Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 829/12
Data wyroku: 2012-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Goss-Kokot, Maria Michalska-Goźdź, Katarzyna Wołoszczak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy FUS

Sygn. akt III AUa 829/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)

Sędziowie:

SSA Maria Michalska-Goźdź
SSA Katarzyna Wołoszczak

Protokolant:

inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna

po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. w Poznaniu
sprawy z wnioskuE. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcyE. K.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu
z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt VII U 1395/11

zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję i przyznajeE. K.prawo do emerytury od dnia 30 października 2011r.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.decyzją z 5 października 2011 roku o znaku(...), na podstawieart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, odmówiłE. K.prawa do emerytury wobec nie osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, nieudokumentowania rozwiązania stosunku pracy oraz nieudowodnienia przez wnioskodawcę 15-u lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Odwołanie od decyzji wniósł ubezpieczonyE. K., podnosząc, że w okresie od 1 lipca 1977 roku do 31 października 1990 roku był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Rolniczym Kombinacie Spółdzielczym wS., a po jego likwidacji w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wB.jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, na potwierdzenie czego przedłożył kopię umowy.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z 8 maja 2012 roku, w sprawie VII U. 1395/11 oddalił odwołanie.
Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny:
E. K.urodzony (...), ma wykształcenie zasadnicze zawodowe, w zawodzie mechanika samochodowego i kierowcy.
Pierwszą pracę zarobkową odwołujący podjął 1 grudnia 1966 roku wSpółdzielni Pracy (...)wC.. Stosunek pracy został rozwiązany 31 grudnia 1969 roku. Począwszy od 8 kwietnia 1970 roku do 26 października 1970 roku odwołujący wykonywał pracę robotnika transportu wewnętrznego wFabryce (...)wC.. Kolejnym miejscem zatrudnieniaE. K.byłPaństwowy Ośrodek (...)wC., gdzie odwołujący pracował od 2 listopada 1970 roku do 16 lipca 1975 roku na stanowisku montera. Od 16 lipca 1975 roku do 27 czerwca 1977 roku odwołujący był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)wG.jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w pełnym wymiarze czasu pracyDział VIII, pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Okres ten został zaliczony przez organ rentowy do pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 1 roku 11 miesięcy i 13dni.
1 lipca 1977 rokuE. K.został przyjęty do pracy w Rolniczym Kombinacie Spółdzielczym wS., przekształconym następnie w Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną(...)z siedzibą wB., na czas nieokreślony na stanowisko kierowcy - mechanika. Spółdzielnia posiadała status rolniczej spółdzielni produkcyjnej. W trakcie zatrudnienia, tj. 28 lipca 1977 roku odwołujący złożył deklarację członkowską na członka spółdzielni i zadeklarował udział w wysokości 1115 zł. Odwołujący nie zadeklarował i nie wniósł tytułem wkładu gruntowego do spółdzielni gruntu lub części gruntów na których prowadził gospodarstwo rolne jako właściciel. Na mocy uchwały Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego wS.z 30 grudnia 1980 roku odwołujący został skreślony z listy członków Rolniczego Kombinatu Spółdzielczego wS.. Począwszy od 31 grudnia 1980 roku do 31 października 1990 roku odwołujący wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w pełnym wymiarze godzin.
Za świadczoną pracę odwołujący otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze płatne w sposób i na warunkach przewidzianych w spółdzielczym taryfikatorze. Na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Członków z 23 stycznia 1990 roku w sprawie reorganizacji działalności gospodarczej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej z siedzibą wB., stanowisko zajmowane przez odwołującego zostało zlikwidowane z dniem 31 października 1990 roku z przyczyn ekonomicznych. W świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach zaznaczono, żeE. K.zatrudniony w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wB.w od 1 lipca 1977 roku do 31 października 1990 roku, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w tym okresie pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony, wymienioną w Dziale VIII pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku.
Od 2 listopada 1990 rokuE. K.prowadzi nadal pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwąPrzedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...)wL..
Ostatnim miejscem zatrudnieniaE. K.byłoPrzedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe (...)wL., gdzie pracował w okresie od 15 czerwca 2009 roku do 28 października 2011 roku.
E. K.nie spełnia warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony ukończył w dniu 30 października 2011 roku 60 lat; nie przystąpił on do otwartego funduszu emerytalnego.
Odwołujący udowodnił 31 lat, 4 miesiące i 28 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym w warunkach szczególnych -1 rok, 11 miesięcy i 13 dni.
Apelację od wyroku wniósł odwołujący, zaskarżając orzeczenie w całości i podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego -§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepoprzez uznanie przez Sąd I instancji, że odwołujący nie spełnia warunku wymaganego okresu zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd Okręgowy prawa materialnego.
Sąd I instancji uznał, iż przepisy § 2,3 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku nie mają zastosowania w przypadku odwołującego, bowiem nie pozostawał on w stosunku pracy ze spółdzielnią produkcyjną a wykonywał pracę na jej rzecz w następstwie ciążącego na nim obowiązku członkowskiego. Sąd Okręgowy uznał także, iż odwołujący nie wykazał, że jako członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej wykonywał swą pracę w reżimie ściśle takim, jaki przewidziany jest w stosunku pracy w rozumieniuart. 22 k.p.
ApelującyE. K.podniósł, iż będąc członkiem spółdzielni nie wniósł do niej wkładu gruntowego a zadeklarował jedynie udział w wysokości 1115 zł. Zdaniem skarżącego jego członkostwo miało jedynie formalny charakter, a wszelkie ujawnione w sprawie okoliczności prowadzą do wniosku, że wykonywał pracę w ramach stosunku pracy, opartego na umowie o pracę.
Stan faktycznych w sprawie nie był przez żadną ze stron kwestionowany; Sąd Apelacyjny podziela w pełni ustalenia poczynione przez Sąd I instancji.
Przedmiotowo istotne elementy tego stanu to z pewnością fakt zawarcia przez apelującego z Rolniczym Kombinatem Spółdzielczym wS., 1 lipca 1977 roku, umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku kierowcy – mechanika oraz członkostwo odwołującego w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej(...), następcy prawnym kombinatu, w okresie od 28 lipca 1977 roku do 30 grudnia 1980 roku.
W tym stanie rzeczy zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest kwestia skuteczności umowy o pracę zawartej przez odwołującego ze spółdzielnią i jej wpływ na sferę uprawnień emerytalnych skarżącego.
E. K.swe uprawnienie do emerytury wywiódł z art. 184 ustawy emerytalnej. Zgodnie z jego treścią ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (ust. 1)
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1.
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których pracownikom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4).
Takim „dotychczasowym” uregulowaniem jest rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze,
Dla rozstrzygnięcia w sprawie istotne znaczenie mają także przepisyustawy z 16 września 1982 roku Prawo spółdzielcze, w szczególnościart. 155 – 157.
Zgodnie z art. 155 § 1 w/w ustawy, zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek pracować w spółdzielni w rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni.
Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników. Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a także inne osoby, jeżeli zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe ( art. 156).
Na podstawieart. 157 prawa spółdzielczegospółdzielnia poza członkami i domownikami może zatrudniać stosownie do swoich potrzeb również inne osoby na podstawie umowy o pracę lub na podstawie innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe uregulowania dopuszczają możliwość skutecznego zawarcia przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej (w dalszej części uzasadnienia r.s.p..)także umowy o pracę.
Uzasadniając takie stanowisko zaznaczyć należy na wstępie dalszych rozważań, iż powołane przez Sąd Okręgowy orzecznictwo dotyczy nieco odmiennych stanów faktycznych, tj. takich, w których członek r.s.p. nie zawarł ze spółdzielnią umowy o pracę a pozostawał jedynie jej członkiem. Przedmiotem rozstrzygnięcia było więc określenie charakteru świadczonej przez niego pracy, w szczególności czy można ją zakwalifikować jako kreującą stosunek pracy, co stanowiłoby tytuł do ubiegania się o emeryturę przy obniżonym wieku na podstawieart. 184w zw. zart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Oprócz orzeczeń powołanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zagadnienie to było przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy w sprawach I UK. 383/11, I UK. 186/09 i UK. 142/04; ocenie podlegała w szczególności okoliczność, iż ubezpieczeni świadczyli pracę w takim samym reżimie jak pracownicy w rozumieniuart. 22 k.p.
Na tle powyższego nie budzi wątpliwości pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 25 stycznia 2005 roku, w sprawie I UK. 142/04, zgodnie z którym praca w charakterze członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie daje prawa do przejścia na emeryturę w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny z uwagi na zatrudnienie w szczególnych warunkach, o których mowa w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W sensie formalnoprawnym (dogmatycznym) - a ten punkt widzenia jest rozstrzygający - zachodzi zdaniem Sądu Najwyższego zasadnicza różnica między pracą wykonywaną w ramach stosunku pracy a pracą świadczoną w ramach stosunku członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. W tym drugim wypadku prawo i obowiązek świadczenia pracy wynika ze stosunku członkostwa w spółdzielni, z którym wiąże się między innymi prawo udziału w jej zarządzaniu poprzez jej organy i inne rozwiązania instytucjonalne właściwe ruchowi spółdzielczemu, co ma określony wpływ na sposób organizacji pracy i podporządkowanie w procesie jej świadczenia. W konsekwencji tego w zestawieniu ze stosunkiem pracy stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, w ramach którego świadczona jest praca, wykazuje właściwości jakościowo różne i w związku z tym do pracy wykonywanej przez członków tych spółdzielni zastosowanie mają tylko niektóre, nieliczne (ochronne) przepisy prawa pracy.
Podobnie uznał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 11 grudnia 2009 roku, w sprawie III AUA. 781/09.
Jednocześnie w cytowanym powyżej wyroku w sprawie I UK. 142/04 Sąd Najwyższy, na zasadzie wyjątku, dopuścił możliwość zakwalifikowania pracy wykonywanej przez członka r.s.p. jako świadczonej w stosunku pracy (art. 22 k.p.), w przypadku gdyby okazało się, że członek wykonuje ją w reżimie ściśle takim jak przewidziany jest w stosunku pracy. Stanowisko to zostało potwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z 21 października 2009 roku, w sprawie I UK. 115/09. W orzecznictwie wskazuje się także, że wyłącznie formalne nawiązanie stosunku członkostwa, bez zamiaru jego faktycznej realizacji i bez możliwości korzystania z uprawnień przyznanych członkom r.s.p. na podstawieprawa spółdzielczego, a zatem dla pozoru, może doprowadzić do ustalenia pracowniczego charakteru zatrudnienia spółdzielcy.
Przechodząc do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie, tj. możliwości skutecznego zawarcia przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej umowy o pracę, Sąd Apelacyjny za zasadne uznał powołanie argumentacji zawartej w wyroku Sądu Najwyższego z 5 maja 1999 roku, w sprawie I PKN. 677/98. Otóż, w orzeczeniu tym dotyczącym przyjęcia pracownika spółdzielni pracy w poczet jej członków, Sąd Najwyższy wskazał iż powoduje ono rozwiązanie pracowniczego i nawiązanie spółdzielczego stosunku pracy. Członek spółdzielni pracy nie może pozostawać z nią w pracowniczym stosunku pracy.
Sąd Najwyższy analizując przepisyprawa spółdzielczegodotyczące spółdzielni pracy wskazał, iż obowiązek pozostawania przez spółdzielnię i jej członka w stosunku pracy stanowi element stosunku członkostwa (art. 182 § 1). Wypełnienie i złożenie przez pracownika deklaracji członkowskiej należy traktować jako oświadczenie w przedmiocie zgody na warunki zatrudnienia wynikające zprawa spółdzielczegoi statutu spółdzielni, a zatem na zmianę podstawy zatrudnienia.
Analogiczną koncepcję przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z 8 grudnia 2009 roku, w sprawie I UK. 186/09. Zgodnie z tezą (1) orzeczenia przyjęcie pracownika w poczet członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej powoduje dorozumiane rozwiązanie dotychczasowego stosunku pracy za porozumieniem stron. Członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie może pozostawać z tą spółdzielnią w pracowniczym stosunku zatrudnienia (teza nr 2).
Uzasadniając powyższe zapatrywanie Sąd Najwyższy wskazał, iż prawa i obowiązki członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych są uregulowane w odmienny sposób od praw i obowiązków pracowniczych. Aktem szczególnym regulującym także wykonywanie przez nich pracy jestustawa z 16 września 1982 roku prawo spółdzielczeZdaniem Sądu Najwyższego z brzmieniaart. 155 – 157 prawa spółdzielczegowynika, że członkowie spółdzielni produkcyjnej i ich domownicy mogą świadczyć pracę na rzecz spółdzielni wyłącznie w oparciu o stosunek członkostwa. Umowa o pracę lub umowy cywilnoprawne mogą zaś być zawierane jedynie z osobami, które nie są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
Sąd Apelacyjny poglądu powyższego nie podziela.
Zdaniem Sądu II instancji, o ile z przepisówprawa spółdzielczegomożna wyprowadzić wniosek, iż członek spółdzielni pracy nie może pozostawać z nią w pracowniczym stosunku pracy, skoro wart. 182 § 3 ustawy prawo spółdzielczew sposób jednoznaczny określono formę obowiązkowego stosunku pracy, o tyle wniosek taki w stosunku do członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, w oparciu o literalne brzmienie przepisów jest nieuzasadniony.
Żadne z przepisówprawa spółdzielczegojak również statutu spółdzielni, w której zatrudniony był apelujący nie zawiera zakazu zawierania pomiędzy rolniczą spółdzielnią produkcyjną a jej członkiem umowy o pracę. Uregulowanieart. 157 prawa spółdzielczegoodnosi się wyłącznie do osób trzecich, wskazując na jakiej podstawie r.s.p. może korzystać z pracy osób nie będących jej członkami. Nie należy odczytywać go w ocenie Sądu Apelacyjnego w ten sposób, iż dopuszczając możliwość zawierania przez r.s.p. umów o pracę z osobami trzecimi wyłącza jednocześnie taką możliwość w stosunku do członków. Rację bytu przepisuart. 157 prawa spółdzielczegostanowi okoliczność, iż świadczenie pracy przez osobę trzecią nie może wynikać ze stosunku członkostwa. Przy tym, w pierwotnym brzmieniuart. 157nie wskazywał formy zatrudnienia osób trzecich a odwoływał się jedynie do sytuacji, w których spółdzielnia może korzystać z ich pracy. Zmianę wprowadzoną 26 września 1994 roku w brzmieniuart. 157odczytywać zatem należy jako podyktowaną potrzebą bardziej szczegółowego określenia relacji łączących spółdzielnię z osobami trzecimi – nie członkami. W żadnym jednak wypadku w ocenie Sądu II instancji zart. 157nie można wyinterpretować norm dotyczących relacji członek – spółdzielnia.
Ponadto, pośrednio, niejako na marginesie głównych rozważań, możliwość zawierania przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne umów o pracę z ich członkami, dopuścił Sąd Najwyższy w powołanym przez Sąd Okręgowy wyroku z 18 stycznia 2005 roku, w sprawie 136/04, wskazując, iż stosunek członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej może trwać niezależnie od ewentualnego stosunku pracy.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 19 kwietnia 2012 roku, w sprawie 188/12 odwołując się do przepisówkodeksu pracywskazał, iż pracownikami są członkowie spółdzielni pracy zatrudniani w nich na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Natomiast członkowie innych spółdzielni, niż spółdzielnie pracy (m.in. rolniczych spółdzielni pracy) nie są pracownikami w rozumieniuart. 2, jeśli nie są w nich zatrudnieni na podstawie umów o pracę. A contrario, członków r.s.p. należy uznać za pracowników w rozumieniuart. 2 k.p.w przypadku świadczenia na rzecz spółdzielni pracy w oparciu o umowę o pracę.
Reasumując, Sąd Apelacyjny uznał, iż obowiązujące przepisy szczegółowo wymienione w uzasadnieniu, nie wyłączają możliwości zawierania przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne umów o pracę z ich członkami.
OdwołującyE. K.umowę taką zawarł 1 lipca 1977 roku i na jej podstawie świadczył pracę na rzeczRolniczej Spółdzielni Produkcyjnej (...)przez cały okres do 31 października 1990, kiedy to stosunek pracy ustał.
Apelujący przez cały okres zatrudnienia w oparciu o wskazaną umowę świadczył pracę w reżimie ściśle odpowiadającym określonemu wart. 22 k.p.Za świadczoną pracę apelujący otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze płatne w sposób i na warunkach określonych w spółdzielczym taryfikatorze. Jednocześnie praca świadczona przez odwołującego w całym okresie od 1 lipca 1977 roku do 31 października 1990 roku, stanowi pracę w szczególnych warunkach, stosownie dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, Dział VIII, pkt 2.
Skarżący wykazał zatem łącznie, z okresem niekwestionowanym przez organ rentowy, okres 15 lat i 3 miesięcy pracy w szczególnych warunkach,
Spełnione zostały także pozostałe przesłanki warunkujące prawo odwołującego do emerytury w obniżonym wieku na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, nie pozostaje w stosunku pracy a 60 lat ukończył 30 października 2011 roku, stosownie zatem doart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd Apelacyjny od tego dnia przyznałE. K.prawo do emerytury, zmieniając na podstawie przepisuart. 386 § 1 kpcwyrok Sądu Okręgowego i poprzedzającą go decyzję.

SSA Katarzyna Wołoszczak SSA Dorota Goss-Kokot SSA Maria Michalska-Goźdź