Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1039/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Beata Bielska
Słowa kluczowe: Emerytura Rolnicza
Podstawa prawna: art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt:III U 1039/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy I Ubezpieczeń Społecznych - w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bożena Beata Bielska

Protokolant:

sekretarz sądowy Ewelina Asztemborska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. wO.
sprawy z odwołaniaS. K. (1)
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z udziałemzainteresowanegoJ. K. (1)
o ustalenie nieistnienie obowiązku ubezpieczenia społecznego
na skutek odwołaniaS. K. (1)
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia29.05.2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób iż stwierdza, żeS. K. (1)nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresach:

od 1.02.2000r. do 31.03.2000r.,
od 1.08.2000r. do 30.09.2000r.,
od 23.04.2001r. do 31.12.2006r.,
od 1.11.2008r. do 31.12.2008r.,
od 13.11.2009r. do 14.03.2010r.,
od 1.07.2010r. do 14.10.2010r.,
od 1.07.2011r. do 30.11.2012r.

2
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób iż stwierdza, żeJ. K. (1)nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresach:

od 21.04.2001r. do 30.09.2001r.,
od 27.04.2002r. do 30.09.2003r.,
od 1.04.2004r. do 30.06.2004r.,
od 4.07.2004r. do 31.12.2008r.,
od 1.01.2011r. do 12.01.2011r.,
od 01.06.2011r. do 05.06.2012r.,

3
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób iż stwierdza, żeS. K. (1)iJ. K. (1)i nie są zobowiązani do uiszczania składek za okresy:

od 1.02.2000r. do 31.03.2000r.,
od 1.08.2000r. do 30.09.2000r.,
od 23.04.2001r. do 31.12.2006r.,
od 1.11.2008r. do 31.12.2008r.,
od 13.11.2009r. do 14.03.2010r.,
od 1.07.2010r. do 14.10.2010r.,
od 1.07.2011r. do 30.11.2012r.,
od 21.04.2001r. do 30.09.2001r.,
od 27.04.2002r. do 30.09.2003r.,
od 1.04.2004r. do 30.06.2004r.,
od 4.07.2004r. do 31.12.2008r.,
od 1.01.2011r. do 12.01.2011r.,
od 01.06.2011r. do 05.06.2012r.,

4
umarza postępowanie w sprawie w zakresie podleganiaS. K. (1)ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresie od 1.12.2012r. do 1.01.2013r. i obowiązku uiszczenia składek za ten okres,

5
zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzeczS. K. (1)kwotę 2.460 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.05.2013r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganieS. K. (1)ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresach: od 1.02.2000r. do 31.03.2000r., od 1.08.2000r. do 30.09.2000r., od 23.04.2001r. do 31.12.2006r., od 1.11.2008r. do 31.12.2008r., od 13.11.2009r. do 14.03.2010r., od 1.07.2010r. do 14.10.2010r. i od 1.07.2011r. do 30.11.2012r.
Tą samą decyzją z dnia 29.05.2013r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził podleganieJ. K. (1)ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego w okresach: od 21.04.2001r. do 30.09.2001r., od 27.04.2002r. do 30.09.2003r., od 1.04.2004r. do 30.06.2004r., od 4.07.2004r. do 31.12.2008r., od 1.01.2011r. do 12.01.2011r. i od 1.06.2011r. do 5.06.2012r.
Nadto tą samą decyzją Prezes KRUS stwierdził, żeS. K. (1)iJ. K. (1)w związku z objęciem ich ubezpieczeniami są zobowiązani do opłacenia składek na te ubezpieczenia w łącznej kwocie 21.423zł.

W odwołaniu od tej decyzjiS. K. (1)domagała się jej zmiany i wyłączenia jej iJ. K. (1)z ubezpieczenia oraz orzeczenia, iż nie jest zobowiązana do opłacania składek za siebie i męża.
W uzasadnieniu wskazała, że wprawdzie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego nabyła w spadku po ojcu gospodarstwo rolne, lecz nigdy z mężem nie pracowała w tym gospodarstwie, jedynie na jednej z działek pobudowali dom.

W toku postępowania Sąd na podstawieart. 47711§ 2 kpcwezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanegoJ. K. (1), który przyłączył się do odwołania.

OstatecznieS. K. (1)oświadczyła, iż wobec nabycia w grudniu 2012r. gospodarstwa rolnego cofa odwołanie w zakresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1.12.2012r. do 31.12.2012r.
Pełnomocnik Prezesa KRUS wyraził zgodę na cofnięcie odwołania.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

S. K. (1)w dniu 10.04.2013r. złożyła wniosek o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników siebie i męża,J. K. (1). Do wniosku załączyła akt notarialny z dnia 17.12.2012r. o nabyciu gospodarstwa rolnego o pow. 16,26ha, położonego we wsiR., gm.K.oraz akt notarialny z dnia 27.12.2012r. o podziale gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku po ojcu odwołującej,S. K. (2), na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 28.01.1993r. w sprawie INs 629/92.

Po otrzymaniu powyższych dokumentów organ rentowy stwierdził, iżS. K. (1)i jej mążJ. K. (1)nabyli gospodarstwo rolne o pow. powyżej 1 ha przeliczeniowego i powinni zostać objęci ubezpieczeniem społecznym rolników w okresach, gdy nie podlegali innym ubezpieczeniom. W konsekwencji powyższego została wydana zaskarżona decyzja z dnia 29.05.2013r., obejmującaS. K. (1)i jej męża,J. K. (1), ubezpieczeniem społecznym rolników oraz zobowiązująca ich do uiszczenia składek w łącznej kwocie 21.342zł.

S. K. (1)w toku postępowania oświadczyła, iż cofa odwołanie w zakresie podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od 1.12.2012r. do 31.12.2012r. Ponieważ pełnomocnik Prezesa KRUS wyraził zgodę na cofnięcie odwołania, postępowanie w tym zakresie zostało umorzone w oparciu oart. 355 § 1 kpcw zw. zart. 203 § 1 kpc.

S. K. (1)iJ. K. (1)kwestionując zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie wywodzili, iż brak było podstaw do objęcia ich ubezpieczeniem społecznym rolników.

W ocenie Sądu odwołanie jest zasadne.

Zgodnie zart. 7 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny
- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy stanowi zaś, że ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny.

Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

Ponieważustawa o ubezpieczeniu społecznym rolnikówdefiniując pojęcie rolnika używa pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego, a nie własności gospodarstwa rolnego, dla rozstrzygnięcia odwołania należało zbadać, czy w spornym okresie odwołująca i zainteresowany użytkowali i posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego.

Z akt ubezpieczeniowychS. K. (1)wynika, iż aktem notarialnym z dnia 17.12.2012r. odwołująca i jej mąż nabyli własność gospodarstwa rolnego o pow. 16,26ha, położonego we wsiR., gm.K..

Z akt tych wynika również, że przesłanką do objęcia małż.K.ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy przed grudniem 2012r. było stwierdzenie, iżS. K. (1)także przed grudniem 2012r. prowadziła działalność rolniczą. Zajmując takie stanowisko organ rentowy oparł się akcie notarialnym z dnia 27.12.2012r. o podziale gospodarstwa rolnego położonego we wsiG., gm.O.i stanowiącego spadek po ojcu odwołującej,S. K. (2).
S. K. (2)zmarł w dniu(...)Spadek po nim na mocy postanowienia SR w Wydz. Cywilnego wO.z dnia 28.01.1993r., wydanego w sprawie INs 629/92 dziedziczyły żona i dzieci, w tymS. K. (1)w 3/28 części. W skład tego gospodarstwa o pow. 9,64 ha wchodziły działki o nr:(...)

S. K. (1)przesłuchiwana w charakterze strony zeznała, że wprawdzie była formalnie współwłaścicielką tego gospodarstwa, lecz faktycznie nie prowadziła w nim działalności rolniczej, bowiem nie użytkowała go, a gospodarstwo użytkowała jej siostra,B. K.. Odwołująca wskazywała również, że w 1993r. ze spadku dostała działkę o pow. 0,28 ha, na której pobudowała dom. Dopiero w grudniu 2012r. dokonano podziału całego gospodarstwa i wówczas ona otrzymała działkę o pow. 2,23 ha.

Sąd dał wiarę w/w zeznaniom odwołującej, gdyż znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Sąd przesłuchał w charakterze świadka siostrę odwołującej,B. K., która zeznała, iż po śmierci ojca jej matka użytkowała tylko część gospodarstwa rolnego o pow. 4 ha, zaś pozostałe działki nie były użytkowane. Świadek zeznała również, że odwołująca w całym spornym okresie nie użytkowała spadkowego gospodarstwa.

Nadto Sąd w toku postępowania zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z prośbą o podanie, czyS. K. (1)składała wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich z tytułu użytkowania nieruchomości rolnych położonych wG., które wchodziły w skład spadku po ojcu odwołującej.

W odpowiedzi ARiMR w piśmie z dnia 16.10.2013r. (k. 26a.s.) wskazał, żeS. K. (1)po raz pierwszy wystąpiła o przyznanie dopłat bezpośrednich na 2013 rok, zaś wcześniej wnioski o dopłaty bezpośrednie z tytułu użytkowaniadziałek nr: (...)składałaH. K., a więc matka odwołującej.

Potwierdzenie znalazły też zeznaniaS. K. (1)co do tego, iż przed grudniem 2012r. ze spadku otrzymała jedynie jedną działkę, Nr 173, o pow. 0,28 ha, na której wzniosła dom. Odwołująca na okoliczność nabycia tej działki złożyła w KRUS akt notarialny z dnia 29.04.1994r. (k. 32-33 akt KRUS).

Mając na uwadze całokształt w/w okoliczności należy uznać, iż przed grudniem 2012r.S.iJ. K. (2)nie posiadali i nie użytkowali gospodarstwa rolnego o pow. powyżej 1 ha przeliczeniowego. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki do objęcia ich ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy i do opłaty związanych z tym składek.

Z tych względów Sąd w oparciu oart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, żeS. K. (1)iJ. K. (1)nie podlegali w spornych okresach ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz emerytalno-rentowego i nie są zobowiązani do uiszczania składek za te okresy.

PonieważS. K. (1)była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie zart. 98 kpcnależny był jej zwrot kosztów zastępstwa prawnego. Sąd zasądził więc od Prezesa KRUS na rzeczS. K. (1)kwotę 2.460 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.
Na taką wysokość kosztów zastępstwa prawnego składa się kwota 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w części dotyczącej objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników oraz kwota 2.400 zł w części dotyczącej składek. Wysokość powyższych kosztów ustalono w oparciu o odpowiednio:§ 11 ust. 2 i § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Orzekając w zakresie wysokości kosztów zastępstwa prawnego w części odwołania dotyczącej składek Sąd miał na uwadze orzecznictwo sądowe stwierdzające, iż sprawa o zaległe składki na ubezpieczenia społeczne nie jest sprawą z zakresu spraw o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Właściwą podstawę do określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z tytułu zastępstwa procesowego w tej sprawie stanowi wobec tego §6 Rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z dnia 5.06.2009r. (I UZP 1/09, OSNP 2011/5-6/86) i w uchwale z dnia 9.03.1993r., (II UZP 5/93, OSNC 1993/11/194).

Zgodnie zart. 4 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówskładki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działalność rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek opłacenia składki ciąży na nich solidarnie.
W niniejszej sprawie organ rentowy domagał się odS. K. (1)zapłaty składek za nią i jej męża, wartość przedmiotu sporu w zakresie składek stanowi więc kwota 21.423zł, dlatego wynagrodzenie pełnomocnika odwołującej, obliczone stosownie do § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat… wynosi 2.400 zł.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.