Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 930/12
Data wyroku: 2012-12-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jarosław Urban, Artur Lesiak, Zbigniew Koźma
Słowa kluczowe: Wady Oświadczenia Woli
Podstawa prawna: art. 82 kc

Sygn. akt V ACa 930/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Artur Lesiak

Sędziowie:

SA Zbigniew Koźma
SO del. Jarosław Urban (spr.)

Protokolant:

stażysta Aleksandra Ćwiek

po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wM.

przeciwkoW. J.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w(...)

z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt I C 430/11

I
prostuje oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony powodowej w zaskarżonym wyroku w ten sposób, iż stronę powodową określić jako Syndyka masy upadłości(...) Spółki Akcyjnejz siedzibą wM.;

II
oddala apelację.

Na oryginale właściwe podpisy.

Sygn. akt V ACa 930/12

UZASADNIENIE
Powód(...) Spółka akcyjnaw upadłości układowej wM.domagał sięzasądzenia od pozwanegoW. J.kwoty(
      7)276 714,54 zł wraz z ustawowymiodsetkami od dnia 16 listopada 2009 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
Wskazał, że w dniu 1 września 2009 r. zawarł z pozwanym umowę agencyjną,na podstawie której zlecił pozwanemu prowadzenie sprzedaży towarów znajdujących się w jegoofercie handlowej oraz realizację usług serwisowych. W związku z niewypełnieniem przezpozwanego obowiązków umownych, w tym stwierdzonych w czasie inwentaryzacji niedoborówmagazynowych, niezafakturowanych dokumentów WZ, przyjętej a nieprzekazanej gotówki zafaktury przelewowe, nieprzyjęcia towaru na stan serwisu wG.oraz nieprzekazanietowaru pozostałym oddziałom powód obciążył pozwanego kwotą 276 714,54 zł. Powód wskazałnadto, że pozwany uznał roszczenie, jednakże nie uiścił dłużnej sumy pomimo składanychdeklaracji.
W dniu 21 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w(...)wydał nakaz zapłaty wpostępowaniu nakazowym.
W zarzutach od nakazu zapłaty pozwany wniósł o uchylenie nakazu i oddaleniepowództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu.
Potwierdził, że w dniu 14 września 2009 r. złożył podpis pod przygotowanym przezpowoda oświadczeniem o uznaniu długu, jednakże od tego dnia przebywał na leczeniupsychiatrycznym w szpitali wS., które trwało trzy miesiące. Nadal kontynuuje leczeniepsychiatryczne. Ponadto w dniach od 10 do 14 września 2009 r. stwierdzono u niego udar mózgu,który spowodował poważne zaburzenia w psychice powodując stan wyłączający swobodnepowzięcie i złożenie oświadczenia woli. Nadto zakończył prowadzenie działalność gospodarczejz dniem 30 listopada 2010 r.
Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy w(...)utrzymał w mocy wcałości nakaz zapłaty.
Sąd okręgowy ustalił, że w dniu 1 września 2009 roku powód(...)S.w(...), obecnie w upadłości układowej, zawarł z prowadzącym działalnośćgospodarczą pozwanymW. J.umowę agencyjną, zgodnie z którą pozwanymiał prowadzić sprzedaż towarów znajdujących się w ofercie powoda oraz realizować usługiserwisowe. Działalność ta była prowadzona wG.przyul. (...). Na podstawietej umowy pozwany upoważniony został do podejmowania wszelkich czynności związanych z
obsługą sprzedaży produktów powoda, w tym wystawienia w jego imieniu faktur VAT iprzekazania środków pieniężnych na rachunek powoda. Ponadto by 1 odpowiedzialny za towarwniesiony w depozyt oraz realizację przesunięć między magazynowych, spowodowanychzakupem towaru.
We wrześniu 2009 r. powód przeprowadził inwentaryzację w serwisie prowadzonym przezpozwanego wG.. W jej wyniku stwierdzono niedobór magazynowy na kwotę156 592,05 zł. Informacja ta zaskoczyła pozwanego i wywołała u niego silny stres. W tokuinwentaryzacji pozwany zemdlał, jednakże odmówił udzielenia mu pomocy. Oprócz tegoincydentu zachowywał się normalnie. W razie potrzeby służył pomocą zespołowiprzeprowadzającemu czynności sprawdzające.
W dniu 14 września 2009 r. w siedzibie powoda pozwany podpisał oświadczenie ouznaniu długu na łączną kwotę 276 714,54 zł. Na powyższą sumę składały się: kwota156 592,05 zł - z tytułu niedoborów magazynowych stwierdzonych w czasie inwentaryzacji wdniu 11 września 2009 r., 73 144,29 zł — z tytułu niezafakturowanych dowodów WZ, 20 888,03 złz tytułu przyjętej gotówki za faktury przelewowe, 18 272,53 zł - z tytułu przyjętego na stanserwisu wG.towaru wysłanego z innych serwisów i magazynów z dowodami MM,7 817,64 zł — z tytułu nie otrzymanego przez inne oddziały towaru wysianego zserwisu (...). Pozwany zobowiązał się spłacić powyższy dług do dnia 15 listopada 2009 r.W chwili złożenia podpisu pod oświadczeniem pozwany miał zachowaną zarówno pełnąswobodę, jak i pełną zdolność do świadomego powzięcia decyzji oraz wyrażenia swej woli.Na wskazane spotkanie przybył samodzielnie samochodem.
(...)
(...)

Na podstawie zawiadomienia pozwanego, decyzją z dnia 10 grudnia 2010 r. wykreślono zewidencji od dnia 1 grudnia 2010 r. wpis dotyczący prowadzenia przez pozwanego działalnościgospodarczej pod nazwą(...),Usługi (...)W. J..
Pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. powód wezwał pozwanego do zapian kwoty276 714,54 zł. Pozwany nie uczynił zadość temu wezwaniu.
Taki stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty,a także na podstawie zeznań świadków, stron postępowania oraz opinii sądowej sporządzonej wniniejszej sprawie.
Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadkówK. B.,E. P.i(...)- członków komisji inwentaryzacyjnej, bowiem były spójne, logiczne i konsekwentne.Świadkowie ci wskazali, że w trakcie przeprowadzania inwentaryzacji pozwany zemdlał, jednakżeodmówił udzielenia mu pomocy. Również za wiarygodne sąd uznał zeznania świadka(...), obecnej podczas podpisywania oświadczenia o uznaniu długu przez pozwanego. Świadekpodała, że nie zauważyła żeby pozwany zachowywał się dziwnie - pozwany samodzielnieprzyjechał do siedziby powoda, co następnie potwierdził w swoich zeznaniach powód — prezeszarząduJ. K. (1). Podobnie jako co do zasady wiarygodne sąd ocenił zeznania świadka(...)która również była członkiem komisji inwentaryzacyjnej, jednakże sądnie znalazł podstaw do podzielenia twierdzeń świadka odnośnie próby(...)bowiem twierdzeń tych nie potwierdzili pozostaliczłonkowie komisji inwentaryzacyjnej.
Jako prawdziwe co do zasady sąd ocenił także zeznania świadków(...), co do przedstawienia rozwoju choroby psychicznej upozwanego. Sąd nie dal im wiary w zakresie twierdzeń dotyczących przywiezienia pozwanegoprzez pracownika jago serwisu do siedziby powoda, albowiem pozostawały one w sprzeczności zzeznaniami świadkaM. G.i powoda — członka zarząduJ. K. (1),którym dal wiarę. Wątpliwe w ocenie sądu okazały się także twierdzenia odnośnie przebywaniapozwanego w(...)po przeprowadzonej inwentaryzacji, albowiem brak waktach sprawy dowodów potwierdzających ten pobyt. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nawetjeżeli pobyt ten faktycznie miał miejsce, to nie miało to znaczenia dla oceny niniejszej sprawy,bowiem w czasie podpisania oświadczenia o uznaniu długo powód miał(...)
Sąd dał wiarę zeznaniom powoda - członka zarząduJ. K. (1), albowiemznalazły one swoje odzwierciedlenie w pozostałych dowodach zebranych w sprawie, wszczególności w oświadczeniu o uznaniu długu podpisanym przez pozwanego w jego obecności,a także we wnioskach opinii sporządzonej w sprawie.J. K. (1)wskazał również, że
pozwany samodzielnie przyjechał do siedziby powoda i według jego obserwacji zachowywał sięnormalnie.
Zeznania pozwanegoW. J.w zakresie dotyczącym inwentaryzacji w jegoserwisie i przebiegu jego choroby zasługiwały na wiarę, gdyż znalazły one swoje potwierdzenie wpozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Natomiast co do dnia podpisaniadługu pozwany zasłaniał się niepamięcią, a pozostałe twierdzenia nie miały znaczenia dlarozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Sąd okręgowy oparł się też na opinii sądowej sporządzonej przez biegłego(...)lek.K. P., którą uznał za w pełni wiarygodną. Biegły ustnie uzupełniłswoją opinię podtrzymując sformułowane wnioski. Wskazał, że w chwili złożenia podpisu podoświadczeniem z dnia 14 września 2009 r. pozwany miał(...). Została ona sporządzona zgodnie z zasadami fachowej wiedzy idoświadczenia zawodowego opiniującego.
W niniejszej sprawie powód domagał się zapłaty kwoty 276 714,54 zł wskazując,że pozwany uznał roszczenie i zobowiązał się do spłaty dłużnej kwoty. Podstawą roszczeniapowoda w niniejszej sprawie byłart. 471 kc, jako że miało ono źródło w umowie agencyjnejzawartej pomiędzy stronami w dniu 1 września 2008 r. Spór między stronami sprowadzał się dotego, czy pozwany w chwili składania podpisu pod oświadczeniem o uznaniu długu miałzachowaną(...), czy też nie izgodnie zart. 82 kcoświadczenie to było nieważne.
Opierając się na opinii biegłego z dziedziny(...)lek.K. P.sąduznał, że pozwany w chwili złożenia podpisu pod oświadczeniem w dniu 14 września 2009 r.miał(...). Ta konstatacjadoprowadziła do utrzymania nakazu zapłaty w mocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że chociażpozwany niewątpliwie(...)to jednak jej początek należy datować na dzień 14 września 2009 r.(...)

(...).(...)W momenciepodpisywania oświadczenia pozwany zdawał sobie sprawę ze znaczenia i skutków swojegopostępowania. Oprócz wskazanej opinii sporządzonej przez biegłego, przesądzają o tym zeznaniaświadków oraz powoda — członka zarządu powodowej spółki. ŚwiadkowieK. B.,(...)iA. R.zgodnie podali, że pozwany podczas inwentaryzacji w dniu 11września 2009 r. zachowywał się normalnie. Starał się być pomocny dla członków komisji.Istotnie wówczas zemdlał, ale odmówił udzielenia mu pomocy. Po uzyskaniu wiadomości wzakresie istniejącego niedoboru świadkowie nie dostrzegli niczego niepokojącego w jegozachowaniu. Owszem, był zdenerwowany, jednak taką reakcję należy uznać za całkowicienormalną w tych okolicznościach. Podobnie w dniu 14 września 2009 r. , gdy pozwany przyjechałdo siedziby powoda, świadekM. G., a także członek zarząduspółki - (...)zauważyli niczego niepokojącego w zachowaniu pozwanego. Po rozmowie pozwanydobrowolnie podpisał przygotowane oświadczenie i mówił, że ureguluje dług. Ze stronykierownictwa powodowej spółki nie było żadnych nacisków na pozwanego, aby podpisał tooświadczenie. Co istotne dla oceny zdrowia pozwanego w siedzibie powoda, przybył ona namiejsca sam samochodem. W tym zakresie zeznania świadkówG. J.i(...)nie zasługiwały na wiarę, jako bardziej przekonujące w tej części oceniłzeznania świadkaG.iJ. K. (2).(...)
Biegły w sposób kategoryczny i jednoznaczny w wydanej opinii stwierdził, że w chwilipodpisu pod oświadczeniem o uznaniu długu z dnia 14 września 2009 r. pozwany miałzachowaną(...). Zatem brak podstaw do uznania, że czynność prawna była nieważna z przyczyn określonychwart. 82 kc.
Wobec powyższego na podstawieart. 496 kpcsąd utrzymał w mocy w całości nakaz
zapłaty wydany w dniu 24 maja 2011 r. sygn. akt
      VIIIGNc(...).
W apelacji pozwany zaskarżył wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazaniasprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 82 kcpoprzez błędną wykładnię i uznanie, że pozwany w dniu 14 września 2009 r. posiadał pełnąświadomość i był w stanie swobodnie powziąć decyzję i wyrazić wolę oraz sprzeczność istotnychustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału wobec oddalenia wniosku strony pozwanej

0
uzupełnienie opinii biegłego z dnia 17 maja 2012 r. przez wskazanie czy stan pozwanego -choroba(...).

Wskazał, że biegły w opinii oparł się jednie na wyjaśnieniach świadków i materialeprzedstawionym przez sąd, a nie dokonał w tej mierze oceny opartej na wiedzy medycznej.W ocenie apelującego objawy towarzyszące chorobie apelującego, tj.(...). Zdaniem pozwanego sąd uchybił prawu procesowemu oddalając wniosek ouzupełnienie opinii biegłego w zakresie wskazania, czy choroba pozwanego trwała przed datą 14września 2009 r., czy też nastąpiła po tej dacie i jaki mogła mieć wpływ na podejmowanie decyzji

1
złożenie oświadczeń w dniu 14 września 2009 r.

Sąd apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Zarzuty apelacji sprowadzały się do kwestionowania opinii biegłego lekarza(...). Skarżący zarzucił, że biegły w opinii podał, że oparł swoją decyzję jedniena wyjaśnieniach świadków i materiale przedstawionym przez sąd, a nie dokonał w tej mierzeoceny opartej na wiedzy medycznej. Podkreślenia zatem wymaga, że podczas rozprawy w dniu 3sierpnia 2012 r. biegły wyjaśnił, że opinię swą wydał nie tylko na podstawie materiału zawartegow aktach sprawy, ale także w oparciu o 25 lat doświadczenia zawodowego oraz posiadaną wiedzęmedyczną. Biegły podał, że brał pod uwagę całą obszerną dokumentację medyczną dostarczonąprzez pozwanego, a opinia była przede wszystkim oparta na przeprowadzonym u pozwanegobadaniu, natomiast reszta materiału dowodowego miała charakter wtórny. Wskazał czymcharakteryzuje się choroba(...)
(...)
Nadto apelacja zarzuca, że ustalenia sądu były sprzeczne z treścią materiału dowodowegow sprawie, gdyż sąd oddalił wniosek pozwanego o uzupełnienie(...)
Zauważyć po pierwsze należy, że opinia biegłego zawierała stanowisko biegłego wzakresie tych okoliczności, a jedynie było ono odmienne niż oczekiwania pozwanego. Po wtóre —na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2012 r. sąd nie oddalił wniosku pozwanego o uzupełnienie opinii,a jedynie inaczej sformułował zakres owego uzupełnienia. Zważywszy na treść tezy dowodowej itreść udzielonych przez biegłego wyjaśnień — biegły odniósł się do zarzutów formułowanychprzez pozwanego w jego piśmie. Wreszcie — na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2012 r. pełnomocnikpozwanego nie stawił się bez usprawiedliwienia, nie zgłosił po uzupełnieniu opinii przez biegłegodalszych wniosków dowodowych, ani też — pomimo odroczenia terminu ogłoszenia wyroku — niczłożył zastrzeżeń do protokołu co do zakresu uzupełnienia opinii przez biegłego (art. 162 kpc).
Stawiany w apelacji zarzut jest bezpodstawny. Sąd okręgowy prawidłowo ocenił opiniębiegłego lekarza(...)
K. P.jako jasną, logiczną i zawierającą wyczerpującouzasadnione wnioski. Biegły jasno wskazał, że bezpośrednią przyczyną(...). Strona pozwana nie przedstawiłajakiejkolwiek argumentacji mogącej podważyć te wnioski oparte na wiedzy i doświadczeniubiegłego oraz zaoferowanym materiale dowodowym.
W świetle jednoznacznej i wyczerpującej opinii biegłego, prawidłowo sąd ustalił,że w chwili złożenia podpisu pod oświadczeniem o uznaniu długu w dniu 14 września 2009 r.

pozwanyW. J.miał zachowaną zarówno pełną swobodę, jak i pełną zdolność doświadomego powzięcia decyzji oraz wyrażenia woli, a zatem słusznie utrzymał nakaz zapłaty wmocy.
Wobec powyższego apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, zatem na podstawieart.385 kpcnależało orzec o jej oddaleniu.
Nadto należało sprostować oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony powodowej wzaskarżonym wyroku w ten sposób, że określić stronę powodową jako Syndyka masyupadłościowej(...) Spółki akcyjnejz siedzibą wM.. W toku postępowania w Iinstancji Sąd(...)wB.postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt XV(...)zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego(...)z siedzibą wO., której upadłość z możliwością zawarcia układu ogłoszona zostałapostanowieniem Sądu(...)w(...)z dnia 23 września 2010 r. wydanym w sprawieXV(...)na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego i wyznaczył syndyka zosobieG. F., odwołując go jednocześnie z funkcji nadzorcy sądowego.Jednocześnie w toku postępowania SyndykG. F.udzielił pełnomocnictwa doreprezentowania go w niniejszym postępowaniu radcy prawnemuJ. N..S.sporządzając wyrok przeoczył tą okoliczność, stąd wyrok zgodnie z art. 350 § 3 kpcnależało sprostować.