Sąd Okręgowy w Tarnowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 99/13
Data wyroku: 2013-09-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Edward Panek, Wiesław Zachara
Słowa kluczowe: Uwłaszczenie
Podstawa prawna: Art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Sygn. akt I Ca 99/13

POSTANOWIENIE
Dnia 5 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wiesław Zachara (spr.)

Sędziowie:

Protokolant:

SSO Edward Panek
SSO Mariusz Sadecki

sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz

po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. w Tarnowie
na rozprawie

sprawy z wnioskuB. M. (1)
przy uczestnictwieA. D.,S. G.,C. J.,E. J.,K. K. (1),M. K. (1),M. K. (2),S. L.,M. L.,Z. L.,M. M. (1),B. M. (2),B. M. (3),B. M. (4),G. M. (1),J. M. (1),J. M. (2),J. M. (3),M. M. (2),P. M.,R. M. (1),R. M. (2),R. M. (3)Z. M.,B. P.,B. S.,M. S.,R. S.,A. W.,Z. W.,J. W. (1),J. W. (2),H. W.,A. Z.,E. Z.,J. Z.iR. M. (4)

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego

na skutek apelacji uczestnikaR. M. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Bochni
z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt I Ns 332/12

postanawia:

1

oddalić apelację;

2

orzec, że strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. Akt I Ca 99/13

UZASADNIENIE
postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 5 września 2013 r.

WnioskodawcaB. M. (1)wystąpił z wnioskiem na podstawieart. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychw zw. z art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianieustawy k.c.oraz o uchyleniuustawyo uregulowaniu własności gospodarstw rolnychdomagając się stwierdzenia, że nabył z mocy prawa własność nieruchomości położonej wJ.składającej się zdziałek: nr (...)o pow. 0,05 ha i nr(...)o pow. 0,01 ha.
W uzasadnieniu podał, żedziałka nr (...)została przez niego nabyta na podstawie ustnej umowy sprzedaży zawartej w 1970 r. z jego wujemP. M.. Podniósł, iż ziemią tą włada nieprzerwanie od 1970 r. do dnia dzisiejszego jak właściciel, co spełnia przesłankiart. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, bowiem w dniu wejścia w życie ustawy przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w jego samoistnym posiadaniu i jej własność została przeniesiona na wnioskodawcę na podstawie umowy sprzedaży, która nie spełnia wymogów formy przewidzianej dla sprzedaży nieruchomości. Wnioskodawca dodał, że dbał o przedmiotową nieruchomość, a także odpowiednio ją pielęgnował, w tym sadził roślinności oraz kosił trawę. Podniósł, iż granice tej nieruchomości nigdy nie były sporne, a działki położone wJ.o numerach:(...),(...),(...)i(...)stanowiły w dniu wejścia w życie cyt. wyżej ustawy integralną całość gospodarstwa rolnego i były przez wnioskodawcę łącznie użytkowane aż do dnia dzisiejszego. Wnioskodawca wskazał również, że po zakupiedziałki nr (...)samodzielnie ogrodził jej granice.
Odnośniedziałki nr (...)położonej wJ.wnioskodawca podał, że stanowi ona drogę dojazdową do nieruchomości, tj. dodziałki nr (...), która stanowi jego własność. Podniósł, iż w dniu wejścia w życieustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychbył samoistnym posiadaczemdziałki nr (...), która została mu sprzedana bez zachowania formy prawem przewidzianej przezE. M.– jego matkę. Podał, że umowa sprzedaży tej działki została zawarta w formie ustnej przy okazji sprzedaży nieruchomości wpisanej w KW nr(...), tj.działki nr (...)położonej wJ.. Dodał, żedziałka nr (...)jest jedyną drogą dojazdową dodziałki nr (...)i od zakupudziałki nr (...)traktował tą drogę jak swoją własność, nikt inny nie użytkował tej nieruchomości, a jej granice nigdy nie były sporne. Wnioskodawca podniósł, że od dnia objęciadziałki nr (...)w samoistne posiadanie do dnia dzisiejszego dba o nią, m.in. kosząc rosnącą na niej trawę.
Wnioskodawca podkreślił, że wymienione wyżej nieruchomości stanowią jednorodne gospodarstwo rolne, które użytkuje w całości zgodnie z posiadaną wiedzą rolniczą, a nadto odkąd jest posiadaczem przedmiotowych działek opłaca od nich podatki i nigdy nie zalegałw ich uiszczaniu.
UczestniczkaM. M. (2)uznała żądanie wniosku zaś uczestnicyJ. M. (2),R. M. (1)iJ. M. (1)wnosili o oddalenie wniosku .
Uczestnicy:B. M. (2)iZ. M.oświadczyli, że zgadzają się na uwłaszczenie w sytuacji, gdyR. M. (1)będzie tam miał drogę .
Uczestnicy:R. M. (2),A. W.,B. P.,B. M. (4)iE. J.oświadczyli, iż nie sprzeciwiają się wnioskowi.
Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Sygn. akt: I Ns 332/12Sąd Rejonowy w Bochni uwzględnił częściowo przedmiotowy wniosek stwierdzając , że wnioskodawcaB. M. (1)z dniem 4 listopada 1971 r. nabył z mocy samego prawa udział wynoszący 15063/153 części we własności nieruchomości rolnej położonej wJ.składającej się zdziałki: nr (...)o pow. 0,05 ha oraz własność nieruchomości rolnej położonej wJ.składającej się zdziałki nr (...)o pow. 0,01 ha – bez obowiązku spłat a w pozostałym zakresie wniosek ten oddalił.

Orzeczenie to poprzedziły następujące ustalenia Sądu Rejonowego :
Działka ewidencyjna nr (...)o pow. 0,05 ha orazdziałka ewidencyjna nr (...)o pow. 0,01 ha, położone wJ., powstały z podziałudziałki ewidencyjnej nr (...).

Działka nr (...)odpowiada cz. pgr(...), objętej Lwh(...), gm. kat.J..

Działka nr (...)odpowiada pozahipotecznym pgr(...)i pgr(...).
W Lwh(...)gm. kat.J.jako właściciele m.in. cz. pgr(...)wpisani są:
-J. M. (1)w 1920/15360 cz.,
-S. M. (1)w 1920/15360 cz.,
-P. M.w 1920/15360 cz.,
-M. M. (3)w 1920/15360 cz.
na podstawie dekretu dziedzictwa z dnia 28 sierpnia 1924 r. A. 372/24,
-M. M. (3)w 1280/15360 cz.,
-S. M. (1)w 1280/15360 cz.,
-P. M.w 1280/15360 cz.
na podstawie dekretu dziedzictwa z dnia 26 lutego 1926 r. A. 7/26,
-E. M.w 732/15360 cz.
- mał.S. M. (2)w 297/15360 cz.,
- mał.F. M.w 297/15360 cz.,
- mał.B. M. (1)w 297/15360 cz.
na podstawie dekretu dziedzictwa z dnia 14 października 1940 r. A. 241, 534, 535/40,
-M. M. (4)w 1/8 cz. i na podstawie dekretu dziedzictwa z dnia 11 marca 1943 r. A. 21/43.
Gospodarstwo rolne położone wJ., objęte Lwh(...)gm. kat.J., stanowiło pierwotnie własność dziadków wnioskodawcy, tj.G. M. (2)iM. M. (3). Ojciec wnioskodawcy –F. M.wraz z rodzeństwem podzielili się nieformalnie tymi gruntami nabytymi w drodze dziedziczenia po rodzicach.F. M.przypadła część gruntu, na którym wybudował drewniany dom. Sąsiedni grunt przypadł bratuF. M.–P. M., który mieszkał wP.. Grunt sąsiadujący z drugiej strony z gruntemF. M.przypadł jego bratu –S. M. (1).
Matka wnioskodawcyE. M.po śmierci męża przejęła prowadzone przez niego gospodarstwo rolne. Nadto dokupiła na podstawie nieformalnej umowy sąsiadującez ich gospodarstwem parcele, które tworzyły drogę łączącą nieruchomość z drogą publiczną, a które później zostały przyporządkowane dodziałki nr (...). Dokupione parcele były użytkowane co najmniej od lat 60-tych jako składnik gospodarstwa rolnego prowadzonego przezE. M.. Nikt poza nią i jej rodziną nie korzystał z drogi dojazdowej podziałce nr (...).
Pod koniec lat 60-tych XX w.B. M. (1)jako jedyny synF.iE. M.przejął gospodarstwo rolne rodziców w drodze nieformalnej umowy darowizny zawartej z matkąE. M.. Rozpoczął budowę domu murowanego. W trakcie budowy, kiedy złożył drzewo na budowę na sąsiedniej działce jego wujkaP. M., ten zaproponował mu sprzedaż tej działki.
B. M. (1)pod koniec lat 60-tych XX w. zakupił nieformalnie odP. M.sąsiadującą z użytkowanym przez niego gruntem cz. pgr(...), która później utworzyładziałkę nr (...), i użytkuje ją rolniczo od tego czasu w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Nigdy nikt z rodziny wnioskodawcy nie miał zastrzeżeń w stosunku do wnioskodawcy w związku z tym, że użytkuje on grunt stanowiącydziałkę nr (...)położoną wJ..
W starym rejestrze katastralnym założonym dla obrębuJ.w 1961 r. pod poz.(...)wpisane były m.in. parcele katastralne:(...)i cz.(...), a jako właściciel:M. E.zK., c.W., wdowa poF.. W 1972 r. w poz.(...)obrębuJ.wpisana została pgr. kat.(...)(powstała z podziału pgr.(...),(...)), a jako osoba władająca gruntem: Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział KomunikacjiwB..
W protokole stanu władania gruntami w związku z wykonaniem nowego pomiaru – aktualizacji istniejącej mapy sporządzonym w 1978 r. wJ.jako władającego gruntem oznaczonym jakodziałki ewidencyjne: nr (...)wpisanoB. M. (1), s.F.iE..

Działka nr (...)była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, lecz nie zakończono go wydaniem AWZ, ponieważ panB. M. (1)nie zgłosił się do uwłaszczenia.
W ewidencji gruntówdziałki nr (...)są opisane jako użytki rolne zabudowane, znajdujące się w posiadaniu samoistnymB. M. (1), s.F.iE.. Ponadto w rejestrze gruntówB. M. (1)jest ujawniony jako samoistny posiadacz działek położonych wJ.o numerach:(...),(...),(...),(...)i(...), tj. gruntów o łącznej powierzchni 1,22 ha.
Nadziałce nr (...)znajduje się część budynku gospodarczego o pow. zabudowy32 m2.
Od 1982 r., tj. od wprowadzenia nowej ewidencji gruntów, była w niej ujawnionadziałka nr (...)położona wJ.o pow. 0,36 ha, a jako osoba władająca gruntem:B. M. (1), s.F.iE.. Operatem pomiarowym nr(...)
działka ewidencyjna nr (...)podzieliła się w 1996 r. nadziałki: nr (...)o pow. 0,05 ha,(...)o pow. 0,28 ha,(...)o pow. 0,01 ha i(...)o pow. 0,02 ha, co zostało ujawnione w rejestrze gruntów.
WnioskodawcaB. M. (1)jest właścicielem nieruchomości objętej KW nr(...)położonej wJ.obejmującej cz. pgr(...)orazdziałkę ewidencyjną nr (...)na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 stycznia 1972 r.
Wnioskodawca jest nadto właścicielem nieruchomości objętej KW nr(...)położonej wJ.obejmującej dz. grt.(...), dz. grt.(...), dz. grt.(...), cz. dz. grt.(...)orazdziałki ewidencyjne: nr (...)na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 17 listopada 1969 r., postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 1 września 1970 r. oraz umowy sprzedaży z dnia 22 października 1971 r.
Działki: nr (...)położone wJ.przypisane są do konta podatkowegoB. M. (1), który opłaca podatek od tych gruntów.
Nadziałce nr (...)położonej wJ.stanowiącej las, sąsiadującej zdziałką nr (...)od strony północnej uwłaszczył się na podstawie AWZ nr(...)
K. M.,s.P.iM.. Działka ta aktualnie stanowi własność uczestnikaR. M. (1),s.K.iB.i po odłączeniu z Lwh(...)została ujawniona w KW nr(...).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i kserokopii dokumentów , których formalna prawdziwość i moc dowodowa nie były kwestionowane.
Sąd oparł się także na zeznaniach świadków:I. K.iK. P.,którym dał wiarę. Ich depozycje były dla niego jasne i zgodne, znalazły nadto potwierdzenie w innych dowodach. Dlatego na ich podstawie oraz na podstawie zgodnych z nimi zeznań wnioskodawcy poczyniono ustalenia dotyczące tego, kto władał przedmiotową nieruchomością i w jakim okresie czasu.
Sąd Rejonowy dał też wiarę wnioskodawcy i na podstawie jego zeznań, znajdujących potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, poczynił ustalenia dotyczące nieformalnego podziału majątku rodzinnego wnioskodawcy, jak również ustalenia dotyczące tego, kto władał przedmiotową nieruchomością i w jakim okresie czasu.
Fakt nieformalnego podziału gospodarstwa rolnego poG. i. M. M.znalazł również potwierdzenie w relacjach uczestników:J. M. (1)iR. M. (1), którym Sąd dał w tym zakresie wiarę. W pozostałej części depozycje tych uczestników, jak również depozycje uczestniczkiB. M. (2)pominięto. W/w nie mieli wiedzy odnośnie tego, czyP. M.sprzedał gruntB. M. (1), czy otrzymał za to pieniądze, w jaki sposób we władaniu rodziny wnioskodawcy znalazła siędziałka nr (...). Twierdzenia uczestnikaR. M. (1), że jego zdaniem nie było żadnej umowy sprzedaży gruntu, oparte na tym, że wnioskodawca na propozycję sprzedaży mu lasu przez uczestnika odpowiadał zawsze, że jakby miał pieniądze, to by kupił, nie znajdowały potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, nie zostały uznane za wiarygodne. Były to tylko spekulacje uczestnika, że tak mogło być, niczym nie poparte. Sam bowiem uczestnik jednocześnie zeznał, że jego rodzina odkąd pamięta nigdy nie była w posiadaniu tych gruntów, którymi władałF. M..
W rozważaniach prawnych wskazał Sąd , że jednym ze sposobów nabycia własności nieruchomości rolnej jest tzw. uwłaszczenie uregulowaneustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz uchyleniuustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U. z 1982 r., Nr 11, poz. 81), w którejart. 4przewidziano jednakże, że pozostaje w mocy nabyta na podstawie uchylonej ustawy z 1971 r. własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne, a rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności tych nieruchomości przekazuje się sądom.
Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 w/w ustawy nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku. Ponadto w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy przewidziano, że rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu wnioskodawca wykazał, że pod koniec lat 60-tych XX wieku przedmiotowa nieruchomość tj. dz. nr(...)i nr(...)znalazła się we samoistnym władaniu wnioskodawcy .Posiadanie samoistne sprowadza się do władania rzeczą z zamiarem posiadania jej dla siebie. Na korzyść posiadacza przemawiają: domniemanie ciągłości (art. 340 k.c.i345 k.c.) oraz domniemanie, że ten kto faktycznie rzeczą włada, jest posiadaczem samoistnym (art. 339 k.c.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynikało również , że w tym czasie wnioskodawca był już współwłaścicielem części tej nieruchomości, był ujawniony w Lwh(...)gm. kat.J.jako współwłaściciel w 297/15360 cz.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy dotyczący przejęcia przez wnioskodawcę władania przedmiotową nieruchomości wprawdzie był skąpy ale niewątpliwie potwierdził , że w dacie wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, tj. w dacie 4 listopada 1971 r. wnioskodawca był posiadaczem samoistnym przedmiotowych działek, które wówczas nie były jeszcze wyodrębnione zdziałki nr (...). Stan ten uzyskał urzędowe potwierdzeniew protokole stanu władania, a następnie w ujawnieniu wnioskodawcy w ewidencji gruntów jako władającego na zasadach samoistnego posiadaniadziałką nr (...)położoną wJ..
Sąd ustalił, że ta część nieruchomości, która została oznaczona jakodziałka nr (...)i pochodzi z Lwh(...)została nabyta nieformalną umową działu spadku przezP. M.,a następnie, jak ustalono w niniejszym postępowaniu, zbyta nieformalną umową sprzedaży przezP. M.na rzecz wnioskodawcy pod koniec lat 60-tych XX w., kiedy to wnioskodawca budował dom na sąsiednim gruncie przejętym po ojcu, który jego ojciecF. M.również uzyskał w drodze nieformalnego działu spadku. Fakt dokonania nieformalnego działu spadku przez dzieciG. i. M. M.nie był kwestionowany przez uczestników i znajdował potwierdzenie w ustaleniach, iż na sąsiednich gruntach uwłaszczyło się rodzeństwo, bądź dzieci rodzeństwaF. M.– ojca wnioskodawcy.
Natomiastdziałka nr (...)została zakupiona przez matkę wnioskodawcy –E. M., co znalazło potwierdzenie w zapisach w katastralnym rejestrze gruntów, gdzieE. M.ujawniono jako właścicielkę pgr(...)i cz.(...)już w 1961 r. Następnie działka ta została przekazana wnioskodawcy przez matkę na podstawie nieformalnej umowyo charakterze nieodpłatnym, którą należy w związku z powyższym zakwalifikować jako darowiznę i miało to miejsce pod koniec lat 60-tych XX w., kiedy to wnioskodawca przejął prowadzenie całego gospodarstwa rolnego. Nadto ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w/w działki miały charakter nieruchomości rolnej, wchodziły w skład zabudowanego gospodarstwa rolnego wnioskodawcy o łącznej powierzchni 1,22 ha położonego wJ.. Nie budzi wątpliwości również to, że wnioskodawca w dacie wejścia ustawy uwłaszczeniowej użytkował rolniczo te grunty, a zatem mógł zostać uznany za rolnika w rozumieniu tej ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że wnioskodawca nabyłz dniem 4 listopada 1971 r. z mocy samego prawa prawo własności przedmiotowych działek, z tym, że odnośniedziałki nr (...), która powstała z cz. nieruchomości obj. Lwh(...)nabycie dotyczyło 15036/15360 cz., tj. takiego udziału we współwłasności nieruchomości, który stanowił różnicę pomiędzy całością (15360/15360 cz.), a przysługującym wnioskodawcy zgodnie z zapisem na karcie(...)
  Lwh(...)udziałem wynoszącym 297/15360 cz. W takiej sytuacji wniosek w pozostałym zakresie, tj. co do żądania uwłaszczenia odnośnie udziału przekraczającego 15036/15360 cz. we własnościdziałki nr (...), oddalono w pkt 2 postanowienia.

O kosztach orzekł Sąd na podstawieart. 520 § 1 k.p.c., czyli stosownie z ustanowioną w tym przepisie regułą dotyczącą kosztów postępowania nieprocesowego, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez uczestnikaR. m.(1)w całości.
Skarżący zarzucił Sądowi I instancji dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym , przez przyjęcie:

1
że wnioskodawca , który we wniosku twierdził , żedziałkę nr (...)nabył na podstawie ustnej umowy sprzedaży zawartej w 1970 r. z jego wujemP. M., zaśdziałkę nr (...)odE. M.,, przy okazji ”sprzedaży nieruchomości wpisanej w KW nr(...), nabył je na podstawie ustnych umów sprzedaży i darowizny zawartych pod koniec lat 60-tych XX wieku ,

2
niewyjaśnienie sprzeczności wynikającej z konfrontacji ustaleń Sadu z twierdzeniami wnioskodawcy i rzeczywistą treścią umowy z 22 października 1971 r., treściąksięgi wieczystej KW nr (...)oraz treścią wniosku ,

3
błędne przyjęcie , ze zapisy o władaniu gruntem przez wnioskodawcę, prowadzone dla celów podatkowych potwierdzają zasadność wniosku

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania .
W uzasadnieniu środka odwoławczego uczestnik podnosił, że ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji, a w szczególności , że wnioskodawca uzyskał sporne działki już pod koniec lat 60-tych ubiegłego wieku, na podstawie nieformalnej umowy sprzedaży i darowizny podczas, gdy sam wnioskodawca twierdził we wniosku , ze jedną drugą działkę nabył w drodze ustnego zakupu w 1970 r. odP. M.i od marki w 1971 r. W takiej sytuacji powstaje pytanie w jakim czasie rzeczywiście wnioskodawca nabył te działki . Zdaniem uczestnika okoliczności sprawy wskazują, iż miało to miejsce później niż przyjmuje Sąd .Skoro wnioskodawca w latach1969 – 1972 stawał się właścicielem innych nieruchomości to nic nie stało na przeszkodzie by uregulować wtedy także własność przedmiotowych działek . Tymczasem wnioskodawca nawet nie zgłosił się do uwłaszczeń . Taka postawa wnioskodawcy świadczy , ze nie w dniu 4 listopada 1971 r. nie czół się właścicielem przedmiotowych działek. Prowadzone dla celów podatkowych dokumenty z 1978 r. nie mogą przesądzać o tym , że wnioskodawca spełniał warunki uwłaszczenia .

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja uczestnika jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu .
Apelacja w istocie zarzuca tylko naruszenie prawa procesowego i jest wymierzona w podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia .
Uchybienie, na które zwraca uwagę apelacja w zakresie faktycznej strony sprawy, sprowadza się do zarzutu naruszenia przepisuart. 233 k.p.c.Przepis ten natomiast w powiązaniu z treściąart. 328 § 2 k.p.c.wymaga od Sądu, by przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego uwzględnił wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu, wszechstronnie rozważył zebrane dowody oraz wskazał kryteria i argumentację pozwalającą Sądowi wyższej instancji i skarżącemu na weryfikację jego decyzji polegającej na uznania jednych dowodów za wiarygodne, a innych za niewiarygodne (zob. postanowienie SN z dnia 18 marca 2003 roku, IV CKN 1856/00, Lex Nr 109422) . Sąd Rejonowy wywiązał się z tego zadania, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszechstronnie rozważył zebrany w sprawie materiał, powołał dowody, na których oparł swoje ustalenia faktyczne. Uzasadnienie zawiera również wskazanie jednoznacznych kryteriów kontroli dowodów oraz argumentację, pozwalającą Sądowi Odwoławczemu na weryfikację dokonanej oceny z punktu widzenia reguł z przepisuart. 233 § 1 k.p.c.
Należy więc podkreślić, że ustalenia faktyczne Sądu I instancji dokonane w sprawie są prawidłowe i znajdują pokrycie w materiale dowodowym w niej zgromadzonym. Sąd Okręgowy podziela je i przyjmuje za własne, w szczególności jeśli chodzi stan własnościowy nieruchomości, oraz tytuł i termin rozpoczęcia korzystania z przedmiotowej działek przez wnioskodawcę. Należy więc uznać, że zarzuty w omawianym zakresie są nieuzasadnione. W szczególności nie dyskredytuje dokonanych ustaleń zauważona przez apelującego rozbieżność miedzy twierdzeniami zawartymi we wniosku na jego poparcie, a twierdzeniami złożonymi w sprawie na których ostatecznie Sąd je oparł. Taką rozbieżność usprawiedliwia upływ czasu oraz wiek wnioskodawcy(74 lata). Jednak bardziej przekonujące są zeznania wnioskodawcy złożone przed Sądem, zwłaszcza w powiązana przyczynowym wyjaśniającym okoliczności uzyskania tych działek . Wnioskodawca rozpoczął budowę swojego domu w latach 1967-1968, a więc wtedy musiała wystąpić potrzeba dodatkowej powierzchni na złożenie materiału budowlanego. Fakt nieformalnego zakupu potrzebnego na to placu. odP. M.potwierdza chociażby okoliczność , pomimo wielu lat władaniadziałką nr (...)o pow. 0,05 ha, nikt więcej nie zgłaszał pretensji do wnioskodawcy, w tym również następcyP. M.. Sam fakt braku wymaganej formy tej sprzedaży wyjaśnia okoliczność , że samP. M.nie miał uregulowanej własności tej działki , bo jak to ustalił Sad uzyskał ją w drodze nieformalnego działu spadku po dziadkach wnioskodawcy, tj.G. M. (2)iM. M. (3). To wtedy ojciec wnioskodawcy –F. M.wraz z rodzeństwem podzielili się nieformalnie gruntami nabytymi w drodze dziedziczenia po rodzicach i jemu przypadła część gruntu , który potem otrzymał wnioskodawca a sąsiedni grunt przypadł bratuF. M.–P. M., który mieszkał wP..
Podobnie rzecz wygląda odnośniedziałki nr (...)uzyskanej od matkiE. M.ona również nabyła nieformalnie ten grunt , który funkcjonalnie stanowił drogę . Nie sposób więc wyobrazić sobie by wnioskodawca przejmował od niej gospodarstwo bez tej działki , która wprawdzie ma zaledwie 1 ar powierzchni, ale jak to widać z map stanowi jedyne połącznie siedliska gospodarstwa wnioskodawcy z drogą publiczną. Relacje świadkówI. K.iK. P.doskonale naświetlają powyższe okoliczności.

Tak jak wskazywał Sąd I instancji na podstawieart. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(Dz. U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250) wchodząca w skład gospodarstwa rolnego nieruchomość, która w dniu wejścia w życie ustawy znajdowała się w samoistnym posiadaniu rolnika, staje się z mocy prawa jego własnością, jeżeli on sam lub jego poprzednicy objęli tę nieruchomość w posiadanie na podstawie umowy zawartej z pominięciem wymaganej przez prawo formy. Warto tu więc mieć na uwadze , że już ten pierwszy nieformalny obrót nieruchomościami wynikły z działu spadku po dziadkach wnioskodawcy uzasadniałby zastosowanie powołanej ustawy . Fakt , że wnioskodawca wtedy nie uregulował w tym trybie własności tych działek nie jest jasny, ale tez nie wyklucza ustaleń Sądu mających mocne oparcie w dowodach. Warto natomiast zwrócić uwagę , że działowych gruntach uwłaszczyli się następcyP. M.. Wiadomo też , że w toku uwłaszczeń było sporo niedociągnięć , które zresztą stały się przyczyną uchylenia omawianej ustawy.

Odnosząc się zaś do kwestionowanej w apelacji samoistności posiadania wnioskodawcy jako przesłanki nabycia własności przez uwłaszczenie, należy zauważyć, że ustawa z dnia 26 października 1971 r. nie zawiera własnego pojęcia posiadania samoistnego. Należy więc odwołać się do zasady jednolitości systemu prawnego i pojęciu „posiadanie samoistne” użytemu w art. 1 ust. 1 w/w ustawy nadać taką samą treść, jaka wynika zart. 336 k.c.Zgodnie zart. 336 k.c.posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Nawet efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania (por.uchwała SN z dnia 21 października 1983 r., III CZP 48/83, OSNC z 1984 r., nr 4, poz. 71). Obowiązują tu również domniemania zart. 339 k.c., że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym i zart. 340 k.c.domniemanie ciągłości posiadania W sprawie nie zostały zgłoszone żadne dowody, które by obalały te domniemania .

Skoro Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń i trafnie zastosował do nich prawo to apelacja uczestnika jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Z tych względów orzekł Sąd Okręgowy jak w sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.czyli zgodnie z wyrażoną w nim reguła , że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.