Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 210/12
Data wyroku: 2012-03-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Katarzyna Przybylska, Renata Artska, Małgorzata Zwierzyńska
Słowa kluczowe: Dobra Osobiste
Podstawa prawna: art. 23 kc; 448 kc

Sygn. akt V ACa 210/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 marca 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Renata Artska

Sędziowie:

SA Katarzyna Przybylska
SO del. Małgorzata Zwierzyńska (spr.)

Protokolant:

sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska

po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaJ. R.
przeciwko   Skarbowi Państwa –(...)
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w(...)
z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I C 590/07

I
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 (pierwszym) w ten sposób, że zasądza od pozwanego Skarbu Państwa(...)na rzecz powodaJ. R.kwotę 8.000 (osiem tysięcy) złotych;

II
oddala apelację w pozostałej części.

Na oryginale właściwe podpisy.

VACa 210/12

UZASADNIENIE
PowódJ. R.wniósł pozew o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa

-

(...), i po ostatecznym sformułowaniu żądań w piśmie zdnia 26 marca 2008 r. domagał się następujących kwot:

PowódJ. R.wniósł pozew o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa

-

(...), i po ostatecznym sformułowaniu żądań w piśmie zdnia 26 marca 2008 r. domagał się następujących kwot:

Za doznany wypadek i uszkodzenie(...)kwoty 20.000 zł tytułemodszkodowania i 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia
Za osadzenie go jako osoby po raz pierwszy osadzonej w areszcie w jednejceli z recydywistami kwoty 5.000 zł odszkodowania i 30.000 zł zadośćuczynienia
Za przepełnienie w celi i niezachowanie ustawowo zagwarantowanejpowierzchni minimalnej przypadającej na jednego osadzonego kwotę 1000 złodszkodowania i 10.000 zadośćuczynienia
Za złe warunki bytowe i sanitarne panujące w celi, w tym kont sanitarnyoddzielany wyłącznie parawanem kwotę 3000 zł odszkodowania i 17.000 złzadośćuczynienia.
Za pogorszenie wzroku z uwagi na niewłaściwe oświetlenie kwotę 4000złodszkodowania i 20.000 zł zadośćuczynienia.
Na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 roku powód ponownie zmienił żądaniepozwu i wniósł o zasądzenia ze Skarbu Państwa -(...)kwoty20.000 zł na zakup leków i rehabilitację w związku z uszkodzeniem(...)i 40.000zł zadośćuczynienia w związku z tym wypadkiem. Podtrzymał żądanie w pozostałymzakresie.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. Sąd Okręgowy we(...)oddaliłpowództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 720 zł tytułem zwrotu ukosztów zastępstwa procesowego.

Swoje rozstrzygniecie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniachfaktycznych:

J. R.został tymczasowo aresztowany w dniu 11 marca 2006 roku iosadzony w(...). Decyzją Sądu Rejonowego w(...)przetransportowany do(...)w dniu 16 maja 2006roku.
W kwestionariuszu wypełnianym po przyjęciu osoby tymczasowo aresztowanejdo aresztu powód wskazał, iż był wcześniej aresztowany w(...)w 2001 roku i(...)w 2005 roku.
W chwili przyjęcia powoda w(...)panowałoprzeludnienie. Liczba osadzonych przekraczała liczbę miejsc. Dyrektor(...)naprzestrzeni 2006 i 2007 roku wielokrotnie informował właściwy Sąd(...)oistniejącej sytuacji i konieczności osadzania przebywających.
Z uwagi na konflikty ze współosadzonymi powód był wielokrotnie przenoszonydo innych cel. Okresowo z uwagi na przeludnienie powód był umieszczany w celach, wktórych powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza niż 3m((

      2)).Okresy pobytu w takich celach nie były długie. Niezwłocznie po zmianie sytuacjiosobowej w(...)przenoszono osadzonych do cel zapewniających im odpowiedniąilość miejsca. W trakcie pobytu w(...)9-krotnie pracownicy aresztuwnioskowali o ukaranie dyscyplinarne powoda uwagi na jego niewłaściwe zachowanie.
W trakcie pobytu w areszcieJ. R.protestując przeciwko działaniomSądu i Prokuratury zeŚ.rozpoczął protest głodowy.
W trakcie pobytu w(...)wB.iC.u powodastwierdzono(...). Powód wielokrotnie odmawiałprzyjmowania leków. W dniu 8 czerwca 2006 roku podczas spaceru powód upadł.Pielęgniarz stwierdził lekkie otarcie naskórka na prawym kolanie i zewnętrznej stronielewej kostki. Powód nie zgłaszał żadnych dolegliwości(...). Na żądanieosadzonego nie wezwano lekarza.
Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy oparł się na złożonych do aktsprawy dokumentach oraz zeznaniach świadków:A. P.,K.,J. C.,R. T.i zeznającego w charakterze stronypostępowaniaM. G..

Sąd Okręgowy uznał zeznania świadków za w pełni wiarygodne z uwagi na ichspójność i logiczność, oraz wzajemną korelację. Również złożone do akt dokumenty,szczególnie teczka osobowa osadzonego, książeczka zdrowia i korespondencjaDyrektora(...)kierowana do Sądu(...)nie budziływątpliwości Sądu. Dokumenty te sporządzone zostały przez upoważnione organy, a ichtreść nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.
W ocenie Sądu Okręgowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ponieważ powód przebywał w(...)wC.od 16 maja2006 roku do maja 2007 roku, to kwestię osadzenia powoda w tej placówcepenitencjarnej należało rozpatrywać w kontekście przepisów kodeksu karnegowykonawczego w brzmieniu obowiązującym w powyższym okresie. Przepisart. 110§2kkww brzmieniu, na który powołuje się powód, zaczął obowiązywać 6 grudnia 2009roku. W tej sytuacji przepis ten nie może w żaden sposób odnosić się do roszczeńpowoda w związku z jego pobytem w(...)w latach 2006-2007.
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie zart. 24 k.c.ten, czyje dobro osobistezostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba żenie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażebyosoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięciajego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i wodpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może również żądaćzadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazanycel społeczny.
Przy ocenie czy doszło do naruszenia dóbr osobistych decydujące znaczenie manie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcjęwywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Należy brać pod uwagę całokształtokoliczności, a nie np. zwrot wyrwany z całej wypowiedzi, zaś ocena czy doszło donaruszenia dobra osobistego danego podmiotu oparta jest na przesłankachsubiektywnych i obiektywnych. Przepisyart. 23 i 24 k.c.w odniesieniu do ogólnejreguły dowodowej nakładają na powoda obowiązek wykazania, iż doszło do naruszeniajego dobra osobistego i wskazania jakie dobro zostało naruszone, a ponieważ powołaneprzepisy konstruują domniemanie bezprawności działania, to w tej sytuacji napozwanym ciąży obowiązek udowodnienia, iż jego działanie nie było bezprawne
Przesłanka bezprawności działania jest ujmowana w kodeksie cywilnymszeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z
normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz zasadami współżyciaspołecznego. Sąd Okręgowy odwołał się do ugruntowanego już stanowiska wyrażonegow orzeczeniu z 19 października 1989 roku (II Cr 419/89 OSP 11-12/90, poz. 377), wktórym Sąd Najwyższy wskazał, iż za działania bezprawne uważa się każde działanienaruszająco dobro osobiste, jeśli nie zachodzi żadna ze szczególnych okolicznościusprawiedliwiających je.
Sąd Najwyższy wskazał, iż do okoliczności wyłączających bezprawnośćnaruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku publicznego- tj.działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawapodmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesuspołecznego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt omawianej sprawy Sąd I Instancjiwskazał, iż powód domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie jegodobra osobistego w postaci godności osobistej. Do naruszenia godności doszło naskutek osadzenia go w(...)w celi o mniejszej powierzchni niż 3m((

      2))najednego osadzonego. Również panujące w celi warunki sanitarno - bytowe godziły wgodność osobistąJ. R..
Powód trafił do(...)wC.na mocy decyzji SąduRejonowego wŚ.. W postępowaniu tym powód nie kwestionował zasadnościjego tymczasowego aresztowania. Zgodnie zart. 248§1 k.k.w.w brzmieniuobowiązującym w czasie osadzenia powoda w szczególnie uzasadnionych wypadkachdyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czasokreślony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej
9 •
niż 3 m . O takim umieszczeniu należy bezzwłocznie powiadomić sędziegopenitencjarnego.
W trakcie pobytu powoda w(...)wC.obowiązywałorozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 roku w sprawie trybupostępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładachkarnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tychzakładów (Dz. U.06.65.459). Rozporządzenie to przewidywało również możliwość
osadzenia osób aresztowanych i pozbawionych wolności na czas określony w celach,

•

«... 2których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego będzie mniejsza niż 3m .

Sąd Okręgowy odwołał się do wyroku Najwyższego z dnia 2 października 2007roku (II CSK 269/07, OSNC-ZD 2008/3/75, zgodnie z którym zapewnienie przez

Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z
podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie
skazanego w celi w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej

•

2

niż3m, przy spełnieniu przesłanek określonych wart. 248 § 1 k.k.w., jest zgodne zprawem. Żaden zakład kamy czy areszt nie może odmówić przyjęcia osadzonego zpowodu braku miejsc. W przypadku przeludnienia tj. sytuacji gdy liczbaprzebywających osadzonych przekracza liczbę miejsc możliwie jest po spełnieniuwarunków określonych wart. 248 k.k.w.zmniejszenie powierzchni mieszkalnej celprzypadającej na jednego osadzonego.
W przedmiotowej sprawie pozwany dołączył do akt sprawy zawiadomienia,jakie kierował Dyrektor(...)do Sądu(...)w 2006 i 2007roku informujące o przeludnieniu i konieczności czasowego osadzania więźniów wwarunkach , w których powierzchnia przypadająca na jedną osobę jest mniejsza niż3m((

      2)).
W tej sytuacji Sąd Okręgowy uznał, że działanie pozwanego polegające naczasowym osadzaniuJ. R.w celach, w których powierzchniaprzypadająca na jednego osadzonego była mniejsza od 3m2, nie było działaniembezprawnym.
Sąd ten podkreślił również, iż w trakcie pobytu powoda w(...)(...)J. R.był wielokrotnie przenoszony do różnych cel. Przenosinyodbywały się na żądanie samegoJ. R.bądź osób współosadzonych.Jak wynika z zeznań świadków i dokumentacji związanej z pobytem powoda w areszciew trakcie całego pobytu należał on do subkultury więziennej tzw. osób grypsujących.Wykazywał szczególnie roszczeniową postawę zarówno wobec personelu więziennegojak i współosadzonych. Do przeniesienia powoda do innej celi dochodziło na skutekzachowania samego powoda, a ewentualne pobyty w zbyt małych celach miałycharakter krótkotrwały i przejściowy.
Zdaniem Sądu Okręgowego, powód nie wykazał także, aby warunki bytowepanujące w celach były niezgodne z obowiązującym prawem. Wyposażenie celodpowiadało przepisom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładachkarnych i aresztach śledczych (Dz. U. 03.186.1820). Przeprowadzone kontrolewarunków bytowych panujących w celach nie potwierdziły złych warunków bytowych iniezgodności wyposażenia cel w niezbędne meble, a obowiązujące przepisy nadal
dopuszczają możliwość wydzielenia kąta sanitarnego i odgrodzenie go od reszty celikotarą.
Niewątpliwie zdaniem Sądu Okręgowego warunki panujące w(...)nie są komfortowe. Budynki są stare i wymagają remontów. Niemniejwyposażenie cel i warunki bytowe gwarantowane wszystkim osadzonym zgodne są zobowiązującymi przepisami.
Również zarzut osadzenia powoda z recydywistami nie zasługiwał w ocenieSądu Okręgowego na uwzględnienie. Powód został przyjęty do(...)(...)jako tzw.(...)W trakcie pobytu powód nie zgłaszał żadnychskarg na osadzenie go z recydywistami, nie kwestionował swojej kwalifikacji przyprzyjęciu do(...).
Powód nie wskazał w jakim okresie i jak długo przebywał w celi(...)nie złożył żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie.
Żądania zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa(...)(...)odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku zuszkodzeniem(...)przezJ. R.także niezasługiwały zdaniem Sądu Okręgowego na uwzględnienie. Również w przypadku tychpowyższych żądań powód ograniczył się do ogólnikowego zgłoszenia żądania iwskazania jego wysokości.
Żądania powoda z tego tytułu Sąd Okręgowy rozpatrywał w kontekścienaruszenia przepisuart. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przezniezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznejponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lubinna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawieart. 417 k.c.jestszkoda w rozumieniuart. 361 § 2 k.c, może też być przyznane zadośćuczynieniepieniężne za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych wart. 445 i 448 k.c.
Powód powołał się na wypadek, jakiemu uległ w czerwca 2006 roku.Wskazywał, iż podczas spaceru potknął się i uderzył kręgosłupem w metalową kratę. Wocenie Sądu okoliczność poniesienia przez powoda jakiejkolwiek szkody nie zostałaudowodniona - to na nim ciążył obowiązek wykazania, że doszło do wypadku,wykazania obrażeń jakich doznał na skutek wypadku oraz wykazania winy pozwanego i
związku przyczynowego między zawinionym zachowaniem pozwanego, a poniesionąszkodą.
Co prawda świadekA. P.wskazał, iż pamięta, że podczas spacerujeden z więźniów potknął się i upadł. Nie potrafił jednak jednoznacznie wskazać czychodziło o osobę powoda. Świadek nie potwierdził także aby w wyniku potknięciaosoba pokrzywdzona doznała jakichkolwiek obrażeń ciała. Powód nie zgłosił zdarzeniaadministracji(...), a na jego żądanie pomoc ambulatoryjna wiązała sięwyłącznie z zaopatrzeniem otarć naskórka na kolanie i kostce.
Wypadek wydarzył się w czerwca 2006 roku, a powód w(...)przebywał domaja 2007 roku. Przez ten okres nie udzielano powodowi żadnej pomocy medycznej wzwiązku z rzekomym uszkodzeniem(...). W tej sytuacji w ocenie Sądu powódnie wykazał w sposób wystarczający, iż dzisiejsze dolegliwości(...)mająjakikolwiek związek z jego pobytem w(...)
Podobnie w przypadku pogorszenia wzroku o 0,5 dioptrii to zdaniem SąduOkręgowego powód ograniczył się wyłącznie do podniesienia żądania zapłatyodszkodowania i zadośćuczynienia z tego tytułu. Sam fakt, że w celach mogły byćzamontowane lampy rtęciowe nie jest równoznaczny z(...). Powódnie wykazał, iż rzeczywiście jego wzrok uległ pogorszeniu wskutek przebywania wpomieszczeniach oświetlonych lampami rtęciowymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił powództwo w całości orzekłzgodnie z powołanymi przepisami.
O kosztach Sąd Okręgowy orzekł w myślart. 98 k.p.c.zgodnie z którym osobaprzegrywająca proces obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne docelowego dochodzenia swych praw i celowej obrony. Do niezbędnych kosztów zaliczasię m.in. koszty zastępstwa procesowego w toku postępowania. Zgodnie z §10 pkt 2Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawieopłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztówpomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.02.163.1349 ze zmianami) stawka minimalna w sprawie o ochronę dóbrosobistych wynosi 360 zł. Długotrwałość i złożoność procesu oraz nakład pracypełnomocnika pozwanej uzasadnia przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie 2 krotnejstawki minimalnej §2.2 rozporządzenia.
Apelację od powyższego wyroku złożył powód domagając się jego uchylenia.

Z uzasadnienia apelacji wynika, że powód zarzuca wyrokowi błąd wustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż warunki sanitarno - bytowe wAreszcie były należyte, oraz że powód nie doznał z przyczyn zawinionych przezpozwanego uszczerbku na zdrowiu w postaci pogorszenia wzroku oraz urazkukręgosłupa. Zanegował także skarżący stanowisko Sądu Okręgowego, iż prawidłowymbyło osadzenie go w jednej celi z recydywistami, oraz że pozwany obalił domniemaniebezprawności swych działań w postaci osadzenia go w przeludnionych celach. Wocenie skarżącego, przeludnienie było stanem permanentnym podczas jego rocznegopobytu w tej placówce penitencjarnej, czego dowodzą pisma kierowane przez dyrektoraAresztu do sądu penitencjarnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jedynie częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy Sąd Apelacyjny podziela iprzyjmuje za własne, bez konieczności ponownego ich przytaczania. W postępowaniuodwoławczym zostały one uzupełnione jedynie w niewielkim zakresie poprzez złożoneprzez powoda wraz z apelacją pismo Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 29 grudnia2006 r. wyjaśniające umieszczenie go w celi wraz z recydywistami, oraz uzyskaniewyjaśnienia z administracji(...)wC.dotyczącym czasokresuosadzenia powoda w poszczególnych celach, i ilości osadzonych z nim osób, oraz trybuzakwalifikowania powoda jako recydywisty penitencjarnego i czasu osadzenia powodaz osobami odbywającymi zakres pozbawienia wolności w warunkach recydywy.
Z informacji nadesłanej w dniu 16 grudnia 2011 r. przez(...)(...)wynika, że brak jest możliwości ustalenia ilości osób osadzonych wespół zpowodem spornym okresie, jednak w tym okresie osadzony był w warunkach, w
to
których powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3m . Powód przybył dotej jednostki z innej jednostki penitencjarnej jako tymczasowo aresztowany i zostałosadzony zgodnie z klasyfikacją tzn. z tymczasowo aresztowanymi recydywistamipenitencjarnymi.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, zarzuty podniesione w apelacji co donienależytego stanu sanitarno - bytowego cel okazały się całkowicie nieuzasadnione, aprzeprowadzone przed Sądem I Instancji bogate postępowanie dowodowe niepotwierdziło zgłaszanych przez powoda zarzutów. W konsekwencji słusznie Sąd tenuznał, że cele były wyposażone zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami, i w
tym zakresie słusznie odwołał się do zeznań świadków i dokumentacji, w tymprotokołów kontroli sanitarnych dokonywanych przez Sanepid.
Należy podkreślić, że tylko jeden świadek -K. Z.potwierdził, żestan cel był zły. Pozostali świadkowie - wszyscy zawnioskowani przez powoda -okoliczności tej kategorycznie nie potwierdzili; świadekJ. C.mimo żeprzyznawał, iż cele były zaniedbane, to jednak jego zdaniem warunki w nich byłyznośne, i jego zdaniem nie było na co się tam skarżyć; świadek(...)się głównie na temat stanu przeludnienia celi, a nie warunków sanitarnych.Z kolei świadekP.również tak źle jak powód cel tych nie oceniał, nadtoświadekP.nawet nie przypominał sobie powoda, zatem jego zeznanianiewiele wnoszą do sprawy.
W tej sytuacji Sąd Okręgowy z całokształtu materiału dowodowego wywiódłprawidłowe wnioski iż stan cel pod względem sanitarno - higienicznym nie mógłdawać podstaw do stwierdzenia, iż pobyt w nich naruszał dobra osobiste powoda wpostaci godności. Słusznie bowiem Sąd ten wskazał na konieczność stosowaniakryterium obiektywnego przy ocenie czy rzeczywiście do naruszenia dóbr osobistychdoszło, nie zaś kierowania się subiektywnymi odczuciami osoby twierdzącej, że takienaruszenie miało miejsce.
Trafna również jest konstatacja Sądu I Instancji, że nie sposób przyjąć w oparciuo zaoferowany przez strony materiał dowodowy, iż w(...)doznał powód szkodyna osobie, w postaci pogorszenia wzroku oraz urazu(...), będącego obecnieprzyczyną dolegliwości bólowych. Trafnie Sąd ten wskazał, że powód podnoszonychprzez siebie okoliczności nie udowodnił, a sam fakt pogorszenia się(...)powoda (copozostaje jednak tylko jego niezweryfikowanym twierdzeniem) nie oznacza, iżprzyczyną tego było oświetlenie cel, w których mogły być zamontowane lampyrtęciowe, oraz że jest to skutkiem niezgodnego z prawem działania Skarbu Państwa.
Podobnie prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, że nie sposób wywodzićodpowiedzialności Skarbu Państwa za upadek powoda przy przechodzeniu przez prógceli.
O ile by uznać, że właśnie wskutek tego upadku powodowi doskwierająproblemy z(...), co jednak również nie zostało przez niego udowodnione, toprzyjęcie za to zdarzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa wymagałoby przedewszystkim stwierdzenia o nieprawidłowym ułożeniu progu w tym właśnie miejscu.

Tymczasem ustalone w sprawie okoliczności nie dają podstaw do sformułowaniatakiego wniosku.
Sąd Okręgowy wszechstronnie zaanalizował okoliczności tego upadku,uwzględnił fakt, iż powód nie zgłosił tego zdarzenia do administracji(...),skorzystał jedynie z doraźnej pomocy ambulatoryjnej na swoje żądanie, polegającej nazaopatrzeniu otarć naskórka na kolanie i kostce. Mimo iż wypadek miał miejsce wczerwcu 2006 r., to do końca swego pobytu w(...)wC., tj. domaja 2007 r., powód nie zgłaszał żadnych uwagi co do dolegliwości ze(...). Słusznie w związku z tym Sąd Okręgowy stwierdził, że brak jest podstawdo przypuszczania, że obecnie odczuwane dolegliwości pozostają w związkuprzyczynowym z przedmiotowym upadkiem.
Niezasadne okazały się tez zarzuty bezpodstawnego osadzenia powoda zrecydywistami. Powód - jak trafnie ustalił Sąd Okręgowy - trafił do(...), taka też kwalifikacjazarzucanego mu czynu widniała w jego aktach osobo poznawczych. Powód - jakpodaje w pozwie - przebywał z osobami o takiej samej kwalifikacji do lipca 2006 r.,nadto jak wynika z pisma Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 29 grudnia 2006 r., popowzięciu przez(...)informacji, iż powodowi w akcie oskarżenia nie są już stawianezarzuty popełnienia przestępstwa w warunkachart. 64 § 1 kk, z dniem 31 lipca 2006 r.został przeniesiony do celi z osobami dotąd niekaranymi.
W związku z tym nie sposób dopatrzeć się w postępowaniu(...)nieprawidłowości.
Zasadne natomiast okazały się zarzuty skarżącego co do naruszenia jego dóbrosobistych w postaci prawa do godnego odbywania akry pozbawienia wolności wzwiązku z osadzeniem go w przeludnionych celach.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, fakt przeludnienia podczas całego okresuosadzenia powoda należy uznać z przyznaną przez pozwanego, w świetle pismkierowanych przez dyrektora(...)do sądu(...)w okresie od 1 września2005 r. do 2 maja 2007 r., oraz nadesłanych na żądanie Sądu Apelacyjnego wyjaśnieńadministracji(...)z dnia 16 grudnia 2011 r.
W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wykrystalizował się pogląd,że samo tylko osadzenie skazanego w celi, w której na jedną osobę przypadapowierzchnia mniejsza niż 3 m2, jest wystarczająca do przyjęcia, że doszło donaruszenia dóbr osobistych skazanego(uchwała z dnia 18.10.2011 r., III CZP 25/11, nie
publ., wyrok z dnia 27.10.2011 r. VCSK 489/10, LEX nr 1102552),co więcej -odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawieart. 448 kcza krzywdę związaną znaruszeniem dóbr osobistych w takim wypadku nie zależy od winy pozwanego(cytowana uchwała z dnia 18.10.2011 r. )
Pozwany w toku postępowania przed Sądem I Instancji powoływał się nawyłączenie bezprawności swojego działania z uwagi na obowiązujący do dnia06.12.2009 r.art. 248 kkw, i który to przepis był stosowany przez dyrekcję(...)wC.Dyrektor informował bowiem pismami Sąd(...)ozaistniałym przeludnieniu (karty 322 - 328).
Jak jednak wskazano w orzecznictwie
      (wyrok SN z dnia 17.03.2010 r.ll CSK486/09, LEX nr 599534),na stosowanieart. 248 kkwjako okoliczność wyłączającąbezprawność można było powołać się jedynie wówczas, gdy zachodził szczególnieuzasadniony wypadek, o jakim mowa tym przepisie. W szczególności nie byłowystarczającym ogólnikowe powołanie się na istniejący w kraju stan przeludnieniezakładów karnych, ponadto koniecznym było sprecyzowanie okresu, na jaki następujeosadzenie w celi poniżej standardów określonych wart. 110 § 1 kkw.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, pisma powyższe nie spełniają tych wymogów -nie zaznaczono, iż jest to skutkiem „nadzwyczajnego wypadku” . Są one powtarzalnew swej treści, zawierają jedynie suchą informację o czasie, na jaki ma nastąpićosadzenie w warunkach poniżej 3m2na osobę, bez wskazania przyczyn tego stanurzeczy.
W świetle tak lakonicznej informacji nie sposób przyjąć, że zachodziłszczególnie uzasadniony wypadek, o jakim mowa wart. 248 kkw, tym bardziej żewedług stanowiska Sądu Najwyższego przypadkiem nadzwyczajnym, szczególnym wrozumieniu tego przepisu jest np. wzrost liczby przestępstw wyroków skazujących nabezwzględne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wojennego lub klęski żywiołowej,zagrożenie epidemiologiczne(...)
W związku z tym błędne było stanowisko Sądu Okręgowego, jakoby pozwanyobalił domniemanie bezprawności swego działania. Zatem w konsekwencji roszczeniepowoda o ochronę naruszonych z tego tytułu jego dóbr osobistych co do zasadyzasługiwało na uwzględnienie.
W orzecznictwie podnosi się, że dla oceny rozmiaru krzywdy w aspekcieroszczenia o zadośćuczynienie należy brać pod uwagę m.in. długotrwałość
przebywania w nieprawidłowych warunkach, stopień ich uciążliwości dla skazanego,jego odczucia z tym związane.
Powód w przeludnionych celach przebywał rok. Z wywodów powoda przedSądem I Instancji wynika, ze stanowiło to dla niego duży dyskomfort, odczuwał to jako„niegodne człowieka”, dokuczliwy dla niego był brak intymności, niemożliwej w tychwarunkach do zapewnienia.
Negatywne odczucia powoda są w pełni zrozumiałe, zważywszy dodatkowo nafakt, iż wedle standardów rekomendowanych przez Radę Europy, powierzchniaprzypadająca na jednego więźnia powinna być nie mniejsza niż 4m2. (-

      wyroki ETPCz zdnia 22.10.2009 r. w sprawach Orchowski p - ko Polsce nr 17885/04 i Sikorski p-koPolsce nr 17599/05 ).Wrezultacie Trybunał uznaje, że w sytuacji, w której naosadzonego przypada mniej niż 3 m((

      2))powierzchni celi, już sam ten fakt stanowiwystarczającą przesłankę do stwierdzenia naruszenia art. 3 Konwencji o ochronie prawczłowieka i podstawowych wolności.
Stanowisko to wskazuje, jaką wagę przywiązuje Europejski Trybunał PrawCzłowieka do kwestii podstawowych wymogów jakie muszą zaistnieć celemumożliwienia skazanym odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach nienaruszających ich godności.
W tej sytuacji zdaniem Sądu Apelacyjnego stosowną rekompensatę za powyższeuciążliwości i niewątpliwe cierpienia psychiczne związane z panującą ciasnotą, stanowikwota 8.000 zł . Jest to suma stanowiąca realną wartość dla powoda w aktualnychwarunkach ekonomicznych umożliwiająca przynajmniej w pewnym stopniuzłagodzenie jego negatywnych odczuć i jednocześnie adekwatna do okresu jegoosadzenia w warunkach naruszających jego godność.
Powyższe skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku na mocyart. 386 § 1 kpc, aw pozostałym zakresie - z przyczyn wyżej omówionych apelacja jako bezzasadnapodlegała oddaleniu z mocyart. 385 kpc. Zaznaczyć należy, iż zmiana wyroku niepociągnęła za sobą korekty rozstrzygnięcia o kosztach procesu zwartego w punkcie IIzaskarżonego wyroku, gdyż wskutek apelacji żądanie powoda zostało uwzględnionejedynie w niewielkiej części, co w myślart. 100 kpcpozwala na obciążenie powoda wcałości kosztami procesu poniesionymi przez stronę przeciwną.

Na oryginale właściwe podpisy