Sąd Okręgowy w Toruniu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 2001/12
Data wyroku: 2013-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Cackowska-Frank

Sygn. akt IVU 2001/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 marca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Hanna Cackowska-Frank
Protokolant referent stażysta Ewelina Górna

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. w Toruniu
sprawyA. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu - IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia24 listopada 2011 r., sygn. akt IVU 2193/11

1
umarza postępowanie w części dotyczącej podjęcia wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej od dnia 22 listopada 2012 r.;

2
oddala skargę w pozostałej części;

3
zawarty w skardze wniosek o spłatę świadczenia wraz z odsetkamii uwzględnieniem waloryzacji oraz wniosek o przeliczenie świadczenia ze względu na staż pracy i ustalenie podstawy wymiaru emerytury z zastosowaniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z okresu 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych OddziałwT..

SSO Hanna Cackowska-Frank

Sygn. akt IV U 2001/12

UZASADNIENIE
A. D.złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z 24 listopada 2011r., sygn. akt IV U 2193/11., wskazując jako podstawę wznowieniaart. 4011k.p.c.w związku wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. akt K 2/12, (Dz. U. z 22 listopada 2012 r., poz. 1285).
Ubezpieczona wniosła:
- o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z 24 listopada 2011r., sygn.. akt IV U 2193/11 i wypłatę świadczenia za okres od 1 października 2011r.,
- o spłatę świadczenia wraz z odsetkami za okres od 1 października 2011r. z uwzględnieniem waloryzacji świadczeń za 2011r. i 2012r.,
- o przeliczenie świadczenia ze względu na staż pracy oraz z ustaleniem podstawy wymiaru emerytury z zastosowaniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z okresu 20 lat kalendarzowych dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu od daty 1 marca 2012r.
W uwzględnieniu faktu podjęcia przez organ rentowy wypłaty emerytury od 22 listopada 2012r. ubezpieczona przyłączała się do wniosku organu rentowego o umorzenie postępowania w tym zakresie (vide: oświadczenie ubezpieczonej na rozprawie w dniu 13.02.2013r., k- 21 akt).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.w odpowiedzi na skargę i w piśmie procesowym z 28.01.2013r. wnosił:
- o oddalenie skargi w zakresie zawieszenia wypłaty emerytury od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r.
- o umorzenie postępowania w zakresie, w jakim organ rentowy uwzględnił roszczenie ubezpieczonej decyzją z 24.01.2013r.
Organ rentowy wskazał, że z komunikatu prasowego Trybunału Konstytucyjnego wydanego na rozprawie dotyczącej uzyskania prawa do emerytur bez rozwiązania stosunku pracy (sygn. akt K 2/12) wynika, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw traci moc art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., natomiast art. 103a pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później tj. od 1 stycznia 2011r. Z uwagi na powyższe decyzją z 24 stycznia 2013r. organ rentowy wznowił ubezpieczonej wypłatę emerytury poczynając od dnia 22 listopada 2012 r. (tj. od dnia, w którym został opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego).

Sąd ustalił, co następuje:

A. D.urodziła się(...). W dniu 28 listopada 2007r. ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączyła zaświadczenie KRUS OR wG.z 7.12.2007r., z którego wynikało, że jest zatrudniona w tamtejszej placówce od 1.04.1992r. w pełnym wymiarze czasu pracy.
Decyzją z 12.12.2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.przyznałA. D.prawo do emerytury od 1 listopada 2007r., jednocześnie wstrzymując wypłatę emerytury ze względu na kontynuowanie zatrudnienia.
Dowód:- wniosek o emeryturę – k. 1-5 akt emerytalnych,
- zaświadczenie – k. 63 akt emerytalnych.
- decyzja z 12.12.2007 r. – k. 75-76 akt emerytalnych.

W dniu 15.01.2009r. ubezpieczona złożyła wniosek o odwieszenie wypłaty emerytury.
Decyzją z 26.01.2009r. organ rentowy podjął wypłatę emerytury na rzecz ubezpieczonej od 1 stycznia 2009r.
Dowód:- wniosek z 14.01.2009r., k- 81 akt emerytalnych,
- decyzja z 26.01.2009r., k-97 akt emerytalnych.

Decyzją z 27 września 2011r. (o numerze:(...)-1/10/E), wydaną z urzędu, ZUS Oddział wT.wstrzymał ubezpieczonej wypłatę emerytury od 1 października 2011r. – z powodu kontynuowania zatrudnienia (tj. z uwagi na brak rozwiązania stosunku pracy). Ubezpieczona nadal pozostawała pracownikiem KRUS OR wG.. Wydając powyższe rozstrzygnięcie organ rentowy powołał się na przepisart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z 2010 r., nr 257, poz. 1726, ze zm.).
Odwołanie ubezpieczonej od wymienionej wyżej decyzji zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z 24 listopada 2011r. (sygn. akt IV U 2193/11). Powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 24 grudnia 2011r.
Dowód:- decyzja ZUS z 27.09.2011 r. – k. 175 akt emerytalnych.
- wyrok z 24.11.2011r., k- 12 akt Sądu Okręgowego w Toruniu
o sygn. IV U 2257/11.

Organ rentowy decyzją z 24 stycznia 2013 r. wznowił wypłatę świadczenia emerytalnegoA. D.od 22 listopada 2012 r. oraz w załączniku do tej decyzji uchylił decyzję z 27 września 2011r. w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury od 22 listopada 2012r.
Dowód:- decyzja ZUS z 24.01.2013 r. z załącznikiem, k- 211-212 akt
emerytalnych.

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny był bezsporny i został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego oraz aktach sprawy IV U 2193/11, których prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony.
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja wznowienia postępowania opiera się na przysługującej poza tokiem instancji skardze o reasumpcję wadliwego postępowania i zastąpienie zapadłego wyroku nowym orzeczeniem. Wznowienie postępowania prowadzi zatem do ponownego rozpoznania sprawy, począwszy od momentu, od którego postępowanie dotknięte było wadą, stanowiącą podstawę wznowienia.
Zgodnie z przepisemart. 412 § 1 k.p.c.– Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Wynika stąd zakaz brania pod uwagę innych podstaw wznowienia niż przytoczone przez stronę w skardze i uwzględnione przy wznowieniu. Sąd orzekający w postępowaniu wznowionym ogranicza więc rozpoznanie sprawy do rozstrzygnięcia, jaki wpływ miała uwzględniona (powołana w skardze) podstawa wznowienia na wynik prawomocnie zakończonej sprawy (tak też SN w wyroku z 19.01.2012r., sygn. akt: I PK 82/11; LEX nr 1162646). Z przepisuart. 412 § 1 k.p.c.wynika zatem, że Sąd nie rozpoznaje sprawy po raz kolejny w pełnym zakresie, tak jak czynił to Sądmeritii,którego procedowania dotyczy wada powołana jako podstawa wznowienia. Sąd związany jest podstawą wznowienia podaną w skardze. Zatem skarżący, opierający skargę na konkretnej podstawie wznowienia, ukierunkowuje czynności Sądu na ustalenie, czy podana w skardze podstawa wznowienia zaistniała oraz - w przypadkach przewidzianych w przepisachart. 403 i 404 k.p.c.- czy miała istotny wpływ na treść wyroku zaskarżonego skargą (tak SN w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt: III CSK 311/10; LEX nr 960541).
Zgodnie z treściąart. 4011k.p.c.podstawą wznowienia postępowania może być wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Termin do wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania wynosi w takim przypadku trzy miesiące licząc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 407 § 2 zd. 1 k.p.c.).
SkargaA. D.o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w Toruniu w sprawie o sygn. akt IV U 2193/11 nie jest uzasadniona, co skutkuje jej oddaleniem.
W przedmiotowej sprawie ubezpieczona oparła swoją skargę o wznowienie postępowania na wydanym przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12; sentencja została ogłoszona 22 listopada 2012 r. w Dz. U. z 2012 r., poz. 1285).
W myśl przepisuart. 103 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. j.: Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, ze zm., nazywanej w dalszej części niniejszego uzasadnienia „ustawą emerytalną”) – prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a-106. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, iż przepisuust. 1nie stosuje się do emerytów, którzy ukończyli 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), z zastrzeżeniem art. 103a.
Z kolei zgodnie z przepisem art. 103a ustawy emerytalnej – prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Cytowane wyżej przepisy zostały znowelizowane przezart. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726, określanej dalej „ustawą nowelizującą”). Przepis art. 6 ustawy nowelizującej w punkcie 1 zmienił brzmienie art. 103 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, a w punkcie 2 dodał do ustawy emerytalnej nowy przepis, tj. art. 103a. Ustawa nowelizująca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2011r. (art. 30 tej ustawy). Zgodnie z art. 28 ustawy nowelizującej do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy przepisy ustawy emerytalnej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011r.
Wobec powyższego art. 28 ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r. przesądził o zastosowaniu nowego, dodanego art. 103a ustawy emerytalnej, również do emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, czyli również do emerytów którzy nabyli prawo do świadczenia przed 1 stycznia 2011 r., tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.
Zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. przepisart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw (co nastąpiło w dniu 22 listopada 2012 r.), na podstawieart. 190 ust. 3 Konstytucji RP(Dz. U. z 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.), utracił moc art. 28 ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r. w zakresie, w jakim przewidywał stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób,które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.
Trybunał Konstytucyjny w rozpatrywanej sprawie stwierdził, że nie zajmował się istotą rozwiązania zawartego w art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Trybunał nie badał konstytucyjności obowiązku uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako warunku realizacji nabytego prawa do emerytury, lecz zastosowanie nowej treści ryzyka emerytalnego na podstawie art. 28 ustawy nowelizującej z 16 grudnia 2010 r. do osób, które w momencie jej wejścia w życie w dniu 1 stycznia 2011r. miały już ustalone i zrealizowane prawo do emerytury (uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., str. 23). Innymi słowy dodany przepis art. 103 a ustawy emerytalnej znajduje nadal zastosowanie do emerytów, którzy dopiero po jego wejściu w życie w dniu 1 stycznia 2011 r. przeszli albo będą przechodzić na emeryturę, tj. nabędą prawo do tego świadczenia od dnia 1 stycznia 2011 r.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszym rzędzie stwierdzić, że przedmiotem sporu jest fakt, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego i jego skutki prawne powodują jego zastosowanie do sytuacji prawnej ubezpieczonej.
Jak wynika z poczynionych ustaleń ubezpieczona nabyła prawo do emerytury w dniu 1 listopada 2007 r. Zostało to stwierdzone decyzją o przyznaniu prawa do emerytury z 12.12.2007r. Decyzją z 27 września 2011r. organ rentowy z urzędu wstrzymał wypłatę emerytury ubezpieczonej powołując się na treść art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726). Organ rentowy argumentował, że wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż ubezpieczona konstytuuje zatrudnienie. Nie ulega wątpliwości, iżA. D.była nieprzerwanie w okresie od 1.04.1992r. zatrudniona w KRUS OR wG..
W tej sytuacji pomimo tego, iż wyeliminowano z obrotu prawnego z dniem 22 listopada 2012 r. przepis art. 28 ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r., to nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Toruniu w sprawie o sygn. IV U 2193/11. Z uzasadnienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. wynika bowiem, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, którenabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r.Ubezpieczona nabyła zaś prawo do emeryturyw dniu 1 listopada 2007r.
Zaznaczyć zatem należy, że ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od 1 listopada 2007r. tj. na podstawie przepisów,które przewidywały zawieszenie wypłaty emerytury wobec emerytów kontynuujących zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywali je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, określonym w decyzji organu rentowego.Obowiązujący w tym czasie przepisart. 103 ust 2a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychstanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, określonym w decyzji organu rentowego. Dopiero ze względu na uchylenie cytowanego przepisu z dniem 8 stycznia 2009r. przezart. 37 pkt 5 lit. b) ustawy z 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych(Dz.U. Nr 228, poz. 1507) organ rentowy podjął na rzecz wnioskodawczyni wypłatę emerytury.
Tym samym organ rentowy miał ważną i obowiązującą podstawę prawną - art. 103 a ustawy emerytalnej - na mocy której wstrzymał wypłatę świadczenia wobec ubezpieczonej od dnia 1 października 2011r. w związku z kontynuowaniem przez nią zatrudnienia. Wobec prawidłowości decyzji z 27.09.2011r. oraz wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt IV U 2263/11 brak było podstaw do uwzględnienia skargi ubezpieczonej.
Mając na uwadze powyższe Sąd - w oparciu o przepisart. 412 § 2 k.p.c.oddalił skargę o wznowienie postępowania jako bezzasadną w części, w jakiej ubezpieczone domagała się p wypłaty emerytury od 1.10.2011r. (pkt II sentencji wyroku).

Natomiast z uwagi na to, że organ rentowy decyzją z 24 stycznia 2013 r. wznowił wypłatę świadczenia emerytalnegoA. D.od dnia 22 listopada 2012 r. (oraz uchylił decyzję z 27 września 2011r. w części dotyczącej zawieszenia wypłaty emerytury od 22 listopada 2012r.) Sąd na podstawieart. 47713§ 2 k.p.c.umorzył postępowanie w tym zakresie tj. w części dotyczącej podjęcia wypłaty emerytury na rzecz ubezpieczonej od dnia 22 listopada 2012 r. (punkt 1 sentencji wyroku).

Wniosek ubezpieczonej o wypłatę zaległych świadczeń wraz z odsetkami i z uwzględnieniem waloryzacji a także o przeliczenie świadczenia ze względu na staż pracy oraz z ustaleniem podstawy wymiaru emerytury z zastosowaniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z okresu 20 lat kalendarzowych dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu od daty 1 marca 2012r. Sąd przekazał do rozpoznania organowi rentowemu na podstawieart. 47710§ 2 k.p.c., jako że jest to nowe żądanie, które dotychczas nie było przedmiotem rozstrzygnięcia organu rentowego i tym samym nie było przedmiotem rozstrzygnięcia w wyroku z 24 listopada 2011r. (punkt 3 sentencji wyroku).

Przewodniczący:
SSO Hanna Cackowska-Frank