Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I S 33/12
Data wyroku: 2012-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Lucyna Świderska-Pilis
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 12 ust. z 17 VI 2004 r. o skardze na przewlekłość postępowania

Sygn. akt I S 33/12

POSTANOWIENIE
Dnia 19 czerwca 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Małgorzata Wołczańska
SSA Elżbieta Karpeta
SSA Lucyna Świderska-Pilis (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. w Katowicach

na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargiJ. J.
przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w(...)
o stwierdzenie przewlekłości postępowania toczącego się w Sądzie Okręgowym w(...)pod sygn. akt II C 705/11
p o s t a n a w i a :

1
stwierdzić, że w postępowaniu przed Sądem OkręgowymwK.w sprawie o sygn. akt II C 705/11 nastąpiła przewlekłość postępowania w okresie od dnia 7 lutego 2012 r. do dnia 26 marca 2012 r.;

2
przyznać od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu OkręgowegowK.na rzecz skarżącegoJ. J.kwotę 2 000 (dwa tysiące) złotych;

3
oddalić żądanie w pozostałym zakresie.

Sygn. akt I S 33/12

UZASADNIENIE
SkarżącyJ. J.złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia, iż w postępowaniu o zapłatę, prowadzonym przez Sąd Okręgowy w(...)– Wydziale II Cywilnym (sygn. akt II C 705/11), w okresie od 15 grudnia 2011 roku do 17 maja 2012 roku nastąpiło naruszenie prawa skarżącego rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki, nadto wnosił o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 złotych.
W uzasadnieniu skargiJ. J.podnosił, iż w sprawie II C 705/11 już w pozwie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioski te rozpoznane zostały dopiero w dniu 26 kwietnia 2012 roku. W ocenie skarżącego w okresie od 15 grudnia 2011 roku do 17 maja 2012 roku zaszła nieuzasadniona zwłoka w postępowaniu, co naraziło go na straty finansowe i zdrowotne.
Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w(...)wnosił o oddalenie skargi, podnosząc, iż w sprawie II C 705/11 nie występuje zjawisko nieuzasadnionej zwłoki.
Sąd Apelacyjny analizując przebieg posterowania przed Sądem Okręgowym w(...)ustalił, co następuje:
PowódJ. J.w dniu 21 grudnia 2011 roku złożył pozew o zapłatę 80 000 złotych. Jako stronę pozwaną podał Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesów Sądów Apelacyjnych w(...),K.iW.; Prezesów Sądów Okręgowych w(...),(...)i Prezesa Sądu Rejonowego dla(...). W pozwie powód domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pozew ten wpłynął do Sądu Okręgowego w(...)w dniu 29 grudnia 2011 roku. Zarządzeniem z tego samego dnia powód wezwany został do uzupełnienia braków formalnych pozwu przez sprecyzowanie żądania w stosunku do każdej z pozwanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa z podaniem wysokości żądanej kwoty oraz przytoczenie okoliczności faktycznych, złożenie 6 egzemplarzy odpisów pozwu, a nadto o uiszczenie opłaty w kwocie 4 000 złotych.
W odpowiedzi powód podał, iż wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz że złożenie odpisów pozwu nie jest konieczne z uwagi na reprezentację strony pozwanej przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa. Podał również, iż wartość przedmiotu sprawy została wyliczona co do każdej sprawy z osobna.
Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2012 roku powód ponownie wezwany został do uzupełnienia braków formalnych pozwu poprzez wskazanie sposobu wyliczenia kwoty dochodzonej pozwem przez określenie żądania odnośnie każdego z postępowań sądowych, z którego przebiegiem wiąże dochodzone pozwem roszczenie.
W odpowiedzi w dniu 7 lutego 2012 roku powód podał, iż domaga się zasądzenia kwot po 20 000 złotych od każdej ze wskazanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa, a jako podstawę prawną swego żądania przywołałart. 417 i nast. kcoraz przepisy ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.
26 marca 2012 roku wydane zostało zarządzenie o przekazaniu akt sprawy referendarzowi sądowemu celem rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 28 marca 2012 roku powód wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez jego uzasadnienie i nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wg załączonego wzoru. Oświadczenie to powód złożył 12 kwietnia 2012 roku. 19 kwietnia 2012 roku wydane zostało zarządzenie o zmianie sędziego referenta. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu rozpoznany został przez referendarza sądowego w dniu 26 kwietnia 2012 roku. Na postanowienie to powód złożył skargę w dniu 17 maja 2012 roku. W tym samym dniu złożona została niniejsza skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo uzasadniona. Dla oceny, czy doszło do przewlekłości postępowania znaczenie ma nie tylko czas trwania postępowania, ale przede wszystkim terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając przy tym charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, w tym zachowania się stron (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. nr 179 poz. 184).
Już w początkowej fazie postępowania wystąpiły okoliczności powodujące zbędne jego wydłużenie. Wobec istotnych wątpliwości związanych z treścią pozwunależało w pierwszym rzędzie poczynić ustalenia do charakteru samego żądania, a w szczególności czy powód domagał się zasądzenia odszkodowania (lub zadośćuczynienia) czy też żądanie swe opierał na treści powołanej ustawy dnia 17 czerwca 2004 roku. Zbędnym też było wzywanie powoda o opłatę i dołączenie odpisów pozwu. Niemniej jednak nie to stanowi o stwierdzeniu przewlekłości postępowania, bowiem w sprawie podejmowane były czynności, a nie jest rzeczą sądu rozpoznającego skargę o przewłokę badanie merytoryczne sprawy.
Istotnym jest, iż po złożeniu przez powoda drugiej odpowiedzi w dniu 7 lutego 2012 roku, dopiero 26 marca 2012 roku wydane zostało zarządzenie o przedłożeniu akt sprawy referendarzowi celem rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. O ile wcześniej usprawiedliwionym było nierozpoznawalnie owego wniosku, a to z uwagi na niewyjaśnienie kwestii charakteru żądania powoda, o tyle już od dnia 7 lutego 2012 roku (kiedy to, jak widać, Sąd zakwalifikował żądanie powoda jako żądanie zapłaty z tytułu czynów niedozwolonych) należało przystąpić do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, które to wnioski złożone zostały już w pozwie.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, iż w okresie od 7 lutego 2012 roku do 26 marca 2012 roku zaszła nieuzasadniona przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na skargę Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w(...)nie przytoczył okoliczności usprawiedliwiających niepodejmowanie czynności przez okres 1,5 miesiąca, ponadto zarządzenie z dnia 26 marca o przekazaniu sprawy referendarzowi sądowemu stanowiło zarządzenie czysto techniczne, mogące zostać wydane przez osobę zastępującą sędziego referenta.
Wobec zaistnienia okoliczności określonych w przepisie art. 12 ust. 4 cyt. ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdzić należy, że uzasadnionym jest przyznanie od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w(...)na rzecz skarżącego kwoty 2 000 złotych. Określając wysokość rekompensaty Sąd Apelacyjny miał na względzie aktywność procesową skarżącego i jego zaangażowanie, a także niewielką dolegliwość spowodowaną opieszałością postępowania, albowiem czas trwania ocenianego procesu nie jest długi.
Dalej idące żądanie skarżącego (dotyczące stwierdzenia przewlekłości w pozostałym okresie czasu) jako nieuzasadnione zostało oddalone (art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki).
Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.