Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 410/13
Data wyroku: 2013-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lilla Mateuszczyk, Joanna Walentkiewicz-Witkowska, Tomasz Szabelski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 k.c., art. 444 k.c.

Sygn. akt I ACa 410/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Tomasz Szabelski

Sędziowie:

SA Lilla Mateuszczyk
SO del. Joanna Walentkiewicz - Witkowska (spr.)

Protokolant:

sekr. sądowy Joanna Płoszaj

po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaZ. G.
przeciwko

Wojewódzkiemu Centrum (...)(...)wŁ.

o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt II C 997/11
1. oddala apelację;

    2. zasądza odWojewódzkiego Centrum (...)(...)wŁ.na rzeczZ. G.kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 410/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie z powództwaZ. G.przeciwkoWojewódzkiemu Centrum (...)(...)wŁ.o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę:

1
zasądził odWojewódzkiego Centrum (...)(...)wŁ.na rzeczZ. G.:

a
120.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia 2011 r., z tytułu zadośćuczynienia,

b
2.890 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia 2011 r., z tytułu odszkodowania,

c
30.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia 2011 r., z tytułu skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby, za okres od 29 marca 2005 r. do 31 maja 2011 r.,

d
rentę na zwiększone potrzeby po 500 złotych miesięcznie, płatną z góry do 10-go dnia każdego miesiąca, począwszy od 1 czerwca 2011 r. i na przyszłość z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat od dnia 24 sierpnia 2011 r.,

2
ustalił, żeWojewódzkie Centrum (...)(...)wŁ.ponosi odpowiedzialność za szkody mogące ujawnić się w przyszłości u powódki, a związane z operacją z dnia 8 marca 2004 r.,

3
oddalił powództwo w pozostałej części i nie obciążył powódki kosztami sądowymi w tym zakresie,

4
zniósł wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego,

5
określił wysokość wynagrodzenia biegłegoA. W.za wydaną opinię ustną na kwotę 42,40złotych,

6
określił wysokość wynagrodzenia biegłegoA. B.za wydaną opinię ustną na kwotę 160,63 złote,

7
polecił wypłacić biegłemuA. W.wynagrodzenie przyznane w punkcie 5, w kwocie 42,40 złotych i biegłemuA. B.wynagrodzenie przyznane w punkcie 6, w kwocie 160,63 złote z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi,

8
przyznał adwokatowiJ. K.z Kancelarii Adwokackiej wŁ.kwotę 8.856 złotych, zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu,

9
polecił wypłacić adwokatowiJ. K., wynagrodzenie opisane w punkcie 8 z funduszy Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi,

10
nakazał pobrać odWojewódzkiego Centrum (...)(...)wŁ.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi

a
kwotę 7.970 złotych z tytułu nie uiszczonej opłaty sądowej obciążającej pozwanego,

b
kwotę 1.031złotych z tytułu nie opłaconych wydatków poniesionych w trakcie procesu, obciążających pozwanego.

Powyższy wyrok zapadł na podstawie poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, z których wynika, że w pozwanej jednostce w dniu 8 marca 2004 r. przeprowadzono u powódki zabieg operacyjny wszczepienia endoprotezy totalnej typu(...)prawego stawu biodrowego. Po operacji wystąpiły powikłania.
W dniu 22 marca 2004 r. odnotowano pojawienie się surowiczego wycieku z rany i kaszel. Po zdjęciu szwów pojawił się wyciek płynnej treści z okolic tworzącej się blizny pooperacyjnej. Wyciek w ciągu kilku następnych dni powiększał się i miał charakter mętnej wydzieliny, wystąpił także duży obrzęk operowanej kończyny. W posiewie wymazu z rany pobranego w dniu 24 marca 2004 r. wyhodowano bakterię gronkowca złocistego(...)wrażliwą na teikoplaninę i wankomycynę. Powódce podawano antybiotyk(...)we wlewach dożylnych, co skutkowało zmniejszeniem się wycieku z przetoki.
W dniu 1 kwietnia 2004 r., po udrożnieniu przetoki ewakuowano powierzchowne martwicze tkanki, zaczerwienienie skóry wokół rany ustąpiło, utrzymywał się obrzęk kończyn dolnych, bardziej nasilony po prawej stronie.
Z. G.była dwukrotnie konsultowana przez chirurga naczyniowego, który w dniu 14 kwietnia 2004 r. nie stwierdził cech świeżej zakrzepicy żylnej. Po kontynuowaniu leczenia zachowawczego, w tym zastosowaniu oddzielnej laseroterapii, przetoka uległa zamknięciu. W dniu 7 kwietnia 2004 r. uzyskano jałowy posiew z wymazu z rany. Pacjentka została wypisana do domu dniu 19 kwietnia 2004 r.
Powódki nie powiadomiono o stwierdzeniu zakażenia gronkowcem złocistym.
Podczas pobytuZ. G.w pozwanej jednostce był remont, wszędzie było widać kurz i brud. Na sali pooperacyjnej, gdzie powódka leżała razem z 7-8 innymi osobami podczas zmiany opatrunków personel nie dezynfekował rąk ani łóżek, a opatrunki były pobierane z tego samego wózka. Po przeniesieniu powódki na tzw. brudną salę, położono ją na łóżku po poprzednim pacjencie bez uprzedniego jego zdezynfekowania, wymieniono jedynie pościel.
W okresie od 29 marca do 20 kwietnia 2005 r. powódka przebywała na Oddziale RehabilitacyjnymWojewódzkiego Szpitala (...)wS., gdzie została skierowana po prywatnej konsultacji u prof.N.z powodu nasilającego się bólu prawego stawu biodrowego. Przeprowadzone leczenie usprawniające nie przyniosło poprawy w zakresie zmniejszenia dolegliwości bólowych.
Podczas konsultacji prof.N.wyraził pogląd, że powódka musi zostać zoperowana po raz drugi z uwagi na stan zapalny i obluzowanie panewki stawu biodrowego.Z. G.nie chciała być ponownie pacjentką pozwanego szpitala z uwagi na złe warunki higieniczne, panujące w jednostce i zgłosiła się do specjalisty wSzpitalu (...)wW., gdzie przebywała w okresie od 12 do 31 października 2005 r. Stwierdzono u niej wówczas obluzowani panewkiC.prawego stawu biodrowego.
W dniu 19 października 2005 r. wykonano uZ. G.realloplastykę prawego stawu biodrowego z zastosowaniem endoprotezyT., osadzonej na cemencie chirurgicznym. Okres pooperacyjny przebiegł bez powikłań, w posiewie z okolicy operowanej nie znaleziono drobnoustrojów.
W 2007 roku doszło uZ. G.do ponownego otworzenia się przetoki i wycieku z okolicy blizny pooperacyjnej prawego stawu biodrowego, co skutkowało kolejnym pobytem powódki wSzpitalu (...)wW.Klinice (...), w okresie od 11 czerwca do 19 lipca 2007 r. z podejrzeniem infekcji. W badaniach bakteriologicznych z dnia 28 czerwca 2007 r. stwierdzono obecność(...)(Gronkowca naskórkowego). Podczas tej hospitalizacji wykonano wymianę obluzowanej i zakażonej panewki z prawego biodra, implantując nową panewkę osadzoną na cemencie z dodatkiem antybiotyków .
Powódka pozostawała pod opieką Poradni Zapaleń Kości, otrzymywała antybiotyki, wykonywano miejscowe oczyszczenia i okresowo dochodziło do zamykania przetoki.
Kolejna hospitalizacja powódki okazała się konieczna z uwagi na ponowne obluzowanie panewki endoprotezy prawego biodra z przetoką okolicy biodra. W okresie od 29 września do 28 października 2008 r. powódka przebywała wSzpitalu (...). W dniu 8 października 2008 r. powódka przeszła kolejny zabieg operacyjny, polegający na usunięciu sztucznej panewki stawu biodrowego i zastąpieniu jej następną, nieco większą i również umocowaną na cemencie, z dodatkiem antybiotyków . Dodatkowo założono implanty z gąbki z dodatkiem gentamycyny.
W badaniach bakteriologicznych w wymazie z przetoki z dnia 29 września 2008 r. nie znaleziono mikroorganizmów. W wymazie z dna panewki i fragmencie torebki z okolicy panewki 8 października 2008 r. nie znaleziono mikroorganizmów. W preparacie z okolic stawu biodrowego wykryto drobnoustroje z rodzaju(...).Po opuszczeniu szpitala w dalszym ciągu jednak dochodziło do otwarcia przetoki i wycieku płynnej treści.
Przed kolejną wizytą kontrolną, powódka poddana została szeregowi badań, w tym pobrano od niej wymaz z rany. W dniu 26 października 2009 r. ujawniono w nim koagulazoujemny gronkowiec metycyliniowrażliwy
W czasie pobytuZ. G.w szpitalu wW.w okresie od 12 do 15 stycznia 2010 r. wykonano punkcję prawego stawu biodrowego i biopsję pod kontrolą RTG -TV (fluoroskopii) z powodu podejrzenia septycznego obluzowania panewki protezy biodra prawego. Posiew okazał się jałowy. Po tym zabiegu dolegliwości w okolicy prawego stawu biodrowego uległy dalszemu nasileniu.
Z uwagi na silne dolegliwości bólowe w okolicy stawu biodrowego prawego, powódka została ponownie przyjęta do kliniki i pozostawała tam w dniach od 16 do 27 lutego 2010 r. Powódce wykonano diagnostykę obrazową i nie znaleziono zbiorników płynowych przestrzeni, pozwalających w tych badaniach jednoznacznie rozpoznać septyczne obluzowanie panewki protezy stawu biodrowego prawego
Podczas pobytuZ. G.w Klinice w okresie od 3 stycznia do 3 lutego 2011 r. postawiono rozpoznanie septycznego obluzowania endoprotezy(...)prawego stawu biodrowego.
W dniu 5 stycznia 2011 r. wykonano u powódki największy zabieg operacyjny - tzw. dealloplastykę, polegający na usunięciu wszystkich implantów. W to miejsce wszczepiono gąbki nasycone antybiotykami (gentamycyną i wankomycyną).
W wymazie z przetoki biodra z dnia 3 stycznia 2011 r. ujawniono bakterie:S.z gr.E.faecaiis (S.faecaiis) wrażliwy na penicylinę, zaś w posiewie z jamy szpikowej (głębokiej) z dnia 5 stycznia 2011 r. -S.epidermidis oporny na penicylinę, wrażliwy na inne antybiotyki, posiewie z jamy stawu z 5 stycznia 2011 r. - bakterieK.species,C.striatum/amycolatum wrażliwe na wszystkie antybiotyki iP.granulosum wrażliwy na wszystkie antybiotyki z wyjątkiemM.. Skutkiem zabiegu było znaczne skrócenie prawej kończyny dolnej (o ok. 10 cm).
W piątej dobie po zabiegu u powódki wystąpiła biegunka i uzyskano dodatni posiew. Zgodnie z procedurą zgłoszono zakażenie oraz wdrożono leczenie, uzyskując ustąpienie biegunki. Pacjentkę wypisano do domu z zaleceniami chodzenia za pomocą balkonika z odciążaniem i wyrównaniem skrócenia prawej kończyny dolnej odpowiednio grubszą podeszwą, zażywanie leków:C.,D.,C.,T..
Po zabiegu pojawił się wyciek z rany i powódkę hospitalizowano w okresie od 28 lutego do 19 marca 2011 r. z podejrzeniem infekcji loży po endoprotezie biodra prawego. Przez cały okres hospitalizacji wyciek zapalny z rany nie wystąpił. Podczas punkcji biodra w dniu 28 lutego 2011 r. posiew beztlenowo - tlenowy okazał się jałowy.
W chwili obecnej u powódkiZ. G.występują obustronne zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych. Po wszczepieniu endoprotezy totalnej typuC., osadzonej na cemencie w miejsce prawego stawu biodrowego w pozwanym szpitalu w 2004 r. doszło do objawów infekcji bakteryjnej i oddzielenia się implantowanej panewki .
W toku dalszego leczenia wykonano szereg kolejnych zabiegów operacyjnych, polegających na wymianach implantów i oczyszczaniu miejsca operowanego. Stosowano także antybiotykoterapię. Ostatecznie nie udało się opanować infekcji i zaistniała konieczność usunięcia wszystkich wszczepów. Po zabiegu w styczniu 2011 r. doszło do wygojenia blizn, ustąpiły objawy stanu zapalnego. Pozostaje stan określany jako „prawe biodro wiszące", w tym znaczne skrócenie względnej długości prawej kończyny dolnej, ograniczenie ruchomości stawów, znaczna dysfunkcja całej kończyny, wielomiejscowy zespół bólowy i pogorszenie ogólnej sprawności.
Uszczerbek na zdrowiu powódki, jako odległy skutek powikłań ropnych zaistniałych po zabiegu wykonanym w pozwanym szpitalu w dniu 8 marca 2004 r. w zakresie narządów ruchu, jest stały i obecnie wynosi 23 % (według poz. 145 c załącznika do Rozporządzenia Ministra 3racy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r.).
Fakt oddzielenia się panewki endoprotezyC.ma związek przyczynowo-skutkowy z zaistnieniem infekcji staphyloccocus aureus zdiagnozowanej w pozwanym szpitalu po zabiegu operacyjnym.
Przyczyną obluzowania panewki po operacji była infekcja bakteryjna, która zaistniała po pierwszym zabiegu operacyjnym - jest to najbardziej prawdopodobna przyczyna.
W przypadkuZ. G.doszło do zakażenia całego obszaru operowanego. Wystąpiły objawy zakażenia i kolejne zabiegi. Aktualny stan zdrowia powódki jest następstwem zabiegu przeprowadzonego przez pozwanego. Gdyby nie doszło do zakażenia w 2004 roku najprawdopodobniej wszystkie późniejsze operacje byłyby zbędne .
W związku z występowaniem przez wiele miesięcy czynnej przetoki na prawym biodrze konieczne było codzienne wykonywanie opatrunków. Wiązało się to z kosztami materiałów opatrunkowych, środków odkażających, działających miejscowo i środków działających osłonowo na skórę w okolicy tworzącej się przetoki. W przybliżeniu sączenie przetoki utrzymywało się łącznie przez 30 miesięcy. Koszt zużytych środków opatrunkowych i leków mógł zamknąć się w kwocie ok. 40 zł miesięcznie (bez antybiotyków stosowanych w warunkach ambulatoryjnych).
Powódka w chwili obecnej, ze względu na występowanie prawego „biodra wiszącego", wymaga okresowego przyjmowania leków o działaniu przeciwbólowym.
UZ. G.nadal występuje potrzeba praktycznie ciągłej rehabilitacji i potrzeba częściowej pomocy osób trzecich. Dotyczy to pomocy w niektórych czynnościach higienicznych, ubieraniu się, wyręczania lub pomocy praktycznie we wszystkich czynnościach związanych z nieco większym wysiłkiem, zwłaszcza z koniecznością stania lub chodzenia (przeciętnie około 3 godziny dziennie, z uwzględnieniem zakresu pomocy potrzebnej przed zabiegiem, ale wynikającej z faktu, ze powódka miała i nadal ma wszczepioną endoprotezę lewego stawu biodrowego ).
Obecnie uZ. G.występują znaczne ograniczenia funkcjonowania w życiu codziennym. Jest ona w stanie samodzielnie, choć z pewnym trudem zakładać dolne części odzieży, całkowicie ubrać się. Może samodzielnie przemieszczać się po mieszkaniu korzystając z pomocy balkonika ortopedycznego. Może także samodzielnie spożyć posiłek i w podstawowym zakresie korzystać z toalety. Nie jest natomiast w stanie wykonywać samodzielnie większych czynności higienicznych (kąpiel w wannie lub pod natryskiem), nie może samodzielnie zejść ze schodów, ani poruszać się na nieco większych dystansach (powyżej kilkunastu metrów), zwłaszcza po nierównym terenie. Nie może w dłuższym czasie wykonywać czynności obiema rękami i jednocześnie pozostawać w pozycji stojącej.
Zakres cierpień fizycznych i psychicznych powódki w związku z następstwami zakażenia po zabiegu operacyjnym, wykonanym w pozwanym szpitalu w dniu 8 marca 2004 r. należy określić jako ogromny, zaś rokowania na przyszłość jako trudne. Obecny stan jest utrwalony. Brak jest możliwości znaczącego poprawienia go wyłącznie przez zabiegi i ćwiczenia usprawniające . Może nastąpić jedynie pewna dalsza adaptacja powódki. Jedyną, raczej tylko teoretyczną szansę znaczącej poprawy stwarza jeszcze jeden zabieg operacyjny. Polegałby on na implantacji kolejnej endoprotezy. Zakładając niepowikłany przebieg gojenia powódka odzyskałaby zdolności lokomocyjne podporowe prawej kończyny dolnej. Obecnie są one drastycznie ograniczone. Mogłaby zacząć chodzić tylko przy pomocy jednej lub dwóch kul, stać się bardziej samodzielną Nawet jednak przy najlepszym przebiegu leczenia pooperacyjnego i dalszej koniecznej rehabilitacji powódka nie odzyska prawidłowej długości prawej kończyny dolnej, ani pełnego zakresu ruchomości prawego stawu biodrowego. Nie ma takich możliwości z przyczyn anatomicznych, gdyż doszło do obkurczenia się naczyń krwionośnych i nerwów w prawej kończynie dolnej. Można jedynie liczyć na wydłużenie wielkości 3-4 cm. U powódki istnieje nadto wzmożone ryzyko ponownego wystąpienia powikłań ropnych po kolejnym zabiegu operacyjnym. Należy wziąć pod uwagę także wiek powódki, stan ogólny i liczne schorzenia towarzyszące, które stanowią dodatkowe obciążenia i zwiększają ryzyko powstania powikłań.
Sąd Okręgowy podkreślił, że u powódki w różnych okresach powikłań, które wystąpiły po zabiegu implantacji protezy stawu biodrowego prawego w dniu 8 marca 2004 r. doszło do szeregu zakażeń wykazanych badaniami bakteriologicznymi okolicy operowanej różnymi bakteriami, w tym gronkowcami złocistymi i gronkowcami naskórkowymi.
Zakażenie gronkowcem złocistym, którego obecność wykazano w wymazie z rany pooperacyjnej w dniu 26.03.2004 r. tj. w 14 dni po zabiegu operacyjnym, należy uznać za typowe zakażenie szpitalne. Spełnia ono kryterium główne, jak i warunki (gorączka, obecność ropnia , opuchlizna kończyny , bakterie w wymazie).
Odpowiednie leczenie doprowadziło do zagojenia rany i eliminacji zakażenia tym gronkowcem. Brak jest podstaw do traktowania zakażenia operowanego stawu biodrowego różnego rodzaju bakteriami, m.in. gronkowcem naskórkowym, jako typowego zakażenia szpitalnego.
Niesprawność ruchowa wywołała konieczność zakupu specjalistycznego chodzika, którego koszt wyniósł około 400 zł. Skrócenie kończyny, jako skutek wyjęcia endoprotezy podczas ostatniej operacji kończyny stwarza konieczność zakupu specjalnych butów ortopedycznych, których koszt oscyluje wokół kwoty 100 zł. Powódka dokonała zakupu trzech par takiego obuwia. Powódka była dowożona do szpitala doW.przez rodzinę, jeden raz zaistniała konieczność skorzystania z płatnego transportu karetką.
Z. G.zamieszkuje wS., w mieszkaniu położonym na pierwszym piętrze, w budynku pozbawionym windy. Od 2006 roku pozostaje w separacji z mężem i mieszka sama. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 1100 złotych miesięcznie oraz przekazywanej jej przez męża kwoty po 300 złotych miesięcznie. Powódka bez pomocy innej osoby nie jest w stanie opuścić mieszkania i czyni to bardzo rzadko. Pomocy udzielały je córki - robiły zakupy, sprzątały.
U powódki zauważalne jest pogorszenie stanu psychicznego - stała mniej odporna psychicznie, bardziej nerwowa, wpada w panikę. W związku z tym otrzymała od lekarza receptę na lek przeciwdepresyjny, wcześniej pomagała sobie pijąc melisę.
W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że źródłem zarażenia powódki były zaniedbania personelu medycznego w przestrzeganiu zasad reżimu sanitarno - epidemiologicznego podczas leczenia powódki w pozwanym szpitalu. W tym okresie w placówce miał miejsce remont, wszędzie zalegał kurz, było brudno, a nadto - jak wynika z zeznań powódki i jej córkiM. M.- personel nie dochowywał zasad higieny w stosunku do pacjentów pooperacyjnych: łóżka nie były dezynfekowane przed kolejnym pacjentem, członkowie personelu nie dezynfekowali rąk podczas zmiany opatrunków.
Sąd przyjął, że na skutek bezprawności działania personelu pozwanej jednostki powódkaZ. G.nie otrzymała szansy na prawidłową rekonwalescencję po operacji prawego biodra, zwłaszcza że informacja o infekcji gronkowcem złocistym została przez lekarzy zatajona przed powódką. Bezpośrednim skutkiem takiego postępowania było obluzowanie się panewki operowanego stawu, które miało charakter septyczny i stworzyło konieczność przeprowadzenia kolejnego zabiegu w październiku 2005 roku.
Sąd Okręgowy podkreślił, że gdyby nie doszło do zakażenia powódki przy pierwszym zabiegu lub nie operowano by powódki w stanie zakażenia nie pojawiłyby się wszystkie negatywne konsekwencje tego stanu, przede wszystkim obluzowanie stawu i konieczność dalszych operacji. Sąd ten przyjął, że źródłem wszelkich powikłań operowanego biodra było zakażenie do jakiego doszło w roku 2004. Pozwany nie podważył opinii biegłego ortopedy, że przyczyną stanu Z.G.jest nieprawidłowe postępowanie operacyjne.
Sąd Okręgowy stwierdził, że rozmiar cierpień powódki, związanych z koniecznością poddania się kolejnym zabiegom operacyjnym, długotrwałej, bolesnej hospitalizacji i rehabilitacji, której potrzeba istnieje do dnia dzisiejszego, był ogromny. Powódka doświadcza znacznego stopnia niepełnosprawności, a rokowania na przyszłość są trudne, nie tylko ze względu na podeszły wiek powódki ( 79 lat), ale przede wszystkim nieodwracalność zmian, do jakich doszło w wyniku operacji stawu biodrowego i utrwalony stan niepełnosprawności, jak również wzmożone ryzyko ponownego wystąpienia powikłań ropnych po kolejnym zabiegu operacyjnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że adekwatną kwotą zadośćuczynienia będzie 120.000 zł, związana ze skutkami działań pozwanego szpitala podczas operacji.
Częściowo zasadne było także żądanie zasądzenia odszkodowania.
Tytułem odszkodowania została przyznana powódce kwota 2.890 zł obejmująca:
- 990 zł poniesione przez powódkę na turnus rehabilitacyjny - zgodnie z rachunkiem złożonym do akt sprawy ;
- 400 zł poniesione przez powódkę na zakup chodzika ( zgodnie z zeznaniami córki powódki korespondującymi z treścią stosownej faktury);
- 300 zł poniesione przez powódkę na zakup trzech par butów ortopedycznych –( zeznania córki powódki) ;
- 1.200 zł - koszt zakupu środków opatrunkowych – ( zgodnie z opinią biegłego ortopedy, przyjmując, że sączenie z przetoki utrzymywało się łącznie przez 30 miesięcy, a koszt zużytych środków opatrunkowych wynosiło około 40 zł miesięcznie).
Sąd Okręgowy uwzględnił w całości żądanie opiewające na zasądzenie na przyszłość renty z tytułu zwiększonych potrzeb oraz żądanie zasądzenia skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby. Zwiększone potrzeby powódki obejmują bowiem:
- koszt pomocy osób trzecich w wymiarze trzech godzin dziennie (zgodnie z opinią biegłego ortopedy),
- koszt zakupu leków przeciwbólowych w związku z występowaniem tzw. „biodra wiszącego" w kwocie około 20 zł miesięcznie (zgodnie z opinią biegłego ortopedy).
W zakresie kosztów opieki osób Sąd Okręgowy odwołał się do stawki wynagrodzenia za godzinę opieki według(...)wŁ., która od lipca 2009 r. wynosi 9,50 zł, a w soboty, niedziele i święta - 200% stawki za dni powszednie.
Sąd ten wskazał ponadto, że w zakresie kosztów pomocy osób trzecich w okresie obejmującym żądanie skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby, ich wyliczenie, uwzględniające obowiązujące w okresie od 29 marca 2005 r. do 31 maja 2011 r. stawki wskazywało, że sam już składnik renty w postaci kosztów pomocy osób trzecich wyczerpuje roszczenie powódki o skapitalizowaną rentę na zwiększone potrzeby w tym czasie, opiewające na kwotę 30.000 zł.
Należne odsetki Sąd Okręgowy zasądził, zgodnie z żądaniem pozwu, opierając się naart. 481 § 1 k.c.od doręczenia odpisu pozwu.
Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do powódkiZ. G.ustalił odpowiedzialność pozwanego szpitala za szkody mogące ujawnić się w przyszłości, a związane z operacją z dnia 8 marca 2004 r. Nie można bowiem zdaniem Sądu Okręgowego całkowicie wykluczyć pojawienia się dalszych niekorzystnych następstw zdrowotnych operacji z dnia 8.03.2004 r.
W pozostałej części, przekraczającej kwotę zasądzonego zadośćuczynienia i odszkodowania, powództwo zostało oddalone, jako niezasadne.
O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 100 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozliczenia, uwzględnił również trudną sytuację rodzinną i materialną powódki i jej stan zdrowia i na zasadzieart. 102 k.p.c.nie obciążyłZ. G.kosztami sądowymi w zakresie oddalonej części powództwa .

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części, w zakresie pkt 1 i 2, zarzucając mu:

1
naruszenie prawa materialnego - art. 420 w zw. z 417k.c.poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędne przyjęcie odpowiedzialności pozwanego za trwały uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie narządu ruchu w związku z operacją odbytą w dniu 8 marca 2004 roku;

2
sprzeczność poczynionych ustaleń z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez przyjęcie, iż bezpośrednim skutkiem zakażenia gronkowcem złocistym było septyczne obluzowanie panewki i konieczność wykonania zabiegu w październiku 2005 roku oraz wszelkie dalsze powikłania.

W następstwie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 i 2 poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od powódki na rzecz pozwanego za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji według norm przepisanych oraz o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze według norm przepisanych.
W piśmie procesowym z dnia 17 października 2013 roku , stanowiącym uzupełnienie apelacji strona pozwana w rozwinięciu merytorycznego stanowiska podniosła także zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych pozwem, co uzasadnia wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. Zdaniem apelującego, skoro pogorszenie stanu zdrowia powódki wynika z zachowań pozwanego Szpitala, to bieg terminu przedawnienia roszczeń powódki rozpoczął się w dniu 8 marca 2004 roku, a najpóźniej w dniu 16 kwietnia 2004 roku, kiedy wystawiono powódce kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Zdaniem apelującego bezsprzecznie fakt zakażenia był znany powódce co najmniej w roku 2007 , kiedy to zaszła konieczność wymiany zakażonej panewki, a w badaniach bakteriologicznych stwierdzono obecność gronkowca. Fakt zakażenia wynika, zdaniem apelującego, z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, wystawionej przezSzpital (...)wW..
Apelujący dodatkowo podniósł, że sąd orzekający zaniechał rozpatrzenia odpowiedzialności pozwanego przez pryzmat przesłanki winy, a w odniesieniu do zdarzeń wyrządzających szkody medyczne, które wystąpiły przed nowelizacją art. 417, dokonaną z dniem 1 września 2004 roku zachowała aktualność wykładnia tego przepisu, odwołująca się do przesłanki winy, jako podstawy odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego, pozostającego poza sferą wykonywania władzy publicznej . To z kolei zdaniem apelującego oznacza, że rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego zapadło bez rozpoznania istoty sprawy , a to winno skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie w całości i przyznanie pełnomocnikowi powódki od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej jej z urzędu w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył :

Apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.

W pierwszej kolejności należy się odnieść do podniesionego na etapie postępowania apelacyjnego zarzutu przedawnienia roszczeń powódki. W tym zakresie strona pozwana wykazuje pewną niekonsekwencję, bowiem z jednej strony twierdzi, że zakażenie gronkowcem złocistym, do jakiego doszło podczas pobytu powódki w tej palcówce w marcu i kwietniu 2005 roku zostało wyleczone i nie ma związku ze szkodą , jakiej w późniejszym okresie doznała powódka , a drugiej strony powołuje się na upływ trzyletniego terminu przedawnienia , który swój bieg rozpoczął już w dniu zabiegu, a najpóźniej w dniu wystawienia karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Jeśli , jak chce apelujący, powódka została wyleczona to nie mógł rozpocząć się bieg przedawnienia, bo nie powstała żadna szkoda. Dodać należy, że fakt zakażenia powódki gronkowcem został przed nią zatajony przez lekarzy i personel pomocniczy. Nie ma wątpliwości, że rozpoczęcie biegu przedawnienia dla roszczeń powódki nie mogło datować się na 8 marca 2004 roku czy 16 kwietnia 2004 roku.
Nie można też zgodzić się z apelującym, że fakt zakażenia był powódce znany z całą pewnością w lipcu 2007 roku , bo stosowny zapis wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego zeSzpitala (...)wW.. Dokument ten znajduje się w aktach na k- 11 . Mówi się tam jedynie o wymianie obluzowanej i zakażonej panewki z biodra prawego i gąbce z gentamycyną. Informacje zawarte w karcie dla pacjenta laika w żadnym razie nie zawierają prostego i czytelnego komunikatu o zakażeniu obszaru operowanego. Nie zostały tam także odnotowane wyniki badań bakteriologicznych z czerwca 2007 roku.
Kolejna hospitalizacja miała miejsce w październiku 2008 roku- wtedy doszło do ponownego obluzowania panewki endoprotezy z przetoką okolicy biodra. Pozew wpłynął do Sądu w dniu 11 lipca 2011 roku i należy przyjąć, że z zachowaniem trzyletniego terminu przedawnienia. Z zeznań powódki wynika, że o zakażeniu gronkowcem dowiedziała się w roku 2009, kiedy lekarz powiedział jej o możliwości straty całej kończyny.
Odwołując się do wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 marca 2006 roku, wydanego w sprawie 1116/05 ( baza LEX nr 194518) oraz uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r. III PO 6/62 OSNCP 1964/5/87) należy wskazać, że przepisart. 442 § 1 k.c.wiąże rozpoczęcie biegu przedawnienia z powzięciem przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, a nie o zakresie szkody czy trwałości jej następstw. Właściwą chwilą dla określenia początku trzyletniego biegu terminu przedawnienia jest moment "dowiedzenia się o szkodzie", gdy poszkodowany "zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia, wskazujących na fakt powstania szkody"; inaczej rzecz ujmując, gdy ma "świadomość doznanej szkody".  O świadomości doznanej szkody po stronie powódki można mówić najwcześniej w październiku 2008 roku, a najpewniej w roku 2009.

Przechodząc do dalszej części rozważań Sąd Apelacyjny pragnie wskazać, że podziela w pełni ustalenia Sądu I instancji i przyjmuje je za własne.
Odnosząc się do zarzutu sprzeczności ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego należy uznać, że nie ma on żadnego uzasadnienia w okolicznościach rozpatrywanej sprawy. Apelujący podnosi, że Sąd meriti przyjął bezzasadnie, że bezpośrednim skutkiem zakażenia gronkowcem złocistym było septyczne obluzowanie panewki i konieczność wykonania zabiegu w dniu19 października 2005 roku, a także wszelkie dalsze powikłania związane z koniecznością przeprowadzenia kolejnych czterech zabiegów. Zdaniem apelującego pierwsza adnotacja o septycznym obluzowaniu panewki pochodzi z roku 2007. Nadto apelujący krytycznie odniósł się do wniosków opinii wydanej przez biegłego ortopedę, a właściwie w apelacji je zakwestionował.
Odwołanie się do wynikającego z akt sprawy przebiegu procesu pozwala przyjąć brak podstaw do przyjęcia tak sformułowanego zarzutu.
Apelujący wskazuje, że wbrew zgromadzonym dowodom Sąd Okręgowy przyjął, że bezpośrednim skutkiem zakażenia gronkowcem złocistym z pozwanym Szpitalu było septyczne obluzowanie panewki i konieczność wykonania zabiegu w październiku 2005 roku oraz wszelkie dalsze powikłania.
Sąd Okręgowy w swych ustaleniach wskazał, że rozpoznanie septycznego obluzowania endoprotezy zostało postawione podczas pobytu powódki wSzpitalu (...)w okresie od 3 stycznia 2011 roku do 3 lutego 2011 roku ( karta informacyjna k- 19 akt). Natomiast w rozważaniach przyjął, że septyczne obluzowanie panewki operowanego stawu, które miało charakter septyczny stworzyło konieczność przeprowadzenia kolejnego zabiegu już w październiku 2005 roku. Okoliczność ta nie rzutuje w żaden sposób na prawidłowość rozstrzygnięcia, bowiem z opinii biegłego ortopedy wynika jednoznacznie , że już w październiku 2005 roku istniały objawy infekcji, która nawracała w dalszym okresie i rodziła konieczność kolejnych zabiegów. Także biegły ds. chorób zakaźnych, o czym mowa niżej , potwierdził tę okoliczność.
Przypomnieć należy, że zgodnie zart. 232 k.p.c.strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne . Z koleiart. 3 k.p.c.stanowi, że strony i uczestnicy postepowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Z powyższego wynika, że co do zasady strony winny przedstawić odpowiedni materiał dowodowy. Sąd przeprowadził wszystkie zawnioskowane przez strony dowody, opinie pisemne biegłych lekarzy chirurga -ortopedy i biegłego ds. chorób zakaźnych były uzupełniane na rozprawie poprzedzającej wyrokowanie w zakresie wnioskowanym przez strony. Przed zamknięciem rozprawy strony nie wniosły o uzupełnienie postępowania dowodowego, zatem w ich ocenie zgromadzony materiał dowodowy był kompletny,
Apelujący formułując rozpatrywany zarzut odwołuje się do jedynie do opinii biegłego ds. chorób zakaźnych, uznając za argument wiodący zbyt dużą odległość czasową pomiędzy pobytem w pozwanej placówce(...), a wystąpieniem infekcji w roku 2007. Z opinii tego biegłego wynika jednak, że pierwsze objawy zakażenia w operowanym stawie stwierdzono po około 19 miesiącach od pierwszego zabiegu , a więc w roku 2005. W świetle tej opinii nie ma też wątpliwości, że po wszczepieniu endoprotezy w roku 2004 doszło do objawów infekcji bakteryjnej, do otwarcia przetoki. Także zakwestionowane w apelacji ustalenie Sądu o ponownym otwarciu przetoki i wycieku z rany w roku 2007 było prawidłowe, zostało potwierdzone w opinii biegłego ortopedy ( k- 335 akt).
Wnioski tej opinii należy zestawić, jak to uczynił Sąd Okręgowy, z kategorycznymi, nie podważonymi i nie zakwestionowanymi przez stronę pozwaną wnioskami opinii biegłego chirurga –ortopedy, który w ramach swej specjalizacji był bardziej właściwy do dokonania oceny w tym zakresie, niż biegły z zakresu chorób zakaźnych, którego wnioski są wprawdzie logiczne, ale nie uwzględniają specyfiki leczenia ortopedycznego. Z opinii biegłego draA. W.jednoznacznie wynika, że przyczyną obluzowania panewki po operacji była infekcja bakteryjna, która zaistniała po pierwszym zabiegu operacyjnym i jest to najbardziej prawdopodobna przyczyna zaistniałego stanu, inne są możliwe, ale mało prawdopodobne. Aktualny stan zdrowia powódki jest wynikiem tego co zaszło po pierwszym zabiegu i gdyby nie doszło do zakażenia w roku 2004 późniejsze operacje byłyby najprawdopodobniej zbędne .
To pozwoliło Sądowi Okręgowemu przesądzić zasadę odpowiedzialności strony pozwanej wobec powódki.
Jedynie częściowo zasadny był zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego –art. 420w zw. zart 417 k.c.W tym zakresie Sąd I instancji przyjął, że pozwany jako publiczny zakład opieki zdrowotnej , wyposażony w osobowość prawną mieści się z w zakresie podmiotowymart. 420 k.c.. Do strony pozwanej odnoszą się reguły odpowiedzialności za szkody medyczne ukształtowane na gruncieart. 417 k.c.Nie ma też wątpliwości, że państwowa osoba prawna ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez jej funkcjonariusza. Funkcjonariuszami państwowych osób prawnych są zarówno lekarze , jak i personel pomocniczy zakładu leczniczego. Dalej Sąd podkreślił, że odpowiedzialność oparta na przepisieart. 420 i 417 k.c.wchodzi w grę , gdy szkoda została wyrządzona w sposób bezprawny i odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 roku SK 18/009OTK 2001/8/256) zgodnie z którymart. 417interpretowany zgodnie zart. 77 ust.1 Konstytucjijest podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa, gdy szkoda została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej czynności ( eliminacja winy oznacza, że dla przypisania odpowiedzialności wystarcza wykazanie działania lub zaniechania obiektywnie niezgodnego z prawem).
Strona pozwana w piśmie procesowym z dnia 17 października 2013 roku, zawierającym uzupełnienie apelacji przedstawiła wywód co do błędnego zaniechania rozpatrzenia odpowiedzialności pozwanego przez pryzmat przesłanki winy. Apelujący, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego podniósł, że w odniesieniu do zdarzeń wyrządzających szkody medyczne , które nastąpiły przed nowelizacjąart. 417 k.c., dokonaną z dniem 1 września 2004 roku zachowała aktualność wykładnia, odwołująca się do przesłanki winy, jako podstawy odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego , pozostającego poza sferą wykonywania władzy publicznej. Brak rozważań Sąd I instancji w tym zakresie winien, zdaniem apelującego, skutkować uznaniem, iż wydane rozstrzygnięcie zapadło bez rozpoznania istoty sprawy .
Odwołując się za apelującym do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 roku, wydanego w sprawie II CSK 218/2007 ( baza LEX 487547) należy wskazać, że z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że zdarzenie, w następstwie którego powódka doznała szkody (zabieg wszczepienia endoprotezy w warunkach zaniedbań sanitarnych skutkujących zakażenie wirusem gronkowca złocistego), miało miejsce w marcu 2004 roku r. W tym czasie obowiązywałart. 420 k.c., który odsyłał do reguł określających odpowiedzialność Skarbu Państwa, a więc m.in.art. 417 k.c.Artykuł 420 k.c.został uchylony przezart. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Wart. 5tej regulacji przewidziano jednak, że do zdarzeń i stanów prawnych, powstałych przed wejściem jej w życie (1 września 2004 r.) stosuje się przepisyart. 420 i art. 417 k.c.W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/2000 (OTK 2001, nr 8, poz. 256) wyłoniła się kwestia właściwego odczytania przesłanek odpowiedzialności deliktowej samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej na gruncieart. 417 k.c.w brzmieniu sprzed jego nowelizacji, dokonanej wzmiankowaną wyżejustawą z dnia 17 czerwca 2004 r.Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 417 k.c.rozumiany w ten sposób, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, jest zgodny zart. 77 ust. 1Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał dokonał tym samym oceny zgodnościart. 417 k.c.z normą konstytucyjną statuującą obiektywną odpowiedzialność za szkody wyrządzone bezprawnym działaniem organów władzy publicznej. Uznał za bezpodstawne zabiegi interpretacyjne prowadzące do uzupełnienia treściart. 417 k.c.o przesłankę winy funkcjonariusza w odniesieniu do wykonywanych przez niego czynności, będących przejawem działania organu władzy publicznej. Nie orzekł natomiast o niekonstytucyjnościart. 417 k.c.W związku z powyższym przyjąć należy, że w odniesieniu do zdarzeń wyrządzających szkody medyczne, które wystąpiły przed nowelizacjąart. 417 k.c., dokonaną z dniem 1 września 2004 r. powołaną wyżejustawą z 17 czerwca 2004 r.zachowała aktualność utrwalona w judykaturze wykładnia tego przepisu odwołująca się do przesłanki winy, jako podstawy odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego, pozostającego poza sferą wykonywania władzy publicznej. Dokonana przez Trybunał Konstytucyjny częściowa reinterpretacjaart. 417 k.c.nie sprzeciwia się więc uznaniu, że przepis ten, poprzez odesłanie zawarte wart. 420 k.c., wyznacza przesłanki odpowiedzialności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej za szkody związane z leczeniem, mające swoje źródło w zdarzeniu zaistniałym przed dniem 1 września 2004 r.
Nie wdając się głębiej w spór jurydyczny, związany z tą kwestią Sąd Apelacyjny pragnie podkreślić ewidentne elementy winy, wskazane przez Sąd Okręgowy w postaci istotnych zaniedbań w przestrzeganiu zasad reżimu sanitarno-epidemiologicznego, powodujących wysokie prawdopodobieństwo zakażenia powódki podczas jej pobytu w pozwanej placówce, w szczególności w czasie wykonania zabiegu operacyjnego w dniu 8 marca 2004 roku ( zalegający brud i kurz w czasie trwania remontu, brak dezynfekcji łóżek przed kolejnym pacjentem, zaniechanie dezynfekowania rąk podczas zmiany opatrunków i zainfekowanie bakterią gronkowca całego obszaru operowanego) . W żadnym razie nie można twierdzić, że powyższa okoliczność może skutkować uznaniem, iż wydane rozstrzygnięcie zapadło bez rozpoznania istoty sprawy .

Apelacja strony pozwanej kwestionuje także ustalenie odpowiedzialności za szkody mogące ujawnić się w przyszłości , a związane z operacją z dnia 8 marca 2004 roku, ale nie zawiera w tym zakresie żadnych innych , poza omówionymi , zarzutów , nie zawiera ich także pismo procesowe strony pozwanej z dnia 17 października 2013 roku, stanowiące uzupełnienie apelacji, więc poza odwołaniem się do trafności argumentów Sądu Okręgowego w tym zakresie, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia , czynienie dalszych rozważań wydaje się zbędne .
Poza sformułowaniem omówionych wyżej zarzutów apelujący nie zakwestionował wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, odszkodowania i renty. Zasądzone zaskarżonym wyrokiem kwoty z powyższych tytułów znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, nie są wygórowane i zostały szczegółowo wyliczone i uzasadnione przez Sąd Okręgowy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił apelację strony pozwanej na podstawieart. 385 k.p.c.
Równocześnie , zgodnie z żądaniem zawartym w odpowiedzi na apelację i ponowionym w toku rozprawy apelacyjnej w dniu 30 października 2013 roku Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powódki koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.a także zgodnie z§ 6 pkt. 6 i § 13 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu/Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./