Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 625/13
Data wyroku: 2013-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Osińska, Danuta Lesiewska, Adam Sygit
Podstawa prawna: art. 44§6 k.k.
Teza: W razie skazania za przestępstwo polegające na naruszaniu zakazu wytwarzania, posiadania, obrotu, przesyłania, przenoszenia lub przewozu określonych przedmiotów podstawę prawną ich przepadku stanowi przepis art. 44§6 k.k., a nie przepis art. 44§2 k.k.

Sygn. akt. IV Ka 625/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczyw składzie:
Przewodniczący SSO Danuta Lesiewska
Sędziowie SO Adam Sygit
SO Anna Osińska (spr.)
Protokolant st. sekr. sądowy Justyna Bobak
przy udziale Aldony Kowalskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowejw Bydgoszczy
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 roku
sprawyW. P.
oskarżonego zart. 263§2 k.k.,art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu
z dnia 29 kwietnia 2013 roku sygn. akt II K 659/11
zmienia zaskarżony wyrok w pkt. 4 w ten sposób, że na za podstawę prawną orzeczonego przepadku przyjmuje przepisart. 44§6 kk; w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i poniesionymi wydatkami tego postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IV Ka 625/13

UZASADNIENIE
W. P.oskarżony został o to, że:

1
w dniu 15 czerwca 2011 roku w miejscowości(...), gm.P.w miejscu zamieszkania, bez wymaganego zezwolenia posiadał trzy sztuki amunicji w postaci: naboju karabinowego systemu(...),62 mm, naboju wz-43 - bojowy 7,62 mm oraz naboju wz-43 hukowy

tj. o czyn zart. 263 § 2 k.k.

2
w dniu 15 czerwca 2011 roku w miejscowościR., gm.P.wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancję psychotropową w postaci amfetaminy w dwóch woreczkach foliowych z zapięciem strunowym o łącznej wadze 0,153 grama netto

tj. o czyn zart. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii

Sąd Rejonowy w Inowrocławiu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2013r. sygn. akt II K 659/11:

1
oskarżonegoW. P.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego wyżej w pkt. 1 aktu oskarżenia tj. występku zart. 263 § 2 k.k.i za ten czyn na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.postępowanie, co do czynu opisanego w pkt. 2 aktu oskarżenia umorzył;

3
na podstawieart. 69 § 1 k.k., w zw. zart. 70 § 1 pkt. 1 k.p.k.wykonanie orzeczonej w pkt. 1 wyroku wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

4
na podstawieart. 44 § 2 k.k.orzekł przepadek trzech sztuk amunicji - nabojów(...): 7,62 mm nabój bojowy karabinowy – 1 sztuka, 7,62 mm nabój pośredni wz-43 bojowy – 1 sztuka, 7,62 mm nabój pośredni wz-43 „ślepy” – 1 sztuka,

5
na podstawieart. 71 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu grzywnę w wymiarze 40 (czterdziestu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;

6
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet wymierzonej wpkt. 5kary grzywny zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w dniu 15.06.2011r., uznając za uiszczone 2 stawki dzienne grzywny;

7
obciążył oskarżonego kosztami sądowymi w całości, w tym opłatą w kwocie 120 złotych.

Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator(karta 277-284),który zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego i na podstawieart. 438 pkt. 1, 2 i 3 k.p.k.zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a polegający na bezzasadnym przyjęciu przez sąd, że wobec oskarżonegoW. P.zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna pozwalająca na wymierzenie mu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podczas gdy w świetle prawidłowej oceny postawy sprawcy, a w szczególności dotychczasowego sposobu życia, w tym faktu uprzedniej wielokrotnej karalności należało przyjąć, że oskarżony nie zasługuje na zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary, gdyż jedynie kara bezwzględna pozbawienia wolności jest w stanie spełnić wobec oskarżonego swoje cele;

2
obrazę przepisu prawa materialnego w postaciart. 1 § 2 k.k.poprzez jego zastosowanie i wyrażenie błędnego poglądu, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, polegającego na posiadaniu substancji psychotropowej w postaci amfetaminy jest znikomy i w następstwie tego niesłuszne umorzenie postępowania karnego;

3
obrazę przepisu prawa materialnego w postaciart. 44 § 6 k.k.poprzez jego niezastosowanie, a błędne powołanie w podstawie wymiaru środka karnego w postaci przepadku amunicji zabezpieczonej odW. P.art. 44 § 2 k.k., podczas gdy podstawą prawną do określenia przepadku przedmiotów w razie skazania za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu posiadania jest przepisart. 44 § 6 k.k.;

4
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 366 § 1 k.p.k.polegająca na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy w postaci nie pozyskania aktualnych danych o karalności oskarżonegoW. P.oraz danych osobopoznawczych, co ma istotne znaczenie dla prawidłowości wyrokowania w części dotyczącej orzeczenia o karze.

W konkluzji apelacji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Inowrocławiu do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora jest zasadna jedynie w zakresie zarzutu opisanego w pkt. 3, natomiast w pozostałym zakresie jest niezasadna.

Zarzuty opisane wpkt. 1, 3 i 4apelacji dotyczą przypisanego oskarżonemu przestępstwa zart. 263 § 2 k.k., przy czym ograniczają się do wymiaru kary i środka karnego za ten czyn.
Istotnie w momencie wyrokowania tj. w dniu 29 kwietnia 2013r. sąd I instancji dysponował kartą karną oskarżonego, a właściwie jej kserokopią, gdyż w takiej postaci prokurator na etapie postępowania przygotowawczego dokument ten załączył do akt sprawy z czerwca 2011r.(karta 108-109).Z dokumentu tego wynikało, iż oskarżony był sześciokrotnie karany sądownie, po raz ostatni w roku 2010 wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu w sprawie II K 207/10 za czyn zart. 291 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w toku postępowania odwoławczego uzyskał aktualną kartę karną oskarżonego(karta 291-293),która wskazuje na pięciokrotną karalność oskarżonego (jedno ze skazań uwidocznionych w poprzedniej karcie karnej uległo zatarciu), przy czym tak jak poprzednio ostatnim wyrokiem jest wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu w sprawie II K 207/10 za czyn zart. 291 § 1 k.k.
W tej sytuacji nie sposób uznać, by brak aktualnych danych o karalności miał wpływ – i to niekorzystny dla oskarżonego – na wymiar orzeczonej wobec niego kary.
Uprzednia karalność oskarżonego dotyczyła przestępstw innego rodzaju niż przestępstwo zart. 263 § 2 k.k., tj. przestępstw zart. 284 § 3 k.k.,art. 158 § 1 k.k.,art. 288 § 1 k.k.,art. 190 § 1 k.k.iart. 291 § 1 k.k.i z wyjątkiem jednego wypadku wobec oskarżonego orzekane były kary nie izolacyjne.
Uwzględniając, zatem powyższe oraz okoliczności czynu szczegółowo wskazane przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku(str. 9-10)niewątpliwie zasadnym było wymierzenie oskarżonemu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w wysokości dolnego ustawowego zagrożenia oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania, przy jednoczesnym orzeczeniu kary grzywny na podstawieart. 71 § 1 k.k.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zasady wymiaru kary określone zostały przez ustawodawcę wart. 53 k.k.Zgodnie z§ 1tego przepisu kara nie może przekraczać stopnia winy sprawcy, uwzględniać powinna stopień szkodliwości społecznej czynu oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie mają być osiągnięte w stosunku do oskarżonego, a także brać pod uwagę potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Zasada winy jest nową, nieznaną wkodeksie karnym z 1969r., a jednocześnie fundamentalną, w obecnie obowiązującymkodeksie karnym, zarówno dla zasad odpowiedzialności, jak i dla wymiaru kary, gdyż pełni funkcję legitymującą odpowiedzialność karną i limitującą wymiar kary. Stopień winy wyznacza, więc górną granicę (pułap) dolegliwości związanej z wymiarem kary. Nie można orzec kary, której dolegliwość przekraczałaby stopień winy, chociażby za rozstrzygnięciem takim przemawiały inne dyrektywy np. wzgląd na potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Przepisart. 53 § 2 k.k.wskazuje na dalsze okoliczności, które sąd winien uwzględniać przy wymiarze kary, a więc w szczególności motywację i sposób zachowania sprawcy, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości osobiste sprawcy, jego sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie po jego popełnieniu.
Z kolei przesłanką decydującą o zasadności warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności - zgodnie zart. 69 § 1 k.k.- jest ocena, że kara w takiej postaci jest wystarczająca dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia jego powrotowi do przestępstwa.
Wszystkie te okoliczności – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku(str. 9-11) -uwzględnił Sąd Rejonowy.
Stąd też brak jest podstaw do kwestionowania wymiaru orzeczonej wobec oskarżonego za czyn zart. 263 § 2 k.k.kary, jak i warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Słusznie natomiast podnosi prokurator, iż orzekając przepadek posiadanej wbrew przepisom ustawy amunicji Sąd Rejonowy zastosował niewłaściwą podstawę prawną (pkt. 4 wyroku).
W razie skazania za przestępstwo polegające na naruszeniu zakazu wytwarzania, posiadania, obrotu, przesyłania, przenoszenia lub przewozu określonych przedmiotów podstawę prawną ich przepadku stanowi, bowiem przepisart. 44 § 6 k.k., a nie jak przyjął Sąd Rejonowyart. 44 § 2 k.k.

Niezasadny jest zarzut apelacji dotyczący naruszeniaart. 1 § 2 k.k.podniesiony w odniesieniu do zarzucanego oskarżonemu czynu zart. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zgodnie zart. 1 § 2 k.k.sąd oceniając czyn sprawcy nie może poprzestać na stwierdzeniu, że czyn ten realizuje wszystkie znamiona typu czynu zabronionego i od razu przejść do ustalania winy, gdyż wcześniej zbadać musi czy czyn nie jest społecznie szkodliwy w stopniu znikomym.
Stopień szkodliwości społecznej większy niż znikomy jest – zgodnie z tym przepisem – warunkiemsine qua nonuznania czynu za przestępstwo(vide: A. Zoll, w: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I, pod red. A. Zolla, Kraków 2004, s. 37; J. Majewski, Materialny element przestępstwa w projekcie kodeksu karnego, Przegląd Sądowy 1996, z. 6, s. 81; A. Marek, Prawo karne, Warszawa 2003, s. 119;. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2002r., III KKN 269/01, LEX nr 56868).
Katalog okoliczności, które uwzględniać należy przy ocenie stopnia szkodliwości społecznej czynu zawarty jest wart. 115 § 2 k.k.i są nimi: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, postać zamiaru, motywacja sprawcy. Cechy indywidualne czynu, konkretyzujące te okoliczności, decydują o stopniu szkodliwości społecznej czynu i mogą powodować, że osiągnie ona stopień znikomy wyłączający karygodność czynu(vide: vide: A. Zoll, w: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I, pod red. A. Zolla, Kraków 2004, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 sierpnia 1999r., II AKa 129/99, Biul. P.A. w Łodzi 1999, Nr 9, s. 1; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2000r., WKN 45/99, OSNKW 2000, Nr 5 - 6, poz. 47; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2000r., II AKa 99/2000, KZS 2000, z. 7- 8, poz. 39).
O znikomości społecznego niebezpieczeństwa czynu mówić można, zatem tylko wtedy, gdy ujemny ładunek jest subminimalny.
Znikomość społecznego niebezpieczeństwa musi być dwustronna, w tym sensie, iż zachodzić musi zarówno po stronie przedmiotowej, jak i po stronie podmiotowej. Podstawowe elementy strony przedmiotowej czynu, to przede wszystkim rodzaj dobra, w które godzi przestępstwo, charakter i rozmiar szkody wyrządzonej czynem, a także sposób działania sprawcy. Elementy strony podmiotowej to rodzaj i stopień winy, zamiar, pobudki, motywy i cele działania sprawcy, a zatem są to okoliczności, które znamionują stosunek sprawcy do czynu, a tylko w szczególnych sytuacjach te, które dotyczą sprawcy, jak wiek, stan zdrowia, sytuacja rodzinna i majątkowa, wykształcenie, zawód itp.”(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998r. sygn. akt V KKN 39/97 Prok. i Pr. 1998/6/1).

Okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku(str. 8 - 9)upoważniają do wyprowadzenia z nich wniosku, iż stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego był znikomy - ilość zabezpieczonego u oskarżonego środka była nieznaczna (0,153 grama netto), przy czym nie była to „czysta” amfetamina, ale amfetamina zmieszana z kofeiną i jak stwierdził biegły(karta 255v-256)z praktyki jest mu wiadomym, że procentowo zawsze jest więcej kofeiny niż amfetaminy.

Z powyższych względów i ten zarzut Sąd Okręgowy uznał za niezasadny.

Reasumując, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w pkt. 4. w ten sposób, że za podstawę prawną orzeczonego przepadku przyjął przepisart. 44 § 6 k.k., natomiast w pozostałej części zaskarżony wyrok, jako słuszny utrzymał w mocy.

Z uwagi na to, że postępowanie odwoławcze – w zakresie, w jakim wyrok został zmieniony było wynikiem błędnego określenia podstawy prawnej orzeczonego przepadku przez sąd I instancji, a w pozostałej części apelacja prokuratora nie została uwzględniona Sąd Okręgowy uznał, iż względy słuszności, o których mowa wart. 624 § 1 k.p.k.uzasadniają zwolnienie oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych za to postępowanie i obciążenie jego wydatkami Skarbu Państwa.