Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 262/11
Data wyroku: 2013-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Krzysztof Skowron
Słowa kluczowe: Testament

Sygn. akt I Ns 262/11

POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2013 r.

Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Krzysztof Skowron
Protokolant Ewelina Urbańska
po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Zgorzelcu
sprawy z wnioskuT. C.((...)9/7,(...)-(...) Z.)
przy udzialeN. C.,E. C.iS.C.
o stwierdzenie nabycia spadku poA.C.urodzonym w dniu (...)wS., synuP.iM.zd.B., zmarłym w dniu 15 lutego 2011 r. wZ., ostatnio zamieszkałym wZ.

1
stwierdza, że spadek poA.C.na podstawie testamentu ustnego z 10 lutego 2011 r. nabyła w całościT. C.,

2
nakazuje wnioskodawczyni,T. C., żeby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 168 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków,

3
nakazuje uczestnikowiN. C., żeby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Zgorzelcu kwotę 636,13 zł tytułem zwrotu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków.

Sygn. akt I Ns 262/11

UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni,T. C., wniosła o stwierdzenie nabycia spadku poA.C.(w całości przez nią, na podstawie testamentu ustnego).
UczestnikN. C.zakwestionował ważność testamentu.
UczestniczkaE. C.sprzeciwiła się wnioskowi w nadanym mu przezT. C.kształcie.
Kurator uczestnikaS.C.nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do treści wniosku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. C.zmarł 15 lutego 2011 r. W chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim zT. C.. Miał troje dzieci:E. C.,N. C.iL. C.. Jego córkaL.zmarła w 2004 r.; pozostawiła jednego syna –S.C..
A. C.w ostatnich dniach życia przebywał w szpitalu; rozpoznano u niego rozsiany proces nowotworowy. Przeczuwał, że wkrótce umrze. 10 lutego 2011 r., na 5 dni przed śmiercią, w obecności trzech świadków (I. P.,E. S.iA. F.), oświadczył (powiedział), że cały swój majątek na wypadek śmierci przekazuje żonie -T. C.. Był w tym czasie w stanie w sposób samodzielny i swobodny powziąć decyzję co do treści rozrządzeń testamentowych i wyrazić swoją wolę w tym zakresie; nie stanowił do tego przeszkody ani jego ogólny stan zdrowia (stadium choroby), ani przyjmowane lekarstwa.

(dowód:

-

odpis skrócony aktu zgonu nr(...)z 17 lutego 2011 r., odpis skrócony aktu małżeństwa nr(...)z 10 marca 2011 r., odpis skrócony aktu urodzenia nr(...)z 2 maja 1975 r., odpis skrócony aktu urodzenia nr(...)z 9 marca 2011 r., odpis skrócony aktu zgonu nr(...)z 19 maja 2004 r. [k 4];

zapewnienie spadkoweT. C.[k 8];

zeznania świadkówI. P.,E. S.iA. F.[k 28];

zeznania świadkaA. L.[k 117];

opinia biegłegoJ. M.wraz z wyjaśnieniami [k 120-124, 154];

dokumentacja medyczna [k 157])

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie doart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Testament, który został sporządzony w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jest nieważny (art. 945 § 1 k.c.). UczestnikN. C.kwestionował ważność testamentu, powołując się na tę właśnie przesłankę. W efekcie zdolność spadkodawcy do testowania została zweryfikowana przez biegłego z zakresu psychiatrii. Przygotowana przez biegłego opinia nie zawierała błędów (w takim zakresie, w jakim podlegało to kontroli Sądu – w jakim Sąd mógł to zweryfikować), nielogiczności lub niespójności pozwalających na jej podważenie. Wynikało z niej, że ani postęp choroby nowotworowej, ani sposób leczenia spadkodawcy nie wpływał ujemnie na jego umiejętność rozeznania sytuacji i sporządzenia testamentu. Nie było też żadnych przesłanek przemawiających za tym, że przeświadczenie o nadchodzącej śmierci wykluczyło po stronie spadkodawcy możliwość swobodnego i świadomego zredagowania testamentu.
Spadkodawca sporządził testament ustny; rozrządzenia na wypadek śmierci ogłosił (wypowiedział) w obecności trzech świadków (art. 952 § 1 k.c.). Spodziewał się wówczas, że wkrótce umrze (przeczuwał, że już stamtąd nie wyjdzie[zeznaniaA. F.];odnosiłem wrażenie, że brat jest zły, że musi z tego świata zejść[zeznaniaA. L.]); obawa rychłej śmierci znajdowała też swoje obiektywne potwierdzenie – 5 dni po sporządzeniu testamentu spadkodawca zmarł. Istnienie stanu takiej obawy nie było kwestionowane przez uczestnikaN. C.(oświadczenie jego pełnomocnika - k 110), który był zainteresowany podważeniem testamentu (inicjował postępowanie dowodowe w tym kierunku).
Oświadczenie obejmujące rozrządzenia spadkodawcy zostało spisane przezT. C.(zapewnienie spadkowe – k 8); jako osoba, która została wskazana jako jedyny spadkobierca, nie mogła być świadkiem testamentu (art. 957 § 1 k.c.); nie była też osobą trzecią w rozumieniu przepisuart. 952 § 2 k.c.(por. postanowienie SN z 16 lipca 2003 r., V CKN 434/01). W takich warunkach treść testamentu została zrekonstruowana w oparciu o zeznania świadkówI. P.,E. S.iA. F.(art. 952 § 3 k.c.). Świadkowie ci zgodnie potwierdzili, że spadkodawca chciał, żeby cały jego majątek po jego śmierci przypadłT. C.. W treści ich zeznań nie pojawiły się elementy, które rzucałyby cień na ich (świadków) wiarygodność.
ŚwiadekE. S.– inaczej niż pozostałe osoby obecne przy sporządzeniu testamentu – nie pamiętała, czy spadkodawca ogłosił ustnie postanowienia testamentowe. Jej wątpliwości w tym zakresie nie skutkowały wyłączeniem możliwości stwierdzenia testamentu ustnego (a w konsekwencji – przyjęciem, że w sprawie wchodzi w rachubę dziedziczenie ustawowe); zgodność zeznań świadków testamentu ustnego ma dotyczyć wyłącznie jego treści - w pozostałym zakresie zeznania te podlegają ocenie w sposób przewidziany w przepisieart. 233 § 1 k.p.c.(por. postanowienie SN z 25 marca 1974 r., III CRN 5/74 i postanowienie SN z 22 grudnia 1998 r., II CKN 106/98). W sytuacji, gdyE. S.nie wykluczała w sposób stanowczy, że spadkodawca powiedział, jaka jest jego ostatnia wola (okoliczność ta zatarła się w jej pamięci), a pozostali świadkowie oraz spadkobierczyni utrzymywali, że treść testamentu została ogłoszona ustnie (w szczególnościA. F.- przesłuchiwany bezpośrednio poE. S.- z całą mocą zapewnił, że spadkodawca nie ograniczył się jedynie do prośby o podpisanie oświadczenia spisanego przez jego żonę, ale przedstawił na głos podjęte przez siebie decyzje w przedmiocie dziedziczenia po sobie), Sąd przyjął, że przebieg zdarzeń został w tym zakresie zreferowany w sposób zgodny z rzeczywistością przezI. P.,A. F.iT. C..
A. C.powołał do całości spadku tylko jedną osobę –T. C.(art. 959 k.c.); ona jest zatem jego jedynym spadkobiercą.
Wydatkami na poczet wynagrodzenia kuratora uczestnikaS.C., które nie znajdowały pokrycia we wniesionej zaliczce, została obciążona wnioskodawczyni, jako osoba, która zgłosiła wniosek o ustanowienie kuratora, natomiast poniesionymi tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkami związanymi z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego został obciążony uczestnikN. C., jako osoba, która złożyła taki wniosek dowodowy (art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychw zw. z art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w zw. zart. 520 § 1 k.p.c.).