Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Ka 507/13
Data wyroku: 2013-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

S ygn. akt X Ka 507 / 13

UZASADNIENIE

R. D.i
J. M.izostali oskarżeni o to, że:

1
w dniu 20 marca 2011r. wP.działając wspólnie i w porozumieniu oraz w krót­kich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, po uprzednim wybiciu szyb w pojeździe markiI.nr rej. (...)dokonali zaboru w celu przywłaszczenia radia samochodowegomarki P.orazradia (...), następnie po uprzednim uszkodzeniu wlewu paliwa w pojeździe markiM.nr rej. (...)dokonali zaboru w celu przyw­łaszczenia 20 litrów oleju napędowego, a następnie poprzez uszkodzenie zamka korka wlewu paliwa do pojazduV.nr rej. (...)usiłowali dokonać zaboru oleju napę­dowego, jednak zamiaru tego nie zrealizowali z uwagi na interwencję jednego z pracow­ników pokrzywdzonego, gdzie łączna wartość strat wyniosła 980 zł na szkodęŁ. J.,to jest o czyn zart. 279 § 1 kkw zb. zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 279 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk;

2
w dniu 20 marca 2011r. wP.działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia dwóch butli gazowych o wartości 360 zł na szkodęfirmy (...) Sp. z o.o.wP.,to jest o czyn zart. 278 § 1 kk.

Sąd Rejonowy wP.wyrokiemzaocznymz dnia 22 listopada 2012r. (sygn. aktV K 1352/12):

I
oskarżonegoR. D.uznał winnym zarzuconego mu czynu, za który skazał go i na podstawieart. 11 § 3 kkw zw. zart. 279 § 1 kkwymierzył mu karę 1 roku poz­bawienia wolności;

II
oskarżonegoJ. M.uznał winnym zarzuconego mu czynu, za który skazał go i na podstawieart. 11 § 3 kkw zw. zart. 279 § 1 kkwymierzył mu karę 1 roku poz­bawienia wolności;

III
zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 270,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd Rejonowy nie rozpoznał sprawy w zakresiezarzutu zawartego w punkcie 2. aktu os­karżenia. Analiza akt wskazuje, że zarzutu tego nie wyłączono do odrębnego rozpoznania.
Wyrok w odniesieniu do oskarżonegoR. D.uprawomocnił się bez zaskarże­nia.

Przedmiotowe orzeczenie – w części dotyczącej wymiaru kary – zaskarżyła natomiast ob­rońca oskarżonegoJ. M.. Na podstawieart. 427 § 2 kpkorazart. 438 pkt 4 kpkwyrokowi zarzuciła rażącą niewspółmierność – w stosunku do popełnionego czynu zab­ronionego – wymierzonej oskarżonemu kary oraz zastosowanie wadliwych kryteriów jej wy­miaru. Obrońca domagała się zmiany wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez wymierzenie oskarżonemuJ. M.kary pozbawienia wolności z warunkowym zawiesze­niem jej wykonania, jak też – przyznania honorarium za obronę z urzędu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniesiona apelacja okazała się oczywiście bezzasadna.
Na wstępie należało zauważyć, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnych uchybień określo­nych wart. 439 § 1 kpk, których wystąpienie obligowałoby Sąd odwoławczy do uchylenia za­skarżonego wyroku niezależnie od granic zaskarżenia, podniesionych zarzutów, a także wpły­wu uchybienia na treść orzeczenia.

Sąd Rejonowy przeprowadził pełne i wyczerpujące postępowanie dowodowe. Zaskarżony wy­rok został oparty na całokształcie dowodów przeprowadzonych na rozprawie, które oceniono zgodnie z kryteriami określonymi wart. 7 kpk. Sądmeritiprawidłowo oparł ustalenia fak­tyczne na zeznaniach świadków i wyjaśnieniach współoskarżonegoR. D.za­sadnie odmawiając wiarygodności wyjaśnieniomJ. M., co zostało przekonu­jąco umotywowane w pisemnym uzasadnieniu. W rezultacie bezsporna podstawa faktyczna legła u podstaw trafnej subsumcji zachowań obu oskarżonych pod normę prawa karnego. Os­karżeni (czego obrońca nie kwestionuje) działając wspólnie i w porozumieniu, w warunkach przestępstwa ciągłego dopuścili się kradzieży z włama­niem oraz usiłowania kradzieży z wła­maniem.
Mimo niezbyt obszernych rozważań Sądu Rejonowego w zakresie wymierzonej oskarżonym kary apelacja obrońcy kwestionująca jej wymiar nie mogła zostać oceniona jako zasadna. Sądmeriti(k. 202-203) jednoznacznie wskazał okoliczności, które brał pod uwagę przy wymiarze kary, jak też syntetycznie uzasadnił dlaczego nie zdecydował się na warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności. W opinii Sądu Okręgowego wymierzo­na oskarżonemuJ. M.kara 1 roku pozbawienia wolności nie mogła być uznana za rażąco surową tak w aspekcie jej wymiaru, jak i niezastosowania środka probacyj­nego.
Rażąca niewspółmierność kary zachodzi tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych oko­liczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, że za­chodziłabywyraźna różnicapomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowa­nia dyrektyw wymiaru kary przewidzianych wart. 53 kkoraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Na gruncieart. 438 pkt 4 kpknie chodzi o każdą, Ewentu­alną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa -rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakcepto­wać(np. wyrok SN z dnia 2.02.1995r., II KRN 198/94, OSNKW 1995/5-6/33).
OskarżonyJ. M.został skazany za kradzież z włamaniem do dwóch pojazdów oraz usiłowanie kradzieży z włamaniem, dokonane w warunkach przestępstwa ciągłego. Za czyn ten możliwe było wymierzenie kary 10 lat pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy tym­czasem wymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności,
    która jest równa dolnej granicy zagro­żenia ustawowego. Obrońca wskazała, że pokrzywdzonemu nic nie zginęło, a rozmiar pow­stałej szkody zamknął się kwotą 980 zł. Przyznała, że okoliczność ta została wzięta pod uwa­gę przy wymiarze kary jako przemawiająca na korzyść oskarżonego – zatem w tym zakresie nie sposób rozsądnie stawiać zarzutu. Wywodziła też, iż
J. M.w czasie dokony­wania czynu zabronionego był pod wpływem alkoholu, zaś jego rola w popełnieniu zarzuca­nych czynów była marginalna. O tej
    marginalnościmiało świadczyć to, że
    odkręcał jedynie korki wlewu paliwa w samochodzie albo stał na czatach. Z żadnym z tych argumentów nie można było się zgodzić – popełnienie przestępstwa w stanie nietrzeźwości jednoznacznie jest oceniane przez orzecznictwo jako okoliczność przemawiająca na niekorzyść sprawcy. W kon­strukcji przestępstwa kradzieży z włamaniem
    odkręcanie korkównie mogło być uznane za marginalny wkład w realizację ustawowych znamion tego typu czynu zabronionego. Przecież odkręcając korki wlewu paliwaJ. M.pokonywał mechaniczne zabezpieczenia mienia przed kradzieżą (wyłamując zamki w korkach). Tym samym jego zachowanie stano­wiło doniosły wkład w realizację przestępstwa przez obu oskarżonych. To, że w czasie spusz­czania paliwa do zbiornikówJ. M.nie pozostawał bezpośrednio przy pojazdach, ale obserwował otoczenie nie zmniejsza stopnia społecznej szkodliwości zachowania i stopnia zawinienia. Skoro oskarżony wykonał już swoje zadanie pokonując zabezpieczenia baków pa­liwa, to w kolejnej fazie akcji przestępczej jego obecność przy samochodach nie była niez­będna – w ramach podziału ról mógł stać na czatach.
Obrońca oskarżonego słusznie zakwestionowała przywołanie przez Sądmeritinagminności przestępstw kradzieży z włamaniem (w skali lokalnej i ogólnokrajowej), co nie zostało popar­te – poza ogólnym przeświadczeniem – żadnym dowodem, np. opracowaniem statystycznym Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości. Niemniej uchybienie Sądu Rejonowego w tym zakresie nie uzasadniało ewentualnej korekty wymierzonejJ. M.kary, zwłaszcza, że była ona równa dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Obrońca tymczasem nie wskazy­wała na konieczność zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Sąd Okręgowy podzielił pogląd Sądu

    a quo, że jakkolwiek kara wymierzonaJ. M.nie przekraczała dwóch lat pozbawienia wolności, to nie zostały spełnione po­zostałe przesłanki określone wart. 69 §§ 1 i 2 kk, które – ewentualnie – dawałaby możliwość warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej kary. Przypomnieć wypadało, iż w orze­cznictwie na tleart. 69 §§ 1 i 2 kkwskazuje się m. in., że jeżeli fakt toczenia się postępowa­nia karnego przeciwko sprawcy nie powoduje zmiany jego postępowania oznacza to koniecz­ność odstąpienia od pobłażliwego podejścia do tego sprawcy i sięgnięcia po radykalniejsze środki. Ponadto, gdyby kara pozbawienia wolności miała nie prowadzić do poprawy etycz­nej, a co najmniej - jurydycznej, nie byłaby przewidziana w ustawodawstwie karnym, które m. in. osiągnięcie takich celów przez stosowanie kar przewiduje (por. wyrok Sądu Apelacyj­nego wŁ.z dnia 10.12.1998r., II AKa 229/98, Prok. i Pr. 1999/7-8/29). Podobnie pos­tulowanie by nie karać oskarżonego pozbawieniem wolności, bo może to spowodować jego dalszą demoralizację (a do tego sprowadza się argumentacja prezentowana w końcowym akapicie apelacji) uważane jest za wyraz postawy opacznej. Unikanie karania byle nie ryzy­kować deterioracji sprawcy przestępstwa, jest wręcz sprzeczne z założeniami postępowania karnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12.11.2003r., II AKa 255/03, OSA 2005/3/18). Tak samo przepisart. 58 § 1 kknie powinien być przyjmowany jako sa­moistna norma oznaczania kar, ale jako kierunkowa wskazówka wymiaru kary, którą należy stosować wraz z innymi podobnymi dyrektywami. Obligatoryjność potrzeby szczególnego uzasadnienia, dlaczego sąd musiał orzec karę pozbawienia wolności bez warunkowego za­wieszenia jej wykonania (

    ultima ratiotej kary) nie uchyla uznania sędziowskiego (art. 53 § 1 kk), a jest tylko zabiegiem redakcyjnym ustawodawcy, wyrażającym założenia przyjętego systemu wartości. Sąd ma prawo orzec karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawie­szenia jej wykonania właśnie wtedy, gdy po oznaczeniu celów kary (zapobiegawczych bądź wychowawczych, a także potrzeb kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa -art. 53 § 1 kk) uzna, że ta kara jest niezbędna (w tym duchu wyrok Sądu Apelacyjnego w Kra­kowie z dnia 12.10.2000r., II AKa 168/00, KZS 2000/11/40). Tak samo nie ma automatyzmu między wymierzeniem kary w wysokości czy rodzaju przewidzianym wart. 69 § 1 kki roz­ważaniem co do potrzeby zastosowania przewidzianej w nim instytucji. Wymierzenie kary do 2 lat pozbawienia wolności wcale nie oznacza, że sąd obowiązany jest zawsze rozważyć, czy sprawca zasługuje na dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia jej wykonania. Rozpat­rzenie warunków tej decyzji, określonych wart. 69 § 1

    in finekki wart. 69 § 2 kknie ak­tualizuje się, jeżeli sąd uzna, że powody wskazane wart. 53 §§ 1 i 2 kkprzemawiają za orzeczeniem kary w bezwzględnym wymiarze (tak postanowienie SN z dnia 19.07.2006r., V KK 174/06, Lex nr 188375).
Sąd Rejonowy się do tego zagadnienia odniósł (k. 202-203) trafnie akcentując, że wielokrot­na karalnośćJ. M.(k. 252-252v) wyklucza przyjęcie pozytywnej prognozy kryminologicznej.J. M.był uprzednio 6-krotnie karany, w tym za zbrodnię roz­boju. Wymierzano mu stosunkowo surowe kary pozbawienia wolności (2 lata, 2 lata i 6 mie­sięcy, 4 lata pozbawienia wolności). Mimo to oskarżony nie zaprzestał popełnienia kolejnych występków, a to – iż w dniu zdarzenia znajdował się w stanie nietrzeźwości w żadnym stop­niu go nie usprawiedliwia. Rozważając ewentualność warunkowego zawieszenia wykonania kary, sąd bierze pod uwagę nie tylko dane o osobie sprawcy (art. 69 § 2 kk), ale i ogólne dyrektywy wymiaru kary, w tym potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (art. 53 § 1 k.k.). Choć obecnykodeks karnynie przejął zart. 73 § 2 dkk

    względu na społeczne oddziaływanie karyjako negatywnej przesłanki zawieszenia wykona­nia kary, to o stosowaniu go decyduje nie tylko poprzedni tryb życia sprawcy, ale również szersze względy słuszności i celowości karania (wyrok SA w Krakowie z dnia 30.09.1998r., II AKa 184/98, Prok. i Pr. wkł. 1999/4/15).

Sąd Okręgowy wskazuje, że Sąd Rejonowywydając wyrok zaniechał zaliczenia na poczet kary pozbawienia wolności okresu zatrzymania oskarżonego od dnia 20 marca 2011r. do dnia 22 marca 2011r. (k. 10). Rozstrzygnięcie w tym zakresie winno zatem zostać wydane na po­siedzeniu w trybieart. 420 kpk.

O kosztach sądowych postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawieart. 634 kpkw zw. zart. 624 § 1 kpk.
O wynagrodzeniu za pomoc prawną udzieloną przez obrońcę ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawieart. 29 ust. 1 Ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze(tekst jednolity: Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 4, § 2 ust. 3 i § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czyn­ności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy praw­nej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 461).

Tym wszystkim się kierując Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.