Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 284/13
Data wyroku: 2013-02-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sławomir Jurkowicz, Dariusz Kłodnicki, Adam Jewgraf
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności, Postępowanie Klauzulowe
Podstawa prawna: art. 788§1 k.p.c.
Teza: Przepis art. 194 u.f.i. walor  dokumentu urzędowego przyznaje wprawdzie  także takiemu oświadczeniu funduszu o nabyciu wierzytelności od określonego wierzyciela, w oznaczonej wysokości, to jednak wyłącznie wówczas, gdy zawiera ono: zobowiązania funduszu, zwolnienia ze zobowiązań, zrzeczenie się praw, pokwitowanie odbioru należności. Tym samym oświadczenie funduszu li tylko potwierdzające istnienie wierzytelności i nabycie ich przez fundusz nie mieści się w kategorii dokumentów urzędowych wymienionych w art. 194 tej ustawy i w konsekwencji nie może stanowić wystarczającej podstawy do wykazania przejścia uprawnień na nowego wierzyciela, stosownie do treści art. 788§1 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 284/13

POSTANOWIENIE
Dnia 15 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący Sędzia SA:

Sławomir Jurkowicz (spr.)

Sędzia SA:
Sędzia SA:

Adam Jewgraf
Dariusz Kłodnicki

po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu
sprawy z wniosku wierzyciela:

(...)Funduszu Inwestycyjnego(...)wW.

przy udziale dłużnika:(...) Spółki z o.o.weW.

o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu na rzecz następcy

na skutek zażalenia wierzyciela
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt X GCo 190/12

p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek wierzycielao nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu – prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu z dnia12.01.2012 r., w sprawie o sygn. akt X GNc 838/11 z zaznaczeniem, że przeszłyna niego uprawnienia poprzedniego wierzyciela tj.(...) S.AwW..W ocenie tego Sądu wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny przejścia owych uprawnień, ograniczając się do przedłożenia wyciągu z ksiąg rachunkowych, które z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11.07.2011 r.(syng. akt P 1/10) oraz stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu uchwały z 7.10.2009 r. (sygn. akt III CZP 65/09) nie korzystają z mocy dowodowej dokumentu urzędowego oraz wpis do tych ksiąg nie rodzi domniemania istnienia wierzytelności.
Postanowienie to zaskarżył w całości wierzyciel zarzucając mu naruszenieart.788 § 1 k.p.c.poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojego uprawnienia podczas, gdy przedłożył on w odpowiedniej formiei o odpowiedniej mocy dowodowej, dokument, potwierdzający nabycie wierzytelności oraz naruszenieart. 194 ustawy z 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnychpoprzez błędne przyjęcie, że wyciąg z ksiąg nie korzysta z mocy dokumentu urzędowego, podczas gdy przeczy temu tak treść wskazanego przez Sąd Okręgowy wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak i uchwały Sądu Najwyższego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie wierzyciela nie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż wskazane przez Sąd Okręgowy.
W realiach analizowanej sprawy trafnie zarzucił skarżący, iż Sąd I instancji błędnie odwołał się do treści cytowanego powyżej orzeczeniaTrybunału Konstytucyjnego z 11.07.2011 r., jako uzasadniającego oddalenie wniosku o nadane klauzuli wykonalności w trybieart.788 § 1 k.p.c.Niewątpliwie bowiem,co uszło uwadze Sądu I instancji, z jednoznacznie brzmiącej treści owego wyroku wynika, że utrata mocy art. 194 ustawy o funduszach inwestycyjnych, nadającego wskazanym w nim dokumentom moc dokumentów urzędowych, nastąpiła wyłącznie w stosunku do konsumentów. Poza sporem zaś pozostaje to, iż w przedmiotowa sprawa nie dotyczyła obrotu konsumenckiego, tak z uwagi na charakter roszczenia, jak i strony sporu nie będące konsumentami w rozumieniu przepisuart.221k.c.
Wskazać należy, że choć zarówno Sąd Okręgowy jak i skarżący poszukując odpowiedzi na pytanie, czy przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty stanowią dostateczną podstawę wykazania przejścia uprawnienia na gruncie przepisuart.788 § 1 k.p.c., słusznie odwoływali się również do stanowiskaSądu Najwyższego, wyrażonego w uchwałach z dnia 29.11.2007 r. (III CZP 101/07)i z dnia 7.10.2009 r. (III CZP 65/09), to jednak czynili w to w sposób wybiórczy. Wprawdzie w pierwszej z cytowanych uchwał Sąd Najwyższy, odwołując się do treści przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych,ustawy o rachunkowościoraz aktów wykonawczych do niej wskazał, że wyciąg z ksiąg funduszu inwestycyjnego,o ile będzie obejmował dane z ksiąg, które umożliwiają ustalenie, że fundusz nabył wierzytelność, stanowił będzie miarodajny dowód taki jak księgi, to jednocześnie(co skwapliwie pominął skarżący) w uzasadnieniu owej uchwały Sąd Najwyższy wskazał wyraźnie, że ocena wyciągu nie może być abstrakcyjna.Wskazano przy tym w szczególności jakie dane winny się w takowym dokumencie takim znaleźć, aby mógł on zostać uznany za wyciąg, a tym samym aby stanowił dostateczny dowód na przejście uprawnień na wierzyciela.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż na gruncie przepisuart. 788 § 1 k.p.c.niezbędną przesłanką do skutecznego ubiegania się przez następcę prawnego wierzyciela o nadanie klauzuli wykonalności jest wykazanie przez wnioskodawcę, oprócz istnienia samego tytułu egzekucyjnego nadającego się do wykonania, także faktu przejścia praw lub obowiązków za pomocą ściśle określonych środków dowodowych w postaci oryginałów dokumentów urzędowych lub prywatnychz podpisem urzędowo poświadczonym lub też ich odpisów, poświadczonych przez osobę posiadającą upoważnienie ustawowe. Sąd orzekający w postępowaniu klauzulowym ocenia te dokumenty pod względem formalnym, tj. w zakresie dotyczącym ustalenia, czy spełniają one kryteria wymagane od dokumentu urzędowego w rozumieniuart. 244 k.p.c.lub czy podpisy na dokumencie prywatnym zostały urzędowo poświadczone.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca dowodziła przejścia na jej rzecz uprawnień dotychczasowego wierzyciela dokumentem określonym jako wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego. Jak już powyżej wskazano, słusznie podnosił skarżący, iż z wyłączeniem stosunków z konsumentami, taki wyciąg, podpisany przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie prawi obowiązków majątkowych funduszu i opatrzony pieczęcią towarzystwa zarządzającego funduszem sekurytyzacyjnym ma moc dokumentuurzędowego (art. 194 ustawy z dnia 27.05.2004 r. o funduszach inwestycyjnych,Dz. U. 146, poz. 1546 ze zm., dalej zwanej u.f.i.).
W tych okolicznościach zadaniem Sądu I instancji, uwzględniając charakter postępowania klauzulowego, było zbadanie czy ów dokument spełnia kryteria wymagane od tego typu dokumentu urzędowego, a więc czy faktycznie stanowi wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu (w tym czy zawiera odpowiednie dane wskazujące na przejście uprawnień), czy został sporządzony w należytej formie. Niewątpliwie przedłożony przez wierzyciela dokument zaopatrzony zostałw odpowiednią pieczęć, a nadto (mając na uwadze treść pełnomocnictwa i odpisuz Krajowego Rejestru Sądowego) w podpis uprawnionej osoby.
Tym nie mniej, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie może jednak budzić wątpliwości, że przedmiotowy dokument pomimo jego określenia jako wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, ostatecznie nie może być za wyciąg taki, w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy, uznany. Dokonując oceny owego dokumentuw powyższym zakresie Sąd Odwoławczy miał przy tym na względzie również zasady prowadzenia rachunkowości przez fundusze inwestycyjne (w tym również fundusze sekurytyzacyjne), które regulowane są przepisamiustawy z dnia 29.09.1994 r.o rachunkowości. Zgodnie zaś z regulacjami cytowanej ustawy (oraz wydanymina jej podstawie aktami wykonawczymi) zapisów w księgach dokonujesię na podstawie dowodów księgowych, które powinny zawierać m. in. określenie stron dokonujących operacji gospodarczej, opis operacji, jej wartość i datę dokonania, a sam zapis w księdze (art. 23 ustawy) obejmuje co najmniej datę operacji, skrót lub kod opisu operacji, kwotę zapisu oraz oznaczenie właściwego konta (tak też SA w Katowicach w wyroku z dnia 16.01.2009 r.,sygn. akt V A Ca 549/08, Lex nr 508535). W konsekwencji zatem stwierdzić należy, iż wyciąg z księgi rachunkowej powinien zawierać przynajmniej powtórzenie danych (zapisu) z księgi rachunkowej w odniesieniu do danej wierzytelności.
Tymczasem przedstawiony przez skarżącego analizowany dokument wymogów tych niewątpliwie nie spełnia bowiem, nie zawiera wszystkich wymaganych przez ustawę i powyżej wskazanych elementów.Dokumentów przede wszystkim nie wskazuje skrótu lub kodu operacji, a zwłaszcza oznaczenia właściwego konta, a więc informacji, dzięki którym w łatwy sposób można byłoby zlokalizować tę wierzytelność w księgach rachunkowych oraz dokonaćich weryfikacji. Podkreślić przy tym stanowczo należy, iż wyciągu z księgi rachunkowej w żadnym razie nie można mylić i utożsamiać z oświadczeniem wystawionym przez fundusz, które jedynie potwierdza nabycie określonej wierzytelności od dotychczasowego wierzyciela.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego treść przedmiotowego wyciągu przedłożonego przez wierzyciela w niniejszej sprawie może stanowić co najwyżej oświadczenie Funduszu o nabyciu wierzytelności od określonego wierzyciela, w oznaczonej wysokości. Przepis art. 194 u.f.i. walor dokumentu urzędowego przyznaje wprawdzie także takiemu oświadczeniu funduszu o nabyciu wierzytelności od określonego wierzyciela, w oznaczonej wysokości, to jednak wyłącznie wówczas, gdy zawiera ono: zobowiązania funduszu, zwolnienia ze zobowiązań, zrzeczenie się praw, pokwitowanie odbioru należności. Tym samym oświadczenie funduszu li tylko potwierdzające istnienie wierzytelności i nabycie ich przez fundusz nie mieścisię w kategorii dokumentów urzędowych wymienionych w art. 194 tej ustawyi w konsekwencji nie może stanowić wystarczającej podstawy do wykazania przejścia uprawnień na następcę, stosownie do treściart. 788 § 1 k.p.c.
Konkludując Sąd Apelacyjny uznał, iż załączone do wniosku oświadczenie skarżącego funduszu stwierdzające istnienie określonej wierzytelności i fakt jej nabycia, nie jest ani wyciągiem z ksiąg rachunkowych (mimo tytułu nadanego dokumentowi), ani oświadczeniem stwierdzającym zobowiązanie, o którym także mowa wart. 194u.f.i., a co za tym idzie nie jest ono dokumentem urzędowymw rozumieniu tego przepisu. Tym samym ów dokument nie stanowił i nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do wykazania przejścia uprawnień na nowego wierzyciela, stosownie do dyspozycjiart. 788 § 1 k.p.c.
Z tych wszystkich przyczyn Sąd Apelacyjny uznał, iż ostatecznie pomimo błędnego uzasadnienia, zaskarżone orzeczenie odpowiadało prawu.To zaś z kolei czyniło zażalenie bezzasadnym i skutkowało koniecznością jego oddalenia po myśli przepisuart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.

MW