Sąd Rejonowy w Pruszkowie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 474/13
Data wyroku: 2014-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Barszcz
Słowa kluczowe: Obniżenie Alimentów
Podstawa prawna: art. 138 kro
Teza: Możliwości zarobkowych nie należy utożsamiać z faktycznie osiąganymi zarobkami. Jest to pojęcie znacznie szersze, nakazujące Sądowi ocenę hipotetycznego stanu poprzez ustalenie takich dochodów, które osoba zobowiązana do alimentacji, może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.

Sygn. akt III RC 474/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2014 r.

Sąd Rejonowy w Pruszkowie, Wydział III Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Mirosław Barszcz
Protokolant:  protokolant sądowy – stażysta Anna Niedbalska

po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. w Pruszkowie
na rozprawie
sprawy z powództwaM. K. (1)
przeciwko mał.M. K. (2)iD. K.reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowegoM. L.
o obniżenie alimentów
powództwo oddala.

UZASADNIENIE
M. K. (1)w dniu 9 sierpnia 2013 roku wniósł do Sądu Rejonowego w Pruszkowie powództwo o obniżenie wysokości ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec małoletnich córekD. K.iM. K. (2)z łącznej kwoty 2000 zł miesięcznie (po 1000 zł na każdą z córek), do łącznej kwoty 1100 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu podał, iż od 1 sierpnia 2013 roku, w związku ze zmianami w zakładzie pracy nastąpiło istotne obniżenie jego dochodów z kwoty 5000 zł netto do kwoty 3000 zł netto i w związku z powyższym nie jest w stanie ponosić dłużej tak wysokich kosztów utrzymania małoletnich córek bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania. (k.3-4)
W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2013 roku przedstawicielka ustawowa małoletnich powódek -M. L.wniosła o oddalenie powództwa w całości, w uzasadnieniu podała m.in., iż potrzeby małoletnichD. K.iM. K. (2)nie uległy zmniejszeniu, a wręcz przeciwnie koszty te ulegają zwiększeniu wraz z ich wiekiem. Możliwości zarobkowe i majątkowe powoda nie uzasadniają obniżenia wysokości zasądzonych alimentów na rzecz małoletnich córek. (k.90-91).
Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 rokuM. K. (1)sprecyzował, iż wnosi o obniżenie alimentów na rzecz starszej z córek do kwoty 600 zł oraz na rzecz młodszej z córek do kwoty 500 zł. (k.87)
Bezpośrednio przez zamknięciem rozprawyM. K. (1)popierał powództwo w całości. Przedstawicielka ustawowa pozwanych wnosiła o oddalenie powództwa w całości. (k.172)
Sąd Rejonowy ustalił co następuje:
D. K.ur. (...)iM. K. (2)ur. (...)są córkamiM. K. (1)iM. L.. NaM. K. (1)ciąży obowiązek alimentacyjny wobec córek, ustalony wyrokiem Sądu Okręgowego wW.z dnia(...)w sprawie rozwodowej o sygnaturze(...)w kwocie po 1000 zł miesięcznie na każdą z córek. (k.81 akt(...)).
M. K. (1)ma 44 lata. W dacie uprzedniego ustalania obowiązku alimentacyjnego zamieszkiwał wspólnie z żoną i córkami w domu stanowiącym własność jego orazM. L.. Opłaty za mieszkanie wynosiły ok. 2500 zł. Powód uiszczał połowę z nich. Sytuacja wyglądała w ten sposób do sierpnia 2013r. Po tym okresieM. L.wraz z córkami wyprowadziła się i wynajęła mieszkanie wP.wynajmuje, zaśM. K. (1)nadal zamieszkuje w poprzednim miejscu zamieszkania.M. K. (1)od 1997 roku pracuje wM. K. (3)wW.na podstawie umowy o pracę. Dnia 8 kwietnia 2013r. zostały mu wypowiedziane warunki zatrudnienia i wynagrodzenia. Nowe warunki weszły w życie począwszy od 1 sierpnia 2013 roku. Zostały wprowadzone zmiany w zakresie wysokości wynagrodzenia jak i charakteru oraz godziny pracy, co było podyktowane zmianami po stronie pracodawcy. PoprzednioM. K. (1)osiągał z tytułu pracy wynagrodzenie miesięczne 5000 zł netto ponadto czasami uzyskiwał dodatkowe dochody za sporządzanie dokumentacji poprojektowej. Obecnie praca wM. K. (3)to jego jedyne źródło utrzymania, za które osiąga wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4600 zł brutto miesięcznie oraz dodatki wynikające z Regulaminu Wynagradzania. Pracuje 8 godzin dziennie. Po rozwodzie w 2013 roku uzyskał w miesiącu maju - 5132,91 zł, w miesiącu czerwcu - 5216,19 zł, w miesiącu lipcu - 5237,70 zł, w miesiącu sierpniu - 3193,94 zł, we wrześniu - 3193,94zł, w październiku - 4184,36 zł, w listopadzie - 3229,71 zł. Nie ma innych źródeł dochodów. Swoje miesięczne koszty utrzymania określił na kwotę 2740 zł, w skład której wliczył całość opłat mieszkaniowych, zakupy żywności, ubrań, paliwa i eksploatacji samochodu. Na moment zamknięcia rozprawy zrezygnował z umowy z Cyfrą+. Umowa z elektrownią została przepisana z byłej żony na niego. Uprzednio ponosił koszty Cyfry+, ochrony oraz połowę opłat za gaz i za energię elektryczną. Alimenty na rzecz córek płaci regularnie. Razem z byłą żoną posiada wspólny majątek (nieruchomość gruntową zabudowaną domem o powierzchni 65 m2 położony wP.w którym zamieszkuje, nieruchomość gruntową naM.o powierzchni 4000 m2, siedlisko podG.o powierzchni 500 m2). Z córkami ma bardzo dobry kontakt, spędza z nimi 2 weekendy w miesiącu, dodatkowo córki przebywają u ojca 2 wieczory w tygodniu. PonadtoM. K. (1)odbiera córki po szkole i przedszkolu, starając się spędzić z nimi miło czas.
MałoletniaD. K.w dacie orzekania rozwodu uczęszczała do 4 klasy szkoły podstawowej, osiągała średnie wyniki w nauce, miała kłopoty z matematyką. Poza szkołą pobierała indywidualne lekcje języka angielskiego, a także chodziła na zajęcia z piłki ręcznej. W chwili obecnej ma 12 lat i uczęszcza do 5 klasy szkoły podstawowej. Chodzi na różne dodatkowe zajęcia jak np.: harcerstwo, taniec, zajęcia rehabilitacyjne na basenie 4 razy w miesiącu ze względu na wadę postawy. Zajęcia te kosztują ok 100 zł za każde. Dziewczynka ma także wadę wzroku i musi nosić okulary korekcyjne. Potrzeby małoletniej nie zmniejszyły się w porównaniu z okresem orzekania w sprawie rozwodowej rodziców. Potrzeby te są większe z uwagi na zajęcia konieczność zajęć korekcyjnych na basenie oraz koszty mieszkaniowe, które powstały w związku z rozdzielnym zamieszkiwaniem rodziców po rozwodzie.
MałoletniaM.ma 7 lat, podobnie jak w poprzedniej sprawie tak i obecnie chodzi do prywatnego przedszkola, za które opłata wynosi 850 zł miesięcznie. W przedszkolu tym uczęszcza na zajęcia z rytmiki. Poza zajęciami przedszkolnymi chodzi na naukę pływania oraz zajęcia plastyczne. Potrzeby małoletniej, tak jak siostry, nie zmniejszyły się w porównaniu z okresem orzekania w sprawie rozwodowej rodziców. Potrzeby te są również większe z uwagi na koszty mieszkaniowe, które powstały w związku z rozdzielnym zamieszkiwaniem rodziców po rozwodzie.
Matka małoletnich dziewczynekM. L.ma 43 lata, od 7 lat pracuje w(...)jako dziennikarz, prezenter wiadomości w wymiarze 3 dni w tygodniu na umowę o dzieło, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 3000 zł netto miesięcznie. W dacie orzekania rozwoduM. K. (3), prócz pracy w(...)podejmowała także dodatkowe prace dorywcze. Pracowała w przedszkolu jako logopeda w wymiarze 2-3 dni w tygodniu po 4 godziny dziennie, otrzymując za to wynagrodzenie wysokości 40 zł za godzinę, ponadto jako logopeda prywatnie opiekowała się pacjentem w jego domu 3 razy w tygodniu po godzinie. Po rozwodzie wyprowadziła się wraz z córkami ze wspólnego mieszkania małżonków i obecnie wynajmuje mieszkanie wP.przyul. (...). Z tytułu najmu uiszcza opłatę w łącznej kwocie 1500 zł miesięcznie oraz opłaty za media. Jej sytuacja zarobkowa nie uległa pogorszeniu. W chwili obecnej zarabia trochę więcej niż uprzednio. Pracuje w tych samych mieskcach. Natomiast ze względu na osobne zamieszkiwanie zatrudniła opiekunkę, która sprawuje piecze nad dziewczynkami podczas gdy matka małoletnich jest poza domem ze względów zawodowych. Miesięczne wynagrodzenie opiekunki wynosi 800 zł.M. K. (3)posiada zadłużenie w kwocie 1800 zł za opłaty gazowe z tytułu uprzedniego wspólnego mieszkania. Koszty utrzymania małoletnich córek określiła na kwotę 3000 zł miesięcznie. Z ojcem dziewczynek ma dobre relacje i jest w stanie się z nim porozumieć w kwestiach kontaktu z córkami. Rodzice korespondują ze sobą mailowo. Nie ma między nimi porozumienia w zakresie podziału majątku wspólnego.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o następujące dowody: odpisy skrócone aktów urodzenia k.5, wyrok Sądu Okręgowego wW.k. 81 akt(...), wypowiedzenie warunków umowy o pracę k. 8-9, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 29, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k.38, potwierdzenie wpłat na rachunek -k. 31-37, potwierdzenie wpłat alimentów -k. 40-45, faktury opłat za media -k. 46-50, decyzja -k. 51, upomnienie -k.52, należność za opłatę abonamentową -k. 53-55, przelewy opłat za ochronę -k. 56-60, potwierdzenia przelewów k., 62-86, potwierdzenia przelewów 93-104, umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych k. 105, umowa najmu k. 106-107, zaświadczenie o zarobkach -k.111, 112, wezwania do zapłaty -k. 113-115, potwierdzenia wykonania przelewów -k. 117-138, potwierdzenia operacji -k.139-141, zestawienie honorariów -k.142-155, grafiki dyżurów -k. 156-15, korespondencja mailowa -k. 159-169, przesłuchanieM. K. (1)k. 87-88, 170-171, przesłuchanieM. K. (3)k. 88-89, 171-172.
Sąd powołany powyżej materiał dowody uznał za spójny i nie budzący wątpliwości. Strony nie kwestionowały zresztą żadnego z przeprowadzonych dowodów i ich mocy dowodowej. Istota sporu nie dotyczyła stanu faktycznego, który co do zasady nie był sporny, jedynie zmierzała do oceny prawnej i porównania stanów w przedmiotowym okresie.
Część dokumentów stanowiły wydruki i kopie dokumentów, jednak nie budziły one wątpliwości Sądu i korelowały z innymi dowodami w sprawie w szczególności z przesłuchania mi stron.
W zakresie stanu poprzedniego Sąd posiłkował się aktami Sądu Okręgowego wW.w sprawie rozwodowej - sygn. akt(...)
Przesłuchania zarówno przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych, jak i powoda były wiarygodne i korelowały ze sobą.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie ciąży na obydwojgu rodzicach (art. 133 kro). Zakres tego obowiązku, zgodnie zart. 135 kro, wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości osoby zobowiązanej.
Stosownie do treści przepisuart. 138 krow razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków może zatem prowadzić do obniżenia obowiązku alimentacyjnego wówczas, gdy po uprawomocnieniu się orzeczenia zasadzającego alimenty zmniejszeniu ulegną potrzeby osoby uprawnionej do alimentacji lub zmniejszą się możliwości zarobkowe lub majątkowe strony do alimentacji zobowiązanej. Należy jednak podkreślić, iż postępowanie w sprawie o zmianę wysokości zasądzonych alimentów nie ma charakteru korygującego ewentualne nieprawidłowości, w odczuciu strony, rozstrzygnięcia w przedmiocie alimentów wyroku rozwodowego.
W rozpoznawanej sprawie wysokość alimentów na rzecz małoletnich pozwanych została ustalona uprzednio wyrokiem Sądu Okręgowego wW.z dnia(...)w sprawie(...). Dla uwzględnienia powództwa decydujące stało się ustalenie, czy od tej ostatniej daty nastąpiła taka zmiana stosunków, która uzasadniałaby obniżenie alimentów należnychD. K.iM. K. (2)od ojcaM. K. (1). Pomiędzy datą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, a wniesieniem pozwu o zmianę wysokości obowiązku alimentacyjnego minęły niecałe trzy miesiące.
Odnośnie usprawiedliwionych potrzeb pozwanych należy wskazać, iż w okresie będącym przedmiotem zainteresowania Sądu nie uległy one zmniejszeniu. W tym czasie koszty utrzymania małoletnich pozwanych zwiększyły się. W sprawie zostało ustalone, że małoletnie nadal uczęszczają do placówek edukacyjnych, zaś poza nimi chodzą na dodatkowe, płatne zajęcia. Zajęcia te nie są kwestionowane przez żadnego z rodziców. Ponadto, wobec orzeczenia rozwodu rodziców małoletnich doszło do wyprowadzenia sięM. L.wraz z córkami i zamieszkania w wynajmowanym mieszkaniu. To doprowadziło również, wobec różnych godzin pracyM. L., do konieczności zatrudnienia opiekunki, która opiekuje się dziewczynami w godzinach gdy nie może tego dokonywać aniM. L., aniM. K. (1), co pociągnęło za sobą powstanie dodatkowych, znacznych kosztów. Powód nie wykazał, by usprawiedliwione potrzeby małoletnich córek uległy zmniejszeniu w okresie stanowiącym zainteresowanie Sądu. Nie podnosił takiej przesłanki. Warto również wskazać, iż konsekwencją rozwodu i rozdzielnego zamieszkiwania jest zwiększenia kosztów utrzymania ponoszonych przezM. L.orazM. K. (1). Oczywistą rzeczą jest, iż prowadzenie dwóch oddzielnych gospodarstw domowych jest droższe, niż jednego.
Reasumując ten wątek, zdaniem Sądu, brak jest podstaw leżących po stronie małoletnich powódek, uzasadniających obniżenie wysokości alimentów.
Jak zostało to już wyżej wskazane zakres świadczeń alimentacyjnych nie zależy tylko od usprawiedliwionych potrzeb osób uprawnionych, ale również od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji. Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego.
Sytuacja majątkowa pozwanego nie uległa zasadniczej zmianie. Wobec orzeczenia rozwodu jest współwłaścicielem majątku wchodzącego w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Majątek ten jest dosyć znaczny; w skład niego wchodzą trzy nieruchomości. Powód w przeciwieństwie do poprzedniej sytuacji wyłącznie korzysta z domu położonego wP., sam musi ponosić znaczne koszty mieszkaniowe. Równocześnie, jak to już wyżej było analizowane, jego była żona wynajęła mieszkanie i ponosi z tego tytułu znaczne koszty. Powód nie uzyskał żadnego innego majątku, nie jest obciążony żadnymi nowymi innymi niż dotychczas, zobowiązaniami finansowymi.
Wobec powyższego stan majątkowy nie wskazuje na zasadność obniżenia uprzednio zasądzonego obowiązku alimentacyjnego.
Decydujące zatem w niniejszej sprawie były ustalenia w zakresie możliwości zarobkowych powoda. W tym miejscu należy więc wskazać, iż możliwości zarobkowych nie należy utożsamiać z faktycznie osiąganymi zarobkami. Jest to pojęcie znacznie szersze, co nakazuje Sądowi ocenę hipotetycznego stanu, przy ustaleniu takich dochodów, które osoba zobowiązana do alimentacji, może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.
Bezspornym jest, iż powód pracuje od wielu lat w tym samym miejscu. W roku 2013r., z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, z uwagi na restrukturyzację, zmienione zostały powodowi warunki zatrudnienia. Przestał pełnić funkcję kierownika. Zmianie uległy również zasady uzyskiwania dodatków poza wysokością wynagrodzenia zasadniczego. To spowodowało otrzymywanie przez powoda mniejszych zarobków. Zmniejszenie to było jednak mniejsze niż wskazywał powód w pozwie. Okoliczność wypowiedzenia warunków zatrudnienia i wynagrodzenia była jednak znana powodowi już w trakcie postępowania rozwodowego. Wypowiedzenie zostało sporządzone 8 kwietnia 2013r., tak więc powód miał możliwość przedstawienia tej okoliczności w trakcie postępowania przed Sądem Okręgowym wW., który uprzednio określił wysokość alimentów.
Szerzej analizując przesłankę możliwości zarobkowych, zdaniem Sądu, powód w dalszym ciągu ma możliwości zarobkowe na podobnym poziomie jak uprzednio. Dotychczas pełnił funkcję kierowniczą, wobec długotrwałości zatrudnienia, ma duże doświadczenie w pracy. Ma więc jako inżynier możliwości znalezienia innej pracy, jeśli uzyskiwane zarobki jego nie satysfakcjonują. Po jego stronie nie powstały żadne ograniczenia w wykonywaniu pracy.
W ostateczności, wracając do przesłanki możliwości majątkowych, w sytuacji braku możliwości pokrycia bieżących zobowiązań alimentacyjnych z uzyskiwanych dochodów, winien podjąć takie decyzje majątkowe w zakresie podziału majątku wspólnego, które pozwolą na uzyskanie z tego tytułu środków pieniężnych, które zagwarantują odpowiedni poziom utrzymania dzieci. Sąd uwzględnił również, iż powód nie posiada żadnych innych osób na utrzymaniu.
Całościowo analizując, po stronie powoda nie nastąpiła taka zmiana, która nakazywałaby uwzględnienie powództwa o obniżenie alimentów.
Sąd zauważył, również, iż w okresie będącym przedmiotem zainteresowania zmianie uległa sytuacja finansowa matki małoletnich, gdyż po rozwodzieM. L.musiała wyprowadzić się i w związku z tym wynająć mieszkania, a także zatrudniła opiekunkę dla dzieci, co pociąga za sobą stałe, dość wysokie koszty. Mimo pewnego wzrostu jej zatrudnienia nie niweluje to usprawiedliwionego wzrostu jej wydatków.
Reasumując, w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiła taka istotna zmiana stosunków, która uzasadniałaby obniżenie wysokości obowiązku alimentacyjnego ciążącego naM. K. (1)wobec jego córek i dlatego też powództwo należało oddalić. Z wszystkich wyżej wymienionych względów, wobec braku przesłanek zart. 138 kroSąd orzekł jak w sentencji.