Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 524/13
Data wyroku: 2013-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Klara Łukaszewska Tomasz Skowron, Barbara Żukowska
Słowa kluczowe: Groźba Bezprawna
Podstawa prawna: art. 190 § 1 kk

Sygn. akt VI Ka 524/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia  SO Barbara Żukowska  (spr.)
Sędziowie  SO Klara Łukaszewska SO Tomasz Skowron
Protokolant Jolanta Kopeć

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego
po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013r.
sprawyB. Z.
oskarżonej zart. 190 § 1 kkw zw. zart. 12 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt II K 755/12

I. uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonejB. Z.i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania,
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. S.kwotę 516,60 zł w tym 96,60 zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony oskarżonej z urzędu w postępowaniu odwoławczy.

Sygn. akt VIKa 524/13

UZASADNIENIE
B. Z.oskarżona była o to, że w okresie od 01 października 29012 r. do 12 października 2012 r. wL., woj.(...)kierowała groźby naruszenia nietykalności, pobicia i pozbawienia życia wobecM. P., czym wzbudziła u pokrzywdzonej obawę ich spełnienia, tj. o czyn zart. 190 § 2 kkw zw. zart. 12 kk.
Sąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 8.VIII.2013 r. (sygn. akt IIK 755/12) uniewinnił oskarżona od popełnienia zarzucanego jej czynu, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Powyższy wyrok zaskarżony został w całości na niekorzyść oskarżonej apelacją prokuratora, który zarzucił:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na niezasadnym i sprzecznym z materiałem dowodowym uznaniu, iż oskarżona nie dopuściła się zarzucanego jej aktem oskarżenia czynu, podczas gdy prawidłowa analiza przeprowadzonych dowodów, w szczególności zeznania pokrzywdzonej orazT. F.iJ. T., prowadzi do wniosków odmiennych,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez niezasadne przyjęcie, iż oskarżonaB. Z.swoim zachowaniem nie zrealizowała znamion jakiegokolwiek czynu zabronionego, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, wskazuje na popełnienie przez oskarżoną występku zart. 212 § 1 kkiart. 216 § 1 kkna szkodęM. P., które to zdarzenie nie zostało poddane przez Sąd koniecznej ocenie na etapie wyrokowania.

Podnosząc powyższe zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądu Rejonowego w Lubaniu do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Istotnie, Sąd Rejonowy rozpoznając przedmiotową sprawę oparł wyrok na ustaleniach faktycznych, których prawidłowość budzi wątpliwości; z uwagi na brak rzetelnej, obiektywnej oceny przeprowadzonych dowodów, pominięcia niektórych dowodów.
Wydany w sprawie wyrok musi być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych w toku rozprawy głównej okoliczności, a więc zarówno tych, które potwierdzają tezę oskarżenia, jak i tych, które ją podważają. Przedmiotem zainteresowania Sądu powinien być cały zebrany w sprawie materiał dowodowy bez pominięcia istotnych jego części i ów materiał winien być przedmiotem rozważań przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu wydanego wyroku w sposób umożliwiający w postępowaniu odwoławczym skontrolowanie prawidłowości tychże rozważań.
W pisemnym uzasadnieniu wyroku, który jest dokumentem sprawozdawczym, winny być w sposób uporządkowany przedstawione argumenty tłumaczące dlaczego sąd uznał poszczególne dowody za przekonujące a inne odrzucił.
Orzekając w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy pominął istotne dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia okoliczności, nie poddał ocenie wszystkich dowodów mogących mieć wpływ w kwestii winy, a skoro przedmiotem zainteresowania tego Sądu nie był cały zebrany w sprawie materiał dowodowy to w konsekwencji zaskarżony wyrok, jako oparty na wątpliwych ustaleniach faktycznych musiał być uchylony a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonąB. Z.od popełnienia zarzucanego jej czynu stwierdzając, iż wyjaśnienia oskarżonej, która nie przyznała się do stawianego jej zarzutu „zasługują na uwzględnienie, a zebrany materiał dowodowy nie potwierdził słuszności tezy oskarżenia …”.
Lakoniczna i nieprzekonująca jest dokonana przez Sąd meriti ocena dowodu z zeznań pokrzywdzonejM. P., której zeznania ocenił jako „gołosłowne i nie znajdujące jakiegokolwiek odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym” a nadto – odnośnie zdarzenia z dnia 11.X.2012 r. – całkowicie odmienna od wersji przedstawionej przez naocznego świadkaT. A.
IstotnieM. P.zeznała, iżT. A.była bezpośrednim świadkiem gróźb wypowiadanych przez oskarżoną wobec pokrzywdzonej, opisała okoliczności, w jakich przestępcze zachowanie oskarżonej miało mieć miejsce tj. w dniu 11.X.2012 r. naulicy (...)wL.na wysokościsklepu (...)(zeznaniaM. P.k. 2).
Z zeznańT. A.złożonych w toku postępowania przygotowawczego (k. 14) wynikało, iż „nie zna sytuacji związanej z kierowaniem gróźb i wyzwisk przezB. Z.; nie była świadkiem wyzywania lub grożeniaM. P.przezB. Z., nic na ten temat nie wie”.
W toku rozprawy sądowejT. A.zrelacjonowała bliżej niesprecyzowane w czasie i miejscu zdarzenia, gdyB. Z.wyzywałaM. P.. Sąd nie ujawnił zeznańT. A.złożonych w toku dochodzenia, nie dążył do wyjaśnienia czy świadek zmieniła zeznania czy też opisała zdarzenie, jakie miało miejsce już po złożeniu przezeń zeznań w toku postępowania przygotowawczego a powyższe mogło mieć znaczenie dla oceny wiarygodności zeznań tegoż świadka zwłaszcza, iż przyznała, że „nie chce byZ.ja wyzywała” (k. 60). Sąd Rejonowy nie uzyskał odT. A.wprost informacji, czy miała miejsce sytuacja opisana w zeznaniach pokrzywdzonej, nie przeprowadził konfrontacji między tymi świadkami, nie ocenił czyM. P.świadomie fałszywie wskazywałaby naT. A.jako świadka zdarzenia z udziałem oskarżonej w dniu 11.X.2012 r. w pobliżusklepu (...)skoro pokrzywdzona iT. A.„nie znały się osobiście” (zeznaniaT. A.k. 14).
Słusznie prokurator podkreślił w apelacji, iż pokrzywdzona złożyła tak w postępowaniu przygotowawczym jak i w toku rozprawy głównej zeznania w sposób kategoryczny, konsekwentny i spójny a treści zawarte w tychże zeznaniach znalazły potwierdzenie w zeznaniachJ. T..
Sąd Rejonowy stwierdził, iż zeznaniaJ. T., zięcia pokrzywdzonej, skonfliktowanego z oskarżoną „nie potwierdzają okoliczności opisanych w zarzucie …”, jako że nie był on nigdy bezpośrednim świadkiem kierowania gróźb przezB. Z.wobecM. P., zaistniałe zdarzenia znał tylko z relacji teściowej.
W toku rozprawy głównej ujawnione zostały zeznania tego świadka złożone w postępowaniu przygotowawczym, jednakże tych zeznań Sąd Rejonowy nie ocenił a wynika z nich, iż pokrzywdzona szczegółowo relacjonowała zięciowi okoliczności, w jakich oskarżona jej groziła,J. T.osobiście wielokrotnie słyszał jakB. Z.pod drzwiami mieszkania wyzywa pokrzywdzoną, grozi jej pobiciem.
Sąd w żaden sposób nie dążył do ustalenia, czy groźby „wielokrotnie osobiście” słyszane przezJ. T.słyszane były również przez pokrzywdzoną, nie zapytał o tę okoliczność aniJ. T.aniM. P.natomiast stwierdził, iż skoro „o takiej formie grożenia nie wspomina sama pokrzywdzona trudno zatem uznać, iż rzekome groźby dotarły do niej i wzbudziły w niej obawę ich spełnienia”.
Poza oceną Sądu Rejonowego pozostały okoliczności wynikające z bezpośredniości przesłuchania, którymi nie dysponuje Sąd odwoławczy, a zatem zachowanie uczestników procesu w sądzie, ich poziom intelektualny, umiejętność zapamiętywania, łatwość bądź trudności w relacjonowaniu zdarzeń, stan emocjonalny a zatem okoliczności mające znaczenie przy ocenie wiarygodności procesowych wypowiedzi.
Sąd odwoławczy – poza treścią wyjaśnień i zeznań – zna wyłącznie wiek oskarżonej, pokrzywdzonej i świadków: zarówno pokrzywdzona jak i świadekT. A.są osobami starszymi i zważywszy na ów fakt obowiązkiem Sądu Rejonowego było dążenie do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości poprzez szczegółowe zadawanie pytań.
Nie jest zgodne z treścią zeznań świadkaT. F.stwierdzenie zawarte w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż świadek ta zeznała, że „o zdarzeniach z października nie wie nic”;T. F.w toku rozprawy sądowej niekonsekwentnie zeznała, iż groźby wypowiadane przez oskarżoną wobec pokrzywdzonej słyszała tylko raz, przy czym nie potrafiła powiedzieć dokładnie kiedy to było, a następnie – po odczytaniu jej zeznań złożonych w toku postępowania przygotowawczego – stwierdziła, że groźby słyszała wielokrotnie, nie pamięta czy w październiku (którego roku?) była świadkiem jakiegoś zdarzenia między oskarżoną a pokrzywdzoną. Sąd Rejonowy wyprowadził kategoryczny wniosek z niekategorycznych zeznańT. F.przyjmując wbrew jej zeznaniom, iż „jest ona emocjonalnie zaangażowana w rozstrzygnięcie niniejszej sprawy na niekorzyśćB. Z.co wynika z jej postawy …”. Powyższe przesądziło o uznaniu przez Sąd Rejonowy jej zeznań za „nieprzydatne dla potwierdzenia słuszności stawianego oskarżonej zarzutu”. Słuszność tak dokonanej oceny budzi wątpliwości, tak jak i stwierdzenie zawarte w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że o prawdziwości zeznań pokrzywdzonej „nie można budować w oparciu o zeznania świadków potwierdzających kierowanie gróźb przez oskarżoną w innych okolicznościach i innym czasie; (bowiem) takie wnioskowanie jest niedopuszczalne”. Skoro pokrzywdzona twierdzi w swych zeznaniach, iż oskarżonaB. Z.grozi, iż wyrządzi jej krzywdę (połamanie nogi), jest przy tym wulgarna i agresywna, pokrzywdzona boi się tych gróźb to dla oceny wiarygodności jej zeznań może mieć znaczenie ocena wiarygodności pozostałych dowodów, relacji świadków o postawie oskarżonej wobec pokrzywdzonej, możliwych powodach takiej postawy.
Skoro przedmiotem zainteresowania Sądu Rejonowego nie były wszystkie istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, skoro Sąd ten w toku procesu nie dążył do wyjaśnienia wyłaniających się wątpliwości to niepewne są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego przez oskarżyciela publicznego wyroku i w konsekwencji konieczność jego uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z zaleceniem szczegółowego bezpośredniego przesłuchania świadków, skonfrontowania świadków, o ile zajdzie ku temu potrzeba a następnie dokonania oceny dowodów z uwzględnieniem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej, tak by ustalenia faktyczne odpowiadały prawdzie, co możliwe jest gdy przedmiotem zainteresowania Sądu Rejonowego pozostanie cały materiał dowodowy bez pominięcia istotnych jego części, oceniony zgodnie z wymogami przepisuart. 7 kpk.

AP