Sąd Apelacyjny w Krakowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 64/13
Data wyroku: 2013-04-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Dziuban, Krzysztof Marcinkowski, Tomasz Kozioł
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 552 art. 1 i 4 kpk

Sygn. akt II AKa 64/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2013 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Krzysztof Marcinkowski

Sędziowie:

SSA Wojciech Dziuban (spr.)
SSO del. Tomasz Kozioł

Protokolant:

st. sekr. sądowy Barbara Bolek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Jerzego Biedermana
po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2013 roku sprawy
M. K.
o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie oraz obserwację sądowo - psychiatryczną
z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 1 lutego 2013 roku sygn. akt III Ko 67/12
I. Stwierdza nieważność postępowania w zakresie oddalenia wnioskuw przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za obserwację sądowo – psychiatryczną wnioskodawcy i w tej części uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie Wydział I Cywilny do ponownego rozpoznania.
II. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy i stwierdza, że w tej części postępowanie wolne jest od kosztów.
III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.W. M.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu przed sądem drugiej instancji.

II AKa 64/13

UZASADNIENIE
M. K.w dniu 24 stycznia 2012 roku złożył w Sądzie Okręgowym w Krakowie złożył wniosek o zasądzenie kwoty 4.821.833,33 złotych tytułem odszkodowania za bezpodstawne pozbawienie go wolności w okresie od 15.12.2011r. do 4.01.2012r. w sprawie 2 Ds. 633/11. W okresie tym był zatrzymany, pozbawiony możliwości kontaktu z adwokatem, przetrzymywany w szpitalu psychiatrycznym. Nadto podnosił, że postanowienie, na które powołuje się prokurator go nie dotyczy bowiem jego nazwisko nie odmienia się. Wysokość szkody której się domaga wynika z utraty dochodów na giełdzie w wysokości 10.000 złotych za godzinę bezprawnego pozbawienia wolności, które trwało przez 482 godziny i 11 minut.
Sąd Okręgowy w Krakowie Wyrokiem z dnia 1 lutego 2013 roku sygn. III Ko 67/12 na podstawieart. 552 § 4 k.p.k.iart. 554 § 2 k.p.k.oddalił żądanie wnioskodawcy, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataW. M.kwotę 177,12 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Od powyższego wyroku apelację złożył pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając na odstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 3 k.p.k.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a polegający - zdaniem wnioskodawcy - na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności związanych z jego zatrzymaniem i umieszczeniem w szpitalu psychiatrycznym na obserwację.
W konkluzji pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji jej autor podnosi jedynie, że wnioskodawca twierdzi, iż sąd orzekający popełnił błąd, bowiem jest on przekonany że został niesłusznie zatrzymany osadzonym w szpitalu psychiatrycznym na obserwacji i dlatego jest przekonany, że za niesłuszne zatrzymanie i umieszczenie go w szpitalu psychiatrycznym należy mu się odszkodowanie i zadośćuczynienie.
Nadto sam wnioskodawcaM. K.złożył pismo zatytułowane „Apelacja” , w którym zaskarżył wyrok w całości i wnosił o wypłatę kwoty 4.981.333,33 tytułem odszkodowania za bezprawne pozbawienia wolności w dniach od 15 grudnia 2011 roku do 4 stycznia 2012 roku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja okazała się na tyle skuteczna, że spowodowała częściowe uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
We wnioskuM. K.domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne, jego zdaniem, zatrzymanie w dniu 15 grudnia 2011 roku orazpobyt w zakładzie psychiatrycznym w okresie od dnia zatrzymania do dnia 4 stycznia 2012 roku na obserwacji sądowo psychiatrycznej.
W toku postępowania przed Sądem Okręgowym prokurator złożył wniosek o wyłączenie sprawy w części dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia za pobyt wnioskodawcy w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym i przekazanie sprawy w tym zakresie Wydziałowi I Cywilnemu Sądu Okręgowego w Krakowie (k 105 akt sprawy). Prokurator motywował swoje stanowisko faktem, iż roszczenie z tego tytułu nie znajduje się w katalogu roszczeń zawartychrozdziale 58 k.p.k.i w związku z tym winno być ono rozpoznawane w Wydziale I Cywilnym w oparciu o przepisyKodeksu Postępowania Cywilnego.
Sąd Okręgowy powyższego wniosku z niezrozumiałych powodów nie rozpoznał, a jedynie przewodniczący na rozprawie w dniu 26 listopada 2012 poinformował o jego treści strony postępowania i prowadził w dalszym ciągu postępowanie.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd Okręgowy, odnosząc się do tej kwestii stwierdza, że przekazanie sprawy w oparciu oart. 35 k.p.k.innemu sądowi właściwemu dotyczy tylko sądu, a nie wydziału tego samego sądu. W tej sprawie w ocenie sądu I instancji właściwy jest Sąd Okręgowy w Krakowie, co daje podstawę do rozpoznania tej sprawy także w Wydziale III Karnym.
Powyższe stanowisko jest co do zasady słuszne. Bezspornym jest bowiem, że roszczenie związane pobytem wnioskodawcy na obserwacji sadowo psychiatrycznej ma charakter cywilno - prawny i brak jest jakichkolwiek podstaw do rozpoznania go w oparciu o zasady wynikające zrozdziału 58 k.p.k.
W takim wypadku sądmeriti,chcąc rozpoznać roszczenie w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za pobyt wnioskodawcy w zakładzie psychiatrycznym na obserwacji sądowo psychiatrycznej musiałby jednak procedować w oparciu nie o przepisy procedury karnej ale oprzeć się na regułach proceduralnych wynikających zkodeksu postępowania cywilnegoze wszystkimi z tego faktu wynikającymi konsekwencjami.
Przypomnieć należy, że rozpoznając sprawę o odszkodowanie i zadośćuczynienie z przyczyn o których mowa wart. 552 k.p.k.sąd stosuje procedurę karną, a jedynie w sprawach nieuregulowanych w oparciu oart. 558 k.p.k.przepisyKodeksu Postępowania Cywilnego.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy rozpoznający sprawę w odniesieniu do części wskazanego wyżej roszczenia winien stosować procedurę cywilną. Sąd orzekający tego nie uczynił rozpoznając całe roszczenie wnioskodawcy w oparciu o przepisyKodeksu postępowania karnego.
Należy w pierwszej kolejności zaakcentować, iż zgodnie zart. 47 § 2 k.p.c.w pierwszej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego. Sądmeritirozpoznał powyższą sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w sprawie zachodzi nieważność postępowania bowiem jak wynika zart. 379 § 4 k.p.c.skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
Dlatego też Sąd Apelacyjny w oparciu o treśćart. 386 § 2 k.p.c.stwierdził z urzędu nieważność postępowania czego konsekwencją jest jego zniesienie w zakresie ją dotkniętym i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W realiach niniejszego postępowania sądem I instancji jest Wydział I Cywilny Sądu Okręgowego w Krakowie.
W odniesieniu do zarzutu oddalenia żądania wnioskodawcy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie to podniesione w nim argumenty nie dają jakichkolwiek podstaw do wzruszenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżący zarzuca, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności związanych z jego zatrzymaniem. Ten zarzut nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Wbrew co twierdzi autor apelacji Sąd I instancji w sposób szczegółowy odniósł się do kwestii zasadności zatrzymania wnioskodawcy w dniu 15 grudnia 2011 roku. Nie powtarzając argumentów zawartych uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podnieść należy, że wnioskodawca złożył zażalenie na zatrzymanie, którego w dniu 3 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie nie uwzględnił. Ten ostatni sąd wskazał, że w powyższej sprawie wnioskodawcy doręczono kserokopie decyzji o zatrzymania nie jej uwierzytelniony odpis. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że powyższe uchybienie w jakikolwiek sposób nie mogło rzutować na ocenę zasadności zarządzenia bowiem w żadnym wypadku nie naruszyło uprawnień zatrzymanego w zakresie możliwości złożenia odwołania, z czego z resztą wnioskodawca skorzystał. Sąd Apelacyjny to stanowisko jako trafne w pełni akceptuje.
Z opisanych wyżej powodów Sąd Apelacyjny w oparciu o treśćart. 386 § 1 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wnioskuM. K.w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie.
Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o adwokaturze zasądzono na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy kwotę 738 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu przed Sadem II instancji. Wysokość powyższej kwoty została zasądzona błędnie z uwagi na to, że z § 14 pkt 6 Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie wynoszą 120 zł. W związku z tym przy uwzględnieniu stawki podatku VAT zasądzona kwota winna wynosić 177,12 zł.
Zgodnie z treściąart. 554 § 2 k.p.k.postępowanie. odwoławcze wolne jest od kosztów.