Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 539/13
Data wyroku: 2013-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Gąsior, Katarzyna Trafisz, Stanisław Tomasik
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Życiu, Postępowanie Odwoławcze, Przestępstwa Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 156§1 pkt 2 kpk

Sygn. akt IV Ka 539/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2013 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Krzysztof Gąsior
Sędziowie SA Stanisław Tomasik (spr.)
del. SR Katarzyna Trafisz

Protokolant Agnieszka Olczyk

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie TrybunalskimS. K.
po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 roku
sprawyR. M.
oskarżonego zart.156§1 pkt 2 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 25 lipca 2013 roku     sygn. akt VII K 166/13

na podstawieart. 437 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 i 3 kpkuchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoR. M.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

Sygn. akt IV Ka 539/13

UZASADNIENIE
R. M.został oskarżony o to, żew nocy z 15/16 września 2012 r. we wsiG.pow.(...)w rejonie remizy OSP po skończonej zabawie tanecznej uderzył z pięści w twarzT. T., który następnie upadając po ciosie na podłoże asfaltowe uderzył w nie głową doznając: - urazu głowy we wstrząśnieniem mózgu, - złamania kości ciemieniowej po stronie lewej, oraz kości skroniowej i potylicznej po stronie prawej, -ogniskowego stłuczenia mózgu w obrębie płatów czołowych i płata skroniowego prawego, - krwiaka przymózgowego o grubości 5 mm przy prawej półkuli mózgu, oraz pourazowego krwawienia podpajeczynówkowego, które to obrażenia stanowią chorobę realnie zagrażającą życiu pokrzywdzonego
tj. o czyn zart.  156 § 1 pkt 2 kk.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 25 lipca 2013r. w sprawie sygn. akt VII K 166/13
1. oskarżonegoR. M.uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu
czynu;
2. koszty procesu przejął na rachunek Skarbu Państwa.

Powyższy wyrok zaskarżył Prokurator Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim w całości na niekorzyść oskarżonegoR. M..
Apelacja Prokuratora wywiedziona z treściart. 438 pkt 3 kpkzaskarżonemu wyrokowi zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, iż dowody zebrane w „śledztwie i przeprowadzone w trakcie postępowania sądowego są niewystarczające do przypisania sprawstwa spowodowania ciężkich obrażeń ciała u pokrzywdzonegoT. T.przez oskarżonegoR. M.i uniewinnienia go od zarzucanego mu czynu.

W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia.

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 22 października 2013r:
Prokuratorpopierał apelację Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i wnioski w niej zawarte.
Oskarżonywnosił o nieuwzględnienie apelacji prokuratora i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Dodał: „negocjacje z oskarżonymi w sprawie o zniszczenie samochodu – II K 157/13 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim prowadziła moja prawnik; w tamtej sprawie oskarżeni zobowiązali się do zwrotu kosztów za zniszczenie samochodu, te koszty zostały zwrócone.”

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim okazała się zasadna w takim stopniu, że na skutek jej wniesienia powstały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.
Podzielając głównie argumentację zawartą w skardze Prokuratora co do naruszenia prawa procesowego, Sąd Odwoławczy odniesie się do przyczyn, które wiodą do przekonania, iż w stosunku do oskarżonegoR. M.zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim należy uchylić i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego, merytorycznego rozpoznania.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi bowiem do wniosku, iż Sąd I instancji w trakcie rozpoznania przedmiotowej sprawy, dopuścił się tego rodzaju obrazy przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia merytorycznego.
Ponieważ ocena zarzutów merytorycznych podniesionych w złożonej apelacji w zakresie sprawstwa oskarżonegoR. M.odnośnie przypisanego mu czynu jest aktualnie przedwczesna, Sąd Okręgowy ograniczy się jedynie do wskazania uchybień, które spowodowały uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przechodząc do rozważań szczegółowych podnieść należy, że Sąd meriti ustalając stan faktyczny prawidłowo wyróżnił trzy fazy zdarzenia:

I
kiedy pokrzywdzonyT. T.został uderzony przez oskarżonegoR. M.;

II
w odwecie pokrzywdzonyT. T.wraz z kolegami uszkodzili samochód oskarżonego;

III
w rewanżu za zniszczenie samochodu oskarżony skrzyknął grupę swoich znajomych (co najmniej 10 osób), dał sygnał do ataku na pokrzywdzonego i jego kolegów, podczas którego silnie uderzony zostałT. T., doznając obrażeń ciała szczegółowo opisanych w zarzucanym czynie

Odnosząc się przede wszystkim do III fazy zdarzenia stwierdzić należy, że na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniała względna przyczyna odwoławcza wyrażona wart. 438 pkt 2 k.p.k., a polegająca na tym, iż Sąd Rejonowy naruszył prawo procesowe w wyniku dokonania oceny zebranych w tym zakresie dowodów w sposób niepełny, dowolny, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.). W konsekwencji dokonane przez Sąd I instancji ustalenia nie odpowiadają zebranym w sprawie dowodom, a nade wszystko nie są wynikiem rzetelnej, wszechstronnej oraz wnikliwej ich analizy. Jednocześnie zaś konkluzje Sądu meriti nie stanowią wyniku rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających przede wszystkim na niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.), Chodzi tu oczywiście o niepełną ocenę zeznań świadkówM. T.,A. B. (1)iP. C.. Świadkowie ci przecież w postępowaniu przygotowawczym wyraźnie i konsekwentnie twierdzili, że to oskarżonyR. M.uderzyłT. T.(w III fazie zdarzenia). Sąd meriti natomiast zbyt pochopnie dał wiarę zeznaniom tych świadków, złożonym na etapie postępowania sądowego. Na pytanie Sądu dlaczego zmienili swe depozycje świadkowie ci odpowiadali początkowo, że „nie wiedzą”, a następnie twierdzili iż „nie chcieli pomawiać niewinnej osoby, żeby szła do więzienia”. Natomiast w postępowaniu przygotowawczym wskazywali oskarżonegoR. M.jako sprawcę uderzenia pokrzywdzonegoT. T.z chęci rewanżu za uszkodzenie samochodu. Takie tłumaczenie rozbieżności w zeznaniach, złożonych na etapie postępowania sądowego, zdaniem Sądu odwoławczego nie jest wystarczające by zdyskredytować ich depozycje z postępowania przygotowawczego. W szczególności, że Sąd I instancji oceniając te zeznania, nie wziął pod uwagę bardzo ważkiej okoliczności. Mianowicie chodzi tu oczywiście o to, że świadkowieM. T.,T. T.,A. B. (1)iP. C.byli oskarżeni w sprawie II K 157/13 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o zniszczenie pojazdu należącego doR. M.w II fazie zdarzenia. W wyniku toczących się negocjacji międzyR. M., a oskarżonymi w sprawie II K 157/13 Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. - co potwierdził na etapie postępowania odwoławczego oskarżonyR. M.- doszło do cofnięcia przez niego wniosku o ściganie, a w konsekwencji do umorzenia postępowania karnego w sprawie II K 157/13. Zatem Sąd meriti winien rozważyć oraz rozpytać świadkówM. T.,T. T.,A. B. (2)iP. C.jaki wpływ miały przedmiotowe negocjacje i cofnięcie wniosku o ściganie przez oskarżonegoR. M., na zmianę złożonych przez nich zeznań w toku postępowania przygotowawczego. Zastanawiające jest również, dlaczego Sąd Rejonowy nie dał wiary zeznaniom pokrzywdzonegoM. T.– złożonym na etapie postępowania sądowego - że w grupie która podbiegła do nich po uszkodzeniu samochodu, nie było oskarżonegoR. M.. Natomiast uznał za wiarygodne te same depozycje w zakresie, w którym świadekM. T., zaprzecza by toR. M.uderzył jego brataT. T.. Zatem jest to ocena dowodów pozbawiona konsekwencji, która w realiach przedmiotowej sprawy nie daje się zaakceptować. Chodzi tu oczywiście o to, że Sąd winien wskazać przy tego typu odmiennościach w depozycjach, którą część zeznań świadków uznał za wiarygodną, a którą nie. Poczytanie tych niespójnych i zawierających w sobie wiele sprzeczności zeznań w/w świadków, co do nie rozpoznania i zapamiętania jako sprawcy zdarzeniaR. M., jako wiarygodnych stanowi obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Ponadto Sąd I instancji przy ocenie depozycji w/w świadków - szczególnie z postępowania przygotowawczego - winien wziąć również pod uwagę te okoliczności, które sam ustalił. Chodzi tu oczywiście o to, że oskarżonyR. M.był najbardziej zainteresowany odwetem. Tym bardziej, że ustalił, iż oskarżony wysiadł z uszkodzonego samochodu powiedział. „jesteście zajebani za to, że wybiliście mi szybę” i dał hasło do ataku na grupę „pokrzywdzonego”. Nadto osoba, która uderzyłaT. T., najpierw zadała pytanie „kto wyjebał szybę?”. Wreszcie nie można tracić z pola widzenia faktu, że już w I fazie zdarzeniaR. M.uderzyłT. T.. Zatem oskarżonyR. M.jest osobą, która nie ma problemu ze stosowaniem rękoczynów, a do pokrzywdzonegoT. T.miał szczególną urazę w czasie przedmiotowego zdarzenia
W tym miejscu wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, iż ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd meriti dotyczące III fazy zdarzenia - że nie wiadomo kto uderzył pokrzywdzonegoT. T.- są prawidłowe, to i tak uniewinnienie oskarżonegoR. M.jawi się jako rozstrzygnięcie przedwczesne. Chodzi tu oczywiście o to, że Sąd I instancji ustalił, iżR. M.był uczestnikiem grupy odwetowej i uczestniczył w pobiciu lub bójce w III fazie zdarzenia. Zatem winien rozważyć możliwość zmiany opisu czynu i przyjęcia kwalifikacji prawnej zart. 158 § 2 kk., w ramach zdarzenia historycznego. W tym celu Sąd Rejonowy powinien pouczyć strony w trybieart. 399 § 1 kpko możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Jest to ewidentna obraza przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Na marginesie podnieść należy, że Sąd meriti winien ewentualnie rozważyć, czy uderzenieT. T.przezR. M.w I fazie zdarzenia nie mieści się w ramach zarzucanego czynu rozumianego jako zdarzenie historyczne.
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że  Sąd I instancji dokonał zbyt pochopnej konstatacji, uniewinniając oskarżonegoR. M.od zarzucanego mu czynu. Rozumowanie Sądu meriti - w aspekcie widocznych mankamentów postępowania dowodowego, nie wytrzymuje krytyki. W szczególności w skutek niepełnej oceny depozycji: świadkówM. T.,A. B. (1)iP. C.. Bezspornie bowiem Sąd meriti przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy nie dał posłuchu normom prawnym zobowiązującym go do badania i uwzględniania wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą przepisów prawa procesowego, która mogła mieć istotne znaczenie dla treści merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Szereg wymienionych wyżej uchybień, jakie zaistniały przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd Rejonowy, sprawiło, że nie jest możliwe merytoryczne ustosunkowanie się przez Sąd Odwoławczy, co do trafności zaskarżonego wyroku. Suma tych nieprawidłowości tworzy jakość, która powoduje, że zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Piotrkowie Trybunalskim.
Powyższe rozważania Sądu Odwoławczego ograniczone zostały do przedstawienia tylko tych uchybień, które legły u podstaw uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie należy wyraźnie podkreślić, iż Sąd Okręgowy nie wyraża w przedmiotowym uzasadnieniu swojego stanowiska, pozostawiając tą decyzję Sądowi meriti, który podejmie ją po przeprowadzeniu postępowania dowodowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Natomiast co do dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie zaskarżonego wyroku, poprzestać jedynie na ich ujawnieniu. Po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonać wyczerpującej oceny poszczególnych dowodów, zgodnie z treściąart. 4 k.p.k.,art. 5§2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k., mając na względzie poczynione powyżej uwagi oraz rozważyć zarzuty podniesione w skardze apelacyjnej Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Tryb. Przede wszystkim, Sąd Rejonowy ponownie rozpoznając sprawę winien:



ponownie dokonać wyczerpującej oceny poszczególnych dowodów, w szczególności depozycji świadkówM. T.,A. B. (1)iP. C.z postępowania przygotowawczego, zgodnie z treściąart. 4 k.p.k.,art. 5§2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k., mając na względzie poczynione powyżej uwagi;

w zależności od ewentualnych końcowych wniosków, co do sprawstwa i winy oskarżonego, przeprowadzić rzetelną analizę inkryminowanego mu czynu i ewentualnie rozważyć możliwość zakwalifikowania go zart. 158 § 2 kk;

w pisemnym uzasadnieniu wyroku (zawierającym wszystkie elementy określone wart. 424 k.p.k.), przedstawić tok rozumowania i to w taki sposób, żeby było można skontrolować słuszność tego rozumowania i jego zgodność z materiałem dowodowym, zaś całość zaś zebranego materiału dowodowego Sąd I instancji winien poddać wnikliwej analizie celem prawidłowego stworzenia podstawy do ustalenia prawdy materialnej i powzięcia prawidłowego rozstrzygnięcia.

Mając na względzie powyższe okoliczności, nie przesądzając rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.