Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 626/13
Data wyroku: 2013-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Chrzan, Anatol Gul, Jerzy Dydo
Słowa kluczowe: Nieważność Postępowania
Podstawa prawna: art. 214 par.1 kpc., art. 214/1 par. 1 kpc., art. 224 kpc.

Sygn. akt II Ca 626/13Sygn. akt II Ca 626/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anatol Gul
Sędziowie:SO Alicja Chrzan
SO Jerzy Dydo
Protokolant: Agnieszka Ingram

po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwaR. L.
przeciwko(...)Spółce z o.o. wT.
o zapłatę 13.605,66 zł
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie
z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt I C 1302/12

uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie objęte rozprawą z dnia 17 maja 2013r., i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie do ponownego rozpoznania.

Sygn.akt II Ca 626/ 13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie zasądził od strony pozwanej(...) sp. z o.o.wT.na rzecz powodaR. L.kwotę 13.605,66 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3 września 2012 roku do dnia zapłaty; umorzył postępowanie w pozostałym zakresie; zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.098,00 zł tytułem kosztów procesu.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W trakcie trwania współpracy pomiędzy powodemR. L., a stroną pozwaną(...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnościąwT.bazującej na umowie o dzieło zawartej w lipcu 2012 roku, powód stworzył portal(...), a pozwana Spółka zgodnie z jej regulaminem udostępniła środki techniczne do realizacji płatności.
Powód współpracował ze stroną pozwaną już wcześniej, tj. od marca 2011 roku do dnia 03 września 2012 roku. Pierwsze konto, założone w marcu, miało numer(...). Na koncie tym powód organizował konkurs, który został przez stronę pozwaną rozliczony. Drugie konto o numerze(...)powód założył w dniu 08 lipca 2012 roku, aby mieć pełną statystykę na serwisy(...)
Działalność tego serwisu rozpoczął natomiast w dniu 13 lipca 2012 roku.
Wszystkie płatności strony pozwanej były realizowane, zgodnie z jej regulaminem, w terminie do 21 dni od końca miesiąca, w którym odbyły się transakcje. Powód otrzymywał swoje wynagrodzenie przelewem na konto w Banku(...)Oddział wD..
Portal(...)jest i był serwisem konkursowym, który to fakt został potwierdzony przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego wW.(...)wW.po przeprowadzonej kontroli w dniu 17 kwietnia 2013 roku.
Regulamin konkursu(...)ściśle precyzował, jakie czynniki są brane pod uwagę podczas wyłaniania zwycięzców, tj. wygrywa osoba z najwyższą łączną sumą punktów, które przyznawane są za: czas spędzony na stronie przez użytkownika, dzienna ilość logowań, suma zaproszonych osób, suma punktów zebranych w inny sposób niż zapraszania znajomych i kolejność zapisywania tzn. kolejność w dostarczeniu wymaganej liczby punktów. Zebranie tych punktów wymaga, więc od użytkowników zaangażowania i nie jest to element losowy. Osoba z najwyższą liczbą punktów wygrywa nagrodę, którymi są oryginalne gry komputerowe wybrane przez danego użytkownika, a w przypadku gdy dwie (lub więcej) osób uzyskują taką samą liczbę punktów, wygrywa osoba, która zarejestrowała się w serwisie jako pierwsza. Uczestnicy konkursu nie są przy tym informowani o czasie jego zakończenia – zakończenie konkursu o daną grę następuje po uzyskaniu przez powoda oczekiwanego zysku.
W lipcu 2012 roku powód zarobił środki za pośrednictwem powyższego serwisu w kwocie 13 605,66 zł, na którą to kwotę składała się suma sms-ów z poszczególnych dni lipca zebrane od wszystkich użytkowników. Jednakże, kiedy w dniu 01 sierpnia 2012 roku chciał wygenerować rachunek i umowę o dzieło, po wprowadzeniu PIN- u i kliknięciu przycisku ,,wyślij rozliczenie” otrzymał informacje o blokadzie wygenerowania umowy o dzieło oraz rachunku. Powód od razu skontaktował się drogą mailową, aby wyjaśnić powyższą blokadę wypłaty środków, lecz w odpowiedzi otrzymał informację, iż wypłata została wstrzymana zgodnie z regulaminem, albowiem serwis(...)narusza zasady regulaminu.
Mimo blokady wypłaty usługi SMS ’y nie zostały zablokowane i strona pozwana nadal zbierała pieniądze przez swoje usługi za pośrednictwem konta powoda w jej serwisie.
W tej sytuacji powód wielokrotnie kontaktował się drogą mailową ze stroną pozwaną, aby ustalić przyczynę blokady jego wynagrodzenia. Jak się okazało pozwana Spółka powzięła wątpliwość czy serwis(...)jest konkursem czy też loterią, a więc czy działa legalnie i zgodnie z prawem oraz czy powód potrzebuje pozwolenia Dyrektora Izby Celnej. W związku z tym, w porozumieniu z powodem, wystąpiła do Ministra Finansów o wydanie opinii w kwestii charakteru gry powoda. Zaznaczyła przy tym, że w przypadku uznania przez Ministerstwo Finansów, że serwis powoda nie jest loterią – odblokuje wypłaty jego wynagrodzenia.
Wcześniej, tj. przed okresem rozliczeniowym pozwana Spółka nie informowała powoda, że posiada jakiekolwiek wątpliwości, co do działalności jego serwisu.
Wobec powyższej sytuacji powód pismem z dnia 22 sierpnia 2012 roku, za pośrednictwem pełnomocnika, skierował do strony pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty 13 605,66 zł w terminie trzech dni od dnia otrzymania wezwania.
W odpowiedzi pozwana Spółka pismem z dnia 29 sierpnia 2012 roku zażądała jedynie od pełnomocnika powoda przedstawienia notarialnie poświadczonego pełnomocnictwa, przy czym odpis takiego pełnomocnictwa – uwierzytelniony przez radcę prawnego - otrzymała.
Następnie w dniu 02 września 2012 roku pozwana Spółka poinformowała powoda drogą maliową, iż z uwagi na fakt długiego oczekiwania wyjaśnienia sprawy legalności jego działalności, w dniu 03 września 2012 roku wyłączy jego konta, zaś pełnomocnika powoda poinformowała pisemnie, że jego mocodawca zaakceptował jej regulamin i zobowiązał się do jego przestrzegania.
W dniu 20 października 2012 roku strona pozwana przesłała drogą mailową decyzję Ministra Finansów, którą otrzymała w dniu 15 października 2012 roku. Zaznaczyła, że wynika z niej, iż serwis powoda(...)był w momencie grą losową w rozumieniu przepisówustawy o grach hazardowychi dlatego też serwis ten był nielegalny.
Z powołanej decyzji, a w istocie postanowienia Ministra Finansów w sprawie(...)wynika jednakże, że Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia czy konkurs pod nazwą(...)jest grą losową w rozumieniu przepisówustawy o grach hazardowych, albowiem(...) Sp. z o.o.nie jest właścicielem przedmiotowego serwisu ani nie działa w jego imieniu, a zatem nie jest stroną postępowania, a nadto nie wykazała interesu prawnego.
Powód obecnie nadal prowadzi działalność polegającą na organizacji konkursu(...)przy czym na stronie(...), gdzie posiada swoje konto prowadzone w oparciu o umowę podpisaną zfirmą (...) Sp. z o.o.wK..
Strona pozwana do dnia dzisiejszego nie uregulowała należności dochodzonej pozwem.
Sąd Rejonowy wydając powyższy wyrok wskazał na treśćart. 202 zdanie 1 k.p.c.,art. 200 k.p.c.,art. 34 k.p.c.,art. 454 k.p.c.,art. 4 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych(Dz. U. 2009.201.1540 ze zm.),art. 203 § 1 k.p.c.,art. 355 k.p.c.
Strona pozwana zaskarżając apelacją powyższy wyrok w całości, zarzuciła:
– obrazę przepisów prawa procesowego, to jestart. 214 § 1 k.p.c.w zw. zart. 2141§ 1 k.p.c.w zw. zart. 224 § 1 k.p.c.przez nieodroczenie rozprawy w dniu 17 maja 2013 r. mimo przedstawienia przez powoda zwolnienia lekarskiego oraz zaświadczenia wydanego przez lekarza sądowego potwierdzającego niemożność stawienia się na rozprawę i złożenia wniosku o odroczenie rozprawy, co doprowadziło do pozbawienia pozwanego możliwości obrony jego praw przez przeprowadzenie pod nieobecność pełnomocnika pozwanego dowodu z zeznań powoda oraz z dokumentów, zamknięcie rozprawy oraz wydanie wyroku w dniu 17 maja 2013 r., co skutkowało nieważnością postępowania na podstawieart. 379 pkt 5 k.p.c.;
- obrazęart. 200 § 1 k.p.c.w zw. zart. 202 k.p.c.w zw. zart. 187 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 30 k.p.c.poprzez rozpoznanie sprawy w Sądzie Rejonowym w Dzierżoniowie mimo, że powód w pozwie nie uzasadnił wyboru właściwości Sądu Rejonowego wD., zaś sądem właściwości ogólnej był Sąd Rejonowy wT. M., a zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu podniesiony był przez pozwanego przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, jak również pozwany składał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu w trybieart. 200 k.p.c.; uchybienie to miało wpływ na wynik postępowania, gdyż znacznie utrudniło pozwanemu obronę, m.in. przez niemożność ustanowienia substytuta z powodu znacznej odległości siedziby pozwanego i jego pełnomocnika od Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie;
- obrazęart. 130 § 1 k.p.c.poprzez wezwanie powoda do wyjaśnienia podstawy wyboru właściwości przemiennej, mimo braku przesłanek do tego wezwania, co skutkowało rozpoznaniem sprawy przez Sąd Rejonowy wD.mimo braku właściwości miejscowej tego Sądu i naruszeniem zasady równości stron procesu wyrażonej wart. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Nadto pozwana wniosła na podstawieart. 380 k.p.c.o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego wD.o odmowie uznania swej niewłaściwości przekazania sprawy Sądowi właściwemu wT. M.oraz postanowienia oddalającego wniosek pozwanego o przekazanie sprawy Sądowi właściwemu wT. M.na podstawieart. 200 k.p.c., gdyż postanowienia te miały wpływ na wynik sprawy znacznie utrudniając pozwanemu obronę, m.in. przez niemożność ustanowienia substytuta z powodu znacznej odległości siedziby pozwanego i jego pełnomocnika od Sądu Rejonowego wD.
Pozwana wskazując na powyższe zarzuty wniosła o:
zmianę w całości zaskarżonego wyroku i uwzględnienie apelacji powoda wraz z zasądzeniem kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
względnie na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zniesienie postępowania przed Sądem pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania oraz na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.o udzielenie Sądowi Rejonowemu wD.ponownie rozpoznającemu sprawę wytycznych co do konieczności przekazania sprawy według właściwości Sądowi Rejonowemu wT. M.
Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Przede wszystkim należy uznać za trafny zarzut pozwanej, że wydany wyrok dotknięty jest wadą nieważności postępowania, bowiem skoro pełnomocnik pozwanej, z powodu nagłej choroby złożył w dniu 16 maja 2013 roku wniosek o usprawiedliwienie nieobecności na rozprawie w dniu 17 maja 2013 roku, odroczenie rozprawy i wyznaczenie nowego jej terminu i do tego wniosku załączył zwolnienie lekarskie poświadczone przez lekarza sądowego, przy czym w zwolnieniu lekarskim miał zalecone „leżenie" (vide: k. 136 i 137), to Sąd przeprowadzając rozprawę, na której dopuścił dowody z dokumentów, przesłuchał powoda, a następnie zamknął rozprawę i wydał wyrok, całkowicie pozbawił pozwanego możliwości obrony swych praw. Pozwana trafnie zarzuca, że w tej sytuacji nie mogła odnieść się ani do twierdzeń powoda podnoszonych w trakcie rozprawy, ani do przeprowadzanych dowodów oraz to, że Sąd odebrał jej możliwość podnoszenia twierdzeń i dowodów w trakcie rozprawy.
Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2004 roku, sygn. akt IV CK 304/04, że przeprowadzenie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, mimo że pełnomocnik strony złożył uzasadniony wniosek o jej odroczenie, powoduje nieważność postępowania. Dodać należy, że choroba strony (pełnomocnika) jest jednoznacznie uznawana w judykaturze za przyczynę nieobecności wywołaną „nadzwyczajnym zdarzeniem" (por. m.in. orzeczenia Sqdu Najwyższego z dnia 18 marca 1981 roku, sygn. akt I PRN 8/81 oraz z dnia 1 czerwca 2000 roku, sygn. akt I CKN 64/00). Zatem, zasadny jest zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 214 § 1 k.p.c.w zw. zart. 2141§ 1 k.p.c.w zw. zart. 224 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie objęte rozprawą z dnia 17 maja 2013 roku i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu wD.do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy przystępując do rozpoznania na wniosek pozwanej, złożony w apelacji na podstawieart. 380 k.p.c., „postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie o odmowie uznania swej niewłaściwości przekazania sprawy Sądowi właściwemu wT. M.oraz o rozpoznanie postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego wniosek pozwanego o przekazanie sprawy Sądowi właściwemu wT. M.na podstawieart. 200 k.p.c.”, zauważa, że pozwana złożyła wniosek z dnia 3 grudnia 2012 roku o „przeniesienie… sprawy…do właściwego miejscowo Sądu Rejonowego wT. M.” (vide: k. 59) oraz wniosek z dnia 1 lutego 2013 roku o przekazanie sprawy sądowi właściwemu (vide: k. 91-93). Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 roku oddalił wniosek strony pozwanej o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu wT. M.(vide: k. 89). Sąd Rejonowy wniosek pozwanej z dnia 1 lutego 2013 roku pozostawił bez rozpoznania.
Sąd Rejonowy przystępując do ponownego rozpoznania sprawy, w pierwszej kolejności rozpozna wniosek pozwanej z dnia 1 lutego 2013 roku o przekazanie sprawy sądowi właściwemu (vide: k. 91-93) mając na uwadze to, że powód wnosząc pozew do Sądu Rejonowego wD.nie uzasadnił w nim właściwości tego Sądu (vide: k.2-3v), natomiast pozwany przed wdaniem się w spór, w piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2012 roku (vide: k.59) podniósł zarzut braku właściwości miejscowej Sądu Rejonowego wD., a nadto będzie miał na uwadze wykładnię przepisów o właściwości ogólnej i przemiennej dokonaną przez Sąd Najwyższy w uchwałach z dnia 9 czerwca 2005 roku w sprawie sygn. akt III CZP 28/05, z dnia 21 listopada 2006 roku w sprawie sygn. akt III CZP 101/2006, z dnia 25 października 1965 roku w sprawie sygn. akt III CO 58/65.
Sąd Okręgowy na podstawieart. 108 § 2 k.p.c.pozostawia Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.