Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 427/13
Data wyroku: 2013-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Wach, Teresa Zawiślak, Mariola Krajewska-Sińczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 par. 1 i 2 kpk
Teza: uchylono wyrok Sądu I instancji i sprawę oskarżonych przekazano temu sądowi do ponownego rozpoznania

Sygn. akt II Ka 427/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Krajewska - Sińczuk

Sędziowie:

SO Andrzej Wach
SO Teresa Zawiślak (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agata Polkowska

przy udziale Prokuratora Marka Sęktasa
po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r.
sprawyW. I.i innych
oskarżonych o przestępstwo zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 282 kkw zb. zart. 158 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 6 maja 2013 r. sygn. akt II K 566/12

zaskarżony wyrok uchyla i sprawę oskarżonych:W. I.,Z. I.iM. C.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II Ka 427/13

UZASADNIENIE
W. I.,Z. I.iM. C.zostali oskarżeni o to, że w dniu 4 września 2011 roku wS., woj.(...), działając w celu osiągnięci korzyści majątkowej, wspólnie i porozumieniu oraz wspólnie i w porozumieniu z innymi dotychczas nieustalonymi osobami, usiłowali doprowadzićP. J.do rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 17.000 złotych, używając groźby zamachu na zdrowie oraz przemocy polegającej na zadawaniu uderzeń, w tym pobiciu pokrzywdzonego przez grupę co najmniej dziesięciu sprawców zadających uderzenia rękoma i nogami po całym ciele, co spowodowało u pokrzywdzonego stłuczenie nosa, uraz ramienia prawego, złamanie podstawy 5 kości śródręcza prawego i skutkowało naruszeniem czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni oraz narażało pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, których to środków zaprzestano po uzyskaniu od pokrzywdzonego obietnicy rozporządzenia mieniem w żądanej wartości, jednakże zamierzonego celu się osiągnęli z uwagi na postawę pokrzywdzonego który żądanego mienia nie wydał,tj. o czyn zart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kkw zb. zart. 158§1 kkw zw. zart. 11§2 kk.

Wyrokiem z dnia 6 maja 2013 roku Sąd Rejonowy w Siedlcach:

I
Uznając, iż czyn stanowi zarzucanyW. I.,Z. I.iM. C.wypadek mniejszej wagi i wyczerpuje dyspozycjęart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kkw zw. zart. 283 kkw zb. zart. 158§1 kkw zw. zart. 11§2 kk– na podstawieart. 66§1 i 3 kkiart. 67§1 kkpostępowanie w sprawie wobecW. I.,Z. I.iM. C.warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata; na podstawieart. 67§3 kkw zw. zart. 39 pkt 7 kkiart. 49§1 kkorzekł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie po 15.000 złotych odW. I.iZ. I.w kwocie i 10.000 złotych odM. C.; zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonychW. I.,Z. I.iM. C.kwotę po 100 złotych tytułem opłaty w sprawach karnych oraz tytułem pozostałych kosztów postępowania odZ. I.iM. C.kwotę po 220,12 zł, zaś odW. I.kwotę 830,59 zł.

Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, który na podstawieart. 425§1-3 oraz art. 444 kpkzaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonychW. I.,Z. I.iM. C..
Powołując się na przepisyart. 427§2 kpkorazart. 438 pkt 1 i 3 kpkwyrokowi temu zarzucił:

1
obrazę prawa materialnego w postaci przepisuart. 283 kkpoprzez:

- uwzględnienie niewłaściwych przesłanek oceny wagi czynu zarzucanego oskarżonym, tj. przesłanek charakteryzujących sprawców nie zaś ich czyn, a także pojednania między stronami do którego doszło w toku postępowania,
- nieuwzględnienie właściwych przesłanek oceny wagi czynu, tj. rozmiaru szkody grożącej dobru chronionemu oraz sposobu i okoliczności popełnienia czynu charakteryzujących się m.in. działaniem publicznym z rażącym lekceważeniem norm prawnych.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na:
- błędnej ocenie stopnia zawinienia oskarżonych,
- nadaniu znaczenia niewspółmiernie niskiego przesłankom właściwym do oceny wagi czynu, tj. wysokiemu natężeniu środków użytych w celu popełnienia przestępstwa, charakterowi uszkodzeń ciała doznanych przez pokrzywdzonego,
- oparciu wniosku o niewysokiej społecznej szkodliwości czynu jedynie na fakcie, iż przestępstwo pozostało w fazie usiłowania oraz na fakcie, iż sprawcy działali obok celu osiągnięcia korzyści majątkowej również w celu zemsty za czyn zabroniony wcześniej popełniony przez pokrzywdzonego – przez to nadając tym dwu okolicznościom wagę niewspółmiernie wysoką do ich rzeczywistego znaczenia,
które to błędy skutkowały uznaniem, że zachowanie oskarżonego wyczerpujące znamiona przepisuart. 282 kk, stanowi wypadek mniejszej wagi przewidziany normą wyrażoną w przepisieart. 283 kk, podczas gdy ocena materiału dowodowego przeprowadzona zgodnie z zasadami wymaganymi przez dyspozycję przepisuart. 7 kpk, prowadzi do wniosku, iż brak jest dostatecznych przesłanek do zastosowania wobec przedmiotowego czynu kwalifikacji prawnej zart. 283 kk.

Stawiając powyższe zarzuty na podstawieart. 427§1 kpkiart. 437§1 kpkwniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacji Prokuratora Rejonowego w Siedlcach nie można odmówić słuszności i dlatego zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy i pisemnymi motywami zaskarżonego wyroku stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie karne w tej sprawie, w toku którego przeprowadził wszystkie istotne dowody celem wyjaśnienia okoliczności tego przestępstwa. Poczynione na podstawie tych dowodów ustalenia faktyczne są prawidłowe, zgodne z rzeczywistym przebiegiem tych zdarzeń i nie budzą wątpliwości żadnej ze stron procesowych.
W świetle tychże ustaleń zasadne było również uznanie winy wszystkich tych oskarżonych, tj.Z. I.,W. I.iM. C.w zakresie popełnienia zarzucanego im czynu.
Znamiennym jest także fakt, że sami oskarżeni również nie kwestionowali ani ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, ani swojej winy w zakresie zarzucanego im czynu.
Sąd Odwoławczy nie podzielił natomiast dokonanej przez Sąd I instancji oceny stopnia społecznej szkodliwości tego czynu i przyjęcia, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi.
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko apelującego prokuratora, że przy ustaleniu stopnia społecznej szkodliwości czynu, który charakteryzuje też normę wypadku mniejszej wagi, należy rozważać zarówno stronę podmiotową, jak też przedmiotową przestępstwa. O wypadku mniejszej wagi nie może zatem przesądzać jedynie fakt, że strony porozumiały się w toku procesu i nie roszczą do siebie pretensji oraz, że sprawcy nie są na tyle niebezpieczni dla społeczeństwa, by stosować wobec nich zwykłe kary przewidziane za taki czyn.
W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługują na aprobatę argumenty Sądu Rejonowego, iż okoliczności tego czynu, a w szczególności to, że oskarżeni nie wykazali się determinacją i nie doprowadzili do ponownego spotkania z pokrzywdzonym, że obrażenia ciała nie były znaczne oraz, że motywem ich działania była przede wszystkim chęć dania swoistej nauczki za niewłaściwe ich zdaniem potraktowanieW. I., przesądzają o przyjęciu wypadku mniejszej wagi tego czynu.
Analizując wyżej wymienione okoliczności nie sposób zgodzić się z tymi twierdzeniami. Z poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń bezspornie wynika, że oskarżeni działali w sposób zaplanowany i z ogromnym nasileniem złej woli. Wkrótce po incydencie międzyW. I.aP. J.wbarze (...)przyul. (...)wS., oskarżeni spotkali się celem zaplanowania działań przeciwko temu pokrzywdzonemu by ukarać go za niewłaściwe potraktowanieW. I.. W tym też celu zorganizowali grupę ok. 10-ciu mężczyzn wW., a następnie po odszukaniuP. J.wbarze (...)wS.rozmieścili tych mężczyzn w taki sposób, by pokrzywdzony nie mógł wyjść z tego baru, a jednocześnie, by wywołać u niego strach o własne życie i zmusić go do zrealizowania ich żądań. Mężczyźni ci wykonywali poleceniaM. C.. Tak zorganizowana akcja, a następnie straszenie i bicieP. J.przezZ.iW. I.,M. C.i innych mężczyzn działających w tej grupie również nie wskazuje, że stopień społecznej szkodliwości tego czynu nie jest znaczny.
Nie można się też zgodzić z wywodami Sądu Rejonowego, że „oskarżeni nie wykazali się determinacją i nie spowodowali ponownego spotkania z pokrzywdzonym” w celu wydania im żądanej przez nich kwoty. Z dowodów zebranych w sprawie bezspornie wynika, że oskarżeni i inne osoby jeszcze w kolejnych dniach po tym zdarzeniu poszukiwały pokrzywdzonego w różnych barach na terenieS.oraz w lokalu siłowniA. K.pytając, czyP. J.ma zamiar rozliczyć się z nimi.
Między innymi takie działania oskarżonych doprowadziły do złożenia przez pokrzywdzonego zawiadomienia o tym przestępstwie w dniu 9 września 2011 roku.P. J.stwierdził wówczas, że „w dniu wczorajszym ten starszy mężczyzna ponownie był w obu lokalach, gdzie pracuję i pytał o mnie i oK.” (k. 5).
Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, Sąd Odwoławczy doszedł również do przekonania, że ani żądanej przez sprawców kwoty 17.000 zł nie można uznać za kwotę małej wartości (ok. 10-ciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w okręgu(...)), ani też obrażeń ciała za nieznaczne w sytuacji, gdy naruszyły one czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni. Sam fakt, że przestępstwo zart. 282 kkzakończono w fazie usiłowania nie uprawnia do twierdzenia, że pokrzywdzonemu nie została wyrządzona poważna szkoda.
Sąd Odwoławczy podzielił w tym zakresie wszystkie argumenty zawarte w apelacji prokuratora i rozważając wszystkie okoliczności zart. 115§2 kkmające wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu, a jednocześnie na ustalenie, czy czyn oskarżonych można było zakwalifikować jako wypadek mniejszej wagi doszedł do przekonania, iż nie sposób zaaprobować stanowiska Sądu Rejonowego w tym zakresie. Dlatego też Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok uchylił i sprawę oskarżonych:W. I.,Z. I.iM. C.przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie tylko w takim zakresie, który pozwoli mu na prawidłową ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu i stopnia zawinienia poszczególnych oskarżonych, co niewątpliwie będzie miało wpływ na wymiar orzeczonych wobec nich kar i ewentualnie środków karnych, a następnie kierując się dyrektywami w zakresie wymiaru kar, wyda prawidłowe orzeczenie. W przypadku takiej konieczności wyrok uzasadni zgodnie z wymogami zawartymi wart. 424 kpk.
Z tych względów i na podstawieart. 437§1 i 2 kpkiart. 456 kpk, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.