Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1863/13
Data wyroku: 2013-11-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Górzanowska, Krzysztof Sobierajski, Krzysztof Hejosz ()
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art. 788 kpc

Sygn. akt I ACz 1863/13

POSTANOWIENIE
Dnia 12 listopada 2013 roku

Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący SSA Krzysztof Sobierajski (spr.)
Sędziowie SSA Barbara Górzanowska
SSO Krzysztof Hejosz (del.)

po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuD. W.
przy uczestnictwieRestauracji (...) Sp. z o.o.wK.,A. D. (1)iA. P. (1)
o nadanie klauzuli wykonalności przeciwkoA. P. (1)
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowiez dnia 6 lipca 2013 roku, sygn. akt I Co 230/13

postanawia

1
oddalić zażalenie,

2
zasądzić od wnioskodawcyD. W.na rzecz uczestnikówA. D. (1)iA. P. (1)kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt I ACz 1863/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosekD. W.o nadanie klauzuli wykonalności przeciwkoA. P. (1). W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 20 czerwca 2011 roku, wyrokowi Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 roku oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2013 roku przeciwkoA. P. (1)jako dłużniczce rzeczowej z ograniczeniem jej odpowiedzialności do prawa własności nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)zaznaczając, że na podstawie tego nakazu uzyskał zabezpieczenie na nieruchomości pozwanegoA. D. (1)w postaci hipoteki przymusowej. Po ustanowieniu hipoteki przymusowej pozwany zbył w dniu 17 września 2012 roku przywołaną nieruchomość na rzeczA. P. (1)i zdaniem wnioskodawcy zdarzenie to stanowi o przejściu naA. P. (1)obowiązku stwierdzonego nakazem zapłaty i uzasadnia nadanie klauzuli wykonalności przeciwko tej osobie. Sąd I instancji przywołującart. 788 § 1 k.p.c.zauważył, że wnioskodawca wykazał istnienie tytułu egzekucyjnego przeciwko dłużnikowiA. D. (1)w postaci prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 20 czerwca 2011 roku oraz wykazał fakt nabycia w dniu 17 września 2012 roku nieruchomości zabezpieczonej hipoteką przymusową przezA. P. (2)przedkładając dokument urzędowy w postaci odpisu księgi wieczystej tej nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę, że z księgi tej wynika, że na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty na stanowiącej wówczas własnośćA. D. (1)nieruchomości objętejksięgą wieczystą nr (...)została na wniosek z dnia 23 września 2011 roku wpisana w dniu 5 grudnia 2011 roku hipoteka przymusowa zabezpieczająca wierzytelność objętą tym nakazem, a zatem prawo, na mocy którego wnioskodawca może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości -art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece. Sąd zaznaczył, że zgodnie zart. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotecezaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje co do zasady według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że wierzyciel powinien legitymować się tytułem wykonawczym przeciwko właścicielowi nieruchomości. Wskutek nabycia nieruchomości odA. D. (1)po dacie ujawnienia hipotekiA. P. (1)stała się wprawdzie dłużnikiem rzeczowym wnioskodawcy, gdyż w dacie nabycia nieruchomość ta była już obciążona hipoteką przymusową. Nie oznacza to jednak, że przeszedł na nią obowiązekA. D. (1)w rozumieniuart. 788 § 1 k.p.c.objęty nakazem zapłaty z dnia 20 czerwca 2011 roku. Odpowiedzialność dłużnika osobistego i odpowiedzialność dłużnika rzeczowego, którego nieruchomość jest obciążona hipoteką dla zabezpieczenia wierzytelności kredytodawcy jest bowiem odpowiedzialnością in solidum. Sąd podkreślił, że odpowiedzialnośćA. P. (1)wynika z innego stosunku prawnego, niż odpowiedzialnośćA. D. (2), a zatem brak jest podstaw do nadania tytułowi egzekucyjnemu, w którym jako dłużnik wskazany jestA. D. (1), klauzuli wykonalności przeciwkoA. P. (1)w trybieart. 788 § 1 k.p.c.gdyż nadanie klauzuli wykonalności w tym trybie mogłoby nastąpić tylko w wypadku, gdyby naA. P. (1)przeszedł ten sam obowiązek, który obciążaA. D. (1), a który stwierdzono nakazem zapłaty z dnia 20 czerwca 2011 roku.

Wnioskodawca złożyła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenieart. 788 § 1 k.p.c.,art. 747 pkt 2 k.p.c.orazart. 328 § 2 k.p.c.w zw. z aart. 357 § 1 k.p.c.Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodnie z wnioskiem, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybieart. 395 § 2 k.p.c.i orzeczenie zgodnie z wnioskiem. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu zaznaczył, że jego wniosek oparty jest naart. 788 § 1 k.p.c.podkreślając, żeA. D. (1)najpierw był odpowiedzialny rzeczowo, a obecnie odpowiedzialna rzeczowo jestA.P.. Podniósł, że składając wniosek starał się uzyskać tytuł wykonawczy przeciwko nabywcy nieruchomości.

UczestnicyA. D. (1)iA. P. (1)wnieśli o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uczestnicy zakwestionowali zasadność zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawcę.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie doart. 788 § 1 k.p.c.jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Przepis ten dopuszcza nadanie klauzuli przeciwko następcom prawnym zobowiązanego lub uprawnionego lub na ich rzecz. Dotyczy to wszystkich przypadków sukcesji, zarówno pod tytułem szczególnym, jak i pod tytułem ogólnym. Do przejścia uprawnień wierzyciela i obowiązków dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego może dojść w wyniku zawartej umowy lub zdarzeń, z którymi ustawa wiąże taki skutek, w szczególności w przypadku: przelewu wierzytelności, przejęcia długu, dziedziczenia, nabycia spadku na podstawie umowy ze spadkobiercą, indosu, przeniesienia własności dokumentu na okaziciela, a także w przypadku połączenia się spółek handlowych (por. A. Stangret-Smoczyńska „Komentarz do art. 788 k.p.c.”, LEX 2012).
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca domagał się nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty z dnia 20 czerwca 2011 roku, wyrokowi Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2012 roku oraz wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2013 roku, w sprawie o zapłatę toczącej się między wnioskodawcą a(...) Sp. z o.o., przeciwkoA. P. (1), która umową z dnia 17 września 2012 roku nabyła odA. D. (1)nieruchomość objętąksięgą wieczystą o nr (...). Na nieruchomości tej, zanimA. P. (1)nabyła ją odA. D. (1), ustanowiono na podstawie przywołanego nakazu zapłaty zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej. Tym samymA. P. (1)została dłużnikiem rzeczowym i wnioskodawca może, zgodnie zart. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece, dochodzić zaspokojenia z ww. nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.
Powyższe nie oznacza jednak, iżA. P. (1)stała się dłużnikiem osobistym wnioskodawcy, następcą prawnymA. D. (1). Nie doszło bowiem do sukcesji, do przejścia uprawnień wierzyciela i obowiązków dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego, do zbycia rzeczy lub prawa objętych sporem między wnioskodawcą a(...) Sp. z o.o.A. P. (1)nie może być traktowana jako następca prawnyA. D. (1)w zakresie jego sporu z wnioskodawcą. W związku z tym wykluczona jest możliwość zastosowania w stosunku doA. P. (1)art. 788 § 1 k.p.c.Ponadto należy nadmienić, iż wnioskodawca we wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wskazał, że jego dłużnicy osobiści uiścili wobec niego należność główną i koszty postępowań zalegając jeszcze z zapłatą odsetek. Wzajemne rozliczenia między wnioskodawcą a jego dłużnikami osobistymi nie wpływają jednak na możliwości zastosowania wobecA. P. (1)zapisuart. 788 § 1 k.p.c.
Należy także zauważyć, że gdy obok dotychczasowego dłużnika do stosunku zobowiązaniowego wstępuje nowy podmiot zobowiązany subsydiarnie nie występuje wówczas następstwo prawne (por. W. Siedlecki, „ Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego”, s. 1121; M. Muliński, Postępowanie..., s. 195; Z. Szczurek (w:) Egzekucja sądowa..., red. Z. Szczurek, s. 186). Między zatem odpowiedzialnościąA. D. (1)jako dłużnika osobistego wnioskodawcy a odpowiedzialnościąA. P. (1)jako dłużnika rzeczowego wobec wnioskodawcy nie występuje następstwo prawne umożliwiające zastosowanie wobec niej regulacji określonej wart. 788 § 1 k.p.c.W rezultacie wnioskodawca nieprawidłowo argumentuje w zażaleniu, że składając niniejszy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwkoA. P. (1)starał się stosownie do zapisu zart. 75 ustawy o księgach wieczystych i hipoteceuzyskać tytuł wykonawczy przeciwko nabywcy nieruchomości.
W świetle powyższego należało uznać, iż orzeczenie Sądu I instancji jest prawidłowe a zarzut wnioskodawcy o wzajemnej sprzeczności ustaleń Sądu Okręgowego niezasadny. Wnioskodawca nie wykazał bowiem przejścia praw lub obowiązków z jego dłużnika osobistegoA. D. (1)naA. P. (1). W związku z tym zarzuty naruszeniaart. 788 § 1 k.p.c.,art. 747 pkt 2 k.p.c.orazart. 328 § 2 k.p.c.w zw. z aart. 357 § 1 k.p.c.są bezpodstawne.
W konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie w pkt 1 postanowienia działając na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie wnioskodawcy. Natomiast wpkt 2Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie§ 12 ust 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.