Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 893/13
Data wyroku: 2013-08-20 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Józef Pawłowski
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III U 893/13W Y R O KW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJDnia 20 sierpnia 2013 r.Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw składzie następującym :Przewodniczący:SSO Józef PawłowskiProtokolant: st. sekr. sądowy Ewelina Kowalskapo rozpoznaniu w dniu20 sierpnia 2013 r. w Przemyśluna rozprawiesprawyJ. P.przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.oemeryturęna skutek odwołaniaJ. P.od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia22 maja 2013 r.,znak:(...)Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. P.prawo do emerytury w ustawowej wysokości począwszy od dnia 25 maja 2013 r.,IIzasądza na rzecz wnioskodawcyJ. P.od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Sygn. akt III U 893/13UZASADNIENIEwyroku z dnia 20 sierpnia 2013 r.Decyzją z dnia 22 maja 2013 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyJ. P.przyznania emerytury.W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a wnioskodawca udowodnił jedynie 12 lat, 1 miesiąc i 5 dni, tj. okres pracy na kolei. Zakład przyjął za udowodnione okresy nieskładkowew wymiarze 3 miesięcy i 16 dni; składkowe – 21 lat, 11 miesięcy i 17 dni; uzupełniające – rola – 2 lata, 8 miesięcy i 27 dni; łącznie – 25 lat.Nie uwzględniono okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 września 1986 r. do 25 listopada 1986 r., ponieważ wnioskodawcanie udowodnił, że był ubezpieczony jako domownik.Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaJ. P., wnosząc o zaliczenie mu pracy w warunkach szczególnych w okresie od 1 maja 1977 r. do 31 sierpnia 1986 r. w Spółdzielni(...)wP..Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż pracował od 1 maja 1977 r. do 31 sierpnia 1986 r. w Spółdzielni(...)wP., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy ciągnika. Na w/w okres pracy nie jest w stanie przedłożyć świadectwa pracy w warunkach szczególnych, ponieważ spółdzielnia nie istnieje.W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.W uzasadnieniu wskazano dodatkowo, że wnioskodawca przedstawił zaświadczenie z dnia 8 maja 2013 r. wystawione przez(...) Sp. z o.o., z którego wynika, że w okresie od 26 listopada 1986 r. do 31 maja 2013 r. był on zatrudniony wprzedsiębiorstwie (...),(...) S.A.,(...) Sp. z o.o.i na tej podstawie okres 12 lat, 1 miesiąca i 5 dni został uznany jako okres pracy w szczególnych warunkach. Natomiastna potwierdzenie spornego okresu wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach, a jedynie ogólne świadectwo pracy,w którym nie określono dokładnie charakteru i wymiaru wykonywanej pracy według wykazu, działu i pozycji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów oraz przepisów resortowych na podstawie, których zakład pracy zakwalifikował okres pracy na wymienionym tam stanowisku jako okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Świadectwo to nie stanowi więc dla organu rentowego prawidłowego środka dowodowego.Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o przyznanieJ. P.prawa do emerytury oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej stawce minimalnej.Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznychustalił następujący stan faktyczny:WnioskodawcaJ. P.,ur. dnia (...), w dniu 8 maja 2013 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz nadal pozostajew stosunku pracy. Do wniosku dołączył dokumentację poświadczającą przebieg jego zatrudnienia zawodowego, w tym m.in.: zaświadczenie z dnia 8 maja 2013 r. wydane przezZakłady (...) sp. z o.o.(...)Zakład (...)wR., z którego wynikało,że wnioskodawca był zatrudniony wprzedsiębiorstwie (...),(...) S.A.,(...) sp. z o.o.– (...)R.,Zakład (...)wT.,Zakład (...)wR.,(...)Zakład (...)wR., w okresie od 26 listopada 1986 r.do 31 maja 2013 r., na stanowiskach robotnik kwalifikowany, pomocnik rewidenta taboru, ślusarz, robotnik wykwalifikowany, rzemieślnik, zaznaczając przy tym w punkcie 8 zaświadczenia, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie od 26 listopada 1986 r. do 31 grudnia 2008 r. Ponadto w aktach organu rentowego zalega kserokopia świadectwa pracy z dnia 1 września 1986 r. wystawionego przez Spółdzielnię(...)wP.,z którego wynikało, że wnioskodawca był zatrudniony w tej Spółdzielni,w pełnym wymiarze czasu pracy, od 1 maja 1977 r. do 31 sierpnia 1986 r. na stanowisku kierowcy ciągnika.Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, decyzją z dnia 22 maja 2013 r. znak: ENMS/20/035043397 ZUS odmówił wnioskodawcyJ. P.przyznania emerytury.ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r.: okresy nieskładkowe w wymiarze 3 miesięcy i 16 dni; składkowe – 21 lat, 11 miesięcy i 17 dni; uzupełniające - rola – 2 lata, 8 miesięcy i 27 dni; łącznie – 25 lat, w tym w szczególnych warunkach – 12 lat, 1 miesiąc i 5 dni,tj. z tytułu pracy na kolei.Dowód – akta organu rentowego:- wniosek emerytalny z dnia 8.05.2013 r.,- zaświadczenie z dnia 8.05.2013 r. wydane przezZakłady (...) sp. z o.o.(...)Zakład (...)wR.,- kserokopia świadectwa pracy z dnia 1.09.1986 r. wystawionego przez Spółdzielnię(...)wP.,- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 22.05.2013 r.Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony w Spółdzielni(...)wP.w okresie od 1 maja 1977 r. do 31 sierpnia 1986 r. Został on zatrudniony na podstawie umowy o pracę i powierzono mu obowiązki traktorzysty. Wnioskodawca w charakterze kierowcy ciągnika pracował przez cały rok. W lecie pracował przy opryskiwaniu zboża, ziemniaków, koszeniu traw, rozsiewaniu nawozów po pastwiskach,przy wykopkach. Były to usługi świadczone dla ludności. Jeżeli nie było roboty w polu, to kierowcy byli kierowani do pracy doCukrowni (...), gdzie przez cały rok pracowali w transporcie przy wywożeniu wapna, które było wypalane w tej cukrowni. W razie potrzeby woził również cukierdo(...)wP., dofabryki (...)wJ., wywoził drzewo z lasu.Wnioskodawca był zatrudniony na pełny etat, nie korzystał z urlopów bezpłatnych. Wnioskodawca nie był członkiem Spółdzielni.Zakład pracy w tej chwili już nie istnieje.Dowód:- umowa o pracę – k. 3 (koperta),- świadectwo pracy z(...)P.– k. 3 (koperta),- zeznania świadkaA. K.,- zeznania świadkaS. T.,- przesłuchanie wnioskodawcy.Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówA. K.iS. T., a ponadto wnioskodawcyJ. P., jako logicznym, spójnymi wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich jednoznacznie,jakie stanowisko zajmował wnioskodawca w spornym okresie i co należałodo jego obowiązków.Sąd Okręgowy zważył, co następuje:Odwołanie wnioskodawcyJ. P.należy uznaćza uzasadnione.Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwościdla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.Organ rentowy uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się następującym stażem ubezpieczeniowym: okresy nieskładkowe w wymiarze 3 miesięcy i 16 dni; składkowe – 21 lat, 11 miesięcy i 17 dni; uzupełniające - rola – 2 lata, 8 miesięcy i 27 dni; łącznie – 25 lat,w tym w szczególnych warunkach - 12 lat, 1 miesiąc i 5 dni, tj. z tytułu pracy na kolei.Należy bowiem zaznaczyć, iż wnioskodawca był zatrudnionywprzedsiębiorstwie (...),(...) S.A.,(...) sp. z o.o.– (...)R.,Zakład (...)wT.,Zakład (...)wR.,(...)Zakład (...)wR.,w okresie od 26 listopada 1986 r. do 31 maja 2013 r., na stanowiskach robotnik kwalifikowany, pomocnik rewidenta taboru, ślusarz, robotnik wykwalifikowany, rzemieślnikPonadto przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony w szczególnych warunkachw Spółdzielni(...)wP.w okresie od 1 maja 1977 r.do 31 sierpnia 1986 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,na stanowisku kierowcy ciągnika.Wskazane wyżej stanowisko wymienione zostało wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale VIII –„W transporcie i łączności”, poz. 3 – „Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych” oraz w Zarządzeniu Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VIII, poz. 3, pkt 1 – „kierowca ciągnika kołowego”.W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie, co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Pozostałe zaś przesłanki warunkujące przyznanie prawa do emerytury na podstawie powołanych powyżej przepisów nie były kwestionowane pomiędzy stronami postępowania.Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 25 maja 2013 r., a więc z dniem ukończenia 60 roku życia.Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w punkcie I sentencji wyroku.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisówart. 98, art. 99 i art. 108 § 1 k.p.c.oraz§ 11 ust. 2w zw. z§ 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionegoz urzędu(t. j. Dz. U. z 2013 r. Nr 490).