Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 954/12
Data wyroku: 2013-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Oksiuta
Słowa kluczowe: Kara, Grzywna, Wymiar Kary, Zaostrzenie Kary
Podstawa prawna: 244kk
Teza: "...zważywszy na uprzednią wielokrotną karalność sądową oskarżonego, w tym za czyn tożsamy (z art. 244 kk ) z rozpatrywanym, nie sposób mówić o celowości łagodzenia wobec tego sprawcy wymiaru kary i orzekania, na mocy art. 58 § 3 kk, nieizolacyjnej kary grzywny..."

Sygn. akt VIII Ka 954/ 12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2013 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Wiesław Oksiuta
Protokolant Aneta Chardziejko
przy udziale Prokuratora Ewy Minor Olszewskiej
po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 roku
sprawyR. P.
oskarżonego o czyn zart. 244 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 10 września 2012 roku sygn. akt XV K 658/12

I
Wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że na mocyart. 244 kkwymierza oskarżonemuR. P.karę 6 ( sześciu ) miesięcy pozbawienia wolności.

II
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
R. P.został oskarżony o to, że w dniu 11 marca 2012 roku około godziny 7:10 wB.naulicy (...)nie zastosował się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku sygn. akt XV K 882/11 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obowiązującego w okresie od 23.09.2011 r. do 23.09.2013 r. w ten sposób, że prowadził samochód osobowy marki(...)onr rej. (...)tj. o czyn zart. 244 k.k.
Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 września 2012 roku w sprawie o sygn. akt XV K 658/12 oskarżonegoR. P.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawieart. 244 k.k.w zw. zart. 58§3 k.k.skazał go na karę grzywny w wymiarze 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych po 20 (dwadzieścia) złotych każda stawka. Jednocześnie pobrał od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 (trzystu) złotych tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi w kwocie 92,50 (dziewięćdziesięciu dwóch 50/100) złotych.
Powyższy wyrok na zasadzieart. 425§1 k.p.k.iart. 444 k.p.k.w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść oskarżonego, zaskarżył prokurator.
Na zasadzieart. 438 pkt 4 i art. 427§1 i 2 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 20 złotych każda stawka, podczas gdy względy prewencji indywidualnej i ogólnej oraz potrzeba w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, nade wszystko zaś okoliczności przedmiotowej sprawy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa – uprzednia karalność, świadczące o braku pozytywnej prognozy kryminalnej, a także o wybitnie negatywnej postawie oskarżonego wobec obowiązujących norm prawnych przemawiają za wymierzeniem oskarżonemu kary surowszej.
Wskazując na powyższe, na zasadzieart. 437§1 i 2 k.p.k.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobecR. P.kary 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja prokuratora jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Z trafnością zarzutu rażącej niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 k.p.k.) mamy do czynienia wówczas, gdy wymierzona kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w odczuciu społecznym jest karą „niesprawiedliwą”. Cechę rażącej niewspółmierności posiada również kara, która nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma osiągnąć w stosunku do osoby skazanej(vide m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1985r., OSNKW 1985, Nr 7-8, poz. 60 wyrok SN z dnia 30.11.1990r., OSNKW 1991, Nr 7-9, poz. 39).
Rację ma rzecznik oskarżenia wskazując, iż kara orzeczona wobec oskarżonegoR. P.charakteryzuje się rażącą niewspółmiernością, u której podstaw leży skorzystanie przez Sąd I instancji wobec tego sprawcy z instytucji sądowego wymiaru kary przewidzianej wart. 58§3 k.k.
Zgodnie z treścią w/w przepisu jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat (przestępstwo zart. 244 k.k.zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3), Sąd może orzec zamiast kary pozbawienia wolności grzywnę albo karę ograniczenia wolności do lat 2, w szczególności jeżeli orzeka równocześnie środek karny. Przepis ten nie formułuje wprawdzie żadnych kryteriów, którymi miałby się kierować Sąd, podejmując decyzję o rezygnacji z wymierzenia kary pozbawienia wolności, jednakże wynikają one zart. 53 k.k.Oznacza to, że zamiana jest możliwa tylko wówczas, gdy kara grzywny lub ograniczenia wolności jest karą adekwatną w świetle dyrektyw wymiaru kary, w tym jest karą racjonalną z punktu widzenia ustawowo określonych celów kary(porównaj komentarze doart. 58§3 Kodeksu karnego, autorstwa M. Budnik– Kulikoraz W. Wróbla, LEX).
Należy zgodzić się z apelującym, iż w przypadkuR. P., w świetle zasad i dyrektyw określonych wart. 53 k.k.przyjęcie istnienia podstaw do przejścia z kary pozbawienia wolności na nieizolacyjną karę grzywny jest nieuprawnione.
Przede wszystkim zdecydowanie na niekorzyść oskarżonego przemawiają jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia, a w szczególności uprzednia wielokrotna karalność sądowa, w tym za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (zart. 178a§1 k.k.w zb. zart. 244 k.k.) .
O ile sam fakt uprzedniej karalności nie jest formalną przeszkodą do wymierzenia, na mocyart. 58§3 k.k., zamiast kary pozbawienia wolności kary grzywny o tyle okoliczność ta musi być brana pod uwagę przy ocenie celowości orzekanej kary. Nie sposób bowiem przyjąć – jak uczynił to Sąd I instancji, iż orzeczenie kary o charakterze nieizolacyjnym nakłoni oskarżanego do przestrzegania prawa (spełni swoje cele zapobiegawczo – wychowawcze) w sytuacji, gdy sprawca ten nie wykorzystał uprzednio otrzymanych szans poprawy swojego zachowania (pomimo orzekania kar zarówno grzywny, ograniczenia wolności, jak i kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania) i w dalszym ciągu, w sposób tożsamy, lekceważy obowiązujący porządek prawny.
Należy zauważyć, iżR. P.był kilkukrotnie karany sądownie, w tym za przestępstwa zart. 178a§1 k.k.(przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Jednego z czynów (w sprawie o sygn. akt III K 819/05) dopuścił się łamiąc jednocześnie zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie o sygn. III K 407/04 (zart. 178a§1 k.k.w zb. zart. 244 k.k.). W sprawie tej Sąd Rejonowy w Białymstoku orzekł wobec niego karę pozbawienia wolności korzystając z dobrodziejstwa instytucji probacyjnej warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności (k. 44). Jakkolwiek w przeszłości tego oskarżonego zdarzało się, że okresy próby wyznaczane przez Sąd w ramach probacji mijały pomyślnie wykonanie tej kary jednak zarządzono (k. 66 – 67). Po tym skazaniuR. P.dopuszczał się popełnienia kolejnych przestępstw (za które m.in. wymierzono mu karę ograniczenia wolności).
Ostatnim z wyroków tj. Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 15 września 2011 roku (w sprawie o sygn. akt XV K 882/11) został on skazany za czyn zart. 178a§1 k.k.oraz zart. 229§3 k.k.w zw. zart. 229§1 k.k.na karę łączną jednego roku i jednego miesiąca pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby trzech lat. Jednocześnie Sąd Rejonowy orzekł poza karą grzywny środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Orzeczenie uprawomocniło się w dniu 23 września 2011 roku, a już w dniu 11 marca 2012 roku (niewiele ponad pół roku później)R. P.łamiąc w/w zakaz popełnił przestępstwo będące przedmiotem niniejszego postępowania. Czynu tego dopuścił się nadto w okresie próby.
Powyższe okoliczności wskazują na to, żeR. P.– jakkolwiek deklaruje żal i skruchę z powodu popełnionego czynu – ma problem ze zrozumieniem naganności swego postępowania wykazując stałą, wciąż postępującą demoralizację. W tej sytuacji, zważywszy na uprzednią wielokrotną karalność sądową oskarżonego, w tym za czyn tożsamy (zart. 244 k.k.) z rozpatrywanym, nie sposób mówić o celowości łagodzenia wobec tego sprawcy wymiaru kary i orzekania, na mocyart. 58§3 k.k., nieizolacyjnej kary grzywny (podobnie nie sposób mówić o pozytywnej prognozie kryminologicznej stanowiącej przesłankę warunkowego zawieszenia wykonania kary). Wprost przeciwnie, jedynie surowa kara może skłonić go do rzeczywistej i szczerej refleksji nad swoim postępowaniem.
Dlatego też wyrok w zaskarżonej jego części należało zmienić i na mocyart. 244 k.k.wymierzyć oskarżonemuR. P.karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego kara ta jest karą adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu, która powinna spełnić pokładane w niej cele, głównie zapobiegawcze i wychowawcze. Kara pozbawienia wolności orzeczona w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, winna uświadomić oskarżonemu konieczność przestrzegania norm prawnych oraz respektowania orzeczeń sądowych.
Dlatego też orzeczono, jak w pkt I sentencji niniejszego wyroku.
Na mocyart. 624§1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k., z powodu orzeczonej wobec oskarżonego bezwzględnej kary pozbawienia wolności, zwolniono go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.