Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 423/11
Data wyroku: 2013-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Łukasz Zawadzki;
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art.566 kpc
Teza: wartość prawa najmu  lokalu mieszkalnego, wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, stanowi - zgodnie z orzecznictwem  Sądu Najwyższego- różnica pomiędzy czynszem tzw." wolnym", a czynszem opłacanym

Sygn. akt I Ns 423/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 marca 2013 roku
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu w Wydziale I Cywilnym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Rejonowego Łukasz Zawadzki;
Protokolant: Agata Drachal;
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 roku w Kędzierzynie – Koźlu;
sprawy z wniosku:Z.K.;
z udziałem:S. K.;
o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami;
I.ustala, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyniZ.K.i uczestnika postępowaniaS. K.wchodzą:
1.prawo najmu lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność GminyK., położnego wK.przyul. (...)o wartości 79.747,98 zł (siedemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset czterdzieści siedem złotych dziewięćdziesiąt osiem groszy);
2.środki, zgromadzone na rachunku wnioskodawczyniZ.K.na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW.nr(...), stanowiące równowartość 189,(...)jednostek rozrachunkowych;
3.środki, zgromadzone na rachunku uczestnika postępowaniaS. K.na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW.nr(...), stanowiące równowartość 89,(...)jednostek rozrachunkowych;
II.prawo majątkowe, opisane w punkcie I. podpunkcie 1. postanowienia, tj. prawo najmu lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność GminyK., położonego przyul. (...)wK.przyznaje na rzecz wnioskodawczyniZ.K.;
III.przyznaje na rzecz wnioskodawczyniZ.K.równowartość środków, zgromadzonych przez uczestnika postępowaniaS. K.na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW.nr(...), odpowiadających wartości 44,(...)jednostek – poprzez przekazanie w ramach wypłaty transferowej na rachunek wnioskodawczyniZ.K.w otwartym funduszu emerytalnym;
IV. przyznaje na rzecz uczestnika postępowaniaS. K.równowartość środków, zgromadzonych przez wnioskodawczynięZ.K.na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW.nr(...), odpowiadających wartości 94,(...)jednostek – poprzez przekazanie w ramach wypłaty transferowej na rachunek uczestnika postępowaniaS. K.w otwartym funduszu emerytalnym;
V.zasądza od wnioskodawczyniZ.K.na rzecz uczestnika postępowaniaS. K.kwotę 39.873,99 zł (trzydzieści dziewięć tysięcy osiemset siedemdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt dziewięć groszy) tytułem spłaty udziału uczestnika postępowaniaS. K.w majątku wspólnym – płatną jednorazowo w terminie 3. (trzech) miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia płatności tej kwoty;
VI.zasądza od uczestnika postępowaniaS. K.na rzecz wnioskodawczyniZ.K.kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu połowy opłaty sądowej od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;
VII.nakazuje wnioskodawczyniZ. K., aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu części wydatków, poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych Skarbu Państwa;
VIII.nakazuje uczestnikowi postępowaniaS. K., aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu części wydatków, poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych Skarbu Państwa;
IX.wzajemnie znosi koszty zastępstwa procesowego między wnioskodawczyniąZ.K., a uczestnikiem postępowaniaS. K..

Sygn. akt I Ns 423/11

UZASADNIENIE
Z. K.wniosła o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami – tj. nią, aS. K..
Wnioskodawczyni argumentowała, iż przedmiotem postępowania jest prawo najmu od GminyK.lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK.o wartości 91.200,00 zł, który to składnik majątkowy winien przypaśćZ. K., zaś uczestnikowi postępowania – spłata w wysokości 5.000,00 zł.
W odpowiedzi na wniosekS. K.domagał się także podziału środków, zgromadzonych w czasie trwania wspólności majątkowej na rachunkach otwartych funduszach emerytalnych; jednocześnie – nie negując sposobu podziału prawa najmu lokalu mieszkalnego – żądał tytułem spłaty kwoty 88.800,00 zł.
W piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2012 roku uczestnik postępowania wskazywał na uchybienia w opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w OpoluA. K.. W korespondencji procesowej z dnia 12 grudnia 2012 roku powoływał się na zaległości czynszowe, wynikające z nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu w sprawie o sygn. akt VI Nc 1521/03.
Wnioskodawczyni w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2013 roku wywodziła o spłaceniu w/w długów, a nadto – domagała się zwolnienia od kosztów postępowania.

Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny:

Związek małżeńskiZ.K.iS. K.ustał na skutek rozwodu, orzeczonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 16 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt I RC 469/01. W czasie trwania małżeństwa małżonkowie byli objęci ustrojem wspólności majątkowej.

Dowód:odpis wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 16 listopada 2001 roku w sprawie o sygn. akt I RC 469/01 (k. 11); wyjaśnienia wnioskodawczyniZ.K.(k. 154 – 155); wyjaśnienia uczestnika postępowaniaS. K.(k. 155);

W czasie trwania ustroju wspólności majątkowejZ. K.iS. K.zgromadzili następujące składniki majątkowe: prawo najmu od GminyK.lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK.o wartości 79.747,98 zł; środki na rachunkuZ.K.w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW.nr(...), stanowiące równowartość 189,(...)jednostek rozrachunkowych; środki na rachunkuS. K.w Otwartym Funduszu Emerytalnym(...)OFE wW., stanowiące równowartość 89,(...)jednostek rozrachunkowych.
Dowód:odpis zawiadomienia o wysokości opłat z najem lokalu (k. 12); odpis umowy z dnia 2 września 1988 roku (k. 18 – 19); odpis umowy z dnia 5 lipca 1989 roku (k. 20 – 22); odpis pisma z dnia 20 lipca 1989 roku (k. 23); odpis harmonogramu spłat (k. 24); odpis umowy z dnia 1 września 1988 roku (k. 25); odpis aneksu do umowy z dnia 2 września 1988 roku (k. 26); odpis aneksu do umowy z dnia 1 września 1988 roku (k. 27); odpis zestawienia należności za lokal mieszkalny (k. 28); odpis pisma z dnia 2 września 1988 roku (k. 29); odpis pisma z dnia 18 lipca 2011 roku (k. 62); odpis pisma z dnia 18 lipca 2011 roku (k. 68); odpis wykazu operacji (k. 69); odpis pisma z dnia 30 września 2011 roku (k. 82); opinia biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w OpoluA. K.z dnia 10 maja 2012 roku (k. 99 – 121) wraz z opinią uzupełniającą z dnia 5 stycznia 2013 roku (k. 160); odpis zawiadomienia o wysokości opłat za najem lokalu (k. 131); pismo GminyK.z dnia 14 listopada 2012 roku (k. 174); zawiadomienia o wysokości opłat za najem lokalu mieszkalnego (k. 185); pismo GminyK.z dnia 27 lutego 2013 roku (k. 203);

Sąd Rejonowy w Kędzierzynie – Koźlu wyrokiem z dnia 3 marca 2003 roku nakazałS. K., aby opuścił lokal mieszkalny, położony wK.przyul. (...)wK.(sygn. akt I C 349/02).

Dowód:odpis wyroku Sądu Rejonowego w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 3 marca 2003 roku (k. 14);

Lokal mieszkalny przyul. (...)wK.znajduje się w posiadaniuZ.K.;S. K.został z niego wymeldowany i tam nie zamieszkuje.

Dowód:odpis decyzji z dnia 12 sierpnia 2003 roku (k. 15 – 16); odpis postanowienia z dnia 12 sierpnia 2003 roku (k. 17); wyjaśnienia wnioskodawczyniZ.K.(k. 154 – 155); wyjaśnienia uczestnika postępowaniaS. K.(k. 155);

Z. K.otrzymała wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia za wrzesień 2012 roku – 900,88 zł; za październik 2012 roku – 690,38 zł oraz za listopada 2012 roku – 63,14 zł; jednocześnie z tytułu umowy o pracę otrzymała miesięczne wynagrodzenie za wrzesień – listopad 2012 roku – przeciętnie 2.215,79 zł.

Dowód:zaświadczenia z dnia 27 grudnia 2012 roku (k. 188); zaświadczenia z dnia 10 grudnia 2012 roku (k. 189).

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej (art. 566 kpc) zasługuje na uwzględnienie.
Składniki majątkowe, stanowiący przedmiot postępowania działowego, zostały zgodnie zaprezentowane przez wnioskodawczynię i uczestnika postępowania – k. 81 i 153 – tj.: prawo najmu - od GminyK.– lokalu mieszkalnego, położonego wK.przyul. (...)oraz środki stron, zgromadzone na rachunkach w otartych funduszach emerytalnych –art. 31 § 2 pkt. 3)krio. Wartość tego ostatniego składnika majątkowego nie była kontestowana, albowiem wnioskodawczyni i uczestnik postępowania zgodnie domagali się podziału według stanu na dzień 10 grudnia 2001 roku – wskazany w piśmie(...)OFE wW.z dnia 30 września 2011 roku. W tych warunkach okoliczność tę należało uznać za przyznaną (art. 229 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc).
Z. K.iS. K.spierali się co do wartości prawa najmu lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK., przy czym zgodni byli w przedmiocie sposobu jego podziału – tj. przyznania go wnioskodawczyni, a spłaty (spornej co do wysokości) – uczestnikowi postępowania (art. 567 § 3 kpcw zw. zart. 684 kpcorazart. 688 kpcw zw. zart. 212 kci w zw. zart. 567 § 3 kpc).
In initiowskazać należy, że te okoliczności faktyczne, które miały relewantny charakter dla rozstrzygnięcia bieżącej sprawy, pozostawały zgodne (art. 229 kpciart. 230 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc), a zostały one poczynione na podstawie dokumentów urzędowych (art. 244 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2kpc), dokumentów prywatnych (art. 245 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc) oraz wyjaśnień wnioskodawczyni i uczestnika postępowania (art. 299 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc), a także opinii biegłego (art. 278 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc). Konkluzja ta dotyczy w szczególności – poza składem i częściowo wartością majątku wspólnego, nabytego w czasie trwania ustroju wspólności ustawowej (art. 31 § 1 kpc) – także faktu ustania małżeństwa przez rozwód (art. 56 § 1 krio), jak i władztwaZ.K.nad lokalem mieszkalnym po jego opuszczeniu przezS. K.(art. 336 kc).
Zart. 316 § 1 zdanie pierwsze kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcwynika, iż po zamknięciu rozprawy sąd wydaje postanowienie w postępowaniu nieprocesowym, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
Jak to wynika z efektów postępowania dowodowego (art. 233 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc) w chwili orzekania toZ. K.– w swojej codziennej aktywności życiowej – eksploatowała lokal mieszkalny przyul. (...)wK.. Fakt ten, jak i zgodna postawa stron rzutowały na treść rozstrzygnięcia, zawartego w punkcie II. tenoru sentencji postanowienia.
Wartość prawa najmu w/w lokalu mieszkalnego została ustalona zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego – jako różnica pomiędzy czynszem tzw. wolnym, a czynszem opłacanym z uwzględnieniem okresu prawdopodobnego trwania stosunku najmu (uchwała z dnia 9 maja 2008 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 33/08; OSNC z 2009 roku nr 6, poz. 86 oraz uchwała z dnia 24 maja 2002 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 28/02; OSNC z 2002 roku, nr 12, poz. 150).
Z niekwestionowanej opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w OpoluA. K.wynika, iż wartość czynszu tzw. wolnego co do lokalu przyul. (...)wK.wynosi 6.480,00 zł rocznie – a zatem: 540,00 zł miesięcznie (6.480,00/12 = 540,00 zł). Jednocześnie sam tylko czynsz – bez pozostałych należności obciążających najemcę – dla tego lokalu to 343,14 zł miesięcznie (vide:k. 203). Różnica pomiędzy czynszem wolnym, a czynszem tzw. regulowanym to zatem 196,86 zł (545,00 zł – 343,14 zł).
Dla ustalenia okresu prawdopodobnego trwania stosunku najmu Sądmeritiprzyjął – jako dane najświeższe i w efekcie miarodajne - średnie dalsze trwanie życia kobiet i mężczyzn, wskazane w komunikacje Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 marca 2013 roku (M.P. z 2013 roku poz. 193) – wydanym na podstawieart. 26 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Za tego rodzaju decyzją przemawia po pierwsze trwały stan posiadania w/w lokalu przezZ.K., co stoi w opozycji do deklarowanych zamiarów zmiany miejsca zamieszkania (zresztą – w korespondencji sprzed 10. lat – k. 191 i nast.). Występując z wnioskiem w bieżącej sprawie i redagując określonej treści żądanie musiała się ona przecież liczyć z koniecznością spłaty udziału uczestnika postępowania. Za trwałym charakterem więzi obligacyjnej przemawia nadto spłacenie w znacznej części przez wnioskodawczynię długów, wynikających z czynszu najmu i dalszych opłat, spoczywających na najemcach; ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż GminaK.nie dysponuje innymi lokalami niż te, które pochodzą z tzw. ruchu ludności (zgony najemcy i opuszczenia przez niego lokalu – por. pismo z dnia 14 listopada 2012 roku na k. 174), a więc nie sposób określić okresu oczekiwania na lokal o pożądanych gabarytach. Wskazać należy, żeZ. K.w spornym lokalu nie zamieszkuje przecież sama, lecz z córką oraz swoim konkubentem (k. 154), co tylko potwierdza rodzinną i mieszkaniową stabilizację w w/w lokalu. Ponadto – wobec wysokości dochodów (k. 188 i k. 189)Z. K.nie spełnia kryteriów do nabycia prawa najmu innego lokalu w wyższej kolejności, określonych w § 10 uchwały Rady MiastaK.z dnia 28 września 2011 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu GminyK.(Dz.U. Woj.O.. Nr 128, poz. 1501); nie zachodzą też przesłanki z § 11 tejże uchwały. Wnioskodawczyni nie spełnia też rygorów nawiązania stosunku najmu na czas nieoznaczony, a także – lokalu socjalnego (§ 5 i § 8 w/w uchwały). Co więcej – strony nadal częściowo zalegają z zapłatą czynszu najmu i dalszych opłat, a to również wyłącza ewentualne, czysto potencjalne wejście przezZ.K.w stosunek najmu innego lokalu mieszkalnego (por. k. 193; k. 194; k. 196; k. 198). Konkluzje te wspierane są dotychczasowymi, bezskutecznymi przecież próbami zmiany miejsca zamieszkania przez wnioskodawczynię (por. k. 191 i nast.) – podejmowanymi zresztą – jak wskazano – przed dekadą. W efekcie zarzuty, dotyczące nadmiaru powierzchni mieszkalnej, należało ocenić jako niezasadne, albowiem ewentualne nawiązanie stosunku najmu innego lokalu mieszkalnego jest jedynie hipotetyczne.
Z. K.urodziła się w dniu(...)– a więc w chwili orzekania (art. 316 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc) ma skończone 44 lata i 10 miesięcy. Z tablicy, zawartej w w/w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wynika, iż dla osoby w tym wieku przeciętna dalsza długość życia wynosi 405,1 miesiąca. W rezultacie wartość prawa najmu spornego lokalu to 79.747,98 zł (iloczyn różnicy między czynszem wolnym i czynszem regulowanym oraz zakładanego czasu trwania stosunku najmu = 196,86 zł * 405,1 miesiąca).
Rozstrzygnięcie, zawarte w punktach III. – V. tenoru sentencji postanowienia uzasadniaart. 43 § 1 krio.
W pierwszej kolejności podziałowi uległy środki, zgromadzone przez strony na rachunkach otwartych funduszy emerytalnych –art. 31 § 2 pkt. 3)krio. Sąd I instancji orzekł zatem zgodnie z dyspozycjąart. 126 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 roku o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych– Dz.U. z 2010 roku Nr 34, poz. 189 ze zm.).
Ponieważ wartość spornego prawa majątkowego (art. 44 kc) wynosi 79.747,98 zł stąd – z uwagi na równe udziały małżonków w majątku wspólnym – na rzeczS. K.zasądzona została – w oparciu oart. 212 § 2 kciart. 688 kpcw zw. zart. 567 § 3 kpc– spłata w kwocie połowy tej wartości – tj. 39.873,99 zł.
Zart. 212 § 3 kcw zw. zart. 567 § 3 kpci w zw. zart. 688 kpcwynika, że jeżeli w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami ustalone zostały spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
Z. K.nie domagała się rozłożenia spłaty, przysługującej uczestnikowi postępowania, na raty (art. 212 § 3 zdanie drugie kcw zw. zart. 567 § 3 kpci w zw. zart. 688 kpc) – nawet po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na wniosek, gdzie sformułowano żądanie spłaty w znacznie większej wysokości, aniżeli w samym wniosku. Termin trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia w niniejszej sprawie (art. 363 § 1 kpc) dla dopełnienia ewentualnych czynności, związanych z uzyskaniem kredytu bankowego (art. 5 ust. 1 pkt. 3)ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe– Dz.U. z 2002 roku Nr 72, poz. 665 ze zm.) jest – biorąc pod uwagę wysokość zarobków wnioskodawczyni, rzutującą na jej zdolność kredytową (art. 70 ust. 1 w/w ustawy) – wystarczający (fakt notoryjny –art. 228 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc). Uwzględniając zaś konflikt pomiędzy wnioskodawczynią, a uczestnikiem postępowania i celem uniknięcia potencjalnych sytuacji kolizyjnych, spłata udziałuS. K.przezZ.K.winna nastąpić jednorazowo. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek uzasadniająart. 212 § 3 kcw zw. zart. 567 § 3 kpcw zw. zart. 688 kpcw zw. zart. 359 § 1 i § 2 kcoraz w zw. zart. 481 § 1 kc.
Przedmiot bieżącego postępowania stanowiło prawo najmu – od GminyK.– lokalu mieszkalnego przyul. (...)wK..S. K.nie posiada atrybutów władztwa nad nim. Tym samym Sądmeritinie orzekał w przedmiocie opróżnienia w/w lokalu – zwłaszcza, że rozstrzygnięcie takie już zapadło (k. 14). Nie znalazły więc zastosowaniaart. 624 kpcw zw. zart. 688 kpciart. 567 § 3 kpcoraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2003 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 56/03; publ. OSNC z 2004 roku, nr 11, poz. 172).
W punkcie VI. tenoru sentencji postanowienia Sąd Rejonowy zasądził odS. K.na rzeczZ.K.kwotę 500,00 zł uznając, iż każde z byłych małżonków winno w takim samym zakresie partycypować w kosztach postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej (arg.zart. 520 § 1 kpc).
Koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w OpoluA. K.zostały pokryte tymczasowo ze środków budżetowych Skarbu Państwa (art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych– Dz.U. z 2010 roku Nr 90, poz. 594 ze zm.). Stosownie do przywołanej reguły zart. 520 § 1 kpckwota to winna w częściach równych obciążać wnioskodawczynię i uczestnika postępowania.
Na podstawieart. 100 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcwzajemnie zniesiono koszty zastępstwa procesowego, albowiem tak wnioskodawczyni, jak i uczestnik postępowania korzystali z usług profesjonalnych pełnomocników (art. 87 § 1 kpc).
Biorąc pod rozwagę poczynione ustalenia faktyczne, treść przywołanych przepisów prawa oraz przeprowadzone rozważania należało orzec jak w tenorze sentencji postanowienia.