Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 385/13
Data wyroku: 2013-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Szwedowski, Henryk Haak, Barbara Mokras
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art.177 par. 1 pkt 6 kpc

Sygn. akt II Ca 385/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
K., dnia 24 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Barbara Mokras (spr.)

Sędziowie:

SSO Henryk Haak
SSO Paweł Szwedowski

Protokolant:

st. sekr. sąd. Jolanta Bąk

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. w Kaliszu
na rozprawie
sprawy z powództwaH. Z.
przeciwkoR. W.,D. W., małoletniejK. W., małoletniemuŁ. W.i małoletniejW. W.
przy udziale interwenienta ubocznego Miasta i GminyP.
o eksmisję
na skutek apelacji interwenienta ubocznego
od wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wP.
z dnia 11 marca 2013r. sygn. akt VI C 65/13

I
oddala apelację,

II
zasądza od interwenienta ubocznego Miasta i GminyP.na rzecz pozwanegoR. W.kwotę 60 zł powiększoną o 23% podatku od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym przez adwokataW. R.– Kancelaria Adwokacka wJ..

III
zasądza od interwenienta ubocznego Miasta i GminyP.na rzecz powódkiH. Z.kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt II Ca 385/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą wP.nakazał pozwanymR. W.,D. W.oraz małoletnimK.,Ł.iW.rodzeństwuW.aby opuścili, opróżnili i wydali powódceH. Z.lokal mieszkalny numer (...)położony wP.przyul. (...). Sąd I instancji ustalił jednocześnie, że pozwani są uprawnieni do otrzymania lokalu socjalnego, stąd nakazał wstrzymanie wykonania ich eksmisji do czasu złożenia przez Miasto i GminęP.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W wyroku tym orzeczono także o kosztach postępowania.

Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na następujących ustaleniach faktycznych:
W dniu 28 stycznia 1998 r.A. S., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwąPPUH (...)z siedzibą wK.i pozwanyR. W.zawarli umowę najmu lokalu mieszkalnego, położonego wP.przyul. (...), o powierzchni użytkowej 31,94 m2. Umowa zawarta została między stronami na czas nie określony.R. W.był wówczas żonaty i wynajmujący wiedział o tym, że pozwany w mieszkaniu tym zamieszka ze swoja żonąD. W.. W trakcie trwania umowy urodziły się małoletnie dzieciR.iD. W.:K. W.,Ł. W.iW. W..
Aneksem z dnia 28 lutego 2003 r. wysokość czynszu najmu ustalona została przez strony na kwotę 63,88 zł.
PowódkaH. Z.w dniu 28 kwietnia 2011 r. nabyła nieruchomość, na której znajduje się lokal mieszkalny zamieszkały przez pozwanych. Tym samym weszła w prawa i obowiązki poprzedniego wynajmującego. W piśmie z dnia 3 listopada 2011 r., powódka wypowiedziała pozwanemuR. W.dotychczasową wysokość czynszu i opłat dodatkowych z kwoty 63,88 zł do łącznej kwoty 256,41 zł miesięcznie. Pismo to doręczone zostało pozwanemu 7 listopada 2011 r. Pozwany nie zakwestionował tej podwyżki czynszu i nie wniósł do sądu stosownego powództwa o ustalenie, że zmiana wysokości czynszu jest bezzasadna w całości bądź w części. W związku z zaleganiem przez pozwanych z zapłatą należności czynszowych powódka w piśmie z dnia 21 marca 2012 r. wezwałaR. W.do zapłaty zaległych należności czynszowych w terminie jednego miesiąca, uprzedzając ją o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Pismo to doręczone zostało pozwanemu w dniu 23 marca 2012 r. W wyznaczonym terminie pozwani nie uregulowali zadłużenia za zajmowane mieszkanie. W związku z tymH. Z.w piśmie z dnia 10 maja 2012 r. skutecznie wypowiedziała pozwanym umowę najmu lokalu z miesięcznym terminem wypowiedzenia. Wypowiedzenie to doręczone zostało pozwanemuR. W.w dniu 11 maja 2013 r.
Decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wP.z dnia 21 listopada 2012 r. i 7 grudnia 2012 r. budynek gospodarczy oraz frontowy budynek mieszkalny zlokalizowany na nieruchomości położonej wP.przyul. (...)wyłączone zostały, w trybie natychmiastowym, z użytkowania ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi w nich przebywających i groźbę zawalenia.
Sąd Rejonowy ustalił również, żeR. W.zajmuje aktualnie mieszkanie wraz z żoną i trójką małoletnich dzieci w wieku 14, 9 i 2 lat. Pracuje wfirmie (...)i zarabia miesięcznie 1.200 zł. Jego żonaD. W.nie pracuje, zajmuje się wychowaniem najmłodszej córki. Jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Pozwani chcieliby jak najszybciej wyprowadzić się z dziećmi z zajmowanego lokalu ze względu na istniejące zagrożenie zawalenia się budynku i warunki techniczne tego lokalu. Od dawna oczekują na przyznanie lokalu komunalnego przez gminę.W (...)wP.oraz w Urzędzie Miasta i GminyP.zapewniano ich, że rodzina otrzyma lokal socjalny w pierwszej kolejności po przyznaniu go przez sąd w wyroku eksmisyjnym.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd Rejonowy wskazał, że jeżeli lokator jest uprawniony do odpłatnego używania lokalu, wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego, może nastąpić tylko z przyczyn określonych wart. 11 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(t.j. Dz.U.2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Sąd Rejonowy podkreślił nadto, że stosunek najmu może zostać wypowiedziany przez właściciela nie później niż na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, jeżeli lokator pozostaje w zwłoce z zapłatą czynszu lub innych opłat za używanie lokalu za co najmniej trzy pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczenia dodatkowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności (art. 11 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy).
Sąd I instancji przyjął, iż powódka wykazała, że dopełniła wszystkich czynności prawnych wskazanych wart. 11 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, tj. wezwała pozwanych do zapłaty zaległości czynszowych, wyznaczyła im miesięczny termin na spłatę zadłużenia a następnie została im wypowiedziana umowa najmu. W konsekwencji pozwani utracili prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu z końcem czerwca 2012 r.
O prawie do lokalu socjalnego Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Skoro pozwanaD. W.jest osobą bezrobotną a wraz z mężemR. W.są opiekunami prawnymi trójki małoletnich dzieci i korzystają z pomocy opieki społecznej, to przysługuje im prawo do lokalu socjalnego. Sąd I instancji wskazał nadto, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowaniaart. 14 ust. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, gdyż pozwani zajmują lokal na podstawie umowy najmu zawartej przed 1 stycznia 2005 r. a poza tym w niniejszej sprawie za przyznaniem pozwanym lokalu socjalnego przemawiają szczególne okoliczności (art. 14 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego), jakimi są wyjątkowo złe warunki mieszkaniowe, realnie zagrażające życiu i zdrowiu pozwanych.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 102 k.p.c.

Apelację od powyższego orzeczenia wniósł interwenient uboczny po stronie powodowej - Miasto i GminaP.zaskarżając je w części, tj. w zakresie orzeczenia o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego a mianowicieart. 14 ust. 1w zw. zart. 14 ust. 3 i art. 14 ust. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnegozw. zart. 5 k.c.poprzez przyjęcie, że pozwanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Skarżący zarzucił również naruszenie prawa procesowego, tj.art. 233 k.p.c.przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i orzeczenie, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do przyznania lokalu socjalnego oraz przyznanie kosztów postępowania apelacyjnego.

PowódkaH. Z.w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie w całości i przyznanie od interwenienta ubocznego kosztów postępowania apelacyjnego.
W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o jej oddalenie i przyznanie od interwenienta ubocznego kosztów wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego dla nich z urzędu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Analizując zarzuty apelacji wskazać trzeba, że dla oceny uprawnienia do przyznania lokalu socjalnego zastosowanie ma art. 14 ust. 3 ustawy z dnia z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianieKodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o tym uprawnieniu biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez najemcę z lokalu oraz jego szczególną sytuację materialną i rodzinną. Jak zasadnie wskazał Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie nie miał zastosowaniaart. 14 ust 7 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, gdyż przepisu tego nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem 1 stycznia 2005r., [co wynika zart. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz.U 2004 Nr 281, poz. 2783), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.]. Z tej przyczyny Sąd Rejonowy zasadnie wskazał, iż nie mógł orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec pozwanych, skoro należą oni do grupy podmiotów wskazanych w art. 14 ust. 3 ustawy. PozwanaD. W.jest osobą bezrobotną a wraz z mężem są opiekunami prawnymi trójki małoletnich dzieci, przy czym korzystają z pomocy opieki społecznej, stąd przysługuje im prawo do lokalu socjalnego.
W świetle powyższych ustaleń nie sposób również przyjąć za uzasadniony argumentu naruszenia przez Sąd I instancjiart. 5 k.c.przez jego niezastosowanie. Skoro bowiem pozwanym przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego z uwagi na spełnienie przesłanek określonych wustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, a Sąd zaistnienie tych okoliczności zobowiązany jest badać z urzędu, nie ma żadnych podstaw aby uznać, że dopuścili się oni nadużycia przysługującego im prawa podmiotowego. Oczywistym jest, iż klauzula społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa wynikająca zart. 5 k.c.podlega interpretacji zwężającej i stosowana jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych i uzasadnionych szczególnym stanem faktycznym. W ocenie Sądu Okręgowego te przesłanki nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż trudności z zapewnieniem lokali socjalnych przez Miasto i GminęP.nie uzasadniają pozbawienia tego uprawnienia podmiotów, którym przysługuje ono z uwagi na obiektywne spełnienie przesłanek określonych w przepisach prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 233 k.p.c.podkreślenia wymaga, iż wbrew twierdzeniom apelacji ocena dowodów dokonana została przez Sąd Rejonowy na podstawie własnego przekonania, w oparciu o wszechstronne rozważenie zebranego materiału, tj. mając na względzie brzmienieart. 233 §1 k.p.c.W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dokładnie rozważył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i w oparciu o niego dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dopuszczając się w tej mierze żadnej dowolności. Rozumowaniu Sądu nie sposób zarzucić sprzeczności z zasadami logicznego myślenia, wskazaniami wiedzy oraz doświadczeniem życiowym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w punkcie I sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.– punkt II i III sentencji wyroku.