Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 289/12
Data wyroku: 2012-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o FUS

Sygn. akt III AUa 289/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Ewa Piotrowska (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Ansion
SSA Maria Małek - Bujak

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaK. G.(K. G.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury w niższym wieku
na skutek apelacji ubezpieczonegoK. G.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach

z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt XI U 1631/11

oddala apelację.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia    Przewodniczący    Sędzia

Sygn. akt III AUa 289/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie ubezpieczonegoK. G.(G.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z dnia 11 maja 2011 roku, w której odmówiono ubezpieczonemu prawa do emerytury z tytułu pracyw szczególnych warunkach, albowiem ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 roku nie wykazał 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach i nie rozwiązał stosunku pracy.
W odwołaniu od decyzji organu rentowegoK. G.domagał się zaliczenia mu do pracy w szczególnych warunkach nieuwzględnionego przez ZUS okresu zatrudnieniaw(...)Urzędzie(...)wT.oraz w(...)Urzędzie(...)wS.od 15 stycznia 1991 roku do 31 grudnia 1998 roku.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczony w dniu(...)roku ukończył 60 lat, nadal pracuje w Urzędzie(...), na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił łącznie 29 lat, 2 miesiące i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 7 lat, 3 miesiące i 26 dni pracy w warunkach szczególnych wymienionych w wykazie A, i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Ubezpieczonemu odmówiono zaliczenia okresu składkowego zatrudnienia od 15 stycznia 1991 roku do 30 września 1995 roku w(...)Urzędzie(...)wT.oraz od1 października 1995 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...)Urzędzie(...)wS.na stanowiskach starszego inspektora zakładów(...)oraz nadinspektora zakładów(...).
Za sporną kwestię w sprawie uznał Sąd I instancji ustalenie czy ubezpieczony spełnił pozostałe warunki do przyznania mu emerytury w niższym wieku emerytalnym zart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W oparciu o dokonane ustalenie, a w szczególności okoliczność, że ubezpieczony nie rozwiązał stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcąSąd I instancji uznałza zbędne prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy ubezpieczony spełnił pozostałe warunki do nabycia wnioskowanego świadczenia emerytalnego.
Zgodnie z art. 184 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUSEmerytura, o której mowa w ust. 1, przysługujepod warunkiemnieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa orazrozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Skoro zatem ubezpieczony przyznał, że w chwili obecnej pozostaje w stosunku pracyz dotychczasowym pracodawcą - Urzędem(...)oznacza to, żenie został przez niego spełniony jeden z koniecznych warunków(tj. z art. 184 ust.2 cyt. ustawy) przyznania mu prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym.
Bezprzedmiotowe było zatem prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez odwołującego się wymaganego 15 - letniego okresu pracyw warunkach szczególnych, bowiemSąd rozstrzyga nie o poszczególnych przesłankach nabycia prawa do świadczenia, ale o prawie do świadczenia. Dlatego też brak jednej z koniecznych przesłanek skutkuje odmową prawa do świadczenia i nie wymaga prowadzenia wyjaśnień czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do nabycia tego prawa.
Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.
Zaskarżając w całości wyrok Sądu Okręgowego zarzucił temu wyrokowi:
- naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 325 k.p.c.orazart. 328 § 2 k.p.c.poprzez brak rozstrzygnięcia co do jego żądania i nie wskazania w sentencji i uzasadnieniu wyroku okresu pracy, który został uznany za wykonywany w szczególnych warunkach,
- naruszenieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpoprzez przyjęcie, że jeżeli ubezpieczony nie rozwiązał stosunku pracy na dzień złożenia wniosku o emeryturę na podstawieart. 184ww. to sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania celem ustalenia spełnienia pozostałych przesłanek przyznania świadczenia.
W oparciu o podniesione zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zamieszczenie w sentencji i uzasadnieniu wyroku okresu pracy jaki został uznany za wykonywanyw szczególnych warunkach z uwzględnieniem spornego okresu względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji ubezpieczony podniósł, że jest oczywistym, że nie rozwiązał stosunku pracy, bowiem do czasu ustalenia okresu pracy w szczególnych warunkach nie mógł być pewnym prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i mógł sam pozbawić się środków do życia.
Jednocześnie podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w odwołaniu oraz w toku procesu,o spełnieniu przesłanki wymaganego do przyznania świadczenia okresu zatrudnieniaw warunkach szczególnych, na dzień 1 stycznia 1999 roku.
Podkreślił, że wyrok narusza art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez przyjęcie, że Sąd nie musi badać przesłanek przyznania świadczenia w sytuacji, kiedy jednaz nich nie jest spełniona. Taka interpretacja przepisów pozbawia go prawa do emeryturyw obniżonym wieku, bowiem przerzuca na ubezpieczonego ciężar ryzyka rozwiązania stosunku pracy. Natomiast rozstrzygnięcie kwestii spornej, dotyczącej stażu pracy w szczególnych warunkach, wyjaśniłoby sytuację ubezpieczonego i w przypadku korzystnego dla niego rozstrzygnięcia pozwoliłoby na rozwiązanie stosunku pracy i przejście na emeryturę.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja podlega oddaleniu jako oczywiście bezzasadna.
Zaskarżony wyrok jest prawidłowy.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalno - rentowej prawo do świadczeń określonych w tej ustawie powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia. Wówczas też, na wniosek osoby uprawnionej, organ rentowy wydaje decyzjęo przyznaniu prawa. Niespełnienie przez pracownika ustawowych warunków koniecznych do przyznania świadczenia powoduje wydanie decyzji odmownej. Natomiast rozwiązanie stosunku pracy jest niezbędnym warunkiem nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 32 w zw. z art. 184 ustawy. Przepis art. 184 przewiduje, że prawo do emerytury pracownika, który osiągnął wiek emerytalny wskazany m.in. w przepisie art. 32, powstaje, gdy warunki dotyczące okresów zatrudnienia i pracy w szczególnym charakterze zostają spełnione do dnia ustania stosunku pracy. A zatem prawo do emerytury, abstrahując od spełnienia pozostałych warunków, zależy od rozwiązania stosunku pracy.
Nierozwiązanie stosunku pracy ubezpieczonego powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych, a odmowna decyzja organu rentowego była prawidłowa.
Sąd I instancji, po ustaleniu, że ubezpieczony nie rozwiązał stosunku pracy, nie miał zatem obowiązku prowadzenia postępowania celem ustalenia spełnienia pozostałych przesłanek przyznania świadczenia.
Dopiero od dnia 1 stycznia 2013 roku ulegnie zmianie treść art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, pozwalając na przyznanie prawa do świadczenia (w tym badanie pozostałych przesłanek) bez rozwiązania stosunku pracy.
W tej sytuacji Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, oddalił apelację wnioskodawcy na podstawieart. 385 k.p.c.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak

Sędzia    Przewodniczący    Sędzia

JM