Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1144/12
Data wyroku: 2012-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Feliksa Wilk, Krystian Serzysko, Jadwiga Radzikowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.28 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 1144/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Krystian Serzysko

Sędziowie:

SSA Feliksa Wilk
SSA Jadwiga Radzikowska (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Dorota Stankowicz

po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuK. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wT.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcyK. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie Wydziału IV Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 276/12

I
z m i e n i a zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznaje wnioskodawcyK. S.od dnia 22 stycznia 2012 r. emeryturę na podstawie art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS,

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wT.na rzecz wnioskodawcyK. S.kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt III A U a 1144/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012r. Sąd Okręgowy w Tarnowie -Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieK. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.z dnia 10 lutego 2012r., którą odmówiono wnioskodawcy prawa do emerytury uzasadniając, iż nie udowodnił on wymaganego okresu ubezpieczenia, lecz jedynie 17 lat, 9 miesięcy i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Sąd Okręgowy ustalił, żeK. S.,urodzony (...), ukończył 65 lat i legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w łącznym wymiarze 17 lat, 9 miesięcy, 10 dni. Decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 21 grudnia 2006r. przyznano odwołującemu od 1 grudnia 2006r. rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy na stałe. Wniosek o przyznanie emerytury złożył w dniu 28 grudnia 2011r. Zaskarżoną decyzją odmówionoK. S.prawa do emerytury wobec nie udowodnienia minimalnego okresu ubezpieczenia dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949r. wynoszącego dla mężczyzn- co najmniej 20 lat. Zakład nie uwzględnił do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców: od 23 stycznia 1963r. do 14 marca 1967r., od 4 listopada 1968r. do 13 września 1969r., od 21 grudnia 1974r. do 31 stycznia 1975r., od 1 października 1975 do 30 czerwca 1977r., oraz okresów opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników od 1 lipca 1977r. do 26 października 1980r., od 13 stycznia 1997r. do 31 marca 1998r., od 12 stycznia 1999r. do 31 grudnia 2004r., ponieważ w/w okresy zostały zaliczone do pobieranego świadczenia w KRUS.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie posiada okresów ubezpieczenia wymaganych do przyznania prawa do emerytury zarówno na podstawieart. 27, jak iart. 28 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W ocenie tego sądu nie zachodzą podstawy do uzupełnienia stażu pracy poprzez zaliczenie okresów pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy emerytalnej okresów tych nie uwzględnia się, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd Okręgowy przyjął, tak jak KRUS, że całość okresów pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym uwzględniono do jego uprawnień do renty, a następnie emerytury rolniczej.
Apelację od powyższego wyroku wywiódłK. S.. Wyrok ten zaskarżył w całości twierdząc, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przypadające po ukończeniu 16 roku życia, a to od 23 stycznia 1963r do 14 marca 1967r., od 4 listopada 1968r. do 13 września 1969r., od 21 grudnia 1974r. do 31 stycznia 1975r., oraz od 1 października 1975r. do 30 czerwca 1977r., winien mieć uwzględnione przy ubieganiu się o świadczenie emerytalne na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wskazując na powyższe,K. S.w istocie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona.
W sprawie niniejszej wnioskodawca,urodzony (...), domagał się przyznania prawa do emerytury po ukończeniu 65 lat życia. Kwestią sporną było przy tym posiadanie przez niego wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, a w szczególności czy do uwzględnionego przez organ rentowy okresu składkowego i nieskładkowego w wymiarze 17 lat, 9 miesięcy, 10 dni należy doliczyć jako uzupełniający okres pracy w gospodarstwie rolnym przed 1 lipca 1977r. Niewątpliwie bowiem zgodnie zart. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. przysługuje emerytura, jeżeli oprócz osiągnięcia wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 65 lat dla mężczyzn, mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn. Stosownie do art. 28 tej ustawy emerytura przysługuje również mężczyźnie, który ukończył 65 lat, w wypadku posiadania okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy emerytalnej w sytuacji, gdy okresy składkowe i nieskładkowe są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu uwzględnia się : 1/okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2/przypadające przed dniem 1 lipca 1977r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, oraz 3/ przypadające przed dniem 1 stycznia 1983r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. ). Okresów pracy rolniczej nie uwzględnia się przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników( ust. 3). Oznacza to,
że nie można uwzględnić tylko tych okresów, które zostały zaliczone do stażu
ubezpieczeniowego, od którego zależało nabycie prawa do świadczenia ( emerytury lub renty). Z koleiart.22 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwymaga minimalnych okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim do nabycia prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. W zależności od wieku okres ten wynosi od 1 roku do 5 lat. W przypadku wnioskodawcy nabycie prawa do renty było uzależnione od spełnienia przesłanki podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres 5 lat. Decyzją z dnia 27 stycznia przyznano wnioskodawcy rentę rolniczą od dnia 31 października 2004r.,przyjmując do ustalenia prawa jedynie okresy ubezpieczenia społecznego rolników od 1 stycznia 1997r. do31 marca 1998r. oraz od 1 stycznia 1999r. do 30 września 2004r. ( 7 lat). Wnioskodawca po osiągnięciu wieku emerytalnego miał prawo wyboru złożenia wniosku o emeryturę w systemie pracowniczym lub w systemie rolniczym. Zdecydował o złożeniu wniosku w ZUS w dniu 28 grudnia. 2011r. domagając się przyznania prawa do emerytury po ukończeniu 65 roku życia. Decyzją z dnia 18 stycznia 2012r. przyznano wprawdzie wnioskodawcy emeryturę rolniczą w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego z urzędu, bez ustalania na nowo wymaganych okresów ubezpieczenia i prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości dotychczas pobieranej renty.
Art. 10 ust. 3 ustawy emerytalnej nie wyłącza możliwości uwzględnienia okresów pracy rolniczej w stażu składkowym, które nie zostały zaliczone do nabycia prawa do emerytury lub renty rolniczej ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada2009r. I UK 168/09). W przypadku skarżącego był to okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przed 1977r., i jako nie zaliczony do nabycia prawa do renty rolniczej winien być uwzględniony do ustalonego wcześniej bezspornego okresu ubezpieczenia pracowniczego wynoszącego 17 lat 9 miesięcy 10 dni.
Przy ustalaniu prawa do emerytury zarówno na podstawie art. 27, jak i art. 28 ustawy o emeryturach i rentach okresy składkowe i nieskładkowe uzupełniane są okresami wymienionymi w art. 10 ust. 1 tej ustawy w zakresie niezbędnym do uzupełnienia okresu wymaganego do przyznania emerytury. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że ostatnio powołany przepis pozwala uzupełnić okresy składkowe i nieskładkowe okresami pracy w gospodarstwie rolnym do rozmiaru najbliższego( kolejnego) stażu okresów składkowych i nieskładkowych w zakresie wymaganym i koniecznym do nabycia określonych uprawnień emerytalnych. Oznacza to, że jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie przekraczają 20 lat, to możliwe jest ich uzupełnienie okresami wskazanymi w art. 10 ust. 1 ustawy jedynie w celu nabycia prawa do tzw. niepełnej emerytury na podstawie art. 28 ustawy o emeryturach i rentach. Dopiero w przypadku, gdy
okresy składkowe i nieskładkowe przekraczają 20 lat, to możliwe jest ich uzupełnienie okresami, o jakich mowa w art. 10 ust. 1 ustawy, dla nabycia pełnych uprawnień emerytalnych( por. wyroki z dnia 3 grudnia 2004r., II UK 59/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 195, z dnia 5 września 2008r., II UK 364/07, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 23, z dnia 24 września 2009r., II UK 19/09, LEX nr 559947, z dnia 11 stycznia 2011r., I UK 246/10).
Z powyższych względów, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 §1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznałK. S.emeryturę od dnia 22 stycznia 2012r na podstawie art. 28 ustawy dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 kpc.