Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 188/13
Data wyroku: 2013-06-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Kapiński, Paweł Rysiński, Hanna Wnękowska
Słowa kluczowe: Swobodna Ocena Dowodów
Podstawa prawna: art.7 kpk

Sygn. akt II AKa 188/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 czerwca 2013r.

      Sąd Apelacyjny w Warszawie - II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Paweł Rysiński (spr.)

      Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska

       SA – Zbigniew Kapiński

      Protokolant: – st. sekr. sąd. Katarzyna Rucińska

przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r.
sprawy 1)W. S. (1)osk. zart. 270 § 1 k.k.,297 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 4 § 1 k.k.;
2)A. A. (1)osk. zart. 271 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 4 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora

      od wyroku Sądu Okręgowegow. W.

z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt  XVIII K 223/12

      uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawęW. S. (1)iA. A. (1)przekazuje Sądowi Okręgowemuw. W.do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonychW.S. S.iA.E. A.od popełnienia czynu zarzucanego im w a/o (wyrok k. 1202 t. VII akt).
Orzeczenie to, apelacją na niekorzyść oskarżonych, zaskarżył prokurator. Zarzucił wyrokowi:

I
obrazę przepisów prawa karnego i procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7, 410 i 424 § 1 pkt 1 k.p.k., polegającą na: przekroczeniu granic swobodnej oceny przeprowadzonych dowodów i dokonaniu ich oceny w sposób dowolny, jednostronny, pozbawiony obiektywizmu, bez oparcia na całokształcie ujawnionego w sprawie materiału dowodowego, bez uwzględnienia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności daniu w sposób bezkrytyczny wiary wyjaśnieniom oskarżonych, przyjęciu dowodów korzystnych dla oskarżonych z pominięciem dowodów przeciwnych i oparcie na nich rozstrzygnięcia, co skutkowało niesłusznym uniewinnieniemW. S. (1)iA. A. (1)od popełnienia zarzucanych im czynów, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, należycie oceniony, we wzajemnym powiązaniu prowadzi do wniosku przeciwnego;

II
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mających wpływ na jego treść wyrażający się w przyjęciu, że oskarżeniA. A. (1)iW. S. (1)nie dopuścili się zarzucanych aktem oskarżenia czynów, podczas gdy oskarżeni stosując świadomie i umyślnie oszukańcze zabiegi sporządzili fikcyjne, nierzetelne dokumenty w postaci: umowy kupna-sprzedaży oraz faktury proforma a podpisując je nadali im pozór autentyczności, iż opisana w nich transakcja miała miejsce a następnie na ich podstawie wyłudzili kredyt inwestycyjny w kwocie 338.000.00 zł, z zamiarem niespłacenia na szkodęBanku (...) Spółka AkcyjnaIII Oddział wW..

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zarzuty apelacji i argumenty użyte na ich uzasadnienie okazały się zasadne. Stwierdzenie uchybień wskazanych w środku odwoławczym musiało prowadzić do uwzględnienia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i do przekazania spawy do ponownego rozpoznania.
W żadnym razie nie można bowiem zaakceptować poglądu jaki podjął Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do prawnej oceny zachowań obojga oskarżonych, a który zdawkowo jedynie przedstawił w pisemnych motywach wyroku.
W odniesieniu do oskarżonejA. A. (1)Sąd uznał, że: „nie stwierdzono, aby sporządzając fakturę proforma z dnia 22 grudnia 1997 r. oraz podpisując umowę z dnia 20 grudnia 1997 roku, jak również wykonując dalsze czynności związane z uzyskaniem kredytu, działała w celu doprowadzeniaBanku (...) S.A.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Podejmując wskazane wyżej czynności kierowała się bowiem nielicznymi informacjami uzyskanymi od ojca i zapewnieniami, iż w ten sposób nie jest narażona na żadne kłopoty, ponieważ czynności te są legalne. Z wyjaśnień oskarżonej wynika, iż działała ona w przeświadczeniu o zgodności z prawem swojego zachowania, jak również pozostały zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby którekolwiek z jej działań związanych z przedmiotowym zdarzeniem naruszało jakikolwiek przepis. Godzi się również podkreślić, żeA. A. (1)nie została poinformowana o szczegółach interesów prowadzonych przez jej ojca orazR. P.i jak podkreśliła, sama nie wyrażała zainteresowania przedsięwzięciem, w którym wzięła udział. W świetle przytoczonych powyżej argumentów nie jest możliwym przyjęcie, aby w chwili podejmowania działania przez oskarżoną miała wolę i świadomość doprowadzenia pokrzywdzonego podmiotu do niekorzystnego rozporządzenia poprzez wprowadzenie w błąd, czy wyzyskaniu jego błędu”.
Pogląd taki jest oczywiście sprzeczny z zasadami prawidłowego (logicznego) rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Sprowadza się do konstatacji, że „brak zainteresowania przedsięwzięciem w którym (oskarżona) wzięła udział ekskulpuje ją od odpowiedzialności karnej. Tymczasem oskarżona nie tylko, że sporządziła poświadczające nieprawdę dokumenty w celu przedłożenia ich w banku dla uzyskania kredytu, mając pełną świadomość ich niezgodności ze stanem rzeczywistym, to następnie, jak ustalił Sąd, przelaną na jej konto kwotę kredytu podjęła i przekazała R.P..
Powyższe działania zdają się wyczerpywać dyspozycjęart. 297 § 1 k.k.we współdziałaniu ze współoskarżonymW. S., a pogląd Sądu jakoby dla przypisania oszustwa kredytowego po stronie sprawcy musiał istnieć zamiar niespłacenia kredytu ma – co oczywiste zastosowanie wyłącznie w przypadku kumulatywnej kwalifikacji prawnej przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.i zart. 297 § 1 k.k., co w sprawie niniejszej nie musi mieć zastosowania wobec oskarżonejA. A., a czego Sąd w ogóle nie rozważał.
Tymczasem przestępstwo oszustwa kredytowego, którego znamiona zawarto w czynie zarzuconym oskarżonej w akcie oskarżenia, stanowi podstawę do kryminalizacji zachowań odpowiadających przygotowaniu (lub usiłowaniu) klasycznego oszustwa .Art. 297 k.k.bowiem służy do kryminalizacji zachowań na przedpolu naruszenia dóbr prawnych chronionych przezart. 286 k.k.Jest, co więcej, przestępstwem o charakterze formalnym, dla jego realizacji nie jest konieczne wystąpienie skutku w postaci uzyskania kredytu, a tym bardziej zaistnienia szkody majątkowej. Dlatego stwierdzenie, że w sprawie nie zostały wyczerpane znamiona oszustwa zart. 286 k.k., w żadnym razie nie wyklucza przypisania oskarżonym przestępstwa zart. 297 § 1 k.k., co uczynił Sąd wbrew dokonanym ustaleniom faktycznym.
Powyższe rozważania dotyczą obydwojga oskarżonych, skoro toW. S.nakłonił oskarżonąA.do sporządzenia nierzetelnych oświadczeń – w celu ich przedłożenia w banku, co następnie osobiście uczynił. W kwestii dotyczącej odpowiedzialności oskarżonych za czyn zart. 286 k.k.Sąd pierwszej instancji w ogóle nie poddał ocenie faktu, że przed przelaniem kwoty kredytu na konto oskarżonejA.oskarżeni przedstawili w banku umowę stwierdzającą, że oskarżonaA. A.sprzedałafirmie (...)oskarżonegoS.linię do przemiału zboża, co w istocie nie miało miejsca, zaś kwotę kredytu oskarżony ten zużytkował na inne cele.
W efekcie tych działań kredyt nie został spłacony, a egzekucja należności banku okazała się nieskuteczna.
Sąd pierwszej instancji przyjął (k. 29 uzasadnienia wyroku), że oskarżonyW. S.„nie działał ze świadomością pokrzywdzenia banku i wprowadzenia w błąd odnośnie swoich możliwości wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań … oskarżony taką możliwość miał”. Pogląd ten wywiódł Sąd z biznesplanu sporządzonego dla sp.(...). Wynika z niego, że planowane przedsięwzięcie gospodarcze miało szanse powodzenia. Nie dostrzegł Sąd, że warunkiem niezbędnym był zakup linii produkcyjnej do przemiału zboża, do czego nie doszło, a o czym oszukańczo oskarżony poinformował bank jeszcze przed uzyskaniem kredytu.
Powyższe uchybienia i błędy w ocenach sprawiają, że zaskarżony wyrok nie mógł się ostać.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd pierwszej instancja uwzględni powyższe wskazania, pogląd na odpowiedzialność oskarżonych ukształtuje zgodnie z regułamiart. 7 k.p.k., a swe stanowisko należycie uzasadni.
Ponieważ uchylenie zaskarżonego wyroku ma swą przyczynę w błędnych ocenach a nie ustaleniach faktycznych będzie Sąd mógł poprzestać w myślart. 442 § 2 k.p.k., na ujawnieniu tych z dowodów które nie miały wpływu na uchylenie wyroku.
Z tych wszystkich przyczyn orzeczono jak wyżej.