Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 189/13
Data wyroku: 2013-04-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Chrzan, Anatol Gul, Maciej Ejsmont
Słowa kluczowe: Służebność Gruntowa
Podstawa prawna: art. 291 kc, 294 kc, 295 kc

Sygn. akt II Ca 189/13Sygn. akt II Ca 189/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 kwietnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anatol Gul
Sędziowie:  SO Alicja Chrzan
SR (del.) Maciej Ejsmont
Protokolant: Bogusława Mierzwa
po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwaT. J.
przeciwkoK. F.
o  zniesienie służebności
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku
z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 1156/12

oddala apelację.

Sygn.akt   II Ca 189/ 13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 roku w sprawie sygn. akt I C 1156/12 o zniesienie służebności i nakazanie oddalił w całości powództwo powodaT. J.przeciwkoK. F..
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku (sygn. akt I Ns 1243/08) ustanowił na nieruchomości położonej wR.,działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą Kw (...), stanowiącej własnośćT. J.(nieruchomość obciążona), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej wR.(nieruchomość władnąca),działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadziksięgę wieczystą Kw (...), służebność gruntową sieci wodociągowej od studni nr I, posadowionej nadziałce nr (...)do studni nr II, posadowionej nadziałce nr (...), biegnącej przez punkty 0-1, 0-2, 0-3, oznaczonej niebieską linią na mapie sporządzonej przez biegłego sądowego z zakresu geodezjiZ. P.w opinii z dnia 25 sierpnia 2009 r. (k. 564 powyższych akt) i zasądził od wnioskodawcówK. F.iE. F.na rzecz uczestnikaT. J.kwotę 2 119,60 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r. (sygn. II Ca 197/10) Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił apelację uczestnikaT. J.od postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku (sygn. akt I Ns 1243/08).
W uzasadnieniu wskazał, iż twierdzenia wnioskodawców, zgodnie z którymi w okresach suchych w studni wnioskodawców brakuje wody, znajdują potwierdzenie w zeznaniach uczestnika postępowaniaJ. U., jak również wnioski takie wynikają z opinii biegłegoP. G., który przeanalizował zasobność wodną obszaru zasilającego rejonR.-K.(stwierdzając, że jest ona niska), dokonał inwentaryzacji i pomiarów w istniejących studniach, co pozwoliło na przyjęcie, że w okresach suchych ilość wody w studni wnioskodawców nie wystarcza na potrzeby prowadzonego przez nich gospodarstwa agroturystycznego. Sąd Okręgowy w Świdnicy w uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazał również, że - jak wynika z opinii biegłegoZ. P.- gdyby w przyszłości działka uczestnikaT. J., przez którą przebiega wodociąg, miała zostać zabudowana, to istnieją ku temu warunki i wodociąg nie będzie temu przeszkadzał, jest to rurociąg liniowy i możliwe jest jego przesunięcie, a ponadto - jeśli po ustanowieniu służebności uczestnikT. J.zbudowałby swoją działkę i okazałoby się, że ilość wody z ujęcia na jego działce nie wystarcza na potrzeby jego gospodarstwa i gospodarstwa wnioskodawców, to stosownie do treściart.291 k.c.możliwe jest żądanie zmiany lub sposobu wykonywania tej służebności.
W piśmie z datą 19 stycznia 2012 r., skierowanym doT. J., Agencja(...)wK.poinformowała powoda, iż przekazuje mu Poradnik dla beneficjentów obejmujący, m. in. kwestię poruszoną przez powoda w jego korespondencji, tj. gospodarstwo agroturystyczne. W piśmie z datą 25 stycznia 2012 r., skierowanym doT. J.,(...) S.A.Oddział wW.Rejon(...)wK.poinformował powoda, iż możliwość zasilaniadziałki nr (...)w miejscowościR.oraz dane dotyczące przyłączenia w/w działki zostaną określone w warunkach przyłączenia oraz - jakie warunki należy spełnić, by o nie wystąpić, a nadto o wysokości opłaty przyłączeniowej.
Sąd Rejonowy wydając powyższy wyrok wskazał na treśćart. 291 k.c.,art. 294 k.c.,art. 295 k.c.
Powód zaskarżając powyższy wyrok zarzucił naruszenie przez Sąd Rejonowyart. 380 k.p.c.w zw. zart. 160 k.p.c., w zw. zart. 162 k.p.c.poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego o którego wnioskował lub nie przesłuchanie w charakterze świadka biegłegoP. G.na okoliczność zużycia wody na podstawie obowiązujących norm, naruszenieart. 295 k.c.,art. 6 k.c.,art.294 k.c,art. 291 k.c.poprzez przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do zniesienia służebności, naruszenieart. 160 k.p.c.poprzez przyjęcie, że nie zachodzą podstawy do sprostowania i uzupełnienia protokołu rozprawy z dnia 20 grudnia 2012 roku,art. 162 k.p.c.poprzez nie wpisanie do protokołu zastrzeżeń co do uchybień proceduralnych, które wskazywał na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 roku,art. 258 k.p.c.poprzez nie wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka biegłegoP. G., aby „powiedział sądowi na jakiej podstawie wyraził pogląd, że w okresie suszy wody u pozwanej brakuje, skoro w opinii określił ilość występującej wody w okresie suszy na nieruchomości pozwanej na kilka m3na dobę,art. 244 k.p.c.poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu powoda pod tytułem „ekspertyza obliczeniowa”, mimo jego wniosku,art. 278 k.p.c.poprzez nie przekazanie biegłemu „ekspertyzy obliczeniowej” w celu ustalenia faktycznej ilości uzyskiwanej wody w porównaniu do obowiązujących norm zużycia w gospodarstwach domowych,art. 233 k.p.c.poprzez nie zbadanie zebranego materiału w sprawie, przyjęcie pisma z agencji restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa oraz zakładu energetycznego jako informacji i mylne uznanie, że nie zachodzą podstawy do zniesienia służebności,art. 295 k.c.poprzez powołanie się na postanowienia sądów rejonowego i okręgowego.
Sąd Okręgowy przyjmując ustalenia Sądu Rejonowego za własne, zważył co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Przede wszystkim wskazać należy, żeistotą służebności gruntowejw rozumieniuart. 285 § 2 k.c.jest zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej, w niniejszej sprawie poprzez trwałe zapewnienie jej dostępności do wody. Zwiększenie użyteczności musi czynić zadość interesom każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej. Musi mieć charakter trwały, obiektywny.Właściwym kryterium oceny jest przeznaczenie nieruchomości władnącej(por.E. G.Kodeks cywilnyKsięga druga Własność i inneprawa rzeczoweKomentarz, ZAKAMYCZE 2001 str. 690). W niniejszej sprawie kryterium tej oceny stanowi jej siedliskowe zabudowanie.
Natomiast w myślart. 295 k.c.właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebnościbez wynagrodzenia, tylko i wyłącznie wówczas,jeżeli służebność gruntowa utraciła dla służebności władnącej wszelkie znaczenie, w niniejszej sprawie poprzez wybudowanie przez GminęL.wodociągu dla terenów wiejskich, co oznaczałoby brak potrzeby korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie oznaczonym postanowieniem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 26 listopada 2009 roku w sprawie sygn. akt I Ns 1243/08 , to jest w zakresie służebności gruntowej sieci wodociągowej.
Mając na uwadze powyższą wykładnięart. 285 § 2 k.c.iart. 295 k.c., wbrew poglądowi powoda, w niniejszej sprawie o zniesienie określonej powyższym postanowieniem Sądu Rejonowego w Kłodzku służebności gruntowejnie jest istotny fakt, jaka jest wydajność znajdujących się na nieruchomości władnącej ujęć wody, skoro przesłanką ustanowienia tej służebnościjest ustalony przez Sąd Rejonowy w toku postępowania w sprawie I Ns 1243/08,w oparciu o dowód z opinii biegłego drP. G.,fakt występowania wyłącznie w okresie letnim niedoboru wody, gdy gospodarstwo agroturystyczne pozwanej odwiedzają grupy turystów– vide: k. 623v uzasadnienia w sprawie I Ns 1243/08.
Zatem Sąd Rejonowy trafnie w niniejszej sprawie na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 roku oddalił między innymi wnioski powoda w istocie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia faktycznej ilości uzyskiwanej wody na nieruchomości władnącej w porównaniu do obowiązujących norm zużycia w gospodarstwach domowych, przedstawionych w „ekspertyzie obliczeniowej” powoda, bowiem raz jeszcze podkreślić należy, że Sąd Rejonowy ustalił w sprawie I Ns 1243/08, że niedobór wody występujewyłącznie w okresie letnim,co pozwala wysnuć wniosek, że w pozostałych porach roku faktyczna wydajność źródeł wody znajdujących się na nieruchomości władnącej jest wystarczająca dla zaspokojenia potrzeb pozwanej, zgodnie z obowiązującymi normami zużycia, które powód przedstawił w „ekspertyzie obliczeniowej”. Podkreślić raz jeszcze także należy, żez powodu występowania niedoboru wody wyłącznie w okresie letnim, Sąd Rejonowy w sprawie I Ns 1243/08, uznał za zasadne ustanowienie przedmiotowej służebności gruntowej. Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, zatem trafnie uznał, że opinia na wskazaną przez powoda okoliczność jest zbędna, bowiem powód nie przedłożył dowodów na okoliczność zmiany stosunków hydrogeologicznych na nieruchomości władnącej, uzasadniających zmianę wydajności źródeł wody w okresie letnim.
W świetle powyższych rozważań, uznać należy za niezasadny zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 160 k.p.c.iart. 162 k.p.c.poprzez oddalenie wniosku powoda o sprostowanie protokołu z rozprawy w dniu 20 grudnia 2012 roku i dopuszczenie dowodów z opinii biegłego i „ekspertyzy obliczeniowej” na wyżej określoną okoliczność, skoro przedmiotem tych dowodów nie są fakty mające istotne znaczenie w sprawie w rozumieniuart. 227 k.p.c.Sąd Rejonowy nie naruszył teżart. 258 k.p.c.nakładającego na stronę procesu, a nie na Sąd rozpoznający sprawę obowiązek oznaczenia dokładnie faktów, które zeznaniami świadka mają być potwierdzone. Sąd Rejonowy nie naruszył równieżart. 244 k.p.c.poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentu powoda pod tytułem „ekspertyza obliczeniowa”, mimo jego wniosku, bowiem przedmiotowa „ekspertyza obliczeniowa” nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., tylko dokumentem prywatnym w rozumieniuart. 245 k.p.c.stanowiącym dowód tego, że osoba która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Sąd Rejonowy nie naruszyłart. 278 k.p.c.poprzez nie przekazanie biegłemu „ekspertyzy obliczeniowej” w celu ustalenia faktycznej ilości uzyskiwanej wody w porównaniu do obowiązujących norm zużycia w gospodarstwach domowych, ani teżart. 258 k.p.c.poprzez nie wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka biegłegoP. G., aby „powiedział sądowi na jakiej podstawie wyraził pogląd, że w okresie suszy wody u pozwanej brakuje, skoro w opinii określił ilość występującej wody w okresie suszy na nieruchomości pozwanej na kilka m3na dobę, bowiem z przyczyn wyżej wskazanych, fakty te nie są istotne w sprawie, skoro Sąd Rejonowy w sprawie I Ns 1243/08 ustalił, że niedobór wody występujewyłącznie w okresie letnim i na tej podstawie uznał za zasadne ustanowienie przedmiotowej służebności gruntowej,co pozwala wysnuć wniosek, że w pozostałych porach roku faktyczna wydajność źródeł wody znajdujących się na nieruchomości władnącej jest wystarczająca dla zaspokojenia potrzeb pozwanej, zgodnie z obowiązującymi normami zużycia, które powód przedstawił w „ekspertyzie obliczeniowej”. Sąd Rejonowy nie naruszyłart. 233 k.p.c.poprzez nie zbadanie zebranego materiału w sprawie, oraz poprzez przyjęcie pisma z agencji restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa oraz zakładu energetycznego jako informacji i mylne uznanie, że nie zachodzą podstawy do zniesienia służebności, bowiem z zebranego materiału dowodowego wysnuł logiczne wnioski, zgodne z doświadczeniem życiowym.
Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie nie naruszyłart. 295 k.c.poprzez powołanie się na postanowienia Sądów Rejonowego i Okręgowego, bowiem w uzasadnieniach do postanowień tych Sądów w sprawach odpowiednio I Ns 1243/08 i II Ca 197/10 została wskazana przesłanka ustanowienia przedmiotowej służebności gruntowej. Powód w toku postępowania nie wykazał, że ustanowiona z powodu występowania niedoboru wody wyłącznie w okresie letnim służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej znaczenie.
Sąd Rejonowy nie naruszył równieżart.291 k.c.iart.294 k.c., bowiempowód nie udowodnił,jak to trafnie wskazał Sąd Rejonowy,powstania po stronie powoda ważnej potrzeby gospodarczej skojarzonej ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem obciążonej nieruchomości.Podkreślić w szczególności należy, iż powód nie wykazał, iż w uchwalonych przez GminęL.planach zagospodarowania przestrzennego przewidziano na określonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 26 listopada 2009 roku w sprawie sygn. akt I Ns 1243/08 trasie przebiegu sieci wodociągowej zabudowę mieszkalną, co umożliwiłoby powodowi wzniesienie budowli w celu prowadzenia działalności agroturystycznej. Zatem powód nie wykazał, że nastąpiła taka zmiana stosunków, która spowodowała, że przedmiotowa służebność stała się dla powoda uciążliwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację powoda jako bezzasadną.