Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 1358/12
Data wyroku: 2013-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Gamrat-Kubeczak, Sławomir Krajewski, Mariola Wojtkiewicz
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygn. akt II Ca 1358/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2013 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mariola Wojtkiewicz (spr.)

Sędziowie:

SSO Sławomir Krajewski
SSO Dorota Gamrat - Kubeczak

Protokolant:

sekr. sądowy Małgorzata Idzikowska-Chrząszczewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 roku w Szczecinie
sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej wS.przyAl. (...)
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
o ustalenie

na skutek apelacji wniesionej przez powódkę od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 11 września 2012r., sygn. akt I C 35/12

1
oddala apelację ;

2
zasądza od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej wS.przyAl. (...)na rzecz pozwanejGminy M.S.kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;

3
zasądza od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej wS.przyAl. (...)na rzecz pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 12 października 2011 roku Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej przyAl. (...)wS.wniosła o ustalenie nieważności umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności, zawartej pomiędzyGminą M.S.a(...) Sp. z o.o.wS.z dnia 5 stycznia 2001 roku przed notariuszemJ. Z.rep. A 60/2001 w części. Umową tąGmina M.S.oddała(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.w użytkowanie wieczystedziałkę nr (...), obręb 157P.obszarze 8.1115,162 m2, położną wS.przy ulicach:B. Ś.34,35,36,J. C.9,10,B. K.22,Alei (...)na 99 lat i przeniosła na nią własność usytuowanych na tej działce budynków oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jej rzecz kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
W odpowiedzi na pozew z dnia 16 maja 2012 roku pozwanaGmina M.S.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na pozew z dnia 22 maja 2012 roku pozwana(...) sp. z o.o.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokiem wydanym w dniu 11 września 2012 roku Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie w sprawie o sygn. akt I C 35/12:

I
oddalił powództwo,

II
zasądził od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przy Al.(...)wS.na rzecz pozwanej(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.kwotę 2.417 zł ( dwóch tysięcy czterystu siedemnastu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

III
zasądził od powódki Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przyAl. (...)wS.na rzecz pozwanejGminy M.S.kwotę 2.400 zł ( dwóch tysięcy czterystu złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,

Sąd Rejonowy wydał rozstrzygnięcie w oparciu o następujący stan faktyczny:

Budynek powódki położony przyAl. (...)wS.w swej przeważającej części znajduje się nadziałce nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta KW (...), i która została oddana w użytkowanie wieczyste współwłaścicielom lokali powódki. Dwa skrzydła budynku znajdują się nadziałce nr (...), dla której prowadzona jestksięga wieczysta KW (...), i która została oddana w użyczenie powódce na podstawie umowy z dnia 16 grudnia 1998 roku.
Umową o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności z dnia 5 stycznia 2001 roku zawartą w formie aktu notarialnego przed notariuszemJ. Z.rep. A nr 60/2001Gmina M.S.oddała(...) sp. z o.o.w użytkowanie wieczystedziałkę gruntu nr (...)oraz przeniosła na pozwaną spółkę własność znajdujących się na niej budynków. Przedmiotowa umowa zawarta została po powstaniu powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej.
Nadziałce nr (...)znajdują się dwa skrzydła budynku powódki, oznaczone na mapach identyfikatorami 299 i 319 jako odrębne budynki.
Zarząd powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej wskazał, że na etapie wydzielaniadziałki nr (...), na której znajduje się frontowa część budynku powódki, wystąpił błąd polegający na tym, że działka nie obejmuje całego budynku Wspólnoty, na skutek czego prawe i lewe skrzydło tego budynku znajduje się nadziałce nr (...)będącej obecnie w użytkowaniu wieczystym(...) sp. z o.o.wS.
Pełnomocnik Zarządu MiastaS.oświadczył w aktach notarialnych, że Gmina jest właścicielem nieruchomości położonej wS.przyAl. (...), stanowiącejdziałkę nr (...), zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym oraz, że ten budynek obejmuje lokale, mogące być przedmiotem odrębnej własności, a nadto budynek ten posadowiony jest na częścidziałki nr (...)z obrębu 157-P.. W aktach notarialnych znajduje się także informacja o tym, że z chwilą wydzielenia terenu niezbędnego do racjonalnego korzystania z budynku nabywcy zobowiązują się do nabycia udziałów w dodatkowej powierzchni gruntu oraz o tym, że sprzedaży podlega lokal mieszkalny położony w budynku stanowiącym wedługPrawa Budowlanegojednolitą konstrukcję, wydzieloną trwałymi ścianami, która wykracza poza granicę wydzielonej dla niego działki, na którą została założonaksięga wieczysta KW nr (...)( tj.księga wieczysta działki nr (...)).
W 2007 roku powodowa Wspólnota Mieszkaniowa dokonała w Urzędzie Miejskim wS.zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na wymianie pokrycia dachowego, w tym od strony podwórza, a więc na częściach budynku znajdujących się nadziałce nr (...). Wówczas już na etapie wstępnych uzgodnień z osobą przyjmującą zgłoszenie podniesiona została kwestia braku zgody na dysponowanie nieruchomością - tj.działką gruntu nr (...)znajdującą się w użytkowaniu wieczystym(...) sp. z o.o.na cele budowlane.
Powódka prowadziła rozmowy z(...) sp. z o.o.w przedmiocie wydzielenia częścidziałki nr (...)i sprzedaż tej części na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej w celu umożliwienia regulacji stanu prawnego nieruchomości wspólnej powódki oraz racjonalnego korzystania z tej nieruchomości poprzez m.in. wygospodarowanie terenu na lokalizację śmietnika.(...) sp. z o.o.domagała się od powódki ustanowienia służebności przechodu i przejazdu przezdziałkę nr (...)poprzez istniejący prześwit bramowy budynku w celu umożliwienia pozwanej realizacji inwestycji planowanej m.in. nadziałce nr (...)poprzez zapewnienie tej działce dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność.
Wspólnota Mieszkaniowa skłonna była wyrazić zgodę na takie rozwiązanie, pod warunkiem, że(...) sp. z o.o.będzie partycypować w kosztach remontu i modernizacji prześwitu bramowego, którego obecny stan techniczny nie pozwala na ustanowienie żądanej przez pozwaną spółkę służebności. Powódka przesłała do(...) sp. z o.o.kosztorys inwestorski na wykonanie remontu przejazdu bramowego w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przyAl. (...)wS., a nadto ofertę na wykonanie montażu napędu do bramy wjazdowej na podwórze oraz orzeczenie techniczne dotyczące uszkodzeń przejazdu w budynku mieszkalnym przyAl. (...)w
S.w specjalności konstrukcyjno-budowlanej i zwróciła się do pozwanej spółki o zajęcie stanowiska co do tego, które z tych kosztów wynikających z wyżej wskazanych dokumentów zostaną zabezpieczone finansowo przez(...) sp. z o.o., zgodnie z jej wcześniejszymi deklaracjami, zaznaczając przy tym, że wskazany zakres prac stanowi prace niezbędne, które powinny zostać wykonane.
Powodowa Wspólnota Mieszkaniowa podtrzymała swoje stanowisko, że koszt prac remontowych musi zostać w całości poniesiony przez(...) sp. z o.o., a także podtrzymała żądanie aby pozwana spółka zobowiązała się do ponoszenia 80% kosztów utrzymania prześwitu bramowego i urządzeń niezbędnych do jego obsługi ( w tym bramy). Powódka nie zgodziła się, aby jedynym wynagrodzeniem za ustanowienie służebności było wyłącznie poniesienie przez(...) sp. z o.o.kosztów remontu prześwitu bramowego.

W tych okolicznościach faktycznych Sąd Rejonowy uznał powództwo oparte oart. 189 k.p.c.za bezzasadne z uwagi na brak interesu prawnego powódki.
Sąd wskazał, iż przesłankami zasadności powództwa o ustalenie są żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa oraz posiadanie interesu prawnego w takim ustaleniu. Stwierdził także, iż rozważając zagadnienie interesu prawnego należy mieć na uwadze to, że pojęcie interesu prawnego powinno być interpretowane z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej (por. wyrok SN z dnia 1 kwietnia 2004 roku, II CK 125/03, niepubl.). Nie ma interesu prawnego ten kto może poszukiwać ochrony w prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych. Sąd podniósł, iż zasada ta opiera się na założeniach, że wydanie wyroku zasądzającego możliwe jest jeżeli ustalona zostanie legitymacja czynna powoda oraz wyrok tylko ustalający istnienie stosunku prawnego nie zapewni ostatecznej ochrony prawnej, ponieważ nie jest wykonalny w drodze egzekucji sądowej, w przeciwieństwie do wyroków zasądzających. W świetle powyższego przepisu powód nie ma interesu prawnego jeżeli może wystąpić z powództwem o roszczenie dalej idące, zmierzające do zasądzenia świadczenia, nakazania określonego zachowania etc.
Zdaniem Sądu I instancji interes prawny w rozumieniuart.189 k.p.c.istnieje wówczas, gdy ma miejsce niepewność co do prawa lub stosunku prawnego pomiędzy stronami procesu. Sąd wskazał, że niepewności tej nie można traktować bez oderwania od konkretnych okoliczności pozwalających ocenić ją jako stanowiącą realne zagrożenie dla sfery prawnej osoby zainteresowanej, a nie tylko zagrożenie teoretyczne. Wtedy bowiem należałoby przyjąć, że powód zawsze ma interes prawny bez potrzebny wykazywania konkretnie istniejącego zagrożenia. Tymczasem, interes prawny istnieje, gdy żądanie ustalenia ma znaczenia zarówno dla obecnych, jak i przyszłych (możliwych), ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw ( sytuacji prawnej) podmiotu występującego z takim powództwem. Ponadto Sąd wskazał, że interes prawny może mieć także podmiot, na którego prawa lub obowiązki w jakimś - szeroko rozumianym- zakresie może wpłynąć istnienie lub nieistnienie prawa lub stosunku prawnego łączącego inne podmioty. Musi o mieć jednak charakter oczywisty, a nie wyłącznie potencjalny i nie może być rozumiany subiektywnie tj. według odczuć powoda, ale obiektywnie tj. na podstawie rozumnej oceny sytuacji, w której powód występuje z tego rodzaju powództwem. Ponadto, nie należy go utożsamiać jedynie z interesem ekonomicznym ( por. wyrok SN z dnia 28 listopada 2002 r., sygn. akt II CKN 1047/00, wyrok SN z dnia 4 października 2001 roku, sygn. akt I CKN 425/00, niepubl. oraz wyrok SN z dnia 20 grudnia 1979 roku sygn. akt III PR 78/79;OSPiKA 1980, nr 11, poz. 196).
Sąd nie zgodził się z argumentacją powódki, że oddanie w użytkowanie wieczystedziałki nr (...)wraz z przeniesieniem własności znajdujących się na tej działce budynków, w tym części budynków przyAl. (...)wS., miało miejsce z naruszeniem prawa i zachodzą uzasadnione podstawy do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności takiej umowy.
Sąd I instancji ocenił, iż w kontekście przytoczonego stanu faktycznego oraz wskazanych przez powódkę argumentów i jej zamierzeń co do dalszych działań po ewentualnym wydaniu wyroku ustalającego nieważność umowy, brak jest interesu prawnego w wytoczeniu powództwa opartego na przepisieart. 189 k.p.c.
W tym zakresie Sąd wskazał, że powódka sama przytoczyła podstawę prawną, w oparciu o którą istnieje możliwość ochrony prawnej członków powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej tj.art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami, co już wskazuje, że wytoczone w niniejszej sprawie powództwo jest bezzasadne. Podkreślił również, iż udzielenie ochrony przez sąd następuje zawsze ze względu na istniejącą potrzebę uzyskania poprawy sytuacji prawnej, m.in. poprzez uzyskanie stanu klarowności oraz stabilności tej sytuacji. Natomiast wydanie wyroku korzystnego dla powódki zgodnie z treścią pozwu nie poprawiłoby jej sytuacji prawnej, skoro wyrok ustalający nie podlegałby egzekucji. Odnosząc się do stwierdzenia powódki, że po wydaniu w niniejszej sprawie wyroku ustalającego, złożyłaby ona zasadniczy pozew w oparciu oart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd I instancji zajął stanowisko, że takie działanie byłoby nieracjonalne i wypaczałoby istotę powództwa opartego naart. 189 k.p.c., którego rację bytu stanowi brak innej podstawy prawnej. Nie ma przy tym znaczenia, iż w myślart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościamiz powództwem można wystąpić jedynie przeciwko jednostce samorządu terytorialnego, co wynika stąd, że w ramach tego postępowania strona powodowa podniesie zarzut nieważności umowy przywołanej w petitum pozwu.
Zdaniem Sądu I instancji, niezależnie od powyższego, interes prawny powódki można zakwestionować także na tej podstawie, iż z treści ar. 209austawy o gospodarce nieruchomościamiwynika, że roszczenie przysługuje wszystkim właścicielom lokali łącznie. W razie braku zgody wszystkich właścicieli stosuje się odpowiednioart. 199 k.c., co oznacza iż należałoby zwrócić o zgodę na wytoczenie powództwa do Sądu. Podniósł, że w tym kontekście niezrozumiałym jest jaki interes prawny ma Wspólnota Mieszkaniowa będąca podmiotem prawa odrębnym od właścicieli lokalu, w tym aby wytoczyć powództwo o ustalenie, skoro nie będzie mogła wytoczyć powództwa opartego na podstawie 209austawy o gospodarce nieruchomościami. Nawet przyjmując, że istnieje możliwość uprzedniego wystąpienia z powództwem o ustalenie nieważności umowy określonej w petitum pozwu, by następnie dochodzić roszczenia w oparciu oart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, to takie powództwo o ustalenie nie przysługuje powodowej Wspólnocie, lecz wszystkim właścicielom lokalu. Analizując dalej, Sąd wskazał, że przy takim ujęciu powodowa Wspólnota nie ma legitymacji czynnej do wytoczenia takiego powództwa, nawet gdyby przyjąć, że niejako działa na rzecz swoich członków, tj. właścicieli lokal. Wiąże się to tym, że z treści uchwały nr 8/2011 z dnia 6 czerwca 2011n roku wynika, iż uchwałę w sprawie wytoczenia powództwa o ustalenie nie wypowiedzieli się wszyscy właściciele. W oparciu o taki stan faktyczny, Sąd I instancji ustalił, że strona powodowa nie tylko nie miała interesu prawnego, ale i legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa w sprawie.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawieart. 98 §1 i 3 k.p.c.

Apelację od wyroku sądu złożyła powódka i zaskarżając go w całości wniosła o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem pozwu oraz o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje;

2
ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Orzeczeniu zarzuciła:

1
naruszenieart. 328 § 2 k.p.c.poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej wyroku, w tym powodów dla których Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił argumentów powódki odnośnie interesu prawnego w niniejszym postępowaniu oraz na skutek niezbadania istnienia przesłanek nieważności umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności zawartej międzyGminą M.S.a(...) Sp. z o.o.wS.w dniu 5 stycznia 2001 roku przed notariuszemJ. Z., rep. A 60/2001 w części, w którejGmina M.S.oddała(...) Sp. z o.o.w użytkowanie wieczystedziałkę nr (...), obręb 157P.obszarze 8.1115,162 m2, położną wS.przy ulicach:B. Ś.34,35,36,J. C.9,10,B. K.22,Alei (...)na 99 lat;

2
naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnięart.189 k.p.c.w związku zart. 32a i art. 23 ust. 2 ustawy o własności lokaliw związku zart. 209a ust 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościamipoprzez uznanie, że powódce nie przysługuje interes prawny w wytoczeniu powództwa o unieważnienie umowy o  oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności zawartej międzyGminą M.S.a(...) Sp. z o.o.wS.w dniu 5 stycznia 2001 roku przed notariuszemJ. Z., rep. A 60/2001 w części, w którejGmina M.S.oddała(...) Sp. z o.o.w użytkowanie wieczystedziałkę nr (...), obręb 157P.obszarze 8.1115,162 m2, położną wS.przy ulicach:B. Ś.34,35,36,J. C.9,10,B. K.22,Alei (...)na 99 lat i przeniosła na nią własność usytuowanych na tej działce budynków podczas, gdy powódka taki interes prawny posiada, co zostało wykazane;

3. naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanieart. 58 § 1 k.c., mimo, iż w przedmiotowej sytuacji umowa o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności zawartej międzyGminą M.S.a(...) Sp. z o.o.wS.w dniu 5 stycznia 2001 roku przed notariuszemJ. Z., rep. A 60/2001 w części, w którejGmina M.S.oddała(...) Sp. z o.o.w użytkowanie wieczystedziałkę nr (...), obręb 157P.obszarze 8.1115,162 m2, położną wS.przy ulicach:B. Ś.34,35,36,J. C.9,10,B. K.22,Alei (...)na 99 lat i przeniosła na nią własność usytuowanych na tej działce budynków była nieważna, gdyżGmina M.S.oddała w użytkowanie wieczystedziałkę gruntu nr (...), zabudowaną m.in. budyniem, który znajduje się na sąsiedniejdziałce nr (...).
W odpowiedzi na apelację pozwana(...) Sp. z o.o.wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Również pozwanaGmina M.S.w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie mogła doprowadzić do zmiany orzeczenia.
Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia ani prawa materialnego, ani też prawa procesowego. Sąd Okręgowy w pełni podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne poczynione przez Sąd pierwszej instancji i za trafne uznaje argumenty przytoczone w uzasadnieniu wyroku.
Pozwana bezzasadnie zarzuca naruszenieart. 328 § 2 k.p.c.poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I instancji podstawy prawnej i faktycznej wyroku. W ocenie Sądu Okręgowego w uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy dokładnie przedstawił ustalony w toku postępowania stan faktyczny wskazując dowody, na których się oparł, a także przytoczył i poddał szczegółowej analizie przepisy prawa stanowiące podstawę wydanego orzeczenia. Wbrew twierdzeniom powódki znaczną część uzasadnienia wyroku stanowi analiza przepisuart. 189 k.p.c.orazart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w oparciu, o którą Sąd Rejonowy wykazał brak interesu prawnego powódki do wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie, co stanowiło podstawę jego oddalenia.
Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędna wykładnięart. 189 k.p.c.w związku zart. 32a i art. 23 ust.2 ustawy o własności lokaliw związku zart. 209 a ust.1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Sąd Okręgowy jest zdania, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Powódka na podstawieart. 189 k.p.c.domagała się ustalenia nieważności umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności zawartej pomiędzyGminą M.S.a(...) Sp. z o.o.wS.w części, w którejGmina M.S.oddałaspółce (...) sp. z o.o.w użytkowanie wieczystedziałkę nr (...), obręb 157P.obszarze 8.1115,162 m2, położną wS.przy ulicach:B. Ś.34,35,36,J. C.9,10,B. K.22,Alei (...)na 99 lat i przeniosła na nią własność usytuowanych na tej działce budynków. Powódka podnosiła, iżGmina M.S.nie mogła skutecznie przenieść na(...) sp. z o.o.własności wszystkich budynków znajdujących się nadziałce (...), gdyż dwa ze znajdujących się na niej budynków, oznaczonych identyfikatorami 299 i 319 stanowią własność Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej przyAl. (...)wS.. Uzasadniała swój interes prawny wskazując, że taki stan rzeczy powoduje problemy w racjonalnym gospodarowaniu budynkiem powódki a orzeczenie nieważności umowy zawartej między pozwanymi we wskazanej przez powódkę części, umożliwi jej wystąpienie z roszczeniem opartym na przepisieart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W tym miejscu Sąd Okręgowy podnosi, iż Sąd I instancji dokonując wykładni przepisuart. 189 k.p.c.słusznie wskazał, iż z roszczeniem o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, powódka mogłaby wystąpić jedynie, gdyby miała w tym interes prawny oraz legitymację czynną. Nie ma natomiast mowy o interesie prawnym w rozumieniu przywołanego przepisu, jeżeli możliwe jest wystąpienie przeciwko pozwanemu z powództwem o roszczenie dalej idące. Powódka w pozwie sama wskazała, że w razie uwzględnienia powództwa o ustalenie nieważności umowy zamierza wystąpić przeciwkoGminie M.S.z powództwem opartym o przepisart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościamitj. o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej. Sąd Rejonowy słusznie podkreślił, że takie działanie prowadziłoby do wypaczenia istoty powództwa opartego naart. 189 k.p.c., którego rację bytu stanowi brak innej podstawy prawnej. Ponadto Sąd Rejonowy wskazał, że powódka nie posiada legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa w oparciu oart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż roszczenie to przysługuje wszystkim właścicielom, łącznie, zaś w przypadku braku takiej zgody stosuje się przepisart. 199 k.c., co również stanowi podstawę do zakwestionowania jej interesu prawnego. Posiłkując się w tym zakresie celną argumentacją Sądu I instancji wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć założenie, że możliwym jest uprzednie wytoczenie powództwa o ustalenie nieważności umowy by następnie dochodzić roszczenia w oparciu oart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, to i tak roszczenie to przysługuje wszystkim właścicielom lokali nie zaś powodowej Wspólnocie. Sąd Okręgowy zauważa, że w apelacji powódka, odmiennie od wcześnie wyrażanego stanowiska, uzasadniania swój interes prawny, wskazując iż to właśnie z uwagi na brak legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa w oparciu oart. 209 a ustawy o gospodarce nieruchomościami, mogła wystąpić jedynie z roszczeniem opartym naart. 189 k.p.c.
W kontekście powyższego zaznaczyć należy, iż istnienia interesu prawnego powódki nie można także wywodzić z treściart. 32 a ustawy o własności lokali, który w sytuacji gdy  grunt wchodzący w skład nieruchomości wspólnej nie spełnia wymogów przewidzianych dla działki budowlanej, uniemożliwiając prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń z nimi związanych, nakłada na Zarząd lub zarządcę budynku obowiązek podjęcia działań w celu nabycia przyległych nieruchomości na rzecz wspólnoty mieszkaniowej. Przepis ten przewiduje jedynie pewną procedurę podejmowania czynności w zakresie umożliwiającym nabycie udziałów w nieruchomości sąsiedniej przez poszczególnych właścicieli, nie wynika z niego natomiast uprawnienie do nabycia takiej nieruchomości przez wspólnotę. W doktrynie podkreśla się bowiem
    , że (…) wyrażenie zgody na nabycie przyległych nieruchomości nie jest równoznaczne z umożliwieniem zarządowi (lub zarządcy) nabycia ich na rzecz wspólnoty mieszkaniowej ze skutkiem dla wszystkich właścicieli lokali. Punkt drugi art. 32a u.w.l. mówi bowiem wyraźnie, że w tym przypadku zarząd lub zarządca może otrzymać pełnomocnictwo jedynie do wykonania czynności zmierzających do nabycia przyległych nieruchomości, a nie do nabycia przyległych nieruchomości. Pełnomocnictwo takie nie będzie też wynikało z uchwały podjętej przez wszystkich właścicieli lokali (jak to czasem zaleca się w literaturze niezgodnie zart. 23 ust. 2u.w.l.), a możliwość nabycia nieruchomości sąsiednich przez zarząd lub zarządcę ze skutkiem dla wszystkich właścicieli lokali nie została uwzględniona wart. 21 ust. 3u.w.l., gdzie podano sprawy, w których jest to możliwe. Zatem, jeśli chodzi o nabycie nieruchomości sąsiednich, to zarząd (lub zarządca) może na podstawie stosownych uchwał właścicieli lokali wykonać czynności przygotowawcze, ale samego nabycia gruntu muszą dokonać wszyscy właściciele lokali (wszyscy właściciele lokali muszą też zgodnie wnioskować o nabycie nieruchomości sąsiedniej, a właściwie każdy z nich musi wnioskować o nabycie odpowiedniego udziału we własności lub w prawie wieczystego użytkowania tej nieruchomości). Roszczenie to nie przysługuje bowiem wspólnocie mieszkaniowej (jako całości ani też jako osobie ustawowej), ale przysługuje właścicielom lokali. (Bończak-Kucharczyk E., Własność lokali i wspólnota mieszkaniowa. Komentarz), (por. też postanowienie SN z dnia 19 lutego 2010 r., IV CSK 437/09, LEX nr 585880).
Sąd Okręgowy wskazuje, że tym samym bezzasadny jest zarzut powódki dotyczący naruszeniaart. 23 ust. 2 ustawy o własności lokali. W świetle uprzednio już przytoczonej argumentacji Sądu I instancji roszczenie zart. 189 k.p.c.przysługuje bowiem wszystkim właścicielom lokali składających się na wspólnotę. Natomiast w niniejszej sprawie, za uchwałą nr 8/2011 z dnia 10 października 2011 roku w sprawie wytoczenia powództwa o ustalenie powództwa nie wypowiedzieli się wszyscy właściciele, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie at. 58k.c., analizując i uzasadniając jak powyżej, Sąd Okręgowy doszedł od przekonania,  że Sąd Rejonowy słusznie skoncentrował się na ustaleniu czy powódka posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności zawartej między pozwanymi. Ustalenie, że w niniejszej sprawie powódka takiego interesu nie posiada, uczyniło bezcelowym rozważanie przez Sąd I instancji zastosowanie przepisuart. 58 k.c.Z powyższą argumentacją koresponduje także stanowisko judykatury, wyrażone m.in. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt. I ACa 281/10,( LEX nr 628191):„Uznanie powództwa za niedopuszczalne w świetleart. 189 k.p.c.winno powodować jego oddalenie już na pierwszej rozprawie. Przesądzenie interesu prawnego powinno wyprzedzać badanie materialnoprawnych przesłanek żądania, a więc samej nieważności i bezskuteczności oświadczenia woli. Jeśli w ocenie Sądu pierwszej instancji interes prawny nie został wykazany, to prowadzenie postępowania dowodowego jest zbędne.”
W tej sytuacji nie znajdując podstaw do uchylenia czy zmiany zaskarżonego orzeczenia, Sąd Okręgowy wpunkcie 1oddalił apelację, za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjmując przepisart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.Koszty postępowania odwoławczego obejmują wynagrodzenie pełnomocnika pozwanejGminy M.S.oraz pozwanej(...) Towarzystwa Budownictwa (...)s. z o.o, ustalone w oparciu o § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.), na kwoty po 1200 złotych, zasadzone w punkcie 2 i 3 wyroku.