Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 162/13
Data wyroku: 2013-02-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Tkocz, Tomasz Ślęzak, Elżbieta Karpeta
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 162/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSA Ewa Tkocz
Sędziowie:  SA Elżbieta Karpeta
SO del. Tomasz Ślęzak (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaW. Ś.
przeciwko(...)Spółdzielni(...)

wK.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
na skutek zażalenia pozwanej
na postanowienie zawarte w punkcie 2) wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt II C 484/11

postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
zasądzić od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt I ACz 162/13

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. oddalił powództwoW. Ś.przeciwko(...)Spółdzielni(...)wK., o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia woli, w przedmiocie ustanowienia odrębnej własnościlokalu mieszkalnego nr (...), znajdującego się w budynku położonym wK.przy(...), oparte na przepisie art. 48 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie 2 wymienionego powyżej wyroku Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami procesu stwierdzając, że rozstrzygnięcie w tym zakresie oparte zostało na przepisieart. 102 k.p.c.z uwagi na „przedmiot sprawy”. W uzasadnieniu zaś orzeczenia co do istoty sprawy Sąd Okręgowy wskazał na występujące w doktrynie jak i orzecznictwie wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisuart. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowychoraz rozbieżność poglądów co do zgodności owej normy zKonstytucją. Nadto Sąd przytoczył sentencję i obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lutego 2012 r. sygn.akt P 17/10, w którym Trybunał orzekł o niezgodności tego przepisu zart. 64 ust. 1 Konstytucjioraz wskazał na przyczyny, którymi kierowano się odraczając o rok datę utraty przez ten przepis mocy obowiązującej. Sąd Okręgowy, wydając zaskarżone postanowienie, zwrócił również uwagę, na kwestię dopuszczalności zastosowania przepisu niezgodnego zKonstytucją, którego utrata mocy obowiązującej została świadomie odroczona.
Powyższe postanowienia zaskarżyła pozwana w zażaleniu, podnosząc między innymi, że powódka w toku procesu korzystała w toku postępowania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który winien uświadomić jej ryzyko wydania niekorzystnego dla niej orzeczenia. Wskazała również, że powódka nie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, nie zamieszkuje w spornym lokalu, posiada inne mieszkanie, a nadto korzysta z profesjonalnej pomocy prawnej. Zarzuciła także pozwana brak konsekwencji w działaniu Sądu, który uznał, iż działania powódki zmierzające do nabycia własności lokalu są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i zasadami sprawiedliwości, a jednocześnie, że Sąd ten nie obciążył jej kosztami procesu. Skarżąca wskazała także, iż jedynym motywem działania powódki była chęć uzyskania kosztem pozwanej przysporzenia majątkowego o dużej wartości. Zarzuciła również pozwana, iż Sąd I instancji, bez wskazania przesłanek, zastosował przepisart. 102 k.p.c.
W związku z powyższym pozwana domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów procesu oraz kosztów postępowania zażaleniowego.
W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o oddalenie wniesionego przez stronę pozwaną środka zaskarżenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie na podstawieart. 102 k.p.c.ma charakter dyskrecjonalny, kontrola instancyjna w tym zakresie jest ograniczona do sytuacji gdy zastosowanie wzmiankowanego przepisu nie zostałow ogóle uzasadnione bądź nastąpiło z rażącym naruszeniem reguł przewidzianychw tym przepisie (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II CZ 105/12, LEX nr 1232763). Wbrew twierdzeniom skarżącejw rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy uzasadnił przyczyny w jego ocenie usprawiedliwiające zastosowanie powołanego powyżej przepisu, a argumentacja ta zasługuje na podzielenie. W części uzasadnienia wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r.,w której wskazano podstawę odstąpienia od obciążania powódki kosztami procesu, zawarto wprawdzie jedynie stwierdzenie, że rozstrzygnięcie to wydano „mając na uwadze przedmiot sprawy”. Słów tych jednakże nie można interpretowaćw oderwaniu od pozostałej części tekstu uzasadnienia, w której na ponad 4 stronach opisano jakie trudności interpretacyjne nastręczał zarówno przedstawicielom judykatury jak i doktryny przepis mający kluczowe znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie oraz, że zaszła konieczność badania jego zgodności zKonstytucją. O skali powstałych na tym tle trudności świadczy chociażby treść przytoczonego przez Sąd pierwszej instancji w szerokim zakresie uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10 (k. 272). Podkreślenia wymaga również, że literalna treść przepisuart. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowychnie rozstrzygała czy znajdował on zastosowanie tylko do najemców, którzy mieszkanie zakładowe zajmowali już w chwili jego przejęcia przez spółdzielnię, czy także w odniesieniu do osób, które w stosunek najmu nawiązały już po jego przejęciu. W tym kontekście stwierdzić należy, że skoro zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem „subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń” uznawane jest za „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniuart. 102 k.p.c.( vide postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 czerwca 2012 r., sygn. akt I CZ 34/12, LEX nr 1232459,26 września 2012 r., sygn. akt II CZ 95/12, LEX nr 1232771) to tym bardziej za uzasadnione uznać należy zastosowanie tego przepisu, gdy z literalnego brzmienia normy kluczowej dla rozstrzygnięcia w sprawie nie wynikały ograniczenia jej stosowania wobec powódki, zaś stanowisko nauki prawa i praktyki w zakresie interpretacji było niejednolite.
Dlatego też zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu, o czym orzeczono na mocy przepisuart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 394 § 2 k.p.c).
Podstawą prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego był przepisart. 98 k.p.c.w związku z§ 6 pkt 7w zw. z§ 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami).