Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 796/12
Data wyroku: 2013-12-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Wysokość Renty
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt:III U 796/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu13 grudnia 2013 r. wO.
sprawy z odwołaniaD. T.
przy udziale zainteresowanejW. K. (1)
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
oustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego
na skutek odwołaniaD. T.
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia10 września 2012r.znak(...)

orzeka:
oddala odwołanie.

Sygn. akt III U 796/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 10.09.2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegostwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego dlaD. T..
W odwołaniu od tej decyzjiD. T.zakwestionowała wyłączenie z ubezpieczenia społecznego rolników. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, ze nadal podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników podniosła , że zaprzestanie pracy na gospodarstwie rolnym wynika z jej choroby i przebywania na zwolnieniu lekarskim.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowywniósł o oddalenie odwołania. Podniósł, że w dniu 3.09.2012r. rolnikW. K. (1)złożyła oświadczenie, że jej matkaD. T.nie zamieszkuje z nią i nie pracuje w gospodarstwie rolnym.
Organ rentowy wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu oart. 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Na podstawieart. 47711§ 2 k.p.c.postanowieniem z dnia 5.12.2012r. Sąd Okręgowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanejW. K. (1)– córkę odwołującej (k.13 a.s.). Zainteresowana wnosiła o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W. K. (1)jest właścicielką gospodarstwa rolnego położonego we wsiS., o powierzchni 26,53 ha fizycznych, w tym 9,95 ha przeliczeniowych. Działalność rolniczą w/w rozpoczęła wspólnie z mężemW. K. (2)w dniu 5.01.2011r. tj. od chwili nabycia posiadania gospodarstwa. Aktem notarialnym(...)w dniu 5.01.2011r.R. P.– wujW. K. (1)przeniósł posiadanie gospodarstwa wraz z inwentarzem żywym i martwym na rzecz swojej siostrzenicy – córkiD. T.. W zamian za nieodpłatne przeniesienie samoistnego posiadania nieruchomościW. K. (1)zobowiązała się zapewnićR. P.dożywotnie utrzymanie, w tym przyjąć go jako domownika, zapewnić wyżywienie, ubranie, mieszkanie oraz zapewnić odpowiednia pomoc i pielęgnację.
Po nabyciu własnościgospodarstwa rolnego (...)wspólnie z mężem przeniosła się i zamieszkała na terenie gospodarstwa w jego części siedliskowej. Na gospodarstwie zamieszkiwał nadalR. P.z matką- babcią zainteresowanej-A. P.. W części siedliskowej położonej we wsi(...)nie zamieszkiwała ani przed jego przekazaniem, ani potem odwołującaD. T..D. T.zamieszkiwała i nadal zamieszkuje wraz z mężem i trójką dorosłych dzieci na odrębnej nieruchomości położonej w odległości ok.1 km pod adresemS.(...)- nieruchomość ta również wchodzi w skład przekazanego gospodarstwa – jest to tylko dom z niedużym podwórkiem.
Przed przekazaniemgospodarstwa rolnego (...)w miarę swoich możliwości, bo miała kłopoty ze zdrowiem, nasilone od 2010r. - pomagała bratuR. P.w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Odwołująca pomagała przy obrządku, dojeniu krów i cielętach. Brat zgłosił ja do ubezpieczenia społecznego rolników jako domownika i opłacał stosowne składki.
Po nabyciugospodarstwa (...)również zgłosiła matkę jako domownika do ubezpieczenia społecznego rolników, począwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego tj. 5.01.2011r.( k.14 a.r.). OdwołującaD. T.nie pomagała córce, ani zięciowi w jakichkolwiek pracach na gospodarstwie rolnym. Nie pracowała ani w polu, ani przy inwentarzu. W chwili przekazania gospodarstwa było na nim 21 krów, aktualnie małżonkowieK.mają 26 krów.W. K. (1)i jej mąż sami zajmują się bydłem .Utrzymują się głównie z wynagrodzenia za oddawane mleko.
Od chwili przekazania gospodarstwa pomiędzyR. P.a małżonkamiK.zaczął narastać konflikt.R. P.wspiera odwołująca, która uważa, ze jej córka mimo ciążącego obowiązku dożywocia nie wywiązuje się należycie z opieki nad bratem, nie zajmuje się także należycie babcią - jej matką. Konflikt, którego podłożem jest odmienne zdanieR. P.co do sposobu prowadzenia gospodarstwa rolnego ciągle narasta.

Począwszy od 2010r. do chwili obecnejD. T.bardzo często korzystała z długotrwałych zwolnień lekarskich. W 2010r. u odwołującej stwierdzono owrzodzenie dwunastnicy, zapalenie nadżerkowe żołądka, guzki krwawicze, chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze oraz depresję.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie niespornych twierdzeń stron odwołującej i zainteresowanej oraz zeznań świadka:W. K. (2)(k. 81v adnotacja 6:42) oraz dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych(...).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

:

OdwołanieD. T.nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz.U z 1998 Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) pełnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników (wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu i emerytalno-rentowemu) podlega z mocy ustawy domownik – jeżeli nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z art. 3a ust. 1 ubezpieczenie ustaje od dnia następnego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie ubezpieczeniu.
Przepisy ustawy wyraźnie określają przesłanki, kiedy ubezpieczeniu podlega domownik. Zgodnie z art. 6  ust. 1 pkt. 2 przezdomownikarozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a)ukończyła 16 lat,
b)pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie była okoliczność, czy odwołująca się stale pracowała na gospodarstwie rolnym córkiW. K. (1), a w szczególności czy pomagała jej w prowadzeniu działalności rolniczej.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolnikówdefiniuje pojęcie działalności rolniczej (art. 6 pkt 3 ustawy) - przewiduje, że jest to działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej. Prowadzenie działalności rolniczej najczęściej wiąże się z osobistym wykonywaniem prac rolniczych przez właściciela gospodarstwa rolnego, ale może polegać także na zarządzaniu tym gospodarstwem, wyrażającym się m.in. w decydowaniu o wykonywaniu prac w gospodarstwie, o uprawach, o inwestycjach w gospodarstwie.
W świetle orzecznictwa Sadu Najwyższego (m.in. uchwała SN z dnia 1.04.1992r. II UZP 7/92 OSNCP 7-8/1992, poz. 134, uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 30.05.1988r. III UZP 8/88, OSNCP 12/1988, poz. 166, wyrok SN z dnia 29.09.2005r., I UK 16/05, OSNP 17-18/2006, poz. 278) prowadzi działalność rolniczą ten, kto włada gospodarstwem rolnym w sensie prawnym - jak właściciel, użytkownik, posiadacz samoistny lub zależny – i jednocześnie wykonuje czynności natury funkcjonalnej, niezbędne dla racjonalnej gospodarki w konkretnym gospodarstwie rolnym. Z uwagi na różnorodną specyfikę gospodarstw rolnych zakres i rodzaj wykonywanych czynności może być różny, jednakże w każdym przypadku chodzi o takie czynności, bez których funkcja gospodarstwa nie mogłaby być zrealizowana. Czynności te mogą polegać na samym zarządzaniu gospodarstwem, ale zarządzanie to powinno mieć charakter zawodowej, stałej, osobistej i realizującej interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) działalności rolniczej, mającej charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Sam fakt bycia właścicielem bądź posiadaczem gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczny z prowadzeniem działalności rolniczej, jeżeli jednocześnie właściciel gospodarstwa nie podejmuje czynności zarządzających gospodarstwem dla osiągnięcia określonego celu w zakresie produkcji rolniczej, tj. jeżeli to nie do niego zwykle należy podejmowanie decyzji dotyczących danego gospodarstwa.
W żadnym z wyżej wskazanym zakresów odwołująca się nie pomagała córce. Nie wspierała ją w ani w zarządzaniu gospodarstwem, ani w zwykłych pracach związanych np. z dojeniem bydła, czy obrządkiem. Sam fakt, że odwołująca przejęła opiekę nad swoją matką i bratem, do opieki którego jest zobligowana zainteresowana, w ocenie Sądu nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ten rodzaj pomocy nie może być utożsamiany z stałą pracą w gospodarstwie rolnym. Nie zmienia tego również ta okoliczność, że odwołująca jest osobą schorowaną skoro nigdy, nawet w okresach kiedy nie była chora nie pomagała w prowadzeniu gospodarstwa.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w rozpoznawanej sprawie jednoznacznie wskazuje, żeD. T.nie pracowała jako domownik wgospodarstwie (...)( sama odwołującą temu nie zaprzecza).

ŚwiadekW. K. (2)– mąż zainteresowanej - zeznał, że treściowa nie pomagała ani w polu, ani przy inwentarzu.
Sąd Okręgowy uznał, że w świetle powyższych zeznań świadka i oświadczeń samych stron, brak jest podstaw do przyjęcia, żeD. T.miała status domownika rolnika. W okresie od 3.09.2012r. - nie pomagała w prowadzeniu działalności rolniczej, a więc nie była domownikiem rolnika w rozumieniu ustawy.

Dlatego też Sąd Okręgowy na podstawieart. 477 
14
          § 1 k.p.c.oddalił odwołanie.