Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 43/13
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Halina Czaban, Tomasz Eryk Wirzman, Andrzej Czapka
Słowa kluczowe: Narkomania
Podstawa prawna: art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt II AKa 43/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Tomasz Eryk Wirzman (sprawozdawca)

Sędziowie

SSA Halina Czaban
SSA Andrzej Czapka

Protokolant

Agnieszka Rezanow-Stöcker

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku – Anny Malczyk

po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r.
sprawyD. P.s.M.
oskarżonego zart. 56 ust. 3w zb. zart. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku
z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt III K 185/11

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w ramach przypisanego w pkt 15 czynu uznaje oskarżonego za winnego tego, że w okresie od nieustalonego dnia listopada 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. wB., działając w krótkich odstępach czasu, ze z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił nie mniej niż dwudziestokrotnieM. S. (1)środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 80 gramów za kwotę 2.000 zł., tj. czynu zart. 59 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 kki za to na podstawie tych przepisów skazuje go, a na podstawie art. 59 ust.1 powołanej ustawy wymierza karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

II
W pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy.

III
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K.kwotę 738 zł., w tym 138 zł. podatku VAT, za obronę z urzędu oskarżonego przed Sądem Apelacyjnym.

IV
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za drugą instancję.

UZASADNIENIE
D. P.został oskarżony o to, że:
w okresie od nieustalonego dnia listopada 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. wB., działają w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił nie mniej niż dwudziestokrotnie małoletniemuM. S. (1)środka odurzającego w postaci marihuany w ilości nie mniejszej niż 80 gram za kwotę nie mniejszą niż 2.000 zł, tj. o czyn zart. 59 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie III K 185/11 uznał oskarżonegoD. P.za winnego tego, że (pkt. 15) w okresie od nieustalonego dnia listopada 2010 r. do dnia 31 marca 2011 r. wB., działając w krótkich odstępach czasu, ze z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczestniczył w obrocie środkami odurzającymi oraz udzielał ich w ten sposób, że dwudziestokrotnie przekazałM. S. (1)w celu dalszej sprzedaży oraz w celu zażywania środek odurzający w postaci marihuany w ilości 80 gramów za kwotę 2.000 zł, tj. czynu zart. 56 ust. 3w zb. zart. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 56 ust. 3w zb. zart. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał go, zaś na podstawieart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 80 stawek dziennych grzywny ustalając, że wysokość jednej stawki dziennej jest równa kwocie 10 złotych.
Na podstawieart. 45 § 1 k.k.za czyn przypisany w pkt. 15 części rozstrzygającej wyroku orzekł wobec oskarżonegoD. P.przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa w kwocie 2.000 zł.
Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. K.kwotę 1.476 zł w tym kwotę 276 zł podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonegoD. P., którego zwolnił od ponoszenia kosztów sądowych.

Wyrok został zaskarżony w całości przez obrońcę oskarżonego.
Apelacja zarzuca wyrokowi:

I
obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 4 kpk,art. 5 § 2 kpk,art. 7 kpk,art. 410 kpk, przez dowolną ocenę materiału dowodowego, sprzeczną z zasadami prawidłowego, logicznego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym oraz niewzięcie pod uwagę przy konstruowaniu podstawy orzeczenia całokształtu okoliczności ujawnionych w toku postępowania, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę orzeczenia, iż:

1
M. S. (1)zaopatrywał się w rzekome „narkotyki” uD. P., który miał się zdaniem sądu a quo takim procederem trudnić

-

podczas, gdy prawidłowo oceniony w tej kwestii materiał dowodowy w postaci wyjaśnieńM. S. (1), będących pomówieniami nie zasługuje w tym zakresie na obdarzenie walorem prawdy

2
D. P.„musiał przewidywać”, żeM. S. (1)część rzekomej marihuany sprzedaje dalej

-

podczas, gdy okoliczności wskazane w tej mierze przez Sąd, nie dają asumptu do wywodzenia istnienia po stronieD. P.strony podmiotowej w postaci umyślności, wymaganej w art. 56 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ani nie ukazują, iż ww. obejmował zamiarem okoliczność „wprowadzenia do obrotu” środków odurzających lub substancji psychotropowych

3
substancja, którą miał rzekomo nabyćM. S. (1)odD. P., stanowiła ziele konopi innych niż włókniste

-

podczas, gdy nie potwierdziła tego faktu żadna z czterech wykonanych w sprawie opinii chemicznych, brak innych wiarygodnych dowodów w tej mierze, przeczą zaś takim ustaleniom zeznania świadków wskazywanych w tym zakresie przez sąd I instancji, których opis zachowania po zapaleniu rzekomej marihuany nie odpowiada opisowi i skutkom działania substancji odurzającej.

Nadto z uwagi na charakter sprawy, ciężar gatunkowy zarzutu przedstawionego oskarżonemu i wysokość wymierzonej kary, a nade wszystko wagę błędów jakich dopuścił się sąd I instancji w tym zakresie, z ostrożności procesowej przedmiotowemu wyrokowi zarzucam dodatkowo:

II
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 3 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie – w zakresie znamienia „znacznej ilości środka odurzającego”, skutkujące przyjęciem błędnej kwalifikacji czynu, popełnienie którego przypisano oskarżonemuD. P..

W petitum apelacji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoD. P.od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Białymstoku.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja zasługuje na uwzględnienie w tej części, w której kwestionuje przypisanie oskarżonemu przestępstwa zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(tj. wpkt. I ppkt. 2 i pkt. II). W pozostałej nie jest słuszna.

I
Kwestia uznania oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa zart. 59 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 kk.

1
Zarzuty apelacji kwestionujące fakt popełniania przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa zart. 59 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 kk., nie są trafne. Sąd I instancji słusznie oparł się m.in. na wyjaśnieniach współoskarżonego tj.M. S. (1), albowiem one najwierniej opisują przestępne zachowanie oskarżonego. Wystarczy odwołać się do jego relacji z karty 483 (tom III), czy z kart 69-70 (tom I), gdzieM. S. (1)w sposób wyraźny wskazał m.in. od kogo, ile, w jakim czasie i za jakie kwoty kupował marihuanę. Wyjaśnienia te wskazują wprost na oskarżonegoD. P., np. z karty 483 „Narkotyki, które sprzedawałem dlaP. L.pochodziły odD. P.”. Negowanie ich wartości dowodowej (poprzez sprowadzanie do roli pomówień), nie jest zasadne. Słusznie zauważa sąd I instancji, że znajdują one potwierdzenie w relacjach współoskarżonegoP. L.(vide m.in. karty 45-47), który nie wypiera się, że kupował odM. S. (1)narkotyki, tyle, że zaniża ich ilość. Fakt dalszej odsprzedaży potwierdza także oskarżonyR. C.(np. na karcie 172-173, „Ja narkotyki kupowałem tylko odL.”).

2
Nie bez znaczenia jest też potwierdzone kontaktowanie się oskarżonegoD. P.ze swoim odbiorcą, tj.M. S. (1)(vide m.in. karty 195 i następne, 196-205), w sytuacji gdy oskarżony temu stanowczo zaprzecza (vide karta 336). Wzmacnia to wiarygodność obciążających relacjiM. S. (1), a czyni niewiarygodnym – oskarżonego.

3
Ponadto, w kontekście wysuwanego w pkt. I ppkt. 3, zarzutu, poza powyższymi relacjami nie można pominąć także faktu, że oskarżony sam chwalił się handlowaniem narkotykami, vide zeznania św.P. B.karta 573 v. „

D.po Sylwestrze sam przyznał się, że handlował narkotykami”. Czy podobne zeznania jego byłej dziewczynyD. O.„
      Słyszałam tylko o tym, żeD.handlował narkotykami”. Relacje te nie muszą dotyczyć przypisanej oskarżonemu ilości 80 gr. Świadczą jednak o tym, że oskarżony w ogóle zajmował się takim procederem. Skoro tak, to dlaczego relacjeM. S. (1)mają być uznane za nieprawdziwe. Wreszcie przeciwko rozumowaniu, zawartemu w powołanym wyżej zarzucie, przemawiają okoliczności trafnie dostrzeżone przez Sąd Okręgowy, m.in. dotyczące:

a
ceny jaką płacono za marihuanę, (a nie za bezwartościowy susz),

b
ilości (nie jednorazowe udzielenie), gdzie odbiorca, przy kolejnym udzieleniu zakwestionowałby bezwartościowy towar,

c
czy zeznania świadkaK. Z.z karty 513, który nie miał wątpliwości, że towar ten to marihuana, bo poznał ja po zapachu, zwłaszcza, że jak stwierdził „Znam ten zapach, próbowałem raz”.

Z tych powodów ustalenia faktyczne i oceny dokonane przez sąd I instancji nie mogą być uznane za dowolne, (nie przekraczają ram przepisuart. 7 k.p.k.). Nie może ujść uwadze, że po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, Sąd Okręgowy działając na korzyść oskarżonego wyeliminował znamię kwalifikowane w ust. 2 art. 59 ustawy. Także wbrew twierdzeniom obrońcy w omówionej części sąd, stosownie do przepisuart. 410 k.p.k., oparł się na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy.

II
Kwestia faktycznego wyeliminowania z opisu czynu zachowania wypełniającego znamionaart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 kk, czyli częściowego uwzględniania zarzutów apelacji

1
Trzeba zgodzić się z zarzutami obrońcy kwestionującymi ustalenie, że działanie oskarżonego wyczerpało także znamiona przestępstwa zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii(tj. wpkt. I ppkt. 2 i pkt II). To ustalenie wykracza poza sferę swobodnej oceny dowodów i tym samym narusza przepisart. 7 k.p.k.

2
Istotą stanowiska Sądu Apelacyjnego nie jest fakt, żeM. S. (1)kupował od oskarżonegoD. P.marihuanę i w zależności od potrzeb zużywał sam lub odsprzedawał ją dalej, (vide niekwestionowane przez prokuratora ustalenia sądu I instancji zawarte m.in. na str. 1), ale brak możliwości ustalenia, że oskarżonyD. P.to dalsze postępowanie z marihuaną (czyli to co z nią robił, lub zamierzał robićM. S. (1)) obejmował swoim zamiarem. Nie do zaakceptowania jest wyrażony w tej kwestii pogląd prawny Sądu Okręgowego w Białymstoku zawarty na str. 7 (odpisu uzasadnienia wyroku). To jest, że częstotliwość transakcji i ilość przekazywanej marihuany (łącznie 80 g), przemawia za tym, że oskarżony musiał

      przewidywać, żeM. S. (1)część tej marihuany sprzedaje dalej. A sprzedając mu ją godził się, że stanie się przedmiotem dalszej sprzedaży, czyli obrotu. Taka ocena skąpych w tej mierze dowodów, przy braku innych nosi cechy dowolności, a tym samym nie pozostaje pod ochroną przepisuart. 7 k.p.k.Po pierwsze należy zważyć, że przypisany oskarżonemu okres udzielaniaM. S. (1)marihuany wynosił pięć miesięcy (od listopada 2010r. do 31 marca 2011r.). Jej ilość to 80 gramów. Ponadto sąd ustala, że m.in. w listopadzie 2010r. dokonano jednej z transakcji gdzie przedmiotem obrotu objęto 7 gramów marihuany. Pozostałych dokonywano także w grudniu 2010r. i od stycznia do marca 2011r. Sąd przyjął również jako pewnik, że część kupionej marihuany oskarżony zużywał sam. Wobec tylko tych ustaleń, a przy braku innych dowodów, przyjęcie w zachowaniu oskarżonego istnienia wymaganej przepisem art. 56 ustawy, w stronie podmiotowej – umyślności, (jak ujmuje to sąd – godzenia się, że stanie się ona przedmiotem dalszej sprzedaży), jest za daleko idące. Ustalenia te należy potraktować jako dowolny pogląd sądu orzekającego. Bowiem przypisana oskarżonemu ilość (80 gramów), jak i stosunkowo dla tej ilości długi okres 5 miesięcy, nie pozwala wykluczyć rozważań (także po stronie zbywcy, czyli oskarżonego, o ile je w ogóle czynił), że mogła ona być przeznaczona przezM. S. (1)na własne cele. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z poglądem sądu I instancji, że oskarżony musiał przewidywać, co stanie się dalej ze zbywanąM. S. (1)marihuaną i na tej podstawie przypisać mu w jego zachowaniu także znamiona przestępstwa z art. 56 ust. 3 ustawy. Zwłaszcza, że nie poczyniono ustaleń, by oskarżony wiedział, co działo się dalej ze środkiem odurzającym. Poprzestano na domniemaniach. Także materiał dowodowy nie wskazuje, by wiedza o dalszych losach sprzedanego środka była dostępna oskarżonemu. W ocenie tego zachowania, w odróżnieniu od analiz poczynionych w pkt. I, nie są pomocne zeznania świadkówP. B.iD. O.. Bowiem zasłyszane przez nie wiadomości, nie odnoszą się konkretnie do przypisanego oskarżonemu okresu (listopad 2010r. – 31 marca 2011r.). Zresztą o braku podstaw do przypisania oskarżonemu zachowania opisanego w art. 56 ust. 3 ustawy, nie był przekonany także prokurator, kierując do sądu akt oskarżenia jedynie z art. 59 ust. 2 ustawy.

3
Podzielając w tym zakresie zarzuty apelacji, w ramach przypisanego oskarżonemu przez Sąd Okręgowy, czynu (słusznie zmieniającego kwalifikację z ust. 2 na ust. 1 art. 59 ustawy), dokonano takiej korekty by z przypisanego przez ten sąd z art. 59 ust. 1 ustawy, zachowania wyeliminować znamiona z art. 56 ust. 3 ustawy. Dbając o przejrzystość wyroku powtórzono na nowo opis przestępnego zachowania odpowiadającego kwalifikacji z art. 59 ust. 1 ustawy i wymierzono karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, uwzględniającą redukcję przestępnych zachowań. W pozostałej części (a zatem odnoszącej się do rozstrzygnięcia zart. 45 § 1 k.k.) wyrok utrzymano w mocy.

4
Na aprobatę zasługują obszernie uzasadnione ustalenia i oceny sądu odnoszące się do braku możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności (vide m.in. strona przedostatnia i ostatnia uzasadnienia wyroku), gdzie dostrzeżono m.in. uprzednią trzykrotną karalność oskarżonego. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że zostałyby osiągnięte cele kary, a w szczególności zapobieżenie powrotowi do przestępstwa.

5
Podzielając ustalenia i oceny sądu I instancji, odnoszące się do sytuacji majątkowej oskarżonego, zwolniono go od ponoszenia kosztów sądowych za drugą instancję.

(...)(...)