypowiedziałA. G.iD. G.najemlokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...)wB.ze skutkiem na dzień 30 listopada 2011 roku z uwagi na to, że są oni właścicielami zabudowanej nieruchomości położonej wB.przyulicy (...)III(...). Lokatorzy zostali wezwani do wydania lokalu mieszkalnego w dniu 1 grudnia 2011 roku, ale do chwili złożenia pozwu w niniejszej sprawie nie uczynili tego.
Nadto Sąd Rejonowy ustalił, żeA. G.iD. G.nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne. Nie korzystają też i nie korzystali z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wB.. Wiosną 2012 rokuA. G.wyjeżdżał doB.(1)w celach zarobkowych.A. G.często przebywa też na wsi, gdzie razem z braćmi prowadzi gospodarstwo rolne po zmarłych rodzicach.
W rozważaniach prawnych Sąd I instancji odniósł się do zarzutu pozwanych, że umowa darowizny z dnia 17 kwietnia 2002 roku, na mocy której Skarb Państwa przeniósł na rzecz GminyB.własność nieruchomości położnej wB.przyulicy (...)jest sprzeczna zart. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa(Dz. U. z 2001 roku, Nr 4, poz. 24 ze zm.). Wskazał, że z art. 3 ust. 1 tej ustawy w pierwotnym brzmieniu (sprzed zmiany dokonanej w 2005 roku) wynika, iż pod rygorem nieważności, zbywane mogą być wyłącznie mieszkania na zasadach określonych w ustawie. W ustawie tej wskazano też, że przez pojęcie „mieszkanie" należy rozumieć bądź lokal mieszkalny w rozumieniu przepisówustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali(Dz. U. z 2000 roku, Nr 80, poz. 903) będący własnością zbywcy lub będący we władaniu państwowej osoby prawnej, która wykonuje prawo własności na rzecz Skarbu Państwa bądź zabudowaną jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym nieruchomość gruntową, będącą własnością zbywcy lub oddaną mu w użytkowanie wieczyste, przy czym działka nie powinna przekraczać rozmiarów niezbędnych do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynku i urządzeń z nimi związanych. Dalej Sąd Rejonowy zaznaczył, że istotne zmiany do tej ustawy wprowadzonoustawą z dnia 7 lipca 2005 roku o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości(Dz. U. z 2005 roku, Nr 157 poz. 1315). Do art. 3 ustawy dodano ust 2 w brzmieniu „Zbycie nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym na rzecz innych osób niż osoby uprawnione nie może nastąpić z pominięciem przysługującego tym osobom pierwszeństwa w nabyciu lokali mieszkalnych położonych w tym budynku.". Sąd I instancji podkreślił, że z art. 6 ustawy zmieniającej z 2005 roku wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych zawarciem umowy sprzedaży mieszkania przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmieniającej.A. G.złożył wniosek o wykuplokalu mieszkalnego numer (...)położnego wB.przyulicy (...)przed dokonaniem darowizny zabudowanej nieruchomości położnej wB.przyulicy (...)wB.na rzecz GminyB., a procedura nabycia tego lokalu nie została zakończona przed datą wejścia w życieustawy z dnia 7 lipca 2005 roku o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości. Zgodnie z art. 5 tej ustawy jeżeli w procesach przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego, likwidacji, zbywania, komercjalizacji, prywatyzacji lub upadłości mieszkanie zdefiniowane w ustawie (art. 2 pkt 3), przestało być mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub innej państwowej jednostki organizacyjnej albo spółki handlowej, w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, osobie fizycznej zajmującej to mieszkanie w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie umowy najmu albo decyzji administracyjnej o jego przydziale przysługuje prawo pierwokupu tego mieszkania (ust 1). Prawo to przysługuje jeżeli w procesach przekształceniowych opisanych wyżej zostało naruszone prawo osoby określonej według treści pierwotnej ustawy do nabycia zajmowanego przez nią mieszkania, a w szczególności prawo pierwszeństwa, o którym mowa w art. 4 ustawy lub naruszono interes prawny osoby fizycznej określonej w ustawie. Owo naruszenie prawa lub interesu prawnego winno zostać stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu. Prawo pierwokupu wygasa, jeżeli w okresie 3 lat, licząc od dnia wejścia w życie ustawy z 2005 roku, nie wniesiono pozwu o stwierdzenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Z oświadczeń pozwanych wynika zaś, że w ustawowym terminie pozwani nie uzyskali opisanego w przepisach orzeczenia, tym samym nie służy im prawo pierwszeństwa w nabyciu mieszkania, o ile oczywiście GminaB.zdecydowałaby się na jego wyodrębnienie i sprzedaż. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że niezasadny jest zarzut pozwanych o sprzeczności umowy darowizny z dnia 17 kwietnia 2002 roku z art. 3 ustawy z 2000 roku. Powyższe wymaga bowiem orzeczenia sądu. Ponadto skoro do czasu wejścia w życie ustawy z 2005 roku sprawa z wniosku pozwanego o nabycie lokalu na zasadach preferencyjnych nie została zakończona zawarciem umowy sprzedaży mieszkania, to do pozwanych mają zastosowanie przepisy ustawy po zmianach z 2005 roku. Sąd I instancji powołał się także na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 roku (I CSK 19/10, Biul. SN 2010/9/14), w którym wskazano, że z art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku wynika, że jeżeli w procesach przekształceń własnościowych, samodzielny lokal mieszkalny, (t.j. lokal mieszkalny w rozumieniu przepisówustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali, j.t.: Dz. U. z 2000 roku, Nr 80, poz. 903 ze zm.), będący własnością przedsiębiorstwa państwowego, przestał być mieszkaniem zakładowym tego przedsiębiorstwa, osobie fizycznej zajmującej to mieszkanie w dniu 18 września 2005 roku na podstawie umowy najmu albo decyzji administracyjnej o jego przydziale, przysługuje prawo pierwokupu tego mieszkania jeżeli w procesach przekształceń własnościowych naruszone zostało prawo tej osoby do nabycia zajmowanego przez nią mieszkania, w szczególności prawo pierwszeństwa w nabyciu tego mieszkania, w rozumieniuart. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami(j.t: Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.), na zasadach preferencyjnych przewidzianych w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku, lub naruszono interes prawny tej osoby, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Z samego brzmienia i celu tego przepisu wynika jego moc wsteczna (art. 3 k.c.). Ma on bowiem zastosowanie tylko do zaszłych już w przeszłości zdarzeń prawnych: procesów przekształceń własnościowych mieszkań zakładowych, w wyniku których mieszkania te stały się własnością osób fizycznych lub prawnych i utraciły charakter mieszkań zakładowych, a przy okazji tych zdarzeń doszło do naruszenia praw lub interesu prawnego ich najemców. Regulacja ta dotyczy wszystkich zaszłych przed wejściem w życie tej ustawy procesów przekształceń własnościowych mieszkań zakładowych, także tych, do których doszło przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku, w wyniku których mieszkania te przestały być mieszkaniami zakładowymi, ale w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2005 roku nadal zajmowane były przez osoby fizyczne na podstawie umowy najmu albo decyzji o przydziale.
Sąd I instancji stwierdził, że od dnia 1 grudnia 2011 roku pozwani zajmująlokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)wB.bez tytułu prawnego. Stosownie doart. 222 § 1 k.c.GminaB.może zatem żądać od pozwanych wydania przedmiotu najmu. Dlatego też Sąd Rejonowy nakazał pozwanym opróżnienie i wydanielokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...)wB..
Jednocześnie Sąd I instancji uznał, że pozwani nie spełniają przewidzianych wustawie z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.) warunków do przyznania im lokalu socjalnego. Pozwani są bowiem współwłaścicielami innego lokalu mieszkalnego, w którym mogą zamieszkać (nota beneD. G.zamieszkuje w nim z córkami od lat).
O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na mocyart. 98 § 1 k.p.c.iart. 99 k.p.c.

Powyższy wyrok w całości zaskarżyli apelacją pozwani zarzucając:
1. naruszenieart. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31 poz. 266 ze zm.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy stron nie łączyła żadna umowa najmu,

      2. naruszenieart. 5 k.c.poprzez dokonanie obejścia prawa tj. naruszeniaart. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa(Dz. U. z 2001 roku, Nr 4 poz. 24 ze zm.) i w związku z tym naruszenie zasad współżycia społecznego wobec świadomego ze strony powódki naruszenia praw pozwanych do lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji nr(...)z dnia 1 października 1990 roku,

3. naruszenieart. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiejpoprzez złamanie konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa,
4. naruszenieart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiejpoprzez ograniczenie pozwanym prawa pierwszeństwa w nabyciu mieszkania, ponieważ Gmina zdecydowana jest na jego wyodrębnienie i sprzedaż,
5.  naruszenieart. 222 § 1 k.c.poprzez jego zastosowanie w sytuacji naruszenia przez powoda w/w konstytucyjnych zasad równości i obejścia prawa oraz naruszenia zasad współżycia społecznego,
6. naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i dowolne przyjęcie, iż strony łączyła umowa najmu, która została  skutecznie wypowiedziana i pozwani z dniem 1 grudnia 2011 roku zajmują lokal bez tytułu prawnego.
Domagali się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie w całości, jak również uchylenie w całości wyroku zaocznego dnia 27 kwietnia 2012 roku i oddalenie powództwa oraz zasądzenia od powódki na rzecz pozwanych kosztów procesu za obie instancje.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe, niesprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd Okręgowy podziela i uznaje za własne, godząc się także z wnioskami i oceną prawną Sądu I instancji co do istnienia podstaw do uwzględniania powództwa o nakazanie pozwanym wydania i opróżnienia lokalu mieszkalnego stanowiącego własność powódki.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że chybiony był zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c., w ramach którego pozwani kwestionują przyjęcie, że powódka skutecznie wypowiedziała pozwanym umowę najmu i pozwani od dnia 1 grudnia 2011 roku zajmują lokal bez tytułu prawnego. Okoliczność skutecznego wypowiedzenia przez powódkę stosunku najmu i zajmowania przez pozwanych lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, nie mieści się w granicach podstawy faktycznej, ale stanowi wynik oceny ustaleń faktycznych.
W kontekście tego zarzutu trzeba wskazać, że nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu Okręgowego, iż do pozwanych stosuje sięustawę z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(j.t. Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.; dalej jakoustawa o ochronie praw lokatorów), także w zakresie wypowiedzenia stosunku najmu. Pozwani, jak prawidłowo ustalił Sąd Rejonowy, zajmowalilokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji nr(...)z dnia 1 października 1990 roku o przydziale mieszkania funkcyjnego wydanej w oparciu o zarządzenie nr 10/88 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 lutego 1988 roku w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zart. 1 ustawy o ochronie praw lokatorówwynika, że reguluje ona zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, zaś art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, że lokatorem w rozumieniu ustawy jest najemca lokalu lub osoba używająca lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. Ustawę tę stosuje się zatem w zasadzie do wszystkich stosunków prawnych uprawniających lokatora do używania lokalu mieszkalnego, z wyjątkami przewidzianymi w art. 1a i 3 tej ustawy, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś zart. 27 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorówznajduje ona również zastosowanie do stosunków prawnych powstałych przed dniem jej wejścia w życie.
Nietrafny był też zarzut naruszeniaart. 5 k.c.poprzez naruszenieart. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa(Dz. U. z 2001 roku, Nr 4 poz. 24 ze zm.).
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisówustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa(Dz. U. z 2001 roku, Nr 4 poz. 24 ze zm.), jak iustawy z dnia 7 lipca 2005 roku o zmianie niektórych ustaw dotyczących nabywania własności nieruchomości(Dz. U. z 2005 roku, Nr 157, poz. 1315). Przede wszystkim Sąd Rejonowy trafnie wskazał, żeustawa z dnia 7 lipca 2005 roku, która miała zastosowanie do pozwanych, stanowi, iż jeżeli w procesach przekształceń własnościowych przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego, likwidacji, zbywania, komercjalizacji, prywatyzacji lub upadłości mieszkanie, w rozumieniuart. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku, przestało być mieszkaniem zakładowym przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub innej państwowej jednostki organizacyjnej albo spółki handlowej, w odniesieniu do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, to osoba fizyczna zajmująca lokal mieszkalny w dniu wejścia w życie tej ustawy na podstawie umowy najmu albo decyzji administracyjnej o jego przydziale miała prawo pierwokupu tego lokalu, jeżeli w procesach przekształceń własnościowych zostało naruszone prawo tej osoby do nabycia zajmowanego przez nią mieszkania, a w szczególności prawo pierwszeństwa, o którym mowa wart. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 rokulub naruszono interes prawny tej osoby. Prawo pierwokupu wygasało jeżeli w okresie 3 lat, licząc od dnia wejścia w życieustawy z dnia 7 lipca 2005 roku, nie wniesiono pozwu o stwierdzenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Tak więc skorzystanie z prawa pierwszeństwa i prawa pierwokupu przewidzianych wustawach z dnia 15 grudnia 2000 rokui z dnia 7 lipca 2005 roku było ograniczone w czasie. Po upływie określonego w ustawie okresu prawo to wygasało. Pozwani w przepisanym terminie nie wystąpili z powództwem o stwierdzenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Podkreślenia przy tym wymaga, że nieuwzględnienie terminu prekluzyjnego w oparciu oart. 5 k.c.nie jest prawnie dopuszczalne, ponieważ prowadziłoby to do przywracania uprawnienia, które wolą ustawodawcy wygasło.
W kontekście zarzutu nieuwzględnienia przysługującego pozwanym prawa pierwszeństwa nabycialokalu mieszkalnego numer (...)położonego wB.przyulicy (...)trzeba zauważyć, że prawo pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego materializuje się dopiero w momencie sprzedaży tego lokalu. Prawo pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego nie jest źródłem jakiejś szczególnej ochrony osób korzystających z tego lokalu. W szczególności nie można przychylić się do tego, że do osób, którym przysługuje prawo pierwszeństwa nabycia lokalu mieszkalnego nie stosuje sięustawy o ochronie praw lokatorów. W sytuacji zaistnienia przewidzianych w tej ustawie przesłanek do wypowiedzenia stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal mieszkalny jego właściciel może wypowiedzieć ten stosunek prawny także wówczas gdy lokatorowi przysługuje pierwszeństwo nabycia tego lokalu mieszkalnego.
Tym samym upaść musiały zarzuty naruszeniaart. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Wypowiedzenie przez powódkę stosunku prawnego, na podstawie którego pozwani zajmowalilokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)było skuteczne, bowiem w dacie tego wypowiedzenia istniała przyczyna wypowiedzenia przewidziana wart. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatoróww postaci przysługiwania pozwanym własności zabudowanej nieruchomości położonej wB.przyulicy (...)III(...). To, że po dacie wypowiedzenia pozwanym stosunku prawnego, na podstawie którego zajmowali onilokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)pozwani zbyli zabudowaną nieruchomość położoną wB.przyulicy (...)III(...)nie ma znaczenia dla oceny skuteczności wypowiedzenia, skoro zaistnienie przesłanek wypowiedzenia stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal mieszkalny przewidzianych wustawie o ochronie praw lokatorówbada się na datę wypowiedzenia tego stosunku prawego.
Trzeba zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że od dnia 1 grudnia 2011 roku pozwani zajmująlokal mieszkalny numer (...)położony wB.przyulicy (...)bez tytułu prawnego, a tym samym, że zaistniały podstawy do uwzględnienia przewidzianego wart. 222 § 1 k.c.roszczenia windykacyjnego.
Końcowo należy tylko wskazać, że w żądaniu powódki o wydanie i opróżnienie przez pozwanych lokalu mieszkalnego nie sposób dopatrzeć się sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
W doktrynie i orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że przy przyjmowaniu nadużycia prawa należy zachować szczególną ostrożność. W praktyce winno to następować w sytuacjach wyjątkowych, zwłaszcza jeżeli dotyczy to stosunków właścicielskich. Należy przy tym mieć na względzie dwie zasadnicze okoliczności, a mianowicie, że domniemywa się, iż osoba korzystająca ze swego prawa czyni to w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego oraz że odwołanie się, zwłaszcza ogólnikowo, do klauzul generalnych przewidzianych wart. 5 k.c.nie może podważać pośrednio mocy obowiązujących przepisów prawnych. Taka praktyka mogłaby bowiem prowadzić do naruszenia zasady praworządności w demokratycznym państwie prawnym (por. np. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 roku, II CKN 604/00, OSNC 2002, z. 3, poz. 32).
Z tych względów apelacja podlegała oddaleniu na mocyart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono mając na uwadze wynik postępowania odwoławczego oraz treśćart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.w zw. zart. 99 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.,art. 108 § 1 k.p.c.iart. 109 k.p.c.Na skutek oddalenia apelacji pozwani przegrali sprawę w postępowaniu odwoławczym i dlatego zgodnie z zasadą zart. 98 § 1 k.p.c.powinni zwrócić solidarnie stronie powodowej poniesione przez nią koszty postępowania odwoławczego, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika, określone zgodnie ze stawkami wymienionymi w§ 9 pkt 1zw. z§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(j.t. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490).