Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1359/13
Data wyroku: 2013-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 1359/13

W Y R O KW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu11 grudnia 2013 r. w Przemyślu
narozprawie
sprawyH. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
oemeryturę
na skutek odwołaniaH. S.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia30 października 2013 r.,znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyH. S.prawo do emerytury, począwszy od dnia 17 października 2013 r.

Sygn. akt III U 1359/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r.

Decyzją z dnia 30 października 2013 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyH. S.przyznania emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, gdyż nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a ponadto wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i nie złożył wniosku o przekazanie zgromadzonych tam środków na dochody budżetu państwa. Zakład przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe w wymiarze 22 lata, 9 miesięcy i 22 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 10 miesięcy i 24 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach – 10 lat, 6 miesięcy i 19 dni. Zakład nie uznał za udowodniony okres pracyw szczególnych warunkach od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r.w NadleśnictwieJ., ponieważ na przedłożonym świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 września 2013 r. stanowisko pracy nie jest ściśle zgodne ze stanowiskiem wykazanymw zarządzeniu resortowym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaH. S..
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, ponieważ pracował w szczególnych warunkachw okresie od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r. jako operator LKT. Byłato praca przy zrywce drewna z lasu do składów przejściowych przy użyciu czołowego specjalistycznego ciągnika zrywkowego LKT.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że wnioskodawca ukończył wiek 60 lat w dniu(...)r., legitymuje się ogólnym stażem pracy, osiągniętym przed 1 stycznia 1999 r., wynoszącym łącznie 25 lat okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających. Natomiastnie udowodnił, aby w okresie przed 1 stycznia 1999 r. wykonywał pracew warunkach szczególnych w wymiarze wynoszącym co najmniej 15 lat. Ponadto wnioskodawca jest członkiem OFE i nie złożył wnioskuo przekazanie zgromadzonych tam środków na dochody budżetu państwa. ZUS przyjął do stażu pracy w szczególnych warunkach okres od 11 września 1973 r. do 24 października 1973 r. i od 18 listopada 1973 r. do 24 marca 1977 r. w GSSChW., od 1 lutego 1978 r. do 28 marca 1978 r., od 1 listopada 1978 r. do 31 marca 1983 r. w NadleśnictwieR.i od 1 stycznia 1984 r. do 30 czerwca 1988 r. w NadleśnictwieJ.. Łącznie ZUS uznał wnioskodawcy 10 lat, 6 miesięcy i 19 dni okresów pracyw szczególnych warunkach. Do okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach ZUS nie zaliczył natomiast zatrudnienia od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r. w Nadleśnictwie wJ.. Jak wskazują akta sprawy, wnioskodawca na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkachw powyższym okresie przedłożył świadectwo wykonywania pracyw szczególnych warunkach, w którym pracodawca nie określił stanowiska zatrudnienia zgodnie z przepisami zarządzenia resortowego. Jak wskazanow świadectwie pracy w spornym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu na stanowisku operatora LKT wymienionych w wykazie A,Dziale VI, poz. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzei zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r.We wskazanym rozporządzeniu wpunkcie 2widnieje stanowisko zrywacz. Wnioskodawca jednoznacznie nie dowiódł, iż w spornym okresie wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku wymienionymw zarządzeniu resortowym i jest członkiem OFE, nie złożył wnioskuo przekazanie zgromadzonych tam środków na dochody budżetu państwa, brak podstaw do zmiany stanowiska w kontekście argumentacji przedstawionej w odwołaniu. W razie zaś uwzględnienia spornego okresu jako pracy w szczególnych warunkach, wnioskodawca dodatkowo legitymowałby się okresem 15 lat, 1 miesiąc i 16 dni pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaH. S.,urodzony (...),w dniu 18 października 2013 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczającw nim, iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Do wniosku wnioskodawca dołączył dokumentację poświadczającą przebieg zatrudnienia, z której wynika w szczególności, że: był on zatrudniony wGminnej Spółdzielni (...)wW.w okresie od 11 września 1973 r. do 24 października 1973 r. i od 18 listopada 1973 r. do 24 marca 1977 r., i w tym okresie od 11 września 1973 r. do 24 października 1973 r. i od 18 listopada 1975 r. do 24 marca 1977 r. pracował w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika; był zatrudniony w NadleśnictwieS.LeśnictwoS.w okresie od 1 czerwca 1977 r. do 31 grudnia 1977 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku robotnika leśnego (sezonowego); był on zatrudniony w NadleśnictwieS.w okresie od 1 lutego 1978 r. do 31 grudnia 1983 r., i w tym okresie od 1 lutego 1978 r. do 28 marca 1978 r. pracował w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku drwala, a następnie od 29 marca 1978 r. do 31 grudnia 1983 r. pracował w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika (traktorzysty); był zatrudniony w NadleśnictwieJ.w okresie od 1 stycznia 1984 r. do 16 lutego 1995 r., i w tym okresie od 1 stycznia 1984 r. do 30 czerwca 1988 r. pracował w szczególnych warunkach, stalei w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika kołowego.
Wnioskodawca przedłożył organowi rentowemu również świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16 września 2013 r. wydane przez NadleśnictwoJ., z którego wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie pracy od 1 stycznia 1984 r. do 16 lutego 1995 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonując prace przy zrywcei wywózce drewna z lasu przy użyciu kołowego specjalistycznego ciągnika zrywkowego LKT w okresie od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r.na stanowisku operatora LKT (wymienione w wykazie A, dziale VI, poz. 2, pkt 2 wykazu stanowiącego załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r.w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 30 października 2013 r.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe w wymiarze 22 lata, 9 miesięcy i 22 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 10 miesięcy i 24 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach – 10 lat, 6 miesięcy i 19 dni.

Dowód – akta emerytalne wnioskodawcy:
- wniosek emerytalny z dnia 18.10.2013 r.,
- świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach wydane przezGminną Spółdzielnię (...)wW.,
- świadectwo pracy z dnia 9.10.2003 r. wydane przez NadleśnictwoS.,
- 2 świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 8.08.2013 r. wydane przez NadleśnictwoS.,
- 2 świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16.09.2013 r. wydane przez NadleśnictwoJ.,
- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 30.10.2013 r.,
Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca złożył oświadczenie zgodnie,z którym przekazał środki zgromadzone w OFE na dochody budżetu państwa – za pośrednictwem ZUS.

Wnioskodawca był zatrudniony w NadleśnictwieR.w okresieod dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 16 lutego 1995 r. Początkowo od dnia 1 stycznia 1984 r. do dnia 30 czerwca 1988 r. pracował jako kierowca ciągnika kołowego przy wywozie drewna z lasu.
Następnie od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r. pracowałjako kierowca - operator ciągnika specjalistycznego LKT przy zrywce drewna w lesie. Ciągnik LKT, to ciągnik służący do zrywki drewna. Wnioskodawca tym ciągnikiem wjeżdżał do lasu, zapinał możliwie największą do wyciagnięcia ilość kloców i następnie wyciągał je do drogi, skąd już drzewo zabierały samochody. Prace te wykonywał bez względu na porę roku, również zimą.
Wnioskodawca w charakterze operatora ciągnika zrywkowego pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Dowód:
- pisemne oświadczenie wnioskodawcy - k. 16,
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia wnioskodawcy w NadleśnictwieJ.,
- zeznania świadkaJ. B.,
- zeznania świadkaW. K.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych wnioskodawcy, aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówJ. B.iW. K.oraz wnioskodawcyH. S., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie, w jakim charakterze i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie w NadleśnictwieR..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyH. S.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.

Poza sporem pozostaje w przedmiotowej sprawie, że wnioskodawcaH. S.w dniu 17 października 2013 r. ukończył 60 lat. Złożył on oświadczenie o przekazaniu środków zgromadzonych w OFE na dochody budżetu państwa – za pośrednictwem ZUS. Ponadto zaś organ rentowy uznał, że na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się on stażem ubezpieczeniowym w wymiarze: okresy składkowe – 22 lata, 9 miesięcy i 22 dni; uzupełniające - rola – 3 lata, 10 miesięcy i 24 dni; łącznie – 25 lat,w tym w szczególnych warunkach – 10 lat, 6 miesięcy i 19 dni.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była natomiast kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,że wnioskodawca był również zatrudniony w warunkach szczególnychw okresie od 1 lipca 1988 r. do 16 lutego 1995 r. w NadleśnictwieR., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku operatora LKT. Wykonywał on wówczas prace przy zrywce i wywózce drewna z lasu przy użyciu kołowego ciągnika specjalistycznego LKT.
Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale VI – „W leśnictwie, przemyśle drzewnym i papierniczym”, poz. 2 – „Praceprzy zrywce i wywózce drewna z lasu oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są pracew szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VI, poz. 2, pkt 2 – „zrywkarz”.
Zaznaczyć dodatkowo należy, iż w wyżej wymienionym spornym,a uznanym przez Sąd za okres pracy w warunkach szczególnych, wnioskodawca nie korzystał z urlopów bezpłatnych (które nie są okresami zatrudnienia i podlegałyby wyłączeniu), natomiast przebywałna zwolnieniach chorobowych, które to jednak okresy nie podlegają wyłączeniu z okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 r. okresu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 184 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 tej ustawy, obowiązującychod dnia 1 lipca 2004 r. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. II UK 313/09, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 września 2013 r., sygn. III AUa 248/13).

W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.
Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnychi złożył odpowiednie oświadczenie o przekazaniu środków zgromadzonychw OFE na dochody budżetu państwa – za pośrednictwem ZUS, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 17 października 2013 r., a więc z dniem ukończenia 60 roku życia, biorąc przy tym pod uwagę również, iż wniosek emerytalny został złożony w miesiącu październiku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.