Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Pa 27/13
Data wyroku: 2013-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński, Jacek Wilga, Andrzej Marek
Słowa kluczowe: Przywrócenie Do Pracy
Podstawa prawna: art. 20 ust. 1 pkt. 2 K.N. i art. 73 ust. 1 K.N.

Sygn. aktVPa 27/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia28 lutego 2013 roku

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie następującym:

Przewodniczący – SSO Jacek Wilga

Sędziowie: SSO Krzysztof Główczyński (spr.)
SSO Andrzej Marek

Protokolant:Ewa Sawiak

po rozpoznaniu w dniu28 lutego 2013 rokuw Legnicy

na rozprawie

sprawy z powództwaD. P.

przeciwkoGimnazjum(...)wP.

oprzywrócenie do pracy

na skutek apelacjipowódki

od wyrokuSądu Rejonowego - Sądu Pracy wL.

z dnia31 października 2012 roku

sygn. aktIV P 154/12

zmienia zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że przywraca powódkęD. P.do pracy u strony pozwanej Gimnazjum(...)wP.na dotychczasowych warunkach.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Lubinie Wydział IV Pracy wyrokiem z dnia 31 października 2012 r. oddalił powództwoD. P.przeciwko Gimnazjum(...)wL.im.M. C.wP.o przywrócenie do pracy i zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego kwotę 60 zł.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału i ustalonego na podstawie tego materiału stanu faktycznego Sąd I instancji uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Powódka nie kwestionowała zmian organizacyjnych jakie miały miejsce u strony pozwanej w roku 2012/2013. Niezasadnie zdaniem tego Sądu powódka kwestionowała niewłaściwą politykę kadrową pozwanej. Umowa o pracę na czas określony wskazanej przez powódkęM. K.uległa rozwiązaniu z dniem 31 grudnia 2012 r., z upływem czasu na jaki była zawarta. Aktualnie została zatrudniona na zastępstwo, za nieobecnego pracownika biblioteki i nie naucza wychowania fizycznego. Nauczyciel wychowania fizycznegoK. H.została zatrudniona nie trzy, a siedem lat temu.
„Kryterium doboru pracowników do zwolnień” przedstawiono do wiadomości nauczycielom z grup, których dotknęły redukcje etatów i będące podstawą wytypowania powódki do zwolnienia kryteria były jednoznaczne, logiczne i obiektywne. Wzięcie pod uwagę w pierwszej kolejności kierunkowego wykształcenia wyższego, było zdaniem Sądu Rejonowego uprawnione. Zebrany w sprawie materiał, zestawienia nauczycieli wychowania fizycznego, ich wykształcenia i kwalifikacji nie potwierdza, aby powódka była najbardziej wykwalifikowanym nauczycielem w swojej grupie zawodowej. Wszyscy nauczyciele odbywali kursy i szkolenia zawodowe oraz porównywalny staż pracy u strony pozwanej. Jakkolwiek powódka ma najdłuższy ogólny staż pracy, to w zakresie wychowania fizycznego wynosi on około 15 lat. Inni nauczyciele mają staż pracy ogólny w granicach 10 – 20 lat. W tych okolicznościach wybór powódki do zwolnienia był zdaniem Sądu I instancji usprawiedliwiony.
W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie powódce umowy o pracę w czasie urlopu dla poratowania zdrowia nie naruszaart. 41 k.p., którego w przypadku istnienia podstaw do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym z przyczyn wskazanych wart. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.– Karta Nauczyciela, nie stosuje się, na co wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 07 grudnia 2006 r.
Sąd Pracy wskazał, iż powódka nie wyraziła zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia w trybie art. 22 K.N., a z uwagi na fakt, iż nie wyraziła woli na nauczanie początkowe w placówkach przedszkolnych i naukę pływania w tych placówkach, nie było możliwe uzupełnienie etatu w innych placówkach do pełnego etatu.

W apelacji od powyższego wyroku, zaskarżonego w całości,D. P.zarzuciła:
- naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie oceny dowodów w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, w szczególności przez uznanie, iż kryteria wytypowania powódki do zwolnienia były jednoznaczne, obiektywne i logiczne, w sytuacji gdy jedynym zastosowanym kryterium było posiadanie kierunkowego wykształcenia wyższego, bez przeanalizowania pozostałych składników dorobku zawodowego powódki,
- naruszenieart. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.poprzez przyjęcie, że dodatkowym kryterium zwolnienia nauczyciela może być brak jego zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia,
- naruszenie art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela przez uznanie, że po nabyciu prawa do urlopu dla poratowania zdrowia można z pracownikiem rozwiązać stosunek pracy.
Wskazując na powyższe,D. P.wniosła o zmianę wyroku i przywrócenie do pracy.
W uzasadnieniu powódka stwierdziła, iż wypowiadając umowę o pracę strona pozwana nie zastosowała kryteriów obiektywnych, niedyskryminujących, jasnych i czytelnych dla zainteresowanych. Jej zdaniem Sąd I instancji miał obowiązek dokonać analizy dorobku zawodowego nauczycieli wychowania fizycznego na podstawie przedstawionych przez stronę pozwaną zestawień dorobku zawodowego nauczycieli wychowania fizycznego. Nie podzielając argumentów Sądu I instancji, zdaniem powódki, w dokonanej przez Sąd ocenie zabrakło odniesienia do wpływu na dorobek zawodowy powódki stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, który jako pierwszy nauczyciel wychowania fizycznego wP.uzyskała. Im wyższy stopień awansu zawodowego, tym większy dorobek zawodowy nauczyciela. Tymczasem w zatrudnieniu pozostali nauczyciele z niższym stopniem awansu zawodowego, a więc z mniejszym dorobkiem zawodowym.
Niedostatecznie zdaniem powódki Sąd Rejonowy wyjaśnił sytuację związaną ze złożeniem jej propozycji obniżenia wymiaru zajęć i uzupełnienia ich w innych placówkach na terenieP..D. P.wskazała, że w dniu 30 maja 2012 r. wyraziła zgodę na zaproponowany wymiar 16/20 zajęć dydaktycznych z uzupełnieniem w innych placówkach oświatowych, co wynika ze złożonego w Sądzie dokumentu.
Powódka argumentowała również, iż Sąd I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że nie stosuje sięart. 41 k.p.Nie odniósł się natomiast do charakteru udzielonego w trybie art. 73 Karty Nauczyciela urlopu dla poratowania zdrowia i jego wpływu na możliwość podjęcia przez pracodawcę decyzji kadrowych w trakcie trwania takiego urlopu. Wyraziła przekonanie, ze zaskarżony wyrok narusza art. 73 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela.
W konkluzji powódka wyraziła przekonanie, że jej wybór do zwolnienia był nieprawidłowy i całkowicie dowolny, gdyż w zatrudnieniu pozostawiono nauczycieli legitymujących się mniejszym dorobkiem zawodowym w zakresie nauczania wychowania fizycznego, również ze względu na fakt, że wyrazili oni zgodę na obniżenie wymiaru zatrudnienia.

W odpowiedzi na apelację, Gimnazjum(...)im.M. C.wP.wniosło o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powódki kosztów postępowania, z uwzględnieniem postępowania apelacyjnego i kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Nie podzielając zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.strona pozwana wskazała, że pragmatyka nauczycielska nie wskazuje kryteriów jakimi powinien kierować się dyrektor dokonując wytypowania nauczyciela, który ze względu na redukcję etatów nie może kontynuować zatrudnienia, z przyczyn określonych wart. 20 ust. 1K.N. Ogólne zasady wyboru nauczyciela można wywieść z bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego, takie jak podstawa zatrudnienia, kwalifikacje zawodowe, okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela przedmiotu, czy też długotrwałe nieobecności w pracy. W tej sytuacji wzięcie pod uwagę w pierwszej kolejności kryterium kierunkowego wykształcenia wyższego było uprawnione. Pozwana podzieliła argumenty uzasadnienia wyroku, wskazujące na to, że powódka nie była najbardziej wykwalifikowanym nauczycielem w swojej grupie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 20 ust. 1 K.N. pozwana wskazała, że stanowisko powódki, która usiłuje wykazać, że argumentem przemawiającym za wytypowaniem jej do zwolnienia był brak zgody na ograniczenie zatrudnienia nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu wyroku. Słusznie w ustaleniach faktycznych Sąd orzekający stwierdził, ze powódka nie wyraziła zgody na ograniczenie wymiaru zatrudnienia w trybie art. 22 K.N., a także nie wyraziła zgody na nauczanie pływania i nauczanie początkowe w placówkach przedszkolnych i wbrew mylnym zarzutom nie ustalił jakoby stanowiło to podstawę decyzji o zwolnieniu powódki.
Procedura doprowadzenia do zmniejszenia etatów została poprzedzona szeregiem działań, których rezultatem było wyrażenie przez dwóch nauczycieli zgody na zmniejszenie wymiaru czasu pracy do ½ etatu i do redukcji pozostał jeden etat nauczyciela wychowania fizycznego. W świetle przyjętych kryteriów, powódka jako jedyna nie posiadała kierunkowych studiów magisterskich pedagogicznych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 ust. 1 i art. 20 ust. 1 pkt 2 K.N. strona pozwana podzieliła argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Sąd Okręgowy zważył co następuje.

Apelacja zasługuje na uwzględnienie albowiem w szczególności zarzut naruszenia przepisów art. 73 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 2 K.N. jest uzasadniony. Z niespornych ustaleń faktycznych wynika bowiem istotny dla rozstrzygnięcia fakt, że w okresie wypowiedzenia umowy o pracę powódka przebywała na udzielonym w trybie art. 73 ust. 1 K.N. urlopie dla poratowania zdrowia. W świetle ugruntowanego orzecznictwa, którego jednym z ostatnich przykładów jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., II PK 204/11 (LEX nr 1226836), nauczycielowi spełniającemu wymagania określone w art. 73 ust. 1 ustawy z 1982 r. – Karta Nauczyciela przysługuje pełna ochrona trwałości stosunku pracy w okresie urlopu dla poratowania zdrowia, z wyjątkiem sytuacji gdy dochodzi do całkowitej likwidacji szkoły. Wyrażając powyższy pogląd Sąd Najwyższy podzielił stanowisko jakie wyraził we wcześniejszych orzeczeniach z:
- 19 września 1996 r., I PRN 70/96 (OSNP 1997, Nr 7, poz. 113) stwierdzając, że „kompetencja dyrektora szkoły do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem w trybie art. 20 (…) Karty Nauczyciela (…) nie obejmuje – z wyjątkiem sytuacji całkowitej likwidacji – nauczycieli mających na podstawie art. 73 ust. 1 tej ustawy roszczenie o udzielenie płatnego urlopu dla poratowania zdrowia”,
- 20 kwietnia 2001 r., I PKN 377/00 (OSNP 2003 Nr 5, poz. 115), w którym popierając tezy powyższego wyroku Sąd Najwyższy odniósł ochronę trwałości stosunku pracy w okresie rozważanego urlopu także do przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny, wskazując, że przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny po rozpoczęciu urlopu dla poratowania zdrowia jest sprzeczne z celem tego urlopu i uzasadnia żądanie uznania tego przeniesienia za bezskuteczne;
- 09 września 2010 r., II PK 54/10, w którym stwierdził, że „zgodnie z art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela, nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęc na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia, w celu przeprowadzenia zalecanego leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku. Z powołanego przepisu, a także utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że prawo do urlopu dla poratowania zdrowia jest prawem podmiotowym pracownika. W okresie zaś tego urlopu stosunek pracy nauczyciela jest chroniony. Przeniesienie nauczyciela w stan nieczynny na jego wniosek (lub wypowiedzenie mu stosunku pracy) po rozpoczęciu urlopu jest sprzeczne z celem urlopu i uzasadnia żądanie uznania tego przeniesienia za bezskuteczne (wyrok SN z 20 kwietnia 2001 r., sygn. I PKN 377/00 (…)). Judykatura uznaje, że dyrektor szkoły jest zobowiązany do udzielenia urlopu i do określenia jego długości zgodnie z orzeczeniem lekarskim. (…) Urlop dla poratowania zdrowia jest bowiem usprawiedliwioną nieobecnością w pracy o określonym przez ustawodawcę przeznaczeniu. Ratio przepisów o omawianym tu urlopie polega właśnie na umożliwieniu nauczycielowi spokojnego leczenia, w celu uzyskania poprawy zdrowia bez obawy o dalszą egzystencję materialną”.
Skoro zatem niespornie w rozpoznawanej sprawie wypowiedzenie stosunku pracy nastąpiło w czasie trwania udzielonego w trybie art. 73 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela urlopu dla poratowania zdrowia i ponadto nie zachodzi całkowita likwidacja pozwanej Szkoły, to w świetle utrwalonego orzecznictwa, stosunek pracy powódki jest chroniony.
Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.albowiem wbrew subiektywnym argumentom apelacji zastosowane kryterium kierunkowego wykształcenia wyższego jest obiektywne, niedyskryminujące, jasne i czytelne dla zainteresowanych. Nie można bowiem pozbawić pracodawcy prawa doboru pracowników o najwyższych kwalifikacjach zawodowych.
W świetle argumentów zawartych w pisemnej odpowiedzi na apelację, które Sąd Okręgowy w pełni podziela, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 K.N.
Uwzględniając zarzut naruszenia przepisów art. 20 ust. 1 w związku z art. 73 ust. 1 ustawy K.N. Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.zmienił zaskarżony i w trybieart. 91K.N. w związku zart. 45 § 1 K.p.orzekł co do istoty sprawy.