Sąd Okręgowy w Tarnowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 125/13
Data wyroku: 2013-06-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Edward Panek, Zbigniew Miczek, Marek Syrek
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie Auto-Casco
Podstawa prawna: Art. 805 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Sygn. akt I Ca 125/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Edward Panek (spr.)

Sędziowie:

SSO Marek Syrek
SSR (del.) Zbigniew Miczek

Protokolant:

sekretarz sądowy Paweł Chrabąszcz

po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. w Tarnowie
na rozprawie

sprawy z powództwaJ. S.
przeciwko(...) S.A.wS.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Bochni
z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 301/11

1

oddala apelację;

2

zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Sygn. akt I Ca 125/13

Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowiez dnia 27 czerwca 2013 roku

PowódJ. S.wystąpił z pozwem przeciwko(...) SAz siedzibą wS.i domagał się zasądzenia od strony pozwanej na swoją rzecz kwoty 11.018,27 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 2 lipca 2010 roku zawarłz pozwaną umowę tzw. Auto Casco samochodu osobowego markiL. (...),(...),(...)onr rej. (...). Dalej podał, że w dniu 25 lutego 2011 roku w wyniku krytycznego zdarzenia przedmiot umowy ubezpieczenia został uszkodzony, a w toku likwidacji szkody pozwany wypłacił mu kwotę 20.645,47 zł.
W ocenie powoda wypłacona mu kwota odszkodowania nie odpowiadała powstałej w wyniku krytycznego zdarzenia szkodzie. Powód podniósł , że w celu ustalenia rzeczywistych kosztów przywrócenia przedmiotu umowy do stanu sprzed zdarzenia zlecił rzeczoznawcy samochodowemu sporządzenie oceny technicznej,z której wynika, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wynosi 40.590,91 zł. Następnie wskazał, że w kalkulacji naprawy nr(...)z dnia 17 marca 2011 roku stawka roboczogodziny przyjęta została w wysokości 130 zł, a zgodniez postanowieniami ogólnych warunków umów stawka roboczogodziny ustalona została przez strony w wysokości 60 zł. Przyjmując więc bazę czasową według kalkulacji oraz koszt roboczogodziny w wysokości 60 zł, koszt robocizny powód oszacował na kwotę 1.146 zł i mając na uwadze pozostałą treść w/w kalkulacji rzeczywisty koszt naprawy przedmiotu umowy wyniósł w jego ocenie netto 31.663,74 zł.
W związku z powyższym powód dochodził od pozwanej wypłaty odszkodowania w kwocie 11.018,27 zł stanowiącej różnicę pomiędzy w/w kwotą 31.663,74 zł, a kwotą wypłaconego odszkodowania w wysokości 20.645,47 zł.
Powód nadto podał, że pismem z dnia 12 września 2011 roku wezwał pozwaną do zapłaty kwoty pieniężnej dochodzonej w niniejszym postępowaniu.

Referendarz Sądu Rejonowego w Bochni w dniu 4 października 2011 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym ( sygn. akt: I Nc 460/11) ,w którym powództwo w całości uwzględnił.

Strona pozwana(...) SAz siedzibą wS.w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa.

Pozwany przyznał fakt zawarcia z powodem umowy ubezpieczenia Auto Casco pojazdu markiL. (...)oraz dokonania wypłaty odszkodowaniaw wysokości 20.645,47 zł z tytułu uszkodzenia tego pojazdu w dniu 25 lutego 2011 roku , ale podniósł, że decyzję o wypłacie odszkodowania we wskazanej kwocie należy uznać za uzasadnioną w świetle zawartej pomiędzy stronami umowy ubezpieczenia.
Pozwany zarzucił, że zgodnie z zapisem na polisie przedłożonej przez powoda podstawę umowy ubezpieczenia stanowią OWU pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (AUTOCASCO) należących do klientów indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw o symbolu(...).
Pozwany podniósł, że powód zawarł z nim umowę w wariancie serwisowymi odwołał się do treści § 20 ust. 1 OWU, zgodnie z którym w przypadku przyjęciaw umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z(...)kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy, w oparciu o:
1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemieA.,
2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego,
3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemieA., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową.
Następnie pozwany podał, że powód nie przedłożył faktur za naprawę pojazdu,a w przypadku potraktowania przedłożonego przez powoda kosztorysu jako wniosku o rozliczenie szkody w wariancie kosztorysowym zastosowanie znalazłby zapis § 20 ust. 2 OWU . Stosownie do tego zapisu , na wniosek ubezpieczonego - pomimo przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego -(...)może dokonać ustalenia rozmiaru szkody częściowej w oparciu o wariant kosztorysowy, zgodnie z zasadami określonymi w § 19, z zastrzeżeniem postanowień § 20 ust. 3. Wyliczenie w takiej sytuacji winno zostać dokonane w oparciu oE.bez podatku VAT (§ 19 ust. 1 OWU), stawki roboczogodziny winny zostać ustalone na poziomie 60 zł (§ 19 st. 1 pkt 2 OWU), winna zostać uwzględniona amortyzacja stosownie do § 19 ust. 2 OWU ( w przypadku pojazdu powoda w wysokości 15 % ) , ceny części winny odpowiadać średnim cenom sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników) oraz materiałów zawartych w systemieE.(§ 19 ust. 1 pkt 3).
Pozwany podniósł, iż powód nie wykazał zasadności swoich roszczeń, albowiem przedłożony przez niego kosztorys jako dokument prywatny ma jedynie walor twierdzeń strony, a nadto nie może znaleźć w sprawie zastosowania, ponieważ nie uwzględnia postanowień umowy ubezpieczenia, z której powód wywodzi swoje roszczenia.

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy w Bochni uwzględnił jedynie w części żądanie pozwu i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.207,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty , a w pozostałym zakresie powództwo oddalił .
Tym samym orzeczeniem Sąd I instancji rozstrzygnął o kosztach procesu , zasądzając z tego tytułu od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.695 zł .

Jako okoliczności niesporne Sąd Rejonowy przyjął następujące fakty :

⚫

PowódJ. S.jest właścicielem samochodu markiL. (...)onr rej. (...).

Powód w dniu 2 lipca 2010 roku zawarł z pozwanym(...) SAz siedzibą wS.umowę ubezpieczenia auto casco samochodu markiL. (...)onr rej. (...), co zostało potwierdzone wydaniempolisy numer (...)z okresem ubezpieczenia od dnia 2 lipca 2010 roku do dnia 1 lipca 2011 roku.

W dniu 25 lutego 2011 roku przedmiotowy samochód powoda został uszkodzony.

Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił powodowi odszkodowanie w wysokości 20.645,47 zł dokonując jego wyliczenia według wariantu kosztorysowego.

Powód nie przedłożył ubezpieczycielowi faktur za naprawę przedmiotowego pojazdu.

Ponadto Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy :

PowódJ. S.dokonał w umowie auto casco wyboru wariantu serwisowego ustalenia wysokości odszkodowania.
W polisie - numer(...), potwierdzającej zawarcie przez powodaJ. S.w dniu 2 lipca 2010 roku między innymi umowy ubezpieczenia auto casco z(...) SAz siedzibąwS.znajduje się oświadczenie ubezpieczającego, że przed zawarciem umowy otrzymał tekst Ogólnych Warunków Ubezpieczenia wraz z klauzulami dodatkowymi, na podstawie których umowę zawarto i ubezpieczający zapoznał się z nimii zaakceptował ich treść.
Nadto z polisy wynika, że umowę ubezpieczenia zawarto na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia o symbolach:(...)(tj. ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (autocasco) należących do klientów indywidualnych oraz małychi średnich przedsiębiorstw) zmienionychaneksem nr (...)(tj. ogólnych warunków ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków kierowcyi pasażerów).
Z polisy wynika również, że ubezpieczony samochód markiL. (...)onr rej. (...)pochodzi z 2008 roku , a sumę ubezpieczenia w zakresie ubezpieczenia auto casco ustalono na kwotę 181.547 zł brutto.
Stosownie do treści § 22 ust. 1 OWU(...)w przypadku przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego przy sumie ubezpieczenia brutto ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z(...)kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy, w oparciu o:
1) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemieA.,
2) średnią stawkę za 1 roboczogodzinę adekwatną dla warsztatu naprawczego,
3) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemieA., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową.
Zgodnie z zapisem § 22 ust. 2 OWU na wniosek ubezpieczonego - pomimo przyjęcia w umowie ubezpieczenia wariantu serwisowego -(...)może dokonać ustalenia rozmiaru szkody częściowej w oparciu o wariant kosztorysowy, zgodnie z zasadami określonymi w § 25, z zastrzeżeniem postanowień § 22 ust. 3.
Stosownie do § 25 OWU ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje na podstawie wyceny dokonanej przez(...)w oparciu o zasady zawartew systemieA., bez uwzględnienia podatku VAT, tzn. według:
1) norm czasowych operacji naprawczych określonych przez producenta pojazdui ujętych w systemieA.,
2) stawki roboczogodziny w wysokości 60 zł (netto) za prace blacharskie, mechaniczne i lakiernicze,
3) zawartego w ocenie technicznej wykazu części (zespołów) zakwalifikowanych do wymiany, według średnich cen części sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników) oraz materiałów zawartych w systemieA., z tym, że w przypadku braku w przywołanym systemie cen części sygnowanych marką alternatywną do marki producenta pojazdu (zamienników), do rozliczenia przyjmuje się zawarte w systemieA.ceny części pochodzących od producenta pojazdu (części oryginalne), pomniejszonych o zużycie eksploatacyjne, zależne od okresu eksploatacji pojazdu, tj. wynoszące przy okresie eksploatacji pojazdu do 3 lat włącznie – 15 % (§ 25 ust. 2 OWU).
W dniu 2 marca 2011 roku powód dokonał u pozwanego ubezpieczyciela zgłoszenia szkody z dnia 25 lutego 2011 roku . W tym samym dniu został sporządzony protokół szkody w pojeździe , w którym szczegółowo opisano zakwalifikowane do wymiany części . W protokole ustalono również, że pozwany ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie za naprawę uszkodzeń tylko tych zespołówi części pojazdu, które zostały wymienione w protokole, a jeżeli w czasie naprawy zostaną ujawnione dalsze uszkodzenia mające związek przyczynowy ze szkodą , to przed rozpoczęciem ich naprawy należy powiadomić pozwane Towarzystwo w celu sporządzenia dodatkowego protokołu oględzin. Protokół szkody z dnia 2 marca 2011 roku został podpisany przez właściciela pojazdu.
Ze sporządzonej w dniu 17 marca 2011 roku na zlecenie powodaJ. S.przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż.J. M.kalkulacji naprawy w systemieA.wynika, że koszty naprawy przedmiotowego samochodu w związku ze zdarzeniem z dnia 25 lutego 2011 roku wynoszą 40.590,91 zł brutto, przy czym w kalkulacji naprawy nr(...)z dnia 17 marca 2011 roku stawka roboczogodziny przyjęta została w wysokości 130 zł. RzeczoznawcaJ. M.zakwalifikował do wymiany poza częściami wymienionymi w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku : osłonę górną akumulatora, aparat sterujący ustawienie siedzenia, wykładzinę dachu oraz felgę przednią prawą.
Pismem z dnia 12 września 2011 roku powódJ. S.wezwał pozwanego(...) SAz siedzibąwS.do zapłaty kwoty 11.018,27 zł w terminie do dnia 17 września 2011 roku Żądanie zapłaty oparł na wyliczeniach wynikających z kalkulacji naprawy sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż.J. M.w dniu 17 marca 2011 roku .
Wartość szkody w samochodzieL. (...)onr rej. (...)w związkuz uszkodzeniami powstałymi w dniu 25 lutego 2011 roku wynosi 22.852,94 zł netto, przy czym w/w kwota została wyliczona przy zastosowaniu reguł przewidzianychw § 25 OWU(...)wraz zaneksem nr (...), tj. w szczególności przy uwzględnieniu stawek roboczogodzin 60/60 i przy zastosowaniu części zamiennych pochodzących od producenta pojazdu (z uwagi na brak zamienników do markiL. (...)) i 15 % korekty z uwagi na okres eksploatacji pojazdu.

W rozważaniach prawnych Sąd I instancji wskazał , iż strony niniejszego sporu były związane umową ubezpieczenia auto – casco, której integralną część stanowiły OWU o symbolu:(...)(tj. ogólne warunki ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od utraty, zniszczenia lub uszkodzenia (autocasco) należących do klientów indywidualnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw) zmienioneaneksem nr (...).
Wprawdzie powód w toku postępowania podnosił , że na polisie nie widnieje jego podpis, ale nie zdołał on wykazać tej okoliczności . Należało zatem ustalić należne powodowi odszkodowanie zgodnie z regułami zapisanymi w OWU, a co za tym idzie wniosek powoda o rozliczenie szkody na zasadach ogólnych wynikających zkodeksu cywilnegonie podlegał uwzględnieniu.
Sąd I instancji podkreślił , że powód wybrał w polisie jedenz zaproponowanych przez ubezpieczyciela wariantów ubezpieczenia auto casco, tj. wariant serwisowy. Zgodnie z zapisami OWU w takiej sytuacji ustalenie rozmiaru szkody częściowej następuje po przedłożeniu faktur dokumentujących naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z(...)kosztów i sposobu naprawy pojazdu przez zakład dokonujący tej naprawy. Niespornym w niniejszej sprawie było to, że powód nie przedłożył ubezpieczycielowi faktur dokumentujących naprawę przedmiotowego samochoduL. (...). Żądanie zaś przez powoda wypłaty wyższej kwoty odszkodowania wynikało z faktu sporządzenia na jego zlecenie kosztorysu , który wskazywał na wyższą wartość kosztów naprawy .
Sąd przyjął , iż na tej podstawie strona pozwana mogła uznać , że pozwany wystąpił z wnioskiem o rozliczenie szkody według wariantu kosztorysowego .
Strony w umowie ubezpieczenia określiły jednak szczegółowo kryteria dokonywania wyceny szkody według wariantu kosztorysowego. Kierując się tymi kryteriami z § 25 OWU Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o opinię biegłego sądowego , że wysokość szkody w przedmiotowym pojeździe powoda na skutek zdarzenia z dnia 25 lutego 2011 roku wyniosła 22.852,94 zł.
Sąd I instancji stwierdził , iż nie było podstaw do uwzględnienia przy określaniu wysokości szkody w pojeździe powoda tych części , które nie zostały wymienione w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku , tj.: osłony górnej akumulatora, aparatu sterującego ustawienie siedzenia, wykładziny dachu oraz felgi przedniej prawej . Pozwany na powyższe nie wyraził bowiem zgody , a nadto nie został powiadomiony o ujawnieniu się dalszych uszkodzeń w pojeździe ponad te opisane w protokole . Tymczasem z zapisu protokołu szkody wynikało jednoznacznie, że w wypadku ujawnienia dalszych uszkodzeń , ubezpieczający powinien powiadomić ubezpieczyciela, który dokonuje dodatkowych oględzin pojazdu . Mając na względzie to, że powód nie dowiódł, by wywiązał się z obowiązku powiadomienia ubezpieczyciela o dalszych uszkodzeniach - pomimo przyjęcia na siebie takiego obowiązku poprzez złożenie podpisu pod protokołem szkody - Sąd stwierdził, iż nieuzasadnione było domaganie się przez powoda uwzględnienia przy ustalaniu wysokości szkody wymiany w/w części. Strony co do rodzaju uszkodzeń były związane wspólnymi ustaleniami zawartymi w protokole szkody.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że roszczenie powoda jest częściowo uzasadnione i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.207,47 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy wyliczoną przez biegłego - zgodnie z postanowieniami OWU AC - kwotą odszkodowania w wysokości netto 22.852,94 zł a wypłaconą powodowi przez ubezpieczyciela przed wszczęciem procesu kwotą odszkodowania 20. 645,47 zł . W pozostałym zakresie powództwo oddalono jako niezasadne .
Sąd I instancji od kwoty 2.207,47 zł zasądził – zgodnie z żądaniem pozwu - odsetki ustawowe za opóźnienie, liczone od dnia 19 września 2011 roku (tj. daty wyznaczonej w wezwaniu do zapłaty) do dnia zapłaty. Mieściły się one bowiemw ramach czasowych wyznaczonych ubezpieczycielowi w OWU AC do wypłaty odszkodowania.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu powoda dotyczącego sprekludowania dowodu w postacianeksu nr (...)do OWU . Przede wszystkim Sąd Rejonowy uznał , iż strona pozwana przedstawiając tenże dowód po upływie wyznaczonego terminu nie naruszyła przepisuart. 217 § 1 k.p.c.i tym samym z tego faktu nie można wywodzić negatywnych skutków procesowych dla strony pozwanej . Sąd I instancji zauważył , iż w niniejszej sprawie to powód w pozwie swoje roszczenie oparł na postanowieniach umowy auto – casco i powinien w sposób należyty dowieść jaka jest treść tej umowy. Działania Sądu prowadzone z urzędu wywołane były załączeniem do pozwu niewłaściwych OWU oraz niezałączeniem do odpowiedzi na pozewaneksu nr (...)do OWU nr(...)i zmierzały tylko i wyłącznie do ustalenia rzeczywistej treści łączącego strony stosunku prawnego.

Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu Sąd I instancji powołał przepisart. 100 zd. 1 k.p.c.Uwzględniając ostateczny wynik procesu Sąd rozdzielił stosunkowo pomiędzy strony poniesione koszty procesu , przedstawiając szczegółowe wyliczenia w tym zakresie .

Powyższy wyrok w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach : II i III zaskarżył apelacją powódJ. S.zarzucając w niej :
- naruszenie prawa procesowego , tj. przepisuart. 217 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie , które to uchybienie miało istotny wpływ na treść orzeczenia ,
- naruszenie prawa procesowego , tj.art. 232 zd. 2 k.p.c.poprzez jego zastosowanie , co również miało wpływ na ostateczny wynik sprawy .

Formułując tej treści zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku w punkcie II poprzez zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 8.810,80 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 września 2011 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu .

W uzasadnieniu środka odwoławczego apelujący podniósł , iż Sąd I instancji dopuścił się rażącego naruszenia powołanych w zarzutach przepisów prawa procesowego .
Strona pozwana nie dołączyła bowiem do sprzeciwu od nakazu zapłatyaneksu nr (...)do UWU . Następnie w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie strona pozwana przesłała do Sądu niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię niepodpisanego przez uprawnione do reprezentacji spółki osobyaneksu nr (...). Kserokopia dokumentu , niepoświadczona za zgodność z oryginałem , nie zawierająca podpisu określonych osób nie mogła stanowić dowodu z dokumentu .
Sąd Rejonowy pomimo upływu terminu wezwał jednak ponownie stronę pozwanąo przedłożenie dokumentu w postacianeksu nr (...)poświadczonego za zgodnośćz oryginałem .
Takie działanie Sądu I instancji stanowiło – w ocenie skarżącego – rażące naruszenie zasady bezstronności , równości stron oraz kontradyktoryjności procesu cywilnego . Sąd Rejonowy postawił bowiem w uprzywilejowanej pozycji jedną ze stron, tj. stronę pozwaną , która była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika , z ewidentnym naruszeniem interesu drugiej strony – konsumenta .
Prawidłowym działaniem Sądu winno być pominięcie przedstawionego po upływie wyznaczonego terminu dokumentu , a nie podejmowanie czynnościz urzędu.
Powód odwołując się do poglądów orzecznictwa wskazał , iż Sąd może podejmować inicjatywę dowodową w oparciu o przepisart. 232z d.2k.p.c.w wyjątkowych wypadkach . Działania Sądu z urzędu w żadnym razie nie mogą służyć usuwaniu skutków uchybień procesowych stron , a w szczególności Sąd nie może zastępować własnym działaniem bezczynności strony .
W konkluzji apelujący stwierdził , iż gdyby Sąd I instancji prawidłowo zastosował powołane przepisy , to w sprawie zapadłoby orzeczenie uwzględniające w całości żądanie pozwu .
Powód podniósł , iż w sytuacji załączenia do pozwu innych niż wskazanew polisie OWU oraz niedołączenia przez stronę pozwaną do sprzeciwu właściwych OWU , Sąd powinien uznać , iż strony nie były związane OWU złożonymi przy pozwie i poprzestać na samej polisie , ustalając jednocześnie odszkodowaniew oparciu o zasady wyrażone wkodeksie cywilnym.
Podejmując działania w kierunku ustalenia OWU Sąd I instancji postąpił wbrew zasadzie bezstronności . Oto bowiem doszło do ustalenia odszkodowaniaw oparciu o OWU , których treść była – w stosunku do regulacji kodeksowych – niekorzystna dla powoda .

W odpowiedzi na apelację powoda strona pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego .

Na uzasadnienie tego stanowiska strona pozwana podniosła , iż powód nie jest konsekwentny w swoich twierdzeniach . W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2011 roku sam bowiem przyznał , że strony umowy ubezpieczenia były związane postanowieniami OWU oraz aneksem . Później zaś podawał , iż postanowienia OWU jednak go nie wiążą .
Strona pozwana podała , iż stosownie do treściart. 6 k.c.na powodzie spoczywał obowiązek wykazania zasadności odszkodowania w kwocie dochodzonej pozwem . To również powód obowiązany był przedłożyć właściwe OWU .
Sąd I instancji żądając właściwych OWU od strony pozwanej nie naruszył więc wskazanych w apelacji przepisów , lecz jedynie wyręczył powoda w zakresie dowodzenia , pomimo że był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika .
Dodatkowo strona pozwana podała , że :
- powód był związany treściąaneksu nr (...)do OWU nie na podstawie ustalenia Sądu , ale z mocy przepisuart. 384 k.c.,
- powód utracił prawo kwestionowania dopuszczenia przez Sąd I instancji dowoduzaneksu nr (...), a to w oparciu o przepisart. 162 k.p.c.,
- zachowała wyznaczony przez Sąd termin do przedłożeniaaneksu nr (...),
- nawet przeprowadzenie przez Sąd dowodu z urzędu dla ustalenia rzeczywistej treści łączącego strony stosunku prawnego nie stanowi naruszenia prawa .

W dniu 20 czerwca 20013 roku powód złożył pismo procesowe , w którym odniósł się do stanowiska strony pozwanej zawartego w odpowiedzi na apelację .

Sąd Okręgowy rozważył , co następuje :

Apelacja powoda jako bezzasadna podlegała oddaleniu .

Powód zarzucając w apelacji naruszenie przepisów prawa procesowego , tj.art. 217 § 1 k.p.c.iart. 232 k.p.c.wskazywał jednocześnie na wadliwe w jego ocenie posłużenie się przez Sąd postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia zmienionychaneksem nr (...)i ustalenie na ich podstawie należnego mu odszkodowania .
Wobec tak postawionego zarzutu w pierwszej kolejności należało odpowiedzieć na pytanie , czy strony były związane ogólnymi warunkami ubezpieczenia , w tym postanowieniamianeksu nr (...), w którym określone zostały zasady ustalania rozmiaru szkody w wariancie kosztorysowym .
Formalne przesłanki związania wzorcem umowy ( postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia pojazdów auto casco zalicza się do kategorii tzw. kwalifikowanych wzorców nienormatywnych ; zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 19 lutego 2004 roku , IVCK 69/03 , Lex nr 175953 ) zostały określone w przepisieart. 384 k.c., który w § 1 jako przesłankę podstawową związania wzorcem statuuje wymóg doręczenia tegoż wzorca przed zawarciem umowy . Jeżeli ten wymóg jest spełniony, to postanowienia wzorca ( ogólnych warunków ubezpieczenia ujętych w polisie ) określają treść wiążącego strony stosunku zobowiązaniowego . Z kolei brak doręczenia wzorca powoduje , że strony będą związane jedynie samą umową ,a w sprawach w niej nieuregulowanych znajdą zastosowanie przepisy prawa , zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje ( zob. M. Bednarek : System prawa prywatnego , Prawo zobowiązań – część ogólna , tom 5 , Wyd. C.H. Beck INP PAN Warszawa 2006 , str. 595 ) .
W polisie ubezpieczeniowej zawarte jest oświadczenie powoda jako ubezpieczającego , że przed zawarciem umowy otrzymał tekst ogólnych warunków ubezpieczenia wraz z klauzulami dodatkowymi , na podstawie których umowę zawarto oraz , że zapoznał się z nimi i zaakceptował ich treść . W polisie podano również jakie konkretnie ogólne warunki ubezpieczenia stanowiły podstawę zawartej umowy ubezpieczenia poprzez odwołanie się do symbolu(...)ianeksu nr (...).
Powód w kwestii związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia prezentował zmienne stanowisko przed Sądem I instancji . W uzasadnieniu pozwu powód wprost odwołał się do ogólnych warunków ubezpieczenia , korygując stosownie do postanowień w nich zawartych wyliczenia rzeczoznawcy zawarte w dołączonej do pozwu kalkulacji naprawy , poprzez obniżenie kosztów robocizny do kwoty 1.146 zł z zastosowaniem stawki roboczogodziny na poziomie 60 zł . Ponadto powód żądał odszkodowania odpowiadającego kosztom naprawy obliczonym w wartości netto .
W piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2011 roku powód również potwierdził , że strony były związane postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia o symbolu(...)wraz zaneksem nr (...)i tylko z tego powodu , że strona pozwana nie załączyła do sprzeciwu od nakazu zapłaty wymienionych warunków wnioskowało ustalenie odszkodowania w oparciu o regulacjekodeksu cywilnego.
Na dalszym etapie postępowania skarżący wskazywał na brak związania stron postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia i to nie tylko z tego powodu , że strona pozwana właściwym dokumentem nie wykazała ich treści , ale i z uwagi na niedopełnienie przez stronę pozwaną przy zawieraniu umowy ubezpieczenia obowiązków wynikających z przepisuart. 384 § 1 k.c.( pisma powoda z dnia 30 marca 2012 roku i z dnia 16 kwietnia 2012 roku ) . Powód negował nawet , by to jego podpis miał znajdować się na polisie . Jak już wcześniej sygnalizowano , naruszenie obowiązków zart. 384 k.c.prowadzi do braku związania stron ( ubezpieczającego ) postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia .
Istotnie samo pokwitowanie doręczenia wzorca nie sanuje braku doręczenia , jeżeli do takiego doręczenia w rzeczywistości nie doszło . Podobnie złożenie podpisu pod tzw. klauzulą fikcji , czyli klauzulą , w której strona potwierdza , że zapoznała się z treścią wzorca i wyraża zgodę na włączenie go do treści umowy nie przesądza jeszcze o spełnieniu wymogów zart. 384 k.c., które decydują o związaniu wzorcem. . To jednak strona , która powołuje się na naruszenie przepisuart. 384 k.c.- wbrew treści polisy , na której własnoręcznym podpisem potwierdziła fakt doręczenia jej ogólnych warunków ubezpieczenia przed zawarciem umowy - obowiązana jest udowodnić, że w rzeczywistości nie miała możliwości łatwego zapoznania się z treścią wzorca , gdyż wzorzec nie został jej skutecznie doręczony .
Powód w tym zakresie – poza twierdzeniami – nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej . Tak więc należało przyjąć – tak jak uczynił to Sąd I instancji - że strony umowy ubezpieczenia były związane postanowieniami ogólnych warunków ubezpieczenia o symbolu(...)ianeksem nr (...). W apelacji powód już nie powołuje się na brak związania ogólnymi warunkami ubezpieczenia z uwagi na naruszenie wymogów zart. 384 k.c., zaś podstaw do ustalenia odszkodowania na zasadach ogólnych zkodeksu cywilnegoupatruje w tym , że w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie strona pozwana nie przedłożyła właściwych , wiążących strony ogólnych warunków ubezpieczenia w postacianeksu nr (...).
Uznając , że strony były związane ogólnymi warunkami ubezpieczenia wskazanymi w polisie , powyższego stanowiska skarżącego – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – w żadnym razie nie można podzielić . Przede wszystkim nie można podzielić zapatrywania wyrażonego w apelacji , że wskutek naruszenia przepisówart. 217 § 1 k.p.c.iart. 232 zd.2 k.p.c.doszło do wydania wadliwego orzeczenia .
Należy zgodzić się z Sądem I instancji , że to przede wszystkim na powodzie ciążył obowiązek dołączenia do pozwu właściwych ogólnych warunków ubezpieczenia , skoro z ich uwzględnieniem doszło do wyliczenia dochodzonego od strony pozwanej odszkodowania . W sytuacji załączenia do pozwu ogólnych warunków ubezpieczenia , odmiennych od tych wskazanych w polisie , Sąd dla ustalenia treści łączącego strony stosunku zobowiązaniowego mógł zwrócić się do strony pozwanej o przedłożenie ogólnych warunków ubezpieczenia , na podstawie których została zawarta umowa ubezpieczenia . W opisanych okolicznościach Sąd I instancji mógł również w tym zakresie podejmować działania z urzędu bez narażenia się na zarzut braku bezstronności i naruszenia zasady równowagi procesowej stron .
Trzeba w tym miejscu podnieść , że w orzecznictwie wskazuje się , iż sam fakt przeprowadzenia dowodu z urzędu w oparciu o dyskrecjonalne uprawnienie Sądu przewidziane wart. 232 k.p.c.nie może być uznany co do zasady za działanie naruszające bezstronność Sądu i zasadę równości stron . Nie można więc zarzucać Sądowi naruszenia przepisów postępowania jedynie z powodu dopuszczenia dowodu z urzędu , tj. wytknąć mu , że skorzystał z przysługującego mu uprawnienia ( zob. wyrok Sądu Naj. z dnia 22 marca 2012 roku , IV CSK 330/11 , Lex nr 1169839). Może oczywiście zdarzyć się , że w okolicznościach konkretnej sprawy przeprowadzenie dowodu z urzędu będzie skutkować naruszeniem zasady równowagi procesowej stron . Tak się jednak nie stało w niniejszej sprawie na skutek dopuszczenia przez Sąd I instancji dowodu zaneksu nr (...)do ogólnych warunków ubezpieczenia .
Uprzednio wskazywano już , że powód dochodzone pozwem odszkodowanie wyliczał z uwzględnieniem istotnych zasad ogólnych warunków ubezpieczenia obowiązujących dla wariantu kosztorysowego rozliczenia szkody . Między innymi stosował przy ustalaniu kosztów robocizny stawkę roboczogodziny na poziomie 60 zł oraz dochodził odszkodowania odpowiadającego kosztom naprawy o wartości netto.
To, że ostateczna kwota odszkodowania ustalona przez Sąd I instancji była niższa wynikało z przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego sądowego , który w kosztach naprawy ujął jedynie elementy wymienione w protokole szkody z dnia 2 marca 2011 roku . Z kolei rzeczoznawca sporządzający na zlecenie powoda kalkulację szkody załączoną do pozwu zakwalifikował do wymiany – poza częściami wymienionymiw protokole – elementy o istotnej wartości , a to : osłonę górną akumulatora , aparat sterujący ustawienie siedzeń , wykładzinę dachu oraz felgę przednią prawą . Do tych jednakże ustaleń apelacja powoda nie odnosi się .
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w pełni podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne jak również akceptuje przytoczone w rozważaniach argumenty prawne .
Apelacja powoda pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała więc oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.c., które to koszty obejmowały wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ustalone w oparciu o§ 6 pkt 4 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.