Sąd Apelacyjny w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 532/12
Data wyroku: 2012-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Lauber-Drzazga, Ewa Popek, Alicja Surdy
Słowa kluczowe: Dobra Osobiste
Podstawa prawna: art. 448 kc

Sygn. akt I ACa 532/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Alicja Surdy

Sędzia:
Sędzia:

SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.)
SA Ewa Popek

Protokolant

st.sekr.sąd. Izabela Lipska

po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Lublinie na rozprawie

sprawy z powództwaJ. P.
przeciwko Skarbowi Państwa -(...)L.zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa
o zapłatę

na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt I C 660/10

I
oddala apelację;

II
zasądza od powodaJ. P.na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów procesu za II instancję.

I ACa 532/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 maja(...). Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił powództwoJ. P., który w pozwie wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa -(...)wL.domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 100.000zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci godności, czci, prawa do intymności i zdrowia.
Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach:
Od dnia 24 listopada 2006r. do dnia 13 kwietnia 2007r. powód odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym wL.. W dniu 13 kwietnia 2007r. został przetransportowany do Zakładu Karnego wH., gdzie przebywał do 10 września 2007r.
Powód jest osobą niepełnosprawną, pozbawioną obu kończyn, porusza się na wózku inwalidzkim.
Sąd Okręgowy szczegółowo ustalił w jakich warunkach powód odbywał karę i uznał, iż pozwany, na którym spoczywał ciężar dowodu wykazał, że jednostki penitencjarne w których powód odbywał karę funkcjonowały prawidłowo i nie doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych.
Twierdzenia powoda, iż karę odbywał w warunkach poniżających godność, żadna z placówek nie była przystosowana do umieszczenia w niej osoby niepełnosprawnej, w celach panował zaduch i przeludnienie, osadzeni spali w przejściach na podłodze, wąskie drzwi bardzo utrudniały lub wręcz uniemożliwiały powodowi poruszanie się na wózku, uznał za nieudowodnione.
Sąd Okręgowy ustalił, iż w celach, w których okresowo panowało przeludnienie powód przebywał niecały miesiąc, od dnia 24 listopada 2006r. do dnia 21 grudnia 2006r., przy czym miało to miejsce w czasie gdy obowiązywałart. 248 § 1 kkwzgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. Zarządzenia w trym przedmiocie zostały wydane o czym powiadomiono sędziego penitencjarnego. Od 21 grudnia 2006r. powód został umieszczony w celi w nowooddanym pawilonie przystosowanym dla osób niepełnosprawnych, w tym poruszających się na wózkach inwalidzkich gdzie przebywał do 13 kwietnia 2013r.
W okresie przebywania w Areszcie Śledczym wL.powód zwracał się do administracji zakładu z prośbami dotyczącymi umożliwienia mu posiadania określonych przedmiotów, korzystania z dodatkowych kąpieli czy widzeń z członami rodziny, na co wyrażano zgodę. Miał zapewnioną opiekę medyczną i wielokrotnie korzystał z porad lekarzy. Po przetransportowaniu do Zakładu Karnego wH.powód został osadzony w celi przeznaczonej dla inwalidów.
Niezależnie od powyższego Sąd Okręgowy stwierdził, iż roszczenie powoda dotyczące zdarzeń sprzed ponad trzech lat od dnia wniesienia powództwa ( 2 września 2010r) tj. za okres do dnia 2 września 2007r. uległy przedawnieniu.

Od tego wyroku powód złożył apelację zarzucając:

1
naruszenieart. 448 kcprzez uznanie, że podstawową przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w treści tego przepisu jest wykazanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, które pozostawałoby w adekwatnym związku przyczynowym z określonym zdarzeniem wywołującym szkodę;

2
naruszenieart. 233 § 1 kpcprzez naruszenie zasady swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego;

3
naruszenieart. 328 § 2 kpcpolegające na podnoszeniu w uzasadnieniu wyroku kwestii pozajurydycznych;

4
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przebywanie przez powoda w celi z osobą sprawną fizycznie jest równoznaczne z zapewnieniem mu opieki tej osoby;

5
naruszenieart. 121 pkt 4 kcw zw. zart. 5 kcpolegający na błędnej wykładni tych przepisów prowadzącej do uznania, że nastąpiło przedawnienie roszczeń powoda, w sytuacji gdy powód mógł skutecznie dochodzić zadośćuczynienia dopiero po opuszczeniu jednostek penitencjarnych.

Wskazując na powyższe powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż roszczenia powoda dotyczące zdarzeń za okres do dnia 2 września 2007r. uległy przedawnieniu.
Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy nie naruszyłart. 121 pkt 4 kcw zw. zart. 5 kcalbowiem osadzenia powoda w jednostce penitencjarnej nie można uznać za siłę wyższą. Sam fakt osadzenia powoda w zakładzie karnym nie stanowił żadnej przeszkody w dochodzeniu roszczeń przed sądem. Stosownie doart.102 pkt 11 kkwodbywając karę pozbawienia wolności powód ma prawo do prowadzenia korespondencji, bez jej cenzurowania, z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, samorządowymi oraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Ponadto należy zauważyć, iż powód opuścił zakład karny 10 września 2007r. i przez prawie trzy lata nie podjął żadnych kroków zmierzających do ochrony swoich interesów. Z pozwem wystąpił dopiero we wrześniu 2010r. nie podając żadnych przyczyn usprawiedliwiających takie opóźnienie.
O szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia powód wiedział w momencie kiedy jego zdaniem dobra osobiste były naruszane.
W związku z powyższym ewentualne roszczenia powoda powstałe przed dniem 10 sierpnia 2007r. uległy przedawnieniu na podstawie obowiązującego wówczasart. 442 § 1 kc, zaś powstałe po tej dacie do dnia 2 września 2007r. na podstawieart. 4421§ 1 kc.
W tej sytuacji ocenie Sądu Apelacyjnego podlega jedynie okres od 2 do 10 września 2007r. Powód przebywał wówczas w Zakładzie Karnym wH., w celi przystosowanej dla osób niepełnosprawnych. Biorąc pod uwagę, że jest to tylko 9 dni należy stwierdzić że nawet gdyby w tym okresie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, jakkolwiek powód żadnych konkretnych zarzutów dotyczących tego okresu nie precyzuje, to jest to tak krótki okres, że w ocenie Sądu Apelacyjnego nie uzasadniałby zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia na podstawieart. 448 kc.

Z tych względów i na podstawieart. 385 kpciart. 108 § 1 kpcSąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.