Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 867/12
Data wyroku: 2013-04-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Wiercińska – Bałaga
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 222§1 kc, art. 691 kc

Sygn. akt I C 867/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2013 r.
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Agnieszka Wiercińska – Bałaga
Protokolant Renata Bleichert
po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r.
wZ.
sprawy z powództwa GminyP.
przeciwkoD. G. (1),B. U.oraz małoletnimN.P.iP. P. (2)reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawowąD. G. (1),R. U.,W. U.iW. U. (1)reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawowąB. U.
o eksmisję

I
nakazuje pozwanymD. G. (1),B. U.,N.P.,P. P. (2),R. U.,W. U.iW. U. (2)aby opuścili, opróżnili i wydali powodowi GminieP.lokal mieszkalny położony wP.przyul. (...)wraz ze wszystkimi rzeczami ich prawa reprezentującymi;

II
orzeka o braku uprawnienia pozwanych do lokalu socjalnego;

III
zasądza od pozwanychD. G. (1)iB. U., solidarnie na rzecz powoda kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 120 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I C 867/12

UZASADNIENIE
Strona powodowa GminaP.domagała się nakazania pozwanymD. G. (1), małoletnimN.P.iP. P. (2)reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawowąD. G. (1),B. U.oraz małoletnimR. U.,W. U.iW. U. (1)reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawowąB. U.aby opuścili, opróżnili i wydali jej lokal mieszkalny położony wP.przyul. (...)oraz zasądzenia od pozwanych na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania strona powodowa przytoczyła, iż jest właścicielem lokalu mieszkalnego wP.przyul. (...), który to lokal był przedmiotem umowy najmu zawartej zI. G., która zmarła w dniu 26.04.2012 r. W dniu 2.05.2012 r. pozwanaB. U.wystąpiła do powódki z wnioskiem o ustalenie, iż wstąpiła w stosunek najmu po matceI. G., jednakże po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego strona powodowa ustaliła, iżI. G.do chwili swojej śmierci w tym lokalu zamieszkiwała sama, regulowała też sama wszystkie należności wynikające z najmu lokalu. W tym stanie rzeczy brak było w oparciu oart.691 kcpodstaw do wstąpienia przez pozwanąB. U.i pozostałych pozwanych w stosunek najmu poI. G.. Skoro zaś pozwani, a zwłaszczaB. U.dysponuje lokalem bez tytułu prawnego, uzasadnia to żądanie eksmisji.
W odpowiedzi na pozew (k 35-37) pozwanaB. U.działająca także w imieniu jej małoletnich dzieciR. U.,W. U.iW. U. (1)wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaprzeczyła temu, aby w spornym lokalu zamieszkiwała samaI. G.. Podniosła, iż w lokalu tym w chwili śmierci swojej matkiI. G.zameldowana była na pobyt stały pozwanaB. U., która jedynie czasowo przebywa w Niemczech o czym świadczy zapis dokonanego w dniu 30.04.2012 r. zgłoszenia pobytu czasowego za granicą, nadto w okresie wakacji przebywała ona w tym lokalu wraz z dziećmi. Pod nieobecność pozwanej lokalem zajmuje się jej bratK. Ł., a aktualnie ona sama wraz z dziećmi przyjeżdża do tego lokalu co 6 tygodni na weekendy, w przyszłości planuje powrót do kraju, ponieważ do Niemiec wyjechała w celach zarobkowych, aby zabezpieczyć byt swoich dzieci. Zarzuciła, iż w chwili śmierciI. G.ona oraz pozwanaD. G. (1)wraz ze swoimi dziećmi zamieszkiwały z nią, gdyż w tym lokalu mieszkalnym zamieszkiwały z zamiarem stałego pobytu, jest ono ich centrum życiowym, znajdują się tam jej rzeczy osobiste, przybywa w tym lokalu i wypoczywa.
PozwanaD. G. (1)w odpowiedzi na pozew (k 56-57) wniosła w imieniu swoim i jej małoletnich dzieciN.P.iP. P. (2)o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska poparła stanowisko procesowe pozwanejB. U..
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 15 maja 2002 r. GminaP., będąca właścicielem lokalu mieszkalnego przyul. (...)wP.jako wynajmujący zawarła zI. G.jako najemcą umowę najmu, na podstawie której oddałaI. G.w najem lokal mieszkalny położony wP.przyul. (...)złożony z 2 pokoi, kuchni i przedpokoju o łącznej powierzchni użytkowej 32,20 m2i powierzchnimieszkalnej (...)m2, a najemczyni zobowiązała się płacić wynajmującemu czynsz według stawki czynszu regulowanego oraz opłatę za wywóz nieczystości.
(dowód: umowa najmu z 15.05.2002 r. k 8-10)
W przedmiotowym lokalu zameldowane były na pobyt stały pozaI. G.pozwaneB. U.(od 1.08.2005 r.) wraz ze swoimi dziećmiR.,W.iW. U. (1)orazD. G. (1)wraz z dziećmiN.P.iP. P. (2).
(bezsporne)
PozwanaD. G. (1)wraz z dziećmiN.P.iP. P. (2)od 5 lat nie zamieszkiwała w lokalu mieszkalnym przyul. (...)wP., a faktycznie mieszkała wraz ze swoim partnerem życiowym- ojcem dzieci wD., gdzie wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Po śmierciI. D.G.podjęła próbę zamieszkania w tym lokalu z dziećmi i swoim partnerem, ale na skutek interwencji Policji po wezwaniu na interwencję przezR. B.opuścili lokal.
(dowód: zeznania pozwanejD. G. (1)k 95 verte; zeznania świadkaR. B.k 66-67; zeznania świadkaS. S.k 67; zeznania pozwanejB. U.k 94 verte-95; protokoły przesłuchań świadków w prowadzonym przez stronę powodową postępowaniu wyjaśniającym k 15-18; oświadczenieI. G.z 15.03.2011 r. k 19; zeznania świadkaJ. T.k 67 verte; zeznania świadkaM. L.k 67 verte; zeznania świadkaK. Ł.k 68; zeznania świadkaR. L.k 68; zeznania świadkaM. G.k 68 verte; zeznania świadkaM. B.k 86 verte-87; zeznania świadkaB. B.k 87; zeznania świadkaJ. W. (1)k 87 verte-88; zeznania świadkaJ. W. (2)k 88; zeznania świadkaJ. K.k 88 verte; zeznania świadkaA. K.k 88 verte-89)
I. G.w przedmiotowym lokalu zamieszkiwała do swojej śmierci w dniu 26 kwietnia 2012 r. sama. Od marca 2011 r. po złożeniu oświadczenia w Urzędzie GminyP., iż jest jedyną osobą zamieszkującą ten lokal, płaciła opłaty za wywóz nieczystości naliczane od jednej osoby.
(dowód: odpis skrócony aktu zgonuI. G.k 11; zeznania świadkaR. B.k 66-67; zeznania świadkaS. S.k 67; zeznania świadkaJ. M.k 94 verte; zeznania pozwanejD. G. (1)k 95 verte; zeznania pozwanejB. U.k 94 verte-95; protokoły przesłuchań świadków w prowadzonym przez stronę powodową postępowaniu wyjaśniającym k 15-18; oświadczenieI. G.z 15.03.2011 r. k 19; wyliczenie opłat za lokal za marzec 2011 r. k 22; zeznania świadkaJ. T.k 67 verte; zeznania świadkaM. L.k 67 verte; zeznania świadkaK. Ł.k 68; zeznania świadkaR. L.k 68; zeznania świadkaM. G.k 68 verte; zeznania świadkaM. B.k 86 verte-87; zeznania świadkaB. B.k 87; zeznania świadkaJ. W. (1)k 87 verte-88; zeznania świadkaJ. W. (2)k 88; zeznania świadkaJ. K.k 88 verte; zeznania świadkaA. K.k 88 verte-89)
PozwanaB. U.w latach dziewięćdziesiątych XX wieku wyjechała do pracy do Niemiec, gdzie do chwili obecnej pracuje. W 2001 r. zawarła związek małżeński na terenie Niemiec zK. U., obywatelem USA, odbywającym tam służbę wojskową. Z małżeństwa ma troje dzieci- pozwanych w niniejszej sprawie- w wieku 14 lat i 11 lat. Dzieci uczęszczają do szkoły w Niemczech. Pozwana z dziećmi zamieszkuje wspólnie z mężem w jego mieszkaniu służbowym wW.w Niemczech. Do Polski przyjeżdżała okresowo co 1,5- 2 miesięcy na okresy tygodniowe- korzystając w tym czasie z urlopu, spędzała też w Polsce z dziećmi wakacje. WspomagałaI. G.finansowo w ponoszeniu kosztów utrzymania mieszkania. Nie zawsze nocowała w mieszkaniu przyul. (...)wP.. Kiedy w ostatnim okresie życiaI. G.zamieszkiwał z nią w tym mieszkaniu synM. G.z dziewczyną i dzieckiem, pozwana przy okazji pobytów w Polsce nocowała u siostryR. L.. W ostatnim miesiącu życia matki, kiedy była ona hospitalizowana w szpitalu wZ., pozwana przebywała wówczas w przedmiotowym lokalu z uwagi na sprawowaną w tym czasie opiekę nad matką. Po śmierci matki zorganizowała jej pogrzeb. W dniu 30 kwietnia 2012 r. po śmierci matki pozwanaB. U.zgłosiła w Urzędzie GminyP.pobyt czasowy na terenie Niemiec. W dniu 2 maja 2012 r.B. U.działająca przez pełnomocnika w osobie jej brataK. Ł.wystąpiła do strony powodowej o ustalenie, iż wstąpiła w stosunek najmu poI. G., jednocześnie zadeklarowała chęć kupienia mieszkania na własność.
(dowód: zeznania pozwanejB. U.k 94 verte-95; zeznania świadkaJ. M.k 94 verte; potwierdzenie zgłoszenia pobytu czasowego za granicą k 42; pismo pozwanejB. U.z 2.05.2012 r. k 12; pełnomocnictwo z 2.05.2012 r. k 13-14; protokoły przesłuchań świadków w prowadzonym przez stronę powodową postępowaniu wyjaśniającym k 15-18; zeznania świadkaJ. T.k 67 verte; zeznania świadkaM. L.k 67 verte; zeznania świadkaK. Ł.k 68; zeznania świadkaR. L.k 68; zeznania świadkaM. G.k 68 verte; zeznania świadkaM. B.k 86 verte-87; zeznania świadkaB. B.k 87; zeznania świadkaJ. W. (1)k 87 verte-88; zeznania świadkaJ. W. (2)k 88; zeznania świadkaJ. K.k 88 verte; zeznania świadkaA. K.k 88 verte-89)
PozwanaB. U.dysponuje do chwili obecnej kluczami do przedmiotowego lokalu mieszkalnego i nadal z dziećmi okresowo korzysta z lokalu.
(bezsporne)
Sąd zważył, co następuje:
Stosownie do treściart.222§1 kcwłaściciel może żądać, aby osoba, która faktycznie włada jego rzeczą wydała mu jego rzecz. Jednakże właściciel nie może z tego uprawnienia skorzystać w sytuacji, gdy osobie faktycznie władającej jego rzeczą przysługuje skuteczne względem niego uprawnienie do władania rzeczą, np. wynikające z zawartej z właścicielem ważnej umowy dzierżawy, najmu, użyczenia itp. Zatem dopóki trwa stosunek wynikający z takiej umowy to uprawnienie do posiadania rzeczy z niego wynikające wyprzedza roszczenie windykacyjne właściciela.
W niniejszej sprawie uprawnienie pozwanych do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, należącym do strony powodowej  GminyP.miało charakter pochodny, gdyż jako dzieci i wnuk najemcyI. G.ich uprawnienie do zajmowania lokalu wynikało z łączących ich z najemcą więzi pokrewieństwa. Wobec tego dla oceny zasadności niniejszego powództwa podstawowe znaczenie miało ustalenie, czy pozwanym po wygaśnięciu umowy najmu na skutek śmierciI. G.w dniu 26 kwietnia 2012 r. nadal przysługuje tytuł prawny do lokalu mieszkalnego położonego wP.przyul. (...). Zarzuty pozwanych koncentrowały się przy tym na twierdzeniu, iżB. U.iD. G. (1)wraz ze swoimi dziećmi w związku ze stałym zamieszkiwaniem w tym lokalu wraz z najemcąI. G.wstąpiły na podstawieart.691 kcw stosunek najmu tego lokalu. Kluczowym przy tym było ustalenie, czy pozwane istotnie stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu w rozumieniu§2 art.691 kc.Zdaniem Sądu w świetle bezspornych w istocie okoliczności, iż pozwanaB. U.wraz z dziećmiR. U.,W. U.iW. U. (1)przebywa w Niemczech, gdzie od kilku lat mieszka wraz z mężem, od co najmniej kilkunastu lat pracuje, jej dzieci od 7 lat chodzą tam do szkoły, a w przedmiotowym lokalu są zameldowani i przyjeżdżają do tego mieszkania okresowo co 1,5- 2 miesięcy i spędzają w nim wakacje, zaś pozwanaD. G. (1)w dziećmiN.P.iP. P. (2)od 5 lat mieszka ze swoim partnerem wD., a w lokalu tym są jedynie zameldowani i przez kilka dni po śmierciI. G.w nim zamieszkiwali do czasu podjętej na skutek zgłoszenia sąsiadów interwencji Policji, a przyznawanych wszak przez same pozwaneB. U.iD. G. (1)i potwierdzonych ich zeznaniami w charakterze strony, nie sposób jest przyjąć, aby w istocie stale zamieszkiwały z najemcą w przedmiotowym mieszkaniu. Sąd podziela przy tym utrwalony w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, iż stałe zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym oznacza, że lokal ten stanowicentrum życiowe określonej osoby, tj. miejsce, w którym koncentruje się na przykład życie dzieci obok rodziców, osoby nieporadnej przy osobie, która się nią opiekuje, itp. Stałe zamieszkiwanie z najemcą osoby mu bliskiej oznacza zatem ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy, tak by zajmowany przez tę osobę lokal stanowił jej centrum życiowe. (zob. m.in. wyrok SN z 8 stycznia 1976 r., I CR 926/75, OSP 1977, z. 11-12, poz. 193, z komentarzemW. C.,(...)1977, poz. 29; wyrok SN z 13 lutego 1976 r., I CR 930/75, OSNC 1977, nr 1, poz. 5; wyrok SN z 6 maja 1980 r., III CRN 61/80, Mon. Praw. 1994, nr 9, s. 273; orzeczenie SN z 28 października 1980 r., III CRN 230/80, Mon. Praw. 1994, nr 9, s. 273; wyrok SN z 15 stycznia 1981 r., III CRN 314/80, OSN 1981, nr 6, poz. 119; wyrok SN z 20 marca 1981 r., III CRN 30/81, Mon. Praw. 1994, nr 9, s. 273; wyrok SN z 15 października 1984 r., I CR 309/84, OSN 1985, nr 6, poz. 113, z komentarzemA. M.,(...)1985,poz. 47; orzeczenie SN z 17 października 1997 r., I CKN 90/97, niepubl.; orzeczenie SN z 29 kwietnia 1998 r., I CKN 637/97, niepubl.; orzeczenie SN z 17 czerwca 1999 r., I CKN 46/98, niepubl.; orzeczenie SN z 16 września 1999 r., II CKN 889/97, niepubl.; orzeczenie SN z 3 lutego 2000 r., I CKN 40/99, niepubl.). Stałe zamieszkiwanie w lokalu z najemcą (do chwili jego śmierci) należy przy tym wbrew zarzutom pozwanych odróżnić od miejsca zamieszkania w rozumieniuart. 25-28 kc, tj. miejscowości, w której osoba fizyczna przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przepisart. 691 § 2 kcodnosi się bowiem w ocenie Sądu wyłącznie do zamieszkiwania w znaczeniu stałego przebywania w określonym lokalu (tak K. Pietrzykowski wKodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, t. II, CH BECK Warszawa 2003, s. 255-257; orzeczenie SN z 3 listopada 1998 r., I CKN 867/97, niepubl.), niewątpliwym zaś jest, że pozwani nie przebywali w sposób stały w spornym lokalu i nie stanowił on ich centrum życiowego, gdyż dla pozwanejD. G. (2)i jej dzieci znajdowało się ono wD., zaś dlaB. U.i jej dzieci w miejscowościW.na terenie Niemiec.
Stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasł zatemex legez chwilą śmierci najemcy, albowiem pozwani choć należą do kręgu osób uprawnionych, o których mowa wart.691§1 kc, to nie spełniają przesłanki określonej wart. 691§2 kc.Zatem w myśl przepisuart. 222§1 kc, z uwagi na brak przysługującego pozwanym względem właściciela lokalu, tj. strony powodowej, uprawnienia do lokalu mieszkalnego będącego jego własnością, żądanie nakazania pozwanym korzystającym z lokalu mieszkalnego opuszczenia, opróżnienia i wydania lokalu właścicielowi jest w ocenie Sądu całkowicie zasadne.
W myślart. 14 ust. 1 i 3 ustawy z 21.06.2001 r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz.U. nr 71 poz.733 z póź. zm.) Sąd zobligowany był do zbadania, czy wobec wyżej wymienionych pozwanych zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego oraz do wydania stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Mając na uwadze, iż bezspornie wszyscy pozwani mają aktualnie zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, zdaniem Sądu brak było podstaw do przyznania im uprawnienia do lokalu socjalnego.
O kosztach procesu względem pozwanychB. U.iD. G. (1)orzeczono na podstawieart. 98 kpc. Na zasądzoną kwotę 320 zł składała się uiszczona przez powoda opłata od pozwu w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 120 zł-§9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z póź. zm.). Natomiast wobec pozwanychN.P.,P. P. (2),R. U.,W. U.iW. U. (1)z uwagi na ich małoletniość i brak źródeł dochodu Sąd odstąpił od obciążenia ich obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda w oparciu oart.102 kpc,