Sąd Okręgowy w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 656/13
Data wyroku: 2014-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Jakubiec
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art.448 kc

Sygn. akt I C 656/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Lublinie I Wydział Cywilny
w składzie:
PrzewodniczącySSO Piotr Jakubiec
ProtokolantMałgorzata Siuda
po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 r. w Lublinie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. Z.
przeciwko(...) Spółce Akcyjnej(...)(...)wW.
ozapłatę

I
zasądza od pozwanego(...) Spółki Akcyjnej(...)(...)wW.na rzecz powodaA. Z.kwotę 75.000 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych 0/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 23 maja 2013 r. do dnia zapłaty;

II
oddala powództwo w pozostałej części;

III
zasądza od pozwanego(...) Spółki Akcyjnej(...)(...)wW.na rzecz powodaA. Z.kwotę 5.559 zł (pięć tysięcy pięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych 0/100) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 656/13

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 27 czerwca 2013 roku powódA. Z.domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego(...) Spółki Akcyjnej(...)(...)z siedzibą wW.kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 maja 2013 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego. Nadto powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że w dniu 18 czerwca 2007 roku na skutek wypadku komunikacyjnego śmierć poniosłaH. Z.- matka powoda. Sprawca wypadku posiadał polisę ubezpieczenia OC wykupioną u pozwanego, w związku z czym pozwany posiada legitymację bierną. Powód podał, że śmierć matki spowodowała przedwczesne zerwanie jego więzi rodzinnych, naruszenie prawa powoda do życia rodzinnego i utrzymywania tych więzi. Pozwany po zgłoszeniu przez powoda szkody i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, odmówił jednak wypłaty zadośćuczynienia na rzecz powoda, uzasadniając to brakiem podstaw. W ocenie powoda stanowisko pozwanego jest błędne, a jego roszczenie znajduje oparcie w przepisachart. 448 kcw zw. zart. 23 i 24 kc.
W dniu 11 września 2013 roku pozwany(...) Spółka Akcyjna(...)(...)z siedzibą wW.złożył odpowiedź na pozew, w której nie uznał powództwa, wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów zastępstwa według norm przepisanych(odpowiedź na pozew k. 29-36 akt sprawy).
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany podniósł, że w dacie zdarzenia obowiązujące przepisy nie przewidywały możliwości żądania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania roszczenia powoda. Dalej wywodził, że wbrew stanowisku powodaart. 448 kcw zw. zart. 24 kcstanowi podstawę do żądania zadośćuczynienia wyłącznie przez tego czyje dobro osobiste zostało naruszone czynem bezprawnym. W przedmiotowej sprawie delikt skierowany był przeciwko dobrom osobistym poszkodowanej w wypadkuH. Z., a nie dobrom osobistym powoda, które naruszone zostały jedynie w sposób pośredni. Pozwany wskazał również, że dopiero przez wprowadzenie w dniu 3 sierpnia 2008 rokuart. 446 § 4 kcustawodawca rozszerzył krąg uprawnionych i przedmiot ochrony, przyznając bliskim poszkodowanego poszczenie o zadośćuczynienie także za własną krzywdę niemajątkową, w tym za naruszenie więzi między rodzicem a dzieckiem, czy tez do życia w rodzinie. Gdyby zatem możliwość zasądzenia zadośćuczynienia istniała wprost na gruncie przepisów obowiązujących przed powyższą zmianą jej wprowadzenie nie byłoby konieczne.
W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie, powód popierał powództwo pozwany powództwa nie uznawał i wnosił o jego oddalenie.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

H. Z.była matkąA. Z.. W dniu 17 czerwca 2007 roku w miejscowościP.doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku któregoH. Z.poniosła śmierć. Sprawcą wypadku był kierowca samochodu osobowego markiT. (...),nr rej. (...), który posiadał polisę ubezpieczenia OC wykupioną u pozwanego, który również zginął wskutek wypadku. Postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Komendę Powiatową Policji wO.zostało umorzone.(okoliczność bezsporna, odpisy aktów stanu cywilnego k. 12-13, postanowienie k. 15, 16).
H. Z.miała trzech synów. Najmłodszy z nichR.zamieszkiwał z rodzicami.A. Z.mieszkał wL., w wynajętym mieszkaniu. Dwa dni przed śmiercią matki ożenił się zV. Z., która była doktorantką na Uniwersytecie Przyrodniczym wL.. Od rodziców wyprowadził się kilka miesięcy przed wypadkiem. Utrzymywał kontakty z rodzicami, odwiedzał ich w weekendy i dni wolne, wspólnie spędzali święta. Rodzice pomagali mu finansowo, opłacili jego studia podyplomowe.A. Z.i jego żona, po śmierciH. Z.odłożyli decyzję o urodzeniu dziecka, gdyż musieli zmienić plany co do sposobu zapewnienia opieki nad dzieckiem. Według uzgodnień rodzinnych sprzed wypadku, po urodzeniu dziecka przezV. Z.w opiece nad nim miała pomagać babcia. Śmierć matki spowodowała osłabienie więzi rodzinnej pomiędzy braćmi. Spotykają się obecnie rzadziej.A. Z.ukończył w 2005 r. studia prawnicze. Zamierzał zdawać na aplikację adwokacką, ale po śmierci matki odstąpił od tego zamiaru.(zeznania powoda i świadkaR. Z.: protokół elektroniczny z 8.01.2014 r. - 00:01:10 i k. 76)
W dniu 17 czerwca 2010 rokuA. Z.zgłosił szkodę pozwanemu, który po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego wypłacił mu odszkodowanie, jednocześnie odmawiając wypłaty zadośćuczynienia.(okoliczność bezsporna).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda, zeznań świadka oraz dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron i w ocenie Sądu również nie ma podstaw do podważania ich wiarygodności.
Ustalony w sprawie stan faktyczny był bezsporny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo jest zasadne w części.
Przedmiotowe zdarzenie, z którym powód wiąże swoje roszczenia, miało miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, tj. przed dniem wejścia w życieustawy z dnia 30 maja 2008 roku o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw(Dz.U.08.116.731), tym samym w zakresie oceny skutków przedmiotowego zdarzenia należy stosować przepisy sprzed nowelizacji.
Przypomnieć i podkreślić należy również, że w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego jak i sądów powszechnych przesądzona została zasada, zgodnie z którą najbliższemu członkowi rodziny zmarłego, w sytuacji kiedy jego śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, przysługuje na podstawieart. 448 kcw związku zart. 24 § 1 kczadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę(vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 roku, sygn. akt III CZP 76/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 roku, sygn. akt IV CSK 307/09 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2007 roku, sygn. akt I ACa 1137/07). Przedstawiony wyżej pogląd w pełni podziela także Sąd orzekający w sprawie. Tym samym za chybione uznać należy zarzuty sformułowane przez pozwanego w odpowiedzi na pozew.
Za chybione uznać również należy argumenty, w których pozwany stara się wykazać, iż nie jest możliwe stosowanie w niniejszej sprawieart. 448 kc, ze względu na nieuprawnione rozszerzenie katalogu roszczeń związanych za śmierć osoby bliskiej ujętych expressis verbis wart. 446 kc.Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 października 2010 roku, sygn. III CZP 76/2010,(OSNC 2011/B poz. 42), dokonując analizy skutków dodania przez ustawodawcę doart. 446 kctreści § 4 uznał, iż jedynie wzmacnia on pozycję najbliższego członka rodziny, jednak nie wyklucza dalszego stosowania w tym zakresieart. 448 kc, przy czym na podstawieart. 448 kczadośćuczynienie pieniężne przysługuje najbliższemu członkowi rodziny za doznaną krzywdę także wtedy, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. Powyższe stanowisko co istotne zostało następnie ugruntowane w kolejnych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 roku, sygn. akt II CSK 248/2010,(Biul.SN 2011/3/13). Tym samym powodowie jako podstawę swojego roszczenia mogli wskazywaćart. 448 kc.
Za całkowicie błędne należało uznać również stanowisko, że w ramach łączącej go ze sprawcą wypadku umowy zakład ubezpieczeń nie odpowiada za naruszenie dobra osobistego powoda. Pozwany jako gwarant odpowiada w ramach przedmiotowej umowy za działanie sprawcy objęte umową ubezpieczenia. Źródłem krzywdy jest czyn niedozwolony, którego następstwem jest śmierć. Krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, dla osób mu bliskich jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej. Spełnione zostały również pozostałe przesłanki, warunkujące możliwość zastosowanie wyżej wskazanego przepisu, a mianowicie bezprawne i zawinione działanie sprawcy naruszenia osobistego(vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 roku, sygn. akt V CKN 1581/2000 OSNC 2004/4 poz. 53).
Przechodząc do oceny żądania pozwu wskazać należy, że z przepisuart. 24 § 1 kcwynika, iż nie każde naruszenie dobra osobistego umożliwia wystąpienie z roszczeniami ochronnymi. Jest to możliwe dopiero wtedy, gdy działanie naruszającego będzie bezprawne, tj. sprzeczne z prawem lub godzące w zasady współżycia społecznego. Ciężar wykazania, że nastąpiło naruszenie dobra osobistego, zgodnie zart. 6 kcspoczywa na powodzie. Pozwany zaś, w celu uwolnienia się od odpowiedzialności, może wówczas wykazać, iż jego działanie naruszające dobro osobiste powoda nie ma charakteru bezprawnego.
O bezprawności decyduje zatem wyłącznie kryterium obiektywne. Zagrożenie naruszenia lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, a więc z normami prawnymi lub regułami postępowania wynikającymi z zasad współżycia społecznego
Zart. 24 kcwynika domniemanie bezprawności, co w sposób korzystny dla pokrzywdzonego wpływa na rozłożenie ciężaru dowodu oraz ryzyka niewyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, od których bezprawność zależy. Z domniemania bezprawności pokrzywdzony korzysta więc zawsze wtedy, gdyby bez tego domniemania ochrona nie byłaby mu przyznana.
W świetle powyższych rozważań mając na uwadze poczynione wyżej ustalenie faktyczne, należy wskazać, że działanie sprawcy wypadku, za które odpowiedzialność ponosi pozwany było bezprawne i zawinione.
Dalej należy wskazać, że katalog dóbr osobistych, wynikający zart. 23 kc, ma charakter otwarty. Przepis ten wymienia dobra osobiste człowieka pozostające pod ochroną prawa cywilnego w sposób przykładowy, uwzględniając te dobra, które w praktyce mogą być najczęściej przedmiotem naruszeń. Nie budzi jednak wątpliwości, że przedmiot ochrony oparty na podstawieart. 23 i 24 kcjest znacznie szerszy. Należy uznać, że ochronie podlegają wszelkie dobra osobiste rozumiane jako wartości niematerialne związane z istnieniem i funkcjonowaniem podmiotów prawa cywilnego, które w życiu społecznym uznaje się za doniosłe i zasługujące z tego względu na ochronę. W judykaturze uznano, że do katalogu dóbr osobistych niewymienionych wprost wart. 23 kcnależy np. pamięć o osobie zmarłej, prawo do intymności i prywatności życia, prawo do planowania rodziny lub płeć człowieka.
Nie ulega żadnym wątpliwościom, że rodzina jako związek najbliższych sobie osób, które łączy szczególna więź wynikająca z zawarcia małżeństwa, czy też pokrewieństwa, podlega prawnej ochronie. Dodać również należy, że dobro rodziny jest nie tylko wartością powszechnie akceptowaną społecznie, ale także wartością uznaną za dobro podlegające ochronie prawnej. Ustawodawca wart. 71 Konstytucji RPwskazał jednoznacznie, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej ma obowiązek uwzględniania dobra rodziny. Dobro rodziny wymienia takżeart. 23 kro, zaliczając obowiązek współdziałania dla dobra rodziny do podstawowych obowiązków małżonków. Wynika z tego, że więź rodzinna odgrywa doniosłą rolę, zapewniając członkom rodziny m.in. poczucie stabilności, wzajemne wsparcie obejmujące sferę materialną i niematerialną oraz gwarantuje wzajemną pomoc w wychowaniu dzieci i zapewnieniu im możliwości kształcenia. Należy zatem przyjąć, że prawo do życia rodzinnego i utrzymania tego rodzaju więzi stanowi dobro osobiste członków rodziny i podlega ochronie na podstawieart. 23 i 24 kc(vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 roku, sygn. akt IV CSK 307/09).
Reasumując powyższe rozważania, należy wskazać, iż spowodowanie wypadku komunikacyjnego, w którym śmierć poniosła matka powoda było zawinionym i bezprawnym naruszeniem jego dóbr osobistych przejawiającym się naruszeniem prawa do życia i wychowywania się w pełnej rodzinie oraz prawa do utrzymania więzi rodzinnych, uczuciowych i emocjonalnych między dzieckiem a rodzicem.
Sąd wziął również po uwagę fakt, że wykładniaart. 446 § 3 kcwskazuje na przyznawanie odszkodowania z uwzględnieniem szkody niemajątkowej, tak więc zadośćuczynienie przyznawane z podobnych podstaw, co odszkodowanie, musi uwzględniać wzajemne zazębianie się tych podstaw. Nie należy bowiem zapominać, że dolegliwości będące wynikiem wypadku, odnoszące się do sfery niematerialnej mogą być, w stosownej części, skompensowane przyznaniem stosownego odszkodowania zart. 446 § 3 kc.
W tym miejscu wypada wskazać, że w podobny sposób wypowiada się również doktryna, dokonując analizy treści i zasadności pozostawienia w kodeksie przez ustawodawcę, po wprowadzeniuart. 446 § 4 kc, tj. przepisu umożliwiającego wystąpienie z bezpośrednim roszczeniem o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej,art. 446 § 3 kc.
Dla porządku jednakże przypomnieć należy, że w utrzymanym przepisie mowa jest o istotnym pogorszeniu się sytuacji życiowej członków rodziny, a nie tylko ich sytuacji materialnej. Trafnie dostrzega się, że śmierć kogoś z rodziny powoduje często po stronie pozostałych jej członków szereg trudno wymiernych i nie zawsze w pełni rekompensowanych przez rentę uszczerbków o charakterze materialnym, których wyrównanie jest w istocie możliwe tylko poprzez przyznanie jednorazowego odszkodowania, przybierające w rozważanym przypadku formę podobną do ryczałtu. Sąd powinien jednak ustalić, że owe niełatwe do wychwycenia szkody w sumie rzeczywiście prowadzą do istotnej, niekorzystnej zmiany położenia życiowego osób, o których mowa w tym przepisie.(vide System Prawa Prywatnego, Tom 6, rozdział III, § 28, ust. V).
Według stanowiska zajętego przez Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 kwietnia 2010 roku, sygn. akt I ACa 178/10, który mimo iż dotyczy bezpośrednio relacji§ 3 i § 4 art. 446 kc, a więc obecnego stanu prawnego, a w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma stan prawny obowiązujący przed nowelizacją, to w ocenie Sądu, jest pomocny, jeśli sąd zasądza odszkodowanie zart. 446 § 3 kci jednocześnie zadośćuczynienie, to wszelkie niemajątkowe okoliczności, które dotychczas miały wpływ na wysokość odszkodowania, należy pominąć i uwzględnić je przy określeniu wysokości zadośćuczynienia.
Należy także wskazać, że na podstawieart. 448 kckompensowana jest krzywda, a więc szkoda niemajątkowa wywołana naruszeniem dobra osobistego, polegająca na fizycznych dolegliwościach i psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego. Co istotne, Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia w każdym przypadku wyrządzenia krzywdy naruszeniem dobra osobistego. Fakultatywny charakter zadośćuczynienia za krzywdę nie oznacza jednak dowolności organu stosującego prawo co do możliwości korzystania z udzielonej mu kompetencji(vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2006 roku, sygn. akt II PK 245/05, z dnia 17 stycznia 2001 roku, sygn. akt II KKN 351/99).
Ustalenie krzywdy ma podstawowe znaczenie dla określenia odpowiedniej sumy, która miałaby stanowić jej pieniężną kompensatę. W żadnym razie ustalony stopień utraty zdrowia nie jest równoznaczny z rozmiarem krzywdy i wielkością należnego zadośćuczynienia(vide wyrok Sadu Najwyższego z dnia 5 października 2005 roku, sygn. akt I PK 47/05).
Przy oznaczeniu zakresu wyrządzonej krzywdy za konieczne uważa się uwzględnienie rodzaju naruszonego dobra, zakresu, tj. natężenia i czasu trwania, naruszenia, trwałości skutków naruszenia, stopnia ich uciążliwości, a także stopnia winy sprawcy i jego zachowania po dokonaniu naruszenia(vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006 roku, sygn. akt IV CSK 99/05, z dnia 1 kwietnia 2004 roku, sygn. akt II CK 131/03, z dnia 19 sierpnia 1980 roku, sygn. akt IV CR 283/80 oraz z dnia 9 stycznia 1978 roku, sygn. akt IV CR 510/77).
Wysokość zadośćuczynienia nie powinna natomiast zależeć od sytuacji majątkowej zmarłego. Roszczenia materialne z tym związane dochodzone są na odrębnej podstawie, jaką stanowiart. 446 § 3 kc.W każdym zaś wypadku ocena wysokości zadośćuczynienia powinna zostać dokonana z uwzględnieniem okoliczności, że śmierć każdej osoby jest zdarzeniem pewnym, które prędzej czy później musi nastąpić. Tym samym zadośćuczynienie rekompensuje w istocie często jedynie wcześniejszą utratę członka rodziny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważając jednocześnie podobieństwo treściart. 446 § 4 kczart. 448 kcw zw. zart. 23 kc, trzeba wskazać, że powód z całą pewnością mógł liczyć na wsparcie ze strony zmarłej matki. W wyniku jej przedwczesnej śmierci rodzina doznała wielkiej straty. Powód mógł liczyć na matkę w trudnych chwilach i to ona stanowiła dla niego podporę. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie może też budzić wątpliwości prawdziwość twierdzenia, że gdybyH. Z.żyła pomagała powodowi i jego żonie w opiece nad dziećmi, co dodatkowo wzmocniłoby ich więź, a w sytuacji, gdy w rodzinie powoda pojawiły się dzieci, wzmaga jego cierpienia. Powód w dacie śmierci matki nie był jeszcze w pełni samodzielny, właśnie założył własną rodzinę. Znamiennym jest, że powód ciągłe pamięta i żywo reaguje bólem na wspomnienie tego dnia.
Powyższe okoliczności przemawiają w ocenie Sądu za koniecznością zasądzenia zadośćuczynienia, jednak nie w pełnej dochodzonej pozwem wysokości, tj. po 100.000 zł, lecz w części - 75.000 zł. Powód jest bowiem osobą dorosłą i z pewnością jego więź z matką w najbliższym czasie byłaby coraz słabsza. Istotne znaczenie ma też fakt, że nie zostało udowodnione, że powód obecnie doznaje nadal intensywnych cierpień związanych ze śmiercią matki, wymaga pomocy psychologicznej lub wsparcia innych osób.
Z tych też względów Sąd uwzględnił powództwo do kwoty 75.000 zł.
W zakresie odsetek, należy odwołać się do treściart. 481 § 1 kcw zw. zart. 817 § 1 kc.Sąd zasądził zatem odsetki od dnia 23 maja 2013 roku.
Sąd Okręgowy w pełni podziela zasadę przyznawania odsetek wynikającą z treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2010 r. w sprawie II CSK 434/09, w którym Sąd Najwyższy stwierdził „jest zatem zasadą, że zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalnepo wezwaniu ubezpieczycielaprzez poszkodowanego (pokrzywdzonego) do spełnienia świadczenia odszkodowawczego (art. 455 § 1 k.c.). Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.). Jednakże zasada ta doznaje wyjątków, które wynikają z przepisówart. 14 ust. 1i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.” Z treści art. 14 ust. 1 w/w ustawy wynika, iż pozwany winien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni, tym bardziej, iż zasada odpowiedzialności była niewątpliwa. Powód zgłosił szkodę w dniu 17 czerwca 2010 r, zatem w dniu 23 maja 2013 r. jego roszczenie objęte pozwem było już wymagalne.
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treśćart. 100w zw. zart. 98 § 1 i § 3 kpci zart. 99 kpcwyrażająca zasadę odpowiedzialności za wynik sporu.
Powód dochodził pozwem kwoty 100.000 złotych. Zasądzono na jego rzecz 75.000 zł, zatem wygrał proces w 75 %.
Powód poniósł w procesie koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3.617 zł oraz opłatę od pozwu w wysokości 5.000 zł, z czego 75 % stanowi 6.463 zł. Pozwany również poniósł koszty w wysokości kosztów zastępstwa, z czego 25 % stanowi 904 zł. Różnica obu kwot, a więc 5.559 zł stanowi wartość należnych powodowi od pozwanego kosztów procesu.
Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.