Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1334/12
Data wyroku: 2013-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Drzymała, Maria Szaroma, Iwona Łuka-Kliszcz

Sygn. akt III AUa 1334/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Ewa Drzymała (spr.)

Sędziowie:

SSA Maria Szaroma
SSA Iwona Łuka-Kliszcz

Protokolant:

st.sekr.sądowy Monika Ziarko

po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuW. T.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawczyniW. T.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 lipca 2012 r. sygn. akt VIII U 431/12

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 1334/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieW. T.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 23 stycznia 2012 r. odmawiającej jej prawa do emerytury.
Jako bezsporne Sąd Okręgowy przyjął, że wnioskodawczyniW. T.,ur. (...), w okresie od dnia 14 lutego 1975 r. do 16 września 1984 r. pracowała wZakładach (...)wC.na stanowisku szlifierz-tłoczarz. Organ rentowy uwzględnił jej ponad 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 8 lat,10 miesięcy i 23 dni pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawczyni nie jest członkiem OFE.
Nadto ustalił Sąd Okręgowy, że podstawową działalnościąZakładów (...)wC.była produkcja wyrobów aluminiowych (jak klamki do okien, okucia metalowe do okien, klamki do lodówek, klamki do autobusów, dźwignie do werand balkonowych) i zakład należał do przemysłu budowlanego. Wnioskodawczyni pracowała w tym zakładzie w okresie od dnia 14 lutego 1975 r. do 16 września 1984 r. na stanowisku szlifierz-tłoczarz. Wnioskodawczyni pracowała na szlifierni i zajmowała się obróbką tych elementów, korzystając ze szlifierki i polerki. Zdaniem Sądu I instancji wnioskodawczyni na zajmowanym stanowisku nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach.
Powyższe ustalenia poczynił Sąd Okręgowy w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach, których autentyczność nie była kwestionowana, zeznania świadkówM. B.iW. P.oraz zeznania wnioskodawczyni. Świadkowie, będący współpracownikami wnioskodawczyni w spornym okresie, opisali jej obowiązki pracownicze oraz wymiar i charakter pracy.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy przyjął, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawczyni nie spełnia szczególnych warunków określonych wart. 32 i 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) orazrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43). Nie legitymuje się ona bowiem wymaganym 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu Okręgowego nie można do tego stażu zaliczyć okresu zatrudnienia wnioskodawczyni wZakładach (...)wC., gdzie wykonywała pracę jako szlifierz-polernik. Praca na takim stanowisku nie została wykazana w załączniku do powołanego wyżej rozporządzenia, a w szczególności nie jest to praca, o której mowa w dziale XIV poz. 19 załącznika do tego rozporządzenia, gdzie ujęto prace przy szlifowaniu, ale wyrobów ze szkła. Natomiast w dziale V (budownictwo i przemysł), nie figuruje żadne stanowisko, które chociażby przybliżało prace do tych wykonywanych w spornym okresie przez wnioskodawczynię. Zatem wnioskodawczyni nie legitymuje się wymaganym 15-letnim stażem pracy w warunkach szczególnych i prawo do emerytury w trybie art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jej nie przysługuje.
Apelacjęod wyroku Sądu pierwszej instancji wywiodła wnioskodawczyniW. T.. Zaskarżając go w całości zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść orzeczenia poprzez przyjęcie jako bezsporne, iż udowodniła 8 lat, 10 miesięcy i 23 dni pracy w szczególnych warunkach, podczas gdy organ rentowy uznał jej 13 lat, 4 miesiące i 6 dni takiej pracy, a także naruszenie prawa materialnego, a to§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U z 1983 r. Nr 8 poz. 43) poprzez przyjęcie, że jej praca w spornym okresie na stanowisku szlifierz-polernik nie znajduje się w wykazie A dział V i dział XIV stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, podczas gdy odpowiada ona pracy określonej w wykazie A dziale III, poz. 78. Wskazując na tak sformułowane zarzuty apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie jej prawa do emerytury, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu apelująca podniosła m.in., że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń przyjmując, że bezsporny jej staż pracy w szczególnych warunkach wynosi 8 lat, 10 miesięcy i 23, albowiem organ rentowy uznał jej 13 lat, 4 miesiące i 6 dni pracy w szczególnych warunkach. Apelująca zakwestionowała też odmowę uznania za pracę w szczególnych warunkach spornego okresu zatrudnienia wZakładach (...)wC.od dnia 14 lutego 1975 r. do 16 września 1984 r. Wykonywała wtedy pracę szlifierza-polernika, a praca na tym stanowisku została wymieniona w dziale III wykazu A, pod poz. 78, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Apelująca podkreśliła przy tym, że jej były zakład pracy zawsze podlegał pod regulacje branży metalowej i nadal w tej branży pozostał. Nie było więc podstaw do przypisywania zatrudnionym tam pracowników jedynie prac wymienionych w dziale V tego wykazu, tj. przewidzianego dla przemysłu budowlanego lub dziale XIV, gdzie ujęto prace różne. W ocenie apelującej sporne zatrudnienie winno więc być uznane za pracę w szczególnych warunkach w oparciu o ujęte w wykazie A dział III poz. 78 prace polegające na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne. Ponadto apelująca powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (w szczególności wyrok z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152) podniosła, że dla kwalifikacji danego zatrudnienia za prace w szczególnych warunkach nie ma znaczenia nazwa stanowiska oraz branża, w której praca jest wykonywana, ale rodzaj wykonywanej pracy.M.ma też podstaw do uznania, iż tożsama praca na stanowisku wymienionym w wykazie prac w szczególnych warunkach w danej branży, nie jest uznawana za pracę w szczególnych warunkach jeżeli wykonywana jest w innej branży lub gałęzi przemysłu. Oznaczałoby to nierówne traktowanie pracowników świadczących taką samą pracę. Zdaniem apelującej dokonany w wykazie A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. podział na działy ma wyłącznie systematyzujący i porządkujący charakter.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasłużyła na uwzględnienie, albowiem zawarte w niej zarzuty nie są trafne.
W rozpoznawanej sprawie spór ogniskował się wokół jednej kwestii, a mianowicie czy praca wykonywana przez wnioskodawczynię w okresie od dnia 14 lutego 1975 r. do 16 września 1984 r. wZakładach (...)wC.( a faktycznie praca do 7 czerwca 1978r., gdyż od 8 czerwca 1978r. do 16 września 1984r. wnioskodawczyni przebywała na urlopie wychowawczym) na stanowisku szlifierz-polernik była pracą świadczoną stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach w rozumieniurozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.), a konsekwencji czy wnioskodawczyni osiągnęła wymagany powołanym rozporządzeniem staż pracy uprawniający do emerytury w trybieart. 184w zw. zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.).
Słuszne są wnioski Sądu pierwszej instancji, który rozważając kwestię zaliczenia do stażu pracy wnioskodawczyni wykonywanej w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS spornego okresu zatrudnienia wnioskodawczyni wZakładach (...)wC., zwrócił uwagę, iż wykonywała ona wtedy pracę szlifierza-polernika i tłoczarza, a jej zakład pracy był częścią przemysłu budowlanego i podlegał Ministerstwu Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Potwierdza to nie tylko nazwa zakładu pracy (Zakłady (...)), relacje świadków, ale również ogólnie dostępne dane (także w Internecie oraz aktach prawnych Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych) odnośnie historii tego zakładu oraz jego przynależności. Zaś w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., zarówno w dziale V (dotyczącym budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych), jaki i w dziale XIV (dotyczącym prac różnych) nie zostały ujęte prace polegające na szlifowaniu, polerowaniu, czy tłoczeniu.
Nie było natomiast możliwości uznania za prace w szczególnych warunkach spornego zatrudnienia wnioskodawczyni poprzez przypisanie jej pracy do ujętych w powołanym wyżej wykazie A dział III poz. 78, tj. prac polegających na szlifowaniu lub ostrzeniu wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowaniu mechanicznym. Stanowiska te zostały bowiem wymienione w dziale dotyczącym hutnictwa i przemysłu metalowego, a wnioskodawczyni nie była zatrudniona w zakładzie pracy należącym do tej gałęzi przemysłu. Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r. (II UK 21/10,LEX nr 619638), w świetle uregulowań wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., wyodrębnienie poszczególnych prac wykonywanych w szczególnych warunkach ma charakter stanowiskowo-branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je za prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji prawnej tychże prac nie jest dziełem przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje bowiem charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym. Zaś do tego sprowadzają się w istocie zarzuty apelacji. Praca wnioskodawczyni jako szlifierza, polernika i tłoczarza wZakładach (...)wC., należy do działu przemysłu budowlanego i podlega Ministerstwu Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Natomiast dział III wykazu A (w tym również stanowiska ujęte pod poz. 78), dotyczy hutnictwa i przemysłu metalowego, czyli innej gałęzi przemysłu (branży). Skoro zaś są to odrębne branże, to wykluczona jest możliwość zakwalifikowania pracy wykonywanej na stanowisku przynależnym do jednej z tych branż, do prac wykonywanych w ramach drugiej branży.
Trafne są jedynie zarzuty apelacji w zakresie bezspornego stażu pracy wnioskodawczyni w szczególnych warunkach. W istocie staż ten wynosił 13 lat, 4 miesiące i 6 dni, co wynika wprost z treści zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z dnia 23 stycznia 2012 r. Mylnie więc Sąd pierwszej instancji uznał wnioskodawczyni jedynie 8 lat, 10 miesięcy i 23, zapewne opierając się na ustaleniach organu rentowego przyjętych we wcześniejszej decyzji odmawiającej wnioskodawczyni prawa do emerytury (z dnia 28 czerwca 2011 r.). Okoliczność ta jednak ma w niniejszej sprawie drugorzędne znaczenie, albowiem w obu przypadkach staż pracy wnioskodawczyni w szczególnych warunkach nie przekracza wymaganych w art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS 15 lat takiej pracy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.