Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 402/12
Data wyroku: 2013-01-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Rysiński, Anna Prokopiuk, Marzanna A. Piekarska-Drążek
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Wolności, Zaostrzenie Kary, Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art.4§1 kk w zw. z art.189§2 kk i art.157§1 kk w zw. z art.11§2 kk w zw. z art.64§1 kk, art.278§1 kk w zw. z art.64§1 kk

Sygn. akt II AKa 402/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 stycznia 2013r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Anna Prokopiuk (spr.)

Sędziowie: SA – Paweł Rysiński

SA – Marzanna A. Piekarska-Drążek

Protokolant: – sekr. sąd. Kazimiera Zbysińska

przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej-Tomali
po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r.
sprawyM. S. (1)
oskarżonego zart. 4 § 1 k.k.w zw. zart. 189 § 2 k.k.iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowegow. W.

z dnia 24 września 2012 r.     sygn. akt  VIII K 377/10

I
zmienia wyrok w zaskarżonej części dotyczącej wymierzonej oskarżonemuM. S. (1)kary w ten sposób, że:

- uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności;
- podwyższa karę pozbawienia wolności wymierzoną za czyn przypisany mu w pkt I wyroku (czyn z pkt I aktu oskarżenia) do lat 2 (dwóch);

II
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, nadto apelację obrońcy oskarżonego uznaje za oczywiście bezzasadną;

III
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.za czyny przypisane oskarżonemu orzeka karę łączną 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 września 2005 r. do dnia 17 października 2006 r.;

V
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za obie instancje, obciążając nimi Skarb Państwa;

VI
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokataE. O.– Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 738 zł w tym 23 % VAT tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu pełnionej przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
M. S. (2)został oskarżony o to, że:

1
w okresie od 26 sierpnia 2005 r. do 31 sierpnia 2005 r. wW., działając wspólnie i w porozumieniu zK. M.iK. Ł.pozbawiłA. H.wolności, przy czym pozbawienie wolności połączone było ze szczególnym udręczeniem polegającym na biciu, skrępowaniu nóg, nie podawaniu żywności i polewaniu wodą,

tj. o czyn zart. 189 § 1 k.k.

2
w dniu 28 czerwca 2005 r. wW.gm.J., sprzed sklepu spożywczego zabrał w celu przywłaszczenia rower górski o wartości 299 zł na szkodęZ. B., przy czym czynu tego dopuścił się po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne,

tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Wyrokiem Sądu Okręgowegow. W.z dnia 24 września2012 r., sygn. akt VIII K 377/10 oskarżonyM. S. (1)został uznany za winnego tego, że:
I.- w ramach zarzutu opisanego w pkt. 1 – w dniu 31 sierpnia 2005 r. wW.przyul. (...), działając wspólnie i w porozumieniu zK. M.oraz drugą ustaloną osobą, pozbawiłA. H.wolności, przy czym łączyło się ono ze szczególnym udręczeniem polegającym na kopaniu oraz biciu pięściami po całym ciele, skrępowaniu nóg i polewaniu w/w wodą, co spowodowało u pokrzywdzonego rozstrój zdrowia i naruszenie czynności kręgosłupa szyjnego trwające dłużej niż 7 dni, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. popełnienia przestępstwa wyczerpującego dyspozycjeart. 4 § 1 k.k.w zw. zart. 189 § 2 k.k.(Dz.U.1997.88.553) iart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 4 § 1 k.k.w zw. zart. 189 § 2 k.k.(Dz.U.1997.88.553) w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
- w ramach zarzutu opisanego w pkt. 2 – w dniu 28 czerwca 2005 r. wW., gm.J., sprzed sklepu spożywczego zabrał w celu przywłaszczenia rower górski(...)nr fabryczny(...)wartości 299 zł na szkodęZ. B., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne; tj. popełnienia występku wyczerpującego dyspozycjeart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.wymierzył mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 § 1 k.k.wymierzyłM. S. (1)karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 września 2005 r. do dnia 17 października 2006 r.
Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej wW.– adw.E. O.kwotę 1680 zł (jednego tysiąca sześciuset osiemdziesięciu złotych) plus VAT tytułem udziału w sprawie obrońcy z urzędu.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego z ponoszenia kosztów sądowych, wydatki przejmując na rzecz Skarbu Państwa.

Apelacje od powyższego wyroku wnieśli obrońca oskarżonego i prokurator.

Obrońcaoskarżonego zaskarżył wyrok w całości odnośnie czynu z pkt. 2 aktu oskarżenia oraz w części dotyczącej kary odnośnie czynu opisanego w pkt. 1 aktu oskarżenia. Na podstawieart. 438 pkt. 2 i 4 k.p.k.zarzucił wyrokowi:

1
w zakresie czynu z pkt. 2 aktu oskarżenia, mającą wpływ na jego treść obrazę prawa procesowegoart. 4, 5 § 2, 7, 168, 410 i 424§1 k.p.k.przez pominięcie notoryjnie znanej okoliczności, że wartość rynkowa towaru nabytego jako rzecz używana, jest zazwyczaj, o 20-30% niższa od ceny takiego samego towaru sprzedawanego w sklepie co powoduje, że wartość rynkowa roweru nabytego w sklepie za cenę 299 zł i skradzionego w dwa tygodnie później na szkodęZ. B., nie przekraczała kwoty 250 zł, a tym samym czyn zarzucony oskarżonemu wypełniał dyspozycję wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., którego karalność w dacie orzekania uległa przedawnieniu i nie ustosunkowanie się przez Sąd do tej okoliczności w pisemnych motywach wyroku;

2
rażącą surowość kary pozbawienia wolności wymierzonejM. S. (1)za czyn opisany w pkt. 1 aktu oskarżenia w następstwie pominięcia, iż działanie oskarżonego i współsprawców zostało sprowokowane agresywnym zachowaniem się w stosunku do nich pokrzywdzonego.

Skarżący w konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 45 § 1 k.w. w części dotyczącej zarzutu z pkt. 2 aktu oskarżenia, wymierzenie oskarżonemu za czyn opisany w pkt. 1 aktu oskarżenia najniższej kary pozbawienia wolności.

Prokuratorw złożonej apelacji zaskarżył wyrok w części dotyczącej kary na niekorzyść oskarżonegoM. S. (1).
Na podstawieart. 438 pkt. 4 k.p.k.wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary polegającą na wymierzeniu mu kar jednostkowych w wymiarze jednego roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności za czyn z pkt. 1 aktu oskarżenia zakwalifikowany przez Sąd jako wypełniający znamionaart. 189 § 2 k.k.(w brzmieniu wynikającym z Dz. U. 1997.88.553) w zb. zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i kary czterech miesięcy pozbawienia wolności za czyn z punktu 2 oskarżenia zakwalifikowany zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.oraz kary łącznej w wymiarze jednego roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy znaczny stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów – szczególnie z punktu 1 aktu oskarżenia – i względy indywidualno-prewencyjne, a zwłaszcza wymagania co do społecznego odziaływania sankcji karnej, wskazują na konieczność zastosowania wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności w wymiarze dwóch lat za czyn z punktu pierwszego aktu oskarżenia i dziesięciu miesięcy za czyn z punktu 2 aktu oskarżenia oraz kary łącznej w wymiarze dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności.
Apelujący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez orzeczenie wobecM. S. (1)kary dwóch lat pozbawienia wolności za czyn z punktu pierwszego aktu skarżenia i kary dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności za czyn z punktu 2 aktu oskarżenia oraz kary łącznej w wymiarze dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jest oczywiście bezzasadna,a apelacja prokuratora w części zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie apelacji obrońcy mającej szerszy zakres, aniżeli apelacja prokuratora.
Wbrew stawianemu w pkt. 1 apelacji zarzutowi, Sąd I instancji nie naruszył przepisówart. 4, 5 § 2, 168, 410 i 424 § 1 k.p.k.Przeprowadził bowiem szczegółowe postępowanie dowodowe, zebrany pełny materiał dowodowy wnikliwie rozważył i prawidłowo ocenił. Z takiej oceny tych dowodów wysnuł nie budzący wątpliwości wniosek co do zawinienia oskarżonegoM. S. (1)tak co do czynu z pkt. 1, jak i z pkt. 2 aktu oskarżenia, w kształcie przypisanym im wyrokiem.
Jak wynika z treści pisemnych motywów apelacji obrońca nie kwestionuje zarówno ustalonego przez Sąd meriti przebiegu zdarzenia z pkt. 2 aktu oskarżenia, jak również oceny zeznań świadkówG. K.,Z. S.,W. K.,K. K.iZ. B.dotyczących tego zarzutu.
Skarżący natomiast przedstawił pogląd dotyczący wartości skradzionego przez oskarżonego na szkodęZ. B.roweru, prowadzący do obniżenia jego wartości wskazanej w akcie oskarżenia i w konsekwencji przyjęcia, że zarzuconyM. S. (1)czyn w pkt. 2 aktu oskarżenia stanowi wykroczenie.
Z poglądem obrońcy nie można się zgodzić. Faktem powszechnie znanym istotnie jest, że w transakcjach kupna-sprzedaży towaru w obrocie wtórnym przyjmuje się niższą cenę sprzedawanej rzeczy od ceny tego samego artykułu o tej samej wartości użytkowej nabywanego w sklepie.
Ta praktyka dotyczy jednak tych transakcji, które są legalne i polegają na porozumieniu właściciela sprzedawanej rzeczy i nabywcy. Praktyki tej nie można odnieść do sprzedaży rzeczy w posiadanie, której sprzedający wszedł w sposób niezgodny z prawem i nie był w żaden sposób upoważniony do jej sprzedaży. W tym przypadku o wartości takiej rzeczy nie decyduje cena, którą uzgadnia sprzedający i nabywca, a wartość tej rzeczy dla bezprawnie jej pozbawionego właściciela, czyliZ. B.. Pokrzywdzona – co jest bezsporne – kupiła przedmiotowy rower zaledwie dwa tygodnie wcześniej. Z jej zeznań, ale również z wyjaśnień oskarżonego, nie wynika by do dnia kradzieży uległ on zniszczeniu ponad miarę wynikającą z normalnej eksploatacji, co w sposób istotny wpłynęłoby na jego wartość.
W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo ustalił wartość skradzionego przez oskarżonego roweru na kwotę przekraczającą 250 zł i przypisał mu popełnienie czynu zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
Zarzut z pkt. 2 apelacji dotyczący rażącej niewspółmierności, w sensie surowości wymierzonej oskarżonemu kary za czyn z pkt. 1 aktu oskarżenia (po jego korekcie dokonanej w wyroku), stał się bezprzedmiotowy, bowiem Sąd odwoławczy co do tego czynu uznał za zasadny zarzut prokuratora o rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, w sensie jej łagodności.
Zarzut rażącej niewspółmierności kary nie wymaga wskazania nowych, nie znanych Sądowi okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności prawidłowo ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których orzeczona kara bądź nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 1974 r. V KRN 78/74 OSNKW 1974 z. 12 poz. 234, też aprobujące uwagi M. Cieślaka i Z. Dody. Pal. 1975, nr 9, s. 37).
Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowym judykacie dotyczącym czynu z pkt 1 aktu oskarżenia, na co zasadnie wskazuje prokurator we wniesionej apelacji.
Wprawdzie Sąd I instancji, wymierzając karę za ten czyn wziął pod uwagę szereg okoliczności obciążających, to jest: stopień społecznej szkodliwości wynikający z jego rodzaju oraz charakteru naruszonego dobra, rozmiar grożącej szkody pokrzywdzonemu wskutek podjętego wobec niego działania sprawców, popełnienie przez oskarżonego przestępstwa pod wpływem alkoholu oraz jego kryminalną przeszłość i stopień demoralizacji, jednakże okolicznościom tym nie nadał właściwej wagi, bowiem wymierzona kara oscyluje w pobliżu dolnej granicy zagrożenia, tj. jednego roku pozbawienia wolności. Dysproporcja między ustalonymi okolicznościami obciążającymi a wymierzoną oskarżonemu za ten czyn karą jest znaczna, razi poczucie sprawiedliwości. Taka kara nie realizuje w wystarczającej mierze celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, z jednoczesnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć wobec skazanego.
Z tych przyczyn Sąd II instancji, uznając apelację prokuratora w tej części za zasadną, zmienił zaskarżony wyrok i podwyższył karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemuM. S. (1), do lat 2.
Kara ta uwzględnia zarówno stopień winy oskarżonego, jak i ustalone przez Sąd I instancji okoliczności obciążające oraz łagodzące (jest osobą samotną uzależnioną od alkoholu, ma nieprawidłową osobowość) nadto spełnia zadania prewencji ogólnej i szczególnej.
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części, tj. odnośnie orzeczenia o karze za czyn z pkt. 1 aktu oskarżenia (pkt I wyroku), natomiast nie jest zasadna w tej części, gdy kwestionuje karę 4 miesięcy pozbawienia wolności wymierzoną za czyn z pkt. 2 aktu oskarżenia (wskazany w pkt. I wyroku).
Zarówno wartość skradzionego mienia, jak i fakt jego odzyskania przez pokrzywdzoną, przy ustalonych okolicznościach obciążających i łagodzących, dały Sądowi meriti podstawy do wymierzenia oskarżonemu za czyn z pkt. 2 aktu oskarżenia kary w pobliżu dolnej granicy zagrożenia.
Podwyższenie kary pozbawienia wolności do lat dwóch za czyn z pkt. 1 aktu oskarżenia spowodowało konieczność orzeczenia nowej kary łącznej. Biorąc pod uwagę, że czyny oskarżonego godziły w inne dobra prawnie chronione, popełnione zostały na szkodę różnych osób – z jednej strony, a bliski odstęp czasowy między tymi czynami – z drugiej strony, Sąd Apelacyjny przy wymierzaniu kary łącznej na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.zastosował zasadę asperacji łączonych kar.
Stosownie do treściart. 63 § 1 k.k.na poczet kary łącznej zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 września 2005 r. do dnia 17 października 2006 r.
W pozostałym zakresie Sąd odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. S. (1).
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych zapadło na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.– oskarżony nie osiąga dochodów, nie ma majątku.