Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 2811/12
Data wyroku: 2013-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Machoń, Joanna Staszewska, Tomasz Pałdyna
Słowa kluczowe: Zwolnienie Spod Egzekucji
Podstawa prawna: art. 841 § 1 i 3 k.p.c.
Teza: „Powołując się na art. 841 § 1 i 3 k.p.c. sąd pierwszej instancji dochodzi do przekonania, że powódka dochowała miesięcznego terminu do wytoczenia powództwa ekscydencyjnego. … – jego początek rozpoczyna się w dniu, w którym osoba trzecia dowiedziała się, że istnieje określona podstawa do jego wniesienia. Decydować ma … chwila, w której dociera do osoby trzeciej wiadomość o skierowaniu egzekucji względem określonego przedmiotu, do którego osobie tej przysługuje prawo.”

Sygn. aktV Ca 2811/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział V Cywilny – Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący  SSO Joanna Staszewska
Sędziowie:   SO Tomasz Pałdyna
SR (del.) Joanna Machoń
Protokolant  sekr. sąd. Małgorzata Roś
po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa(...)Spółki Akcyjnej wW.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji
na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego(...)w Warszawie z dnia 13 grudnia 2011 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II C 855/11

oddala apelację.

Sygn. akt V Ca 2811/12

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 17 stycznia 2012 roku

W wyroku z dnia 13 grudnia 2011 roku Sąd Rejonowy(...)w Warszawie, uwzględniając powództwo Spółki Akcyjnej działającej pod firmą(...)skierowane przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW., zwolnił spod egzekucji prowadzonej przez komornika bliżej tam opisany samochód osobowy(...)i orzekł o kosztach procesu.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że 14 października 2008 rokuM. G.zawarła z powodowym bankiem umowę o udzielenie kredytu na zakup samochodu, którego dotyczyło żądanie pozwu. W celu zabezpieczenia spłaty kredytu przeniosła na bank prawo własności samochodu. Czynności tej dokonano pod warunkiem zawieszającym. Bank miał się stać właścicielem pojazdu, m. in. z chwilą wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia, które może skutkować wszczęciem egzekucji w stosunku do kredytobiorcy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że warunek ten się ziścił, bo z powództwa pozwanej spółki 28 grudnia 2009 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał przeciwkoM. G.iI. G.nakaz zapłaty opiewający na kwotę 84 238 złotych. Nakaz ten miał uprawomocnić się 21 stycznia 2010 roku, bo nie wniesiono od niego zarzutów.
W dniu 8 stycznia 2010 roku – jak ustala dalej sądmeriti– wierzyciel złożył u komornika sądowego wniosek o wykonanie zabezpieczenia roszczenia zasądzonego nieprawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym poprzez zajęcie ruchomości dłużników i 13 stycznia komornik zajął przedmiotowy samochód(...), a następnie pismem datowanym na 19 stycznia 2011 roku, doręczonym skutecznie 25 stycznia 2011 roku, zawiadomił powodowy bank o zajęciu pojazdu.
Wnioskiem złożonym u tego samego komornika 11 lutego 2010 roku wierzyciel wniósł o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 28 grudnia 2009 roku,m. in. z ruchomości dłużników. Sprawa została zarejestrowana przez komornika pod nową sygnaturą. Jak ustala dalej sąd, pismem doręczonym 15 czerwca 2011 roku(...)została zawiadomiona przez komornika o wyznaczeniu terminu pierwszej licytacji spornego samochodu.
Powołując się naart. 841 § 1 i 3 k.p.c.sąd pierwszej instancji dochodzi do przekonania, że powódka dochowała miesięcznego terminu do wytoczenia powództwa ekscydencyjnego. Zdaniem Sądu Rejonowego termin do wniesienia takiego powództwa rozpoczyna swój bieg od dnia,w którym stało się możliwe jego wytoczenie. W zasadzie więc – jak wywodzi sąd – jego początek rozpoczyna się w dniu, w którym osoba trzecia dowiedziała się, że istnieje określona podstawa do jego wniesienia. Decydować ma – zdaniem sądu – chwila, w której dociera do osoby trzeciej wiadomość o skierowaniu egzekucji względem określonego przedmiotu, do którego osobie tej przysługuje prawo.
Zdaniem Sądu Rejonowego termin ten nie może być liczony od stycznia 2010 roku (omyłkowo oznaczonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako rok 2011), bo samochód był zajęty w ramach postępowania zabezpieczającego, prowadzonego na podstawie nieprawomocnego nakazu zapłaty, a zabezpieczenie upadło, a tym samym ustały wszystkie jego skutki, w tym zajęcie ruchomości. Sąd powołuje się przy tym naart. 7541§ 1 i 747 k.p.c.i zauważa, że nakaz zapłaty uprawomocnił się 21 stycznia 2010 roku, a wniosek o wszczęcie egzekucji złożono 11 lutego 2010 roku, czyli z uchybieniem terminuzart. 7541§ 1 k.p.c.To sprawiło, że postępowanie zabezpieczające nie mogło przekształcić się w postępowanie egzekucyjne, bez potrzeby powtarzania czynności powziętych w postępowaniu zabezpieczającym. Taki skutek – zdaniem sądu – nastąpiłby tylko wówczas, gdyby uprawniony doprowadził do wszczęcia egzekucji w terminie do dwóch tygodni od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego zabezpieczenie roszczenie. Postępowanie egzekucyjne stanowiłoby wówczas kontynuację postępowania zabezpieczającego. To sprawia, że – zdaniem sądu – komornik powinien ponownie zająć ruchomości. Skoro – jak wywodzi dalej sąd – ustały skutki zabezpieczenia polegającena zajęciu samochodu, termin do wytoczenia powództwa opartegooart. 841 k.p.c.rozpoczął bieg od zawiadomienia powoda o terminie pierwszej licytacji, tj. od dnia 15 czerwca 2011 roku, a powództwo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznegow dniu 15 lipca 2011 roku, co ma oznaczać, że miesięczny termin został zachowany.
Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, na marginesie rozważań,że zarówno postępowanie o wykonanie zabezpieczenia, jaki postępowanie egzekucyjne dotknięte są nieważnością, gdyż w aktach komorniczych brak jest pełnomocnictw dla radcy prawnegoJ. B., co ma oznaczać, że postępowania zostały wszczęte przez osobę nieuprawnioną. Wada ta zresztą – jak ocenia – nie może być konwalidowana ze względu na zakończenie postępowania w sprawieo wykonanie zabezpieczenia.
Apelację od tego rozstrzygnięcia wywiodła pozwana, mylnie wskazując przy tym swoją rolę procesową, zaskarżając wyrok w całościi zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenieart. 754 § 2 k.p.c.polegające na przyjęciu, że uchybiła 14 dniowemu terminowi, naruszenieart. 841 k.p.c.przez przyjęcie, że termin do wytoczenia powództwa zaczął biec dla powódki od 15 czerwca 2011 roku, a nie od dnia 20 stycznia 2010 roku, naruszenieart. 233 k.p.c.przez przyjęcie, że nakaz zapłaty uprawomocnił się 21 stycznia 2010 roku, pomimo stwierdzenia przez Sąd Okręgowy w Warszawie(...), że uprawomocnił sięw 4 lutego 2010 roku, naruszenieart. 233 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 i 87 k.p.c.przez przyjęcie, że postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne jest nieważne, pomimo, że w aktach sprawy o sygn. XXIV Nc 250/10 znajduje się pełnomocnictwo oraz naruszenieart. 364 k.p.c.w zart. 357§ 2 k.p.c.przez ich niezastosowanie. Wniosła przy tym o zmianę zaskarżonego orzeczenia przez oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu za pierwszą instancję oraz zasądzenie kosztów procesu za drugą instancję, ewentualnie – o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są bezzasadne. Rację ma bowiem skarżąca,że sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do przyjęcia, by postępowanie zabezpieczające dotknięte było nieważnością. Istotnie bowiem pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się także na postępowanie egzekucyjne, co uzasadnia zarzut naruszeniaart. 87 k.p.c.Zresztą, sam brak pełnomocnictwa w aktach sprawy nie powoduje nieważności postępowania. Chodzi o brak należytego umocowania, a nie o fakt jego dokumentacji. Uchybienie to nie ma jednak wielkiej doniosłości dla rozstrzygnięcia. Uwaga ta, całkowicie zbyteczna zresztą, poczyniona została na marginesie głównych rozważań sądumeriti, a kontestowana teza nie legła u podstaw rozstrzygnięcia. Zarzut podniesiony w apelacji nie może zatem odnieść skutku.
Stawiając zarzut naruszenia przywołanych w apelacji przepisów procesowych autor apelacji myli czynność procesową, polegającą na nadaniu nakazowi klauzuli wykonalności, z prawomocnością nakazu.Ta ostatnia kategoria nie pokrywa się z pojęciem klauzuli wykonalności. Klauzula to nic więcej, jak informacja o tym, że tytuł nadaje się do wykonania. Prawomocność tytułu jest jednym z warunków umożliwiających nadanie klauzuli. Tym niemniej, ustawodawca uzależnia utrzymanie w mocy skutków zajęcia, dokonanego w postępowaniu zabezpieczającym, od zachowania terminu liczonego od daty uprawomocnienia się nakazu, a nie opatrzenia go klauzulą wykonalności. Obliczenia Sądu Rejonowego są w tej materii prawidłowe, z tym jednym zastrzeżeniem, że w rzeczywistości nakaz uprawomocnił się dwa dni wcześniej, niż przyjęto, bo nakaz może być zaskarżony wyłącznie przez pozwanych. Stronie powodowej nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, wobec czego o uprawomocnieniu się nakazu rozstrzyga data doręczenia nakazu pozwanym. Ten doręczono 6 stycznia 2010 roku,a zatem nakaz stał się prawomocny 19 stycznia 2010 roku.
Także stan faktyczny ustalony przez Sąd Rejonowy wymaga pewnej korekty. Błędnie bowiem przyjmuje sądmeriti, by pismo informujące powodowy bank o zajęciu pojazdu sporządzone i doręczone mu zostało w roku 2011. Z sekwencji wydarzeń wynika, że musiało to nastąpić w roku 2010, a ściślej – odpowiednio – 19 i 25 stycznia 2010 roku. Okoliczność tę potwierdzają akta komornicze(...). Wydaje się zresztą, że jest to kwestia oczywistej omyłki, bo zawartaw uzasadnieniu wyroku ocena tak skorygowanego stanu faktycznego jest w pełni prawidłowa. Sąd Okręgowy ocenę tę podziela i przyjmuje ją za swoją, nie akceptując przy tym zarzutu naruszeniaart. 754 § 2 i 841 k.p.c.Rację ma Sąd Rejonowy łącząc upadek zabezpieczenia z upadkiem jego skutków oraz początek biegu terminu prekluzyjnego z datą powzięcia przez właściciela wiadomości o egzekucji skierowanej do jego własności. Strona powodowa dochowała zatem terminu do wytoczenia powództwa,a skoro była to jedyna okoliczności kwestionowana przez drugą stronę, apelacja jej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych wszystkich powodów na podstawieart. 385 k.p.c.orzeczono jak na wstępie.