Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 928/13
Data wyroku: 2013-09-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Michalska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z 17.12.1998r.

Sygnatura aktVI U 928/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 września 2013 roku

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Ewa Michalska
Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Engel
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 roku
sprawy z odwołaniaJ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wG.
z dnia 17 czerwca 2013 roku znak(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wG.
o przyznanie emerytury

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wG.z dnia 17 czerwca 2013 roku znak(...)w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. K.prawo do emerytury od dnia 17 czerwca 2013 roku poczynając.

Sygn. akt VI U 928/13

UZASADNIENIE
UbezpieczonyJ. K.wniósł odwołanie od decyzji ZUS z dnia 17.06.2013 r. o odmowie prawa do emerytury.
W uzasadnieniu wskazał, że legitymuje się ponad 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych
Pozwany –Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.W.. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczony na dzień 01.01.1999r nie udokumentował 15 lat pracy w warunkach szczególnych .

Sąd Okręgowy-Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
ustalił co następuje:

UbezpieczonyJ. K.urodził się dnia 17.06.1953 r. W dniu 4.06.2013r. złożył wniosek o przyznanie emerytury. Na dzień 01.01.1999r udowodnił okres ubezpieczenia wynoszący łącznie 27 lat, 3 miesiące i 12 dni okresów składkowych oraz nieskładkowych oraz 10 lat, 3 miesiące i 12 dni pracy w warunkach szczególnych. Składając wniosek pozostawał w zatrudnieniu i złożył oświadczenie, że nie jest członkiem OFE.
Decyzją z dnia 17.06.2013 r. pozwany odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury.

( dowód: akta emerytalne ZUS t.I: wniosek z dnia 4.06.2013r. k. 1-2, świadectwa pracy w warunkach szczególnych k. 8 i 10, świadectwa pracy k. 4-7 i 9, karta przebiegu zatrudnienia k. 17, raport z analizy konta k. 18, decyzja z dnia 17.06.2013 r. k.19 ).
Od dnia 13.09.1977 r. do dnia 31.03.1991 r.J. K.pracował w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...)wG.W.. na stanowisku mechanika samochodowego. Pracę wykonywał w systemie zmianowym w warsztacie. W warsztacie zatrudnionych było ponad 50 pracowników; wszyscy mechanicy, w tymJ. K., zajmowali się naprawami pojazdów wykorzystywanych w Przedsiębiorstwie. W zakresie wykonywanych napraw były m.in. wymiany silników i innych podzespołów, a wszystkie prace wykonywane były w kanałach remontowych. Czas wykonywania pracy bezpośrednio w kanałach wynosił około 85 % całego wymiaru czasu pracy, a pozostały czas mechanicy przeznaczali na przygotowanie stanowisk pracy, sprzątnięcie ich oraz na przerwy śniadaniowe, czy wyjście do toalety. Pracę w kanałachJ. K.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, innej pracy nie wykonywał. W okresie zatrudnienia został wysłany przez pracodawcę , do pracy na budowie eksportowej w NRD w okresie od 22.09.1988r. do 31.03.1989r., a po powrocie w dalszym ciągu wykonywał pracę mechanika w kanałach remontowych. Razem zJ. K.pracę w warsztacie w kanałach remontowych wykonywaliZ. D.( w latach 1973-1999 ) iK. S.( w latach 1970-1991 ).
ZarównoZ. D., jak iK. S.pobierają emeryturę z uwzględnieniem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w(...)w kanałach remontowych.
( dowód: akta osoboweJ. K., zeznania świadków:Z. D.k. 22-23 ( 02:04 ),K. S.k.23 ( 14:40 ), wyjaśnienia ubezpieczonego k. 24 ( 24:55 ), akta emerytalne świadkówZ. D.iK. S.)

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się uzasadnione.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest decyzja organu rentowego z dnia 17.06.2013 r. odmawiająca ubezpieczonemu prawa do emerytury.
Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że ubezpieczony wykazał przed Sądem, iż spełnia wszystkie warunki decydujące o nabyciu prawa do emerytury.
Zgodnie zart.184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.z 2004 nr 39 poz. 353ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyznoraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32, 33, 39 i 40 również po dniu 31 grudnia 2007 r. oraz nieprzystąpieniu do OFE.
Zgodnie zart. 32 ust. l ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.z 2004 nr 39 poz. 353ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed 1.01.1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt l ustawy. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (ust. 2 art. 32 ustawy). Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. l, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych /ust. 4 art. 32 ustawy/. Dotychczasowymi przepisami były przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. nr 8 poz.43 ze zm.).  Paragraf 2 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Wcześniejsze regulacje prawne, do których odnosi się w/w § 19 to : Rozporządzenie RM z 10.09.1956r w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia ( Dz.U nr 39 poz.176) skorygowane Rozporządzeniem RM z 26.08.1964r zmieniającymrozporządzenie w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia( Dz.U z 1964r nr 34 poz.215), Rozporządzenie RM z 29.06.1967r ( Dz.U nr 26 poz.121), Rozporządzenie RM z 27.06.1968r ( Dz.U nr 22 poz.148), Rozporządzenie RM z 23.05.1975r ( Dz.U z 1975r nr 18, poz.96). Na podstawieart.11 ust.4 ustawy z dnia 23.01.1968r o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin( Dz.U z 1968r nr 3 poz.6 ze zm ) ustalono dwie kategorie zatrudnienia pracowników – pierwsza obejmuje pracowników zatrudnionych m.in. w warunkach szkodliwych dla zdrowia ( ust.2 pkt.2) . Prace zaliczane do pierwszej kategorii zatrudnienia uważa się za prace wykonywane w szczególnych warunkach, o których mowa w§ 4 rozporządzenia z dnia 07.02.1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. nr 8 poz.43 ze zm.). Rozporządzeniem RM z 4.05.1979r w sprawie pierwszej kategorii zatrudnienia ( Dz.U z 1979r nr 13 poz.86, z 1981r nr 32 poz.186) do pierwszej kategorii zatrudnienia zaliczone są prace wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia.
W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w§ 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami (zob. SN w wyroku z 2.02.1996 r., II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). W uchwale z dnia 10.03.1984 r. w sprawie III UZP 6/84 Sąd Najwyższy stwierdził, że okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi ,niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy (por. wyrok SN z 4.08.1999 r., II UKN 619/98, OSNP 2000/11/439).
Pozwany uwzględnił ubezpieczonemu 10 lat, 3 miesiące i 12 dni pracy jako okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych , natomiast nie uwzględnił okresu pracy w(...)w latach 1977-1991 .Ubezpieczony nie zgodził się z decyzją pozwanego, w takiej sytuacji obowiązkiem Sądu było dopuszczenie wszelkich dostępnych dowodów i ich weryfikacja w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 KPC) na okoliczność pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych.
Analizując sporny okres zatrudnienia ubezpieczonego Sąd uwzględnił dokumenty osobowe zawarte w aktach osobowych pracodawcy, świadectwo pracy, a także akta emerytalne obu przesłuchanych świadków, ich zeznania i wyjaśnienia samego ubezpieczonego. Z dokumentów wynika jednoznacznie, że ubezpieczony pracował na stanowisku mechanika i mechanika samochodowego przez cały sporny okres. Natomiast z wyjaśnień ubezpieczonego i zeznań w sposób nie budzący wątpliwości Sądu wynika, że pracę mechanika i mechanika samochodowego ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w kanałach remontowych. Stałość takiego zatrudnienia Sąd uznał, pomimo tego, że i świadkowie i ubezpieczony wyjaśnili, że bezpośrednio w kanałach ubezpieczony pracował około 85% czasu, ale pozostały czas przeznaczony był na czynności przygotowujące pracę, sprzątanie stanowiska pracy i ustawowo zagwarantowane przerwy, np. na śniadanie. Tak więc, w ocenie Sądu, bezsporne jest uznanie wykonywania przez ubezpieczonego pracy w kanałach remontowych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wprawdzie w latach 1988-1989 ubezpieczony został oddelegowany do pracy za granicą, ale nawet odliczając ten wymiar 6 miesięcy od całego okresu zatrudnienia w(...)pozostały wymiar jest wystarczający do uznania, że ubezpieczony w warunkach szczególnych pracował ponad 15 lat.
Wykaz A prac w szczególnym charakterze, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego ( Dz. U z 1983r., nr 8 poz.43 tekst, z 1998r. nr 162 poz.1118) w dziale XIV- prace różne, pod poz. 16 wskazano prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych. Również załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 01.08.1983r. w sprawie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy nadzorowanych przez tegoż Ministra doprecyzowuje stanowiska pracy w tym dziale i wymienia pod poz. 16 prace mechaników samochodowych stale wykonujących pracę w kanałach remontowych.
Zgodnie z § 3 cytowanego wyżej rozporządzenia z 1983r za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, uważa się okres wynoszący 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Natomiast w myśl § 4 ust.1 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny 60 lat w dniu 17.06.2013r. , posiada wymagany staż emerytalny - okresy składkowe i nieskładkowe , w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych . Sąd zaliczył mu bowiem w brakującym wymiarze, oprócz okresu uznanego przez organ rentowy w wymiarze 10 lat, 3 miesięcy i 12 dni, wskazany wyżej okres pracy jako pracę w warunkach szczególnych w wymiarze co najmniej 13 lat i 9 dni.
Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest spełnienie wyłącznie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999 r. Ubezpieczony spełnia tę przesłankę. Ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32 również po dniu 31 grudnia 2007 r. oraz nieprzystąpieniu do OFE . Ubezpieczony, jak wynika z wniosku o emeryturę, nie przystąpił do OFE , wobec czego spełnił wszystkie przesłanki warunkujące prawo do przyznania emerytury.
Dlatego też działając na podstawieart.47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od dnia 17.06.2013r. poczynając.