Sąd Okręgowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1048/13
Data wyroku: 2013-09-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wojciech Modrzyński
Słowa kluczowe: Solidarna Odpowiedzialność
Podstawa prawna: art 10 § 3 ksh

Łącznik prostoliniowy 1Sygn. akt IC 1048/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 września 2013r
Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: S. S. O. Wojciech Modrzyński
Ławnicy: ----------------------------------------------------------------------
Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Falkiewicz
po rozpoznaniu w dniu: 30 września 2013 r. w Toruniu

przy udziale : --------------------------
sprawy z powództwa:(...) S.A.wT.
przeciwko:W. R.iJ. S.

⚫

zapłatę

w przedmiocie zarzutów pozwanych od nakazu zapłaty z dnia 21 września 2012 roku wydanego w postępowaniu nakazowym pod sygnaturą I Nc 137/12

1
utrzymuje nakaz zapłaty z dnia 21 września 2012 roku w mocy w całości

2
zasądza solidarnie od pozwanychW. R.iJ. S.na rzecz(...) S.A.wT.kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

IC 1048/13

UZASADNIENIE
Do Sądu okręgowego w Toruniu wpłynął pozew(...) S.A.wT.przeciwko(...) spółce jawnejwB.,W. R.,J. S.o zapłatę. Powódka domagała się zasądzenia solidarnie od pozwanych w postępowaniu nakazowym kwoty 92.822,09 zł wraz z odsetkami od kwot wynikających z poszczególnych faktur.
W przypadku wniesienia zarzutów powódka domagała się utrzymania nakazu zapłaty w całości w mocy i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 14.400 zł. W uzasadnieniu powódka wskazała, iż(...) spółka jawnazakupiła towar u powódki prowadzącej hurtownie farmaceutyczną(...)spółka z o.o. oraz(...) spółka z o.o.z 45 dniowym terminem zapłaty. Powódka dostarczyła zamówiony towar zgodnie z umową. Pozwani każdorazowo potwierdzili fakt odbioru towaru podpisem na dokumencie faktury VAT lub dokumencie przewozowym. Pozwani nie zapłacili jednak należności za dostarczony towar. Łączna wartość zadłużenia pozwanych na dzień wniesienia pozwu wynosi 92.822,09 zł
Nakazem zapłaty z dnia 21 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Toruniu nakazał pozwanym(...) spółka z o.o.wB.,W. R.,J. S.aby zapłacili solidarnie na rzecz powoda(...) S.A.wT.kwotę 92.822,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami:

1
754,53 zł od dnia 15 maja 2011 roku do dnia zapłaty

2
21,29 zł od dnia 16 maja 2011 roku do dnia zapłaty

3
122,16 zł od dnia 16 maja 2011 roku do dnia zapłaty

4
3237,60zł d dnia 16 maja 2011 do dnia zapłaty

5

    1207,35 od dnia 16 maja 2011 do dnia zapłaty

6
103,31 zł od dnia 17 maja 2011 do dnia zapłaty

7
65,15 zł od dnia 20 maj 2011 do dnia zapłaty

8

    1564,75 od dnia 20 maja 2011 do dnia zapłaty

9
1080,00 od dnia 20 maja 2011 do dnia zapłaty

10
105,84 od dnia 21 maja 2011 do dnia zapłaty

11
1133,02 zł od dnia 21 maja 2011 do dnia zapłaty

12
98,84 zł od dnia 22 maja 2011 do dnia zapłaty

13
879,05 zł od dnia 22 maja 2011 do dnia zapłaty

14
535,68 zł od dnia 22 maja 2011 do dnia zapłaty

15
2078,68 zł od dnia 22 maja 2011 do dnia zapłaty

16
222,40 zł od dnia 19 maja 2011 do dnia zapłaty

17
177,92 zł od dnia 19 maja 2011 do dnia zapłaty

18
133,44 od dnia 20 maja 2011 do dnia zapłaty

19
222,40 zł od dnia 23 maja 2011 do dnia zapłaty

20
2520,55 zł od dnia 27 maja 2011 do dnia zapłaty

21
2951,26 zł od dnia 27 maja 2011 do dnia zapłaty

22
15,65 zł od dnia 28 maja 2011 do dnia zapłaty

23
190,80 zł od dnia 28 maja 2011 do dnia zapłaty

24
1235,29 zł od dnia 28 maja 2011 do dnia zapłaty

25
88,96 zł od dnia 28 maja 2011 do dnia zapłaty

26
22,80 zł od dnia 29 maja 2011 do dnia zapłaty

27
182,16 zł od dnia 29 maja 2011 do dnia zapłaty

28
800,35 zł od dnia 29 maja 2011 do dnia zapłaty

29
1344,99 zł od dnia 30 maja 2011 do dnia zapłaty

30
19,46 zł od dnia 31 maja 2011 do dnia zapłaty

31
504,89 zł od dnia 31 maja 2011 do dnia zapłaty

32
67,66 zł od dnia 31 maja 2011 do dnia zapłaty

33
88,96 zł od dnia 31 maja 2011 do dnia zapłaty

34
183,08 zł od dnia 3 czerwca 2011 do dnia zapłaty

35
4,59 zł od dnia 3 czerwca 2011 do dnia zapłaty

36
1496,87 zł od dnia 3 czerwca 2011 do dnia zapłaty

37
2394,98 zł od dnia 3 czerwca 2011 do dnia zapłaty

38
595,16 zł od dnia 4 czerwca 2011 do dnia zapłaty

39
94,82 zł od dnia 4 czerwca 2011 do dnia zapłaty

40
2252,19 zł od dnia 4 czerwca 2011 do dnia zapłaty

41
208,92 zł od dnia 4 czerwca 2011 do dnia zapłaty

42
417,71 zł od dnia 4 czerwca 2011 do dnia zapłaty

43
215,49 zł od dnia 7 czerwca 2011 do dnia zapłaty

44
2913,31 zł od dnia 7 czerwca 2011 do dnia zapłaty

45
29,08 zł od dnia 11 czerwca 2011 do dnia zapłaty

46
3926,19 zł od dnia 11 czerwca 2011 do dnia zapłaty

47
1451,35 zł od dnia 11 czerwca 2011 do dnia zapłaty

48
358,34 zł od dnia 12 czerwca 2011 do dnia zapłaty

49
202,50 zł od dnia 12 czerwca 2011 do dnia zapłaty

50
43,98 zł od dnia 13 czerwca 2011 do dnia zapłaty

51
8,89 zł od dnia 13 czerwca 2011 do dnia zapłaty

52
2724,21 zł od dnia 13 czerwca 2011 do dnia zapłaty

53
1659,98 zł od dnia 13 czerwca 2011 do dnia zapłaty

54
445,66 zł od dnia 14 czerwca 2011 do dnia zapłaty

55
82,64 zł od dnia 14 czerwca 2011 do dnia zapłaty

56
79,28 zł od dnia 15 czerwca 2011 do dnia zapłaty

57
109,47 zł od dnia 15 czerwca 2011 do dnia zapłaty

58
19,27 zł od dnia 15 czerwca 2011 do dnia zapłaty

59
612,04 zł od dnia 15 czerwca 2011 do dnia zapłaty

60
133,44 zł od dnia 17 czerwca 2011 do dnia zapłaty

61
209,99 zł od dnia 18 czerwca 2011 do dnia zapłaty

62
402,99 zł od dnia 19 czerwca 2011 do dnia zapłaty

63
7945,45 zł od dnia 19 czerwca 2011 do dnia zapłaty

64
87,05 zł od dnia 19 czerwca 2011 do dnia zapłaty

65
974,00 zł od dnia 19 czerwca 2011 do dnia zapłaty

66
571,55 zł od dnia 20 czerwca 2011 do dnia zapłaty

67
214,80 zł od dnia 21 czerwca 2011 do dnia zapłaty

68
322,20 zł od dnia 21 czerwca 2011 do dnia zapłaty

69
177,92 zł od dnia 21 czerwca 2011 do dnia zapłaty

70
163,73 zł od dnia 22 czerwca 2011 do dnia zapłaty

71
37,98 zł od dnia 24 czerwca 2011 do dnia zapłaty

72
41,58 zł od dnia 24 czerwca 2011 do dnia zapłaty

73
845,26 zł od dnia 24 czerwca 2011 do dnia zapłaty

74
162,17 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

75
526,15 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

76
502,85 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

77
2181,63 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

78
1271,96 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

79
222,40 zł od dnia 25 czerwca 2011 do dnia zapłaty

80
4,32 zł od dnia 26 czerwca 2011 do dnia zapłaty

81
423,36 zł od dnia 26 czerwca 2011 do dnia zapłaty

82
423,36 zł od dnia 26 czerwca 2011 do dnia zapłaty

83
1276,81 zł od dnia 26 czerwca 2011 do dnia zapłaty

84
59,72 zł od dnia 27 czerwca 2011 do dnia zapłaty

85
283,80 zł od dnia 27 czerwca 2011 do dnia zapłaty

86
223,88 zł od dnia 27 czerwca 2011 do dnia zapłaty

87
203,58 zł od dnia 27 czerwca 2011 do dnia zapłaty

88
3219,11 zł od dnia 27 czerwca 2011 do dnia zapłaty

89
1567,75 zł od dnia 29 czerwca 2011 do dnia zapłaty

90
534,43 zł od dnia 30 czerwca 2011 do dnia zapłaty

91
51,32 zł od dnia 1 lipca 2011 do dnia zapłaty

92
293,12 zł od dnia 1 lipca 2011 do dnia zapłaty

93
1048,43 zł od dnia 1 lipca 2011 do dnia zapłaty

94
770,57 zł od dnia 2 lipca 2011 do dnia zapłaty

95
2669,57 zł od dnia 3 lipca 2011 do dnia zapłaty

96
27,22 zł od dnia 4 lipca 2011 do dnia zapłaty

97
297,58 zł od dnia 4 lipca 2011 do dnia zapłaty

98
546,85 zł od dnia 4 lipca 2011 do dnia zapłaty

99
1436,66 zł od dnia 5 lipca 2011 do dnia zapłaty

100
1175,83 zł od dnia 6 lipca 2011 do dnia zapłaty

101
1213,66 zł od dnia 8 lipca 2011 do dnia zapłaty

102
3079,86 zł od dnia 8 lipca 2011 do dnia zapłaty

103
190,80 zł od dnia 9 lipca 2011 do dnia zapłaty

104
228,29 zł od dnia 9 lipca 2011 do dnia zapłaty

105
48,32 zł od dnia 10 lipca 2011 do dnia zapłaty

106
1388,80 zł od dnia 10 lipca 2011 do dnia zapłaty

107
2981,39 zł od dnia 10 lipca 2011 do dnia zapłaty

108
154,55 zł od dnia 11 lipca 2011 do dnia zapłaty

109
3716,89 zł od dnia 24 listopada 2011 do dnia zapłaty

Wraz z kwotą 4778 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania w tym kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Pozwana(...)spóła jawna wB.nie wniosła zarzutów od powyższego nakazu.
Zarzuty od nakazu zapłaty złożyliW. R.iJ. S.. W zarzutach pozwani podnieśli, iż nie są właścicielamispółki (...) spółka jawnawB.. W październiku 2011 roku udziały współce jawnej (...)nabyło małżeństwoI.iJ. I.. Jako nowi właściciele spółki podpisali umowy i aneksy przejmując tym samym zadłużenie spółki. W ocenie pozwanych to oni odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed przystąpieniem do spółki. O przejęciu spółki pozwani poinformowali pracownicę(...) S.A.wT.M. D.. Informowali ją również, iż adresspółki (...) spółka jawnawB.przyul. (...)nie istnieje od 2009 roku.
W odpowiedzi na zarzuty powódka wskazała, iż dochodzi zapłaty za towar dostarczony od 31 marca 2011 do 26 maja 2011 oraz noty odsetkowej na(...)z dnia 23 listopada 2010 roku. Powódka zwróciła uwagę, iż pozwani powołują się na zmiany w składzie osobowym spółki z 7 października 2011 roku. Podmiotowa zmiana nie została zarejestrowana w KRS. Zgodnie zart. 26§2wszelkie zmiany danych dotyczących imion nazwisk wspólników powinny być zgłaszane Sądowi Rejestrowemu. Negatywne konsekwencje braku wpisu w rejestrze nie mogą obciążać powódki. W tej sytuacji powódka zgodnie zart. 31§2 kshdokonała pozwania zarówno spółki jawnej jak i wspólników. Powodka wskazała, iż pismem z dnia 27 kwietnia 2012 roku została poinformowana przez pełnomocnikaI.iJ. I.o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pozwanym dotyczącym przystąpienia do spółki jawnej. Pełnomocnik powódki zwrócił także uwagę, iż zgodnie zart. 10§2 kshw przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie wspólnik występujący oraz wspólnik przystępujący. Pełnomocnik powódki zaprzeczył aby powódka zwolniła pozwanych z długu.

Sąd ustalił, co następuje:
Powódka zajmuje się hurtową sprzedażą leków i produktów farmaceutycznych. Za pośrednictwem zależnychspółek (...)spóła z o.o. i(...) spółka z o.o.sprzedawała spółce jawnej zB.–(...)artykuły farmaceutyczne (głównie leki).(...) spółka jawnazajmowała się prowadzeniem apteki. Wspólnikami pozwanej spółki byli:W. R.iJ. S.. Powódka terminowo zgodnie z zamówieniami dostarczała zamawiany towar.
Dowód: okoliczność bezsporna
(...) spółka jawnawB.w 2009 roku zmieniła adres swojej siedziby naK..
Dowód: odpis z rejestru KRS
W okresie od 31 marca 20011 roku do 26 maja 2011 rokuspółka (...) spółka jawnawK.zaprzestała płacenia należności wynikających z faktur za dostarczone produkty.
Dowód: faktury
Uchwałą z dnia 1 października 2011 roku nr(...)
    wspólnicy spółki jawnej(...)wyrazili zgodę na przystąpienie do spółki nowych wspólnikówI. I.iJ. I.z dniem 11 października 2011 roku.W dniu 7 listopada 2011 roku wspólnicy spółki jawnej(...)wK.–J. S.iW. R.zawarli zI. I.iJ. I.anek do umowy spółki nr(...)zawartej 30 kwietnia 2009 roku na podstawie któregoJ.iI. I.przystąpili do spółki jawnej prowadzonej podfirmą (...). Z treści zawartego aneksu do umowy wynika, iż nowi wspólnicyJ.iI. I.odpowiadają za zobowiązania spółki powstałe przed przystąpieniem do spółki. Nowi wspólnicy objęli po 25% udziałów w spółce jawnej.

      Dowód: uchwała nr(...)k 364
aneks do umowy spółki k -359
Aneksem z dnia 12 października 2011 roku wspólnicy spółki jawnej(...)zmienili umowę spółki w ten sposób, iżW. R.iJ. S.wystąpili ze spółki.
Dowód: aneks do umowy spółki k
W dniu 7 października 2011 roku apteka –(...)spółka jawna wK.działająca przez udziałowcówJ. S.iW. R.podpisała porozumienia z(...) S.A.wT.o spłacie zadłużenia. Strony ustaliły zadłużenie pozwanych względem powódki z tytułu sprzedaży za pośrednictwem(...) spółka z o.o.i (...) spółka z o.o.produktów na dzień podpisania porozumienia na kwotę 118.091,23 zł. Pozwana spółka zobowiązała się do spłaty zadłużenia w 16 ratach po ponad 7000 zł każda rata do 15 czerwca 2012 roku. w przypadku niedotrzymania warunków porozumienia porozumienie zostanie wypowiedziane, a pozwana miała zostać wezwana do spłaty całego zadłużenia. Zabezpieczeniem spłaty zadłużenia był weksel in blanco.
Dowód: porozumienie k 11-12
Pozwana spółka nie spłaciła swoich należności.
Dowód: okoliczność bezsporna

Sąd zważył, co następuje:
Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty złożone przez strony do akt sprawy. Sąd uznał powyższe dokumenty za w pełni wiarygodne. Żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości dokumentów i podpisanych aneksów, uchwał.
Zgodnie zart. 485 k.p.c.Sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu:
1) dokumentem urzędowym,
2) zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem,
3) wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu,
4) zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.
Sąd wydaje nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. W razie przejścia na powoda praw z weksla, z czeku, z warrantu lub z rewersu, do wydania nakazu niezbędne jest przedstawienie dokumentów do uzasadnienia roszczenia, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla, z czeku, z warrantu lub z rewersu.
Wydając nakaz zapłaty Sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty (art. 491§1 k.p.c.).
Pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty. W piśmie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, oraz pozostałe zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, a także wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Zarzuty od nakazu zapłaty nie są środkiem odwoławczym, lecz innym środkiem zaskarżenia w rozumieniuart. 363§1k.p.c.. Pismo procesowe zawierające zarzuty musi odpowiadać wymogom formalnym zart. 126-128 k.p.c., a nadto zawierać: a) oznaczenie nakazu zapłaty; b) zakres zaskarżenia; c) zarzuty formalne, które należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (tj. zart. 25§2, 202 zdanie pierwsze i art. 1105); d) pozostałe zarzuty formalne i materialne (zob. uwagi doart. 202); e) wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie (o rygorze zaniechania tego ciężaru mowa jest wart. 495 § 3). (tak: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P. Oficyna 2008, uwagi do art. 493 k.p.c.)
PozwaniJ. S.iW. R.kwestionując nakaz zapłaty, podnieśli jeden zarzut związany ze zbyciem udziałów w(...) spółka jawnawK.i przejęciem wszelkich zobowiązań spółki przez nowych udziałowcówI.iJ. I..
Zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Zgodnie zart. 22§1 k.s.h.spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniemart. 31.
Przepisart. 31§1 k.s.h.stanowi, iż wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika). Przepis§ 1nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.
W ocenie Sądu wskazane wyżej przepisy w sposób nie budzący wątpliwości ustalają zasadę odpowiedzialności solidarnej wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki i umożliwiają wierzycielowi równoczesne wystąpienie na drogę sądową zarówno przeciwko spółce jak i przeciwko jej wspólnikom. Ewentualne postępowania egzekucyjne przeciwko wspólnikom możliwe będzie dopiero po ustaleniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Kwestię przekształceń osobowych w spółce jawnej i zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki wspólników ustępujących i wstępujących do spółki regulujeart. 10§3 k.s.h.Zgodnie z powyższym przepisem w przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki osobowej odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy wskazać należy, iż zarównoW. R.iJ. S.jako wspólnicy ustępujący ze spółki odpowiadają solidarnie z wspólnikami przystępującymi do spółki za zobowiązania spółki. Jedynie zawarcie z powódką umowy zwalniającej z długu ustępujących wspólników uchroniłoby ich przed odpowiedzialnością za zaciągnięte przez spółkę zobowiązania. Takiej umowy w niniejszej sprawie nie zawarto.
Na marginesie wskazać należy, iż zgodnie zart. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym(Dz. U.2007.168.1186 ze zmianami) podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Przepis art. 17 cytowanej ustawy stanowi, iż domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu. W omawianej sprawie dane o zmianach osobowych w spółce jawnej nie zostały zgłoszone do rejestru. Warto także podkreślić, iżI.iJ. I.w dniu 6 grudnia 2011 roku (pismo k- 435) złożyli oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli o przystąpieniu dospółki (...) spółka jawnawK..
Zgodnie zart. 496 k.p.c.po przeprowadzeniu rozprawy Sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza.
Zatem nakaz zapłaty z dnia 21 września 2012 r. w sprawie I Nc 137/12 utrzymać w mocy w całości. O kosztach orzeczono w myślart. 98§1 k.p.c.w zw. z §6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013.490 tekst jednolity).