Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 804/13
Data wyroku: 2013-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Majka, Elżbieta Marcinkowska, Mariusz Górski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Dokumentom
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 804/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2013 roku.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Waldemar Majka (spr.)

Sędziowie :

SO Mariusz Górski
SO Elżbieta Marcinkowska

Protokolant :

Agnieszka Kaczmarek

przy udziale Władysławy Kunickiej - Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 roku
sprawyK. M.
oskarżonego zart. 275 § 1 k.k.,art. 276 k.k.,art. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich
z dnia 12 września 2013 roku, sygnatura akt II K 206/13
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II. stwierdza, iż koszty procesu zaistniałe w postępowaniu odwoławczym ponosi Skarb Państwa.

Sygnatura akt IV Ka 804/13

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich wniósł akt oskarżenia przeciwkoK. M.oskarżając go o to, że w dniu 24 marca 2013 r. wZ.woj.(...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia dowodu osobistego, legitymacji rencisty, karty(...)wystawionych na nazwiskoM. G.oraz w tym samym miejscu i czasie dokonał zaboru w celu przywłaszczenia trzech kart bankomatowych bankówM.,M.,A., dowodu osobistego, legitymacji rencisty i karty(...)wystawionych na nazwiskoD. G.,
tj. o czyn zart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.iart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 12 września 2013 roku (sygn. akt II K 206/13) Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich:

I
oskarżonegoK. M.uznał za winnego, że w dniu 24 marca 2013 r. wZ.dokonał kradzieży dokumentu stwierdzającego tożsamośćM. G.w postaci dowodu osobistego, a także dokumentów stwierdzających jego prawa majątkowe w postaci legitymacji rencisty i karty(...)wystawionych na jego nazwisko tj. czynu zart. 275 § 1 k.k.i za czyn ten na mocy tegoż przepisu wymierzył mu karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

II
oskarżonegoK. M.uznał za winnego tego, że w dniu 24 marca 2013r. wZ.dokonał kradzieży dokumentów potwierdzających prawa majątkoweD. G.w postaci legitymacji rencisty i karty(...)wystawionych na jego nazwisko oraz trzech kart bankomatowych banków:M.,G.iA.również wystawionych na jego nazwisko tj. czynu zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za czyn ten na podstawieart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na mocyart. 85 k.k.w zw. zart. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
na mocyart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania od dnia 25.03.2013r., do dnia 26.03.2013r. przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

V
zwolnił oskarżonego od ponoszenia opłaty w sprawie, zaś uzasadnione wydatki poniesione przez Skarb Państwa zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.

Apelację od wyroku wywiódł prokurator zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznym przyjęciu, iż legitymacja rencisty i karta(...)firmy (...)są dokumentami stwierdzającymi prawa majątkowe w rozumieniuart. 275 § 1 k.k., w związku z czymK. M.swoim zachowaniem polegającym na wyjęciu spod władztwa osób uprawnionych tych dokumentów nie wyczerpał znamion czynu opisanego wart. 276 k.k.i tym samym dopuścił się popełnienia czynu opisanego wart. 275 § 1 k.k.na szkodęM. G.oraz czynu opisanego wart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 278 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.na szkodęD. G., a nie jednego czynu zart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.iart. 278 § 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.z uwagi na to, że w sprawie występują różni pokrzywdzeni, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do uznania, iż legitymacja rencisty i karta(...)firmy (...)to inne dokumenty, którymi sprawca nie ma prawa wyłącznie rozporządzać w rozumieniuart. 276 k.k.a wyjęcie ich spod władztwa osób uprawnionych jest tożsame z usunięciem tych dokumentów i przyjęcia, iżK. M.dopuścił się czynu opisanego w akcie oskarżenia;
a podnosząc wskazany zarzut wniósł o zmianę wyroku poprzez przyjęcie, iżK. M.dopuścił się czynu opisanego wart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.iart. 278 § 1 i 5 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.popełnionego na szkodęM.iD. G..

Sąd Okręgowy zważył:

apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Za chybiony uznać należy zarzut sprowadzający się do próby wykazania, iż sąd rejonowy rozpoznając sprawę dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Lektura pisemnego uzasadnienia wydanego wyroku pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż sąd I instancji wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku procesu poddał wnikliwej i rzetelnej analizie oraz ocenie i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz wykazał sprawstwo i winę oskarżonego w zakresie przypisanych mu przestępstw.
Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych skarżący zakwestionował przyjętą przez sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku koncepcję prawną, zgodnie z którą w zaskarżonym wyroku przyjęto, iż legitymacja rencisty i karta(...)firmy (...)są dokumentami stwierdzającymi prawa majątkowe w rozumieniuart. 275 § 1 kki w związku z powyższym oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion przestępstwa zart. 276 kkdopuszczając się popełnienia czynu zart. 275 § 1 kkna szkodęM. G.i czynu zart. 275 § 1 kkw zw. zart. 278 § 1 i 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kkna szkodęD. G.a nie jednego czynu zart. 275 § 1 kkiart. 276 kkiart. 278 § 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kk.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na fakt, iż przedmiotem czynności wykonawczej przestępstwa określonego wart. 275 § 1 kknie jest jakikolwiek cudzy dokument lecz szczególne rodzaje dokumentów a mianowicie dokument stwierdzający prawa majątkowe lub tożsamość innej osoby, jest to zatem przepis szczególny wobecart. 276 kkna gruncie którego pojęcie dokumentu jest znacznie szersze i dotyczy wszelkich dokumentów definiowanych wart.115§14 kk.
Skarżący kwestionując prawidłowość zaliczenia legitymacji rencisty do dokumentów stwierdzających prawa majątkowe podnosi, iż co do zasady wszelkie uprawnienia określonym grupom osób dają przepisy prawa, a nie dokumenty potwierdzające przynależność osoby do danej uprawnionej grupy a zatem źródłem prawa majątkowego w przypadku uprawnienia do przejazdów ulgowych środkami transportu publicznego jest stosowny przepis ustawy, poddając natomiast w wątpliwość prawidłowość zaliczenia dokumentu w postaci karty(...)do dokumentów stwierdzających prawa majątkowe skarżący stwierdził, iż karta ta jest jedynie potwierdzeniem udziału w programieV.i ilości zgromadzonych punktów.
Analizując przedstawioną w apelacji argumentację zważyć należy, iż we wskazanym przepisie mowa jest odokumencie stwierdzającym prawa majątkowe, niewątpliwie wskazane przez skarżącego uprawnienie do przejazdów ulgowych środkami transportu publicznego ma swoje źródło w przepisieart. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 roku o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Podkreślenia wymaga jednakże, iż legitymacja rencisty oprócz stwierdzenia statusu rencisty i potwierdzenia faktu objęcia wymienionej w tym dokumencie osoby ubezpieczeniem zdrowotnym, na co trafnie zwrócił uwagę sąd rejonowy, ponadtopoświadczatakże przysługujące rencistom, a wskazane wyżej uprawnienie i umożliwia korzystanie przez tą osobę z ustawowo przewidzianej ulgi. Karta(...)stanowi zaś zarówno potwierdzenie udziału danej osoby w programie(...)realizowanym przez wymienioną wyżej firmę jak również i wynikających z powyższego faktu przysługujących tej osobie uprawnień. Zatem zabór w celu przywłaszczenia przez oskarżonego powyższych dokumentów – legitymacji rencisty a także karty(...)firmy (...), będzie wypełniało znamiona przestępstwa określonego wart. 275 § 1 kkpenalizującego między innymi kradzież lub przywłaszczenie wskazanych w tym przepisie szczególnych rodzajów dokumentów.
W niniejszej sprawie nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż oskarżonyK. M.wyczerpał znamiona przestępstwa opisanego wart. 276 kk. W przedstawionej na poparcie powyższego stanowiska argumentacji skarżący przytoczył pogląd, wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 14 sierpnia 2002 roku. Zauważyć jednakże należy, iż wyrok ten został wydany w sprawie o innym stanie faktycznym, w wskazanej sprawie oskarżonemu zarzucono m.in. kradzieżblankietów czekowych, natomiastK. M.w dniu 24 marca 2013 roku dokonał kradzieży dokumentów stwierdzających prawa majątkoweD. G., a ponadto także dowodu osobistegoM. G.oraz dokumentów stwierdzających prawa majątkowe wymienionego.
Pojęcie zaś dokumentu którym sprawca nie ma prawa swobodnie dysponować na gruncieart. 276 kkjak wskazuje się w praktyce orzeczniczej dotyczy tych dokumentów które nie należą do kategorii dokumentów stwierdzających tożsamość osoby lub jej prawa majątkowe. Zwrócić należy także uwagę na fakt, iż w opisie czynu zarzuconego oskarżonemu nie zostały opisane znamiona przestępstwa zart. 276 kkmimo przyjętej w tym zakresie kwalifikacji prawnej. Dokonanie bowiem zaboru w celu przywłaszczenia dokumentu nie musi być równoznaczne z realizacją czynności sprawczych opisanych wart.276 kk.
Analizując sprawę zauważyć ponadto należy, iż jak wynika z poczynionych przez sąd rejonowy prawidłowych ustaleń faktycznych oskarżonyK. M.znajdując się w mieszkaniu przyulicy (...)wZ.dokonał przeszukania, znajdującej się na wieszaku, kurtki należącej doD. G.a następnie postanawiając zabrać ją wraz z znajdującymi się w tej kurtce rzeczami założył tę kurtkę na siebie. Po wykonaniu powyższych czynności oskarżony podszedł następnie do kurtki należącej doM. G.i po jej przeszukaniu zabrał z tej kurtki legitymację rencisty i kartę(...)firmy (...)wystawione na nazwisko wymienionego a także dokument stwierdzający tożsamośćM. G.w postaci dowodu osobistego. Wskazanymi powyżej dającymi się wyodrębnić działaniami oskarżonyK. M.popełnił dwa czyny tj. czyn zart. 275 § 1 kkdokonany na szkodęM. G.oraz czyn zart. 275 § 1 kkiart. 278 § 1 i 5 kkpopełniony na szkodęD. G..
Skarżący kwestionując dokonaną przez sąd rejonowy koncepcję prawną oceny zachowania oskarżonego we wniesionym środku odwoławczym wyraził ponadto pogląd, iż„gdyby nawet przyjąć, za sądem I instancji, iżK. M.dopuścił się dwóch odrębnych czynów to kwalifikacje tę zasadnym jest uzupełnić poprzez przyjęcie, iż sprawca działał w ramach czynu ciągłego określonego wart. 12 kk”.Powyższe stanowisko nie sposób uznać za zasadne. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż stosownie do treściart. 12 kk, w którym unormowana została instytucja czynu ciągłego,dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony. Zawarta we wskazanym przepisie definicja czynu ciągłego stanowi wyraz przyjętej przez ustawodawcęjednoczynowej koncepcji przestępstwa ciągłego. W związku z powyższym nie jest możliwe przyjęcie, że oskarżonyK. M., któremu sąd orzekający przypisał w niniejszej sprawiepopełnienie dwóch czynówtj. czynu zart. 275 § 1 kkoraz czynu zart. 275 §1 kkw zw. zart. 278 § 1 i 5 kkw zw. zart. 11 § 2 kkczynów tych dopuścił się działając w warunkach określonych wart. 12 kk. Nie jest bowiem uprawnione utożsamienie pojęcia czynu z pojęciem zachowania stanowiącego jedynie element czynu.
Na marginesie poczynionych w tej części rozważań zauważyć ponadto należy, iż określony wart.12 kkwymóg aby zachowania sprawcy zostały podjęte w wykonaniu z góry powziętego zamiaru nie został wskazany przez oskarżyciela publicznego w zamieszczonym w akcie oskarżenia opisie czynu zarzuconego oskarżonemuK. M..
Ze wskazanych wyżej względów apelacja prokuratora nie zasługiwała na uwzględnienie.
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego, orzeczono na podstawieart. 636 § 1 kpkstwierdzając, iż wydatki za to postępowanie ponosi Skarbu Państwa.