Sąd Apelacyjnyw Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI ACa 741/11
Data wyroku: 2013-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Piotrowska, Krzysztof Tucharz, Maciej Kowalski
Słowa kluczowe: Wydanie Nieruchomości
Podstawa prawna: art. 222 k.c.

Sygn. akt VIA Ca 741/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie  VI Wydział Cywilny w składzie:

       Przewodniczący – Sędzia SA – Maciej Kowalski

Sędzia SA – Krzysztof Tucharz (spr.)

       Sędzia SA – Irena Piotrowska

       Protokolant – sekr. sąd. Agnieszka Janik

po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. w Warszawie
na rozprawie

      sprawy z powództwa miasta(...)W.

      przeciwko(...)Spółdzielni Handlowo - Usługowej wW.

o wydanie i zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 22 marca 2011 r.
sygn. akt XXV C 3786/05
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 30 maja 2005 r. Miasto(...)W.dochodziło odSpółdzielni Handlowo-Usługowej (...)wW.wydania nieruchomości gruntowej o pow. 966 m(

      2)(działka ewidencyjna nr (...)obręb(...)) położonej przyul. (...)wW.oraz zasądzenia od strony pozwanej kwoty 117.733,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia z tytułu bezumownego korzystania z przedmiotowej nieruchomości.
Pozwana Spółdzielnia wnosiła o oddalenie w całości żądań powoda.
Wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i zasądził od Miasta(...)W.na rzecz strony pozwanej koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.960 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych.
Przedmiotowa nieruchomość jest w posiadaniu pozwanej Spółdzielni, która w dniu 8 grudnia 1995 r. złożyła w Urzędzie DzielnicyW.Gminy(...)wniosek o ustanowienie na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego. W chwili obecnej powyższy wniosek rozpatruje powód.
Sąd Okręgowy kilkakrotnie zawieszał postępowanie w tej sprawie do czasu zakończenia procedury administracyjnej związanej z wnioskiem o uwłaszczenie pozwanej spółdzielni.
Ostatecznie Sąd uznał, że należy rozstrzygnąć spór w niniejszej sprawie bez względu na wynik postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu Okręgowego, powód występując z roszczeniem windykacyjnym powinien był wykazać, że jest właścicielem spornej nieruchomości.
Zdaniem Sądu, przedstawiony przez stronę powodową dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów dotyczącegodziałki gruntu nr (...)nie czyni zadość temu obowiązkowi albowiem ewidencja gruntów pełni jedynie funkcję o charakterze informacyjno-technicznym.
Na korzyść władającego rzeczą przemawia domniemanie faktyczne zart. 339 k.c.tj., że zachodzi przypadek posiadania samoistnego oraz że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym.
W opinii Sądu, strona powodowa nie obaliła domniemania własności przysługującej pozwanej spółdzielni i nie udowodniła swojego prawa własności.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy oddalił powództwo a o kosztach postępowania orzekł zgodnie zart. 98 k.p.c.
W złożonej od tego wyroku apelacji Miasto(...)W.zarzuciło:

1
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, iż powód nie udowodnił zasadności żądania wydania przedmiotowej nieruchomości i faktu, że przysługuje mu legitymacja czynna do wystąpienia z takim roszczeniem,

2
naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniuart. 322 § 1 k.c.,

3
naruszenie prawa materialnego polegające na zastosowaniu przepisuart. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipoteceorazart. 339 k.c.,

4
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Wskazując na powyższe zarzuty powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanej, na jego rzecz kosztów procesu za obie instancje, a jako ewentualny zgłosił wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji wraz z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania odwoławczego.
Pozwana Spółdzielnia wnosiła o oddalenie apelacji i przyznanie jej, od strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja powoda podlega uwzględnieniu w sposób wskazany we wniosku apelacyjnym.
Na wstępie wypada zauważyć, że przedmiotem sporu w postepowaniu przed Sądem Okręgowym nie była okoliczność – czy Miastu(...)W.przysługuje prawo własności do spornej nieruchomości.
Pozwana Spółdzielnia wnosiła o oddalenie powództwa powołując się na przysługujące jej roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do tej nieruchomości i wskazała, że w powyższym przedmiocie toczy się postępowanie administracyjne prowadzone przez Urząd Miasta(...)W.(vide: odpowiedź na pozew k. 47-48 a.s.).
Jeżeli weźmie się jeszcze pod uwagę fakt, że na podstawie decyzji Wojewody(...)z dnia 30 sierpnia 2002 r. nr(...)nastąpiła komunalizacja działki nr ewid.(...)na rzecz Dzielnicy Gminy(...)(k. 41 a.s.), której następcą prawnym stało się, w wyniku kolejnych zmian ustrojowych samorządu stolicy – Miasto(...)W.oraz, że to ono jest adresatem roszczeń pozwanej spółdzielni, opartych na przepisachustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościamito de facto sama strona pozwana traktowała powoda jako właściciela rzeczonej działki gruntu.
Skarżący nie ma jednak racji utrzymując, że przedstawione przez niego dokumenty w postaci cytowanej wyżej decyzji Wojewody(...)i wypisu z rejestru gruntu stanowiły dowód na to, iż przysługuje mu prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
Właściwym rejestrem urzędowym, mającym na celu ujawnienie własności i innychpraw rzeczowychna nieruchomości są wyłącznie księgi wieczyste.
W razie zaistnienia sporu co do własności nieruchomości na korzyść osoby wpisanej w księdze wieczystej, jako właściciel, przemawia domniemanie prawne z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych.
Tak więc to w interesie osoby windykującej nieruchomość leży przedstawienie stosownego odpisu z księgi wieczystej.
Wbrew opinii skarżącego, Sąd Okręgowy nie oparł swojego rozstrzygnięcia na cytowanym wyżej przepisie lecz na domniemaniu zart. 341 k.c.tj., że władający rzeczą posiada ją zgodnie z prawem.
Jednoczenie Sąd podkreślił, że domniemanie to ma zastosowanie do rzeczy ruchomych i nieruchomości, dla których nie założono księgi wieczystej podczas gdy sporna nieruchomość posiada urządzoną księgę wieczystą –KW (...)(vide: wypis z rejestru gruntów k. 42).
Domniemanie zgodności posiadania z prawem (art. 341 k.c.) nie działa przeciwko silniejszemu domniemaniu, które wynika z wpisu w księdze wieczystej (art. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
Jako niekonsekwentne należy też uznać postępowanie Sądu Okręgowego, który najpierw nie uwzględnia wniosku pełnomocnika powoda o odroczenie rozprawy celem złożenia odpisu z księgi wieczystej a następnie oddala powództwo stawiając tej stronie zarzut, że nie udowodniła ona swojego prawa własności do spornej nieruchomości.
W rezultacie powyższych rozważań należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, powołując jako podstawę swojego rozstrzygnięcia tylko jedną przesłankę (brak legitymacji czynnej powódki) która okazała się chybiona.
Poza tym Sąd oddalając niniejsze powództwo w żaden sposób nie odniósł się do drugiego z dochodzonych pozwem roszczeń tj. do żądania zapłaty kwoty 117.733,50 zł z tytułu bezumownego korzystania przez pozwaną z opisanej wyżej nieruchomości.
Mimo, że roszczenie to strona powodowa określiła jako „odszkodowanie” to jednak z uzasadnienia pozwu wynika, że w istocie żąda ona wynagrodzenia za korzystanie przez posiadacza z rzeczy (bez tytułu prawnego) opartego na przepisieart. 255w zw. zart. 224 § 2 k.c.W razie gdy osoba pozwana kwestionuje wysokość dochodzonej należności ciężar udowodnienia tej okoliczności obciąża stronę powodową (art. 6 k.c.).
Z przytoczonych wyżej względów zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania, stosownie do treściart. 386 § 4 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto zgodnie zart. 108 § 2 k.p.c.

bk