Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 701/13
Data wyroku: 2013-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Elżbieta Kowalska, Katarzyna Żmigrodzka –
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt XI Ka 701/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2013 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym

w składzie:Przewodniczący: SOEwa Bogusz – Patyra
Sędziowie: SOKatarzyna Żmigrodzka – spr.
SOElżbieta Kowalska

Protokolant:prot. Katarzyna Zabielska

przy udziale Prokuratora Beaty Syk - Jankowskiej
po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 roku
sprawyS. C.
oskarżonego zart. 178 a § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie
z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II K 190/11

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonegoS. C.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.

Sygn. aktXI Ka 701/13
UZSADNIENIE

S. C.oskarżony został o to, że w dniu 28 sierpnia 2008 roku w miejscowościB.gminaS.województwa(...), znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,77 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu oraz 1,3 ‰ alkoholu w przebadanej próbce krwi) jechał jako kierujący rowerem po drodze publicznej tj. o czyn zart. 178 a § 2 kk.
Sąd Rejonowy w Łukowie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013r. oskarżonegoS. C.uniewinnił od dokonania zarzuconego mu czynu, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku wniósłprokurator.
Na podstawieart.425 kpkorazart. 444 kpkzaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego.
Powołując przepisart.427 kpk,art. 437 § 1 i 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkwyrokowi temu zarzucił:
-o brazę przepisów prawa procesowego:art. 4, 5 § 2, 7, 366 § 1, 391 § 3 kpkw zw. zart. 389 § 2 kpk, 424§ 1 pkt 1;art. 442 § 3 kpkprzez uwzględnienie wbrew dyspozycjiart. 4 kpkjedynie okoliczności i dowodów przemawiających na korzyść oskarżonego, przy przedwczesnym wbrew dyspozycjiart. 5 § 2 kpkpowołaniu się na nie dające się usunąć wątpliwości, które należy rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego oraz zaniechanie, wbrew dyspozycjiart. 7 oraz art. 366 § 1 kpknawet z urzędu inicjatywy dowodowej, zmierzającej do wyjaśnienia zarysowanych w pisemnych motywach wyroku wątpliwości, w szczególności przez pobieżne przesłuchanie wbrew dyspozycjiart. 391 § 3 kpkw zw. zart. 389 § 2 kpkoraz w sposób sprzeczny z dyspozycjąart. 442 § 3 kpkwbrew wytycznym zawartym w pisemnych motywach wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt XI Ka 24/11 na rozprawie świadków, sprowadzające się do formalnego odczytania im jedynie zeznań złożonych uprzednio w postępowaniu przygotowawczym z pominięciem zeznań złożonych przez nich uprzednio oraz bez wyegzekwowania rzeczywistego ustosunkowania się do ich treści i wyjaśnienia zarysowanych w pisemnych motywach wyroku sprzeczności, przy jednoczesnej wadliwej ocenie zebranego w sprawie, niepełnego wzajemnie sprzecznego materiału dowodowego oraz zaniechaniu wbrew dyspozycjiart. 424 § 1 pkt 1 kpk, wskazania w pisemnych motywach wyroku, jakie fakty sąd uznał za udowodnione, na jakich się w tej mierze oparł dowodach, w szczególności które z dowodów osobowych uznał za spójne i logiczne a przez to wiarygodne a które nie i dlaczego nie uznał dowodów osobowych przeciwnych, co skutkowało niewłaściwą ocenę tych dowodów a przez to miało wpływ na treść orzeczenia i skutkowało niezasadnym, a co najmniej przedwczesnym uniewinnieniem oskarżonegoS. C.od popełnienia zarzuconego mu czynu bez wyczerpania także z urzędu pełnej inicjatywy dowodowej.
Stawiając opisany wyżej zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest oczywiście zasadna, bowiem podniesione w niej zarzuty i przytoczone na ich poparcie argumenty uznać należy za trafne. Tym samym wniesiony środek odwoławczy skutkować musiał uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Rację należy przyznać skarżącemu, gdy podnosi, że Sąd Rejonowy dokonał dowolnej, sprzecznej z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego nie dążąc przy tym do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Sąd nie sprostał również obowiązkowi wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 lutego 2011 roku (k. 203-204) powielając błędy popełnione przez Sąd orzekający wcześniej, a wytknięte w tym uzasadnieniu.
Rzecz dotyczy przede wszystkim oceny zebranych w sprawie dowodów. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że podstawowymi dowodami winyS. C.są zeznaniaI. K., jego żonyM. K. (1)oraz teściowejT. K.. Właśnie z tego powodu, winny być one przeprowadzone w sposób dokładny i szczegółowy, a następnie poddane dogłębnej analizie. Niestety analizy tej zabrakło w pisemnych motywach orzeczenia. Sąd uznając zeznania wskazanych świadków za niewiarygodne skoncentrował się na konflikcie panującym pomiędzy rodzinami oskarżonego iK., z drugiej zaś strony wyeksponował występujące w nich różnice i wewnętrzne sprzeczności podkreślając, iż dotyczą one kwestii zasadniczych. Rzecz jednak w tym, że po pierwsze Sąd zupełnie zbagatelizował te treści z zeznań które są spójne i wzajemnie się potwierdzają- nie odnosząc się do nich w ogóle, po wtóre wskazywane rozbieżności nie dotyczą kwestii zasadniczej, a mianowicie jazdy oskarżonego rowerem i jego zachowania, ale okoliczności ubocznych, po trzecie wreszcie zarównoT. K.jak iM. K. (1)rozbieżności te tłumaczyły po odczytaniu im wcześniejszych zeznań. Obowiązkiem Sądu, którego nie wypełnił, było odniesienie się do tych wyjaśnień i wskazanie czy są one wiarygodne, a jeśli nie to dlaczego.
Z protokołu rozprawy z dnia 4 kwietnia 2012 roku nie wynika natomiast, aby Sąd Rejonowy dostrzegł rozbieżności w zeznaniachI. K., poprzestał bowiem na odczytaniu mu poprzednich zeznań i potwierdzeniu ich przez świadka. Rozbieżność taka, nota bene nie istotna z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonego za czyn zart. 178 a § 2 k.k., bo dotycząca tego czy grożącI. K.trzymał w ręku scyzoryk, czy wyciągnął nóż z kieszeni, „pojawiła się” na etapie uzasadniania orzeczenia, gdzie Sąd ją wskazał w żaden sposób jednak się do niej nie odnosząc. Na aprobatę nie zasługuje przy tym skwitowanie obszernych i szczegółowych zeznań świadkaK.jednym zdaniem, iż ich wartość dowodowa została zweryfikowana negatywnie, bowiem zadeklarował w nich wprost swój osobisty i negatywny stosunek do oskarżonego. Oczywiście wzajemne relacje uczestników postępowania mają znaczenie dla oceny ich wiarygodności, jednak muszą być oceniane razem z innymi elementami wpływającymi na tę wiarygodność. Jednocześnie pod tym kątem powinny być ocenione również zeznania strony przeciwnej. Co się zaś tyczy konfliktu sąsiedzkiego, to niewątpliwie jego istnienie winno pozostać w polu widzenia Sądu, samo w sobie nie przesądza jednak o wiarygodności zeznań świadków, dla oceny której zdecydowanie większe znaczenie ma ich treść i rzetelność w toku całego postępowania.
Zastrzeżenia budzi również dokonana ocena wyjaśnień oskarżonego oraz świadków obrony bezkrytycznie obdarzonych wiarą w zakresie w jakim twierdzą oni, że feralnego dniaS. C.nie jeździł rowerem. Podkreślić przy tym należy, iż Sąd zbagatelizował całkowicie sprzeczności występujące w tych dowodach w żaden sposób ich nie omawiając ani nie oceniając.
Słusznie wreszcie wytyka prokurator Sądowi pierwszej instancji brak inicjatywy w wyjaśnieniu okoliczności sprawy i w konsekwencji wnioskowanie na korzyść oskarżonego. Sąd nie dostrzegł zupełnie podawanych przez interweniujących na miejscu zdarzenia funkcjonariuszy policjiM. C.iS. M.okoliczności, jakoby po ich przybyciu na miejsceK. C.mówił, że ojca nie ma w domu- wyjechał rowerem i jeszcze nie wrócił oraz dotyczących zachowania się samego oskarżonego. W świetle tych zeznań przyjęcie,
że oskarżony uciekał przed policją, ponieważ nie dopuścił się zarzucanego mu czynu i czuł się niewinny jest co najmniej nie tak oczywiste, jak to ustalił Sąd. Co więcej z wyjaśnieńS. C.i zeznań członków jego rodziny (choć niejednolitych co do ilości, jakości i czasu picia alkoholu) ) wynika, że alkohol spożywał z synem. Tymczasem wymienieni funkcjonariusze podają, iż syn oskarżonego w czasie interwencji był trzeźwy, trzymał na ręku małe dziecko i nie było czuć od niego alkoholu.
Wreszcie jako naiwny i dowolny należy ocenić wywód, zgodnie z którymI. K.widział kupowanie piwa przez oskarżonego lub jego syna wŁ., stąd wiedział, że będzie on to piwo spożywał i dlatego powiadomił fałszywie policję o przestępstwie zart. 178a § 2 k.k.. Po pierwsze nie wiadomo dlaczego Sąd Rejonowy ustalił, że piwo kupował właśnieK. C.(k. 356). Nie wynika to ani z pisemnego uzasadnienia orzeczenia, ani wprost z treści dowodów w postaci zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonegow całości obdarzonych wiarą,bowiem oskarżony wskazywał, że zakupu dokonał syn, zaśK. C., że piwo kupował jego ojciec. Po wtóre, o ile faktycznie- jak to ustalił Sad Rejonowy – piwo kupowałbyK. C., to z faktu tego w żadnej nie mierze nie można wywodzić, że będzie je piłS. C.. Wreszcie, co chyba najistotniejsze, świadekI. K.w swoich zeznaniach w ogóle nie wspominał, jakoby widział kogoś z członków rodzinyC.kupującego piwo feralnego dnia. Niewątpliwie świadka należało przesłuchać na powyższą okoliczność, a nie ustalać ten fakt za pośrednictwem wyjaśnień oskarżonego i zeznań jego syna.
Pomijając przy tym kwestię, że fakt zakupu piwa nie jest równoznaczny z jego spożywaniem, to w razie ustalenia, żeI. K.faktu tego nie widział, należałoby rozważyć w jakich okolicznościach powziął wiadomość o pozostawaniu oskarżonego w stanie nietrzeźwości. Powyższe okoliczności choć istotne, nie zostały przez Sąd Rejonowy wyjaśnione i nie były przedmiotem jego rozważań.
Już powyższe argumenty pozwalają na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy dokonał dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez uwzględnienia i wyjasnienia całokształtu okoliczności sprawy.
Na marginesie warto zwrócić uwagę na fakt, że w wyroku Sąd Rejonowy nie wskazał wszystkich dat rozpoznania sprawy, w toku procesu świadkowiM. D.odczytał nieistniejące zeznania (k. 32-32v), które następnie powołał jako podstawę ustaleń faktycznych, zaś w uzasadnieniu cytował zeznania nieistniejącego świadkaM. K. (2)(k. 357v). .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie w całości mając na względzie poczynione wyżej uwagi oraz treść apelacji. Przesłucha szczegółowo oskarżonego- oczywiście o ile nie skorzysta on z przysługującego prawa do odmowy złożenia wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na zadane pytania. Szczegółowo przesłucha świadków mając w polu widzenia powyżej sformułowane uwagi oraz respektując zasady wynikające z treściart. 391 kpk, w tym także funkcjonariuszy policji, którzy interweniowali w miejscu zamieszkaniaS. C.. W razie sprzeczności przeprowadzi konfrontacje.
Nadto Sąd Rejonowy przeprowadzi dowody nieosobowe, zgodnie z przepisamikpki ewentualnie inne dowody z urzędu lub na wniosek stron, których potrzeba wyłoni się w toku postępowania.
Tak zgromadzony materiał dowodowy podda wnikliwej analizie. Oceny wszystkich dowodów dokona zgodnie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w granicach określonych wart. 7 kpkoraz respektując zasady wynikające zart. 4 kpk. Na tej podstawie ustali stan faktyczny, który podda właściwej ocenie prawnej. W razie potrzeby Sąd Rejonowy swoje stanowisko uzasadni, zgodnie z wymogamiart. 424 § 1 kpk.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art.art. 437 § 2 kpkorzekł jak w wyroku.