Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 32/13
Data wyroku: 2013-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Madera, Janina Czyż, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie Społeczne
Podstawa prawna: art. 477 (14a) kpc

Sygn. akt

III AUa 32/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia4 kwietnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda (spr.)

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Ewa Madera

Protokolant

sekr. sądowy Elżbieta Stachowicz

po rozpoznaniu w dniu4 kwietnia 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuSzpitala (...)wJ.z udziałem zainteresowanegoZ. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę

od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia16 października 2012 r.sygn. aktIV U 636/12

uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z dnia 19 marca 2012 r.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu.

III AUa 32/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 19 marca 2012 r. ZUS Oddział wJ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 3w zw. zart. 91 ust. 5, art. 18 ust 1, art. 20 ust. 1i art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zmianami) orazart. 81 ust. 1, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027) stwierdził, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne za poszczególne miesiące w okresie od stycznia 2006 r. do lutego 2006 r. dlaZ. P.podlegającego ubezpieczeniom jako pracownik wSzpitalu (...)wJ.- będącym płatnikiem składek - stanowią kwoty wskazane w decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, żeZ. P.w okresie objętym decyzją był zatrudniony na podstawie umowyo pracę wSzpitalu (...)wJ.i z tego tytułu został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto, na podstawie umowy zlecenia, jaką zawarł z(...)świadczył pracę na rzecz własnego pracodawcy tj.Szpitala (...)wJ.. Jak ustalił organ rentowy od przychodów osiągniętych z tytułu wykonywania tej umowy, w okresach podanychw decyzji, płatnik składek tj.Szpital (...)wJ.nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, deklarując jedynie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodów osiągniętych przezZ. P.z tytułu stosunku pracy.
Skarżąc powyższą decyzję odwołaniemSzpital (...)wJ.wniósł o jej zmianę i stwierdzenie, że nie jest on płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dlaZ. P.z tytułu zawartej przez niego umowy cywilnoprawnej z(...), a dalej, że przychód z tej umowy nie podlega uwzględnieniu do podstawy wymiaru składek z tytułu stosunku pracy wSzpitalu (...)wJ.. Zarzucił, że zgodnie z umowami jakie zawarł on z(...), do obowiązków tego podmiotu jako przyjmującego zamówienie należało zgłoszenie swojej działalności do ZUS i dokonywanie rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego.

    ZUS Oddział wJ.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Krośnie po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z 16 października 2012r. oddalił wniesione odwołanie.
W pisemnym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd ten wskazał na poczynione w toku postępowania niesporne ustalenia faktyczne, żeSzpital (...)wJ.zawierał umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne m.in. z(...). Zgodnie z warunkami tych umów miejscem udzielenia świadczeń były poszczególne oddziały Szpitala.(...)realizował przedmiotowe umowy w lokalach wskazanych przez Szpital przy wykorzystaniu sprzętu i całej infrastruktury Szpitala, który zobowiązał się zabezpieczyć obsługę pielęgniarską, administracyjną i gospodarczą.(...)zobowiązany był do korzystaniaw razie potrzeby z konsultacji specjalistów będących lekarzami szpitala oraz badań diagnostycznych wykonywanych w jego pracowniach.
Nadto Sąd ustalił, że zainteresowanyZ. P.był zatrudniony na podstawie umowy o pracę wSzpitalu (...)wJ.i z tego tytułu został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Pozostając w zatrudnieniu u tego pracodawcy jednocześnie zawarł umowę zlecenia z(...), na mocy której zobligowany był do świadczenia pracy na rzeczSzpitala (...)wJ., a to w ramach łączących te podmioty umów o świadczenia zdrowotne. Jak ustalił Sąd, pracaZ. P.wykonywana w ramach umów zlecenia była rzeczywiście świadczona na rzecz w/w Szpitala.
Dokonując oceny prawnej sprawy Sąd Okręgowy zauważył, iż podobną problematyką zajmował się już Sąd Najwyższy, który w uchwalez dnia 2 września 2009 roku w sprawie sygn. akt II UPZ 6/09, w podobnym stanie faktycznym (dotyczącym umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią) przyjął, że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło, zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowei wypadkowe z tytułu tej umowy. Sąd przypomniał również, że na gruncie analogicznego stanu faktycznego wypowiedział się także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt III UK 22/11, rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną przezSzpital (...)wJ.od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z20 października 2010 r., sygn. akt III AUa 669/10, w którym wyjaśnił, żew myślart. 8 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychza pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą,z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, akcentując że taka konstrukcja identyfikująca „pracownika” odnosi się do całej regulacji ustawy systemowej, a więc także do tych przepisów, które dotyczą funkcjonowania stosunku ubezpieczeń społecznych, a określają m.in. podstawę wymiaru i wysokość składek na te ubezpieczenia oraz obowiązki płatnika w zakresie obliczania i opłacania tychże składek i przekazywania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych imiennych raportów. Powyższe w praktyce zaś oznacza, że w przypadku pracowników, o jakich mowa wart. 8 ust. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 4 pkt 10w związku z art. 18 ust. 1 ustawy systemowej), uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy na płatniku (w tym przypadku – na pracodawcy) spoczywa zatem obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podzielając zaprezentowane poglądy judykatury Sąd Okręgowy uznał, że płatnikiem składek dlaZ. P.pozostającego w stosunku pracy zeSzpitalem (...)i jednocześnie wykonującym na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z(...)jest wymieniony Szpital, a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanego, stanowi łączny przychód uzyskany przez niego z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianej umowy zlecenia.
W podstawie prawnej orzeczenia Sąd Okręgowy dodatkowo powołałart. 47714§ 1 kpc.

Skarżąc powyższy wyrok apelacjąSzpital (...)wJ., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanieart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego ustalenia, żeZ. P.nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako pracownik zatrudniony w(...).
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie, żeSzpital (...)wJ.nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczneZ. P.z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z(...), w ramach której świadczył pracę na rzeczSzpitala (...)wJ., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniósł również o zasądzenie od organu rentowego na swoją rzecz kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu apelacji, wnioskodawca nawiązując do argumentacji zawartej w odwołaniu, ponownie podkreślił, iż stosownie do postanowień umowy łączącej go z zainteresowanym(...), to on zobligowany był do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za zleceniobiorców z którymi zawarł umowy.
W jego ocenie w sprawie nie powinna mieć zastosowania wykładniaart. 8 ust . 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychzawarta w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UZP 6/09, gdyż została ona wydanaw składzie trzech Sędziów Sądu Najwyższego i nie ma mocy wiążącej.W jego ocenie wykładnia dokonana przez Sąd Okręgowy narusza definicję pracownika zawartą wKodeksie pracyw związku z czym jest nieuprawniona.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje :

Apelacja wnioskodawcy jest uzasadniona o tyle o ile skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Przedmiotem sporu w sprawie była wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez ZUS Oddział wJ.decyzją z dnia 19 marca 2012 r. wydaną dla płatnika składekSzpitala (...)wJ.. Decyzja ta stwierdza wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za miesiące wskazane w decyzji dlaZ. P.podlegającego wymienionym ubezpieczeniom jako pracownik u tegoż płatnika składek.
Sąd Apelacyjny rozpoznając apelacjęSzpitala (...)wJ.od wyroku Sądu I instancji stwierdził, że przedmiotową decyzją ZUS należy uznać za przedwczesną. Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalno – rentowym, chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika, na podstawie art. 6 ust 1 pkt 1 , art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy systemowej. W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust 1 i 2 ustawy systemowej (por. wyrok SNz 22.02.2010r. I UK 259/09 publ. Lex nr 588727). Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt 1 ustawy systemowej w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęcie zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika, z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy.
Powyższa decyzja o podleganiu ubezpieczeniom określi jego tytuł oraz płatnika składek , a ewentualny spór w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnie zasadność zgłaszanych przezSzpital (...)wJ.zarzutów dotyczących :
- przerzucenia obowiązku opłacania składek na podwykonawców ,
- rodzaju umowy łączącej Szpital z(...)
i ewentualnego wpływu tej umowy na obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń pracowników Szpitala zatrudnionych przy jej wykonywaniu.
Dopiero dysponując powyższą decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniom społecznym, organ rentowy w przypadku braku zgłoszenia przez płatnika składek deklaracji korygujących podstawę wymiaru składek, może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę.
Kolejność wydania w/w decyzji uzasadniona jest również przedmiotem postępowania odwoławczego wyznaczonego przez treść tych decyzji , jak również wagą procesową postępowania odwoławczego w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (od wyroku Sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna).
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zgodnie z treściąart. 47714akpcorzekł jak w sentencji wyroku.

(...)

1
(...)

2
(...)