Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 66/13
Data wyroku: 2013-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Kocyłowska, Ewa Madera, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne – Odpowiedzialność Za Zaległości
Podstawa prawna: art 97 i art 98 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art 47714a kpc

Sygn. akt

III AUa 66/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia11 kwietnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Urszula Kocyłowska
SSA Ewa Madera (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Maria Piekiełek

po rozpoznaniu w dniu11 kwietnia 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuK. K.,Z. W.iM. W.
przeciwko
Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o składki na ubezpieczenie społeczne rolników
na skutek apelacji wnioskodawców
od wyrokuSądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z dnia22 października 2012 r.sygn. aktIII U 615/12
u c h y l a zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z 30 marca 2012r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu.

Sygn. akt III AUa 66/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 30 marca 2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawieart. 52 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówuznał, że za III kwartał 2004r. do IV kwartału 2010r. istnieje odpowiedzialnośćZ. W.,M. W.iK. K.za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wraz z odsetkami w kwocie 7.299,40 zł, do opłacenia których zobowiązany byłF. W..
W odwołaniu od powyższej decyzjiZ. W.,M. W.iK. K.zarzucili, iż gospodarstwo rolne było dwukrotnie zniszczone przez powódź, co spowodowało, że od 2001r. zaprzestano w nim prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto nie godzili się z wyliczoną w decyzji kwotą składek.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując tę samą argumentację, która stanowiła podstawę wydania kwestionowanej decyzji.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu wyrokiem z 22 października 2012r. oddalił odwołanie.
Sąd I instancji ustalił, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu w sprawie sygn. akt I Ns 154/11 spadek po zmarłym 22 października 2010r.F. W.nabyli żonaZ. W.i dzieciM. W.iK. K.po 1/3 części z dobrodziejstwem inwentarza. Decyzją z 29 grudnia 2005r. ZUS Oddział wR.przyjął, żeF. W.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 1 października 2004r. do nadal. Decyzją z 21 października 2004r. Prezes KRUS stwierdził, żeF. W.nie spełnia warunków do pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników przy równoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności. Wyżej wymieniony prowadził taką działalność od 30 grudnia 1999r. Równocześnie Sąd ustalił, że z tytułu tej działalności nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych.
Powyższe uzasadniło – w ocenie Sądu Okręgowego – objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników. Skoro jednak składki na to ubezpieczenie nie zostały opłacone, to spadkobiercy zobowiązanego tj.Z. W.,M. W.iK. K., którzy nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Sąd wskazałart. 1031 § 2 kcoraz art. .477((
          14))
§1 kpc, jako podstawę prawną przyjętego stanowiska.
W apelacji od powyższego wyrokuZ. W.,M. W.iK. K.zarzucając przyjęcie, „że mimo decyzji KRUS z 21.10.2004r.F. W.nie spełnia warunków do pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników przy jednoczesnym prowadzeniu działalności”. W oparciu o powyższe wnieśli o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu.
Apelujący wskazali, iż Sąd Okręgowy dokonał błędnych ustaleń co do stanu faktycznego, gdyż decyzja ZUS z 29 grudnia 2005r. stwierdza podleganie przezF. W.obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zatem brak było podstaw do wydania przez Prezesa KRUS decyzji o odpowiedzialności za długi spadkowe spadkobierców wyżej wymienionego.
Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie apelacji.

Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył, co następuje:

Apelacja jest o tyle uzasadniona o ile skutkuje niezależnie od przedstawionych w niej wniosków, uchylenie kwestionowanego orzeczenia oraz uchylenie poprzedzającej go decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Istotą sporu jest przeniesienie odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolnikówF. W.. W tym miejscu istotnym jest przypomnienie, iż stosownie doart. 52us. 1pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznemu rolników, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisyustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosuje się przepisyustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Zgodnie z uregulowaniem przewidzianym wart. 97 § 1 i art. 98 § 1i 2 pkt 1ostatnio powołanego aktu normatywnego, spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisykodeksu cywilnegoo przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.
Podstawą do przeniesienia odpowiedzialności na spadkobierców dłużnika jest uprzednie wydanie decyzji o podleganiu temu ubezpieczeniu przez zobowiązanego oraz obowiązku opłacania składek z tego tytułu. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wskazania decyzji o objęciuF. W.ubezpieczeniem społecznym rolników. Jest to, jak już wyżej wskazano, okoliczność istotna dla sprawy nie tylko z uwagi na powołaną przesłankę, ale również z powodu dokumentacji znajdującej się w aktach organu rentowego. Wynika z nich bowiem, żeF. W.rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od 30 grudnia 1999r. Działalność ta została wykreślona z ewidencji 30 lipca 2008r. Decyzją z 21 października 2004r. Prezes KRUS stwierdził, że wyżej wymieniony nie spełnia warunków do pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników przy równoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności. Decyzją z 29 grudnia 2005r. ZUS Oddział wR.przyjął, żeF. W.jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tj. ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 1 października 2004r. do nadal. Z kolei decyzją z 30 grudnia 2008r. Prezes KRUS objął wymienionego ubezpieczeniem społecznym rolników od 4 kwartału 2004r. Decyzja ta została wydana po uzyskania informacji, iżF. W.nie został zgłoszony do ubezpieczeń z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Fakt ten – w ocenie tut. Sądu - nie może mieć jednak przesądzającego znaczenia dla oceny, któremu systemowi ubezpieczenia podlegał wyżej wymieniony. Zatem przy obowiązującej zasadzie podlegania jednemu systemowi ubezpieczenia, funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch decyzji o objęciu ubezpieczeniem społecznym z różnych tytułów i w różnych systemach, wskazujących te same okresy ubezpieczenia, nie mogło stanowić podstawy do ustalenia odpowiedzialności za niezapłacone składki na spadkobierców zobowiązanego w systemie ubezpieczenia rolniczego.
Kontynuując przypomnieć należy, iż decyzja organu rentowego powinna wskazywać okoliczności, które stanowiły podstawę zajętego w niej stanowiska, w sposób zrozumiały dla jej adresatów. Zaskarżona decyzja tych elementów nie zawiera. Ponadto nie wskazuje sposobu wyliczenia zadłużenia, którego wysokość kwestionują wnioskodawcy. Należy zauważyć, iż wydano szereg decyzji w przedmiocie wysokości składek, w tym o stwierdzeniu obowiązku zapłaty składek w podwójnej wysokości. Tego rodzaju okoliczności powinny skutkować wyszczególnieniem sposobu wyliczenia należności z omawianego tytułu, czego organ rentowy nie uczynił.
Z racji powyższego koniecznym jest uchylenie zarówno orzeczenia Sądu Okręgowego (którego rozstrzygnięcie – co wynika z powyższych wywodów, nie uzupełniło postępowania administracyjnego ) jak i poprzedzającej go decyzji organu rentowego i przekazanie sprawy bezpośrednio organowi rentowemu do ponownego rozpoznania.
Rzeczą organu będzie więc w pierwszej kolejności, wyjaśnienie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych kwestii objęciaF. W.ubezpieczeniami z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a następnie - w zależności od poczynionych w sprawie ustaleń - wydanie decyzji spełniającej wymogi formalne, określone w przepisachkpa, przy uwzględnieniu poczynionych wyżej uwag.
Przeprowadzenie zaś postępowania w sposób wyżej określony, jego ocena, a następnie wyniki będą mogły stanowić podstawę do prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a wydana decyzja, podlegać będzie kontroli sądowej - w sytuacji jej zaskarżenia odwołaniem do Sądu przez wnioskodawców.
Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku, na podstawieart. 47714akpc