Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACz 258/13
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Grzegorz Stojek, Olga Gornowicz – Owczarek, Iwona Wilk
Słowa kluczowe: Protest Wyborczy
Podstawa prawna: art.66 ustawy o referendum lokalnym

Sygn. akt V ACz 258/13

POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, Wydział V Cywilny w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Grzegorz Stojek
Sędziowie:   SA Olga Gornowicz – Owczarek (spr.)
SA Iwona Wilk
po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuH. M.
z udziałemZ. K.
w przedmiocie protestu dotyczącego referendum przeprowadzonego w dniu 6 stycznia 2013 r. na terenie GminyŚ.
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. II Ns 12/13
postanawia:
oddalić zażalenie.

Sygn. akt V ACz 258/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy pozostawił protest wyborczy wnioskodawcy bez dalszego biegu uznając, iż protest złożony został po upływie ustawowego terminu określonego wart. 66 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym. Wyniki referendum podano bowiem do wiadomości publicznej w dniu 10 stycznia 2013 r. poprzez ogłoszenie w(...), natomiast protest do Sądu wpłynął dopiero w dniu 18 stycznia 2013 r., a zatem dzień po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu. Jednocześnie podkreślone zostało, że powyższy termin liczyć należało z uwzględnieniem dnia faktycznego wpływu protestu, nie zaś dnia jego nadaniaw urzędzie pocztowym. Zgodnie bowiem zart. 1 ust. 2 ustawy o referendumlokalnymw sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy. Stosownie zaś do art. 9 ust. 1 Kodeksu wyborczego, ilekroćw kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Tak więc do protestu wyborczego, jako innego dokumentu w rozumieniu powyższego przepisu, nie znajdowała zastosowania reguła zart. 165 k.p.c., zgodnie z którą oddanie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Stąd też protest, jako spóźniony, pozostawić należało bez biegu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wnosił o jego uchyleniei przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 9 Kodeksu wyborczegoi w rezultacie błędne przyjęcie, iż w odniesieniu do protestu wyborczego nie znajdowała zastosowanie regulacjaart. 165 k.p.c.Wskazał, iż przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego, przepisyustawy o referendum lokalnymzawierały odesłanie do przepisówustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, która z kolei wart. 60przewidywała odpowiednie stosowanie do postępowania wywołanego wniesieniem protestu przepisówKodeksu postępowania cywilnego, a zatem równieżart. 165 k.p.c.Zaznaczone zostało przy tym, że na gruncie przepisów Ordynacji obowiązywał analogiczny w swej treści do art. 9 Kodeksu wyborczego art. 205, co do którego Państwowa Komisja Wyborcza wyraziła zapatrywanie, iż sposób liczenia terminu w nim określony nie odnosi się do protestów wyborczych. Niezależnie od powyższego wskazane zostało, iż rozpoznanie protestu należało do sądu powszechnego orzekającegow postępowaniu cywilnym w trybie nieprocesowym, w którym, z mocyart. 13 § 2 k.p.c., znajduje odpowiednie zastosowanieart. 165 k.p.c.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik wnosił o jego oddalenie. Wskazał,iż interpretacja Państwowej Komisji Wyborczej, na którą powoływał się skarżący, dotyczyłaart. 205 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w jego brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. w czasie, gdy w artykule tym była mowa wyłączenieo skargach i odwołaniach. Z dniem 1 maja 2004 r. przepis ten został jednak znowelizowany poprzez wskazanie, iż określa on termin do złożenia również innych dokumentów niż w nim wprost wymienione. Za dokument taki uznać należało więc w szczególności protest wyborczy. Stąd też w świetle art. 9 Kodeksu wyborczego, mającego analogiczne brzmienie do art. 205 Ordynacji i znajdującego zastosowanie do referendum lokalnego z mocyart. 1ust. 2 ustawy o referendum lokalnymuznać należało, iż przy ocenie zachowania termin do wniesienia protestu brać należy pod uwagę datę jego faktycznego wpływu do sądu. Jednocześnie podkreślone zostało, iż przepisy Kodeksu wyborczego stanowią lex specialisw stosunku doKodeksu postępowania cywilnego, a zatem przepisy procedury cywilnej,w tymart. 165 k.p.c., nie znajdują zastosowania do postępowania wywołanego protestemw zakresie, w jakim jest ono uregulowane odmiennie
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Podzielić należało stanowisko Sądu Okręgowego odnośnie braku możliwości zastosowania regulacjiart. 165 k.p.c.do protestu zart. 66 ustawy o referendum lokalnymSłusznie wskazane zostało w odpowiedzi na zażalenie, iż interpretacja Państwowej Komisji Wyborczej, na którą powoływał się skarżący, dotyczącaart. 205 ustawy ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw(obecnie uchylonej) odnosiła się do brzmienia tego przepisu sprzed jego nowelizacji. Ustawą z dnia 20 kwietnia2004 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2004, Nr 102, poz. 1055) rozszerzono bowiem zakres zastosowania normy wyrażonej w tym artykule również na „inne dokumenty” nie wymienione w nim wprost. Treść powyższego przepisu została powtórzona w Kodeksie wyborczym (art. 9), do którego odpowiedniego zastosowania odsyła obecnie ustawao referendum lokalnym w art. 1 ust. 2. Sam natomiast zwrot „inny dokument”, w ocenie Sądu Apelacyjnego, jest na tyle szeroki, iż mieści w zakresie swego literalnego brzmienia również dokument jakim jest protest wyborczy.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, iż ustawodawca regulując materię badania ważności wyborów, wyraźnie kieruje się zasadą szybkości postępowania, wprowadzając ściśle określone i stosunkowo krótkie, dostosowane do rodzaju wyborów, terminy rozpoznawania protestów, a także ich wnoszenia. Podkreślenia wymaga również, iż norma art. 9 Kodeksu wyborczego ma charakter ogólnej reguły, od której czynione są odstępstwaw przepisach szczegółowych. Wskazać trzeba tu art. 241 Kodeksu wyborczego znajdujący zastosowanie do wyborów do Sejmu, Senatu oraz Parlamentu Europejskiego, czy też art. 321 Kodeksu wyborczego znajdujący zastosowanie w przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Powołane przepisy wyraźnie przewidują, że określone w nich terminy do wniesienia protestu są dochowane, jeżeli w tych terminach protest zostanie nadany w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Na podobne uregulowanie, pomimo tożsamości aktu prawodawczego, ustawodawca nie zdecydował się w odniesieniu do wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (art. 392 Kodeksu wyborczego). Zasadnym jest więc wniosek, iż powyższe zróżnicowanie nie ma jedynie charakteru przypadkowego,a zamierzeniem ustawodawcy było, aby w stosunku do wyborów samorządowych znajdowała zastosowanie ogólna norma z art. 9 Kodeksu wyborczego przewidująca ocenę dochowania terminów do złożenia protestu podług daty jego faktycznego wpływu do Sądu, co uzasadnione jest względem na zapewnienie szybkości i sprawności postępowaniu, przy jednoczesnym braku istotnych ograniczeń praktycznych do wniesienia protestu bezpośrednio do sądu, istniejących w przypadku wyborów ogólnokrajowych i składania protestów do Sądu Najwyższego.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego wskazane wyżej okoliczności przemawiają więc na rzecz przyjęcia, iż w odniesieniu do protestu wyborczego w przypadku referendum lokalnego, swym zasięgiem wykazującego podobieństwa do wyborów samorządowych, znajduje odpowiednie zastosowanie art. 9 Kodeksu wyborczego. Zważywszy zaś, iż przepis ten reguluje kwestię oceny dochowania terminów do wnoszenie pism na potrzeby szeroko rozumianej procedury wyborczej, a ustawodawca zawarł w Kodeksie wyborczym unormowania analogiczne doart. 165 k.p.c., nie odnosząc ich jednak do wyborów szczebla lokalnego, uznać należało, iż art. 9 Kodeksu wyborczego, pomimo rozpoznawania protestuw trybie przepisówkodeksu postępowania cywilnegoo postępowaniu nieprocesowym, stanowi lex sepcialis w stosunku doart. 165 k.p.c., wyłączając jego zastosowanie w niniejszej sprawie.
Stąd też podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, iż protest skarżącego, który wpłynął do Sądu dzień po upływie terminu określonego wart. 66 ustawy o referendum lokalnym, był spóźniony, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, jako bezzasadne na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.