Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 189/13
Data wyroku: 2013-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Celina Czerwińska, Agnieszka Wojciechowska-Langda, Jacek Matusik
Słowa kluczowe: Ciąg Przestępstw
Podstawa prawna: art. 91 § 1 kk.

Sygn. akt VI Ka 189/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 września 2013 r.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Celina Czerwińska
Sędziowie:  SO Agnieszka Wojciechowska-Langda (spr.)
SO Jacek Matusik

Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Robert Wójcik

przy udziale prokuratora Agaty Stawiarz
po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r.
sprawyE. K.
oskarżonego o przestępstwa zart. 209§1kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 14 listopada 2012 r.    sygn. akt II K 451/12

1. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że:
- uchyla rozstrzygnięcia co do orzeczonej kary łącznej oraz poszczególnych kar wymierzonych za przypisane oskarżonemu przestępstwa;
- przyjmuje, że oskarżony przypisanych mu czynów zart. 209 § 1 kkdopuścił się w warunkach określonego wart. 91 § 1 kkciągu przestępstw i na podstawieart. 209 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierza mu jedną karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
2. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. koszty sądowe w postępowaniu odwoławczym przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt: VI Ka 189/13

UZASADNIENIE
E. K.został oskarżony o to, że:
I. w okresie od dnia 11 grudnia 2010 roku do dnia 11 kwietnia 2011 roku w miejscowościD.gm.K., powiat(...), woj.(...), uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy orzeczenia sądowego, obowiązku łożenia alimentów na rzeczJ.iL. K., przez co naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o przestępstwo określone wart. 209 § 1 k.k.
II. w okresie od dnia 11 sierpnia 2011 roku do 07 marca 2012 roku w miejscowościD.gm.K.powiat(...), województwo(...), uporczywie uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy orzeczenia sądowego, obowiązku łożenia alimentów na rzeczJ.iL. K., przez co naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o przestępstwo określone wart. 209 § 1 k.k.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Wołominie wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 roku w sprawie sygn. akt: II K 451/12 oskarżonegoE. K.uznał za winnego popełnienia zarzuconych mu w akcie oskarżenia czynów i za to za każdy z tych czynów na mocyart. 209 § 1 k.k.skazał go na kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności; na mocyart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu jedną łączną karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; zwolnił oskarżonego od opłaty sądowej, a koszty postępowania przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 14 listopada 2012 roku w sprawie sygn. akt: II K 451/12 wniósł prokurator zaskarżając powyżej wskazany wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego.
Prokurator wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego w postaciart. 91 § 1 k.k., polegającą na niezastosowaniu powyższego przepisu przy kwalifikacji prawnej czynów i wymiarze kary, co skutkowało wymierzeniem kar jednostkowych oraz kary łącznej na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.i§ 2 k.k.w sytuacji, gdy oskarżony popełnił w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu dwa przestępstwa zart. 209 § 1 k.k., zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw. Podnosząc powyżej wskazany zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że czyny z punktu I i II zaskarżonego wyroku zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw i wymierzenie na podstawieart. 91 § 1 k.k.jednej kary za dwa przypisane oskarżonemu przestępstwa zart. 209 § 1 k.k.w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jest zasadna, toteż wniosek w niej zawarty o zmianę zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie podnieść trzeba, że sąd rejonowy przeprowadził w sprawie niniejszej prawidłowe postępowanie dowodowe dążąc do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, zebrane dowody poddał analizie zgodnej z regułamiart. 7 k.p.k.i na tej podstawie wyprowadził zasadny wniosek co do winy oskarżonegoE. K.w zakresie zarzucanych mu czynów. Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji co do zdarzeń objętych aktem oskarżenia znajdują pełne oparcie w ujawnionym w toku przewodu sądowego materiale dowodowym i nie są przez prokuratora kwestionowane. W świetle tychże ustaleń sąd okręgowy nie może jednak zaakceptować kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonemu.
W realiach przedmiotowej sprawy uszło uwadze Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie istniały przesłanki do zastosowania instytucji ciągu przestępstw odnośnie czynów zart. 209 §1 k.k.
Aczkolwiek przestępstwo określone wart. 209 § 1 k.k.ma charakter trwały, bowiem sprawca swym zachowaniem wywołuje bezprawny stan i utrzymuje go przez dłuższy czas, to nie oznacza to możliwości włączania do okresu przestępnej nie alimentacji tych odcinków czasowych, w których sprawca nie miał obiektywnej możności wywiązywania się z ciążących na nim obowiązków (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 roku w sprawie sygn. akt: IV KK 321/11, LEX nr 1044059). Jednocześnie tytułem przypomnienia należy wskazać, iż przesłankami od których zależy uznanie wielości czynów za ciąg przestępstw, w świetleart. 91 § 1są: po pierwsze powtarzalne zamachy (dwa lub więcej) na to samo dobro prawne, przy czym kolejne czyny muszą wypełniać znamiona tego samego typu czynu zabronionego, a zarazem stanowić realizację każdorazowo podjętego zamiaru przestępnego; po drugie podobny sposób popełnienia kolejnych czynów; po trzecie krótkie odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynami; po czwarte zaś popełnienie czynów zanim zapadł pierwszy, chociażby nieprawomocny wyrok, co do któregokolwiek z nich. Istota ciągu przestępstw sprowadza się do wymierzenia jednej kary za szereg przestępstw identycznie kwalifikowanych prawnie, popełnionych w krótkich odstępach czasu oraz w podobny sposób.
Zachowanie oskarżonego w okresie w okresie od dnia 11 grudnia 2010 roku do dnia 11 kwietnia 2011 roku oraz w okresie od dnia 11 sierpnia 2011 roku do dnia 7 marca 2012 roku tj. z punktu I oraz z punktu II zaskarżonego wyroku wyczerpało wszystkie powyżej wskazane przesłanki, a skoro ciąg przestępstw jest instytucją prawa karnego materialnego, to jej stosowanie było obowiązkiem sądu, dlatego też w niniejszej sprawie doszło do obrazyart. 91 § 1 k.k.Trzeba mieć na uwadze również to, iż niezastosowanie w wyrokuart. 91 § 1 k.k.przy spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek powoduje, że taki wyrok dotknięty jest rażącą niesprawiedliwością, o jakiej jest mowa wart. 440 k.p.k., co zmusza sąd odwoławczy do orzekania niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w środku odwoławczym zarzutów (vide: wyrok Sadu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 marca 2013 roku w sprawie sygn. akt: II Aka 38/13, LEX nr 1313218). Słusznie zatem podnosi skarżący, iż Sąd w niniejszej sprawie powinien przyjąć konstrukcję czynu ciągłego.
Mając to na uwadze Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcia co do orzeczonej kary łącznej oraz poszczególnych kar wymierzonych za przypisane oskarżonemu przestępstwa i przyjął, że oskarżony przypisanych mu czynów zart. 209 § 1 k.k.dopuścił się w warunkach określonego wart. 91 § 1 k.k.ciągu przestępstw i za to na podstawieart. 209 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu jedną karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, a koszty sądowe w postępowaniu odwoławczym przejął na rachunek Skarbu Państwa.