Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 44/13
Data wyroku: 2013-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Kurzeja, Grzegorz Misina, Iwona Wilk
Słowa kluczowe: Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Podstawa prawna: art. 293 ksh w zw. z art. 228 pkt 2 ksh

Sygn. akt V ACa 44/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Iwona Wilk

Sędziowie :

SA Barbara Kurzeja
SO del. Grzegorz Misina (spr.)

Protokolant :

Barbara Knop

po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwB.
przeciwkoP. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt XIV GC 169/11

1
oddala apelację;

2
zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt V ACa 44/13

UZASADNIENIE
Powódka -(...)sp. z o.o wB.domagała się w pozwie zasądzenia na jej rzecz od pozwanegoP. S.kwoty 181.401,82 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 16 grudnia 2009r. i kosztami postępowania. Na uzasadnienie żądania podała, że pozwany pełniąc funkcję prezesa zarządu powodowej spółki nadużył swoich uprawnień i samowolnie pobrał z kasy spółki, w formie zaliczek, łącznie kwotę 181.401,82 zł, której nie zwrócił do dnia wniesienia pozwu, lecz przywłaszczył ją w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Jako podstawę prawną roszczenia powódka wskazała przepisart. 293 § 2 k.s.h.
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz zasadzenie kosztów postępowania. Przyznając fakt pełnienia funkcji prezesa zarządu powodowej spółki zaprzeczył, jakoby przywłaszczył sobie jej majątek . Wyjaśnił, że podejmował z kasy spółki środki pieniężne, które następnie przeznaczał na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników spółki.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu.
Z ustaleń tego Sądu przytoczonych niżej w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy wynika, następujący stan faktyczny.
W okresie od 4 października 2004r. do 23 lipca 2009r. pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu powodowej spółki . Właścicielem 100% udziałów w powodowej spółce jest(...)wK.. Na podstawie umowy użytkowania z dnia 18 lipca 2007r.(...)oddało w odpłatne użytkowanie wszystkie posiadane przez siebie udziały z prawem pobierania pożytków oraz prawem wykonywania głosuspółce (...) S.AwK.. W tym czasie funkcję przewodniczącego rady nadzorczejspółki (...)pełniłM. P., a prezesem zarządu tej spółki byłD. M..M. P.posiadał 100% akcjispółki (...)i jednocześnie został ustanowiony pełnomocnikiem(...).D. M.jednocześnie pełnił funkcję prokurenta powodowej spółki. Począwszy od dnia 30 września 2004r. pozwany zatrudniony był u powódki na podstawie umowy o pracę w charakterze kierownikaośrodka (...)wŁ.. Uchwałą nr(...)zgromadzenia wspólników nie udzielono pozwanemu absolutorium z wykonywania obowiązków prezesa zarządu za okres od 1stycznia 2009r. do 23 lipca 2009r. Pozwany podjął z kasy spółki pieniądze w wysokości dochodzonej pozwem.M. P.będący wyłącznym akcjonariuszemspółki (...) S.Austalił system rozliczania wynagrodzeń pracowników świadczących prace na rzecz powodowej spółki. WcześniejP. S.zwrócił się doM. P.o określenie sposobu postępowania z osobami zgłaszającymi się do pracy sezonowej, którzy nie chcą zawierać umowy o pracę. WówczasM. P.zadecydował, by pozwany pobierał pieniądze z kasy spółki w formie zaliczek , a następnie wypłacał je pracownikom. Dalej bądźD. M.bądźM. P.zwracali pozwanemu wypłacone pracownikom pieniądze, a ten wpłacał je do kasy powódki. Pozwany prowadził zeszyt, w którym odnotowywał wypłacane pracownikom kwoty, a ci kwitowali w zeszycie ich odbiór własnoręcznym podpisem.D. M.osobiście kilkakrotnie przywoził pozwanemu gotówkę otrzymaną odM. P.w celu jej wpłaty do kasy powódki. Bezpośrednia wypłata wynagrodzenia przez pozwanego do rąk zatrudnionych miała to na celu zmniejszenie kosztów spółki o wypłatę składek na rzecz ZUS i pochodnych, co nie pozostawało bez wpływu na wysokość dywidendy należnejspółce (...) S.A.Fakt pobierania pieniędzy z kasy spółki przezP. S.w celu wypłaty wynagrodzenia pracownikom zatrudnionym wŁ.znalazł potwierdzenie w zeznaniach świadków. Pozwany wypłacał pracownikom wynagrodzenia w wysokości adekwatnej do świadczonej przez nich pracy i nie odbiegały one od powszechnie obowiązujących na tym terenie. Pozwany miał świadomość, iż wypłata wynagrodzenia poza ewidencją narusza przepisy. Pozwany zatrudniał część pracowników na terenie ośrodka wŁ.na podstawie ustnej umowy zlecenia, ustnej umowy o pracę, lub pisemnej umowy. Część pracowników otrzymywała wynagrodzenie osobiście , do rąk własnych, wypłacane przez pozwanego. Wszyscy pracownicy otrzymali zapłatę za wykonane prace w wysokości wcześniej ustalonej. Niezależnie od powyższego pozwany wypłacał pracownikom premie, a niektórym z nich zwrot kosztów dojazdu. Te świadczenia oraz wynagrodzenia otrzymywane na podstawie ustnych umów pozwany wypłacał w formie gotówkowej do rąk własnych otrzymującego zapłatę, za pokwitowaniem ich odbioru, w zeszycie prowadzonym przez niego.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji przytaczając treśćart. 293 k.s.huznał, że powódka nie wykazała, by pozwany wyrządził jej szkodę i na czym szkoda ta polegała. Nadto Sąd zauważył, że powódka nie wskazała, które przepisy naruszył swoim zachowaniem pozwany, nie przywołała ich ani w pozwie, ani w jego uzasadnieniu. Powódka nie odniosła się w ogóle do szkody, którą ewentualnie spowodował pozwany działaniem sprzecznym z prawem ograniczając się wyłącznie do okoliczności pobrania przez pozwanego zaliczek i nie rozliczenia się z nich. Tym czasem okoliczność braku formalnego rozliczenia zaliczek pobranych przez pozwanego nie przesądza jeszcze o powstaniu u powódki szkody, gdyż pobrane przez pozwanego środki pieniężne zostały wypłacone zatrudnionym przez pozwanego pracownikom na terenie ośrodka wŁ.. Zatem działanie pozwanego, chociaż należy ocenić je jako naganne, nie doprowadziło do powstania szkody u powódki. Natomiast brak prawidłowego rozliczenia w dokumentacji księgowej powódki wypłaconych wynagrodzeń, nie może być utożsamiane ze szkodą w rozumieniuart. 293 k.s.h.
W apelacji od tego wyroku powódka domagała się zmiany wyroku i orzeczenia zgodnie z żądaniem pozwu przy uwzględnieniu kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji .
Wyrokowi zarzuciła:
I. Sprzeczność ustaleń Sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegająca na :
1.ustaleniu, że na skutek działań pozwanego powódce nie została wyrządzona szkoda ,
2.ustaleniu,że pozwany nie dopuścił się działań sprzecznych z prawem i dochował należytej staranności,
II. Naruszenie przepisów prawa procesowego , a toart.233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny ,
III. Naruszenie prawa materialnego, a toart. 293 § 1 k.s.hpoprzez jego błędną wykładnię oraz nieuzasadnione niezastosowanie .
Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje .
Zarzuty apelacji stanowią polemikę z dokonaną przez Sąd I instancji oceną materiału dowodowego oraz ostatecznym wnioskiem tego Sądu, iż powódka nie zdołała udowodnić, że niezgodne z prawem działanie pozwanego wyrządziło jej szkodę. Z pola widzenia Sądu I instancji jak i obu stron umknęło jednak istotne zagadnienie , jakim jest legitymacja czynna powódki do wystąpienia przeciwko pozwanemu z roszczeniem odszkodowawczym. Legitymacja ta powinna zostać wykazana poprzez załączenie do pozwu uchwały wspólników powodowej spółki podjętej w trybieart. 228 pkt 2 k.s.h .Zgodnie z treścią tego przepisu , uchwały wspólników wymaga postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy sprawowaniu zarządu. Niewątpliwie roszczenie oparte na przepisieart.293 k.s.hjest roszczeniem o naprawienie szkody wyrządzonej przy sprawowaniu zarządu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w motywach wyroku z dnia 4 lipca 2012r. sygn. I CSK 635/12, brak uchwały wspólników wymaganejart. 228 pkt 2 k.s.h.powinien być rozważany w płaszczyźnie legitymacji materialnej spółki. Uchwała wspólników o dochodzeniu takiego roszczenia nosi cechy oświadczenia woli, wyraża interes prawny właściciela i jego wolę uzyskania ochrony prawnej. Uchwała w tym przedmiocie nie jest więc wyłącznie prawem wewnętrznym spółki, a przez swą treść powinna być traktowana jako przesłanka merytoryczna powództwa. Brak uchwały wspólników prowadzi do oddalenia powództwa z braku legitymacji czynnej. Pogląd ten Sąd Apelacyjny podziela w całej rozciągłości. Powódka nie tylko nie udowodniła faktu podjęcia przez wspólników uchwały o której wyżej mowa, ale nie twierdziła nawet, że uchwała taka została podjęta. Legitymacja czynna powódki nie została zatem udowodniona. Wprawdzie pozwany nie podniósł zarzutu w tym zakresie, niemniej materialne podstawy roszczeń zarówno Sąd I instancji jak i Sąd II instancji jest obowiązany badać z urzędu. Podkreślenia wymaga, że w sprawie toczącej się z zastosowaniem przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie, powód powinien w pozwie przedstawić wszystkie twierdzenia i dowody na ich poparcie , w tym dowody na okoliczność posiadania legitymacji do sformułowania i dochodzenia spornego roszczenia (art. 47912§ 1 k.p.c.). Sąd nie miał natomiast obowiązku naprowadzania powoda , jakie dowody powinien przedstawić zwłaszcza, że był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Abstrahując zatem od oceny prawidłowości poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych oraz dokonanej przez ten Sąd oceny materiału dowodowego, apelację uznać należało za bezzasadną i podlegającą oddaleniu na podstawieart.385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.cwyrażającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika obliczone przy zastosowaniu stawki minimalnej .