Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1332/12
Data wyroku: 2013-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Kruczkowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Sygn. akt V U 1332/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Wiesława Kruczkowska
Protokolant: Marta Sokołowska

po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 roku w Białymstoku
na rozprawie sprawyT. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o emeryturę
na skutek odwołaniaT. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 08 sierpnia 2012 roku
Nr(...)

zmienia zaskarżoną decyzję i zaliczaT. S.do uprawnień emerytalnych okresy zatrudnienia wB.Zakładach (...)wK.od 07 maja 1976 roku do 30 września 1979 roku, od 01 stycznia 1982 roku do 30 czerwca 1982 roku, od 07 listopada 1983 roku do 31 lipca 1984 roku, od 01 sierpnia 1984 roku do 31 października 1986 roku oraz wZakładach (...)A. iS. K.Zakład wK.od 05 października 1989 roku do 01 stycznia 1999 roku oraz przyznaje mu emeryturę od 01 lipca 2012 roku.

sygnatura akt V U 1332/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 08 sierpnia 2012 r. wydaną na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z ze. zm.) odmówiłT. S.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych wart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bowiem nie udowodnił on wymaganego okresu pracyw szczególnych warunkach na dzień 01 stycznia 1999 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił okresów pracy w szczególnych warunkach: 1) od 07 listopada 1983 r. do 30 września 1989 r. z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie przedłożył świadectw wykonywania prac w szczególnych warunkach; 2) od 05 października 1989 r. do 31 grudnia 1998 r. ponieważ w świadectwie pracyz 31 stycznia 2003 r. wpkt 8brak jest przepisów resortowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyłT. S.wnosząco przyznanie prawa do emerytury i uznanie zakwestionowanego okresu pracyw szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie wnosiło jego oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia decyzji.

Sąd Okręgowy w Białymstoku ustalił i zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie, dlatego zaskarżona decyzja podlega zmianie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, czyli 1 stycznia 1999 r., osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn (pkt 1) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowaw art. 27 (pkt 2). Z kolei w myśl ust. 2 tego przepisu w brzmieniu obowiązującym do 01 stycznia 2013 roku emerytura, o której mowa wust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Z kolei w myśl art. 32 ww. ustawy w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r., będącym pracownikiem, o którym mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura, jeżeli osiągnął wiek emerytalny (60 lat) oraz posiada 25 - letni okres zatrudnienia, a w tym, co najmniej 15 lat okresów pracy w warunkach szczególnych. W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Powyższe okresy pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji,w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Należy przy tym zaznaczyć, że dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy - rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych (tak wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 24 marca 2009 r.,I PK 194/2008, OSNP 2010/23-24/281; wyrok SA w Białymstoku z 26 września 2012 r., II AUa 488/12).
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż odwołujący w dniu(...)ukończył 60 lat i na dzień 01 stycznia 1999 r. wykazał wymagany przepisami ogólny okres zatrudnienia wynoszący 26 lat i 17 dni.
Spór dotyczył zaliczenia okresu pracyT. S.w szczególnych warunkach wB.Zakładach (...)wK.oraz wZakładach (...)A. iS. K.Zakład wK..
Ze świadectw pracy wystawionych przezB.Zakłady (...)wynika, że odwołujący w okresie od 07 maja 1976 r. do 31 grudnia 1979 r. zajmował stanowiska mechanika-konserwatora i ślusarza; w okresie od 27 stycznia 1981 r. do 25 listopada 1982 r. zajmował stanowisko ślusarza, ostatnio ślusarza remontowego – warsztat mechaniczny; w okresie od 07 listopada 1983 r. do 30 września 1989 r. zajmował stanowisko ślusarza.
Świadectwo pracy wystawione przezZakłady (...)A. iS. K.stwierdza, żeT. S.w okresie od 05 października 1989 r. do 31 stycznia 2003 r. wykonywał pracę garbarza.
Zgodnie z działem VII pkt 11 wykazu A stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia pracą w szczególnych warunkach, której wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego,  są prace przy garbowaniui wykańczaniu skór. Natomiast w dziale XIV pkt 25 wykazu A określono, że pracą w szczególnych warunkach jest bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz prace budowlano-montażowe i budowlano-remontowe na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.
Z uwagi na konieczność ustalenia, czy powołany przez odwołującego okres zatrudnienia należało zaliczyć do okresu pracy w szczególnych warunkach Sąd przeprowadził postępowania dowodowe. Oparł się w tej mierze na dołączonej do akt dokumentacji emerytalnej, aktach osobowych, jak również zeznaniach świadków i opinii biegłego.
Zgodnie bowiem z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., III UZP 48/84, w świetle§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emeryturi rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze– zakład pracy wydaje zaświadczenieo zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów takżew oparciu o inne dowody.
Podkreślić również należy, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem świadectwo pracy w warunkach szczególnych wydane pracownikowi przez pracodawcę stanowi domniemanie i podstawę do przyjęcia, iż okres pracy w nim podany jest okresem pracy w warunkach szczególnych,o którym mowa wart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W sytuacji braku wymaganego świadectwa pracyw warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę, Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była wykonywana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia, czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionych w załącznikach 1 lub 2 do rozporządzenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 04 listopada 2008 r., III AUa 3113/08, Lex nr 552003). Z drugiej strony posiadanie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych nie wiąże organu rentowego i nie przesądza automatycznie o przyznaniu świadczenia emerytalnego na podstawieart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z § 2 i 4 Rozporządzenia. Świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 kpc, gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym, ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej. Tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Natomiast omawiane świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym, jako dokument prywatny w rozumieniuart. 245 kpc, który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno, co do prawdziwości wskazanychw nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 maja 2004 r., III UK 31/04, OSNP 2005/1/13 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24 września 2008 r., III AUa 795/08, OSAB 2008/4/60).
Odwołujący podnosił, że wB.Zakładach (...)wK.jego praca polegała na obsłudze technicznej wszelkiego rodzaju maszyn i urządzeń znajdujących się w dziale mokrym garbarni używanych bezpośrednio przy garbowaniu i wykańczaniu skór.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach osobowychT. S.dołączonych do akt sprawy. Z umowy o pracę zawartej 07 maja 1976 r., angażu z 30 maja 1976 r. oraz z 02 grudnia 1979 r. wynika, że w okresie od 07 maja 1976 r. do 30 września 1979 r. odwołującemu powierzono obowiązki mechanika konserwatora. Angaż z 20 maja 1982 r. orazz 29 września 1982 r. wskazują, żeT. S.zatrudniony był jako ślusarz remontowy w okresie od 01 stycznia 1982 r. do 30 czerwca 1982 r. Natomiast umowa o pracę zawarta 07 listopada 1983 r., angaż z 27 sierpnia 1984 r. oraz z 01 listopada 1986 r. zaświadczają, że odwołujący wykonywał obowiązki ślusarza-mechanika i ślusarza remontowego.
Na podstawie kserokopii dokumentów z akt osobowych sporządzonych przezZakłady (...)A. iS. K.(k. 27) można stwierdzić, żeT. S.w okresie od 05 października 1989 r. do 31 stycznia 2003 r. wykonywał pracę garbarza.
Fakt pracy odwołującego w szczególnych warunkach w wyżej wymienionych okresach potwierdzili również przesłuchani w sprawie świadkowieJ. C.,J. K.,W.O.,B. P., którzy pracowali razem zT. S.w spornych okresach. Zdaniem Sądu zeznaniom świadków należy dać wiarę i uznać za prawdziwe. Są one obiektywne i spójne, pozostają w logicznym związku z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu bhp na okoliczność czy opisywane przez wnioskodawcę i świadków czynności wykonywanewB.Zakładach (...)wK.orazwZakładach (...)wK.mogą być zakwalifikowane do prac w szczególnych warunkach określonych w wykazie A zgodnie zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Biegły sądowy w sporządzonej przez siebie opinii (k. 49-67) oraz opinii uzupełniającej (k. 83-89) uznał, że praca odwołującego w charakterze mechanika konserwatora (od 07 maja 1976 r. do 30 września 1979 r.), ślusarza remontowego (od 01 stycznia 1982 r. do 30 czerwca 1982 r., od 01 sierpnia 1984 r. do 31 października 1986 r.) oraz ślusarza mechanika (od 07 listopada 1983 r. do 31 lipca 1984 r.) i garbarza (od 05 października 1989 r. do 01 stycznia 1999 r.) była pracą w szczególnych warunkach w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Biegły ustalił, że odwołujący legitymuje się okresem 16 lat, 1 miesiąca i 13 dni pracy w szczególnych warunkach.
Na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. biegły podtrzymał swoją opinię opracowaną na piśmie.
Biegły wyjaśnił, że z całokształtu materiału dowodowego wyodrębnił okresy pracy odwołującego przypadające na prace w warsztacie mechanicznym (od 01 października 1979 r. do 31 grudnia 1979 r., od 27 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1981 r., od 01 listopada 1986 r. do 30 września 1989 r.) i okresów takich nie uznał za prace w szczególnych warunkach. Uznał natomiast, że praca mechanika konserwatora na dziale mokrym (produkcyjnym) odbywała sięw takim samym środowisku pracy, co grabarza i ślusarza remontowego, czy też ślusarza-mechanika i posiadała cechy pracy w szczególnych warunkachw rozumieniu przepisu działu XIV pkt 25 wykazu A stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia.
W ocenie Sądu opinia biegłego została sporządzona w sposób rzetelnyi szczegółowy, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawaoraz wieloletnie doświadczenie zawodowe biegłego. Nie ulega wątpliwości, iż biegły posiada dużą wiedzę i doświadczenie w zakresie problematyki o jakiej opiniował.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, żeT. S.w okresach od 07 maja 1976 r. do 30 września 1979 r., od 01 stycznia 1982 r. do 30 czerwca 1982 r., od 07 listopada 1983 r. do 31 lipca 1984 r. od 01 sierpnia 1984 r. do 31 października 1986 r. i od 05 października 1989 r. do 01 stycznia 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach i na mocyart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w sentencji wyroku. Wnioskodawca spełnia bowiem wszystkie ustawowe warunki uprawniające do przyznania emerytury.