Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 813/12
Data wyroku: 2012-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Hanna Nowicka de Poraj, Zbigniew Ducki, Piotr Rusin
Słowa kluczowe: Zamówienia Publiczne
Podstawa prawna: art. 144 Prawa Zamówień Publicznych, art. 357 prim 1 kc

Sygn. akt I ACa 813/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Hanna Nowicka de Poraj

Sędziowie:

SSA Piotr Rusin

SSA Zbigniew Ducki

Protokolant:

st. prot. sądowy Marta Matys

po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa Budostal-2Spółki Akcyjnej z (...)wK.
przeciwkoAkademii (...)wK.
o ukształtowanie stosunku prawnego
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 1703/10

oddala apelację i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn.akt I A Ca 813/12

UZASADNIENIE
Powód-(...)S.A. wK.po sprecyzowaniu żądania wniósł o ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego wynikającego z umowy zawartej przez strony w dniu 6 stycznia 2010 r. o wykonanie remontu z przebudową domu studenckiego DS.(...)poprzez zmianę terminu wykonania umowy z 19 września 2010 r. na dzień 31 stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu powództwa podał, że po zawarciu umowy na podstawieustawy -Prawo zamówień publicznychzaistniały niespodziewane i niezależne od stron okoliczności, które sprawiły, że powód nie jest w stanie bez poniesienia rażącej straty ukończyć robót w przewidzianym umową terminie. Okoliczności te wskazał w pozwie oraz piśmie procesowym z dnia 27 grudnia 2010 r. rozszerzającym żądanie pozwu ( przez przedłużenie terminu wykonania do dnia 31 stycznia 2011 r. zamiast do dnia 11 grudnia 2010 r. w wersji zgłoszonej w pozwie ). Przyczyny uzasadniające wydłużenie terminu realizacji umowy to-:
- brak wymaganych atestów dla materiału do zabezpieczenia przeciwpożarowego i konieczność uzyskania akceptacji na zastosowanie technologii zastępczej z wprowadzeniem wykonawcy na budowę , co trwało dwa miesiące;
-konieczność dodatkowego zazbrojenia podziurawionych płyt panwiowych stropów; -konieczność przeniesienia pionu kanalizacji deszczowej;
-konieczność zmiany lokalizacji hydrantów z uwagi na odkryte niezinwentaryzowane wcześniej ściany żelbetowe oraz konieczność wykonania dodatkowych ścian żelbetowych w poziomie piwnicy po odkryciu niezinwentaryzowanych wcześniej stężeń stalowych; -potrzeba ( na polecenie inwestora ) dodatkowego wzmocnienia istniejących ścian przez co założenie siatekR.na istniejących tynkach po uprzednim mechanicznym oczyszczeniu ze starej farby i po zagruntowaniu;
-potrzeba zmiany wymiarów kanałów wentylacyjnych ze względu na istniejące wymiary otworów w płytach stropowych;
-konieczność wyrównania powierzchni płyt prefabrykowanych osłonowych kondygnacji technicznej nadbudówki przed wykonaniem prac elewacyjnych;
-konieczność wyeliminowania kolizji obudowy koryt kablowych z sufitami podwieszanymi; -zamurowanie otworów wejściowych ,likwidacja ogrzewania wodnego oraz zamiana okna na drzwi wejściowe w maszynowni;
-zwiększona absencja pracowników powoda na placu robót z terenów dotkniętych powodzią na skutek intensywnych opadów atmosferycznych w maju 2010 r.;
-intensywne opady wK.w nocy z 23 na 24 lipca 2010 r. powodujące spłynięcie wody do wnętrza remontowanego obiektu ;
-włączenie zasilania docelowego przez inwestora z opóźnieniem, co uniemożliwiło terminowe wykonanie pełnego zakresu robót elektrycznych.
Podstawy prawnej dochodzonego roszczenia powód dopatruje się w & 16 ust. 3 w związku z ust. 7 umowy oraz w przepisach ustawowych , a to wart.144 Prawa zamówień publicznychiart. 357 ( 1) k.c.
Nieuwzględnienie żądania przesunięcia terminu wykonania umowy narazi powoda na rażące straty w postaci obowiązku zapłaty kary umownej w wysokości określonej w & 13 umowy w kwocie 2.886.325 zł., która przekracza kwotę kapitału zakładowego powodowej Spółki, co obliguje podjęcie decyzji w trybieart. 397 Kodeksu spółek handlowych.
Strona pozwana-Akademia (...)wK., w skrócie(...), wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, podnosząc że strona powodowa będąca profesjonalnym przedsiębiorcą już na etapie procedury przetargowej przewidzianej wPrawie zamówień publicznychbyła uprawniona do zaproponowania rozwiązań zamiennych, w tym również dla materiałuD.(...), czego nie uczyniła, stan prawny tej technologii był jasny już na etapie składania oferty , dalej zarzuciła że przyczyny wskazane przez powoda nie mogły usprawiedliwiać opóźnienia w realizacji robót, twierdzenia o zwiększonej absencji pracowników na placu budowy podczas powodzi są gołosłowne , gdyż nie znajdują potwierdzenia w dzienniku budowy, gdzie tylko raz kierownik sygnalizował zmniejszenie ilości tynkarzy, a zalanie budynku obciąża wykonawcę, którego obowiązkiem było zabezpieczenie remontowanego obiektu. Ponadto okoliczności przedstawione przez powoda nie zaliczają się do kategorii przesłanek roszczenia zart. 357 (1) k.c.
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn..akt IC 1703/10 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7.217 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy ustalił ,że w dniu 6 stycznia 2010 r. została zawarta w trybie przetargu nieograniczonego umowa między(...)jako zamawiającym a(...)S.A. wK.jako wykonawcą umowa o wykonanie remontu z przebudową domu studenckiego(...). Zgodnie z & 2 umowy termin rozpoczęcia robót ustalono na dzień zawarcia umowy a zakończenia na 19 września 2010 r. W & 13 ust. 1 lit. a pkt.l zastrzeżono obowiązek zapłaty zamawiającemu przez wykonawcę kary umownej za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 0,2

      %całkowitego wynagrodzenia brutto określonego w & 6ust. 3za każdy dzień zwłoki liczony od terminu wskazanego w & 2 ust. 2. W & 16 przewidziano możliwości zmiany umowy za zgodą obu stron z zachowaniem formy pisemnej pod rygorem nieważności orazart. 140ust. 3 Prawa zamówień publicznych. Przewidziano między innymi możliwość zmiany terminu wykonania robót będących przedmiotem umowy z inicjatywy którejkolwiek ze stron w sytuacjach wyliczonych wyczerpująco w umowie. Budynek będący przedmiotem umowy został postawiony w latach 70-tych XX wieku , przez złożeniem oferty przedstawiciele wykonawcy przeprowadzili jego oględziny, mieli możliwość zaglądnięcia do każdego pomieszczenia i zadawania pytań. Przejęcie placu budowy nastąpiło w dniu 6 stycznia 2010 r., zamawiający udostępnił wykonawcy dwie windy spośród czterech istniejących w budynku. W projekcie budowlanym przewidziany został materiał do zabezpieczenia przeciwpożarowego stropów(...), który nie posiadał wymaganych atestów na konstrukcje betonowe, a jedynie stalowe, w związku z czym(...)wyraziła zgodę na zastosowanie technologii zastępczej. Poza tym w trakcie robót wystąpiły inne przeszkody wpływające na tok ich wykonywania. I tak ujawniły się otwory w płytach panwiowych stropów , co wymagało dodatkowych prac zbrojeniowych, otwory w szachtach okazały się zbyt małe do umieszczenia w nich instalacji wentylacyjnej i zostały poszerzone , dopiero w trakcie prac remontowych decyzję o przeniesieniu pionu kanalizacji deszczowej z dachu z szachtów instalacyjnych do przestrzeni przy kuchniach, co wymagało przeprojektowania układu wpustów, podczas instalowania hydrantów wykryto stężenia stalowe i w związku z tym zmieniono miejsce instalacji około 60 hydrantów.
Zgodnie z sugestią inspektora nadzoru powód dodatkowo wzmocnił istniejące ściany przez założenie siatekR.na istniejących tynkach po uprzednim mechanicznym oczyszczeniu ze starej farby i zagruntowaniu. W korytarzach ujawniła się kolizja koryt elektrycznych z sufitami podwieszonymi, wobec czego podciągnięto koryta do żeber zewnętrznych płyt panwiowych i przeprojektowano podwieszane sufity. Celem umożliwienia otwierania okien oddymiających na zewnątrz wykonano pocienienie częściowo wykonanej elewacji. Został wykonany nieprzewidziany w projekcie drenaż całego budynku z wyjątkiem wejścia głównego wraz z dodatkową studzienką . Poza tym Urząd Dozoru Technicznego zakwestionował połączenie maszynowni dźwigu z wentylatornią i zastosowanie ogrzewania CO oraz osłonięcie tablicy tak aby przez okno nie zalała je woda i wydał zalecenie zamurowania otworów wejściowych i zlikwidowania ogrzewania wodnego oraz wykonania osłony nad tablicą, co powód zrealizował. Zestaw mebli w pokojach został poszerzony o dodatkowe szafki oraz zmieniony został sposób ocieplenia nadbudówki w maszynowni gdyż ujawniły się tam nieuwzględnione w dokumentacji nierówności, które trzeba było zniwelować.
W maju 2010 r. miały miejsce intensywne opady atmosferyczne powodujące powódź w okolicachK.i w tym czasie nie stawiły się do pracy trzy brygady tynkarskie, których pracownicy mieszkali w tych okolicach. W tym samym czasie powód wykonywał roboty budowlane na terenie dwóch innych obiektów wK., jednego w pobliżuK., gdzie zatrudniał od 10 do 50 osób. Przy wykonywaniu tych robót opóźnień nie było.
W nocy z 23 na 24 lipca 2010 r. intensywny opad spowodował zalanie budynku .
Napięcie docelowe budynku zostało włączone w dniu 21 listopada 2010 r.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2010 r. powód zwrócił się do strony pozwanej o zmianę terminu wykonania umowy , a remont zakończył się pod koniec stycznia 2011 r.
Przy ustaleniu stanu faktycznego Sąd Okręgowy oparł się na dowodach z dokumentów prywatnych takich jak umowa , pisma między stronami i dziennik budowy, które nie były kwestionowane przez strony, natomiast nie przyjął za podstawę ustaleń zeznań świadków na okoliczność absencji pracowników wykonawcy na placu robót w okresie powodzi, która miała miejsce w maju 2010 r. z uwagi na znaczne rozbieżności co do zakresu tych nieobecności wahające się od 20 % do 80 % zatrudnionych. Owe rozbieżności i brak wiarygodności zeznań świadków na tę okoliczność sprawiły, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii wpływu owej absencji na terminowość wykonywanych robót, gdyż brak konkretnych danych co do zakresu nieobecności pracowników wykonawcy w okresie powodzi. Pozostałe wskazywane przez powoda przyczyn opóźnienia robót nie miały charakteru nadzwyczajnej zmiany stosunków i dlatego Sąd uznał za zbędne przeprowadzenie dowodu na ich wpływ na terminowość wykonywanych prac. Sąd nie uwzględnił także wniosku o zakreślenie powodowi terminu do przedłożenia szczegółowych opracowań określających wpływ kolejnych utrudnień na terminowość wykonania poszczególnych prac oraz jakie straty powód w związku z tym poniósł, gdyż opracowanie takie nie miałoby charakteru dowodu, a stanowiłoby jedynie uszczegółowienie stanowiska procesowego w sprawie. Poza tym na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. zakreślono pełnomocnikom w oparciu oart. 207& 3k.p.c.ostateczny termin do zgłoszenia wniosków dowodowych, twierdzeń i zarzutów pod rygorem utraty tego prawa po upływie zakreślonego terminu.
Poczyniwszy powyższe ustalenia Sąd Okręgowy odniósł się do wszystkich podstaw faktycznych i prawnych powołanych przez powoda na uzasadnienie powództwa.
W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wychodzi z założenia , że skoro umowa została zawarta po przeprowadzeniu przetargu nieograniczonego w trybieustawy-Prawo zamówień publicznychto zasadą jest zakaz istotnych zmian umowy w stosunku do treści oferty na podstawie której wyłoniono wykonawcę robót, chyba zamawiający, w tym wypadku strona pozwana, przewidział możliwość takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w skrócie(...)oraz określił warunki takiej zmiany. Podstawę prawną dopuszczalności takiej zmiany przewidujeart. 144ust.Prawa zamówień publicznychw przypadkach wyczerpująco wyliczonych w tym przepisie , ale możliwie jest to tylko w drodze zgodnych oświadczeń woli kontrahentów, gdyż przepis ten nie stanowi źródła roszczenia w wypadku gdy nie wszystkie strony umowy wyrażą zgodę na zmianę jej postanowień.
Podstawy prawnej dochodzonego pozwem roszczenia nie może stanowić także & 16 umowy, który dopuszcza możliwość zmiany umowy, polegającej między innymi na przesunięciu terminu wykonania robót w przypadkach wskazanych wart. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, gdyż i tutaj zdaniem Sądu konieczne są zgodne oświadczenia woli zamawiającego i wykonawcy . I to postanowienia nie stwarza roszczenia o zmianę, a jedynie daje każdej ze stron podjęcia inicjatywy w kierunku zmiany niektórych postanowień umownych.
Nie stwarza takiej możliwości także przepisart. 632& 2k.c., który przewiduje jedynie możliwość podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego lub rozwiązania umowy w drodze ingerencji sądowej.
Jedyną możliwość zmiany umowy w sposób dochodzony przez powoda stwarzaart. 357 (1) k.c.zawierający tzw. klauzulę rebus sic stantibus, mający zastosowanie także do umów zawieranych w trybiePrawa zamówień publicznychz mocy art. 139 ust. 1 tej ustawy. Przesłankami modyfikującymi treść stosunku zobowiązaniowego w drodze orzeczenia sądowego na podstawieart. 357 (1) k.c.jest jednak przesłanka nadzwyczajnej zmiany stosunków, której strony nie mogły przewidzieć, sprawiająca że spełnienie świadczenia groziłoby jednej ze stron rażącą stratą . Nadzwyczajna zmiana stosunków może mieć charakter społeczny, gospodarczy, czy też przyrodniczy .Zdaniem Sądu Okręgowego wszystkie wskazywane przez powoda przyczyny opóźnienia za wyjątkiem powodzi w maju 2010 r. nie mogą uznane za nadzwyczajną i nieprzewidywaną zmianę stosunków. Przyczyny natury technicznej stwierdzone w czasie realizacji umowy nie mają pierwsze nadzwyczajnego charakteru , a po drugie były do przewidzenia, zwłaszcza przez profesjonalistę jakim jest powód, który trudni się świadczeniem usług remontowych, czy robót budowlanych. Przystępując do przetargu powód miał i składając ofertę powód miał możliwość zapoznania się ze stanem technicznym budynku, wiedział kiedy został postawiony i jaką technologią .Poza tym okoliczności wskazywane przez powoda nie miały charakteru powszechnego i były zależne od stron stosunku zobowiązaniowego. Dotyczy to w szczególności odmowy udostępnienia wykonawcy dwóch spośród czterech wind w budynku, zawarcia w projekcie budowlanym zapisów przewidujących zastosowanie materiału(...), czy braku zapewnienia docelowego zasilania aż do listopada 2011 r. Zmiany stosunków uzasadniające zastosowanieart. 357 (1) k.c.muszą bowiem mieć charakter obiektywny i niezależny od woli stron. Brak należytego współdziałania przy wykonywaniu umowy przez kontrahenta wykonawcy nakazany przepisemart. 354 k.c.może mieć znaczenie przy ocenie czy zachodzą podstawy do odpowiedzialności za niewykonanie, czy nienależyte wykonanie zobowiązania umownego, ale to nie jest przedmiotem roszczenia powoda i ocena krytykowanej przez wykonawcę postawy zamawiającego przekraczałoby zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie i stanowiłoby naruszenieart. 321 k.p.c.
Za nadzwyczajną zmianę stosunków nie można także uznać także obfitych opadów atmosferycznych w lipcu 2010 r. ,gdyż o tej porze roku tego rodzaju zjawiska występują i rzeczą wykonawcy było odpowiednie zabezpieczenie frontu robót.
Jedynie powódź w okolicachK.w maju 2010 r. mogłaby być uznana za nadzwyczajną, obiektywną i niezależną od stron zmianę stosunków i uzasadniać żądanie pozwu, ale w sytuacji gdyby powód wykazał związek przyczynowy ( niekoniecznie normalny w rozumieniuart. 361& 1k.c.) między tym zdarzeniem a opóźnieniem w wykonaniu umowy. Związku takiego powód jednak nie wykazał, gdyż przesłuchanie w sprawie świadkowie złożyli bardzo rozbieżne zeznania co do absencji pracowników powoda na budowie w tym okresie , powód realizował w tym czasie na terenieK.lub w pobliżu inne inwestycje i nie miało to wpływu na tok tych robót, a poza tym istniała możliwość zorganizowania zastępstwa z uwagi na nadpodaż siły roboczej i istniejące bezrobocie.
W końcu oprócz przesłanki nadzwyczajnej i nieprzewidywalnej zmiany stosunków powód nie wykazał dalszej przesłanki skuteczności powództwa zart. 357 (1) k.c., a mianowicie że spełnienie świadczenia , np. opłacenie na budowie innych osób w zastępstwie pracowników dojeżdżających z terenów dotkniętych powodzią, wiązało się dla niego z rażącą stratą.
Nie jest nią obowiązek zapłaty kary umownej, której wysokość ustalona została w umowie, ale zakres w jakim strona powodowa może z tego tytułu ponosić odpowiedzialność zależy od innych przesłanek aniżeli wskazane wart. 357 ( 1) k.c., które nie były i nie mogły być przedmiotem badania w niniejszej sprawie z uwagi na zakres związania Sądu żądaniem pozwu i jego podstawą faktyczną .
Dlatego też powództwo zostało oddalone, a o kosztach procesu na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7.200 zł. i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł., Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 98& 1k.p.c.
W apelacji, opartej na zarzutach naruszenia prawa materialnego ,a toart. 353 (1) i art. 65 k.c.w związku z & 16 ust. 3 lit. b pkt. 1,4,5,6 i lit.d pkt. 1 umowy z dnia 6 stycznia 2010 r., zwanej dalej „ umową ",art. 353(l)iart. 65 k.c.w związku z & 16 ust. 5 umowy,art. 64 k.c.w związku z & 16 ust. 1 umowy,art. 144ust.Prawa zamówień publicznychiart. 357 (1) k.c.oraz naruszenia przepisów postępowania, a mianowicieart. 227w związku zart.278 k.p.c.przez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, powód wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu i zasądzenie kosztów procesu lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja nie może odnieść skutku.
Do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego należy się odnieść mając w pierwszym rzędzie na uwadze , że umowa została zawarta w wyniku przetargu nieograniczonego na podstawieustawy-Prawa zamówień publicznych. Przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ogólnych prawa cywilnego i mają pierwszeństwo przez tymi przepisami, a głównie do ich naruszenia sprowadzają się podniesione w apelacji zarzuty. Daleko idące ograniczenia co do możliwości zmiany umów zawieranych na podstawiePrawa zamówień publicznychzawiera art. 144 ust.l tej ustawy , co w znacznej mierze ingeruje w zasadę swobody umów wyrażonej wart. 353 (1) k.c., a także rzutuje na sposób wykładni oświadczeń woli stron w oparciu oart. 65 k.c.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, żeart.144 ust. 1 Prawa zamówień publicznychkrępuje w pewnym zakresie kontrahentów w zakresie modyfikacji stosunku zobowiązaniowego w sposób odmienny od SIWZ i dopuszcza taką możliwość tylko w sytuacjach wymienionych wyczerpująco w tym przepisie. Dotyczyć on może zatem zmiany poszczególnych istotnych postanowień umownych w drodze zgodnych oświadczeń woli wszystkich podmiotów stosunku zobowiązaniowego, natomiast nie może być źródłem roszczenia w braku zgody wszystkich kontrahentów o ingerencję w treść umowy w drodze orzeczenia sądowego.
Źródłem tego roszczenia nie mogą być także postanowienia & 16 umowy dotyczące możliwości zmiany w sytuacjach przewidzianych wart. 144 ust. 1 Prawa zamówień publicznych. Także tutaj nie przewidziano roszczenia o zmianę, a tylko korektę w drodze zgodnych oświadczeń kontrahentów. Możliwości wystąpienia ze stosownym roszczeniem nie można dopatrywać się w dopuszczeniu do zmiany z inicjatywy tylko jednej ze stron. Inicjatywa taka w braku akceptacji kontrahenta nie stwarza możliwości dochodzenia wnioskowanej w drodze powództwa . Taki sposób wykładni & 16 umowy czyni zadośćart. 65 k.c.,gdyż uwzględnia specyfikę umów zawieranych w trybiePrawa zamówień publicznychcelem realizacji inwestycji ze środków publicznych. Przesądza to także o bezzasadności zarzutu naruszeniaart. 64 k.c.stanowiącego podstawę prawną roszczenia o złożenie oświadczenia woli.
W tej sytuacji tylko przepisart. 357(l)k.c.w związku zart. 139 ust. 1 Prawa zamówień publicznychmógłby stanowić podstawę prawną dochodzonego roszczenia, i tutaj jednak argumentacji Sądu I instancji nie można zakwestionować. Zgodzić się należy w szczególności ze stwierdzeniem, że zmiana stosunków stanowiąca przesłankę zastosowaniaart.357 (1) k.c.musi mieć charakter nadzwyczajny i niezależny od woli stron. Tymczasem wszystkie okoliczności faktyczne powołane przez powoda cech takich nie miały,poza powodzią w maju 2010 r. w miejscowościach położonych w pobliżuK.. Ale i w tym przypadku trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że powód nie wykazał aby zachodził związek przyczynowy między absencją pracowników zatrudnionych przy robotach remontowych a opóźnieniem w realizacji inwestycji . Zeznania świadków w tej materii były bardzo rozbieżne co zakresu absencji pracowników powoda na placu robót w trakcie realizacji inwestycji, twierdzeń powoda w tej materii nie potwierdzały zapisy w dzienniku budowy i w takiej sytuacji dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu zwiększonej absencji na terminowość wykonywania prac był bezcelowy z braku reprezentowanych danych do udzielenia miarodajnej odpowiedzi.
Pominięcie tego wniosku dowodowego nie stanowiło więc naruszenia przepisów postępowania -art. 227w związku zart. 278 k.p.c.Chybiony był także wniosek o dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu na tempo wykonywania robót pozostałych okoliczności faktycznych powołanych przez powoda, gdyż z przyczyn wyżej wskazanych nie stanowiły one nadzwyczajnej i niespodziewanej zmiany stosunków wywołanej zdarzeniami obiektywnymi i niezależnymi od żadnej ze stron.
Z przytoczonych wyżej względów Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego, na które składają się koszty zastępstwa prawnego w wysokości określonej w & 6pkt. 7w związku z & 12ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( Dz.U.Nr. 163 , poz. 1349 ze zm.), orzeczono w oparciu oart. 98& 1 i 3 w związku zart. 391& 1k.p.c.