Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 283/12
Data wyroku: 2012-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Rusin, Anna Gawełko, Anna Pelc (spr.)aw)
Słowa kluczowe: Własność
Podstawa prawna: art. 222 par. 2 kc

Sygn. akt. I ACa 283/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący

SSA Kazimierz Rusin

Sędziowie:

SA Anna Gawełko
SA Anna Pelc (spraw)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Aleksandra Szubert

po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na rozprawie
sprawy z powództwaOchotniczej Straży Pożarnej wD.
przeciwkoM. Ś.
o ochronę własności
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt I C 1611/11

I
o d d a l aapelację,

II
z a s ą d z aod powoda Ochotniczej Straży Pożarnej wD.na rzecz pozwanegoM. Ś.kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Powód Ochotnicza Straż Pożarna wD.w pozwie przeciwkoM. Ś.pełniącemu funkcję BurmistrzaS.domagał się zakazania pozwanemu naruszenia powoda w prawie własności nieruchomości stanowiącej zabudowaną budynkiem działkę(...)położoną wD., objętąKW (...), w szczególności zakazanie wchodzenia , wjeżdżania, parkowania samochodu , umieszczania plakatów bez zgody powoda.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa.
W sprawie było okolicznością bezsporną, że właścicielem wskazanej w pozwie nieruchomości jest powód, który nabył nieruchomość na podstawie umowy sprzedaży - aktem notarialnym z dnia 7 października 1971r. Wnioskiem z dnia 14 maja 2009r. GminaS.zainicjowała przed Sądem Rejonowym w Strzyżowie postępowanie z udziałem Ochotniczej Straży Pożarnej wD., w którym domagała się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości – działki(...), położonej wD.objętejKW (...), na której posadowiony jest Dom Ludowy wybudowany ze środków Gminy w latach 1974 – 1977, oddany do użytku w 1976r. Wobec cofnięcia wniosku postępowanie umorzono postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009r. (sygn. akt INs 190/09).
Przed Sądem Rejonowym w Strzyżowie toczyło się również w 2009r. postępowanie o ochronę posiadania z powództwa GminyS.przeciwko Ochotniczej Straży Pożarnej wD.o przywrócenie Gminie utraconego posiadania w/w działki i zakazanie pozwanemu naruszania posiadania.
Wobec cofnięcia pozwu postępowanie umorzono postanowieniem z dnia 8 października 2011r. (sygn. akt IC 99/09).
W październiku 2009r. Skarb Państwa – Starosta(...)wystąpił przeciwko Ochotniczej Straży Pożarnej wD.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym domagając się dokonania w dziale II księgi wieczystej(...)prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości w miejsce wpisu prawa własności na rzecz OSP wD., wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2009r. (sygn. akt IC 132/09) Sąd Rejonowy w Strzyżowie powództwo oddalił, a Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpatrujący apelację powoda wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010r. oddalił apelację (sygn. akt I Ca 138/10).
Z kolei w sprawie z powództwa Ochotniczej Straży Pożarnej wD.przeciwko GminieS.o ochronę własności (sygn. akt IC 1463/09) zapadł w dniu 22 lutego 2010r. wyrok zakazujący pozwanemu naruszania powoda w prawie własności nieruchomości objętej niniejszym pozwem, w szczególności poprzez zakazanie pozwanemu i osobom działającym w jego imieniu pisemnego i słownego utrudniania władania nieruchomością , wchodzenia na nieruchomość, przejeżdżania przez nią bez zgody powoda, wymieniania zamków do drzwi budynku, zrywania ogłoszeń z drzwi budynku.
Budynek posadowiony na działce(...)wD.wykorzystywany jest jako Dom Ludowy. Odbywają się w nim imprezy i różnego rodzaju uroczystości i spotkania. Znajduje się również pomieszczenie Rady Sołeckiej i Sołtysa.
W przeszłości budynek administrowany był przez GminęS., która dysponowała lokalami znajdującymi się w budynku m. in. wynajmując je. Umową z dnia 4 czerwca 2006r. pozwany , działający jako BurmistrzS.w imieniu GminyS., wynajął lokal użytkowy, znajdujący się na parterze budynku Domu Ludowego na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług medycznych. Umowa ta została rozwiązana z dniem 1 czerwca 2011r., w związku z czym sporządzono protokół zdawczo – odbiorczy w dniu 31 maja 2011r., przekazujący lokal na rzecz Gminy. Dochód z wynajmu lokalu w trakcie trwania umowy czerpała Gmina.
Obecnie w budynku organizowane są m.in. zebrania OSP, obchodzony jest dzień seniora i opłatek, zorganizowano obchody 80-lecia Koła Gospodyń Wiejskich wD., na które zaproszony został przez organizatorów m. in. pozwanyM. Ś..
W listopadzie 2010r. w budynku Domu Ludowego odbył się wieczór przedwyborczy z udziałem kandydatów w tym pozwanego. Spotkanie miało charakter publiczny, zaś pozwany wziął w nim udział po zawiadomieniu przez Komitet wyborczy PSL. Plakat wyborczy z wizerunkiem pozwanego umieszczony został w gablocie znajdującej się przy wejściu do budynku Domu Ludowego przez Sołtysa –K. Z., który w tym czasie pełnił funkcję Sekretarza OSP wD.. Sama gablota ufundowana została przez GminęS.i dostęp do niej mieli przedstawiciele Gminy. Od grudnia 2011r. powód wynajmuje lokal w Domu Ludowym pod działalność Gospodarczą (sklep).
Oceniając stan faktyczny sprawy na podstawieart. 222 § 2 kcSąd Okręgowy stwierdził, że zachowania pozwanegoM. Ś., w których powód upatrywał naruszenie uprawnień właścicielskich objętej pozwem nieruchomości, nie wyczerpały znamion bezprawności .
Odnosząc się do poszczególnych zachowań pozwanego określonych w pozwie jako naruszenie prawa własności powoda Sąd Okręgowy stwierdził, że:
- dysponowanie lokalami użytkowymi, znajdującymi się w Domu Ludowym, będącym własnością powoda poprzez ich wynajmowanie i czerpanie pożytków z tego tytułu stanowiło działania GminyS., a nie powoda, zaś kwestie związane z reprezentacją Gminy w zakresie czynności dotyczących zawierania umów najmu i zarządzaniem budynkami oraz sprawowania zarządu budynkiem OSP przez GminęS., w tym czerpanie pożytków z budynku wykraczają poza przedmiot żądania pozwu
- korzystanie przez pozwanego z nieruchomość OSP przejawiające się wjeżdżaniem, parkowaniem pojazdu, udziałem w spotkaniach publicznych organizowanych w Domu Ludowym nie wykraczało poza ramy korzystania, do jakiego uprawnieni byli wszyscy inni zainteresowani, a oferta podmiotów prowadzącym działalność gospodarczą w wymienionym budynku (przychodnia medyczna, sklep)skierowana była do ogółu publiczności w tym pozwanego – powyższe należy odnieść do uczestnictwa pozwanego w spotkaniach organizowanych w Domu Ludowym,
- umieszczenia plakatów wyborczych z wizerunkiem pozwanego w budynku OSP dokonał członek OSPK. Z., działając na zlecenie komitetu wyborczego PSL.
Stwierdzając, że pozwany nie dopuścił się zarzucanych mu przez powoda naruszeń uprawnień właścicielskich powoda, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 5 marca 2012r. oddalił powództwo jako bezzasadne i orzekł stosownie o kosztach procesu.
W apelacji od tego wyroku powód zarzucił naruszenieart. 140, art. 222 § 2 i art. 223 kc,art. 64 Konstytucji RP, dowolność i sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego, w tym dowolne ustalenie, że pozwany nie naruszył własności powoda , że pozwany nie działał bezprawnie w sensie cywilistycznym oraz naruszenie prawa procesowego, tj.art. 227 – 233 kpc.
Wskazując na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
W szczególności powód zarzucił, że ze sformułowaniaart. 140 kcwynika, że każdy podmiot , którym nie służy prawo do rzeczy powinien powstrzymać się od działań naruszających sferę cudzej własności. Z koleiart. 222 § 2 kcprzyznaje właścicielowi roszczenie negatoryjne skuteczne erga amnes. W tej sytuacji nie ma znaczenia – według powoda – czy pozwany występował jako osoba fizyczna , czy też jako burmistrz skoro mimo prawomocnego wyroku z 22 lutego 2010r. (sygn. akt IC 1463/09) dalej narusza własność powoda, również działając w imieniu gminy, przez pobieranie pożytków z nieruchomości, wchodzenie i wjeżdżanie na nieruchomość jako osoba prywatna i burmistrz.
Według apelacji, Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że skoro korzystanie z nieruchomości powoda w postaci wjeżdżania i parkowania na posesji OSP było dozwolone dla ogółu korzystających z usług świadczonych w obiekcie OSP to również działanie pozwanego w tym zakresie nie nosiło cech bezprawności, bowiem z nieruchomości powoda korzystać może ten, kto ma na to zgodę – a pozwany takiej zgody nie miał.

Sąd Apelacyjny, zważył co następuje:

Powództwo i apelacja opierają się na błędnym założeniu, że działania pozwanegoM. Ś.jako osoby fizycznej i działaniaM. Ś.Burmistrza GminyS.są tożsame i wyrok z dnia 22 lutego 2010r. (sygn. akt IC 1463/09) zakazujący pozwanemu w tej sprawie tj. GminieS.naruszania powoda w prawie własności nieruchomości zabudowanej budynkiem stanowiącemu Dom Ludowy obejmuje również pozwanegoM. Ś..
Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie pozwanym jestM. Ś., osoba fizyczna jeden z mieszkańców GminyS.. Pozwanemu zatem przysługują takie same prawa jak ogółowi , w tym prawo do korzystania z nieruchomości powoda w takim zakresie jak innym osobom.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z odpisem KRS działania powoda oprócz działalności ściśle związanej z realizacją zadań , do których został powołany (akcje ratunkowe w wypadku pożaru, klęsk żywiołowych, działania prewencyjne w tym zakresie) obejmują również prowadzenie działalności kulturalno – oświatowej i rozrywkowej i do tego celu wykorzystywany jest Dom Ludowy. Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że w Domu Ludowym organizowane są spotkania okolicznościowe , w tym urządzane przyjęcia weselne.
Zgodnie z zadaniami statutowymi powoda Dom Ludowy winien być udostępniony do użytku powszechnego, co oznacza, że również w ten sposób wykonywane jest przez powoda prawo własności nieruchomości objętej pozwem. Nieruchomość powoda wykorzystywana jest także jako miejsce parkingowe, co nie jest traktowane przez powoda jako naruszenie własności – chyba że chodzi o pozwanego wbrew zarzutom apelacji uczestniczenie pozwanego w imprezach organizowanych w Domu Ludowym nie stanowi bezprawnej ingerencji w sferę własności powoda, nie uniemożliwia również powodowi korzystania z nieruchomości zgodnie ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa ani rozporządzania nieruchomością (art. 140 kc). Żądanie niniejszego pozwu odczytać można jako swego rodzaju represję wobec pozwanegoM. Ś., za jego działania podejmowane w ramach sprawowanego urzędu Burmistrza GminyS..
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego własność jest prawem bezwzględnym, ale nie absolutnym, a jego granice wyznaczaart. 140 kc( tak np. wyrok SN z 9.07.2008r. VCSK 52/08 LEX nr 510986).
Z tych względów zarzut apelacji „że z nieruchomości prywatnej powoda może korzystać ten kto ma zgodę powoda”, stanowi nadużycie prawa własności powoda, w kontekście zadań statutowych, które ma obowiązek wykonywać.
Zarzuty podniesione w apelacji odnośnie działań Gminy naruszającej – jak utrzymuje strona powoda – własność Ochotniczej Straży Pożarnej wD.należało pominąć jako niezwiązane z niniejszą sprawą.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną na podstawieart. 385 kpci orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego stosownie doart. 108 § 1w związku zart. 98 § 1 kpc.