Sąd Apelacyjny w Gdańsku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 263/12
Data wyroku: 2012-09-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Andruszkiewicz, Grażyna Świderska-Wandor, Dorota Paszkiewicz
Słowa kluczowe: Broń, Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 280 § 2 k.k., art. 263 § 1 i 2 k.k.

Sygn. akt II AKa 263/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:

Przewodniczący:  SSA Dorota Paszkiewicz
Sędziowie: SA Wojciech Andruszkiewicz
SA Grażyna Świderska - Wandor (spr.)

Protokolant: st. sekretarz sądowy Monika Żylińska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Krzysztofa Nowickiego

po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012 r.
sprawy

1.M. L.

oskarżonego zart. 280 § 2 k.k.
2.F. M.
oskarżonego zart. 263 § 1 k.k.;art. 263 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wS.odnośnie oskarżonegoF. M.i obrońcę oskarżonegoM. L.

od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. aktII K 124/11

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoF. M.w ten sposób, że:

a
na podstawieart. 45 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonego środek karny przepadku korzyści majątkowej w kwocie 300 (trzysta) zł w związku ze skazaniem go za czyn zart. 263 § 1 k.k.(w pkt. 5 wyroku);

b
za podstawę prawną wymierzenia oskarżonemu grzywny (w pkt. 9 wyroku) przyjmujeart. 33 § 1, 2 i 3 k.k.i wskazuje, że została ona wymierzona obok kary pozbawienia wolności orzeczonej w stosunku do oskarżonego za czyn zart. 263 § 1 k.k.(w pkt. 5 wyroku);

II
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, uznając apelację obrońcy oskarżonegoM. L.za oczywiście bezzasadną;

III
kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w stosunku do oskarżonegoF. M.obciąża Skarb Państwa;

IV
zasądza od oskarżonegoM. L.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 (czterysta) zł tytułem opłaty za instancję odwoławczą oraz obciąża go wydatkami tego postępowania;

V
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. P.– Kancelaria Adwokacka wC.– kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto tytułem niezapłaconych kosztów obrony z urzędu oskarżonegoM. L.przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE

M. P.
oraz
M. L.
stanęli pod zarzutem, że:

I
w dniu 9 października 2008 roku wS., działając wspólnie i porozumieniu, przy czymM. P.przystawiając do głowy pistolet gazowy i oddając dwa strzały z tego pistoletu, aM. L.przystawiając nóż do szyi, grożącT. K.pozbawieniem życia, zabrali w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 40 zł, przy czym w wyniku strzałówT. K.doznał oparzeń na lewym policzku oraz okolicy lewego oka;

tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.
M. P.stanął pod zarzutem, że:

II
w okresie od 2007 roku do 2010 roku wP., posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu gazowego nieustalonej marki oraz 6 sztuk amunicji gazowej do tej broni o kal. 9 mm;

tj. o czyn zart. 263 § 2 k.k.

III
w okresie od listopada 2008 roku do stycznia 2009 roku wP., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i krótkich odstępach czasu oraz w celu wywarcia wpływu na świadkaM. D., groził jej pozbawieniem życia jeżeli zgłosi na Policję, że on jest sprawcą rozboju dokonanego na osobieT. K.;

tj. o czyn zart. 245 k.k.w z w. zart. 12 k.k.
F. M.stanął pod zarzutem, że:

IV
w 2007 roku wM., sprzedającM. P.pistolet gazowy wraz z 5 nabojami do tej broni za 300 zł, handlował bronią i amunicją bez wymaganego zezwolenia;

tj. o czynzart. 263 § 1 k.k.

V
w dniu 11 października 2011 roku wM., posiadał bez wymaganego zezwolenia pistolet gazowy m-kiC.(...)kal. 9 mm oraz 4 sztuki amunicji;

tj. o czyn zart. 263 § 2 k.k.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 28 lutego 2012 roku, sygn. akt II K 124/11:

1
uznano oskarżonych
M. P.iM. L.za winnych tego, że w dniu 9 października 2008 roku, wS., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez przystawienieT. K.do szyi noża i do głowy pistoletu gazowego oraz oddanie dwóch strzałów z tego pistoletu w kierunkuT. K.dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 40 złotych oraz etui na bilon o wartości 14 złotych, na szkodęT. K., to jest popełnienia przestępstwa zart. 280 § 2 k.k.i za to na mocyart. 280 § 2 k.k.skazanoM. P.na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na mocyart. 280 § 2 k.k.przy zast.art. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k.M. Ł.na karę 2 lat i 6miesięcy pozbawienia wolności;

2
uznano oskarżonegoM. P.za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt II oskarżenia czynu, to jest przestępstwa zart. 263 § 2 k.k.i za to na mocyart. 263 § 2 k.k.skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

3
uznano oskarżonegoM. P.za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt III oskarżenia czynu, to jest przestępstwa zart. 245 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na mocyart. 245 k.k.skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

4
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.połączono orzeczone wobec oskarżonegoM. P.kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną 4 lat pozbawienia wolności;

5
uznano oskarżonegoF. M.za winnego popełnia zarzucanego mu w pkt IV oskarżenia czynu, to jest przestępstwa zart. 263 § 1 k.k.i za to na mocyart. 263 § 1 k.k.skazano go na karę roku pozbawienia wolności;

6
uznano oskarżonegoF. M.za winnego popełnia zarzucanego mu w pkt V oskarżenia czynu, z tym ustaleniem, że dopuścił się go w okresie od sierpnia 2011 roku do 11 października 2011 roku, to jest przestępstwa zart. 263 § 2 k.k.i za to na mocyart. 263 § 2 k.k.skazano go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

7
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 i 2 k.k.połączono orzeczone wobec oskarżonegoF. M.kary pozbawienia wolności i wymierzono mu karę łączną roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;

8
na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono wobecF. M.na okres próby 2 (dwóch) lat;

9
na podstawieart. 71 § 1 k.k.wymierzonoF. M.grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych, przyjmując stawkę dzienną na kwotę 10 złotych;

10
na mocyart. 415 § 1 k.p.k.zasądzono solidarnie od oskarżonychM. P.i

M. L.na rzeczT. K.kwotę 3000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z ustawowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty;

11
na podstawieart. 415 § 1 k.p.k.zasądzono solidarnie od oskarżonych
M. P.iM. L.na rzeczT. K.kwotę 40 zł tytułem odszkodowania za wyrządzoną szkodę z ustawowymi odsetkami od dnia 9 października 2008 roku do dnia zapłaty;

12
zasądzono solidarnie od oskarżonych
M. P.iM. L.
na rzecz Skarbu Państwa kwotę 630 zł tytułem opłaty od zasądzonego powództwa;

13
na mocyart. 230 § 3 k.p.k.przekazano Komendzie Wojewódzkiej Policji wG.dowody rzeczowe w postaci czterech sztuk amunicji o oznaczeniuW.(...)oraz pistolet z magazynkiemW.(...);

14
na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrócono:

-

T. K.dowód rzeczowy w postaci pokrowców zagłówków z siedzeń samochodowych,

M. P.dowód rzeczowy w postaci scyzoryka w obudowie koloru czerwono - bordowego;

15
na mocyart. 44 § 2 k.k.orzeczono przepadek dowodu rzeczowego w postaci łuski od odstrzelonego naboju i zarządzono jej zniszczenie;

16
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie:M. P.od dnia 20 września 2011 roku do dnia 24 października 2011 roku, aM. L.od dnia 20 września 2011 roku do dnia 28 lutego 2012 roku, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

17
zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. P.- Kancelaria Adwokacka wC.tytułem obrony z urzędu oskarżonegoM. Ł.kwotę 1033,20 zł brutto;

18
zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. M.- Kancelaria Adwokacka wG.Filia wS.tytułem obrony z urzędu oskarżonegoM. P.kwotę 1033,20 zł brutto;

19
zasądza od każdego z oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe według zasady słuszności, w tym tytułem opłaty od :

-M. P.iM. L.w wysokości po 400zł,
-F. M.w wysokości 350 zł.

Powyższe orzeczenie zaskarżyli obrońcy oskarżonych:M. P.iM. L.z tym, że apelacja odnośnieM. P.została cofnięta. Apelację od wyroku wniósł także Prokurator Rejonowy wS..

Prokurator powyższy wyrok zaskarżył tylko w stosunku do oskarżonegoF. M., w części dotyczącej orzeczenia o karze, na jego niekorzyść i zarzucił Sądowi I instancji:
- obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 45 § 1 k.k., polegającą na jego niezastosowaniu, pomimo, że z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że oskarżony sprzedał broń palną i amunicję do tej broni, uzyskując z tego korzyść majątkową;
- obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 71 § 1 k.k., polegającą na jego błędnym zastosowaniu, przejawiającym się wymierzeniu na tej podstawie grzywny pomimo, że możliwe było jej wymierzenie na podstawieart. 33 § 2 k.k.
Na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.iart. 437 § 1 k.p.k.prokuratorwniósło zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- orzeczenie wobec oskarżonegoF. M.za czyn zart. 263 § 1 k.k., opisanego w punkcie IV oskarżenia, na podstawieart. 45 § 1 k.k.środka karnego przepadku korzyści majątkowej w kwocie 300 zł,
- wskazanie, jako podstawy prawnej wymierzenia grzywny orzeczonej wobecF. M.w punkcie 9 wyroku,art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., ze wskazaniem, że została wymierzona obok kary pozbawiania wolności orzeczonej za czyn zarzucony oskarżonemu w punkcie IV oskarżenia.
Obrońca oskarżonegoM. L.zaskarżyła wyrok, w części dotyczącej orzeczonej wobec oskarżonego kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrokowi zarzuciła rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności poprzez orzeczenie jej – pomimo dostrzeżenia podstaw do nadzwyczajnego jej złagodzenia – w wysokości nie pozwalającej na warunkowe zawieszenie jej wykonania, będącej następstwem nieuwzględnienia w dostatecznym stopniu wszystkich okoliczności dotyczących oskarżonego, tj. przyznania się do winy, okazania skruchy, dobrej opinii, faktu przebaczenia oskarżonemu przez pokrzywdzonego oraz okoliczności dotyczących popełnionego czynu, w szczególności rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa, a nadto faktu, że to oskarżonyM. P.jako pierwszy zaproponowałM. L.popełnienie przypisanego mu przestępstwa.
W konkluzji obrońca oskarżonegoM. L.wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby.

Wobec nie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2012 roku przez obrońcęM. L., jak i samego oskarżonego, zgodnie z treściąart. 457 § 2 k.p.k., Sąd ten - w oparciu o przepisart.423 § 1a k.p.k.w zw. zart. 458 k.p.k.- sporządził uzasadnienie orzeczenia do zaskarżonej części rozstrzygnięcia przez prokuratora.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora była zasadna i musiała skutkować koniecznością wydania orzeczenia reformatoryjnego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd Okręgowy po prawidłowym przeprowadzeniu przewodu sądowego poddał zgromadzony materiał dowodowy wszechstronnej i wnikliwej analizie, a tok rozumowania zaprezentował w jasnym i przekonywającym uzasadnieniu. Jednakże w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, Sąd a quo dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicieart. 45 § 1 k.k.iart. 71 § 1 k.k.
Przyznać trzeba rację skarżącemu prokuratorowi, gdy zarzucił wyrokowi obrazęart. 45 § 1 k.k.poprzez niezastosowanie wobec oskarżonegoF. M.obligatoryjnego środka karnego przepadku korzyści majątkowej w kwocie 300 zł. Jak wynika bowiem z poczynionych przez Sąd Okręgowy, niekwestionowanych ustaleń faktycznych (które znalazły swój wyraz w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 5 wyroku i uzasadnieniu pisemnym na str. 4 - 5), w 2007 roku oskarżonyF. M.nie mając zezwolenia na posiadanie i handel bronią oraz amunicją, sprzedał oskarżonemuM. P.pistolet gazowy wraz z amunicją za kwotę 300 zł.F. M.uzyskał zatem korzyść majątkową z popełnienia przestępstwa, którym był handel bronią i amunicją bez zezwolenia.
Pomimo, iż Sąd I instancji przypisał oskarżonemuF. M.wyczerpanie znamion przestępstwa zart. 263 § 1 k.k., w tym określając w opisie czynu wysokość uzyskanej korzyści majątkowej, nie rozstrzygnął w zaskarżonym wyroku o przepadku kwoty 300 zł na podstawieart. 45 § 1 k.k.– jako pochodzącej bezpośrednio z przestępstwa, co nastąpiło z oczywistą obrazą prawa materialnego tj.art. 45 § 1 k.k.Przepis ten nie pozostawia dowolności w zakresie orzeczenia przepadku korzyści majątkowej bądź jej równowartości, jeśli tylko spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki w nim wymienione. Przeciwnie, nakazuje sądowi stosowanie tego środka karnego, gdy korzyść podlega przepadkowi. A zatem obowiązkiem Sądu orzekającego było rozstrzygnięcie o przepadku całej osiągniętej korzyści majątkowej, bowiem późniejsze (po uzyskaniu korzyści) rozporządzenie pieniędzmi nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia konieczności orzeczenia przepadku. Skoro więcF. M.został skazany za popełnienie czynu zart. 263 § 1 k.k.i z popełnienia tego przestępstwa uzyskał korzyść majątkową w kwocie 300 zł, obowiązkiem Sądu I instancji było orzeczenie na podstawieart. 45 § 1 k.k.o przepadku w całości kwoty 300 zł – jako równowartości uzyskanej korzyści z popełnionego przestępstwa, którym był handel bronią i amunicją bez zezwolenia. Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł o zastosowaniu instytucji przewidzianej wart. 45 § 1 k.k.– zgodnie z żądaniem prokuratora, bowiem brak rozstrzygnięcia w tym zakresie był następstwem obrazy prawa materialnego, konkretnieart. 45 § 1 k.k.
Apelacja prokuratora jest również zasadna jeśli chodzi o zarzut niesłusznego zastosowania w zaskarżonym wyroku, przez organ a quo,art. 71 § 1 k.k.Przepisart. 71 § 1 k.k.stanowi samodzielną podstawę orzekania kary grzywny w sytuacjach, gdy nastąpiło warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności. Wymierzenie tej kary w takich warunkach jest jednak dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy nie jest możliwe orzeczenie kary grzywny w oparciu o inne podstawy, tj. ani jako kary samoistnej, ani wymierzanej obok kary pozbawienia wolności (por. wyrok SN z dnia 5 października 2000 r., sygn. akt II KKN 215/2000, Prok. i Pr. 2001, z. 3, poz. 4, a także postanowienie SN z dnia 17 maja 2000 r., sygn. akt I KZP 12/2000, OSNKW 2000, z. 5-6, poz. 44). W świetle tej linii orzecznictwa, którą należy w pełni podzielić, grzywna – obok kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej – może zostać wymierzona tylko wtedy, gdy nie jest przewidziana jako ustawowe zagrożenie za dany typ przestępstwa a sprawca nie dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub takiej korzyści nie osiągnął. Stanowisko judykatury w tym zakresie, zostało zaaprobowane w doktrynie (por. A. Zoll [w:] G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll: Kodeks Karny. Część ogólna. Komentarz. Kraków 2004 r., T. I, s. 1035). Tymczasem, w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy przypisał oskarżonemuF. M.m.in. dokonanie przestępstwa zart. 263 § 1 k.k.i przyjął, że w wyniku popełnienia tego czynu oskarżony ten osiągnął korzyść majątkową w kwocie 300 zł. Taka sytuacja, w powiązaniu ze skazaniemF. M.za czyn zart. 263 § 1 k.k.na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, eliminowała prawną możliwość skazania na odrębną karę grzywny przy zastosowaniu przepisuart. 71 § 1 k.k.Tym samym organ a quo dopuścił się obrazy prawa materialnego tj.art. 71 § 1 k.k., bowiem, wymierzając oskarżonemuF. M.grzywnę w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych, przyjmując stawkę dzienną na kwotę 10 (dziesięciu) zł (w pkt. 9 zaskarżonego wyroku), powinien wskazać, jako podstawę prawną jej wymiaru,art. 33 § 1, 2 i 3 k.k.i orzec ją obok kary pozbawienia wolności, na którą skazał oskarżonego za czyn zart. 263 § 1 k.k.w pkt. 5 zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze – uwzględniając zawarty w apelacji prokuratora zarzut obrazy przez organ a quo prawa materialnego tj.art. 45 § 1 k.k., jak iart. 71 § 1 k.k.– organ ad quem, na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoF. M.w sposób, że:
- na podstawieart. 45 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny przepadku korzyści majątkowej w kwocie 300 (trzysta) zł, w związku ze skazaniem go za czyn zart. 263 § 1 k.k.(w pkt. 5 wyroku);
- za podstawę prawną wymierzenia oskarżonemu grzywny (w pkt. 9 wyroku) przyjąłart. 33 § 1, 2 i 3 k.k., wskazując, że została ona wymierzona obok kary pozbawienia wolności orzeczonej w stosunku do oskarżonego za czyn zart. 263 § 1 k.k.(w pkt. 5 wyroku).
Sąd Apelacyjny, dokonując powyższej zmiany, orzekł jednocześnie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego wyroku w pozostałej części.
Sąd Apelacyjny – wobec wydania orzeczenia reformatoryjnego, uwzględniając apelację wniesioną przez prokuratora na niekorzyśćF. M.– kosztami sądowymi postępowania odwoławczego, w stosunku do tego oskarżonego, obciążył Skarb Państwa na podstawieart. 626 § 1 k.p.k.,art. 627 k.p.k.iart. 636 § 1 k.p.k.