Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 363/13
Data wyroku: 2013-06-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Solecka
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i ustawa z FUS

Sygn. akt : VU 363/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 czerwca 2013 roku

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Ewa Solecka

Protokolant: Klaudia Treter

po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. w Legnicy

sprawy z wnioskuR. W.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

oemeryturę

na skutek odwołaniaR. W.

od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

z dnia16 stycznia 2013  roku

znak(...)

zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 16 stycznia 2013 roku znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyR. W.prawo do emerytury od dnia 01 stycznia 2013 roku.

Sygn. akt VU 363/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyR. W.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony udowodnił 6 lat, 7 miesięcy i 16 dni okresu takiej pracy, wobec wymaganych 15 lat.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał za udowodniony jako pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia wnioskodawcy od 21 kwietnia 1986r. do 30 kwietnia 1989r. wFabryce (...)(...)wJ.na stanowisku wypalacz emelii , wytrawiacz ( 3 lata i 10 dni) oraz okresu pracy od 01 września 1991r. do 31 sierpnia 1997r. w(...)Kopalniach (...)spółka z.o.o wB.Zakład wR.( 6 lat). Łącznie nie uznano 9 lat i 10 dni.
Od wskazanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawcaR. W., domagając się zmiany decyzji i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu, podniósł, że w kwestionowanym przez ZUS okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych, w związku z czym spełnił warunki do przyznania mu przedmiotowego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaR. W.ur. (...)Na dzień 01.01.1999r. wykazał 26 okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE .
/bezsporne/

R. W., w okresie od 21 kwietnia 1986r. do 30 kwietnia 1989r. był zatrudniony wFabryce (...)(...)wJ.. Zatrudniony był na stanowisku wypalacz emalii, wytrawiacz . Wnioskodawca posiada angaż z zakładu pracy z treści , którego wynika ,że zatrudniony był na stanowisku wypalacza umowa o pracę z 1986r. – wypalacz emalii, od 01.04.1988r. – wytrawiacz , Otrzymał świadectwo pracy potwierdzające jego pracę na stanowisku wypalacz i wytrawiacz .
Dowód: akta osobowe wnioskodawcy zFabryki (...)przedłożone przez(...)Archiwum delegatura wL..
W tym okresie razem z wnioskodawcą byli zatrudnieniH. Z.iZ. G..Z. G.pracował na stanowisku elektryka . Wskazał, że w zakładzie produkowano kuchenki węglowe i piece elektryczne. Wnioskodawca natomiast wykonywał prace przy wytapianiu emalii, temperatura pieca na tym stanowisku była ponad 900 stopni. WFabryce (...)(...)wJ.w okresie od 1984 do 1991 zatrudniony był na stanowisku szefa produkcjiH. Z., był przełożonym wnioskodawcy. Potwierdził, że wnioskodawca zatrudniony był na wydziale emalierni, początkowo przy obróbce cieplnej elementów emaliowanych , a następnie wytrawiał elementy do emaliowania. Pracując na stanowisku wypalacza wykonywał takie czynności jak załadunek do pieca komorowego, elementów stalowych, wygrzewanie w temperaturze ponad 800 stopni , a następnie rozładunek tych elementów z pieca. Emaliowanie składało się z trzech operacji czyli przygotowanie powierzchni, powlekanie, pokrywanie warstwą emalii – roztwór wodny i następnie wypalanie emalii. Wnioskodawca uczestniczył także jako wypalacz w procesie służącym do pokrycia danego elementu emalią przez wypalenie tłuszczu. Pracę wykonywał w systemie akordowym. Emaliowane były różne detale duże i małe do kuchenek węglowych były emaliowane całe elementy.
Pracując zaś na stanowisku wytrawiacza , które to stanowisko jest także na wydziale emalierni uczestniczył w początkowej fazie procesu polegającego na odtłuszczaniu , oczyszczaniu z brudu, z korozji, elementów, które miały być pokryte emalią. Praca jego polegała na załadunku elementów do wanien , w których znajdowały się różne odczynniki chemiczne , wanien tych było około 2 2sztuki.
Dowód: wyjaśnienia wnioskodawcy k- 34,35, zeznania świadków:Z. G.iH. Z.k- 34 , E – protokół.
Wnioskodawca w okresie: od 01 września 1991r. do 31 sierpnia 1997r. – był zatrudniony w(...)Kopalniach (...)wR.. Wnioskodawca otrzymał świadectwo pracy wykonywanej w szczególnych warunkach .
Zatrudniony był do 31.03.1992r. jako górnik – skalnik , a następnie zatrudniony nadal był w(...)Kopalniach (...)po przekształceniu(...)jako sztygar warsztatowy – dozór inżynieryjno- techniczny w okresie od 01.04.1992r. do 31.08.1997r. Do obowiązków wnioskodawcy należało utrzymanie w ruchu ciągłości pracy zakładu , sprawności urządzeń mechanicznych , takich jak ładowarki, spycharki, przenośniki , kruszarki. Wnioskodawca nadzorował wszystkie prace naprawcze operatorów koparek , sprawował nadzór nad produkcją. Prowadził nadzór nad pracami , które prowadzone były w zakresie wydobywania , obróbki i przeróbki wyrobów skalnych. Posiadał uprawnienia z dozoru(...)Urzędu(...).
Pracując na stanowisku górnik – skalnik wykonywał ręczna obróbkę granitu na terenie wyrobiska. Dzielił duże bloki skalne przy pomocy specjalnej maszyny podobnej do młotka elektrycznego oraz młotka tradycyjnego na mniejsze bloki skalne. W tym okresie razem z wnioskodawcą byli zatrudnieniA. C., zatrudniony na stanowisku sztygara zmianowego iZ. Ź., który był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu technologicznego.
.
Dowód: zeznania świadkówA. C.– 33 iZ. Ź.k.-34, wyjaśnienia wnioskodawcy k-34,35, E - protokół , dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy – angaże –, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach przedłożona przez(...)Sp.z.o.o wP..

W dniu 08 stycznia 2013r.R. W.złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z dnia 16 stycznia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyR. W.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, argumentując że ubezpieczony udowodnił 6 lat, 7 miesięcy i 13 dni okresu takiej pracy, wobec wymaganych 15 lat.
Dowód: akta ubezpieczeniowe wnioskodawcy – decyzja ZUS z dnia 16 stycznia 2013 r.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyR. W.zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zaś z treścią przepisuart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przy czym, zgodnie z par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z par. 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (DZ.U z 1983 r., Nr. 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w par. 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
W sprawie bezspornym był fakt iż na dzień 01.01.1999r. wnioskodawca wykazał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w dacie wydania decyzji przez organ emerytalny miał skończone 60 lat, nie był członkiem OFE .
Sporną kwestią wymagają ustalenia Sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiadał nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczony nie spełnia warunków wskazanych w treści przepisuart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Uznany został łącznie 6 lat, 7 miesięcy i 13 dni takiej pracy.
Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadkówZ. G.iH. Z.jak również wyjaśnień samego wnioskodawcy oraz dokumentacji zgromadzonej w aktach osobowych dotyczących spornego okresu zatrudnienia wnioskodawcy wFabryce (...)(...)wJ.Sąd uznał, że w spornym okresie, tj. od 21.04.1986r. do 30.04.1989r.R. W.wykonywał pracę w szczególnych warunkach, określoną w wykazie A działu III, w hutnictwie i przemyśle metalowym poz. 73 Emaliowanie poz. 76 prace w hartowniach i wytrawialniach , praca ocynkowaczy , ocynkowaczy , kadmowaczy oraz galwanizerów – cynkiem , miedzią chromem , kadmem i niklem wymienną wRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z przedstawionych wyżej dowodów jednoznacznie wynika bowiem, że wnioskodawca we wskazanym wyżej okresie, będąc zatrudniony na wymienionych wyżej stanowiskach wykonywał prace wypalacza emalii i wytrawiacza tj. prace uznane za prace w warunkach szczególnych. Wskazaną pracę wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracując na stanowisku wypalacza wykonywał takie czynności jak załadunek do pieca komorowego, elementów stalowych, wygrzewanie w temperaturze ponad 862 stopni , a następnie rozładunek tych elementów z pieca. Emaliowanie składało się z trzech operacji czyli przygotowanie powierzchni, powlekanie, pokrywanie warstwą emalii – roztwór wodny i następnie wypalanie emalii. Wnioskodawca uczestniczył także jako wypalacz w procesie służącym do pokrycia danego elementu emalią przez wypalenie tłuszczu. Pracę wykonywał w systemie akordowym. Emaliowane były różne detale duże i małe do kuchenek węglowych były emaliowane całe elementy.
Pracując zaś na stanowisku wytrawiacza , które to stanowisko jest także na wydziale emalierni uczestniczył w początkowej fazie procesu polegającego na odtłuszczaniu , oczyszczaniu z brudu, z korozji, elementów, które miały być pokryte emalią. Praca jego polegała na załadunku elementów do wanien , w których znajdowały się różne odczynniki chemiczne , wanien tych było około 22 sztuk.
Natomiast będąc zatrudniony w(...)Kopalniach (...)wR.zatrudniony był na stanowisku początkowo jako górnik – skalnik wykonywał prace wymieniona w wykazie A dział I poz.3 wydobywanie, obróbka i przeróbka surowców skalnych oraz wydobywanie ropy i gazu, wymienone wRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W tym okresie praca jego polegała ręcznej obróbce granitu na terenie wyrobiska. Dzielił duże bloki skalne przy pomocy specjalnej maszyny podobnej do młotka elektrycznego oraz młotka tradycyjnego na mniejsze bloki skalne. W tym okresie razem z wnioskodawcą byli zatrudnieniA. C., zatrudniony na stanowisku sztygara zmianowego iZ. Ź., który był zatrudniony na stanowisku kierowcy samochodu technologicznego. Następnie od 01.04.1992r został zatrudniony na stanowisku sztygara warsztatowego gdzie sprawował (dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie), będącego załącznikiem doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, prace wymienione w wykazie A dział IX poz. 24
Świadkowie potwierdzili, iż wnioskodawca nadzorował wszystkie prace naprawcze operatorów koparek , sprawował nadzór nad produkcją. Prowadził nadzór nad pracami , które prowadzone były w zakresie wydobywania , obróbki i przeróbki wyrobów skalnych. Posiadał uprawnienia z dozoru(...)Urzędu(...). Do obowiązków wnioskodawcy należało utrzymanie w ruchu ciągłości pracy zakładu , sprawności urządzeń mechanicznych , takich jak ładowarki, spycharki, przenośniki , kruszarki., obróbki i przeróbki wyrobów skalnych.
Z przedstawionych wyżej dowodów jednoznacznie wynika bowiem, że wnioskodawca we wskazanym wyżej okresie, będąc zatrudniony na wymienionych wyżej stanowiskach wykonywał dozór inżynieryjno- techniczny na oddziałach i wydziałach na których wykonywane były prace wymienione w powołanym wyżej wykazie – tj. prace uznane za prace w warunkach szczególnych. Wskazaną pracę wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Powyższej oceny nie zmieniałby również fakt, gdyby wnioskodawca wykonywał także określone czynności administracyjno – biurowe. Osoba wykonująca dozór inżynieryjno – techniczny nad pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych nie musi stale przebywać na stanowiskach, gdzie jest wykonywana praca. W zakresie obowiązków takiej osoby jest bowiem przewidziane także sporządzanie dokumentacji, planów organizacyjnych i innych czynności (por. wyr. Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2008r., I UK 195/07, OSNP 2009/7-8/105, wyr. Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009r., II UK 31/09, LEX nr 559949).
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że wnioskodawca w kwestionowanych przez ZUS okresach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych, o której mowa wykazie A działu IX, poz. 24, w wykazie A dział III poz. 73 i poz.76, w wykazie A dział I poz.3 będącego załącznikiem do powołanego wyżej rozporządzenia.
Uznając zatem, że wnioskodawca,R. W.wykazał wymagany 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych oraz wobec uznania przez organ rentowy, że wnioskodawca spełnił pozostałe warunki uprawniające do przyznania mu wcześniejszej emerytury – Sąd, na podstawieart. 477[14]par. 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 01 stycznia 2013r. (przyznane świadczenie od miesiąca złożenia wniosku).