Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 827/12
Data wyroku: 2012-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Myszkowska, Wiesława Kuberska, Anna Miastkowska
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 k.c.

Sygn. akt: I ACa 827/12
I ACz 1007/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Miastkowska

Sędziowie:

SA Alicja Myszkowska (spr.)
SA Wiesława Kuberska

Protokolant:

st.sekr.sądowy Grażyna Michalska

po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaM. S.
przeciwkoB. S.
o uznanie umowy za bezskuteczną
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt II C 998/11
oraz zażalenia pozwanej od postanowienia zawartego w punkcie 3 wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt II C 998/11

1
oddala apelację;

2
z zażalenia pozwanej zmienia punkt 3 wyroku w ten sposób, że zasądza odM. S.na rzeczB. S.kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

3
zasądza odM. S.na rzeczB. S.kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sygn. akt  I ACa 827/12
I ACz 1007/12

UZASADNIENIEZaskarżonym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowyw Łodzi oddalił powództwoM. S.przeciwkoB. S.o uznanie umowy za bezskuteczną, nie obciążając powódki zwrotem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu oraz nie obciążając powódki zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej.Sąd Okręgowy oparł powyższe rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych:
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy dla(...)wŁ.w sprawie o sygn. akt II Ns 628/04 przyznałK. B. (1)m.in. zabudowaną nieruchomość położoną wŁ.przyul. (...)o powierzchni 1.358 m2, dla której w tym Sądzie urządzona jestksięga wieczysta o numerze (...), oznaczona w rejestrze gruntów jakodziałka numer (...)obrębu(...)położona przyul. (...)o wartości 580.000 zł i zasądził odK. B. (1)na rzeczM. S.kwotę 209.717,37 zł tytułem spłaty pieniężnej.K. B. (1), chcąc sprzedać powyższą nieruchomość w listopadzie – grudniu 2009 r., zamieścił ogłoszenie w gazecie.
Przed dokonaniem sprzedaży powyższej nieruchomościK. B. (1)poinformował pozwaną, że jest jej właścicielem i oczekuje na rozprawę apelacyjną w sprawie o podział majątku. Dopiero po jej rozstrzygnięciu pozwana spotkała się zK. B. (1)u notariusza.K. B. (1)przyznał się pozwanej, że jest zobowiązany do spłaty powódki na podstawie postanowienia sądu. Pozwana zapoznała się z treścią orzeczenia sądu, z którego wynikało, żeK. B. (1)jest zobowiązany do zapłaty powódce ponad 200.000 zł.Pozwana dowiedziała się odK. B. (1), że kupował on od developera mieszkanie w bloku. Mężczyzna mówił jej, że ma także działkę nad morzem i tam się będzie budował.B. S.zdecydowała się na kupno przedmiotowej nieruchomości, ponieważ podobał się jej dom i jego lokalizacja.W dniu 30 kwietnia 2010 r. przed notariuszemK. B. (2)została zawarta umowa sprzedaży, na podstawie którejK. B. (1)sprzedałB. S.zabudowaną nieruchomość położoną wŁ.przyul. (...), oznaczonej jakodziałka nr (...)o obszarze 13 arów 58 m2uregulowaną wksiędze wieczystej KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy(...)wŁ.XVI Wydział Ksiąg Wieczystych.Podczas podpisywania aktu notarialnegoK. B. (1)oświadczył, że jest jedynym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, uzyskanej przez niegow wyniku zniesienia współwłasności dokonanego między nim aM. S.przez Sąd postanowieniem o sygn. akt II Ns 628/04, która stanowi jego majątek osobisty, ponieważ należący do niego uprzednio udział we współwłasności tajże nieruchomości nabył w drodze kupna na podstawie umowy sprzedaży z dnia 14 maja 1997 r. nr Rep.(...), będąc wówczas kawalerem, a umów majątkowych małżeńskich z żoną swoją nie zawierał.Przed podpisaniem umowy kupująca zapłaciła sprzedającemu część ceny sprzedaży w kwocie 150.000 zł, która to stanowiła zaliczkę uzgodnioną przez strony w umowie przedwstępnej sprzedaży. Pozostałą część ceny sprzedażyw kwocie 450.000 złB. S.zobowiązała się zapłacićK. B. (1)w terminie najpóźniej do 14 lipca 2010 r.W chwili zawarcia umowy sprzedaży wksiędze wieczystej KW (...), prowadzonej dla nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)nie istniał żaden zapis, który wskazywałby na zakaz zbywania, czy też obciążania nieruchomości, ustanowienie hipoteki, ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu.W dniu 23 kwietnia 2010 r. pozwana wpłaciła na kontoK. B. (1)150.000 zł, w dniu 26 maja 2010 r. kwotę 20.000 zł, w dniu 10 czerwca 2010 r. kwotę 50.000 zł, zaś w dniu 18 czerwca 2010 r. kwotę 50.000 zł. Reszta pieniędzy została przelana przez bank. W dniu 30 czerwca 2010 r.K. B. (1)posiadał na koncie całość kwoty uzyskanej z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości i wtedy się wyprowadził.Około 50% otrzymanych od pozwanej pieniędzy z tytułu sprzedaży nieruchomościK. B. (1)przeznaczył na spłatę pożyczki zaciągniętej przez niego u osoby prywatnej. Część pieniędzy zainwestował w ruchomości związane z jego działalnością - motoryzacją. Ruchomości zostały nabyte przez inną osobę, ponieważ działalnośćK. B. (1)nie jest zarejestrowana we Francji na jego nazwisko.K. B. (1)założył rodzinę we Francji. Część pieniędzy ze sprzedaży nieruchomości - około 100.000 złK. B. (1)zamierza przeznaczyć na kupno mieszkania dla córki. Powyższa kwota znajduje się u rodziny mężczyzny we Francji.K. B. (1)nie dokonywał zakupu innych nieruchomości.Powódka chciała, abyK. B. (1)część pieniędzy, które powinien jej zapłacić, przeznaczył na zakup mieszkania ich dzieciom. Pieniądze z tytułu spłaty pieniężnej powódki przezK. B. (1)były regulowane podczas ich spotkań.Postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym(...)wŁ.umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte z wnioskuK. B. (1)przeciwkoM. S.co do alimentów zaległych i bieżących na rzecz wierzycielaP. B..Powódka, chcąc powiadomić Urząd Skarbowy(...)o tym, że nie jest już współwłaścicielem nieruchomości położonej wŁ.przy
ul. (...), dowiedziała się, że wskazana nieruchomość została sprzedana przezK. B. (1).W dniu 31 maja 2010 r. i 25 czerwca 2010 r.M. S.wniosła o wszczęcie egzekucji przeciwkoK. B. (1)z rachunków bankowych dłużnika i nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), będącej własnością dłużnika.W dniu 28 czerwca 2010 r. powódka wniosła o wpisanie w dziele IIIksięgi wieczystej KW nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy(...)wŁ.dla tej nieruchomości, wzmianki o toczącej się egzekucji z nieruchomości w sprawie KM 2715/10, należącej do dłużnikaK. B. (1).Pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym(...)wŁ.zawiadomiłB. S.o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przeciwkoK. B. (1)i zajęciu na podstawieart. 895 k.p.c.jego wierzytelności należnych mu odB. S.z tytułu sprzedaży przez dłużnikaK. B. (3)K.-S.przedmiotowej nieruchomości.Pismem z dnia 22 lipca 2010 r. powódka zawiadomiła Prokuraturę Rejonową(...)wŁ.o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przezK. B. (1), polegającego na udaremnieniu wykonania orzeczenia sądu - prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego(...)wŁ., sygn. akt II Ns 628/04, poprzez udaremnienie zaspokojenia wierzycielaM. S.przez to, żeK. B. (1)zbył jedyny składnik majątku, z którego mogła być prowadzona egzekucja, mająca na celu zaspokojenie roszczeniaM. S., wynikającego z w/w tytułu wykonawczego oraz ukrywanie środków uzyskanych z jego sprzedaży, tj. przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.B. S.była świadkiem w sprawie karnej prowadzonej przeciwkoK. B. (1).Dane od nabywcy nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), powódka uzyskała w Wydziale Ksiąg Wieczystych. Pojechała wtedy do pozwanej do domu, gdzie jej nie zastała, zostawiła swój numer telefonuu sąsiada pozwanej.B. S.otrzymała od powódki w dniach 2 lipca i 19 lipca list zwykły oraz polecony, jak również pismo od komornika.W dniu 4 lipca 2010 r. pozwana skontaktowała się z powódką.M. S.poinformowała ją, żeK. B. (1)sprzedał przedmiotową nieruchomość, chcąc wyzbyć się majątku i uniknąć spłaty powódki.M. S.namawiała pozwaną, aby ta wycofała się z transakcji. Pozwana twierdziła, że nieruchomość jej się podoba i nie zamierza rezygnować z jej kupna. Ponadto poinformowała powódkę, że zapłaciłaK. B. (1)150.000 zł, a 450.000 zł bank miał przekazać mu14 lipca. Powódka powiedziała pozwanej, że złożyła wnioseko zabezpieczenie, zaproponowała jej przejęcie długu, skontaktowanie sięz mecenasem, komornikiem.Powódka ostrzegała pozwaną o możliwości zablokowania przez bank przelewu pieniędzy na kontoK. B. (1). ProsiłaB. S.o numer kontaK. B. (1), zapewniając ją jednocześnie, że jeśli to zrobi, to nie będzie jej skarżyć.Rozmowa między stronami odbyła się po przelaniu pieniędzyK. B. (1)przez pozwaną i bank.Postanowieniem z dnia 6 października 2010 r. Sąd Rejonowy(...)w Łodzi w sprawie o sygn. akt II 1 Co 12544/10 nakazałK. B. (1)złożenie wykazu jego majątku z wymienieniem należących doniego rzeczy imiejsca, w którym one się znajdują, przypadających jemu i innych praw majątkowych oraz złożenie przyrzeczenia, że przedstawiony przez niego wykaz majątku jest prawdziwyi zupełny. W toku postępowaniaK. B. (1)potwierdził, że w ramach umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości otrzymał od pozwanej kwotę 600.000 zł. Nie wskazał, gdzie znajdują się te środki. Podał, że kwotę tą przeznaczył w znacznej części na zwrot zaciągniętych długów, nie wskazując kim są wierzyciele.
W ocenie Sądu OkręgowegoK. B. (1)nie dokonał czynności prawnejz pokrzywdzeniem powódki, a pozwana nie uzyskała z tego tytułu korzyści majątkowej w rozumieniuart. 527 § 2 k.c.Otrzymując od pozwanej tytułem zapłaty za zakup nieruchomości 600.000 złK. B. (1)nie stał się niewypłacalny wobec powódki, gdyż wspomniane świadczenie stanowiło ekwiwalent sprzedanej nieruchomości. Powódka nie wykazała nadto, by powyższa kwota nie znajdowała się w majątkuK. B. (1). Nie doszło także do wykazania, by pozwana zakupując nieruchomość odK. B. (1), działała w złej wierze. Tym samym powództwo podlegało oddaleniu.Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka, zaskarżając gow zakresie pkt. 1. i zarzucając naruszenie:1. prawa materialnego, tj.art. 527 § 1 k.c.polegające na jego niewłaściwej wykładni poprzez przyjęcie, że wskutek zawarcia umowy sprzedaży pozwana nie uzyskała korzyści majątkowej,2. przepisów postępowania:⚫tj.art. 232 zd. 2 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c.poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości w sytuacji, gdy sąd przyjął wartość przedmiotowej nieruchomości przyul. (...)w sposób arbitralny, nie opierając konkretnej kwoty na materialne dowodowym zgromadzonym w sprawie,art. 233 k.p.c.w zw. zart. 3 k.p.c.poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała charakter dowolnej, polegające na tym, że sąd nie rozważył wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy, wyciągnąłz całokształtu materiału dowodowego wnioski, które nie pozostająw związku przyczynowo – skutkowym z poszczególnymi dowodami,w szczególności:-uznał, że dłużnikK. B. (1)otrzymał od pozwanej ekwiwalentną kwotę za przedmiotową nieruchomość, podczas gdy wartość nieruchomości nie została ustalona, a Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy,- przyjął, że powódka nie udowodniła, iżK. B. (1)zawierającz pozwaną umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w dniu30 kwietnia 2010 r. działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, skoro z zeznańK. B. (1)złożonych w toku postępowania wynika, iż pieniądze ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na spłatę innych pożyczek, a więc zaspokojenie innych wierzycieli, zaś w sprawieo wyjawienie majątku przed Sądem Rejonowym(...)
wŁ., w trakcie posiedzenia, które odbyło się już po sprzedaży nieruchomości, zaprzeczył by posiadał jakiś majątek ruchomy lub nieruchomy,- uznał, że pozwana nie wiedziała, żeK. B. (1), sprzedając nieruchomość, działał z pokrzywdzeniem wierzycieli, pomimo iż nie zakwestionował okoliczności, że pozwana przy zawieraniu umowy przedwstępnej znała treść postanowienia o zniesieniu współwłasnościz 19 sierpnia 2009 r., z którego wynikało, że dłużnikowi nie przypadają żadne inne nieruchomości lub ruchomości, które mogłyby stanowić zabezpieczenie dla spłaty powódki, jak również wskazywało na wysokość zadłużeniaK. B. (1)wobec powódki,- przyjął, że wskutek czynności prawnej - zawarcia umowy sprzedaży nieruchomościK. B. (1)nie stał się niewypłacalny, w sytuacji gdy egzekucja wobec niego okazała się bezskuteczna, postępowaniew przedmiocie wyjawienia majątku nie przyniosło rezultatów, a toku postępowania karnego o czyn zart. 300 § 2 k.k., tj. utrudnianie dochodzenia roszczeń nie znaleziono żadnego majątku, z którego powódka mogłaby się zaspokoić,- kategorycznie uznał, że pozwana nie wiedziała o zamiarze pokrzywdzenia powódki przezK. B. (1), pomimo iż powódka kontaktowała się z pozwaną jeszcze przed dniem rozmowy „na żywo", informowała ją o tym, iżK. B. (1)nie wywiązuje się z obowiązku spłaty wynikającegoz postanowienia Sądu Rejonowego o zniesieniu współwłasności.W następstwie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosłao zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1. i uznanie za bezskuteczną wobec wierzyciela - powódki - czynności prawnej dłużnika,K. B. (1), polegającej na dokonaniu na rzecz pozwanejB. S., mocą aktu notarialnego sporządzonego w dniu 30 kwietnia 2010 r. przed notariuszemK. B. (2)w kancelarii notarialnej wŁ., Rep. A Nr(...)sprzedaży zabudowanej nieruchomości położonej wŁ., obecnie przyulicy (...)bez numeru (poprzednio przyulicy (...)bez numeru), dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy(...)wŁ., XVI Wydział Ksiąg Wieczystychksięga wieczysta KW nr (...)) oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu przed Sądem I i II instancji wg norm przepisanych, a w razie nieuwzględnienia powyższych wniosków o uchylenie wyroku w całościi przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania wrazz rozstrzygnięciem o kosztach instancji odwoławczej.W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym wg norm przepisanych.Pozwana wywiodła nadto zażalenie od rozstrzygnięciaw przedmiocie kosztów zastępstwa adwokackiego, zawartego w pkt. 3. wyroku z dnia 30 kwietnia 2012 r., zarzucając naruszenie:-art. 102 k.p.c.poprzez jego nieprawidłowe zastosowaniei w konsekwencji nie obciążenie powódki kosztami zastępstwa procesowegow postępowaniu rozpoznawczym, podczas gdy prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne oraz wynik postępowania uzasadniały zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej rzeczonych kosztów,-art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów oraz brak rozważania całokształtu okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło Sąd Okręgowy do nieuzasadnionego zastosowania wobec powódki dobrodziejstwa instytucji określonej wart. 102 k.p.c.,-art. 328 § 2 k.p.c.poprzez brak wskazania w pisemnych motywach wyroku okoliczności uzasadniających odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania, mieszczących się w zakresie pojęcia „szczególnie uzasadniony wypadek", o jakim mowa jest wart. 102 k.p.c.W następstwie tak sformułowanych zarzutów pozwana wniosłao zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego. Nadto wniosłao zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym według norm przepisanych.Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.Apelacja nie jest zasadna.Skarżąca skoncentrowała wniesioną apelację przede wszystkim wokół zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, wynikającego z dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zarzutu tego nie można jednak podzielić, bowiem Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie nie naruszył zasady zawartej wart. 233 § 1 k.p.c., nakazującej aby sąd oceniał wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd Okręgowy wydając wyrok wziął pod uwagę zebrane dowody i przeanalizował je, wskazując jakie okoliczności uznał za udowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ze zgromadzonego materiału dowodowego Sąd Okręgowy wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, a dokonana przez niego ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać.Biorąc pod uwagę charakter roszczenia, zawartego w pozwie, podkreślić należy, że całokształt ustawowych przesłanek, warunkujących uwzględnienie skargi paulińskiej, które trafie wyliczył Sąd I instancji, musi być spełniony kumulatywnie. Powyższe oznacza, że brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość uznania czynności dokonanej przez dłużnika z osobą trzecią za bezskuteczną wobec wierzyciela.W niniejszej sprawie niewątpliwe jest dokonanie czynności prawnej przezK. B. (1)z pozwaną w postaci sprzedaży nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...). Odmiennie jednak niż czyni to skarżąca, nie można upatrywać w niej czynności, stanowiącej źródło korzyści dla pozwanej, uzyskanej kosztem majątku dłużnika (K. B.), przy jednoczesnym spowodowaniu skutku w postaci pokrzywdzenia wierzyciela. Omawiana sprzedaż, jako rodzaj umowy zobowiązującej do wzajemnych, obustronnych świadczeń, spowodowała wprowadzenie określonej wyżej nieruchomości do majątku pozwanej.K. B. (1)nie zmniejszył jednakw następstwie zawarcia tej umowy aktywów, wchodzących w skład jego majątku. Uzyskał bowiem świadczenie pieniężne od pozwanej, które odpowiadało umówionej cenie. Z tego też względu stanowiło ono ekwiwalent sprzedanej nieruchomości.Wbrew twierdzeniom skarżącej wartość sprzedanej nieruchomości nie została ustalona w sposób arbitralny, lecz w oparciu o będące podstawą ustaleń faktycznych postanowienie Sądu Rejonowego(...)wŁ.z dnia 19 sierpnia 2009 r. ( sygn. akt II Ns 628/04 ), czyli dokument urzędowy. W postanowieniu tym została określona wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości na kwotę 580.000 zł. W akcie notarialnym, obejmującym umowę sprzedaży tej nieruchomości podano kwotę wyższą - 600.000 zł, za którąK. B. (1)zobowiązał się sprzedać nieruchomość. Ujawniająca się na podstawie obu wskazanych dokumentów różnica nie wspiera twierdzeń skarżącej o uzyskaniu korzyści majątkowej,w rozumieniuart. 527 § 1 k.c., przez pozwaną. Ustalenie ceny, jako odpowiednika wartości przedmiotu sprzedaży, jest bowiem kwestią porozumienia stron, które zostało osiągnięte między nimi wobec zgody pozwanej na zakupienie nieruchomości za kwotę 600.000 zł. Zakupienie przez nabywcę nieruchomości po cenie wyższej od wartości rynkowej, spowodować może jedynie jego stratę, nie zaś stratę sprzedającego. DlaK. B. (1)omawiana transakcja była zatem korzystna, gdyż zdołał on sprzedać nieruchomość, uzyskując dodatkowe 20.000 zł. Ze względu na to, że cena została faktycznie zapłacona przez pozwaną, w majątkuK. B. (1)pojawiło się 600.000 zł, nie prowadząc do jakiekolwiek pogorszenia jego sytuacji majątkowej z punktu widzenia wypłacalności względem skarżącej.Chociaż zgodzić się należy ze skarżącą, że wartość nieruchomości nie jest stała i ulega zmianom pod wpływem sytuacji na rynku, na tle rozpoznawanej sprawy nie sposób jest uznać, że wartość nieruchomości przyul. (...), podana w postanowieniu o podziale majątku z dnia19 sierpnia 2009 r., uległa zmianie. Wprawdzie skarżąca wnosiłao dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia faktycznej wartości tej nieruchomości, nie uzasadniła swego wniosku wystąpieniem takich zmian na rynku nieruchomości, które wpłynąć miały na wycenę tej, będącej przedmiotem transakcji z dnia30 kwietnia 2010 r. Skarżąca nie wskazała przy tym o ile, jej zdaniem, wartość rynkowa nieruchomości uległa zmianie i czy była to zmiana wiążąca się ze wzrostem, czy też spadkiem jej wartości. Tym samym, wobec zbędnego charakteru omawianego wniosku dowodowego i ustalenia wartości nieruchomości na podstawie orzeczenia Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy trafnie wniosek ten oddalił, nie naruszającart.232 zd. 2 k.p.c.w zw.zart. 278 § 1 k.p.c.Jako prawidłowe jawi się także ustalenie Sądu I instancji, żeK. B. (1), zawierając z pozwaną umowę sprzedaży w dniu 30 kwietnia 2010 r. nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Jak już bowiem wskazano we wcześniejszych rozważaniach w zamian za sprzedaną nieruchomość, uzyskał on ekwiwalentne świadczenie pieniężne ( 600.000 zł ), ujawniając tę okoliczność także w postępowaniu o wyjawienie majątku. Chociaż znaczną część tej kwoty przeznaczył na spłatę zobowiązań zaciągniętych wobec innych wierzycieli, nie można mu, co do zasady, czynić zarzutu z tego tytułu, gdyż spoczywał na nim obowiązek spełnienia świadczenia( wyrok SN z dnia 23 listopada 2005 r., II CK 225/05, lex nr 369449 ).Nie można zatem przypisaćK. B. (1)dążenia do pokrzywdzenia skarżącej, skoro w dniu 30 kwietnia 2010 r. dokonał czynności odpłatnej, uzyskując z tytułu zapłaty ceny kwotę, która znalazła się w jego majątku. Okoliczności podniesione zatem w apelacjio niewypłacalnościK. B. (1)nie znajdują potwierdzeniaw zgromadzonym materialne dowodowym.Odnosząc się natomiast do argumentu bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko niemu, czy braku rezultatów postępowaniao wyjawienie majątku, stwierdzić należy, że okoliczności te nie zostały objęte ustaleniami Sądu Okręgowego. Na marginesie należy więc jedynie podnieść, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwkoK. B. (1)zostało umorzone na wniosek skarżącej, samo zaś wyjawienie majątku doprowadziło do ustalenia, że w wyniku sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, do jego majątku weszła kwota 600.000 zł. Dalsze przeznaczenie jej na spłatę zobowiązań wobec innych wierzycieli, czy na zakup ruchomości, o których zeznałK. B. (1), nie jest równoznacznez wyzbyciem się przez niego majątku ze szkodą dla skarżącej.W sprawie nie została również wykazana przesłanka wiedzy osoby trzeciej – pozwanej – o działaniuK. B. (1)z pokrzywdzeniem skarżącej. Powyższy wniosek jest oczywisty nie tylko z uwagi na to, żew ogóle nie można mówić o takim charakterze działania dłużnika, skoro nie umniejszył on wartości swego majątku w wyniku zawarcia umowy sprzedaży, ale i ze względu na to, że nie istniało w księdze wieczystej, dotyczącej przedmiotowej nieruchomości żadne ostrzeżenie o zakazie jej zbywania. Tym samymK. B. (1)w ramach przysługującego mu i nie ograniczonego prawa własności, mógł skutecznie rozporządzić tym prawem. Pozwana nie miała zatem podstaw, by przypuszczać, żeK. B. (1)zobowiązał się do sprzedania nieruchomości w celu udaremnienia zaspokojenia roszczeń skarżącej.Istotne jest przy tym, że pozwana zawierając umowę, znała spoczywające na niej zobowiązanie pieniężne z tytułu zapłaty ceny, a więc i skutki jego wykonania dla majątku dłużnika, równoznaczne z uzyskaniem przez niego kwoty 600.000 zł. Kwota ta, jako jeden ze składników majątku dłużnika, umożliwiłaby mu spłatę wierzytelności wobec skarżącej, zwłaszcza że na chwilę wytoczenia powództwa wymagalna była tylko jedna rata świadczenia, ustalona postanowieniem o podziale majątku wspólnego, ze spłatą którejK. B. (1)zalegał. Z tych też względów zakupienie przez pozwaną przedmiotowej nieruchomości, pomimo próby powstrzymania jej przez skarżącą, nie stanowi o istnieniu po jej stronie świadomości dokonywania przezK. B. (1)krzywdzących dla wierzyciela czynności.Uznając zatem apelacjęM. S.jedynie za nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji oraz trafnymi wnioskami, Sąd Apelacyjny oddalił przedstawioną apelację, orzekając na podstawieart. 385 k.p.c.O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekłw pkt. 3. wyroku na podstawieart. 102 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c., zasadzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.700 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej, wskazane w § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2in principiorozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu( Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348 ze zm.).Stosując zasadę słuszności przy orzekaniu o kosztach Sąd Apelacyjny wziął pod uwagę sytuację majątkową powódki, będącą przyczyną zwolnienia jej od kosztów sądowych w sprawie, przy jednoczesnym braku wpływu tego zwolnienia na obowiązek zwrotu kosztów stronie przeciwnej.Co się zaś tyczy zażalenia pozwanej wywiedzionego od rozstrzygnięcia zawartego w pkt. 3. wyroku z dnia 30 kwietnia 2012 r., podlega ono uwzględnieniu, prowadząc do zasądzenia odM. S.na rzeczB. S.kwoty 3.600 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wynikających z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Chociaż nie można podzielić zarzutu skarżącej o naruszeniu przez Sąd I instancjiart. 328 § 2 k.p.c., gdyż Sąd ten wyjaśnił motywy zastosowania przy orzekaniu o kosztachart. 102 k.p.c., niemniej jednak całkowite nieobciążenie powódki zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanej, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie jest uzasadnione.Zważyć bowiem należy, że chociaż powódka w niniejszej sprawie została zwolniona od kosztów sądowych, zwolnienie to nie uwalnia samo przez się strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Sąd może wprawdzie odstąpić od nałożenia na stronę obowiązku zwrotu kosztów procesu na podstawieart. 102 k.p.c., jednakże ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione", ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu, która następuje niezależnie od przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych.Zastosowanieart. 102 k.p.c.powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego(zob. post. SN z 14.1.1974 r.,II CZ 223/73,L.).Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że sytuacja majątkowa powódki nie została przez niąw sposób szczegółowy określona. W załączonym oświadczeniu majątkowym powódka nie wskazała bowiem wysokości dochodów, z których się utrzymuje. Pomimo tego, że oświadczenie to spowodowało objęcie jej dobrodziejstwem zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie, z punktu widzenia obowiązku zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej, nie jest wystarczające dla uznania jej całkowitej niemożności wykonania tego obowiązku. Nie może przy tym umknąć uwadze, że powódka inicjując niniejsze postępowanie, winna liczyć się z ryzykiem przegranej i poniesienia kosztów z tego tytułu. Tym samym powinna zabezpieczyć niezbędne środki finansowe na ten cel, zwłaszcza że wystąpienie na drogę sądową nie było nagłe, o czym świadczy chociażby poprzedzenie go egzekucją komorniczą.W tym stanie rzeczy orzeczono na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw.zart. 397 § 2 k.p.c., jak w punkcie 2. sentencji wyroku.