Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 809/12
Data wyroku: 2012-10-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Gawinek, Ryszard Iwankiewicz, Iwona Wiszniewska
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt I A Cz 809/12

POSTANOWIENIE
Dnia 31 października 2012 roku
Sąd Apelacyjny w SzczecinieWydział I Cywilny
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSA Ryszard Iwankiewicz
Sędziowie : SSA Iwona Wiszniewska (spr.)
SSA Małgorzata Gawinek
po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 roku w Szczecinie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaP. W.iH. W.
przeciwko GminieM.iZakładowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwU.
o odszkodowanie i nakazanie
na skutek zażalenia pozwanej GminyM.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie zawarte w punkcie 6 wyroku z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 372/10 w przedmiocie kosztów procesu

p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

SSA I. Wiszniewska  SSA R. Iwankiewicz SSA M. Gawinek

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie uwzględnił częściowo powództwo powodów przeciwkoZakładowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwU.i w całości oddalił powództwo przeciwko GminieM.. W punkcie 6 sentencji wyroku Sąd pierwszej instancji postanowił nie obciążać powodów kosztami postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd Okręgowy wskazał, iż za odstąpieniem od obciążania powodów kosztami procesu przemawiał fakt, iż prowadzili oni długie negocjacje przedprocesowe z pozwaną Gminą, w trakcie których Gmina nie poinformowała powodów o istotnych faktach rzutujących na zasadność wywiedzionego powództwa.
Postanowienie w przedmiocie kosztów procesu w całości zaskarżyła pozwana GminaM., wnosząc o jego zmianę poprzez obciążanie powodów i pozwanyZakład (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwU.solidarnie kosztami procesu oraz zasądzenie od wymienionych solidarnie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca zarzuciła naruszenieart. 98 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenieart. 102 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnie.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż w niniejszej sprawie przegrani są powodowie i drugi z pozwanych. Podniosła, iż do okoliczności branych pod uwagę przy odstępowaniu od obciążania kosztami procesu należy sytuacja materialna strony a ta w przypadku wymienionych powyżej jest dobra. W ocenie skarżącej, nie można czynić jej zarzutu, że prowadziła negocjacje w celu polubownego załatwienia sporu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie pozwanej okazało się niezasadne.
Zgodnie z ogólną zasadą określoną w przepisieart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Już choćby z literalnego brzmienia przepisu wyprowadzić należy wniosek, iż nie jest możliwe domaganie się zwroty kosztów sądowych od strony nie będącej przeciwnikiem. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji rozpatrywał dwa odrębne roszczenia: jedno z nich skierowane było przeciwkoZakładowi (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwU., drugie zaś przeciwko skarżącej GminieM.. Przegrywającym spór w sprawie przeciwko GminieM.jest wyłącznie powódka, która ów spór zainicjowała i ewentualnych kosztów procesu domagać się można jedynie od niej.
Skarżąca w swoim zażaleniu zarzuciła naruszenieart. 98 § 1 k.p.c.iart. 102 k.p.c.Drugi z wymienionych przepisów wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach procesu, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Ocena, czy w konkretnej sprawie zaistniał „wypadek szczególnie uzasadniony”, należy do sądu, który uwzględniając całokształt zaistniałych w niej okoliczności, kierując się poczuciem sprawiedliwości, stosujeart. 102 k.p.c.Do okoliczności branych pod uwagę należą zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i będące na zewnątrz, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej, oceniane przez pryzmat zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim nie sposób uznać, że istnieje jakikolwiek zamknięty katalog „wypadków szczególnie uzasadnionych”. Kwalifikację zatem pozostawić należy praktyce sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1966r., I CR 372/65, LEX nr 6011). Podkreślić należy, iż hipoteza przepisuart. 102 k.p.c., odwołująca się do występowania „wypadków szczególnie uzasadnionych”, pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny czy fakty związane z przebiegiem procesu, postępowania przedprocesowego jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu. Ingerencja w to uprawnienie Sądu w ramach rozpoznawania środka zaskarżenia na rozstrzygnięcie o kosztach procesu nie jest wprawdzie wyłączona, jednak ogranicza się tylko do sytuacji, gdy zastosowanie przez Sądart. 102 k.p.c.nie zostało w ogóle uzasadnione lub jeżeli nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł przewidzianych w tym przepisie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. III Cz 2/12, LEX nr 1162689). Żadna z powyższych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego z samego faktu, iż sytuacja materialna powodów nie jest trudna nie można wywodzić, że odstąpienie od obciążania ich kosztami postępowania nie jest możliwe. Skarżąca lakonicznie przy tym odniosła się do kluczowego argumentu, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy przyjął bowiem, iż na podstawie prowadzonych między stronami negocjacji powódka mogła sądzić, iż zasadnym jest kierowanie niniejszego roszczenia przeciwko pozwanej. Analiza pisemnego uzasadnienia wyroku wskazuje, iż kwestia tego, któremu z pozwanych przysługuje legitymacja bierna była w niniejszej sprawie kluczowa i pozostawała sporna. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przekonanie powodów, iż pozew w sprawie wytoczyć należy przeciwko GminieM., uznać należało za usprawiedliwione.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił wniesione zażalenie jako bezzasadne.

SSA I. Wiszniewska  SSA R. Iwankiewicz SSA M. Gawinek