Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 308/13
Data wyroku: 2013-05-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Palacz, Marek Klimczak, Anna Gawełko
Słowa kluczowe: Uzupełnienie Orzeczenia
Podstawa prawna: art. 351 par. 1 kpc

Sygn. akt I ACz 308/13

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Palacz

Sędziowie:

SA Anna Gawełko (spr.)

SA Marek Klimczak

po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaG. S.
przeciwkoA. K.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie Wydział I Cywilny
z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 419/11
p o s t a n a w i a:

u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 22 grudnia 2012 r. (k.265) pełnomocnik powódki z urzędu wniosła do Sądu Okręgowego wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r. o orzeczenie o należnym jej wynagrodzeniu podając, iż mimo złożenia na rozprawie wniosku o zasądzenie wynagrodzenia wraz z oświadczeniem, iż nie zostało ono pokryte przez powódkę w żadnej części, Sąd nie wydał orzeczenia w tym przedmiocie.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy wniosek ten oddalił, stwierdzając w uzasadnieniu, że wydany wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach procesu. W pkt. III tego wyroku Sąd nakazał ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Krośnie kwotę 13.250 zł tytułem brakującej części opłaty sądowej od pozwu oraz zniósł wzajemnie między stronami pozostałe koszty procesu. Oddalając wniosek pełnomocnika powódki Sąd Okręgowy wskazał również na treść§ 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(t.jedn. Dz.U. z 2013, poz. 461).
Żaląc się na powyższe postanowienie pełnomocnik powódki domagała się jego uchylenia i zasądzenia od pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca zarzuciła naruszenieart. 351 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.iart. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturzeoraz §2, 19 i 21 ww. rozporządzenia i podniosła, że Sąd nie zasądził należnego jej wynagrodzenia ani od strony przeciwnej, ani od Skarbu Państwa. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie powinien być uzupełniony na podstawieart. 351 § 1 k.p.c.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Nie ma wątpliwości co do tego, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu przed Sądem Okręgowym nie zostały zasądzone od strony przeciwnej, a w konsekwencji nie stanowiły one kosztów procesu, o których mowa wart. 98 k.p.c.rozliczanych pomiędzy stronami. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. uchwała z dnia 8 marca 2012 r., III CZP 2/12, OSNC 2012, nr 10. poz. 115, postanowienia: z dnia 28 marca 2012 r., V CZ 161/11, Lex nr 1164758; z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, Biul.SN 2008, nr 4, poz. 12; z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 79; z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 20/10, Lex nr 852674), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stanowią element rozstrzygnięcia o kosztach procesu jedynie wówczas, gdy zgodnie z wynikiem sprawy zostały zasądzone bezpośrednio od strony, która przegrała sprawę, na rzecz strony przeciwnej, która sprawę wygrała i korzystała z pomocy pełnomocnika z urzędu.
We wszystkich innych wypadkach, tj. gdy kosztami procesu została obciążona strona korzystająca z pomocy prawnej z urzędu, czy też jeżeli koszty procesu zostały stosunkowo rozdzielone lub - tak jak w tym wypadku - wzajemnie zniesione, a opłaty z tytułu udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części, obowiązek pokrycia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obciąża Skarb Państwa. Subsydiarny i publicznoprawny obowiązek ponoszenia tych kosztów przez Skarb Państwa nie podlega regulacjik.p.c.dotyczącej zasad rozliczania kosztów procesu ani przepisom ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, lecz ma swe źródło wart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze(jedn. tekst: Dz. U. z 2009r. nr 146, poz. 1188 ze zm.), a wydane na podstawie delegacji zawartej w tej ustawie przepisyrozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduregulują wysokość należnego z tego tytułu adwokatowi wynagrodzenia.
Wobec powyższego, dokonane przez Sąd Okręgowy w pkt. III wyroku rozliczenie kosztów procesu pomiędzy powódką a pozwaną w formie wzajemnego ich zniesienia nie mogło uwzględniać kosztów wynagrodzenia adwokata powódki z urzędu obciążającego Skarb Państwa, które w skład kosztów procesu nie wchodzi.
Koszty te powinny być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia, którego Sąd Okręgowy nie wydał. Wniosek o uzupełnienie wyroku w tym zakresie był więc w pełni uzasadniony.
Zupełnie niezrozumiałe jest odwołanie się przez Sąd Okręgowy do treści § 21 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie… przewidującego możliwość zasądzenia kosztów na rzecz pełnomocnika dopiero po wykazaniu bezskuteczności egzekucji, skoro koszty te nie zostały zasądzone od pozwanej.
Skoro Sąd Okręgowy wychodząc z nieprawidłowych założeń uchylił się od uzupełnienia wyroku o konieczne rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu adwokata z urzędu, niezbędnym stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania (art. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.) i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 108 § 2 k.p.c.).