Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 809/12
Data wyroku: 2013-01-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Barbara Orechwa-Zawadzka, Dorota Zarzecka, Alicja Sołowińska
Słowa kluczowe: Waloryzacja
Podstawa prawna: art. 4 ust. 1 ustawy z 13.01.2012r. zmiana ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn.akt III AUa 809/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 stycznia 2013r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Alicja Sołowińska (spr.)
Sędziowie:  SA Dorota Zarzecka
SA Barbara Orechwa-Zawadzka
Protokolant:  Edyta Katarzyna Radziwońska

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. w Białymstoku
sprawy z wnioskuW. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość świadczenia po waloryzacji
na skutek apelacji wnioskodawcyW. K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt IV U 1137/12

oddala apelację.

Sygn. akt: III AUa 809/12

UZASADNIENIE.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 15 marca 2012 roku dokonał od dnia 1 marca 2012 roku waloryzacji emeryturyW. K..
Odwołanie od tej decyzji złożyłW. K.wskazując, iż ustawa, na podstawie której dokonano waloryzacji wypłacanego mu świadczenia narusza konstytucyjną zasadę zabezpieczenia społecznego i zaufania obywateli do państwa. Wniósł o przyznanie mu procentowej waloryzacji emerytury na podstawie uprzednio obowiązującej regulacji,Konstytucjii orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Wyrokiem z dnia 23 maja 2012r. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił odwołanieW. K..
Sąd ten ustalił, żeW. K.,urodzony dnia (...), od dnia 24 maja 2005 roku pobiera emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Świadczenie to w kolejnych latach było waloryzowane o przewidziany przepisami wskaźnik waloryzacji. Ostatnio jego wysokość wynosiła miesięcznie 3.302,10 zł. do wypłaty. Decyzją z dnia 15 marca 2012 roku organ emerytalny dokonał waloryzacji świadczenia odwołującego od dnia 1 marca 2012 roku przez dodanie do kwoty świadczenia przysługującego na dzień 29 lutego 2012 roku tj. 4.031,98 zł kwoty 71 zł tytułem waloryzacji. Po waloryzacji emeryturaW. K.wyniosła 4.102,98 zł miesięcznie.
W ocenie Sądu Okręgowego odwołanieW. K.jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, że dotychczasowe przepisy dotyczące waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych przewidywały coroczną (od 1 marca) cenowo-płacową waloryzację automatyczną emerytur i rent przyznanych przed terminem waloryzacji. Polegała ona na pomnożeniu kwoty świadczenia oraz jego podstawy wymiaru (w wysokości przysługującej w ostatnim dniu lutego roku przeprowadzenia waloryzacji) przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten miał charakter mieszany i odpowiadał średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych (zdefiniowanemu wart. 89 ust. 2) w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. W stosunku do emerytur i rent pobieranych waloryzację przeprowadzało się w marcu każdego roku z urzędu. Sąd I instancji wskazał, że w dniu 1 marca 2012 roku weszła w życieustawa z dnia 13 stycznia 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, która w art. 4 ust. 1 stanowi, że w 2012 roku waloryzacja od dnia 1 marca polega na dodaniu do kwoty świadczenia, w wysokości przysługującej w dniu 29 lutego 2012 roku, kwoty waloryzacji w wysokości 71 zł. Waloryzacji tej podlegało m. in. świadczenie wypłacane skarżącemu. Jednocześnie ustawodawca w art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy uregulował kwestie dotyczące stosowania nowej metody waloryzacji świadczeń zawartej w art. 4 ustawy, polegającej na dodaniu do kwoty świadczenia kwoty waloryzacji w wysokości 71 zł, stanowiąc, iż w 2012 roku w zakresie uregulowanym w art. 4 nie stosuje sięart. 88 i art. 89 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten w swojej konstrukcji wyłączył zatem obowiązywanie dotychczasowych przepisów dotyczących waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych przewidujących coroczną, automatyczną cenowo-płacową waloryzację emerytur i rent przyznanych przed terminem waloryzacji, a polegającą na pomnożeniu kwoty świadczenia oraz jego podstawy wymiaru (w wysokości przysługującej w ostatnim dniu lutego roku przeprowadzenia waloryzacji) przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten w marcu 2011 roku wynosił 103,10%. Efektem takich zapisówustawy z dnia 13 stycznia 2012 rokujest waloryzacja świadczeń emerytalno – rentowych kwotowa, a nie procentowa. Większość emerytur i rent wzrosła zatem o tę samą kwotę 71 zł, zapisaną wart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Ustawodawca jasno określił, iż nowej metodzie waloryzacji w 2012 roku podlegają emerytury (w tym pomostowe, okresowe kapitałowe oraz nauczycielskie świadczenia kompensacyjne), renty z tytułu niezdolności do pracy (w tym renty szkoleniowe), renty rodzinne, renty socjalne oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne. Jedynie w dwóch przypadkach nie została zastosowana kwota waloryzacji w wysokości 71 zł. Dotyczy to rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz emerytur niepodlegających podwyższeniu do kwoty świadczenia najniższego. Taka waloryzacja objęła również dodatki do emerytur i rent oraz świadczenia pieniężne, które zostały podwyższone zapisanym w ustawie wskaźnikiem procentowym, wynoszącym: 104,80% (art. 5 ust. 2 ww. ustawy). Sąd I instancji wskazał, iż świadczenie pobierane przezW. K.nie jest objęte wyłączeniem z art. 5 ust. 2 ustawy i poprzez bezpośrednie odniesienie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy podlega waloryzacji na zasadach ogólnych zawartych w art. 4 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 roku.
W zmianie sposobu waloryzacji świadczeń w 2012 roku Sąd I instancji nie doszukał się złamania przez ustawodawcę podstawowych zasad państwa prawnego, w tym zasady zabezpieczenia społecznego czy zaufania obywateli do państwa i prawa. Cytowana ustawa z dnia 13 stycznia 2012 roku weszła w życie w dniu 1 marca 2012 roku, co oznacza, że korzysta ona z domniemania konstytucyjności, które przypisywane jest każdemu aktowi prawnemu wydanemu przez ustawodawcę. Jedynie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mogło domniemanie to obalić, jednak nie miało to miejsca. Sad I instancji podkreślił także, że wprawdzie od dnia wejścia w życieKonstytucjiSądy są uprawnione do niestosowania ustaw z nią sprzecznych i mogą samodzielnie badać zgodność przepisu zKonstytucją, jednak stanowienie prawa odpowiadającego założonym celom politycznym i gospodarczym oraz przyjmowanie optymalnych rozwiązań prawnych, które będą najlepiej służyły realizacji tych celów, należy do kompetencji ustawodawcy. Zadaniem sądów powszechnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego nie jest rozstrzyganie o merytorycznej trafności rozwiązań przyjmowanych przez ustawodawcę, do obowiązków którego należy równoważenie możliwości budżetu Państwa i oczekiwań świadczeniobiorców.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy w oparciu oart. 47714§ 1 kpcorzekł jak w wyroku.
Apelację od powyższego wyroku wniósłW. K.kwestionując stwierdzenie Sądu I instancji, iż pobiera emeryturę od dnia 24.05.2005 r., w czym doszukiwał się braku zachowania należytej staranności. Podnosił, iż zgłaszał wniosek o zwrócenie się przez Sąd z zapytaniem do trybunału konstytucyjności w zakresie zgodności przepisów zkonstytucją, co do którego Sąd I instancji się nie ustosunkował. Wskazywał też na nienależyte uzasadnienie wyroku oraz niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których dokonano waloryzacji świadczenia. Powołując się na powyższe wnosił o uchylenie orzeczenia Sądu I instancji i o wydanie „nowego orzeczenia po zasięgnięciu opinii Trybunału Konstytucyjnego”.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny istotny z punktu widzenia przedmiotu sporu oraz przeprowadził właściwą ocenę prawną, w tym pod kątem konieczności zbadania zgodności przepisów określających sposób przeprowadzenia waloryzacji zKonstytucją RP. Sąd Apelacyjny podziela i akceptuje te ustalenia oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawie z odwołania od decyzji organu rentowego to jej treść wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13.05.1999r. wydane w sprawie sygn. II UZ 52/99, OSNP 2000/15/601, lex 40789). Dodatkowo w wyroku z dnia 29.09.2000r. wydanym w sprawie sygn. II UKN 759/99, OSNP 2002/10/246 Sąd Najwyższy wskazał, że w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie żądań, które wykraczają poza podstawy faktyczne z zaskarżonej odwołaniem decyzji. Zważywszy na powyższe orzeczenia, które Sąd Apelacyjny podziela, wskazać należało, że przedmiot i zakres rozpoznania niniejszej sprawy wyznaczała decyzja organu rentowego z dnia 15 marca 2012 roku. Zauważyć przy tym należy, iż skarżący nie kwestionował wyliczenia rachunkowego świadczenia przedstawionego w zaskarżonej decyzji, a podnosił niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których dokonano waloryzacji wypłacanego mu świadczenia o kwotę 71 zł. Wnosił o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności regulacji zkonstytucją.
Sad Apelacyjny w całości podziela ocenę prawną przepisów ww.ustawy z 13.01.2012r.dokonaną przez Sąd I instancji. Przepisy cytowanej ustawy mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie były przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt K 9/12 stwierdził, iż art. 4 ust. 1-8 w odniesieniu do świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 4-15 oraz wart. 6w związku zart. 7 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. poz. 118) są zgodne zart. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw nabytych wynikającymi zart. 2 Konstytucji, zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną wart. 2 Konstytucjioraz zart. 32 ust. 1 Konstytucji. Stwierdził też, iż art. 4 ust. 1-8 w odniesieniu do świadczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz wart. 6w związku z art. 7 i art. 8 ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 nie są niezgodne zart. 67 ust. 1 Konstytucjioraz są zgodne z zasadami ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw nabytych wynikającymi zart. 2 Konstytucji, zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną wart. 2 Konstytucjioraz zart. 32 ust. 1 Konstytucji. Art. 5 ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z zasadą określoności prawa wynikającą zart. 2 Konstytucjia także art. 5 ust. 1 pkt 4-6 i 12 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje wysokość świadczeń w zależności od daty ich przyznania, jest zgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji, zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną wart. 2 Konstytucjioraz zart. 32 ust. 1 Konstytucji.
Z powyższego orzeczenia bezsprzecznie wynika, iż waloryzacja świadczenia emerytalnegoW. K.o kwotę 71 zł. była zgodna z prawem, a przepisy, na podstawie których jej dokonano były zgodne zKonstytucją RPi zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W tym stanie rzeczy zarzuty podnoszone przez apelującego, nie odnoszące się do istoty sprawy, nie mogły zostać uwzględnione. Z uwagi na powyższe apelacjęW. K.Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 385 k.p.c.oddalił.