Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 223/12
Data wyroku: 2012-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alina Kamińska, Andrzej Czapka, Andrzej Ulitko
Słowa kluczowe: Karne Skarbowe Przestępstwa
Podstawa prawna: art. 54 § 1 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 3 kks w zw. z art. 2 § 2 kks

Sygn. akt II AKa 223/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Alina Kamińska (spr.)

Sędziowie

SSA Andrzej Czapka
SSA Andrzej Ulitko

Protokolant

Anna Tkaczyk

przy udziale Elżbiety Czupryńskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Suwałkach – upoważnionej przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku

po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r.
sprawy
S. R.

oskarżonego zart. 258§1kks,art. 54§1kksw zb. zart. 91§1kksw zw. zart. 37§1 pkt 1,2 i 5kksw zw. zart. 7§1kksw zw. zart. 2§2kks
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach
z dnia 26 lipca 2012r. sygn. akt II K 61/12

I
Zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że za podstawę wymiaru kary orzeczonej za czyny z pkt. II, III i IV części wstępnej wyroku (pkt II, III i IV części dyspozytywnej) przyjmujeart. 54§1kksw zw. zart. 37§1 pkt 1, 2 i 5kksw zw. zart. 7§2kksw zw. zart. 38§1 pkt 3kksw zw. zart. 2§2kks;

II
W pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy;

III
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
S. R.został oskarżony o to, że:

I
w okresie od co najmniej lutego 2006 roku do września 2006 roku wS.,S.,K., wspólnie z innymi osobami brał udział w zorganizowanej grupie, mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych, polegających na nabywaniu, przechowywaniu, przewożeniu, pomocy w zbyciu wyrobów akcyzowych oraz uchylaniu się od opodatkowania podatkiem akcyzowym, a nadto mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na odkażaniu alkoholu etylowego skażonego i jego wprowadzaniu do obrotu jako środek spożywczy – tj. o czyn zart. 258 § 1 kk;

II
w dniu 8 lutego 2006 roku wK.iS., działając w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie z innymi osobami, czyniąc sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, zorganizował przewiezienie z miejscowościK.do innego bliżej nieustalonego miejsca na terytorium RP, w celu dalszej odsprzedaży towaru, który został przywieziony z zagranicy na obszar celny Wspólnoty Europejskiej bez zgłoszenia celnego i przedstawienia organowi celnemu, w postaci co najmniej 110000 paczek papierosów marki(...), bez znaków skarbowych akcyzy o wartości celnej 174.279,93 zł, wartości rynkowej 627.000,00 zł, na którym ciążą należności celne w kwocie 100.385,00 zł a narażony na uszczuplenie podatek akcyzowy jest dużej wartości i wynosi 498.884,00 zł – tj. o czyn zart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kks;

III
w dniu 28 sierpnia 2006 roku wS.,R.,S.i innych nieustalonych miejscowościach na terenie Polski, Litwy i Łotwy, działając w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie z innymi osobami, czyniąc sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, zorganizował przewiezienie przez terytorium RP do miejscowościS., w celu dalszej odsprzedaży towaru, który został przywieziony z zagranicy na obszar celny Wspólnoty Europejskiej bez zgłoszenia celnego i przedstawienia organowi celnemu, w postaci co najmniej 100000 paczek papierosów marki(...), bez znaków skarbowych akcyzy o wartości celnej 398.069,10 zł, wartości rynkowej 690.000,00 zł, na którym ciążą należności celne w kwocie 229.288,00 zł, a narażony na uszczuplenie podatek akcyzowy jest dużej wartości i wynosi 797.456,00 zł – tj. o czyn zart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kks;

IV
w dniu 24 września 2006 roku wS., nadrodze nr (...)na odcinku międzyS.aO.oraz innych miejscowościach na terenie Litwy, Łotwy i Polski, działając w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie z innymi osobami, czyniąc sobie z popełniania przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, zorganizował przewiezienie przez terytorium RP, samochodem marki(...)onr. rej. (...)wraz z naczepą marki(...)onr. rej. (...), w celu dalszej odsprzedaży towaru, który został przywieziony z zagranicy na obszar celny Wspólnoty Europejskiej bez zgłoszenia celnego i przedstawienia organowi celnemu w postaci 95 030 paczek papierosów marki(...), bez znaków skarbowych akcyzy o wartości celnej 366.779,12 zł, wartości rynkowej 655.707,00 zł na którym ciążą należności celne w kwocie 211.264,70 zł, a narażony na uszczuplenie podatek akcyzowy jest dużej wartości i wynosi 757.820,00 zł – tj. o czyn zart. 54 §1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kks.

Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 26.07.2012r.:

I
oskarżonegoS. R.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia i za to na mocyart. 258 § 1 kkskazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności;

II
oskarżonegoS. R.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. II aktu oskarżenia i za to na mocyart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kksskazał go, zaś na mocyart. 7§ 2 kksw zw. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 §1 pkt. 1,2 i 5 kksw zw. zart. 38 § 2 pkt. 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kkswymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 500 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych;

III
oskarżonegoS. R.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. III aktu oskarżenia i za to na mocyart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kksskazał go, zaś na mocyart. 7§ 2 kksw zw. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 §1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 38 § 2 pkt. 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kkswymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 500 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę złotych;

IV
oskarżonegoS. R.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. IV aktu oskarżenia i za to na mocyart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kksskazał go, zaś na mocyart. 7 § 2 kksw zw. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 §1 pkt. 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 38 § 2 pkt. 1 kksw zw. zart. 2 § 2 kkswymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 500 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych.

V
Na mocyart. 20 § 2 kks,art. 85 kk,art. 39 § 1 i 2 kksw zw. zart. 2 § 2 kksorzekł wobec oskarżonegoS. R.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności i karę łączną 1000 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych.

VI
Na mocyart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt. 1 kkw zw. zart. 20 § 2 kks,art. 41 a § 1 i 2 kkswykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoS. R.kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat, oddając oskarżonego w tym czasie pod dozór kuratora.

VII
Zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty i pozostałych kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.

Apelację od przedmiotowego wyroku wywiódł prokurator, który zaskarżając wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia z pkt. II, III i IV części dyspozytywnej na korzyść oskarżonegoS. R., w oparciu o przepisyart. 427 § 1 i 2 kpk,art. 438 pkt. 1 i 2 kpkzarzucił mu we wskazanym zakresie:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 38 § 2 pkt 1 kkspoprzez oparcie na jego podstawie orzeczenia w przedmiocie wymiaru kary i zastosowanie nadzwyczajnego jej obostrzenia, w sytuacji gdy w ustalonym przez Sąd stanie faktycznym ani kwota uszczuplonej należności, ani wartość przedmiotu przestępstwa skarbowego nie stanowią wielkiej wartości, która to okoliczność jest przesłanką warunkującą zastosowanie nadzwyczajnego obostrzenia kary w oparciu o przepisart. 38 § 2 kks, zaś w warunkach sprawy niniejszej, wobec zaistnienia okoliczności, o których mowa wart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 kksobostrzenie kary winno nastąpić według reguł określonych wart. 38 § 1 pkt. 3 kks.

2
obrażę przepisów postępowania, a mianowicieart. 424 § 1 pkt 2 kk. poprzez brak w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, w szczególności chociażby wskazania podstawy zastosowanych instytucji, m.in. obostrzenia kary, co uniemożliwiło prześledzenie rozumowania Sądu w tym zakresie.

W petitum skarżący wniósł o zmianę wyroku w zakresie pkt. II, III i IV jego części dyspozytywnej, poprzez wskazanieart. 38 § 1 pkt. 3 kksjako podstawy wymiaru kary.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelację prokuratora uznać należy za zasadną.
Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem skarżącego, iż Sąd I instancji wyrokując w tej sprawie dopuścił się obrazy prawa materialnego, a to mianowicieart. 38 § 2 pkt.1 kksprzepis ten w sposób nieuprawniony przyjmując za podstawę wymiaru kary w aspekcie jej nadzwyczajnego obostrzenia w zakresie czynów spenalizowanych treściąart. 54 § 1 kksw zb. zart. 91 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt.1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kks.
Jednocześnie brak uzasadnienia przedmiotowej kwestii w części motywacyjnej rozstrzygnięcia nie tylko statuuje zasadność zarzutu obrazyart. 424 § 1 pkt.2 kpk, ale przede wszystkim uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania Sądu Okręgowego w części materializującej się przyjęciem takiej koncepcji orzekania.
Jest to o tyle istotne, iż w realiach niniejszej sprawy niezależnie od przesłanki nadzwyczajnego obostrzenia kary, opartej na treściart. 37 § 1 pkt.1 kksa odwołującej się do wartości uszczuplonej należności publicznoprawnej – odpowiednio wartości przedmiotu czynu zabronionego, zostały też spełnione dwie inne przesłanki determinujące obowiązek zastosowania obostrzeń przewidzianych przepisamikks, a to wynikające zpkt.2przedmiotowego przepisu (uczynienie sobie z popełnienia przestępstw skarbowych stałego źródła dochodu) i zpkt.5(działanie w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstwa skarbowego).
Każda z tych przesłanek stanowi samodzielną podstawę do zastosowania zasad wymiaru kary przewidzianych dyspozycjąart. 38 kks.
Z tym że o ile spełnienie kryteriów przewidzianych wpkt.2 i 5 § 1 art. 37 kksw każdym przypadku statuuje obowiązek zastosowania nadzwyczajnego obostrzenia kary w oparciu o przepisart. 38 § 1 pkt.1-3, o tyle problem pojawia się w sytuacji kiedy elementem wyznaczającym byt przedmiotowej regulacji pozostaje wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej (wartość przedmiotu czynu).
Ustawodawca w pkt.1 omawianego przepisu posługuje się pojęciem dużej wartości przedmiotu czynu (uszczuplenia).
Duża wartość jako znamię kwalifikujące nie została wyartykułowana wprost w treściart. 38 kks.
O ile bowiem regulacja§ 2przedmiotowego przepisu odwołuje się do pojęcia wielkiej wartości przedmiotu czynu (uszczuplenia), o tyle przepis ten w swoim literalnym brzmieniu nie odnosi się do§ 1 pkt.1 art. 37 kks, do którego winny mieć również zastosowanie zasady obostrzenia kary przewidziane w§ 1 art. 38 kks– odpowiedniopkt. 1-3.
W sytuacji kiedy przepisart. 37 § 1 kkswpkt. 1-7wymienia enumeratywnie przesłanki nadzwyczajnego obostrzenia kary i żadna z nich nie odwołuje się do znamienia kwalifikującego jakim jest „wielka wartość” przedmiotu czynu (uszczuplenia), a „wielka wartość” jest wyznacznikiem zastosowania szczególnego trybu obostrzenia przewidzianego wart. 38 § 2 pkt.1 kksuznać należy, iż jest to kolejna (ósma) samoistna podstawa nadzwyczajnego obostrzenia kary w odniesieniu do zamkniętego katalogu przestępstw w przepisie tym wymienionych.
W tej materii w pełni należy podzielić uwagi zawarte w części motywacyjnej skargi odnoszące się do przedmiotowego zagadnienia, jak też zastrzeżenia co do sposobu procedowania Sądu.
Jak słusznie zauważa autorka apelacji, „wielka wartość” zdefiniowana w§ 16 art. 53 kksto wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza tysiąckrotnie wysokość minimalnego wynagrodzenia, a co na datę popełnienia przestępstw przez oskarżonego winno być wyznaczone kwotą 899.100 złotych, stanowiącą dolną granicę obligującą do zastosowania obostrzeń przewidzianych w§ 2 art. 38 kks.
Przenosząc wyżej poczynione uwagi na grunt niniejszej sprawy zgodzić się należy z konstatacją skarżącej, iż warunki te nie zaistniały w odniesieniu do czynów przypisanych oskarżonemu.
Żadna bowiem z uszczuplonych należności publicznoprawnych powiązana z określonym przepisemprawa karnego skarbowego– podatek akcyzowy w odniesieniu doart. 54 § 1 kksi należności celne w odniesieniu doart. 91 § 1 kksw nawiązaniu do poszczególnych czynów przypisanych oskarżonemu warunku tego nie spełnia (vide zestawienie wszystkich należności publicznoprawnych zawarte w opisach czynów).
Zauważyć też należy, iż autor aktu oskarżenia a w ślad za nim Sąd I instancji w części wstępnej wyroku odnosi wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej do pojęcia „dużej wartości”, co w sytuacji odwołania się przez Sądmeritiw części dyspozytywnej przez pryzmatart. 38 § 2 pkt.1 kksdo pojęcia „wielkiej wartości” rodzi swoistą sprzeczność w treści rozstrzygnięcia.
Uznając zatem skuteczność środka odwoławczego w pełnym jego zakresie i przyjmując, iż konsensualny tryb procedowania oparty na treściart. 335 kpk, z uwagi na charakter podniesionych uchybień nie wyklucza wydania na etapie postępowania odwoławczego orzeczenia konwalidującego wadliwość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie podstaw wymiaru kary, rozważywszy powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, kierując się względami słuszności, w trybieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za II instancję.

A.