Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 807/12
Data wyroku: 2012-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Podczaska, Bogumiła Burda, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia15 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Janina Czyż (spr.)
SSA Alicja Podczaska

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu15 listopada 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuK. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia20 czerwca 2012 r.sygn. aktIII U 890/12

u c h y l a zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu.

Sygn. akt III AUa 807/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.decyzją z dnia20 marca 2012 roku odmówił wnioskodawcyK. K.przyznania emerytury.
Za podstawę wydania decyzji tej treści organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Nie uznano za udowodnioną pracę w szczególnych warunkach w okresie od 20.05.1974 r. do 30.11.1978 r., 1.12.1978 r. do 31.12.1980 r., od 1.01.1981 r. do 31.10.1989 r. z tego powodu, że w świadectwie pracy w szczególnych warunkach nie określono zajmowanych stanowisk przez wnioskodawcę.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznanie prawa do emerytury oraz uznania pracy w szczególnych warunkach na podstawie świadectwa pracy w szczególnych warunkach oraz zeznań świadków.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddaleniez tych samych przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 roku oddalił odwołanie wnioskodawcy.
Sąd ustalił, że wnioskodawcaK. K.ur. (...)w dniu 12 marca 2012 r. złożył wniosek o emeryturę przedkładając świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach wykazane przez(...)Spółkę z o.o. wW.Oddział wP.w dniu 31 lipca 2000 r. stwierdzające, że w okresie od 2 maja 1974 r. do 30 listopada 1978 r. wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace – lutowanie płyt, blachi przewodów ołowianych oraz metali nieżelaznych, w okresie od 1 grudnia 1987 r. do 31 grudnia 1980 r. – prace w akumulatorowniach: opróżnianie, oczyszczanie i wymiana stężonego kwasu siarkowego i płyt ołowianych oraz w okresie od 1 stycznia 1981 r. do 31 października 1989 r. – prace nie zautomatyzowane palaczy rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego.
Dalej Sąd ustalił, że wnioskodawcaK. K.został zatrudnionywZakładach (...)wP., którego następcą prawnym jest(...)(...) Sp. z o.o.wW., z dniem1 sierpnia 1966 r. jako uczeń zawodu. Do 30 września 1969 r. uczył się zawodu w zakresie ślusarstwa samochodowego. Następnie odbył wstępny staż pracy na stanowisku mechanika samochodowo – ciągnikowego. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej (od 25 kwietnia 1972 r. do 10 kwietnia 1974 r.) otrzymał tytuł wykwalifikowanego elektromechanika samochodowego i z dniem 2 maja 1974 r. został zatrudniony na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych. To stanowisko zajmował do 30 sierpnia 1980 r. Od 1 września 1980 r. powierzono mu stanowisko ślusarza remontowego, które zgodnie z angażami zalegającymi w aktach osobowych – zajmował do końca zatrudnienia.
Nadto Sąd ustalił, że w aktach osobowych wnioskodawcy znajduje się oświadczenieZ. S.iF. W., z którego wynika, że w okresach od 2 maja 1974 r. do 30 listopada 1978 r. wnioskodawca pracował przy pracach polegających na lutowaniu płyt, blach i przewodów ołowianych, od 1 grudnia 1978 r. do 31 grudnia 1980 r., a od 1 stycznia 1981 r. do 31 października 1989 r. – prace w akumulatorniach.
Twierdzenia zawarte w tym oświadczeniu nie pokrywają się z zeznaniami świadków i wnioskodawcy oraz dokumentami z akt osobowych.
Według świadków i wnioskodawcy początkowo wnioskodawca pracował jako elektryk samochodowy, zajmował się łączeniem i lutowaniem świateł w ciągnikach będących na stanie Przedsiębiorstwa, naprawa akumulatorów – lutowaniem kabli, dolewaniem wody do elektrolitu, ładowaniem. Później pracował jako pomocnik palacza, wykonując te same czynności co palacz. Zdaniem świadkaT. S.wnioskodawca pracował jako palacz lub pomocnik palacza jeszcze w 1966 r. lub 1997 r. Wnioskodawca stwierdził, że pracował jako pomocnik palacza prawie do końca zatrudnienia, tzn. za wyjątkiem ostatnich dwóch lat (tj. do 1998 r.), a ze świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach wynika, że od 1989 r.
Podkreślić także należy, że z żadnego dokumentu zalegającego w aktach osobowych nie wynika, by wnioskodawca pracował jako palacz lub pomocnik palacza.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkówA. K.iT. S.oraz wnioskodawcyK. K.w zakresie w jaki wskazywali daty zajmowania różnych stanowisk pracy i twierdzeń, że wnioskodawca pracował jako palacz lub pomocnik palacza oraz świadectwa pracy w szczególnych warunkach, co w szczególności należy odnieść do potwierdzenia pracy wnioskodawcy jako palacza, który takiej pracy jak to wynika z jego dokumentacji osobowej nigdy nie wykonywał.
Sąd uznał wnioskodawcy pracę na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych uznając, że w tym okresie wykonywał czynności związane z naprawą akumulatorów w tym opróżnianie, oczyszczanie, wymiana kwasu siarkowego oraz naprawę instalacji elektrycznych w ciągnikach (w tym lutowanie płyt, blach i przewodów ołowianych i metali nieżelaznych) jako wykonywanąw szczególnych warunkach.
W ocenie Sądu wnioskodawca w okresie od 1 września 1980 r. do 31 lipca 2000 r. pracował jako ślusarz remontowy i nie wykonywał pracy wymienionej w wykazie prac w szczególnych warunkach.
Nie udowodnił, że w tym okresie wykonywał prace nie zautomatyzowane palaczy rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego.
Sąd ustalił, że wnioskodawca nie wykazał, aby przez okres co najmniej15 lat wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Z tego też względu nie spełnił warunków do nabycia prawa do emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Przemyślu z dnia 20 czerwca 2012 r. wnioskodawca zaskarżył apelacją do Sądu II instancji, w której zarzucił:
1/ sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania mu prawa do emerytury,
2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia tj.art. 233 § 1 kpcpolegające na nie przeprowadzeniu wszechstronnej oceny dowodów oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez dokonanie dowolnego ustalenia, że świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 31.07.2000 r. nie może stanowić podstawy ustalenia uprawnień wnioskodawcy do emerytury
i wniósł o:
1/ zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przyznanie mu prawa do emerytury
ewentualnie
2/ o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania
3/ oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu apelacji wnioskodawca podniósł, że świadectwo pracyw szczególnych warunkach potwierdza, że pracował jako palacz w kotłowni, co zostało potwierdzone oświadczeniemZ. S.iF. W., zeznaniami świadkaA. K.iT. S.oraz przesłuchania samego wnioskodawcy.
Wnioskodawca podkreślił, iż dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska lecz rodzaj powierzonej pracy.
Powyższe uzasadnia wnioski apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona i skutkuje uchylenie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wydany bowiem przez Sąd I instancji wyrok jest przedwczesny.
Warunkiem wydania rozstrzygnięcia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy jest uprzednie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Postępowanie odwoławcze przed Sądem I instancji tego warunku nie spełnia.
Uzasadniony jest zarzut apelacji, że dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy.
Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowym (por. wyrok SN z dnia 1 czerwca 2010 r. – II UK 21/10 czy też SA we Wrocławiu z dnia 16 lutego 2012 r. III AUa 1737/11).
Zatem wyjaśnienia wymagało w sprawie dlaczego wnioskodawca, który w okresie wskazanym w świadectwie pracy od 1.01.1981 r. – 31.10.1989 r. ma wykazane prace wymienione w wykazie A dział XIV poz. 1 jako prace nie zautomatyzowane palaczy i palaczy kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego skoro z angaży zalegających w aktach osobowych wynika, że wystawione zostały na stanowisko ślusarz remontowy, również po okresie wskazanymw świadectwie pracy. W aktach osobowych zalega również zaświadczenieo ukończeniu instruktażu stanowiskowego w kotłowni na stanowisku pomocnika palacza z dnia 25.09.1997 r.
Sąd I instancji na okoliczność rozbieżności angaży wnioskodawcy z jego świadectwem pracy w szczególnych warunkach co do wykonywania pracy palacza nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w szczególności czy angaże zawierały stanowiska pracy nie zgodne z faktycznie wykonywaną pracą.
Na tą okoliczność nie zostali przesłuchani świadkowiA. K.,T. S.oraz wnioskodawcaK. K..
Zatem w sprawie niedojrzałej do rozstrzygnięcia został wydany wyrok, który uznać należy za przedwczesny.
W ponownym postępowaniu rzeczą Sądu I instancji będzie ponowne przesłuchanie świadków:A. K.iT. S.na okoliczność w jakich okresach i na jakich stanowiskach wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, w tym również pracę palacza czy też pomocnika palacza w kotłowni i dlaczego w tym czasie miał angaż na stanowisko ślusarza remontowego, czy był przeszkolony do wykonywanie tej pracy, a nadto czy w zakładzie pracy była taka praktyka, aby praca faktycznie wykonywana przez pracownika nie odpowiadała jego angażowi, jak również czy dotyczyło to świadków.
Na te same okoliczności Sąd przesłucha wnioskodawcę, a nadto wyjaśni dlaczego nie kwestionował prawidłowości wydawanych mu angaży oraz jakie angaże posiadali inni palacze i czy były one rozbieżne z wykonywaną pracą, jakie czynności wykonywał jako ślusarz remontowy po 31.10.1989 r.
W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania Sąd rozważy dopuszczenie innych dowodów zarówno na wniosek stron jak również z urzędu,a w szczególności co do przesłuchania przynajmniej jednego z palaczy z którym wnioskodawca pracował ewentualnie też dowodu z jego dokumentacji osobowej.
Dopiero tak przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz ocena jego wyników pozwoli Sądowi I instancji na dokonanie ustaleń czy wnioskodawca wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach i przysługuje mu prawo do emerytury na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2000 r. Nr 153, poz. 1227).

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku stosownie doart. 386 § 4 kpc.