Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 197/13
Data wyroku: 2013-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Wolfke-Kobzar, Dariusz Kłodnicki, Franciszek Marcinowski
Słowa kluczowe: Umowa O Roboty Budowlane

Sygn. akt I ACa 197/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Wolfke - Kobzar (spr.)

Sędziowie:

SSA Dariusz Kłodnicki
SSA Franciszek Marcinowski

Protokolant:

Katarzyna Rzepecka

po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaD. P.
przeciwkoW. O.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt VI GC 279/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
PowódD. P.domagał się zasądzenia od pozwanegoW. O.176.400 zł z odsetkami tytułem części wynagrodzeniaza roboty budowlane wykonane na rzecz pozwanego w obiekcie przyszłegoParku (...)wŚ.. W zarzutach od wydanego nakazu zapłaty pozwany podniósł, że powód robót nie ukończył, opóźniał się z ich realizacjąi większość prac jest dotknięta istotnymi wadami, co czyni je bezużytecznymi. Według twierdzeń pozwanego, zwłoka powoda zmusiła go do powierzenia robót innym wykonawcom i doprowadziła do odstąpienia przez inwestora od umowyz pozwanym, którego obciążył karą umowną. Odnosząc się do zawartej przez strony ugody pozasądowej pozwany podniósł, że wobec odstąpienia od niej przez powoda nie odnosi ona żadnego skutku i nie można złożonych w niej oświadczeńtraktować jako uznania roszczenia dochodzonego w niniejszym postępowaniu.Sąd Okręgowy ustalił:
23.03.2011 r. strony zawarły umowę o wykonanie prac budowlanychw ramach zadania inwestycyjnego „BudowaParku (...)wŚ.”, przy czym określając zakres prac zlecanych powodowi strony wskazały konkretne pozycje z załącznika do umowy łączącej pozwanegoz inwestorem(...) Sp. z o.o.wW..Strony przewidziały rozliczenie fakturami częściowymi.
Powód wystawił pozwanemu trzyfaktury VAT: nr (...). Najpóźniejsza faktura dotyczyła robót elektrycznych, opiewała na 221.400 zł netto, termin jej zapłaty przypadał na 9.09.2011 r. Pozwany przyjął i podpisał tę fakturę.Po otrzymaniu faktur pozwany dokonał na ich poczet szeregu wpłat, które powód zaliczał na najwcześniej wymagalne należności. Do zapłaty pozostała część należności zfaktury (...)– 176.400 zł. Powód zgłosił tę należność inwestorowi. W dniu 2.07.2011 r. strony zawarły ugodę, w ramach której pozwany zobowiązałsię zapłacić powodowi 143.414,63 zł + należny VAT tytułem wymagalnego wynagrodzenia umownego. Oświadczył, że uznaje dług co do zasady i wysokości. Pozwany podjął też zobowiązanie do złożenia inwestorowi dyspozycji przekazania środków na realizację ugody wprost na rachunek bankowy powoda jako podwykonawcy. Powód natomiast zrezygnował z odsetek od już wymagalnych należności.W dniu zawarcia ugody pozwany sporządził dla inwestora rozliczenie swoich umów z podwykonawcami i uwzględnił tam wierzytelność powoda. Mimo wezwań pozwany nie zrealizował ugody, wobec czego powód od niej odstąpił, co wcześniej zapowiedział w ostatecznym wezwaniu.
Przy takich ustaleniach Sąd Okręgowy ocenił żądanie pozwu jako uzasadnione.
Sąd Okręgowy przyjął, że odstąpienie powoda od ugody nie niweczy złożonego tam przez pozwanego oświadczenia o uznaniu długu co do zasadyi wysokości.
Zdaniem Sądu Okręgowego, okoliczność, iż powód robót nie ukończył bądź wykonał je wadliwie, nie pozbawia go uprawnienia do już wymagalnej części wynagrodzenia, zwłaszcza w świetleart. 654 kc, obligującego zamawiającego roboty budowlane do ich częściowego przyjęcia i rozliczenia. Sąd Okręgowy wskazałprzy tym, że strony przewidziały rozliczenie częściowe, skoro w umowiego nie wyłączyły i pozwany dokonywał częściowych płatności. W konsekwencjiSąd Okręgowy nie podzielił zarzutu przedwczesności powództwa, zaś odnoszącsię do zarzutu przekroczenia terminu i wadliwości wykonawstwa zauważył,że w związku z tymi zarzutami pozwany ani nie zgłosił wierzytelnoścido ewentualnego potrącenia ani nie powołał się na rękojmiane uprawnieniedo obniżenia wynagrodzenia.
Stąd wyrokiem z 30.10.2012 r. Sąd Okręgowy utrzymał nakaz zapłaty w mocy.
Pozwany zaskarżył wyrok w całości, wnosząc w apelacji o jego uchyleniei przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Zarzucił nierozpoznanie sprawy co do istoty, w szczególności zaniechanie wyjaśnienia czy i ewentualnie jakie prace wykonał powód, a zwłaszcza, czy wykonał roboty objętefakturą VAT (...).
Pozwany zarzucił też istotne uchybienia procesowe, w tym bezzasadną odmowę przeprowadzenia dowodów oferowanych dla ustalenia rodzaju i zakresu wykonanych prac, niewłaściwą ocenę ugody i dokumentów obrazujących rozliczenia pozwanego z podwykonawcami.
Powód żądał oddalenia apelacji i przyznania mu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył:

Zarzut nierozpoznania istoty sprawy nie jest uzasadniony, skoroSąd Okręgowy poczynił ustalenia faktyczne, z których wywiódł wniosek o istnieniui wymagalności roszczenia powoda.
Trafność tego wniosku może więc pozwany podważać jedynie przez kwestionowanie ustalonych okoliczności faktycznych w drodze zarzutuich sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, będącej bądźto wynikiem dowolnej oceny dowodów, bądź to dokonania ustaleń nie znajdujących oparcia w dowodach lub oświadczeniach stron.
W tym kierunku zmierza drugi zarzut apelacji.
Sąd Apelacyjny po części go podziela, co jednak nie podważa treści skarżonego rozstrzygnięcia.
Otóż należy zgodzić się z pozwanym, że odstąpienie przez powoda od ugody niweczy złożone w niej przez pozwanego oświadczenie o uznaniu należności dochodzonej w niniejszej sprawie.
Istota ugody polega na wzajemnych ustępstwach w zakresie istniejącego między stronami stosunku prawnego (art. 917 kc), toteż nie można wykluczyć,że takim właśnie ustępstwem jest uznanie roszczenia jeszcze niewymagalnego,w zamiarze jego przedwczesnego zaspokojenia.
W konsekwencji nie można z samego tylko uznania roszczenia w ugodzie wyprowadzić wniosku o jego istnieniu i wymagalności, zwłaszcza gdy pozwany temu przeczy.
Aktualne pozostaje jednak złożone w ugodzie przez pozwanego oświadczenie wiedzy, a konkretnie, potwierdzenie przez niego wymagalności wierzytelności,której wartość jest równa sumie dochodzonej pozwem. Owo potwierdzenie nie było konieczne dla uznania roszczenia i podjęcia zobowiązania do jego natychmiastowego zaspokojenia. Należy je więc traktować jako dowód wykonania robót o konkretnej wartości oraz wymagalności wynagrodzenia za te roboty, zwłaszcza że pozwany nie twierdzi, by oświadczenie składał pozostając w błędnym przeświadczeniu o wykonaniu prac. Istotnym jest wreszcie, że dochodzona przez powoda kwota ściśle odpowiada różnicy między wartością należności z trzech wystawionych przez niego faktur a sumą wypłaconą przez pozwanego jeszcze przed zawarciem ugody.
Słusznie więc uznał Sąd Okręgowy, że nie było potrzeby dalszego dowodzenia wykonania przez powoda prac o wartości równej należnościom z trzech wskazanych wcześniej faktur VAT.
Z kolei w świetle normyart. 654 kc, wspomnianego już potwierdzenia wymagalności roszczenia w ugodzie i częściowego zaspokojenia powodaw następstwie doręczenia faktur, także wymagalność części wynagrodzenia nie budzi wątpliwości. Warto dodać, że jakkolwiek w umowie z 23.03.20111 r. strony wprost nie przewidziały rozliczenia częściowego, można taki zamiar wywieśćz § 3 ust. 1, 2 i 3. Jest tam mowa o odbiorach robót w ciągu 3 dni od ich zakończenia „zgodnie z harmonogramem”, o „płatnościach” i „fakturach VAT”, co nie koresponduje z zamiarem jednorazowego rozliczenia się w oparciu o fakturę końcową, wystawionąpo całościowym odbiorze przedmiotu umowy. Co więcej, zamiar sukcesywnego przejmowania i rozliczenia prac potwierdza pośrednio sam pozwany, zarzucającich wadliwość oraz powołując się na czynności podjęte w celu realizacji uprawnieńz rękojmi, uruchamianej dopiero z chwilą odbioru, niekoniecznie potwierdzonego protokolarnie.
W świetle powyższych rozważań trzeba zgodzić się z Sądem Okręgowym,że niewykonanie pełnego zakresu zleconych powodowi robót nie stanowi przeszkody w zafakturowaniu prac nie tylko już zrealizowanych, ale także przejętych przez pozwanego, o czym świadczy chociażby oddanie ich inwestorowi, co z kolei poza protokołami odbioru z maja i lipca 2011 r. potwierdzają zgłoszenia i żądania kierowane przez niego do pozwanego w związku z niewłaściwą jakością prac.
Ma też Sąd Okręgowy rację, że ewentualna wadliwość prac powoda, jako taka nie pozbawia go roszczenia o wynagrodzenie i skuteczna obrona przed zapłatą wymagałaby od pozwanego realizacji uprawnienia do obniżenia wynagrodzeniabądź przedstawienia do potrącenia skonkretyzowanej i udowodnionej wierzytelności wzajemnej, czego w niniejszym postępowaniu zaniechał. W tym miejscutrzeba też ponownie podkreślić, że zarzuty związane z jakością prac wykluczająsię z zarzutem przedwczesności (niewymagalności) wierzytelności o częściowe wynagrodzenie.
Powyższe względy zdecydowały o akceptacji i przyjęciu za własne ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego oraz aprobacie wniosków wyprowadzonych z tych ustaleń, co przesądziło o oddaleniu apelacji na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono po myśliart. 98 kpc.

MW