Sąd Okręgowy w Suwałkach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 79/13
Data wyroku: 2013-05-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Zielińska-, Tomasz Szeligowski ( do SO), Ryszard Filipow
Słowa kluczowe: Współsprawstwo
Teza: Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnienie czynu zabronionego "wspólnie i w porozumieniu" z inna osobą zawsze wymaga ustalenia, na czym polega konkretne zachowanie realizujące znamiona współsprawstwa. Nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 289 § 1 kk samo użycie zabronionego pojzdu, w celu określonym w tym przepisie, przez inna osobę niż sprawaca zaboru.

Sygn. akt II.Ka.79/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Zielińska - spr.

Sędziowie:

SO Ryszard Filipow
SR Tomasz Szeligowski (del. do SO)

Protokolant:

sekr. sąd. Elżbieta Puza

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marcina Milewskiego
po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013r.
sprawyP. K.
oskarżonego zart.289§1 kk

na skutek apelacji, wniesionych przez oskarżonego oraz jego obrońcę
od wyroku Sądu Rejonowego w Ełku
z dnia 07/01/2013 r. sygn. akt II.K.485/12

I
Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uniewinnia oskarżonegoP. K.od popełnienia zarzucanego mu czynu.

II
Kosztami procesu za obie instancje obciąża Skarb Państwa.

III
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej – adw.S. W.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt II.Ka.79/13

UZASADNIENIE
P. K.został oskarżony, o to że:
w nocy z 6 na 7 kwietnia 2012r. w miejscowościK., gm.P.działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą zabrał w celu krótkotrwałego użycia motocyklmarki Y.onr rej. (...)wartości 5000zł, czym działał na szkodęD. W.tj. o czyn zart. 289§1kk.

Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2013r., sygn. akt IIK 485/12 Sąd Rejonowy II Wydział Karny wE.

I
OskarżonegoP. K.uznał za winnego czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia zart. 289§1kki za to go skazał, i na mocyart. 289§1kkwymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

II
Na mocyart. 69§1 i 2, art. 70§2kk,art. 73§2kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby lat 3, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora.

III
Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej wE.adw.S. W.kwotę 723,34zł brutto tytułem opłaty za obronę wykonywaną z urzędu.

IV
Zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa.

Apelacje od powyższego wyroku wnieśli: oskarżony oraz jego obrońca.
OskarżonyP. K.kwestionując swoją winę wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok na korzyść oskarżonego w części dotyczącej jego pkt. I.
Zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia w jego pkt. I poprzez przyjęcie, że oskarżony jest winny popełnienia zarzucanego mu czynu, gdy przy uwzględnieniu normyart. 5§2 i art. 7kpkzgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiej oceny bowiem:
1. Czyn nie wyczerpał dyspozycjiart. 289§1kk,
2. Oskarżony nie był na miejscu inkryminowanego zdarzenia.
Wniósł o zmianę tegoż punktu I poprzez jego uchylenie i uniewinnienie oskarżonego od wymienionego zarzutu względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja oskarżonego i apelacja jego obrońcy okazały się częściowo zasadne i to w zakresie, który musiał skutkować zmianą zaskarżonego wyroku i uniewinnieniem oskarżonego.
Przed przystąpieniem do analizy zarzutów apelacji należy zauważyć, iż orzeczenie wydane w przedmiotowej sprawie jest oparte na całokształcie materiału dowodowego zebranego w sprawie, na podstawie którego Sąd Rejonowy dokonał ustaleń faktycznych, a następnie ustalony stan faktyczny poddał ocenie prawnej. Ustalenia sądu znajdują odzwierciedlenie we wnioskach zawartych w uzasadnieniu wyroku, które czyni zadość wymogomart. 424§1 i 2kpk, co też w pełni pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Błędy w imieniu i nazwisku świadkaR. W., które zauważył sąd odwoławczy w uzasadnieniu (k.201 i 203)należy potraktować jako oczywiste omyłki pisarskie, które niewątpliwie sąd I instancji powinien sprostować.
Sad Okręgowy chciałby również podkreślić, iż Sąd Rejonowy w sposób właściwy przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych odnośnie obecnościP. K.w dniu 6 kwietnia 2012r. wtowarzystwie (...), który zabrał z posesjiD. W.motor i którym to motorem razem udali się na przejażdżkę. Tym samym nie dopuścił się w tym zakresie błędu w ustaleniach co zarzuca obrońca oskarżonego i sugeruje sam oskarżony.
Sąd Rejonowy nie ustrzegł się jednak pewnych błędów to jest niewystarczająco wnikliwie i wszechstronnie rozważył wszystkie zgromadzone dowody i okoliczności ujawnione w toku sprawy, a w konsekwencji dokonał na ich podstawie błędnych ustaleń, iż działanie oskarżonego polegało na zaborze pojazdu w celu krótkotrwałego użycia. W konsekwencji Sąd poczynił nietrafne ustalenia co do winy i sprawstwaP. K..
Uznając oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa określonego wart.289§1kk, sąd I instancji wywiódł w zaskarżonym wyroku, iż „(…)oskarżony chciał przejechać się tym motorem. Wiedział, że po motor ma iśćW.. On miał poczekać na niego i mieli wspólnie pojeździć. Nastąpił tutaj podział ról pomiędzy nimi. Oskarżony swoim zamiarem obejmował działania świadka polegające na zaborze motocykla. Potem wspólnie wsiedli na ten motor i pojechali nim”.
Oceniając wyrok w tej części, na podstawie przytoczonych wywodów, stwierdzić należy że podniesiony przez obrońcę oskarżonego zarzut uznaniaP. K.za winnego popełnienia przestępstwa zart. 289§1kk, mimo braku dowodów winy w tym zakresie, jest w pełni zasadny.
Zauważyć bowiem należy, że sąd nie tylko nie wykazał w zaskarżonym wyroku, że oskarżonyP. K.zamierzał dokonać zaboru motocyklamarki Y.w celu krótkotrwałego użycia, ale wręcz odwrotnie – ustalił wprost, że zachowanie oskarżonego nie wskazywało na jakikolwiek współudział jego w dokonanym przezR. W.zaborze motocykla.
Sąd słusznie uznał, że oskarżony wiedział, że po motor na posesjęD. W.poszedłW..R. W.motor ten wziął i wrócił nim po oskarżonego. Potem wsiedli na niego, kierowałW.. Kiedy po przejechaniu ok. 200m wywrócili się,P. K.poszedł do domu aR. W.odprowadził motor na posesję, z której go zabrał.
Fakty te nie świadczą jednak o tym, aby oskarżony zamierzał dokonać zaboru motocykla lub przyłączyć się do podjętych w tym kierunku działańR. W..
Pojęcie zaboru występujące w znamionach omawianego typu czynu zabronionego interpretować należy tak samo jak pojęcie zaboru stanowiącego znamię przestępstwa kradzieży. Zabór w rozumieniuart. 289§1kkcharakteryzują więc dwa elementy, które muszą wystąpić kumulatywnie. Z jednej strony, zabór polega na pozbawieniu władztwa nad pojazdem mechanicznym osoby uprawnionej, z drugiej, zabór oznacza przejęcie władztwa nad pojazdem przez sprawcę przestępstwa i objecie go we własne władanie. Takiego zaboru w dniu 6 kwietnia 2012r. niewątpliwie dokonałR. W., co zostało potwierdzone prawomocnym wobec niego wyrokiem.
Jeżeli mówi się o „podziale ról”, to należy wykazać, kiedy dokonany został ten „podział ról” na czym on polegał, na czym polegało zachowanie oskarżonego i że było to zachowanie przestępne. (zob. wyrok SN z dnia 28 maja 1981r. Rw 167/81).
Współsprawstwo - od strony przedmiotowej - nawet jeżeli nie musi polegać na realizacji znamion czasownikowych ujętych w opisie czynu zabronionego w części szczególnejKodeksu karnego(lub przepisach karnych innych ustaw), w każdym przypadku wymaga, by sprawca podjął takie zachowanie, które na gruncie przyjętego porozumienia stanowiło konieczny lub bardzo istotny warunek realizacji przez innego współsprawcę znamion czynności wykonawczej ujętych w danym typie czynu zabronionego. Współsprawstwo nie może polegać wyłącznie na biernej obserwacji zachowań innej osoby, realizującej znamiona typu czynu zabronionego, choćby towarzyszyła temu świadomość karygodności tego zachowania, a nawet pełna jego akceptacja. Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnienie czynu zabronionego „wspólnie i w porozumieniu” z inną osobą zawsze wymaga ustalenia, na czym polegało konkretne zachowanie realizujące znamiona współsprawstwa (zob. wyrok SN z dnia 8 grudnia 2011r.(...)162/11).
Skoro więc oskarżonemu nie udowodniono, że pozostawał w zmowie zR. W.co do zaboru motocykla w celu krótkotrwałego użycia, jak też tego, że podjął on jakiekolwiek czynności mogące świadczyć o jego współudziale w tym zaborze, to w konsekwencji należało uniewinnić go od zarzutu popełnienia omawianego przestępstwa.
Nie stało temu na przeszkodzie przyłączenie sięP. K.do „krótkotrwałego użycia” motocykla wcześniej zabranego przezR. W.. Zauważyć bowiem należy, że przestępstwo określone wart. 289§1kkjest dokonane z chwilą zaboru pojazdu mechanicznego, samo zaś „użycie” zabranego pojazdu przez sprawcę zaboru, a tym bardziej wykorzystanie tylko sposobności „użycia” pojazdu zabranego przez inną osobę, nie należy do strony przedmiotowej omawianego przestępstwa.
O kosztach procesu orzeczono zgodnie z art. 632pkt2kpk w zw. zart. 634kpk.