Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 383/13
Data wyroku: 2013-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Roszewski, Marian Raszewski, Wojciech Vogt
Słowa kluczowe: Spadek

Sygn. akt II Ca 383/13

POSTANOWIENIE
Dnia 07 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wojciech Vogt (spr.)

Sędziowie:

SSO Marian Raszewski
SSO Janusz Roszewski

Protokolant:

st. sekr. sąd. Jolanta Bąk

po rozpoznaniu w dniu 07 listopada 2013 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z wnioskuI. D.
z udziałemA. Z.iK. D.
o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu
z dnia 22 kwietnia 2013r. sygn. akt I Ns 223/13
p o s t a n a w i a:

1
oddalić apelację

2
przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu na rzecz adwokataJ. W.prowadzącego Kancelarie Adwokacką wK.kwotę 60 zł powiększona o 23% podatek od towaru i usług tytułem opłacenia zastępstwa procesowego świadczonego na rzecz wnioskodawczyni z urzędu.

II Ca 383/13

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniI. D.wniosła o zatwierdzenie uchylenia się przez nią od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku poJ. D.oraz o odebranie od niej oświadczenia o odrzuceniu spadku poJ. D..
Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. oddalił wniosek i nie obciążył wnioskodawczyni kosztami postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach:
J. D.zmarł 4 marca 2007 r. wK., gdzie ostatnio zamieszkiwał. O jego śmierci wnioskodawczyni dowiedziała się dwa dni przed pogrzebem.I. D.była na pogrzebie ojca, gdzie brat ojca pokazał jej żonęJ. D.. Wnioskodawczyni nie próbowała rozmawiać z żona ojca, ustalić w jakikolwiek sposób jaki był stan majątkowyJ. D.. Nie uważała, że coś dziedziczy po ojcu.I. D.nie kontaktowała się z ojcem od dzieciństwa. Nie składała też żadnych oświadczeń w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku ponieważ nie miała wiedzy, że takie oświadczenie się składa.
O tym, że toczy się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku poJ. D.wnioskodawczyni dowiedziała się w listopadzie 2012 r.. Wtedy już podjęła decyzje o chęci złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2013 r. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku poJ. D.. Wnioskodawczyni nie złożyła wcześniej takiego oświadczenia, gdyż nie wiedziała o takiej możliwości. Sama nieznajomość prawa nie może być podstawa uwzględnienia wniosku.
Apelacjęod tego rozstrzygnięcia złożyła wnioskodawczyni zaskarżając je w całości. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego –art. 1019 k.c.polegające na błędnej wykładni wyrażające się w ogólnikowym powołaniu się na brak staranności spadkobierczyni w uzyskaniu wiedzy o rzeczywistym stanie majątkowym spadkodawcy jako okoliczności wyłączającej zastosowanie tego przepisu, nie wskazując jak w jego ocenie istniała możliwość uzyskania przez spadkobierczynię wiedzy o majątku jej ojca w dacie pogrzebu. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy przyjmuje ustalenia i poglądy prawne sądu pierwszej instancji jako swe własne.
Na początku jednak rozważań należy wskazać, jakie okoliczności na gruncieart. 1019 k.c.są okolicznościami istotnymi. Należy zgodzić się z poglądem, że podstawę uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku możestanowić błąd prawnie doniosły(art. 1019 § 2w wz. zart. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem taki nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (por. postanowienie SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, z glosą W. Borysiaka, Palestra 2009, z. 5-6, s. 285). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek /w/ E. Gniewek, Komentarz, s. 1642), czy z tego samego powodu brak odpowiedniego oświadczenia w terminie (por. E. Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz. Redakcja Andrzej Kidyba, Tom IV Spadki, Warszawa 2011, s. 248).
Sąd Rejonowy wbrew zarzutom apelacji prawidłowo ustalił, że wnioskodawczyni nie podjęła żadnych prób ustalenia jaki był stan majątkowy jej ojca. Mogła podjąć choćby próbę skontaktowania się z żonaJ. D.i uzyskania od niej informacji na temat sytuacji majątkowej spadkodawcy. Wskazał więc również jakiego zachowania od niej oczekiwał, aby można było przyjąć, że zachowała należytą staranność w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego. Okoliczności te powinna wykazać wnioskodawczyni. Powinna wykazać pod wpływem jakiego rodzaju błędu nie złożyła oświadczenia w terminie, na czym ten błąd polegał i czy był prawnie doniosły. Wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów na powyższe okoliczności i dlatego Sąd zgodnie zart. 1019 k.c.miał obowiązek wniosek oddalić.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie zart. 385 k.p.c., orzec jak w sentencji.