Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 303/12
Data wyroku: 2012-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Zbigniew Gwizdak, Antonina Grymel, Lena Jachimowska
Słowa kluczowe: Wysokość Renty
Podstawa prawna: art. 177§1 pkt. 1 k.p.c.

Sygn. akt III AUz 303/12

POSTANOWIENIE
Dnia 13 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący :

SSA Lena Jachimowska

Sędziowie :

SSA Antonina Grymel
SSA Zbigniew Gwizdak

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
sprawy z odwołaniaM. C.(M. C.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o wysokość świadczenia
na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.
na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Katowicach
z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt XI U 1719/12
w przedmiocie zawieszenia postępowania

postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

/-/SSA A.Grymel/-/SSA L.Jachimowska/-/SSA Z.Gwizdak
Sędzia Przewodniczący Sędzia

Sygn. akt III AUz 303/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2012 roku, sygn. akt XI U 1719/12 Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zawiesił na podstawieart. 177 § 1 k.p.c.postępowanie w sprawie z odwołania ubezpieczonejM. C.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.w przedmiocie kwotowej waloryzacji pobieranej renty.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą akt K 9/12 zawisła sprawa wszczęta na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności zKonstytucją Rzeczypospolitej Polskiejustawy z dnia 13 stycznia 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 118). W tym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, celowym stało się zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zgodności zKonstytucjąprzepisów, które były podstawą przeprowadzonych waloryzacji. Sąd I Instancji podniósł, że ewentualne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności ustawy zKonstytucjąoddziałujew stosunku do wszystkich spraw, w których zakwestionowano przepisy ustawy z dnia 13 stycznia 2012 roku.
Zdaniem Sądu Okręgowego po wprowadzeniu przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, których wykładnia prowadzi do bezpośredniego oddziaływania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na obowiązujący stan prawny, należy zastosować wykładnię rozszerzającą przepisuart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.i przyjąć, że Sąd może z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie cywilnej w przypadku zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie zgodności zKonstytucjąprzepisu ustawy. Wobec powyższego Sąd zawiesił postępowanie do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 9/12 na podstawieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.
Zażaleniem z dnia 2 października 2012 roku organ rentowy zaskarżył postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez błędne zastosowanieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., co spowodowało niesłuszne zawieszenie postępowania. Podnosząc ten zarzut, organ rentowy wnosił o uchylenie zaskarżonego postępowania.
W uzasadnieniu środka odwoławczego skarżący wskazał, że brak jest podstaw do zawieszenia z urzędu postępowania na podstawie wskazanego przez Sąd Okręgowyart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.
Przepis ten, w ocenie skarżącego, należy interpretować ściśle, ponieważ jednoznacznie on wskazuje na możliwość zawieszenia postępowania w przypadku toczącego się innego postępowania cywilnego, a postępowanie przed Trybunałem takim postępowaniem nie jest. Powołując się na opinię przedstawicieli doktryny, organ rentowy wskazał, że w przypadku wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnegoz pytaniem prawnym co do zgodności aktu ustawodawczego zKonstytucjąprzez skład orzekający w danej sprawie, postępowanie ulega zawieszeniu na podstawie szczególnego przepisuart. 11 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym. W braku podstawy prawnej, zawieszenie postępowania cywilnego nie wchodzi natomiast w grę, gdy pytanie prawne zostało przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez inny skład orzekający.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się zasadne i spowodowało uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Na podstawieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.Sąd może zawiesić postępowaniez urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłankę zawieszenia postępowania na podstawieart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.stanowi nie wzgląd na zasadę ekonomii procesowej czy też podobieństwo okoliczności faktycznych oraz podstawy prawnej dwóch spraw, ale zależność tego rodzaju, że orzeczenie, które ma zapaśćw innym postępowaniu cywilnym, będzie prejudykatem, czyli podstawą rozstrzygnięcia sprawy, w której ma być zawieszone postępowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2005 roku, sygn. V CK 407/05, opubl. LEX nr 462935).
Zależność prejudycjalna postępowania cywilnego od wyniku innego postępowania (cywilnego, administracyjnego, karnego lub dyscyplinarnego) występuje wtedy, gdy kwestia będąca lub mająca być przedmiotem innego postępowania (prejudycjalnego) stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawyw postępowaniu cywilnym. Charakter relacji zachodzącej pomiędzy zagadnieniem prejudycjalnym oraz przedmiotem postępowania cywilnego jest taki, że bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej niemożliwe jest rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu. Fakultatywność zawieszenia postępowaniai jego uzależnienie od celowości nie może oznaczać dowolności sądu w ocenie, czy zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania w konkretnym przypadku (tak S. Dmowski [w:] (red.) K. PiaseckiKodeks postępowania cywilnego...,t. 1, s. 895,z powołaniem się na niepubl. orzeczenie SN z dnia 14 października 1980 r., IV PZ 62/80).
W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie można mówić o zależności prejudycjalnej między przedmiotowym postępowaniem dotyczącym waloryzacji kwotowej pobieranych przez ubezpieczonych świadczeń, a postępowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym, dotyczącym zgodności zKonstytucjąprzepisów będących podstawą waloryzacji. Niewątpliwie wyrok Trybunału nie stanowiłby w tym przypadku elementu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Ponadto wydanie rozstrzygnięciaw przedmiotowej sprawie jest możliwe bez oczekiwania na wypowiedzenie się Trybunału Konstytucyjnego co do konstytucyjności art. 4 ustawy z 13 stycznia 2012 roku zmieniającejustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2012 r., poz. 118). Przepisy tej ustawy są obowiązującym aktem prawnym i aż do zakwestionowania im konstytucyjności korzystają onez domniemania zgodności zKonstytucją. Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażonyw zażaleniu, że postępowanie cywilne ulega zawieszeniu na skutek wystąpieniaz pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jedynie przez skład orzekającyw danej sprawie (nie zaś w sprawie wykazującej podobieństwo przedmiotu postępowania) na podstawieart. 11 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.o Trybunale Konstytucyjnym(t. j. Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Orzeczenie Trybunału o niezgodności zKonstytucjądanego aktu normatywnego może stanowić jedynie - jak słusznie podniósł skarżący - podstawę wznowienia postępowania.
Ponadto przepisart. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.stanowi wyraźnie, że przesłanką zawieszenia jest zależność rozstrzygnięcia od innego toczącego się postępowania cywilnego, a za takie postępowanie niewątpliwie nie można uznać postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym co do kontroli konstytucyjności aktu normatywnego. Zawieszenie postępowania stanowi wyjątek od wyrażonej wart. 6 k.p.c.zasady szybkości postępowania, w związku z czym przesłanki jego zawieszenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Odmienne stanowisko wyrażone w przywoływanym przez Sąd Okręgowy wyroku SN z dnia 28 września 1994 roku, I PRN 61/94, OSNAP 1995, nr 1, poz. 6, odwołujące się do takiej właśnie rozszerzającej wykładniart. 177§ 1 pkt 1 k.p.c., spotkało się słusznie z krytyką w piśmiennictwie (A. Zieliński,Glosa do powołanego wyroku,PS 1995, nr 7-8, s. 138 i n.; J. Gudowski,Przegląd orzecznictwa z zakresu prawa cywilnego procesowego,PS 1998, nr 4, s. 68).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie zaistniały zatem przesłanki do fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego na podstawieart.177 § 1 pkt 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na mocyart.386 § 4 k.p.c.w zw.zart.397 § 2 zd.1 k.p.c., orzekł jak w części dyspozytywnej orzeczenia.

/-/SSA A.Grymel/-/SSA L.Jachimowska/-/SSA Z.Gwizdak
Sędzia Przewodniczący Sędzia

JM