Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 147/13
Data wyroku: 2013-05-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, Roman Skrzypek, Barbara Gonera
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z 17.12.1998 r. (Dz. U. z 2009r. Nr 153/1227)

Sygn. akt

III AUa 147/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSA Roman Skrzypek (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy M. Piekiełek

po rozpoznaniu w dniu8 maja 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia5 grudnia 2012 r.sygn. aktIII U 1769/12

o d d a l a apelację.

Sygn. akt III AUa 147/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2012r. ZUS Oddział wR., na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUSirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, odmówił wnioskodawcyB. P.prawa do emerytury, gdyż nie udowodnił on 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia, przy uwzględnieniu jako pracyw warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 1 września 1972r. do 31 stycznia 1992r. w Państwowym(...)wD..
Podniósł, że pracował na stanowisku montera maszyn rolniczych, myłi czyścił maszyny rolnicze środkiem żrącym, na tym stanowisku pracował sam, była to ciężka praca w oparach, dymie, w narażeniu na szkodliwe działanie sody kaustycznej, która trwale uszkodziła jego zdrowie.
W odpowiedzi na odwołanie ZUS Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że wnioskodawca za sporny okres zatrudnienia nie przedstawił świadectwa pracy w warunkach szczególnych, a ponadto w okresie zatrudnienia w(...)wD.od 1 września 1966r. do 31 stycznia 1992r. pracował na stanowisku uczeń , monter ciągnikowy, mechanik.
Przedłożona dokumentacja nie zawiera danych co do charakteru zatrudnienia podanego z powołaniem się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz brak jest informacji, czy praca była wykonywana stalei w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt III U 1769/12 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu oddalił odwołanie.
Sąd ustalił, żeB. P.,ur. (...), w dniu7 sierpnia 2012r. złożył wniosek o emeryturę przedkładając m. in. świadectwo pracy z dnia 31 stycznia 1992r. wystawione przez Państwowy(...)wD.potwierdzające zatrudnienie wnioskodawcyw okresie od 1 września 1966r. do 31 stycznia 1992r. na stanowisku ucznia, montera ciągnikowego i mechanika, a ostatnio mechanika. W świadectwie zawarta została również informacja, żeB. P.korzystał z urlopu wychowawczego od dnia 22 maja 1986r. do 23 maja 1988r.
Celem ustalenia, czy wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych i na jakich stanowiskach Sąd dopuścił dowód z akt osobowych wnioskodawcy, kartotek płacowych z okresu zatrudnienia w(...)wD., zeznań świadkówH. M.,T. W.,M. O.iK. F.oraz zeznań samego wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy uznał dowody z dokumentów zgromadzonychw aktach emerytalnych oraz aktach osobowych za wiarygodne.
Jedynie częściowo Sąd dał wiarę zeznaniom w/w świadków oraz wnioskodawcy, bowiem świadkowie ci zeznali, że od 1 września 1972r.B. P.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował przy myciu części ciągników w(...). Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków wnioskodawcy, gdyż nie znalazły pokrycia w dowodach z dokumentów, a wręcz były odmienne, a nadto były nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne, świadkowie nie posiadali rozeznania, że praca pracownika obsługującego(...)nie była traktowana jako praca w szczególnych warunkach.
Przechodząc do oceny prawnej Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawca nie przepracował wymaganego okresu w warunkach szczególnych,w związku z czym nie spełnia warunków przyznania dochodzonego świadczenia.
W apelacji od powyższego wyroku wnioskodawca domagał się jego zmiany, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenieart. 184i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Wnioskodawca podniósł, że na(...)przepracował łącznie 17 lat i 5 miesięcy i była to praca w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii właściwego biegłego do oceny, czy praca na(...)przy użyciu sody kaustycznej jest pracą w warunkach szkodliwych.
Apelujący naprowadzał również, że wskutek wykonywania pracy w niebezpiecznych dla zdrowia warunkach doznał częściowej utraty słuchu i wzroku, wiele razy był poparzony na potwierdzenie powyższego dołączył dokumentację medyczną.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu, bowiem zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu jest trafnyi odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w sprawie była ocena uprawnieniaB. P.do emerytury w obniżonym wieku, a to w związku z zatrudnieniemw szczególnych warunkach, na podstawieart. 184w związku zart. 32 ustawyz dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227).
Przypomnieć wypadnie, iż prawo do emerytury, zgodnie z powołaną podstawą prawną, przysługuje ubezpieczonemu – mężczyźnie, urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r., po ukończeniu 60 lat, o ile przed dniem 1 stycznia 1999r. spełni warunki stażowe – a to wykaże łączny staż ubezpieczenia wynoszący, co najmniej 25 lat, w tym 15 lat wykonywania stale i w pełnym wymiarze pracy w warunkach szczególnych oraz który nie przystąpił do OFEi rozwiązał stosunek pracy. Podkreślić też należy, iż prawo do tej emerytury przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia warunki określone w tym przepisie, niezależnie od tego, kiedy osiągnął przewidziany ustawą wiek emerytalny.
Bezspornym w sprawie było, iż apelujący ukończył 60 lat życia, oraz legitymuje się ponad 25 – letnim stażem ubezpieczenia. Spornym natomiast pozostawało, czy będąc zatrudnionym w Państwowym(...)wD.w okresie od 1 września 1972r. do 31 stycznia 1992r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę wykazaną w załączniku dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w rozmiarze przenoszącym 15 lat.
Rozstrzygając kwestię sporną, Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, co odniósł, tak do dowodów z dokumentów, jak również dowodów osobowych tj. zeznań świadków, jak i samego wnioskodawcy wskazuje, że w czasie zatrudnienia w(...)wD.nie wykonywał czynności mechanika stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
To zasadnicze w sprawie ustalenie Sądu I instancji, które miało decydujący wpływ na sposób rozstrzygnięcia omawianej sprawy, tut. Sąd Apelacyjny, akceptuje i przyjmuje jako swoje. Ustalenie to bowiem jest uprawnione, gdyż znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Te okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, że wnioskodawca nie spełnia koniecznego warunku określonego w §2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.), gdyż jego praca w warunkach szczególnych, w spornym okresie, nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu, co w konsekwencji skutkować musi ustaleniem o braku prawa do dochodzonej emerytury, wobec nie wykazania 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach na datę1 stycznia 1999 r.
Środkiem dowodowym, stwierdzającym okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych jest w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym, a to zgodnie z § 21 ust. 4 rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. z 1983 r. nr 10 poz. 49) świadectwo pracy w szczególnych warunkach, wystawione przez zakład pracy, natomiast w toku postępowania sądowego okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, w szczególności staż pracy w warunkach szczególnych mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Zakład pracy wnioskodawcy nie wystawił mu świadectwa pracy w warunkach szczególnych, wobec czegoB. P.dowodził charakter zatrudnienia oraz rodzaj wykonywanych czynności przy pomocy zeznań świadków, osób z którymi pracował w spornym okresie.
Przypomnieć w tym miejscu wypadnie, że zgodnie z§ 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. nr 8 poz.43), zaliczenie okresu pracy do zatrudnienia w szczególnych warunkach jest uzależnione od wykonywania jej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku. Zatem nie jest wystarczające samo ustalenie, że pracownik czynności, o których mowa w załącznikach do powołanego rozporządzenia, wykonywał bez sprecyzowania czasokresu ich wykonywania (por. wyrok SN z dn. 15.12.1997 r., II UKN 417/97, OSNP 1998/21/638).
W świetle poczynionych ustaleń do zakresu obowiązków wnioskodawcy należało dokonywanie czynności przy(...), ale nie stalei nie w pełnym wymiarze czasu pracy, a praca ta nie jest wymieniona w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Ustalenie rodzaju rzeczywiście wykonywanych czynności uniemożliwia zaliczenie spornego okresu do stażu pracy w warunkach szczególnych, gdyż dla uwzględnienia okresu zatrudnienia do pracy w warunkach szczególnych nie jest istotna wskazana nazwa zajmowanego stanowiska, ale wykonywanie określonej pracy, ujętej w wykazach, stanowiących załącznik do rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 r. (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 21 kwietnia 2004 r. II UK 337/03, OSNP 2004/22/392).
Z podanych wyżej przyczyn brak jest podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia apelacji wnioskodawcy, która podlega oddaleniu zgodnie zart. 385 kpc.