Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACz 634/12
Data wyroku: 2012-09-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Artur Lesiak
Słowa kluczowe: Postępowanie Grupowe
Podstawa prawna: art. 10 ust. 1 ustawy o dochodzeniu roszczeń grupowych

Sygn. akt V ACz 634/12

POSTANOWIENIE
Dnia 11 września 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział V Cywilny w składzie następującym:Przewodniczący: SSA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)
Sędziowie:SA Artur Lesiak
SAKatarzyna Przybylskapo rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 r. w Gdańskuna posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. B. (1)i innych powodów reprezentowanych przez niego
w postępowaniu grupowym
przeciwko(...) Bank S.A.wW.
ozapłatę
na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczyz dnia 6 czerwca 2012r., sygn. akt I C 709/11
postanawiaoddalić zażalenie.
Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. aktV ACz 634/12

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012r. w sprawie z powództwa grupowegoB.-dyktaB.i innych przeciwko(...) Bank S.A.wW.o zapłatę Sąd Okręgo-wy postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że powódB. B. (1)- reprezentant gru-py 104 poszkodowanych - wniósł pozew o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym.Wskazał, że roszczenia powoda i innych członków grupy są jednego rodzaju, gdyż opierająsię na takiej samej podstawie faktycznej, ponieważ są to roszczenia o naprawienie szkód wy-rządzonych wszystkim członkom grupy przez agenta pozwanego(...) Bank S.A.w
W.G. P.przy wykonywaniu powierzonych jemu przez bankczynności w placówkach franczyzowych Banku wN.,Ż.,S.(...)

(...)iW.. Sąd Okręgowy zważył, że w przedmiotowej sprawie występują prze-słanki procesowe określone w art. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2009r. o dochodzeniu roszczeńw postępowaniu grupowym, uzasadniające rozpoznanie jej w tym postępowaniu. Powództwow przedmiotowej sprawie zostało bowiem wytoczone przez reprezentanta grupyB.

B.reprezentowanego przez pełnomocnika procesowego. Członkowie poszczególnychpodgrup złożyli oświadczenia o przystąpieniu do grupy osób dochodzących roszczeń od po-zwanego i wyrazili zgodę na to by reprezentantem grupy byłB. B. (1)(k. 24-220 akt).Nadto, dochodzone przez grupę 105 osób roszczenia są jednego rodzaju, ponieważ są to rosz-czenia pieniężne. W wytoczonym powództwie została ujednolicona wysokość roszczenia pie-niężnego każdego członka podgrupy z uwzględnieniem wspólnych okoliczności sprawyzgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy. Sąd Okręgowy wskazał, że podstawa faktyczna zgłaszanychroszczeń jest jednorodna. Wszyscy członkowie grupy byli klientami(...) Banku S.A.
Wszystkie osoby dochodzące roszczeń w ramach wytoczonego powództwa grupowego wska-zały, ze poniosły szkodę w wyniku zawarcia umów pożyczek, będąc w błędnym przeświad-czeniu, że dokonują czynności prawnej z(...) Bank S.A., co było wynikiem zacho-wania pracowników placówek prowadzonych przezG. P.na podstawiezawartej przez niego umowy agencyjnej z pozwanym bankiem z dnia 15 października 2008r.Pracownicy placówek bankowych(...) Bank S.A.klientom, którym kończyły się lo-katy terminowe lub posiadali rachunki oszczędnościowe oferowali nowy produkt finansowy,którym była umowa pożyczki, reklamując go jako szczególnie korzystny z uwagi na wysokieoprocentowanie w skali roku wynoszące 12,5 %. Przedmiotowe umowy pożyczek były za-wierane w placówkach franczyzowychG.(...) Banku. Jak wynika z umów pożyczek,dołączonych do sprawy karnej toczącej się przeciwkoG. P.przedSądem Okręgowym w Bydgoszczy, sygn. akt: III K(...), z których Sąd przeprowadził do-wód, zostały one zawarte pomiędzy pokrzywdzonymi aD.zarządzającym siecią fran-
czyzową(...) Banku S.A.z siedzibą wB.oraz(...)
wH.reprezentowanymi przezG. P.iE. G.. Umowypożyczek były podpisywane przezG. P.iE. G.. W treściumów wskazano jako miejsce rozliczenia pożyczki placówkę franczyzowąG.
(...)(...)
(...). Duża ilość zawartych umów pożyczek wskazuje na to, że miała miejsce znaczna akcjaofertowa pracowników placówek franczyzowychG.(...) Banku, mająca na celu zainte-resowanie klientów nowym produktem finansowym. Powód podnosi, że wszyscy członkowiegrupy zostali wprowadzeni w błąd przez pracowników placówek bankowych w ten sposób, żeuważali, że zawierają umowę z bankiem, a tymczasem dokonywali czynności pozabankowejudzielając pożyczkifirmie (...)zarządzającym siecią franczyzową(...) Banku S.A.zsiedzibą wB.oraz(...)wH., członkowiegrupy pozostawali w mylnym przeświadczeniu, żeG. P.reprezentujeG.

(...) Bank S.A.i temu bankowi udzielają pożyczki.
Postanowienie powyższe zaskarżył zażaleniem pozwany i wniósł o uchylenie zaskar-żonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpozna-nia, alternatywnie zaś o zmianę postanowienia i odrzucenie powództwa. Nadto, pozwanywniósł o zasądzenie na swoją rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów za-stępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu pozwanyzarzucił:

1
naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o postępowaniu gru-powym poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawykarnej, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy pod sygnaturą akt III K(...)na posiedzeniu niejawnym, a zatem bez udziału pozwanego i jego pełnomocników,co uniemożliwiło pozwanemu ustosunkowanie się do tego wniosku dowodowego;

2
naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art.233 § 1 kpcw zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o postępowaniu grupowym, poprzez zaniechaniewszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej ocenydowodów, skutkujące poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych, tj. przyjęciem,że członkowie grupy ponieśli szkodę w wyniku wykonania umów pożyczki i tym samym,że przysługuje im jakiekolwiek roszczenie;

3
naruszenieart. 233 § 1 kpcw zw. z art. 1 ust. 2 ust. 1 ustawy o postępowaniu gru-powym, poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że roszczenia majątkowe członkówgrupy zostały prawidłowo ujednolicone w ramach podgrup z uwzględnieniem wspólnychokoliczności sprawy;

4
naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o postępowaniu gru-powym poprzez przyjęcie, że niniejsza sprawa zalicza się do jednej z kategorii spraw mogą-cych być rozpoznanymi w postępowaniu grupowym, podczas gdy stan faktyczny sprawy wy-raźnie wskazuje na brak zdatności grupowej niniejszego powództwa.

W odpowiedzi na zażalenie pozwanego, powód pismem z dnia 23 lipca 2012r. wniósł
ooddalenie zażalenia i o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania zaża-leniowego według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności za nietrafny uznać należy zarzut skarżącego w przedmiocienaruszenie przepisuart. 10 ust. 1 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym(Dz. U. z 2010, poz. 7 nr 44) poprzez przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdują-cych się w aktach sprawy karnej, toczącej się przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy podsygnaturą akt III K(...)na posiedzeniu niejawnym, a zatem bez udziału skarżącego i jegopełnomocników, co uniemożliwiło skarżącemu ustosunkowanie się do wniosku dowodowego.Wskazać należy, że stosownie do treści art. 10 ust. 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga na rozprawie
o dopuszczalności postępowania grupowego i odrzuca pozew, jeżeli sprawa nie podlega roz-poznaniu w postępowaniu grupowym. W przeciwnym razie sąd wydaje postanowienie o roz-poznaniu sprawy w postępowaniu grupowym. W komentowanym przepisie uregulowanopierwsze stadium postępowania grupowego, które dotyczy badania jego dopuszczalności. Jestono związane z oceną przez sąd dopuszczalności postępowania grupowego. W celu dokona-nia tej oceny sąd wyznacza rozprawę, w trakcie której ocenie podlegają przesłanki uzasadnia-jące rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym. Przy ocenie dopuszczalności powódz-twa w sprawach o roszczenia pieniężne sąd stwierdza jedynie, czy wystąpiły przesłanki jegodopuszczalności, do których należy zaliczyć po pierwsze istnienie roszczenia jednego rodzajuco najmniej dziesięciu osób, które jest oparte na tej samej lub jednorodnej podstawie faktycz-nej, nadto kolejną przesłanką dopuszczalności powództwa grupowego w sprawach o roszcze-nia pieniężne jest stwierdzenie przez sąd, że roszczenia zostały ujednolicone

    (vide: Komen-tarz doart. 10 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, Małgorzata Sie-radzka, stan prawny: 16.04.2010r., Lex Omega).W niniejszej sprawie celem oceny dopusz-czalności postępowania grupowego, Sąd Okręgowy na dzień 23 maja 2012r. wyznaczył roz-prawę, podczas trwania której dokonywał oceny spełnienia w/w przesłanek podmiotowych iprzedmiotowych dopuszczalności powództwa (zawartych w art. 1 ust. 1 i 2 w/w/ ustawy odochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym), jak również tego, czy wysokość roszcze-nia każdego członka grupy lub podgrupy została ujednolicona (art. 2 ust. 1 i 2 w/w ustawy).Zauważyć ponadto należy, że na w/w rozprawie Sąd Okręgowy wydał postanowienie wprzedmiocie przeprowadzenia dowodu z dokumentów umów pożyczek znajdujących się wzałącznikach do akt karnych - tom I-X o sygn. akt III K(...)Sądu OkręgowegowB.(pkt 1), dopuszczenia powyższego dowodu na posiedzeniu niejawnym nie-zwłocznie po nadesłaniu w/w akt sprawy z Sądu Okręgowego wB.WydziałIII Karny (pkt 2), a nadto odroczył publikację postanowienia na dzień 6 czerwca 2012r.(pkt 3). Obecny na w/w rozprawie pełnomocnik procesowy pozwanego nie złożył w trybie
art. 162 kpczastrzeżenia do protokołu dotyczącego uchybieniu przez sąd przepisom postępo-wania w przedmiocie wydanego wówczas przez Sąd Okręgowy postanowienia, nie uprawdo-podobnił również, że nie zgłosił zastrzeżeń bez swojej winy, z uwagi na co nie przysługujemu obecnie prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania(vide:art. 24ust. Iw/wustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowymw zw. zart. 162kpc).Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że przepisy w/w ustawy o dochodzeniuroszczeń w postępowaniu grupowym nie wyłączają możliwości ogłoszenia orzeczenia wprzedmiocie dopuszczalności postępowania grupowego i odrzucenia pozwu, jeśli sprawa niepodlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym w terminie publikacyjnym(yide:art. 24ust.

1
w/wustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowymw zw. zart. 326 § 1 kpcwzw. zart. 361 kpc).

Za chybione uznać również należy zarzuty skarżącego w przedmiocie naruszeniaart. 233§ 1 kpcw zw. z art. 1 ust. 1 w/w ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniugrupowym poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego

i
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, skutkujące poczynieniem błędnych usta-leń faktycznych, to jest przyjęciem, że członkowie grupy ponieśli szkodę w wyniku wykona-nia umów pożyczki i tym samym, że przysługuje im jakiekolwiek roszczenie.Podkreślić należy, o czym była już mowa wyżej, że Sąd w pierwszym stadium postępowaniagrupowego, bada wyłącznie przesłanki jego dopuszczalności, do których należy zaliczyćpo pierwsze istnienie roszczenia jednego rodzaju co najmniej dziesięciu osób, które jest opar-te na tej samej lub jednorodnej podstawie faktycznej, nadto kolejną przesłanką dopuszczalno-ści powództwa grupowego w sprawach o roszczenia pieniężne jest stwierdzenie przez sąd, żeroszczenia zostały ujednolicone
    (ponownie vide: Komentarz do art. 10 ustawy o dochodzeniuroszczeń w postępowaniu grupowym, Małgorzata Sieradzka, stan prawny: 16.04.2010r., Lex
    Omega).Zgodnie zaś z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2) w/w ustawy o dochodzeniu roszczeń w po-stępowaniu grupowym:
    „Pozew powinien czynić zadość warunkom określonym w ustawie zdnia 17 listopada 1964r. -Kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn.zm.), a ponadto zawierać: wskazanie okoliczności, o których mowa wart. 1 ust. 1, aw przy-padku roszczeń pieniężnych także zasad ujednolicenia wysokości roszczeń członków grupy lubpodgrup."Mając powyższe na uwadze stwierdzić zatem należy, że skarżący niezasadnie za-tem domaga się, aby powód już na etapie badania przez Sąd dopuszczalności powództwa wpostępowaniu grupowym wykazał okoliczności, o których jest mowa w w/w treściart. 1 ust. 1w/wustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Stanowisko to pozostajeniewątpliwie w sprzeczności z w/w treścią art. 6 ust. 1 pkt 2) w/w ustawy. Ubocznie stwier-dzić należy, że powód ze wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 2) w/w ustawy obowiązków wywią-zał się w sposób należyty - wskazał bowiem w treści pozwu, że dochodzi roszczeń jednegorodzaju (roszczeń pieniężnych) członków grupy składającej się z więcej niż 10 osób (razem zreprezentantem grupy - 105 osób), które oparte są na tej samej podstawie faktycznej (opisanew uzasadnieniu pozwu działania agenta pozwanego banku, w wyniku którego szkodę ponieśliwszyscy członkowie grupy w związku z zawieranymi z nim umowami pożyczki w placów-

kach bankowych pozwanego wN.,W.,S.iŻ.), przedsta-wił również zasady ujednolicenia wysokości roszczeń poszczególnych członów grupy i pod-grupy w przedłożonym do pozwu załączniku (vide: k. 21-22 akt sprawy).
Mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko prawne, za chybiony uznać należyrównież zarzut skarżącego naruszeniaart. 233 § 1 kpcw zw. z art. 2 ust. 1 w/w ustawy

0
dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym poprzez ich niezastosowanie i błędneprzyjęcie, że roszczenia majątkowe członków grupy zostały prawidłowo ujednoliconew ramach podgrup z uwzględnieniem wspólnych okoliczności sprawy. Podkreślić raz jeszczenależy, że na etapie badania przez Sąd dopuszczalności powództwa grupowego, powód ma -zgodnie z w/wart. 6 ust. 1 pkt 2) ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym- obowiązek jedynie wskazania (nie zaś wykazania) okoliczności o których mowa wart. 1ust.

1
tej ustawy, w przypadku roszczeń pieniężnych także wskazania zasad ujednolicenia wyso-kości roszczeń członków grupy lub podgrup. Zatem w sytuacji zadośćuczynienia przez powo-da w treści pozwu w/w obowiązkom, co ma w niniejszej sprawie miejsce, nie mogą odnieśćzamierzonego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia lub zmiany zaskarżonego posta-nowienia jego twierdzenia, że w sytuacji gdy nie wiadomo, czy którykolwiek z członkówgrupy uiścił określoną kwotę pieniężną na rachunekG. P., to nie wiado-mo czy doznał szkody, a w konsekwencji nie wiadomo, czy można ujednolicić jego roszcze-nie z roszczeniami innych członków. Konkludując, Sąd stwierdza, że pozwany po raz kolejnyniezasadnie domaga się, aby powód - już na etapie badania przez Sąd dopuszczalności po-wództwa w postępowaniu grupowym - wykazał okoliczności, o których jest mowaw w/wart. 1 ust. 1 w/w ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym.

Za chybiony uznać również należy zarzut skarżącego naruszenia przepisuart. 10 ust. 1wzw. zart. 1 ust. 2 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowympoprzezprzyjęcie, że niniejsza sprawa zalicza się do jednej z kategorii spraw mogących być rozpo-znanymi w postępowaniu grupowym, podczas gdy stan faktyczny sprawy wyraźnie wskazujena brak zdatności grupowej niniejszego powództwa. W pierwszej kolejności wskazać należy,że stosownie do treści w/ w art. 1 ust. 2 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu gru-powym: „Ustawa ma zastosowanie w sprawach o roszczenia o ochronę konsumentów, z tytu-łu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny oraz z tytułu czynówniedozwolonych, z wyjątkiem roszczeń o ochronę dóbr osobistych. ”Mając na uwadze treśćpozwu, w tym przede wszystkim przytoczone w nim okoliczności faktyczne sprawy, nie możebudzić najmniejszych wątpliwości, że powód dochodzi roszczeń członków grupy na podsta-wieart. 415 i art. 429 kc.Podkreślić też należy, że powód w treści pozwu powołuje się m.in.na winę pozwanego w wyborze osoby, której powierzył wykonywanie czynności bankowychoraz na brak należytego nadzoru nad działalnością tej osoby. Wskazane wyżej przez powodaw treści pozwu okoliczności faktyczne będą niewątpliwie przedmiotem badania Sądu dopierow drugiej fazie postępowania grupowego, natomiast wstępna ich kwalifikacja prawna nie mo-że budzić żadnych wątpliwości w przedmiocie tego, że powód dochodzi roszczeń członkówgrupy z tytułu czynów niedozwolonych.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 kpcw zw. zart.397§2 kpcoddalił zażalenie.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd, na podstawieart. 24 ust. 1w/w ustawyo dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym w zw. zart. 108 § 1 kpc, rozstrzygniew orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.