Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1158/12
Data wyroku: 2013-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Kocyłowska, Bogumiła Burda, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 36 i 83 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1 i 12 ust. 1 ustawy z dn. 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt

III AUa 1158/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia5 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Janina Czyż (spr.)
SSA Urszula Kocyłowska

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu5 lutego 2013 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuWojewódzkiego Szpitala (...)(...)wK.

z udziałem zainteresowanych:Centrum (...) Spółka z o.o.wK.,B. K.i Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej(...)A. N.wS.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia17 lipca 2012 r.sygn. aktIV U 675/12

I

uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z 22 marca 2012 r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu,

II

koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi.

Sygn. akt III AUa 1158/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 marca 2012 r. ZUS Oddział wJ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 4 pkt. 2a, art. 8 ust 2a, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1, 1a , 2 oraz 3, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ) orazart. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych( Dz. U. z 2008 r. nr 164 , poz. 1027 ) stwierdził, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia: emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne za m- ce: od lutego do listopada 2008 r., od stycznia do grudnia 2009 r. oraz od stycznia do maja 2010 r. dlaB. K.podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składekWojewódzkiego Szpitala (...)wK., stanowią kwoty wskazane w decyzji .
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, żeB. K.w okresie objętym decyzją była zatrudniona na podstawie umowy o pracę u płatnika składek Wojewódzkiego Szpitala(...)wK.i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto na podstawie umów zlecenia zawartych zCentrum (...) Sp. z o.o.oraz z NZOZ(...)”A. N.wS.świadczyła pracę na rzecz własnego pracodawcy tj.Wojewódzkiego Szpitala (...)wK.. Jak ustalił organ rentowy od przychodów osiągniętych z tytułu wykonywania tych umów, w okresach podanych w decyzji,Szpital (...)wK.nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, deklarował jedynie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodów osiągniętych przez z tytułu stosunku pracy.
W odwołaniu od w/w decyzjiWojewódzki Szpital (...)wK.wniósł o jej zmianę i stwierdzenie, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dlaB. K.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych zCentrum (...) Sp. z o. o.oraz z NZOZ(...)”A. N.wS., a przychodu z w/w umów nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy wSzpitalu (...)wK.. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.
Odwołujący się wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie powinien w przedmiotowej sprawie stosować wykładniart. 8 ust 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychzawartej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UPZ 6/09, bowiem została ona dokonana w innym stanie faktycznym. Odwołujący się zarzucił , że zgodnie z umowami jakie zawarłWojewódzki Szpital (...)wK.z Centrum(...)Sp. z o.o. oraz z NZOZ ,(...)”A. N.wS., do obowiązków tych podmiotów jako przyjmujących zamówienie należy zgłoszenie swojej działalności do ZUS celem rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem Szpitala przerzucił on obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne na swoich podwykonawców.

    ZUS Oddział wJ.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił odwołanie.
Sąd ustalił, żeWojewódzki Szpital (...)wK.zawierał umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia medyczne i pielęgniarskie z Centrum(...)Sp. z o.o. i NZOZ(...)A. N.wS.. Zgodnie z warunkami tych umów miejscem udzielenia świadczeń były poszczególne oddziały Szpitala wK., przy wykorzystaniu sprzętu i całej infrastruktury szpitala. Dla realizacji umowy szpital zobowiązał się zabezpieczyć obsługę pielęgniarską, administracyjną i gospodarczą.
B. K.była zatrudniona na podstawie umowy o pracę wWojewódzkim Szpitalu (...)wK.i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Równocześnie zawarła z zainteresowanymi umowy zlecenia, których przedmiotem było świadczenie pracy na rzeczSzpitala (...)wK., który z zainteresowanymi zakładami opieki zdrowotnej łączyła umowa o świadczenia zdrowotne. Na podstawie ustaleń pokontrolnych ZUS uznał, żeWojewódzki Szpital (...)wK.winien uwzględnić do podstawy wymiaru składek przychód otrzymany przezB. K.z tytułu wykonywania umów zlecenia na rzecz szpitala.
W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Płatnikiem składek dlaB. K.pozostającej w stosunku pracy zWojewódzkim Szpitalem (...)i jednocześnie wykonującej na jego rzecz pracę w ramach umów cywilnoprawnych zawartych zCentrum (...) Sp. z o.o.i z NZOZ(...)A. N.wS.jestSzpital (...)wK.. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanej, stanowi łączny przychód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i umów zlecenia. Sąd I instancji przywołał pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UPZ 6/09, że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło, zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Dalej Sąd Okręgowy wskazał na konstrukcję szeroko rozumianego pojęcia pracownika, wynikającą z art. 8 ust 2a ustawy systemowej, a także szeroką definicję pracowniczego tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Tytułem tym jest – zdaniem Sądu Okręgowego – łączący pracodawcę z pracownikiem stosunek pracy oraz dodatkowo umowa cywilnoprawna zawarta przez pracownika z pracodawcą lub zawarta z osobą trzecią, ale wykonywana na rzecz pracodawcy.
W apelacji od powyższego wyroku płatnik składek zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
-art. 4 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, iż płatnikiem składek w stosunku do osób świadczących pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach zawartych umów cywilnoprawnych z innym niż pracodawca podmiotem jest tenże pracodawca;
-art. 8 ust 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, że pracodawca jest płatnikiem składek dla osób świadczących na jego rzecz pracę
w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z innym podmiotem. Ponadto apelujący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym uznaniu, że umowa cywilnoprawna łączącaWojewódzki Szpital (...)wK.i podmiot trzeci jest umową cywilnoprawną, do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Wojewódzki Szpital (...)wK.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, żeWojewódzki Szpital (...)nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dla zainteresowanejB. K.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych zCentrum (...) Sp. z o.o.oraz z NZOZ ,(...)”A. N.wS., a przychodu z w/w umów cywilnoprawnych nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy wWojewódzkim Szpitalu (...)wK., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W obszernym uzasadnieniu apelacji wskazano w szczególności, że zgodnie z umowami jakie zawarłWojewódzki Szpital (...)wK.z podmiotami trzecimi, do obowiązków tych podmiotów należało zgłoszenie swojej działalności do ZUS celem rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto w ocenie apelującego Sąd I instancji nie powinien w niniejszej sprawie stosować wykładniart. 8 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychzawartej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UZP 6/09, ponieważ dotyczy innego stanu faktycznego.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył co następuje :
Przedmiotem sporu w sprawie była wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez ZUS Oddział wJ.decyzją z dnia 22 marca 2012 r. wydaną dla płatnika składekWojewódzkiego Szpitala (...)II wK.. Decyzja ta stwierdza wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za miesiące wskazane w decyzji dlaB. K.podlegającej w/w ubezpieczeniom jako pracownik u tegoż płatnika składek .
Odwołujący sięWojewódzki Szpital (...)wK.twierdził, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne dlaB. K.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych przez nią z Centrum(...)Sp. z o. o. oraz z NZOZ(...)”A. N.wS., bowiem zgodnie z umową o udzielenie zamówienia na świadczenie zdrowotne, jaką zawarł z tymi podmiotami przerzucił obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne na swoich podwykonawców.
Przy bezspornym stanie faktycznym sprawy z którego wynika, że zainteresowana w ramach zawartych umów zlecenia, świadczyła usługi medyczne na rzeczWojewódzkiego Szpitala (...)wK.z którym wiązał ją stosunek pracy, ZUS O/ wJ.wydał sporną decyzję wskazując w jej uzasadnieniu, że zgodnie zart. 8 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychza pracownika w rozumieniu tej ustawy rozumie się również osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług , do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy .
Wychodząc z tej ustawowej definicji pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych, organ rentowy w zaskarżonej decyzji ustalił podwyższoną o przychód uzyskany z umów zlecenia podstawę wymiaru składek u płatnika, którym jest Szpital – jako pracodawcy, na rzecz którego w istocie zainteresowana świadczyła dodatkową pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z osobą trzecią.
Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok potwierdził legalność powołanej wyżej decyzji ZUS .
Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacjęWojewódzkiego Szpitala (...)wK.od wyroku Sądu I instancji stwierdził, że przedmiotową decyzję ZUS należy uznać za przedwczesną. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalno – rentowym, chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust 1 ustawy systemowej .W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej (por. wyrok SN z 22.02.2010r. I UK 259/09 publ. Lex nr 588727). Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt. 1 ustawy systemowej w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez nią z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy.
Powyższa decyzja, o podleganiu ubezpieczeniom określi jego tytuł oraz płatnika składek, a ewentualny spór w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnie zasadność zgłaszanych przezWojewódzki Szpital (...)wK.zarzutów dotyczących:
- przerzucenia obowiązku opłacania składek na podwykonawców,
- rodzaju umów łączących Szpital zCentrum (...) Sp. z o.o.z NZOZ(...)A. N.wS.i ewentualnego wpływu tych umów na obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń pracowników Szpitala zatrudnionych przy jej wykonywaniu.
Dopiero dysponując powyższą decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniom społecznym, organ rentowy w przypadku braku zgłoszenia przez płatnika składek deklaracji korygujących podstawę wymiaru składek, może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę.
Kolejność wydania w/w decyzji uzasadniona jest również przedmiotem postępowania odwoławczego wyznaczonego przez treść tych decyzji, jak również wagą procesową postępowania odwoławczego w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (od wyroku Sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna).

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zgodnie z treściąart. 47714akpcorzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano na podstawieart. 100 kpc.