Sąd Apelacyjnyw Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 657/13
Data wyroku: 2013-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Roman Dziczek, Joanna Staszewska, Marzanna Góral
Słowa kluczowe: Uchwały Organów Spółdzielni
Podstawa prawna: art.189 k.p.c., art. 42 i 257 pr.spółdzielczego

Sygn. akt I ACa 657/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  9 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SA Marzanna Góral
Sędzia SA Roman Dziczek /spr./
Sędzia SO del. Joanna Staszewska
Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Twardo

po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwaZ. B.
przeciwko Krajowemu Związkowi Rewizyjnemu Spółdzielni(...)wW.
o ustalenie nieważności uchwały ewentualnie o jej uchylenie
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I C 818/12

oddala apelację.

Sygn. akt I ACa 657/13

UZASADNIENIE
Powód –Z. B.wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie uchwały rady nadzorczej (dalej – Rada Nadzorcza) nr(...)z dnia 21 grudnia 2011 r. Związku Rewizyjnego Spółdzielni(...)wW.(dalej – Związek Rewizyjny) w sprawie zawieszenia go w czynnościach członka Rady Nadzorczej. Wskazał, że doszło przy jej podjęciu do naruszeniaart. 44 i art. 56 § 3 i 4 prawa spółdzielczego.
Związek Rewizyjny wniósł o oddalenie powództwa.
Wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że uchwała Rady Nadzorczej nr(...)z dnia 21 grudnia 2011r. jest nieważna oraz orzekł o kosztach postępowania.
Sąd ten ustalił, że powód jest członkiem Rady Nadzorczej, a nadto jest Przewodniczącym Rady NadzorczejSpółdzielni Gminnych (...)wL., prezesem zarządu Spółdzielni Rolniczo – Handlowej(...)wZ.oraz członkiem zarząduHandlowo – Usługowej Spółdzielni Osób (...)wW.; te ostatnie spółdzielnie są zrzeszone w Krajowym Związku Rewizyjnym Spółdzielni(...)wW..
W dniu 21 grudnia 2011 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę nr(...)w sprawie zawieszeniaZ. B.w czynnościach członka Rady Nadzorczej do czasu podjęcia ostatecznej decyzji o jego członkostwie wR.przez najbliższy Zjazd Delegatów Związku Rewizyjnego. W jej uzasadnieniu stwierdziła, że powód bierze udział jako strona przeciwna w postępowaniach sądowych dotyczących spraw majątkowych Związku Rewizyjnego i nie może obiektywnie sprawować kontroli i nadzoru nad działalnością Związku Rewizyjnego; odwołała się do dyspozycjiart. 44 i 56 § 3 i 4 prawa spółdzielczegouznając, że powód reprezentuje konkurencyjne interesy innych podmiotów, sprzeczne z interesami Związku Rewizyjnego i nie daje rękojmi należytego wykonywania powierzonych mu czynności.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy przywołał treśćart. 189 k.p.c.i uznał, że powód ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały o jego zawieszeniu w prawach członka Rady Nadzorczej. Jednocześnie Sąd ten nie podzielił zarzutu pozwanego, że powód nie może skarżyć przedmiotowej uchwały przed wyczerpaniem postępowania wewnątrzspółdzielczego. Odwołując się do dyspozycjiart. 24 § 6 pkt 2 oraz art. 257 § 1 zd. 2 prawa spółdzielczegowskazał, żeart. 42 prawa spółdzielczegoma w sprawie odpowiednie zastosowanie co oznacza, że istnieje możliwość ustalenia nieistnienia, stwierdzenia nieważności bądź uchylenia każdej uchwały Rady Nadzorczej Związku. Natomiastart. 42 § 2 prawa spółdzielczego(SO omyłkowo wskazał§ 1) przewiduje, że uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. Za nie do przyjęcie uznał akceptację braku kontroli sądowej uchwały Rady Nadzorczej przez pryzmat naruszeniaart. 56 § 4 prawa spółdzielczegow sytuacji, gdy zwyczajny zjazd delegatów odbywa się raz na dwa lata, a do tego czasu członek rady jest pozbawiony praw związanych z członkostwem w tym organie.
Sąd pierwszej instancji przywołałart. 53 § 3 i 4 prawa spółdzielczegoi zauważył, że podnoszone dopiero na etapie postępowania sądowego okoliczności, które nie były powoływane w treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały, nie mogły stanowić podstawy zarzutu dotyczącego zakazu konkurencji. Co prawda powód przyznał, że brał udział w postępowaniach sądowych, lecz udział taki sam w sobie nie oznacza naruszenia zakazu konkurencji. Strona pozwana powinna wykazać, że poprzez taki udział dochodziło istotnie do naruszenia zakazu, o którym mowa wart. 56 §3 prawa spółdzielczego. Tymczasem pozwana nie podjęła inicjatywy dowodowej w tym zakresie, co skutkowało uznaniem, że uchwała została podjęta bez podstawy prawnej i jest nieważna w świetleart. 42 § 2 prawa spółdzielczego.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 § 3 k.p.c.
Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego -art. 257 § 1 zd. 2 prawa spółdzielczegopoprzez uznanie, że odpowiednie stosowanieart. 42tego prawa dotyczy wszystkich uchwał Związku Rewizyjnego orazart. 56 § 4 prawa spółdzielczegopoprzez jego zastosowanie przed oceną odwołania w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym o uchylenie przedmiotowej uchwały. Wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa wobec jego przedwczesności ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja nie jest uzasadniona.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, którego strona pozwana nie kwestionowała w apelacji, zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały Rady Nadzorczej z 21 grudnia 2011 r.
Na wstępie podnieść należy, że pozwana nie kwestionowała także w apelacji zastosowaniaart. 189 k.p.c., w tym nie podnosiła zarzutu wadliwej oceny przez Sąd pierwszej instancji, że powód dysponował interesem prawnym w żądaniu ustalenia nieważności uchwały(...)
W istocie spór sprowadzał się do tego, czy w sprawie miał (mógł mieć) odpowiednie zastosowanieart. 42 prawa spółdzielczegopoprzez odesłanie zart. 257 § 1 zd. 2 prawa spółdzielczego.
Ten ostatni przepis stanowi, że przepisyart. 42stosuje się odpowiednio również do uchwał rady związku. Jego treść, podobnie jak treść samegoart. 42 prawa spółdzielczego, nie zawiera żadnych ograniczeń przedmiotowych, co pozwala uznać, że odesłanie to obejmuje wszelkie uchwały Rady Nadzorczej Związku Rewizyjnego, w tym te odnoszące się do zawieszenia członka Rady w jego prawach.
Gwoli przypomnienia dorobku judykatury wskazać należy, że w wyroku
Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2005 r. (I ACa 170/05, Apel.-W-wa 2006/2/20) potwierdzono, że odesłanie doart. 42 prawa spółdzielczegoodnosi się wszelkich uchwał zastrzeżonych dla rady związku.
W obowiązującym zaś od 22 lipca 2005 r. brzmieniuart. 42 prawa spółdzielczego, stwierdzenie nieważności, o którym mowa w § 2 tego przepisu, następuje w ramach powództwa o ustalenie nieważności uchwały (art. 189 k.p.c.w zw. zart. 42 ust. 2 prawa spółdzielczego) – por. m.in. wyrok SN z dnia 14 lipca 2006 r. (II CSK 71/06,OSP 2007/10/118). W przypadku zaś, gdy przepis szczególny nie zawiera odesłania doart. 42 prawa spółdzielczego, stwierdzenie nieważności czynności (uchwał) innych organów spółdzielni – zarządu, rady nadzorczej, następuje w trybieart. 58 k.c.iart. 189 k.p.c.(por. wyrok SN z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 260/09, LEX nr 589842, odpowiednio – uchwała SN z 18 września 2013 r, III CZP 13/13, Biul. SN 10/2013).
Reasumując: Sąd Okręgowy nie naruszył powołanych w apelacji przepisów prawa materialnego w procesie ich wykładni jak i zastosowania.
Z tych względów, na podstawieart. 385 k.p.c.Sad Apelacyjny orzekł jak w sentencji.