Sąd Okręgowy we Wrocławiu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III Kp 1027/12
Data wyroku: 2012-11-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Witold Firkowicz
Słowa kluczowe: Zażalenie Na Postanowienie O Umorzeniu Dochodzenia

Sygn. akt III Kp 1027/12

POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2012 roku

Sąd Okręgowy we Wrocławiu w III Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący Sędzia SO Witold Firkowicz
Protokolant: Anna Zimnicka

przy udziale prokuratora Justyny Trzcińskiej
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniach 29 października 2012 r., 5 listopada 2012 r.
w sprawie o czyn zart. 286 § 1 k.k.i inne
zażalenia pokrzywdzonejA. P.na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Stare Miasto z dnia 30 grudnia 2011 r. o umorzeniu śledztwa (1 Ds. 5592/11)
na podstawieart. 329 § 1 i 2 k.p.k.iart. 437 § 1 k.p.k.w zw. zart. 465 § 1 k.p.k.

p o s t a n a w i a

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury RejonowejW.S.prowadził śledztwo w sprawie doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009r. przezI. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 750.000 zł.
W dniu 17 listopada 2010r. prokurator Prokuratury RejonowejW.S.wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa: 1) w sprawie doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009r. weW.przezI. M.iM. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750.000 zł poprzez wyzyskanie jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania w postaci zawarcia umowy darowizny na rzeczI. M.nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, stanowiącejdziałkę nr (...), o powierzchni 0,080 ha, położonej weW., obrębO.przyul. (...), objętejksięgą wieczystą (...)tj. o czyn zart. 286 §1 kkw zw.zart. 294 §1 kk.; 2) w sprawie przywłaszczenia w okresie od 2006 roku do listopada 2009r. weW.przezI. M.iM. M.mieniaM. T.w postaci stolika o wartości 2000 zł , maszyny do szycia o wartości 400 zł, trzech sznurów pereł o wartości 1500 zł, kilimu o wartości 6000 zł oraz pianina o wartości 12 000 zł, tj. mienia o łącznej wartości 21 900 zł na szkodęM. T.tj. o czyn zart. 284 §1 k.k.Stwierdził, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.
Na skutek zażaleniaA. P.Sąd Okręgowy we Wrocławiu dnia 11 lutego 2011r. w sprawie III Kp 1305/10 po rozpoznaniu zażalenia uchylił zaskarżone postanowienie, uznając decyzję o umorzeniu za przedwczesną i nakazując prokuraturze przeprowadzenie kolejnych czynności.
W dniu 27 czerwca 2011r. prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare-Miasto przeprowadził dodatkowe czynności dowodowe i wydał ponownie postanowienie o umorzeniu śledztwa z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. Odpis postanowienia o umorzeniu śledztwa z pouczeniem, że nie przysługuje od niego zażalenie, natomiast pokrzywdzony może w terminie miesiąca od daty doręczenia mu odpisu postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu, został doręczony dnia 1 lipca 2011r. pokrzywdzonejM. T., jej opiekunowi prawnemuA. P.i pełnomocnikowi adw.W. R.. Żadna z tych osób nie skorzystała z uprawnienia do wniesienia aktu oskarżenia do sądu.
W dniu 15 listopada 2011r. prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare- Miasto wydał postanowienie o podjęciu na nowo umorzonego śledztwa w sprawie doprowadzeniaM. T.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750 000 zł przezI. M.iM. M.tj. o czyn zart. 286 §1 kkw zw.zart. 294 §1 kki inne.
Po wykonaniu kolejnych czynności z dnia 30 grudnia 2011r. prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare-Miasto wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa: 1) w sprawie doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009r. weW.przezI. M.iM. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750.000 zł poprzez wyzyskanie jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania w postaci zawarcia umowy darowizny na rzeczI. M.nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, stanowiącejdziałkę nr (...), o powierzchni 0,080 ha, położonej weW., obrębO.przyul. (...), objętejksięgą wieczystą (...)tj. o czyn zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.; 2) w sprawie przywłaszczenia w okresie od 2006 roku do listopada 2009r. weW.przezI. M.iM. M.mieniaM. T.w postaci stolika o wartości 2000 zł, maszyny do szycia o wartości 400 zł, trzech sznurów pereł o wartości 1500 zł, kilimu o wartości 6000 zł oraz pianina o wartości 12 000 zł, tj. mienia o łącznej wartości 21 900 zł na szkodęM. T.tj. o czyn zart. 284 §1 k.k.wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu wskazał, że w dacie zawarcia przezM. T.umowy darowizny przez notariuszem w dniu 27 lipca 2009r., jej zachowanie nie budziło wątpliwości co do zdolności pokierowania swoim postępowaniem, na co wskazują zeznania świadków, m. in. notariusza, przed którym była dokonywana czynność. Z wniosków opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że stan zdrowiaM. T.był zmienny, jednakże drastyczne pogorszenie stanu psychicznego miało prawdopodobnie miejsce w listopadzie 2009 roku, kiedy została ona umieszczona w szpitalu na oddziale ortopedycznym. Biegły nie był w stanie jednak stwierdzić, że w dacie zawarcia przezM. T.umowy była ona niezdolna do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji. Nadto wskazał, że brak jest podstaw aby w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poczynić ustalenia, iżI. M.iM. M.dokonali przywłaszczenia mieniaM. T..
Odpis tego postanowienia o z pouczeniem, że nie przysługuje od niego zażalenie, natomiast pokrzywdzony może w terminie miesiąca od daty doręczenia mu odpisu postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu, został doręczony w dniu 9 stycznia 2012r.A. P.iM. T., zaś w dniu 10 stycznia 2012r. – adw.W. R..
W dniu 8 lutego 2012r. został złożony subsydiarny akt oskarżenia, oskarżającyI. M.iM. M.o: 1) doprowadzenieM. T.w dniu 27 lipca 2009r. weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750.000 zł poprzez wyzyskanie jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania w postaci zawarcia umowy darowizny na rzeczI. M.nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, stanowiącejdziałkę nr (...), o powierzchni 0,080 ha, położonej weW., obrębO.przyul. (...), objętejksięgą wieczystą (...)tj. o czyn zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k.2) przywłaszczenie w okresie od 2006 roku do listopada 2009r. weW.mieniaM. T.w postaci stolika o wartości 2000 zł, maszyny do szycia o wartości 400 zł, trzech sznurów pereł o wartości 1500 zł, kilimu o wartości 6000 zł oraz pianina o wartości 12 000 zł, tj. mienia o łącznej wartości 21 900 zł na szkodęM. T.tj. o czyn zart. 284 §1 k.k.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r. (sygn. akt III K 54/12) umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011r. Prokurator umorzył postępowanie w sprawie o przywłaszczenie różnych przedmiotów o łącznej wartości 21 900 zł. Postanowienie to jest prawomocne, postępowanie w tym zakresie nie było podejmowane na nowo. Pokrzywdzone nie mogły zatem wnieść subsydiarnego aktu oskarżenia w zakresie tego czynu. Nadto wskazał, że na postanowienie o umorzeniu śledztwa po podjęciu go na nowo przez organ postępowania przygotowawczego z własnej inicjatywy służy zażalenie i dopiero w razie jego uwzględnienia i uchylenia sprawy i ponownego jej umorzenia przez prokuratora można wnieść subsydiarny akt oskarżenia. Sąd ocenił, że pokrzywdzonym nie przysługiwało prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, lecz prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa.
W dniu 10 września 2012r. Prokurator dla Wrocławia-Stare Miasto przywróciłA. P.termin do wniesienia zażalenia.

Sąd zważył co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.
W ocenie Sądu, decyzja organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze jest prawidłowa.
Zgodnie zart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza w szczególności gdy brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia zarzucanego czynu.
Na wstępie podkreślić należy, że zażalenie w zakresie czynu drugiego polegającego na przywłaszczeniu mienia o wartości 21.900 zł, było bezprzedmiotowe, albowiem podjęcie przez prokuratora śledztwa na nowo nastąpiło w zakresie czynu pierwszego, to jest doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009r. weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750.000 zł, to jest czynu zart. 286 §1 k.k.w zw. zart. 294 §1 k.k., na którą to okoliczność zwrócił już uwagę Sąd Okręgowy wydając postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o sygn. akt III K 54/12. W zakresie drugiego czynu wskazanego przez skarżącą, postępowanie zostało prawomocnie umorzone postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011r. i nie przysługuje w tym zakresie żaden środek zaskarżenia z powodu upływu terminu do jego wniesienia.
Ocena zasadności decyzji prokuratora o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie wymagała przede wszystkim ustalenia, czy w sprawie są jeszcze możliwe do przeprowadzenia inne dowody, które byłyby miarodajne w zakresie ustalenia okoliczności czynu, objętego śledztwem w niniejszej sprawie. W szczególności Sąd miał na uwadze treść opinii sądowo-psychiatrycznej przeprowadzonej w postępowaniu przygotowawczym, jak również treść opinii sądowo-psychiatrycznej dopuszczonej przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w sprawie o ustalenie nieważności czynności prawnej o sygn. akt I C 759/10. Wziął również pod uwagę wyniki postępowania w sprawie o ustalenie nieważności czynności prawnej, sygn. akt I C 759/10, w której to sprawie w dniu 28 czerwca 2012r. zapadł nieprawomocny wyrok ustalający, że czynność prawna w postaci umowy darowizny dokonana w dniu 27 lipca 2009r. pomiędzyM. T.aI. M.jest nieważna. Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności danej czynności prawnej w postępowaniu cywilnym nie przesądza samoistnie o wypełnieniu przezI. M.iM. M.znamion przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.Stwierdzenie, iżI. M.iM. M.dopuścili się przestępstwa wymienionego w powyższym artykule wymaga bowiem ustalenia przede wszystkim, iż osoby te miały pełną świadomość co do braku możliwości świadomego i swobodnego powzięcia przezM. T.decyzji i wyrażenia woli w dniu zawierania umowy darowizny na rzeczI. M.. Jednakże zarówno wnioski opinii sądowo-psychiatrycznej dopuszczonej w postępowaniu przygotowawczym, jak również wnioski opinii dopuszczonej we wskazanym wyżej postępowaniu cywilnym nie dają podstawy do wyprowadzenia wniosku, że przeciętna osoba nieposiadająca wiedzy psychiatrycznej byłaby w stanie stwierdzić uM. T.w okresie objętym zarzutem brak zdolności do świadomego i swobodnego powzięcia decyzji i wyrażenia woli. We wnioskach opinii sądowo-psychiatrycznej, dopuszczonej w postępowaniu cywilnym, biegły sądowy z zakresu psychiatrii stwierdził, że na podstawie wiedzy psychiatrycznej bardziej prawdopodobna jest ewentualność, iżM. T.nie była zdolna do świadomego, a szczególnie swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli ze względu na stan psychiczny. Owe sformułowanie wskazuje, iż biegły psychiatra nie był w stanie jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie sądu w tym zakresie. Biegły psychiatra, który wydał opinię w postępowaniu przygotowawczym w niniejszej sprawie wskazał wprost, że brak jest jednoznacznych danych na stwierdzenie, że w lipcu 2009 rokuM. T.miała zniesioną zdolność do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji i wyrażania woli. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zgromadzone w sprawie dowody nie dają podstawy do postawienia zarzutu popełnienia przezI. M.iM. M.przestępstwa zart. 286 § 1 k.k., a zatem, że zaistniała przeszkoda procesowa uniemożliwiająca dalsze prowadzenie postępowania karnego.
Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji postanowienia.