Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 245/12
Data wyroku: 2012-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 245/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Ewa Piotrowska (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Ansion
SSA Maria Małek - Bujak

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaA. K.(A. K.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach

z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt X U 2795/10

oddala apelację.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia

Sygn. akt III AUa 245/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 października 2011 roku Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.z dnia 30 listopada 2010 roku, odmawiającą przyznania ubezpieczonemuA. K.prawa do emerytury i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia 29 listopada 2010 roku.
Ubezpieczony,urodzony (...), w dniu(...)roku. zgłosił w organie rentowym wniosek o przyznanie prawa do emerytury; będąc uprawnionym do pobierania zasiłku przedemerytalnego.
Organ rentowy uznał, że ubezpieczony do dnia 31 grudnia 1998 roku udokumentował 29 lat, 1 miesiąc i 11 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 2 miesiące i 16 dni okresów nieskładkowych - łącznie 30 lat, 3 miesiące i 27 dni.
Organ rentowy odmówił zaliczenia okresu pracy w warunkach szczególnych w okresie od dnia 9 września 1968 roku do dnia 28 października 1970 roku i od dnia 18 października 1972 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku wPrzedsiębiorstwie (...)wM., bowiem pracodawca wskazując, że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku mechanika samochodowego wymienioną w wykazie A dział XIV poz. 16 pk.1 nie wskazał, iż chodzio mechanika zatrudnionego w kanałach remontowych.
Na podstawie zeznań świadkówJ. K.,K. Z.,A. Z.,S. G.oraz wyjaśnień ubezpieczonego Sąd ustalił, że ubezpieczony w spornym okresie pracował jako mechanik w pełnym wymiarze czasu pracy.
Jak zeznał świadekK. Z.w 90% naprawa samochodów ciężarowych odbywała się w kanale lub też jak to określiłA. Z.na 8 godzin pracy mechanik przepracowywał co najmniej 6 godzin w kanałach remontowych. Praca praktycznie cały czas odbywała się w tych kanałach z przerwą gdy trzeba było pójść do narzędziowni po narzędzia. Prace przy regulacji zaworów, wymianie uszczelek pod głowice były wykonywane poza kanałem i takie prace zajmowały w ciągu dniówki około godziny. Ubezpieczony wykonywał te same czynności jak świadekK. Z.. Ubezpieczony pracował na głównej hali, pomiędzy mechanikami nie było specjalizacji pracy, każdy robił to co mu zlecono.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, wskazując, że pracowali oni w tym samym zakładziei miejscu razem z ubezpieczonym przez wiele lat: świadekJ. K.był pracownikiem tego zakładu w okresie od 1979r. do 1998r. i pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, świadekK. Z.pracował w tym zakładzie w latach 1966 - 1991 jako mechanik, do jego obowiązków należała naprawa samochodów ciężarowych, przeszedł na emeryturę w wieku 60 lat. Okres pracy w przedsiębiorstwie został mu uznany jako praca w warunkach szczególnych, świadekA. Z.pracował w tym zakładziew latach 1971-1997 pracując na stanowisku kierownika stacji obsługi oraz kierował pracą wszystkich mechaników tokarzy, spawaczy oraz pracą narzędziowni, świadekS. G.w tym przedsiębiorstwie pracował od 1 września 1979r. (wtedy był jeszcze uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej) do 30 grudnia 2000 roku, a po zakończeniu nauki świadek pracował jako mechanik na sali głównej. Po zakończeniu pracy otrzymał świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Sąd I instancji, mając na względzie treśćart. 184, art. 32, art. 46 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227) oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43), w szczególności § 2 ust. 1 oraz § 4 tego rozporządzeniaa także zebrany materiał dowodowy uznał, że ubezpieczony w okresie spornym, datującym się od dnia 18 września 1980 roku do dnia 30 listopada 1993 roku (13 lat, 2 miesiącei 13 dni), wykonywał pracę na stanowisku maszynisty spycharek i ciągników gąsienicowych, o którym mowa w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 roku w sprawie stanowisk pracyw zakładach pracy podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, a po doliczeniu wyżej ustalonego okresu do okresów pracy w warunkach szczególnych uznanych przez organ rentowy (w ilości 4 lat, 2 miesięcy i 19 dni ) stwierdził, że ubezpieczony posiada co najmniej 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Nadto na podstawie przedłożonego przez ubezpieczonego świadectwa pracy Sąd Okręgowy ustalił, że rozwiązanie stosunku pracy ubezpieczonego nastąpiło z dniem28 grudnia 2010 roku.
Wprawdzie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że prawidłowość decyzji organu rentowego ocenia się według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania, jednakże Sąd może przyznać ubezpieczonemu świadczenie, jeżeli warunki je uzasadniające zostały spełnione po wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 316 § 1 k.p.c.- wyrok SN z dnia 10.III.1998r. II UKN 555/97).
Dlatego, mając powyższe rozważania na względzie Sąd Okręgowy uznał, że z dniem 29 grudnia 2010 roku ubezpieczony spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury - wynikające z art. 184 ustawy emerytalnej.
Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.
Zaskarżając w całości wyrok Sądu Okręgowego zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego -art.184 i art. 32 ust. l ustawy z dnia 17 grudnia 1998r o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§ 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepoprzez błędne przyjęcie, że ubezpieczony spełnia warunki do przyznania wcześniejszej emeryturya w szczególności, że posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokui oddalenie odwołania albo o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że treść§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewskazuje,że okresami pracy uzasadniającymi prawo do wcześniejszej emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Apelujący podkreślił, że nie zaliczył do okresów pracy w szczególnych warunkach okresy zatrudnienia od 9 września 1968 roku do 28 października 1970 roku oraz okresu od18 października 1972 roku do 31 grudnia 1998 roku, kiedy to ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku mechanika samochodowego wPrzedsiębiorstwie (...)wM., ponieważ pracodawca nie wykazał, że chodzio mechanika zatrudnionego na kanałach remontowych
Ponadto podkreślił, że z zeznań świadków oraz samego ubezpieczonego wynika,że ubezpieczony na 8 godzin pracy tylko 6 godzin wykonywał pracę w kanałach samochodowych, a prace poza kanałami w ciągu dniówki zajmowały co najmniej 1 godzinę.
Dlatego ubezpieczony nie wykazał, że posiada wymagany staż pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego podlega oddaleniu.
Sąd I instancji rozpoznał bowiem sprawę prawidłowo, przeprowadzając szczegółowe postępowanie dowodowe, zaś ocena zebranego w sprawie materiału nie budzi wątpliwościw świetle zasady zart. 233 kpc, toteż Sąd Apelacyjny w pełni tę ocenę podziela i przyjmuje za swoją.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo do emerytury w wieku niższym niż powszechny wiek emerytalny pracownika zatrudnionego w warunkach szczególnych. Żądanie ubezpieczonego opiera się na przepisachart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 2009/153/1227 t.j.) w zw. z art. 32 tej ustawy i w zw. z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(Dz.U. 1983/8/43).
Ubezpieczony powinien był zatem wykazać spełnienie pięciu przesłanek łącznie: stażu pracy (okresów składkowych i nieskładkowych) w wymiarze co najmniej 25 lat, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych, ukończenia wieku 60 lat, nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem, przy czym dwie pierwsze przesłanki winny zostać spełnione do dnia 31.12.1998 r.
Sporna w sprawie była jedynie przesłanka 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. Za pracownika wykonującego pracę w warunkach szczególnych uważa się pracowników wykonujących pracę na stanowiskach wymienionych w załączniku do rozporządzenia z dnia 7.02.1983 r. powołanego wyżej.
W okresach spornych, od 9 września 1968r. do 28 października 1970r. oraz 18 października 1972r. do 31 grudnia 1998r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wM.jako „mechanik samochodowy”w warunkach szczególnych. Za pracę w warunkach szczególnych uznał czynności ubezpieczonego jego pracodawca wystawiając prawidłowe pod względem formalnym świadectwo pracy w warunkach szczególnych z określeniem pozycji w załączniku do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12.08.1983 r. (Wykaz A Dział XIV poz. 16 pkt 1). W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. stanowisko to odpowiada poz. 16 Działu XIV Wyk. A: „Prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych”.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd I instancji w sposób szczegółowy i rzetelny pozwoliło na ustalenie, że ubezpieczony pracując przez około 23 lata u pracodawcy, który wystawił świadectwo pracy w warunkach szczególnych, wykonywał pracę mechanika samochodów ciężarowych w kanałach w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na tym stanowisku. Okoliczność, że mechanik w czasie obowiązujących go8 godzin pracy, wychodził z kanału na przerwę, po konieczne do naprawy narzędzie lubw celu zdemontowania części naprawianego pojazdu poza kanałem po to, aby tę część ponownie zamontować w pojeździe, w kanale, nie jest niezgodna z normą przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia RM. Celem ustawodawcy było bowiem przyznanie szczególnych przywilejów pracownikom, których główne i jedyne zadanie koncentrowało się na wykonywaniu praco znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości. Specyfika pracy w dużych jednostkach transportowo-spedycyjnych, w halach naprawczych sprawiała, że praca mechanika odbywała się w kanałach, ale czynności pomocnicze do wykonania zadańw kanale musiał wykonać sam mechanik, stąd w zeznaniach świadków określenie czasu spędzanego poza kanałem - „około 1 godziny”.
Mając na uwadze wielkość bazy samochodowej pracodawcy ubezpieczonego i ilość samochodów ciężarowych (od 270 w latach 70-tych do 100 w latach 90-tych) posiadanychi naprawianych w bazie, nie ulega wątpliwości, że praca mechaników odbywała sięw systemie ciągłym, dwuzmianowym. Zeznania świadków, w tym zeznania św.A. Z., zatrudnionego w latach 1971 do 1997, jako kierownik stacji obsługi, przełożony ubezpieczonego, są szczegółowe i wiarygodne. Oddają w sposób nie budzący wątpliwości charakter pracy odwołującego.
Wbrew twierdzeniu apelacji, Sąd I instancji w sposób wszechstronny i z zachowaniem zasady zart. 233 kpcoraz zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, potwierdzając tym samym, że świadectwo pracy w warunkach szczególnych, wystawione przez pracodawcę ubezpieczonego, nie naruszało przepisów prawa.
Uznając zatem, że zaskarżony wyrok jest zgodny ze stanem faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, zaś apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na mocyart. 385 kpc.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia

JM