Sąd Apelacyjnyw Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI ACa 1177/12
Data wyroku: 2013-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SA– Ewa Śniegocka, Teresa Mróz, Sędzia SA– Irena Piotrowska
Słowa kluczowe: Wydanie Nieruchomości
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c.

Sygn. akt  VI ACa 1177/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SA– Irena Piotrowska

Sędzia SA– Ewa Śniegocka (spr.)
Sędzia SA – Teresa Mróz

Protokolant: – sekr. sądowy Mariola Frąckiewicz

po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa Miasta(...)W.

przeciwkoZ. D.
o wydanie nieruchomości
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 17 maja 2012 r.
sygn. akt III C 786/05

I
oddala apelację;

II
zasądza od Miasta(...)W.na rzeczZ.

D.kwotę 135 (sto trzydzieści pięć ) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt VI A Ca 1177/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo m.(...)W.przeciwkoZ. D.o wydanie nieruchomości. Wyrok ten zapadł na podstawie następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych:

    Miasto(...)W.wnosiło ostatecznie o wydanie nieruchomości o powierzchni 8 m(

      2)położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)z obrębu(...), nrKW (...)//(...).
W zakresiedziałki nr (...)z tego obrębu postępowanie zostało umorzone na wniosek obu stron z uwagi na uregulowanie stanu prawnego nieruchomości poprzez zawarcie w dniu 5 marca 2012r umowy notarialnej o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz pozwanego co do 336 m(
      2)dawnejdziałki (...), co stanowiło wykonanie decyzji Prezydenta m.(...)W.nr(...)z dnia 21.01.2010r.
PozwanyZ. D.wnosił o oddalenie powództwa.
Powód legitymował się tytułem własności na podstawie decyzji nr(...)(...)Urzędu Wojewódzkiego z dnia 16.06.1999r, która stwierdzała nabycie przez Dzielnicę GminęW.M.z mocy prawa w dniu 27 maja 1990r nieodpłatnie własności nieruchomości położonej przyul. (...)stanowiącejdziałkę nr (...)z obrębu(...)o powierzchni 344 m(

      2), która była we władaniuE. D., a po jej śmierci spadkobiercyZ. D.. Spory administracyjne w związku z postępowaniem prowadzonym przez Wydział Spraw Dekretowych iZwiązków (...)w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przyul. (...)toczą się pomiędzyJ. W.a pozwanym.
W dniu 30 września 2009r decyzją Prezydenta m.(...)W.nr(...)zatwierdzono projekt podziału dotychczasowejdziałki (...)nadziałki (...)m(

      2 )oraz(...)- 8 m(

      2); w związku z powyższym wydano dwie decyzje: obecnie prawomocną ostatecznie z dniem 16 lipca 2010r powołaną wyżej nr(...)oraz zaskarżoną nr(...). Decyzją nr(...)z 17.01.2012r ustanowiono na rzeczJ. W.prawo użytkowania wieczystego na 99 lat do gruntu o powierzchni 8 m(

      2)dz.nr(...), która została zaskarżona przez pozwanego. Kolejne decyzje dotyczącedziałki (...)są zaskarżane przez pozwanego lub przezJ. W., zależnie od tego, na rzecz którego z nich decyzja przekazywała prawo wieczystego użytkowania. Do tej pory odnosiło to skutek, żadna z decyzji nie uprawomocniła się.
W niniejszej sprawie ostatecznie roszczenie dotyczydziałki nr (...)o powierzchni 8 m2, która faktycznie jest przedmiotem sporu pomiędzyJ. W.a pozwanymZ. D.w zakresie, który z nich ma prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego na swoją rzecz. Jak przyznaje powód i o czym świadczy złożona decyzja 17 stycznia 2012r prawa do tej działki przyznanoJ. W.. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez cały czas toczy się postępowanie administracyjne zmierzające do ostatecznego rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa wieczystego użytkowaniadziałki (...). Co więcej decyzja co do 90% działki będącej przedmiotem pierwotnego sporu już prawomocnie zapadła, został podpisany też akt notarialny, tylko niewielka część, wydzielona bez wniosku zainteresowanych stron, nie mająca żadnej samodzielności gospodarczej i funkcjonalnej jest sporna, ale nie pomiędzy stronami tego procesu, lecz pozwanym iJ. W.. Ostatecznie prawo użytkowania wieczystego tejże działki przypadnie którejś ze stron tego sporu.
Powód nie posiada tej działki, a ostatnia decyzja wskazywała na uprawnienia do niejJ. W., a nie pozwanegoZ. D.. Powód w żaden sposób nie wykazał, że ten skrawek 8 m2posiada pozwany.
Niezależnie od tego w niniejszej sprawie zachodzi rzadki przypadek zastosowania w sprawie windykacyjnejart.5 kc.
Przede wszystkim biorąc pod uwagę niewielką powierzchnię działki faktycznie nie jest możliwe jej wydanie, a wręcz wykrojenie z nieruchomości przyul. (...)zajmowanej przez pozostających w konflikcieJ. W./ adresul. (...)/ i pozwanego /adresul.(...)/. Wydanie tej działki uniemożliwiłoby zamieszkiwanie obecnych tam osób. Działka o takiej znikomej powierzchni nie ma żadnej samodzielności gospodarczej i funkcjonalnej, jest w zasadzie cały czas częściądziałki nr (...), tylko formalnie, sztucznie wydzieloną. Nadużyciem prawa byłoby rozporządzenie tą nieruchomością sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.
Powód nigdy nie posiadał tej nieruchomości i tylko na skutek zawirowań historycznych i związanych z tym prawnych legitymuje się decyzjami, z których wywodzi swoje żądanie.
Od wielu lat toczą się postępowania administracyjne, za których długie trwanie pozwany nie jest odpowiedzialny, a co więcej ich wynik jest przesądzony w ten sposób, że któryś z mieszkańców nieruchomości przyul. (...)otrzyma prawo wieczystego użytkowania tych spornych 8 m2.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie i orzekł o kosztach na zasadzieart. 102 kpcz uwagi na specyfikę niniejszej sprawy.

Od tego wyroku powód wniósł apelację.
Zarzucił wyrokowi:
naruszenieart. 227 i 229 kpcprzez ich niezastosowanie,
naruszenieart. 5 kcprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,
naruszenieart. 222§ 1 kcpoprzez jego niezastosowanie.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa o wydanie nieruchomości stanowiącejdziałkę (...)z obrębu(...)o pow. 8 m(
      2 )położoną wW.przyul. (...)nrKW (...).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że Sąd Apelacyjny w całości podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy przyjmując je za własne.
Sąd Apelacyjny rozważał uchylenie zaskarżonego wyroku z zaleceniem zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania administracyjnego na mocyart. 177 § 1 pkt 3 kpci rozstrzygnięcia spornych kwestii w postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji, zaniechał jednak tego rozwiązania. Wprawdzie zawieszenie postępowania mogłoby nastąpić nawet bez zgody stron, jednak nie przyniosłoby to oczekiwanego efektu. Postępowanie administracyjne trwałoby zapewne bardzo długo, zakończyłoby się, nie wiadomo kiedy, wydaniem decyzji administracyjnej o ustanowieniu prawa wieczystego użytkowania na rzecz pozwanego lubJ. W., na tej podstawie zostałaby zawarta umowa notarialna o ustanowieniu użytkowania wieczystego. W związku z tym powód z pewnością cofnąłby pozew w tym zakresie (tak, jak to już uczynił w stosunku dodziałki nr (...)o pow. 336 m2), gdyż nie miałby przeciwko komu dochodzić wydania nieruchomości, bowiem osoba, na której rzecz ustanowione by zostało użytkowanie wieczyste (pozwany lubJ. W.) byłaby osobą władającą gruntem, ale mającą do tego tytuł prawny. Faktem jest, że spór o te 8 m2toczy się faktycznie nie między stronami niniejszego procesu, ale pomiędzy pozwanym aJ. W.. Spór ten będzie rozstrzygnięty w drodze postępowania administracyjnego.
Niezasadny jest zarzut dotyczący naruszeniaart. 227 i 229 kpc. Sąd Apelacyjny nie stwierdził takiego naruszenia. Kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania została już omówiona, zaś Sąd Okręgowy wcale nie prowadził odrębnego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przedmiotowej działki przez pozwanego, natomiast przyznanie tej okoliczności przez pozwanego budziło poważne wątpliwości, o czym mowa niżej.
Sąd Apelacyjny uznał, że wszystkie argumenty Sądu Okręgowego są słuszne. Zarówno te o sztucznym, bez udziału stron wydzieleniudziałki nr (...), jak i o braku jakiejkolwiek samodzielności i odrębności gospodarczej tej działki. Faktem jest, że podziałdziałki (...)na dwie części nastąpił z urzędu, bez wniosku którejkolwiek ze stron, zaś powstała wskutek tego podziału działka o pow. 8 m2pozostaje nadal fragmentem większej całości, stanowi zaledwie skrawek gruntu, nie może być, z praktycznego punktu widzenia, przedmiotem obrotu, gdyż nikt (poza pozwanym iJ. W.) nie byłby zainteresowany jej nabyciem. Wydzielona w ten sposób działka nie wiadomo dokładnie, gdzie jest położona, przynajmniej do akt niniejszej sprawy nie dołączono żadnej mapy. Pozwany podobno przyznał, że jest w posiadaniu całejdziałki (...), ale przecież nie znał dokładnie jej granic, jego oświadczenia z rozmowy odbytej 11 kwietnia 2005r oraz twierdzeń z odpowiedzi na pozew nie można traktować dosłownie. Nie wiadomo obecnie, komu przypadnie prawo wieczystego użytkowania, a w przypadku przyznania goJ. W.wcale powód, jak twierdzi w apelacji, nie musi dysponować tą nieruchomością, by ją wydać ustanowionemu użytkownikowi wieczystemu. Prawdopodobnie albo okazałoby się, że działka ta jest już w posiadaniuJ. W., albo spór dotyczący tej działki toczyłby się pomiędzy nim a pozwanym. Nie ma większego sensu orzekanie o wydaniu przedmiotowej działki właścicielowi, skoro grunt ten pozostaje nieprzerwanie we władaniu osób, nie będących właścicielami, ale mających tytuł prawny do posiadania tej działki. Niezasadny jest zarzut apelacji dotyczący niezastosowaniaart. 222 § 1 kc.
Rację ma też Sąd Okręgowy, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdujeart. 5 kc.W wyroku III CRN 122/70 z 22 maja 1970r Sąd Najwyższy stwierdził, że:„Nie jest trafny pogląd, że tylko przemijające okoliczności mogą prowadzić do czasowego ograniczenia prawa właściciela do żądania zwrotu nieruchomości w oparciu oart. 5 k.c.Mogą występować takie sytuacje i takie okoliczności o charakterze długotrwałym, których istnienie nakazuje ochronę interesów długoletniego posiadacza przed żądaniami właściciela sprzecznymi z zasadami współżycia społecznego, wywołującymi szczególnie ujemną ocenę etyczną i stanowiącymi nadużycie prawa.”W niniejszej sprawie powód nadużywa swego prawa. Jest wprawdzie właścicielem przedmiotowej nieruchomości, ale nigdy nie był w jej posiadaniu. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku I ACa 1367/11 z 31 lipca 2012 stwierdził, że:„Jeśli skutecznie się zarzuci uprawnionemu wykonującemu prawo własności jego nadużycie na podstawieart. 5 k.c., to traci on roszczenie windykacyjne lub negatoryjne, o jakim mowa wart. 222 k.c.”, zaś Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku I ACa 578/10 z 3 listopada 2011r uznał, że:„1. Wystąpienie z roszczeniem windykacyjnym stanowi wykonywanie uprawnień przez właściciela, a zatem podlega ocenie z punktu widzenia zgodności z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Zatem jako zasadę należy przyjąć istnienie możliwości oddalenia roszczenia windykacyjnego na podstawieart. 5 k.c.2. Zasady współżycia społecznego w rozumieniuart. 5 k.c.są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie.”Okoliczność, iż powód nabył własność nieruchomości na podstawie ważnych, bo nieuchylonych aktów prawnych nie przesądza o niemożności zastosowaniaart. 5 kc.Wprawdzie decyzje w sprawach objętych niniejszym postępowaniem podejmują różne wydziały, jednak to organ strony powodowej odpowiedzialny jest za długotrwały tok sprawy o przyznanie prawa wieczystego użytkowania działki będącej przedmiotem postępowania. Przewlekłość postępowania administracyjnego jest więc w pewnym sensie zawiniona przez samego powoda. Wszystko to świadczy o tym, że powód domagając się od pozwanego wydania przedmiotowej działki nadużywa swego prawa, a jego działania są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, dlatego też utracił on swoje roszczenie windykacyjne. Niesłuszny jest więc zarzut nieprawidłowego zastosowaniaart. 5 kc.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelacji za niesłuszne i dlatego oddalił apelację na mocyart. 385 kpc. O kosztach Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 98 kpcw zw. zart. 108 kpc.