Sąd Okręgowy w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 80/13
Data wyroku: 2013-06-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Adam Simoni, Elżbieta Mazur-Selwa, Wojciech Misiuda
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc
Teza: U podstaw instytucji zasiedzenia legło założenie, że na skutek upływu czasu przewidzianego w ustawie następuje zmiana w sferze własności oraz niektórych innych praw rzeczowych. Dotychczasowy właściciel traci swoje prawo, a nowy właściciel nabywa je. Skutek taki nastepuje z mocy prawa z datą upływu ostatniego dnia przewidzianego ustawą terminu.

Sygn. akt I Ca 80/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Elżbieta Mazur-Selwa

Sędziowie:

SSO Adam Simoni (spr.)
SSO Wojciech Misiuda

Protokolant:

st. sekr. sąd. Edyta Rak

po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. Ż.iW. Ż.
z udziałem GminyK.
o zasiedzenie nieruchomości
na skutek apelacji uczestnika GminyK.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Leżajsku
z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I Ns 234/12

oddala apelację.

Sygn.akt: I Ca 80/13

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 4 czerwca 2013 r

Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r sygn..akt: I Ns 234/12 Sąd Rejonowy w Leżajsku stwierdził, żeA. Ż.c.E.iK.iW. Ż.s.J.iW.nabyli przez zasiedzenie z dniem 2.10.2009 r na zasadach ustawowej wspólności majątkowej własnośćdziałki nr (...)o pow. 0,3021 ha położonej wK.powstałej z podziałudziałki nr (...)zgodnie z geodezyjnym projektem podziału wykonanym przez biegłegoS. T.z dnia 20.10.2012 r, objętej Kw nr(...)Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Leżajsku (pkt I) oraz obciążył wnioskodawczynię poniesionymi kosztami postępowania (pkt II).
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego znalazły się następujące ustalenia faktyczne i wnioski:
Przedmiot zasiedzenia stanowidziałkę nr (...)o pow. 0,3021 ha położoną wK.. Działka ta powstała z podziałudziałki nr (...)o łącznej pow. 1,0942 ha i wpisana jest w KW Nr(...)na własność GminyK.od dnia 01.07. 2000r. Wcześniej stanowiła ona własność Skarbu Państwa - SzkołyT.,na podstawie decyzji o scaleniu z 1972 r. W latach 40-tych teren, gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość stanowił działki, które były użytkowane przez Szkołę wT.. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych część terenów po dłuższym okresie nieużytkowania, Szkoła przeznaczała na zajęcia edukacyjno - rolnicze, a część za zgodą dyrektora szkoły wK.została oddana w użytkowanie nauczycielom i innym pracownikom tej szkoły.. Taka zgoda została wyrażona siostrze wnioskodawczyniD. G., która była nauczycielem w Szkole Podstawowej wK.i na prośbę wnioskodawczyni zwróciła się do Dyrektora Szkoły wK.o wyrażenie zgody na użytkowanie jednej z działek. W związku z wyrażeniem zgody wnioskodawczyni, na wiosnę 1979 roku wraz mężemW. Ż.na przedmiotowej działce posadziła ziemniaki, a w drugim roku kalafior. Ponadto w pierwszym roku wnioskodawczyni urządziła również niewielki warzywnik z którego korzystała także jej siostraD. G.. Wnioskodawczyni wraz z mężem uprawiali przedmiotową działkę, jako pole do lat 90- tych, a następnie użytkowali ją, jako łąkę na której wypasali i kosili trawę na paszę dla bydła. Przez cały czas działkę tą używali tak, jak własną, przy czym mieli jednocześnie świadomość, że były to tzw. działki szkolne. W 2012 roku wnioskodawczyni dowiedziała się, że przedmiotowa działka należy do GminyK.. W Gminie poinformowano ją ,że działki te stanowiły wczesniej własność Skarbu Państwa , obecnie Gminy, a także , że aktualnie ogłoszono na nie przetarg. Do tego czasu ani Gmina ani szkoła ,czy inne władze w żaden sposób nie ingerowały w ich użytkowanie. Również żadna z osób fizycznych nie zakłócała ich posiadania .
W oparciu o te ustalenia i ocenę dowodów Sąd Rejonowy dokonał oceny prawnej stanu faktycznego. Stwierdził, że wnioskodawczyni udowodniła, iż po jej stronie i męża zaistniały przesłanki określone w przepisieart. 172 § 1 i 2 kc, które doprowadziły do zasiedzenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, żeA.iW. Ż.posiadali wspólnie jako posiadacze samoistni i nieprzerwanie, mając na uwadze, że w niniejszym postępowaniu domniemanie wynikające zart. 339kci340kcnie zostało obalone, na zasadach ustawowej wspólności majątkowej przedmiotową nieruchomość przez okres co najmniej 30 lat w złej wierze. Należało przyjąć posiadanie w złej wierze ponieważ wnioskodawczyni wiedziała, że działka którą obejmują z mężem w posiadanie jest działką szkolną oraz dlatego, że objęła ona wraz z mężem w posiadanie działkę bez zachowania formy aktu notarialnego (uchwała SN w składzie 7 sędziów z 6.12.1991 r, III CZP 108/91 OSNCP 1992 nr 4 poz 48). Sąd wskazał również, że datę zasiedzenia należało liczyć od 1.10.1990 r, to jest od chwili uchylenia przepisuart. 177 kc– zgodnie z treścią art. 10 ustawy z dnia 28.07.1990 r o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny (Dz.U Nr 55 poz 321 z późn.zm), ponieważ zasiedzenie rozpoczęło swój bieg, kiedy przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa. Mając na uwadze treść powołanego przepisu, licząc termin 30 lat od dnia 1.10.1990 r należało go skrócić o 11 lat (1990-1979 = 11 lat), co dawało datę 2.10.2009 r zakończenia biegu zasiedzenia.
Zarzuty uczestnika nie doprowadziły do obalenia wiarygodności dowodów przedstawionych na poparcie twierdzeń wniosku. Zeznania świadków powołanych przez uczestnika dały tylko ogólną wiedzę, co do tego, iż przedmiotowa działka była działką szkolną. Potwierdzały również ogólnie fakt samoistnego posiadania działki przezA.iW. Ż..

Wnosząc apelację/k.96-106/ od powyższego postanowienia, uczestnik zarzucił:

I
nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj:

-art. 233 § 1 kpcw zw zart. 227 kpcpoprzez pominięcie dowodu z zeznania świadkaD.D, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wnioskodawczyni od początku i nieprzerwanie posiadała nieruchomość objętą wnioskiem
II. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tjart. 233 § 1 kpcprzez dokonanie oceny zebranych w sprawie dowodów w sposób niewszechstronny tj z pominięciem dowodu z zeznań świadkówA. Ć.iJ. S., którzy złożyli zeznania na istotna okoliczność , jaką jest to, że wnioskodawczyni używała przedmiotową działkę później niż sama to określiła w złożonym wniosku jak i na tę okoliczność, że wnioskodawczyni nie posiadała nieprzerwanie od dnia 15.04.1979 r do dnia 15.04.2009 r częścidziałki nr (...), stanowiącej przedmiot wniosku o zasiedzenie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia , żeA.iW. Ż.posiadali wspólnie na zasadach ustawowej wspólności majątkowej przedmiotowa nieruchomość przez okres co najmniej 30 lat w złej wierze, co doprowadziło do jej zasiedzenia
III naruszenia prawa procesowego, a w szczególności:
-art. 233 § 1 kpcprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na pominięciu dowodów z zeznań świadkówA. Ć.iJ. S., pominięciu dowodu z dokumentu tj z pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej wK.E. H.z 2001 r znak SP-(...)skierowanego do Urzędu Gminy wK.
-art. 328 § 2 kpcpoprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn dla których Sąd I Instancji odmówił wiarygodności dowodowi z dokumentu w postaci pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej wK.E. H.z 2001 r znak SP-(...)skierowanego do Urzędu Gminy wK.oraz twierdzeniom uczestnika i nie wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia i ograniczenie tego obowiązku do wskazaniaart. 172 § 1 i 2 kc

IV naruszenie prawa materialnego tjart. 172 § 1 i 2 kcpoprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu istnienia związku pomiędzy ustalonym przez Sąd stanem faktycznym, a normą prawną zawartą w tych przepisach, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia.
Apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku o zasiedzenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni podniosła, że zarzuty uczestnika są bezpodstawne i podtrzymała treść wniosku o zasiedzenie działki objętej niniejszym postępowaniem /k.119 akt sprawy/.

W wyniku rozpoznania apelacji Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Apelacja uczestnika nie zasługuje na uwzględnienie, skoro zaskarżone postanowienie nie jest obarczone wadami na jakie wskazano w złożonym środku odwoławczym.
Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i trafne w odniesieniu okoliczności faktycznych sprawy.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjętą podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy aprobuje i przyjmuje jako własne.
W tych okolicznościach, zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem Sąd Okręgowy zauważa, iż nie jest obowiązany powtarzać prawidłowo dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń i prawnej ich oceny. Należy podkreślić, że Sąd Rejonowy przedstawił zastosowany sposób oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, opierając się na logicznym rozumowaniu i zasadach doświadczenia życiowego, a ocena ta zasługuje na jednoznaczną aprobatę. Podkreślenia wymaga przy tym, że przedstawienie przez stronę niezadowoloną z zaskarżonego rozstrzygnięcia własnej wersji stanu faktycznego i własnej oceny dowodów - odmiennych od ustaleń dokonanych lub zaakceptowanych przez Sąd orzekający merytorycznie – nie prowadzi do naruszenia przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z treściart. 233 § 1 kpc(por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 20.01.2010r., II UK 154/09, wyrok SN z 09.12.2009r., IV CSK 290/09, wyrok SA w Poznaniu z 09.07.2008r., I ACa 432/08, wyrok SA w Szczecinie z 19.06.2008r., I ACa 180/08).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzuty podnoszone w apelacji nie zachodzą.
Sąd Rejonowy ustalając, że wnioskodawczyni wraz jej mężem posiadali przedmiotową działkę nieprzerwanie od 1979 r oraz, że było to posiadanie samoistne i w złej wierze dokonał oceny zeznań wnioskodawczyni, uczestnika, zeznań świadków oraz zgromadzonych dokumentów, a także sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania opinii biegłego geodetyS. T.z dnia 22.10.2012, który stwierdził, że wskazania wnioskodawczyni w terenie pokrywają się z jej okazaniami na mapie dołączonej do akt sprawy i wydzielił przedmiot postępowania sporządzając mapę z projektem podziału. Dowody te Sąd Rejonowy ocenił należycie nie przekraczając granic wyznaczonych normąart. 233 kpc, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponad wszelką wątpliwość Sąd Rejonowy wytłumaczył w pisemnym uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia w takim zakresie, iż może być oceniona prawidłowość jego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że strona może się powołać na zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wskazanych wart. 328 § 2 kpczaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli apelacyjnej czy kasacyjnej (wyrok SN z dnia 15.04.2005 r, I CK 756/2004). Taka sytuacja o czym mowa wyżej w niniejszej sprawie nie zachodzi, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 kpc.
Bez wątpienia co wykazał zgromadzony materiał dowodowy akty posiadania na przedmiotowej działce jakie wykonywała wnioskodawczyni wraz ze swoim mężem od 1979 r nie były niczym zakłócone. Wykonywali oni na niej wszystkie czynności tak jak właściciele Polegały one na wykonywaniu działalności rolniczej. Wnioskodawczyni wraz z mężem uprawiali przedmiotową działkę, jako pole do lat 90- tych, a następnie użytkowali ją, jako łąkę na której wypasali i kosili trawę na paszę dla bydła. Zauważyć należy, że posiadanie samoistne polega na faktycznym wykonywaniu wszelkich uprawnień, które składają się na treść prawa własności. U podstaw instytucji zasiedzenia legło założenie, że na skutek upływu czasu przewidzianego w ustawie następuje zmiana w sferze własności oraz niektórych innychpraw rzeczowych. Dotychczasowy właściciel traci swoje prawo, a nowy właściciel nabywa je. Skutek taki następuje z mocy prawa z datą upływu ostatniego dnia przewidzianego ustawą terminu. Przepis art. 172, którego naruszenie zarzuca apelujący zawiera legalną definicję zasiedzenia rzeczy nieruchomych. Wynika z niej, że posiadanie samoistne musi istnieć na przestrzeni w tym przepisie określonym. Zgodnie zart. 336 kcposiadaczem samoistnym rzeczy jest ten kto nią faktycznie włada jak właściciel, czyli włada nieruchomością samodzielnie we własnym imieniu i z reguły we własnym interesie. Na zewnątrz przez otoczenie – postrzegany jest jak właściciel. Sytuację posiadacza stabilizują domniemania prawne oraz zasady związane z instytucją posiadania /art. 337,339,340,432,343,345 kc/. Jak prawidłowo zauważył to Sąd I Instancji domniemanie wynikające z przepisuart. 339 i 340 kcw toku niniejszego postępowania nie zostało obalone.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało również ponad wszelką wątpliwość, że wnioskodawczyni zdawała sobie sprawę, że nie jest właścicielem przedmiotowej działki. Miała świadomość, że działka ta jest działką szkolną. Istotnym również jest, co zauważył Sąd Rejonowy, że wnioskodawczyni i jej mąż objęli działkę w posiadanie bez zachowania aktu notarialnego. Wszystko to sprawia, że wnioskodawczynię i jej męża należało uznać za posiadaczy samoistnych w złej wierze, a co za tym idzie należało ustalić, czyA.iW. Ż.posiadali wspólnie przedmiotowa nieruchomość przez okres co najmniej 30 lat. Ustawodawca przewidział bowiem w sytuacji samoistnego posiadania w złej wierze okres 30 lat (art. 172 § 2 kc). Postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że wnioskodawczyni i jej mąż posiadali przedmiotową nieruchomość przez okres co najmniej 30 lat, co w konsekwencji jak słusznie stwierdził to Sąd Rejonowy doprowadziło do jej zasiedzenia, wobec spełnienia przesłanek zasiedzenia z cytowanegoart. 172 § 1 i 2 kc.
Prawidłowo również Sąd I Instancji ustalił datę zasiedzenia, a to wobec treści art. 10 ustawy z dnia 28.07.1990 r o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny (Dz.U Nr 55 poz 321 z późn.zm), przy uwzględnieniu, iż bieg zasiedzenia należało liczyć od 1.10.1990 r. czyli od chwili uchylenia przepisuart. 177 kc, który przewidywał zakaz zasiadywania nieruchomości Skarbu Państwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznając apelację w całości za bezzasadną na podstawieart. 385 kpcorzekł o jej oddaleniu.