Sąd Okręgowy w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Cz 463/13
Data wyroku: 2013-06-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Tadeusz Strzyż
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów
Podstawa prawna: art. 102 ust. 1  ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

sygn. akt I Cz 463/13

POSTANOWIENIE
Dnia 17 czerwca 2013r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny
w następującym składzie:

Przewodniczący: SSO Tadeusz Strzyż
Protokolant :  asyst. sędz. Aleksandra Hałabiś

po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. S.,J. S.,D. S.
przeciwkoI. S.
o wydanie nieruchomości
- na skutek zażalenia pozwanej na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13

p o s t a n a w i a:

I
z m i e n i ć zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że zwolnić pozwanąI. S.od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości,

II
o d d a l i ć zażalenie w pozostałej części.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 Sąd Rejonowy w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku, na podstawie art. 101 ust. 1 i 2 oraz art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnił pozwanąI. S.z opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 200 zł i w pozostałej części wniosek oddalił (pkt II postanowienia). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pozwana dysponuje stałym dochodem w wysokości 940 zł i będzie w stanie w części wywiązać się z obowiązku uiszczenia opłaty od złożonej apelacji. Przedmiotowa sprawa toczy się od kilku miesięcy, a więc pozwana powinna liczyć się z koniecznością zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Dnia 13 maja 2013r. zażalenie na pkt II orzeczenie złożyła pozwana, zarzucając mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwana jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty sądowe tj. opłata od apelacji w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł, pomimo iż jak wynika z przedstawionego oświadczenia o stanie majątkowym na okoliczność ponoszonych wydatków, nie jest w stanie ona ponieść kosztów sądowych nawet w najmniejszej części,
- naruszenieart. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez jego niezastosowanie i częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie pozwanej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zważywszy że jej obecna sytuacja przedstawiona w złożonym oświadczeniu, wiek oraz bardzo niskie świadczenie emerytalne, w pełni uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku z uwagi na to, że pozwana pomimo tak skromnego życia ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem domu i leczenia w tym koszty lekarstw, a dodatkowo zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich.
Z uwagi na powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie pozwanej w całości od kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Zażalenie pozwanej jest częściowo uzasadnione.
Zdaniem Sądu Okręgowego sytuacja pozwanej uzasadnia zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w całości. Do przekonania powyższego prowadzi analiza sytuacji osobistej i majątkowej pozwanej dokonana na podstawie złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a także na podstawie argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zażalenia wniesionego przez pozwaną. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bezsprzecznie formę wspomożenia udzielanego przez Skarb Państwa osobom, które chcą, bądź są zmuszone dochodzić swych praw przed wymiarem sprawiedliwości, a które nie są w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich bliskich, gdy realnie dotyka je ciężar opłaty sądowej. W przekonaniu Sądu Okręgowego sytuacja finansowa pozwanej nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych w zakresie częściowej opłaty sądowej od apelacji w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej. Co prawda pozwana otrzymuje stałe świadczenie w wysokości 940 zł, jednakże kwotę którą dysponuje miesięcznie przeznacza w całości na utrzymanie domu oraz na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności, a obowiązek uiszczenia przez nią kwoty 200 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji przekracza jej możliwości finansowe.
Reasumując zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie pozwana spełnia przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uzasadniające zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w oparciu o przepisyart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w pkt I postanowienia.
Sąd oddalił zażalenie pozwanej w części w której domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych ponad obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. Albowiem zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych następuje po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony w odniesieniu do konkretnej kwoty, której obowiązek zapłaty wystąpił na danym etapie postępowania. Skoro w niniejszej sprawie nie ma na razie obowiązku poniesienia innych – oprócz opłaty od apelacji kosztów sądowych, to żądanie pozwanej Sąd uznał za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji w pkt II postanowienia.