Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 769/12
Data wyroku: 2012-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, Alicja Podczaska, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art 8 ust 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych art 12 ust 1 ustawy z dn 26.07.91 o podatku dochodowym od osób fiz , art 18 ust 1 ustawy z dn 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społ

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Alicja Podczaska (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu7 listopada 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuSamodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej wL.
z udziałem zainteresowanegoS. W.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacji wniesionej wnioskodawcę
od wyrokuSądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia11 czerwca 2012 r.sygn. aktIII U 333/12

oddala apelację

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotneS. W., jako pracownika u płatnika składek SP ZOZL.wynosi za maj 2009 r. na ubezpieczenia: emerytalne i rentowe, chorobowe i wypadkowe – po 3.560,80 zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne – 3.072,62 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji płatnik składek domagał się jej zmiany i stwierdzenia, że wartość zakwestionowanych przez organ rentowy świadczeń z funduszu socjalnego nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osoby zainteresowanej.
Odwołujący zarzucił naruszenieart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych,§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.,art. 18 ust. 1, art. 4 ust. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez stwierdzenie, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osoby zainteresowanej podlegającej ubezpieczeniom, jako pracownik u płatnika składek SPZOZ wL.za maj 2009 r. wynosi kwoty wskazane w decyzji.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wypłata wszystkim pracownikom bonów towarowych o takiej samej wartości, według kryterium stanu zatrudnienia na dzień 31 grudnia 2008 r., jest przychodem pracownika, który stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 r., sygn. akt III U 333/12 Sąd Okręgowy w Przemyślu, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.
Sąd ustalił, że w maju 2009 r. wszyscy pracownicy zatrudnieni w SP ZOZ wL., w tym zainteresowany, otrzymali od pracodawcy bony towarowe z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych o wartości 324 zł. Od wartości bonów nie naliczono składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość wypłaconych bonów nie była uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.
Przechodząc do oceny prawnej Sąd Okręgowy przywołał regułę zależności przyznawania świadczeń z Funduszu od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej, wyrażoną wart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnychi powtórzoną w Regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla pracowników SP ZOZ wL.. Sporne świadczenia wypłacone bez respektowania powyższej zasady, nie mogą być traktowane jako świadczenia socjalne i nie mogą korzystać z uprawnień przyznanych tym świadczeniom przez system ubezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu I instancji wypłatę bonów ocenić należy jako świadczenie dodatkowe pracodawcy i uznać je za przychód w rozumieniuart. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W apelacji od powyższego wyroku płatnik składek zarzucił naruszenieart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych,§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.,art. 18 ust. 1, art. 4 ust. 9, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ustalenie, że wypłatę bonów towarowych uznać należy za przychód w rozumieniuart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznychoraz, że powyższy dochód stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe osoby zainteresowanej. Apelujący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji ZUS, poprzez stwierdzenie, że wartość zakwestionowanych świadczeń nie wchodzi do podstawy wymiaru składek.
W uzasadnieniu SP ZOZ wL.podnosił, że świadczenia socjalne na rzecz pracowników realizowane były według sporządzonego na podstawie Zakładowego Regulaminu Świadczeń Socjalnych planu wydatków na rok 2009 i w skali całego roku wartość indywidualnie przyznanych świadczeń na rzecz każdego pracownika była zróżnicowana w zależności od sytuacji materialnej i rodzinnej.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Apelacja płatnika składek jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu jest trafny i nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w sprawie jest włączenie do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotneS. W.za miesiąc maj 2009 r., kwoty 324 zł, której równowartość otrzymał zainteresowany w postaci bonu towarowego z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, jak i przyjętą ocenę prawną.
Podstawowa zasada dysponowania środkami funduszu została określona wart. 8 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych(Dz. U. 2012, 592), nie ma od niej wyjątków i nawet zakładowy regulamin funduszu nie może jej zmienić. Przepis ten wyraźnie określa związek pomiędzy wartością przyznawanego świadczenia a łącznie rozpatrywaną sytuacją życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. To powiązanie winno skutkować kształtowaniem przyznawanych świadczeń wedle reguły im gorsza sytuacja osoby uprawnionej, tym wyższe świadczenie. Zatem na dysponentach środków z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych spoczywa obowiązek zindywidualizowania według kryterium socjalnego każdego wypłacanego świadczenia. Nie jest natomiast wystarczające dla spełnienia tego ustawowego warunku zróżnicowanie wysokości świadczeń socjalnych otrzymanych przez pracownika w skali roku.
W tym miejscu przywołać należy pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 579/00, iż pracodawca administrujący środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem zakładowej działalności socjalnej, którego postanowienia nie mogą być sprzeczne z zasadą przyznawania świadczeń według kryterium socjalnego, to jest uzależniającego przyznawanie ulgowych usług i świadczeń wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu (OSNP 2003/14/331). Przyznawanie wszystkim osobom uprawnionym do korzystania z funduszu, świadczeń socjalnych w takiej samej wysokości jest niezgodne z przeznaczeniem tych celowych środków.
Skoro więc wypłata bonów towarowych w tym wypadku nie miała charakteru socjalnego, gdyż nie wiązała otrzymania bonów z kryterium socjalnym, to bony należało uznać za przychód w rozumieniuart. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to przychód stanowi podstawę wymiaru składek zgodnie z art.art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zw. z§ 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r.w sprawie zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe orazart. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie zachodzi zatem wyłączenie przewidziane w § 2 ust. 1 pkt. 19 w/w rozporządzenia (por. wyrok SN z dnia 10 września 2009 r., I UK 121/09, Lex 537030).

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny uznał apelację płatnika składek za pozbawioną uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych i z mocyart. 385 kpcorzekł o jej oddaleniu.