Sąd Rejonowy Wrocław Krzyki we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 38/13
Data wyroku: 2013-08-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Zdrzałka-Szymańska
Podstawa prawna: art. 189 kpc

Sygn. akt I C 38/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 sierpnia 2013 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Magdalena Zdrzałka-Szymańska
Protokolant: Alicja Ziomek
po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. J.
przeciwko GminieW.
o ustalenie

I
oddala powództwo;

II
zasądza od powodaJ. J.kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
PowódJ. J.wniósł o ustalenie istnienia stosunku prawnego w postaci umowy łączącej strony, na mocy której przysługuje powodowi nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą własność strony pozwanej GminyW..
W uzasadnieniu powód podniósł, że od roku 1976 do roku 2007 korzystał z dojazdu do garażu bezpłatnie. Wskazał, że w roku 2008 strona pozwana uznała, że powód użytkuje teren bez podstawy prawnej i zaczęła dochodzić opłat za użytkowanie. Podniósł, że strona pozwana przy wydawaniu warunków zabudowy, następnie przy wyrażaniu zgody na budowę garażu, wydawaniu zezwolenia na użytkowanie garażu, przekazywaniu garażu na własność i przy przekazywaniu gruntu pod garażem w użytkowanie wieczyste wiedziała, że dojazd do garażu będzie musiał się odbywać po ogólnodostępnym terenie położonym przed garażem, będącym jej własnością. Miała zatem obowiązek umożliwić w jakiejś formie dojazd do garażu i uczyniła to bez formy pisemnej, mogła również określić opłatę za dojazd lecz nie uczyniła tego. W związku z czym, według powoda, strona pozwana przez swoje zachowanie zawarła umowę nienazwaną umożliwiającą bezpłatny dojazd. Wyjaśnił także, że celem pozwu jest zapewnienie bezpłatnego dojazdu do drogi publicznejul. (...)zgarażu nr (...), stanowiącego odrębną nieruchomość, a należącego do powoda. W projekcie budowy garażu teren dojazdu do garażu określony jest jako chodnik betonowy. Powód wskazał, że garaż został wybudowany 29.12.1976 r., a na własność został przejęty w dniu 19.05.1995 r. na podstawie aktu notarialnego. Ponadto użytkowanie wieczyste gruntu pod garażem nastąpiło na podstawie aktu notarialnego z dnia 19.05.1995 r.
W odpowiedzi na pozew pozwana GminaW.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazała, że przed rokiem 2009 nie było możliwości podjęcia decyzji w przedmiocie docelowych rozwiązań komunikacyjnych dotyczącychdziałki nr (...), o czym powód był poinformowany w piśmie z dnia 22.07.2009 r. W dniu 20.04.2009 r. została zawarta między stronamiumowa dzierżawy nr (...), z której treści wynika, że powód w okresie od dnia 01.09.2008 r. do dnia 30.06.2011 r. był współdzierżawcą nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...). Umowy takiej samej treści były zawarte z pozostałymi właścicielami garaży znajdujących się nadziałce nr (...)na podstawie, których korzystają oni zdziałki nr (...)w celu dojścia i dojazdu doul. (...). Strona pozwana wskazała, że umowy dzierżawy dotyczące korzystania zdziałki nr (...)zostały zawarte na czas nieoznaczony z większością właścicieli garaży. Oprócz powoda, tylko jeden z właścicieli garażyJ. P.odmówił zawarcia umowy dzierżawy w związku z tym obaj zostali wezwani do uiszczania opłat z tytułu bezumownego korzystania z gruntu stanowiącego własność strony pozwanej. Strona pozwana wskazała, że umowa została zawarta na okres 3 lat, odpłatnie, po tej zaś dacie żadna umowa stron nie wiąże, bowiem powód nie wyraził zgody na dalsze jej kontynuowanie tak, jak pozostali właściciele garaży na czas nieoznaczony.
Powód pismem procesowym z dnia 24.06.2013 r. wskazał, ze twierdzenie strony pozwanej o braku możliwości ustanowienia drogi koniecznej z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w zasobach urbanistycznychK.iW.weW.nie może mieć wpływu na ustalenie, że pomiędzy powodem a stroną pozwaną została zawarta umowa obowiązująca do dzisiaj. Ponadto wskazał, że odmawiał podpisaniaumowy dzierżawy nr (...)do momentu obciążenia go wyższymi opłatami, w związku z tym, że strona pozwana usiłowała wydzierżawić powodowi teren kilkukrotnie większy niż jest mu potrzebny do dojazdu. Ponadto uważa, że teren pod garażami nie spełnia wymogu terenu mieszkaniowego i nie jest związany funkcjonalnie z lokalami mieszkalnymi.
Pismem procesowym z dnia 25.07.2013 r. strona pozwana wskazała, że nigdy nie złożyła oświadczenia, w formie aktu notarialnego, o ustanowienie służebności przechodu i przejazdu, dlatego też nie może być mowy o domniemaniu, że takie prawo zostało skutecznie ustanowione.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

PowódJ. J.jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej weW.przyul. (...), oznaczonej geodezyjnie jakodziałka nr (...), obrębK.. Powód wybudował garaż na przedmiotowej nieruchomości, którego własność strona pozwana przeniosła na powoda umową z dnia 23.04.1999 r..
Strona pozwana GminaW.jest właścicielem nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jakodziałka nr (...), AM- l, obrębK., położonej przyul. (...)weW..
dowód:
wypis z rejestru gruntów o niepełnej treści Dz.5901/2012, k. 7-9;
kserokopia odpisu zKW (...), k. 27-30;
kserokopia odpisu zKW (...), k. 31-34;
kserokopia odpisu zKW (...), k. 37-41;
kserokopia umowy przeniesienia własności garażu i użytkowania wieczystego akt notarialny Rep.A nr(...)z dnia 23.04.1999 r. , k. 35-36;
rachunek nr (...), k. 43-45;
Powód od roku 1976 korzystał bezpłatnie z dojazdu do garażu. W dniu 20.04.2009 r. strony zawarłyumowę dzierżawy nr (...)przedmiotowej nieruchomości. Powód w okresie od 01.09.2008 r. do dnia 30.06.2011 r. był współdzierżawcą nieruchomości oznaczonej jakodziałka nr (...)w celu dojścia i dojazdu doul. (...).
dowód:
umowa dzierżawy nr (...)z dnia 20.04.2009 r., k. 17-18;
przesłuchanie powoda, k. 70;
Powód odmówił zawarcia umowy dzierżawy przedmiotowej działki odpłatnie na czas nieoznaczony. Strona pozwana wezwała powoda do uiszczenia opłat z tytułu bezumownego korzystania z gruntu stanowiącego własność strony pozwanej.
dowód:
pismo strony pozwanej z dnia 02.09.2008 r., k. 24-26;
Powód zwrócił się do strony pozwanej z wnioskiem o ustanowienie służebności drogi koniecznej do nieruchomości położonej przyul. (...)poprzezdziałkę gminną nr (...), obrębK.. Strona pozwana odmówiła powodowi ze względu na brak opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w zespołach urbanistycznychK.iW.weW.i brak docelowych rozwiązań komunikacyjnych w tym rejonie.
dowód:
pismo strony pozwanej z dnia 28.11.2008 r., k. 62;
pismo strony pozwanej z dnia 22.07.2009 r., k. 61;
pismo powoda z dnia 08.08.2012 r., k. 19-21;
pomiędzy stronami toczyło się postępowanie w przedmiocie ustanowienia służebności drogi koniczne, które zostało umorzone z uwagi na cofnięcie żądania.
dowód:
akta I Ns 156/11

Sąd zważył co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 189 kpcpowód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Jest to przepis dopuszczający ustalanie w postępowaniu procesowym istnienie lub nieistnienie prawa lub stosunku prawnego. Decydującym dla korzystania z tej formy powództwa jest wyłącznie interes prawny powoda, który należy pojmować jako interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych, a w przypadku ustalania praw czy stosunków prawnych występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. Jednak istnienie tego interesu jest kwestionowane w sytuacjach, w których występuje równocześnie inna forma ochrony praw powoda.
W niniejszej sprawie powódJ. J.wniósł o ustalenie istnienia stosunku prawnego w postaci umowy łączącej strony, na mocy której przysługuje powodowi nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą własność strony pozwanej GminyW., wskazując, iż od roku 1976 do roku 2007 korzystał z dojazdu do garażu bezpłatnie, a potem na podstawie umowy dzierżawy. Jednocześnie uzasadnieniem dla przedstawionego żądania miał być fakt, iż strona pozwana przy wydawaniu warunków zabudowy, następnie przy wyrażaniu zgody na budowę garażu, wydawaniu zezwolenia na użytkowanie garażu, przekazywaniu garażu na własność i przy przekazywaniu gruntu pod garażem w użytkowanie wieczyste wiedziała, że dojazd do garażu będzie musiał się odbywać po ogólnodostępnym terenie położonym przed garażem, będącym jej własnością. Miała zatem obowiązek umożliwić w jakiejś formie dojazd do garażu i uczyniła to bez formy pisemnej, mogła również określić opłatę za dojazd lecz nie uczyniła tego.
Zdaniem Sądu Rejonowego powód nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego, którego istnienie umożliwiałoby ustalanie istnienia umowy, na mocy której przysługiwałoby powodowi nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą własność strony pozwanej GminyW., albowiem występuje równocześnie inna forma ochrony praw powoda.
Zgodnie zart. 285 § 1 kcnieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
Istnieje również możliwość nabycia służebności gruntowej w drodze zasiedzenia będącego jednym ze sposobów nabycia prawa własności. Zgodnie z przepisemart. 292 KCsłużebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko, w przypadku gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o zasiedzeniu nieruchomości stosuje się odpowiednio. Do zasiedzenia służebności gruntowej zastosowanie mieć będą przepisyart. 172–173 KCorazart. 175–176 KC1.
Służebność gruntową zasiedzieć może jej posiadacz po spełnieniu warunków określonych w przepisach. Posiadaczem służebności jest wedleart. 352 § 1 KCten, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności. Za posiadacza służebności uważa się więc tego, kto korzysta z cudzej nieruchomości w taki sposób, w jaki korzysta z danej nieruchomości osoba, której określona służebność przysługuje. Wskazany przepis stanowi o korzystaniu z cudzej nieruchomości, co wskazuje, iż przedmiotem posiadania mogą być jedynie służebności czynne, tzn. takie, które polegają na czynieniu czegoś – wykonywaniu określonych czynności. Należy wskazać, że posiadanie służebności polegać ma na określonym sposobie korzystania z danej nieruchomości, które to korzystanie w swej treści odpowiada treści określonej służebności. Takie korzystanie z nieruchomości musi mieć cechę pewnej stabilności i nie może polegać na sporadycznym czy wręcz przypadkowym wykonywaniu określonych czynności.
Zdaniem Sądu Rejonowego zarówno stan faktyczny, jak uzasadnienie pozwu przedstawiane przez powoda wskazuje, iż jego powództwo de facto zmierzało do stwierdzenia zasiedzenia służebności drogi, a powód postanowił przedstawić inne żądanie z uwagi na trudności w ustaleniu kręgu uczestników takiego postępowania.
Jednocześnie wskazać należy iż nawet gdyby przyjąć istnienie interesu prawnego uzasadniającego wytoczenie powództwa o ustalenie, żądanie powoda nie zasługiwałoby na uwzględnienie. Bezspornym jest, iż powód od roku 1976 do roku 2007 korzystał z dojazdu do garażu bezpłatnie za zgodą pozwanej GminyW.. Taka sytuacja uległa jednak diametralnej zmianie, albowiem Gmina wystąpiła do poszczególnych współwłaścicieli o zawarcie stosownych umów dzierżawy. Taka umowa została zawarta także z powodem. Zaistniała sytuacja pozwala uznać, iż strona pozwana zgodnie ze swoją wolą, wykorzystując uprawnienie do dysponowania swoją własnością, doprowadziła do zawarcia umów dzierżawy gruntu w ten sposób niwelując jakikolwiek inny stosunek prawny, który mógł istnieć wcześniej. Sąd Rejonowy nie podziela również poglądu powoda, który twierdzi, iż skoro strona pozwana przy wydawaniu warunków zabudowy, następnie przy wyrażaniu zgody na budowę garażu, wydawaniu zezwolenia na użytkowanie garażu, przekazywaniu garażu na własność i przy przekazywaniu gruntu pod garażem w użytkowanie wieczyste wiedziała, że dojazd do garażu będzie musiał się odbywać po ogólnodostępnym terenie położonym przed garażem, będącym jej własnością, to korzystanie z tego pasa gruntu przez powoda winno odbywać się nieodpłatnie.
Wobec przytoczonych powyżej argumentów na podstawieart. 189 kpcorzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach procesu oparto o przepisart. 98 § 1 kpc, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Strona pozwana wygrała sprawę w 100 % i w takim zakresie mogła żądać zwrotu poniesionych kosztów procesu, na które składają się koszty zastępstwa procesowego, które zgodnie z§ 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) wyniosły 60 zł..