Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 154/13
Data wyroku: 2013-07-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Kaniok, Jarosław Góral, Ewa Plawgo
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art.18§3 kk w zw. z art.286§1 kk w wz. z art.270§1 kk

Sygn. akt II AKa 154/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 lipca 2013r.

      Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Rafał Kaniok (spr.)

      Sędziowie: SA – Ewa Plawgo

       SA – Jarosław Góral

      Protokolant: – st. sekr. sąd. Małgorzata Reingruber

przy udziale Prokuratora Jerzego Mierzewskiego
po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r.
sprawyA. K. (1)
oskarżonego zart.18§3 k.k.w zw. zart.286§1 k.k.w zw. zart. 270§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.w zw. zart.12 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego

      od wyroku Sądu Okręgowegow. W.

z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt VIII K 269/10

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoA. K. (1), uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. Ż., Kancelaria Adwokacka wW., kwotę 738 zł, obejmującą 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

3
zwalnia oskarżonegoA. K. (1)od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
A. K. (1)został oskarżony o to, że: w okresie od grudnia 2001 do marca 2002 wW.udzielił pomocyM. Z. (1),A. O.,K. P.,W. P.oraz innym osobom, którzy działając wspólnie i w porozumieniu doprowadzili do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w łącznej kwocie 204.001,69 złotychBank (...)wW.poprzez realizację kart kredytowych uprzednio bezprawnie wprowadzonych do systemu informatycznego na podstawie fikcyjnych dokumentów, co spowodowało wystawienie przez bank jedenastu kart kredytowych o następujących numerach i na fikcyjne nazwiska:

1
(...)A. S.aktywowana 30.01.2002

2
(...)M. B.aktywowana 11.03.2002

3
(...)K. B.aktywowana 11.03.2002

4
(...)B. K. (1)aktywowana 11.03.2002

5
(...)S. K.aktywowana 28.01.2002

6
(...)B. P.aktywowana 28.01.2002

7
(...)K. S.aktywowana 29.01.2002

8
(...)P. S.aktywowana 11.03.2002

9
(...)B. K. (2)aktywowana 20.12.2001 10.(...)M. K.aktywowana 14.03.2002 11.(...)S. W.aktywowana 3.01.2002

dzięki którym to kartom dokonano wyłudzenia pieniędzy poprzez dokonywanie zakupów i wypłat gotówki w bankomatach na w/wym. kwotę, działając przez to na szkodę Banku, w ten sposób, że zarejestrował na swoje nazwisko działalność gospodarczą podfirmą Usługi (...), której faktycznie nie prowadził, czym dostarczył pieczęci i blankietów fikcyjnych zaświadczeń o zatrudnieniu, które zostały dołączone do wniosku o wydanie karty kredytowej na nazwiskoB. K. (1)iM. B., a następnie nakłoniłM. P. (1)do telefonicznego potwierdzenia fikcyjnego zatrudnieniaB. K. (1)iM. B.w w/wym. firmie,
tj. o czyn zart. 18 § 2 i 3w zw. zart. 310 § 2w zb. zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1w zw. zart. 11 § 2w zw. zart. 12 k.k.

Wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. Sąd Okręgowyw. W.:

I
oskarżonegoA. K. (1), w ramach zarzucanego mu czynu, uznał za winnego tego, że w bliżej nieustalonym czasie w okresie od grudnia 2001r. do dnia 11 marca 2002r. wW., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, aby inne ustalone, tj.M. Z. (1),A. Z. (1)(noszący wówczas nazwiskoO.),K. P.,W. P.iS. K.oraz nieustalone osoby, działające wspólnie i w porozumieniu, dokonały czynu zabronionego, polegającego na popełnieniu oszustwa na szkodęBanku (...) S.A.poprzez dokonanie zakupów i wypłat w bankomatach na podstawie kart kredytowych wystawionych na personaliaM. B.iB. K. (1)w następstwie przedłożenia w Banku podrobionych zaświadczeń o zatrudnieniuM. B.iB. K. (1)w zarejestrowanej przez niegofirmie (...)Usługi (...), swoim zachowaniem ułatwił jego popełnienie w ten sposób, że dostarczył pieczęci firmowych w/w firmy, a następnie nakłoniłM. P. (1)do telefonicznego potwierdzenia fikcyjnego zatrudnieniaM. B.iB. K. (1)w w/w firmie wobec pracowników Banku i za to skazał go na podstawieart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286§ 1 k.k.w zb. zart. 270 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k., a na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70§ 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił na okres próby 4 (czterech) lat;

II
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataM. Ż.kwotę 1.440 (tysiąc czterysta czterdzieści) złotych plus VAT tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego z urzędu;

III
koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa, zwalniając oskarżonego od ich ponoszenia.

Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonegoA. K.zarzucająca mu:

1
rażącą obrazę przepisów postępowania tj.art. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k.polegającą na dokonaniu dowolnych ustaleń nie mających oparcia w materiale dowodowym, że oskarżony dostarczył pieczęci prowadzonej przez siebie firmy osobom współpracującym w przestępstwie oszustwa, co miało wpływ na skazanie oskarżonego za czyn, którego nie udowodniono;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść i uznanie że:

a) oskarżony pomagał osobom współpracującym tj.M. Z. (1),A. Z. (1)(wcześniejO.),K. P.,S. K.iW. P.podczas gdy żadna z tych osób Oskarżonego wcześniej go nie znała, nawet nie widziała.
b) oskarżony dostarczył pieczęcie swojejfirmy (...)Usługi remontowo-budowlane w celu ich przestępczego użycia tj. stemplowania zaświadczeń o zatrudnieniu w niej fikcyjnych osób, wobec braku dowodów, co do tego faktu,
W związku z powyższym, na podstawieart. 427 § 1 k.p.k.i437 § 2 k.p.k.skarżący wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego

ewentualnie, z ostrożności procesowej,
2.uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

3
zasądzenie kosztów obrony oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, albowiem koszty te nie zostały w całości ani w części pokryte.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Na wstępie należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w sposób wyjątkowo staranny i wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie. Wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały poddane dokładnej analizie, a na ich podstawie Sąd poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i należycie wykazał winę oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu.
Ocena materiału dowodowego, dokonana przez Sąd I instancji, jest oceną kompletną i wszechstronną, nie narusza granic oceny swobodnej oraz jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego – pozostaje zatem pod ochronąart. 7 k.p.k.
W takiej sytuacji kontrola instancyjna uzasadnia stwierdzenie, że ustalenia faktyczne wyroku znajdują pełne oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie całokształtu okoliczności i dowodów ujawnionych w postępowaniu.
W związku z tym, wbrew stanowisku skarżącego, nie ma podstaw do zdyskwalifikowania tego rozstrzygnięcia, a zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i obrazyart. 7 i 410 k.p.k.uznać należy za oczywiście bezzasadne.
Wywody skarżącego zawarte w apelacji sprowadzają się w istocie do gołosłownej polemiki z prawidłowymi ocenami i ustaleniami Sądu I instancji.
Poza tym zachodzi wyraźna rozbieżność pomiędzy zakresem stawianego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, a końcowymi wnioskami apelacyjnymi, o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
Skarżący zdaje się nie dostrzegać tego, że zarówno czyn zarzucany w akcie oskarżenia, jak i czyn przypisany oskarżonemu w wyroku, zawiera w swym opisie dwie formy zachowania ułatwiającego popełnienie przestępstwa przez inne osoby. Jest to „dostarczenie pieczęci firmowych” oraz „nakłonienieM. P. (1)do telefonicznego potwierdzenia fikcyjnego zatrudnienia”.
Nawet zatem w (hipotetycznym) przypadku, uwzględnienia stanowiska skarżącego, co do błędu w ustaleniach faktycznych i co do braku dowodów w zakresie „dostarczenia pieczęci”, wniosek apelacyjny o uniewinnienie oskarżonego pozostawałby nadal bezpodstawny.
Również bowiem nakłonienieM. P.do potwierdzenia fikcyjnego zatrudnienia innych osób, stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy, takie zachowanie, które wypełnia znamiona pomocnictwa opisane wart. 18 § 3 k.k.tzn. jest to zachowanie, które ułatwia popełnienie czynu zabronionego.
ŚwiadekM. P., działając na prośbę oskarżonegoA. K.potwierdziła telefonicznie wobec pracowników banku, że w firmie oskarżonego jest zatrudnionyM. B.iB. K. (1), co z kolei umożliwiało wystawienie kart kredytowych na personalia tych osób i w efekcie, popełnienie oszustwa przez inne osoby poprzez dokonywanie wypłat i zakupów na podstawie tych kart.
Niezależnie od tego, wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie ma podstaw do zakwestionowania ocen i ustaleń Sądu I instancji w zakresie dotyczącym działania oskarżonego polegającego na „dostarczeniu pieczęci firmowych” zarejestrowanej przez niego firmy o nazwie „K.-Usługi (...)”.
Warto zauważyć, że skarżący - stawiając w tym zakresie, zarówno zarzut zart. 438 pkt 3 k.p.k.(błędu w ustaleniach faktycznych), jak i zarzut zart. 438 pkt 2 k.p.k.(tj. obrazyart. 7 i 410 k.p.k.) – nie kwestionuje, w jakimkolwiek zakresie, dokonanej przez Sąd oceny wiarygodności poszczególnych świadków. Przy tym, o czym była już mowa ocena ta pozostaje po ochronąart. 7 k.p.k.
Z całokształtu zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności z zeznańM. P. (1)wynika, jednoznacznie, że oskarżonyA. K.był niezwykle intensywnie zaangażowany w proceder udzielania pomocy innym osobom, które popełniały czyny zabronione w postaci oszustwa, w tym m.in. czyn o którym mowa w pkt I wyroku.
Działając w zamiarze, by inne osoby popełniły czyn zabroniony ułatwiał im swoim zachowaniem dokonanie tego rodzaju czynu w sposób opisany w stanie faktycznym wyroku.
I tak, najpierw zaproponowałM. P. (1)zarobek w zamian za przerejestrowanie jej telefonu na jego firmę. Potem udał się z nią do placówki(...) SA, by przerejestrowała telefon. Następnie przez okres około miesiąca przyjeżdżał do mieszkania M.(...)razy w tygodniu, mówiąc jej wprost, że będą dzwonić z banku w związku z zaświadczeniami o zatrudnieniu, w których podany był jej numer telefonu i że musi potwierdzać zatrudnienie. Oskarżony siedział uM. P.po kilka godzin dziennie przedstawiając się jako przedstawiciel firmy i potwierdzając zatrudnienie różnych osób. Prosił również, by w razie jego nieobecności,M. P.potwierdzała telefonicznie fakt zatrudnienia w jego firmie konkretnych osób. Oskarżony płacił jej za to wynagrodzenie, opłacił też zaległy rachunek telefoniczny.
Nie ulega więc wątpliwości, że (trafnie uznane za w pełni wiarygodne) zeznaniaM. P.wskazują na wyjątkowo głębokie zaangażowanie oskarżonegoA. K.w zachowania wspomagające sprawców oszustwa.
Tym bardziej zatem na akceptację nie zasługują sugestie skarżącego, że pieczęcie firmoweA. K., którymi posługiwali się sprawcy w/w przestępstwa, pochodziły z innego źródła.
Jaki bowiem sens, w świetle zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, miałoby wówczas domniemane zachowanie sprawców, polegające np. na wytworzeniu fałszywych pieczęci we własnym zakresie, skoro oryginalnymi pieczęciami firmowymi dysponował, tak blisko współpracujący z nimi, oskarżonyA. K.?
Na to, że oskarżonyK., nie tylko posiadał pieczęcie firmowe z adresem i numerem telefonu świadkaM. P., ale też, że przystawiał własnoręcznie pieczęcie na zaświadczeniach o zatrudnieniu, wskazują jednoznacznie zeznania w/w świadka (k. 890). Nieraz miał zaświadczenia gotowe, a nieraz wystawiał je w mieszkaniu (k. 890).
Należy podkreślić, że zeznaniaA. P.w pełni korespondują z zeznaniami i wyjaśnieniamiM. Z. (1), która wskazywała, że czasem jeden z współsprawców przynosił do niej zaświadczenia o zatrudnieniu kompletne i wypełnione a nieraz przy niej przybijał pieczątkę (k. 58). Osoby z firm autentycznych przekazywały pieczątki i zaświadczenia (k. 623). Również świadekA. Z. (1)widział zaświadczenia o zatrudnieniu już podstemplowane (k. 613).
Warto podkreślić, że jak wynika z zeznańI. M., w firmie oskarżonegoA. K.przez cały ten okres zatrudniony był formalnie tylko jeden pracownik (k. 165-166).
Analiza powyższych dowodów we wzajemnym ich powiązaniu wskazuje, że w różnych wariantach swojego działaniaA. K.mógł, albo przekazywać sprawcom oszustwa zaświadczenia o zatrudnieniu już opieczętowane, albo przekazywać im pieczęcie swojej firmy.
Z oczywistych względów, kierując się regułą określoną wart. 5 § 2 k.p.k., w zakresie czynu zarzuconego oskarżonemuA. K.w niniejszej sprawie (dotyczącego fikcyjnych pracowników o nazwiskachB.,K.), - przypisano oskarżonemu działanie polegające na dostarczaniu pieczęci firmowych.
Na pełną akceptację zasługują zatem bezbłędne ustalenia Sądu I instancji, że oskarżony pomagał sprawcom, opisanego w akcie oskarżenia oszustwa, zarówno poprzez nakłanianieM. P.do telefonicznego potwierdzenia fikcyjnego zatrudnieniaB.iK., jak i poprzez dostarczenie w/w sprawcom pieczęci firmowych.
W jakimkolwiek zakresie powyższych ustaleń nie wzruszają argumenty przytoczone w uzasadnieniu apelacji.
Okoliczność, że oskarżony nie przyznaje się do winy, w sytuacji istnienia wiarygodnych dowodów wskazujących na jego sprawstwo, nie może być uznana za podstawę przyjęcia, iż zaistniała w tym zakresie wątpliwość, którą należy rozstrzygnąć na jego korzyść.
Podobnie fakt, że przesłuchane w sprawie osoby, związane z opisanymi w zarzucie działaniami na szkodęBanku (...), nie kojarząA. K., nie stanowi przesłanki do podważenia ustaleń Sądu wskazujących na winę i sprawstwo oskarżonego.
Niektóre z w/w osób nie przyznają się do uczestniczenia w w/w procederze i nie są tym samym zainteresowane w ujawnianiu swoich kontaktów zK..
Nadto do istoty, ujawnionego w niniejszym postępowaniu karnym oszukańczego systemu wypłacania pieniędzy za pomocą kart kredytowych, wystawianych na personalia fikcyjnych osób, należał brak bezpośrednich kontaktów i znajomość pomiędzy osobami wchodzącymi w skład poszczególnych ogniw tegoż systemu.
Z koleiM. Z.iA. Z., potwierdzając że w w/w procederze uczestniczyli właściciele firm, którzy przekazywali pieczątki i zaświadczenia o fikcyjnym zatrudnieniu, jednocześnie wprost zeznali, iż nie znają tych osób.
Bezskuteczny jest argument skarżącego, że nie ujawniono zaświadczeń wypełnionych przez oskarżonego. Zarzucany mu czyn nie obejmuje bowiem tego rodzaju działań.
Z bezbłędnych ustaleń faktycznych wyroku wynika, że sfałszowane zaświadczenia wypełnialiA. Z.iM. Z., zaś pieczęcie firmowe, którymi je ostemplowano, pochodziły od oskarżonego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, niektóre z zaświadczeń (zgodnie z zeznaniamiM. P.) wypełniał i pieczętował sam oskarżony. Wszelako, rozstrzygając tę kwestię na korzyść oskarżonego (zart. 5 § 2 k.p.k.), Sąd przypisał mu, - w zakresie zarzucanego czynu, dotyczącego fikcyjnych pracownikówB.iK.– jedynie działanie polegające na dostarczeniu pieczęci.
Z tych względów, uznając wszystkie zarzuty apelacyjnei argumenty przytoczone na ich poparcie, za oczywiście bezzasadne Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie.