Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmC 193/12
Data wyroku: 2012-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Ewa Malinowska

Sygn. akt XVII AmC 193/12

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 23 stycznia 2011r. (data stempla pocztowego), skierowanym przeciwkoM. K.,Stowarzyszenie (...)z siedzibą wP.wniosło o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia: „Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miastaL.” (rozdz. 8 regulaminu) oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając swe stanowisko strona powodowa wskazała, że pozwany prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i w zakresie tej działalności posługuje się regulaminem zawierającym zakwestionowane postanowienie umowne, zamieszczone na stronie internetowej pod adresem:(...). W ocenie powoda, przedmiotowe postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną (art. 3851k.c.), gdyż godzi w prawa konsumentów mających miejsce zamieszkania poza siedzibą przedsiębiorcy, poprzez wyłączenie możliwości wytoczenia przeciwko nim powództwa przed sądem właściwym według przepisówk.p.c., a więc w miejscu najbardziej dogodnym dla konsumenta, tj. zgodnie zart. 27 § 1 k.p.c.iart. 34 k.p.c.(pozew, k. 2-4). Strona powodowa podtrzymała powyższe stanowisko w piśmie z dnia 31 maja 2012r. - data stempla pocztowego (k. 20).

Pozwany nie wniósł odpowiedzi na pozew, a na rozprawie w dniu 19 czerwca wniósł o oddalenie powództwa (protokół rozprawy, k. 23).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

PozwanyM. K.prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą(...)z siedzibą wL., obejmującą świadczenie usług przewozowych, polegających na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek. W ramach tej działalności, w obrocie z udziałem konsumentów, pozwany wykorzystuje wzorzec umowny o nazwie: „Regulamin serwisu(...)”, w którego rozdziale 8 zawarto postanowienie o treści: „Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miastaL.” (wydruk wzorca ze strony internetowej(...), k. 5-8). Pozwany nie zaprzeczył posługiwaniu się ww. wzorcem umownym, jak również nie zarzucił niezgodności treści przywołanej klauzuli z treścią stosowanego wzorca, dlatego okoliczności te uznano za przyznane w oparciu oart. 230 k.p.c.

Sąd zważył, co następuje:

Żądanie pozwu podlega uwzględnieniu.
Wedługart. 3851§ 1 k.c., niedozwolonymi są te postanowienia umowy, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, o ile nie zostały uzgodnione indywidualnie i nie są postanowieniami określającymi w sposób jednoznaczny główne świadczenia stron. Trzeba podkreślić, że wymieniona w klauzuli generalnej przesłanka indywidualnego uzgodnienia nie ma jednak znaczenia przy przeprowadzaniu abstrakcyjnej kontroli postanowienia z wzorca umownego, bez względu na to, czy wzorzec był, czy też nie był, zastosowany przy zawieraniu jakiejś konkretnej umowy. Kontrola ta dokonywana jestex antei obejmuje jedynie wzorzec, nie zaś konkretną umowę.
W ocenie Sądu, zakwestionowane przez powoda postanowienie, zawarte w rozdziale 8 stosowanego przez stronę pozwaną wzorca o treści: „Wszelkie sprawy sporne strony będą próbowały załatwić na drodze polubownej, w przypadku braku porozumienia, sprawy będzie rozstrzygać sąd właściwy dla miastaL.”, spełnia przesłanki niedozwolonej klauzuli wymienionej wart. 3853pkt 23 k.c., ponieważ narzuca rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Co do zasady, zmiana właściwości miejscowej sądu jest dopuszczalna w sprawach konsumenckich, gdyż przepisykodeksu postępowania cywilnegonie przewidują w tym wypadku właściwości wyłącznej. Jednakże zmiana ta może stanowić zagrożenie dla interesu konsumentów w sytuacji, gdyby wiązała się dla nich z nadmierną uciążliwością. Zakwestionowane postanowienie w swej istocie ogranicza możliwość wyboru innego sądu, który mógłby być właściwym do rozpoznania sprawy wynikłej z umowy pomiędzy pozwanym przedsiębiorcą a konsumentem. Zapis ten wyłącza możliwość skorzystania zarówno z właściwości miejscowej ogólnej, jak i z właściwości przemiennej. W sytuacji, gdy miejsce zamieszkania konsumenta, przeciwko któremu przedsiębiorca wystąpi z powództwem (art. 27 § 1 k.p.c.) oraz miejsce wykonania umowy będą się znajdowały poza okręgiem „sądu właściwego dla miastaL.”, w którym de facto ma swą siedzibę pozwany (art. 34 k.p.c.), analizowany zapis będzie narzucał rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. W umowach z konsumentami zasada swobody umów ulega ograniczeniu ze względu na treśćart. 3851§ 1 k.c.Dopuszczalne jest więc zawarcie we wzorcu umownym i w konkretnej umowie klauzuli prorogacyjnej, ale tylko wówczas, gdy nie narzuca ona sądu, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy (w praktyce chodzić będzie o wskazanie sądu właściwości ogólnej albo właściwości przemiennej). Zdaniem Sądu, niezgodne zart. 3853pkt 23 k.c.są nie tylko postanowienia wyłączające w ogóle właściwość określoną przepisami procedury cywilnej, lecz również te, które ograniczają zakres możliwości przewidzianych w ustawie. Niewątpliwie prowadzi to bowiem do pogorszenia sytuacji konsumenta. W analizowanym przypadku, stosowane przez pozwanego postanowienie wzorca narusza interes konsumentów i pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami. Wyłącza ono bowiem możliwość wytoczenia powództwa przed sądem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania konsumenta, a więc z reguły najbardziej dla niego dogodnym, jak również przed sądem właściwym według miejsca wykonania umowy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami przejawia się natomiast w nierzetelnym i nierównorzędnym traktowaniu konsumenta jako partnera, narzucaniu mu niedogodnych warunków dochodzenia swych praw przed sądem oraz wykorzystywaniu pozycji profesjonalisty.
Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 3851§ 1w zw. zart. 3853pkt 23 k.c., Sąd uznał postanowienie wzorca umowy za niedozwolone, zaś na podstawieart. 47942§ 1 k.p.c.zakazał jego wykorzystywania w obrocie z udziałem konsumentów.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu oart. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na przyznane powodowi koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w wysokości 360 zł - ustalone na podstawie§ 14 ust. 3 pkt 2w zw. z§ 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. nr 163, poz. 1349).

O publikacji prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt strony pozwanej zarządzono na podstawieart. 47944k.p.c.

SSO Ewa Malinowska