Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 945/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Teresa Kolbuc, Mariusz Broda, Magdalena Bajor-Nadolska
Słowa kluczowe: Nieważność Postępowania
Podstawa prawna: art. 379 pkt. 4 kpc ; art. 75 par. 3 w  zw. z art. 75 par. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 27.07.2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych  (j.t. Dz.U. z 2013r. , poz. 427)
Teza: Przewidziane w treści art. 75 par. 3 wz wz art. 75 par. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 27.07.2001r. (j.t. Dz.U. z 2013r. , poz. 427) Prawo o ustroju sądów powszechnych  uprawnienie do przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe  przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości , w związku z czym nie może być przekazane innej osobie , w tym sekretarzowi lub podsekretarzowi stanu. Decyzja o takim przeniesieniu, podjęta przez jedną z tych dwóch ostatnio wymienionych osób , jest wadliwa (bezprawna) ,a sędzia którego ona dotyczy nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w obszarze sądu , do którego został przeniesiony. Taki skład sądu  pozostaje sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt. 4 kpc , powodując tym samym nieważność postępowania.

Sygn. akt II Ca 945/13

POSTANOWIENIE
Dnia 22 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Mariusz Broda (spr.)
Sędziowie: SSO Magdalena Bajor-Nadolska
SSO Teresa Kolbuc
Protokolant: protokolant sądowy Beata Wodecka

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy

z wnioskuW. C.
z udziałemH. C. (1),T. D.,H. L.,H. C. (1),T. C.,J. C. (1)

o stwierdzenie nabycia praw do spadku poJ. C. (2),M. C.,J. C. (2)
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
z dnia 27 maja 2013 r. sygn. akt VI Ns 328/13

postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie, znieść postępowanie w całości i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

sygn. akt IICa 945/13

UZASADNIENIE
W. C., przed Sądem Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim , domagał się stwierdzenia nabycia spadku (wraz z wchodzącym w jego skład gospodarstwie rolnym), na podstawie ustawy , poJ. C. (2),M. C.orazJ. C. (2).
UczestnicyT. D.,T. C.,J. C. (1),H. C. (2),H. L.,H. C. (1),H. C. (3), przyłączyli się do wniosku.
Postanowieniem z dnia 27.05.2013r. Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim stwierdził, że:
- spadek poJ. C. (2)na podstawie ustawy nabyli: żonaM. C.oraz dzieci –J. C. (2),T. D.,H. L.– po ¼ części każde z nich , przy czym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyli –J. C. (2)iH. L.– po ½ części każde z nich;
- spadek poM. C., nabyły dzieci -J. C. (2),T. D.,H. L.– po 1/3 części każde z nich, przy czym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyli –J. C. (2)iH. L.– po ½ części każde z nich;
- spadek poJ. C. (2), nabyli – żonaH. C. (3)oraz dzieci –T. C.,W. C.,J. C. (1)– po 1/4 części każde z nich.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy , przytaczając poczynione ustalenia faktyczne oraz powołując obowiązujące w dacie otwarcia każdego ze spadków podstawy ustawowego porządku dziedziczenia , także w zakresie obejmującym przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, doszedł do wniosku, że w przypadkuJ. C. (2)orazM. C., krąg spadkobierców jest taki na jaki wskazuje w/w postanowienie , natomiast , spadek poJ. C. (2)na podstawie ustawy nabyli : żonaH. C. (1)oraz dzieci –H. C. (3),T. C.,W. C.,J. C. (1)(czyli częściowo odmiennie niż stwierdzało to w/w postanowienie).
Postanowienie w zakresie dotyczącym stwierdzenia nabycia praw do spadków poJ. C. (2)iM. C., w części w jakiej obejmowały one gospodarstwo rolne – na rzeczH. L.oraz w zakresie dotyczącym braku stwierdzenia praw do spadku poJ. C. (2)na rzecz córkiH. C. (3), zaskarżyłW. C.. Zarzucił:
- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego, a także naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów , co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia , żeH. L.spełniała przesłanki do dziedziczenia gospodarstwa rolnego ;
- naruszenieart. 931 par. 1 kcpoprzez pominięcie w kręgu spadkobierców ustawowych poJ. C. (2), jego córkiH. C. (3).
W związku z powyższym , wniósł o:
1/ o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie iż:
- wchodzące w skład spadku poJ. C. (2)gospodarstwo rolne dziedziczy żonaM. C.i synJ. C. (2)– po ½ części każde z nich , natomiast wchodzące w skład spadku poM. C.gospodarstwo rolne , dziedziczy synJ. C. (2);
- spadek poJ. C. (2)dziedziczy także córka –H. C. (3);
2/ ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co na następuje
Apelacja, jest zasadna, o ile prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji , a w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania (art. 378 par. 1 kpc), a więc także i to , że skład sądu orzekającego w I instancji pozostawał sprzeczny z przepisami prawa (art. 379 pkt. 4 kpc).
Postępowanie przed Sądem Rejonowym w Ostrowcu Świętokrzyskim , na skutek którego zapadło zaskarżone postanowienie, zostało dotknięte właśnie taką nieważnością. Tej treści wniosek Sąd Okręgowy wyprowadził po dokonanej z urzędu analizie treści dokumentu z dnia 26.11.2012r. , stwierdzającego przeniesienie z dniem 1.01.2013r. Sędziego Sądu Rejonowego w OpatowieM. B.do Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim, a podpisanego z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie SprawiedliwościW. H..
Przewidziane w treści art. 75 par. 3 wz wz art. 75 par. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 27.07.2001r. (j.t. Dz.U. z 2013r. , poz. 427)Prawo o ustroju sądów powszechnychuprawnienie do przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe przysługuje wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości , w związku z czym nie może być przekazane innej osobie , w tym sekretarzowi lub podsekretarzowi stanu. W tej sytuacji decyzja o takim przeniesieniu, podjęta przez jedną z tych dwóch ostatnio wymienionych osób , jest wadliwa (bezprawna) ,a sędzia którego ona dotyczy nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w obszarze sądu , do którego został przeniesiony. Skład orzekający z jego udziałem , pozostaje sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniuart. 379 pkt. 4 kpc. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17.07.2013r. oraz jej uzasadnieniu (III CZP 46/13 , Biul. SN 2013/7/8, Lex nr 1350216). Sąd Okręgowy w Kielcach Wydział II Cywilny- Odwoławczy , a więc i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę , w pełni podziela i aprobuje tej treści stanowisko wraz całokształtem argumentacji, która po pierwsze uwzględnia fundamentalne podstawy ustrojowe (wynikające z istoty trójpodziału władzy) i wynikające stąd granice pomiędzy administrowaniem wymiarem sprawiedliwości , a poszanowaniem zasady niezależności sądu powszechnego oraz niezawisłości orzekających w nim sędziów , po drugie - aktualny stan prawny , który prowadzi do takich, a nie innych konsekwencji , także w zakresie nieważności postępowania , o ile w składzie orzekającym brał udział sędzia w ten sposób „przeniesiony”. Jak słusznie podkreśla Sąd Najwyższy , uchwała pełnego składu SN z dnia 14.11.2007r. (BSA I- 4110-5/07) , nie może mieć żadnego znaczenia z punktu widzenia analizowanego zagadnienia, albowiem dotyczy innej sytuacji, tj. delegowania sędziego do innego sądu, za jego zgodą. Tym samym czynność Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości w zakresie delegowania sędziego (z jego woli) do orzekania w innym sądzie , wpisuje się tylko i wyłącznie w sferę administrowania wymiarem sprawiedliwości , a więc nie ma charakteru konstytutywnego , w tym znaczeniu, że miałaby kreować nowy stan w zakresie przydziału służbowego sędziego na skutek zniesienia sądu, a więc niezależnie od woli samego sędziego. Na tym polega istota rozróżnienia tych dwóch stanów faktycznych , a w konsekwencji tego i odpowiedź na pytanie o zakres uprawnień Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i sferę powinności Ministra Sprawiedliwości, co Sąd Najwyższy w w/w uchwale z dnia 17.07.2013r. w sposób przekonujący wyeksponował.
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 par. 2 kpcw zw.zart. 13 par. 2 kpcorzekł, jak w sentencji.