Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 635/13
Data wyroku: 2013-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Elżbieta Kowalska Ewa Bogusz – Patyra –
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt XI Ka 635/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2013 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym

w składzie:Przewodniczący: SSOElżbieta Daniluk
Sędziowie: SOElżbieta KowalskaSOEwa Bogusz – Patyra – spr.

Protokolant:prot. Katarzyna Zabielska

przy udziale Prokuratora Ireneusza Kuny
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 roku
sprawyD. K.iK. I.
oskarżonych zart. 288 § 1 k.k.i in.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonych oraz przez oskarżonegoD. K.
od wyroku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim
z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II K 475/12

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonychD. K.iK. I.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim do ponownego rozpoznania.

Sygn. aktXI Ka 635/13

UZSADNIENIE

D. K.iK. I.zostali oskarżeni o to, że:

I
w nocy z 2 na 3 listopada wP.woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali uszkodzenia drzwi wejściowych do klatki schodowej bloku mieszkalnego przy ul.(...)oznaczonego nr(...)w ten sposób, że używając siły fizycznej wyrwali je z zawiasów powodując deformację metalowych elementów oraz zarysowania powłoki skrzydła drzwi na kwotę 4000 zł na szkodę Wspólnoty(...), przy czymD. K.zarzuconego czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 4 lutego 2008r. sygn. akt IV K 386/06 na karę 6 lat pozbawienia wolności, w ciągu pięciu lat od odbycia tej kary, którą odbywał w okresach od 21 marca 2005r. do 22 stycznia 2007r. oraz od 22 maja 2007r. do 14 kwietnia 2011r.,

tj. o przestępstwo zart. 288 § 1 k.k.w stosunku doK. I.i o przestępstwo zart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.wobecD. K.,

nadtoD. K.o to, że:

II
w okresie od 23 listopada 2011r. do 24 listopada 2011r. wP.oraz wB.gminyD., wbrew woliS. L., naruszając jej nietykalność cielesną poprzez przytrzymanie jej za ramię oraz popychanie, pozbawił ją wolności umieszczając wewnątrz swojego pojazdu, a następnie uniemożliwiając jego opuszczenie zawiózł ja do miejscowościB., gdzie przetrzymywał ją w przyczepie kempingowej, przy czym groził pobiciem i pozbawieniem życia oraz zmuszał do zażycia alkoholu lub narkotyków, a nadto stosował przemoc w postaci przewrócenia, wykręcania rąk, przytrzymywania za twarz i umieszczenia butelki z alkoholem w jej ustach, celem wywarcia na nią wpływu, w związku ze złożonymi przezS. L.zeznaniami w sprawie Ds 1130/11 dotyczącej zniszczenia przez podpalenie samochodu i budynków na szkodęD. L., przy czym zarzuconego czynu odpuszczał się będąc uprzednio skazanym za umyślne przestępstwo podobne wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 4 lutego 2008r. sygn. akt IV K 386/06 - na karę 6 lat pozbawienia wolności, w ciągu pięciu lat od odbycia tej kary, którą odbywał w okresach od 21 marca 2005r. do 22 stycznia 2007r. oraz od 22 maja 2007r. do 14 kwietnia 2011r.,

tj. o przestępstwo zart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 245 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim wyrokiem z dnia 27 marca 2013r. obu skarżonych uznał za winnych zarzuconych im czynów, przyjmując, iż wartość uszkodzonego czynem I mienia wynosi 1035 zł i skazał:

-

D. K.– za czyn zpkt Ina mocyart. 288 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.- na karę roku pozbawienia wolności, zaś za czyn zpkt II– na mocyart. 189 § 1 k.k.w zb. zart. 245 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k., przyjmując za podstawę wymiaru karyart. 189 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.- na karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności; w oparciu oart. 85 i 86 § 1 k. orzeczone wobecD. K.kary pozbawienia wolności połączył i jako karę łączną orzekł 2 lata i 2 miesiące pozbawienia wolności;

K. I.– za czyn zpkt I– na mocyart. 288 § 1 k.k.na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.

Na mocyart. 46 § 2 k.k.Sąd orzekł wobec obu oskarżonych obowiązek naprawienia szkody poprzez wpłacenie kwot po 517,50 zł na rzecz pokrzywdzonej Wspólnoty(...). Zwolnił oskarżonych od ponoszenia opłaty sądowej, a dotychczasowe wydatki postępowania przejął na rachunek Skarbu Państwa. Zasądził od Skarbu państwa na rzeczadw. W. G.kwotę 2066,40 zł tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonychD. K.iK. I..

Apelację od powyższego wyroku wniósłobrońca oskarżonych. Na zasadzieart. 444 kpkiart. 425 § 1-3 k.p.k.zaskarżył wyrok:

-

w całości na korzyść oskarżonegoD. K.,

w części dotyczącej przyjętej przez sąd w wyroku kwalifikacji prawnej czynu zarzucanegoK. I.i orzeczenia o karze na korzyśćK. I..

Na zasadzieart. 438 pkt. 1 - 2 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnegoart. 288 § 1 k.k., polegającą na błędnym przyjęciu, iż czynK. I.wyczerpuje dyspozycję tego przepisu, pomimo, ze z prawidłowych ustaleń sadu wynika, iż jest to występek zart. 288 § 2 k.k.;

2
obrazę przepisów postępowaniaart. 4, 7, 167,172,410,424 § 1 pkt. 1 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia polegająca na: niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, nie uwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych, brak jakiejkolwiek oceny znacznej części istotnego w sprawie materiału dowodowego, nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w części, w której sąd takiej oceny dokonał – przejawiające się w szczególności w:

–

braku jakiejkolwiek merytorycznej oceny wyjaśnień obu oskarżonych,

braku szczegółowej oceny zeznań świadkówD. S.iT. K.,S. L.iK. W.,

oparciu rozstrzygnięcia wydanego w stosunku doD. K.w zakresie czynów zart. 189 § 1 k.k.iart. 245 k.k.wyłącznie na zeznaniachS. L., w sytuacji kiedy pomiędzy nią aD. K.istnieje konflikt i dowody z wyjaśnieńK. I.,D. K.i zeznań świadkaK. W.wskazują na to, żeS. L.chciała się zemścić naD. K.oraz „wsadzić go do więzienia” i dlatego go pomówiła,

oparciu rozstrzygnięcia w stosunku doD. K.w zakresie czynu zart. 288 § 1 k.k.wyłącznie na wyjaśnieniachK. I., złożonych w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji kiedy przed SądemK. I.odwołał swoje wcześniejsze wyjaśnienia obciążająceD. K.przekonująco uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie i nie ma żadnych innych dowodów, które wskazywałyby na to, żeD. K.wspólnie i w porozumieniu zK. I.uszkodził drzwi,

oparciu ustaleń w sprawie tylko na niektórych dowodach, bez wskazania dlaczego wszystkie wyjaśnieniaD. K.i wyjaśnieniaK. I.złożone na rozprawie sąd uznał za nieodpowiadające prawdzie,

nie wzięcie pod uwagę wyjaśnieńK. I.i zeznańK. W.z których jednoznacznie wynika, żeS. L.była skonfliktowana zD. K.i jej zeznania obciążające oskarżonego mają charakter pomówień,

co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, przez niezasadne uznanie, że oskarżonyD. K.popełnił zarzucane mu czyny.
Wskazując na powyższe zarzuty obrońca oskarżonych wniósł o:

I
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoD. K.od dokonania zarzucanych mu czynów,

ewentualnie

-

uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącejD. K.i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim,

II
zmianę zaskarżonego wyroku i zakwalifikowanie czynuK. I.jako występku określonego wart. 288 § 2 k.k.i wymierzenie mu na podstawie tego przepisu samoistnej kary grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 zł każda

ewentualnie

-

uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącejK. I.i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim.

Apelację od powyższego wyroku wniósł takżeoskarżonyD. K.,który stwierdził w niej, że nie zgadza się z wyrokiem oraz jego uzasadnieniem i uważa, że Sąd popełnił w sprawie błędy proceduralne.
Wskazując na powyższe zarzuty oskarżony wniósł o jego uniewinnienie ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacje obrońcy oskarżonych oraz oskarżonegoD. K.zasługują na uwzględnienie w zakresie w jakim skarżący domagają się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radzyniu Podlaskim, choć nie z powodu przyczyn podniesionych w środkach odwoławczych.
Wskazać bowiem należy, że obronę obu oskarżonych wykonywał ten sam obrońca adw.W. G.. Zarządzeniem z dnia 11 września 2012 r. Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim na podstawieart. 78 § 1 k.p.k.w zw. zart. 81 § 1 k.p.k.ustanowiłD. K.obrońcę z urzędu w osobie wymienionego adwokata. Natomiast na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy ustanowił obrońcę z urzędu w osobie adw.W. G.także dlaK. I..
Zgodnie zart. 85 § 1 k.p.k.obrońca może bronić kilku oskarżonych, jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.
K. I.w postępowaniu przygotowawczym składał wyjaśnienia niekorzystne dla współoskarżonegoD. K., starając się obarczyć go winą za zaistniałe zdarzenie i umniejszyć swój w nim udział. W złożonych wyjaśnieniachK. I.stwierdził, żeD. K.poprosił go aby zblokowali drzwi wejściowe do klatki schodowej bloku, po czym wcisnął kod i drzwi się otworzyły.K. I.stwierdził, że trzymał drzwi, aD. K.próbował coś włożyć do zamka aby drzwi nie zablokowały się i cały czas się otwierały. Stwierdził że nie wie po co tam poszli ale „interes miałK.” (k.37) i to on chciał uszkodzić te drzwi.
Tymczasem oskarżonyD. K.stanowczo i konsekwetnie, w toku całego postępowania nie przyznawał się do zniszczenia drzwi. Wyjaśnił, że poszedł pod blok zI.ale trzymał się w odległości ok. 150 – 200 m i pisał sms –y do znajomych, po kilku minutach przyszedłK. I.i powiedział, że uszkodził jakieś drzwi, ale nie wiedział nawet jakie. Niewątpliwie zatem wyjaśnienia obu oskarżonych pozostają w sprzeczności. Nie zmienia tego faktu to, że przed SądemK. I.zmienił wyjaśnienia i stwierdził, żeD. K.nie przebywał razem z nim w trakcie uszkodzenia drzwi, a wcześniejsze oskarżenia były wynikiem próby zmniejszenia swojego udziału w zdarzeniu.
Z uwagi na taką treść wyjaśnień oskarżonych wykonywanie obronyD. K., wymagało podważenia przez obrońcę wyjaśnieńK. I., w których wskazywał on na współsprawstwoD. K.w uszkodzeniu drzwi, natomiast wykonywanie obronyD. K., utrzymującego, że nie popełnił zarzuconego mu czynu, wymagało podważenia przez obrońcę obciążających i niekorzystnych dla niego wyjaśnieńK. I.. Zdaniem Sądu Okręgowego wzajemne pomówienia oskarżonych eliminowały możliwość bronienia ich przez jednego obrońcę, niezależnie od tego, czy pomówienia występujące we wcześniejszym stadium procesu były później podtrzymywane.
Podzielić bowiem należy prezentowany w doktrynie pogląd, że pojęcie„sprzeczność interesów”jest sformułowaniem ocennym, wymagającym każdorazowej merytorycznej oceny przez obrońcę i sąd. Sprzeczność interesów kilku oskarżonych bronionych przez jednego obrońcę zachodzi wtedy, gdy dla obrony jednego z nich konieczne byłoby podważenie wiarygodności innego, co prowadziłoby do utraty zaufania oskarżonych co do rzetelności obrony. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy oskarżeni pomawiają się wzajemnie lub gdy występują w ich wyjaśnieniach istotne sprzeczności co do przebiegu inkryminowanego zdarzenia, zwłaszcza w zakresie udziału i roli każdego z nich w popełnieniu przestępstwa, co wymagałoby od ich obrońcy negatywnego oceniania treści składanych przez nich wyjaśnień i podejmowania działań na niekorzyść jednego z nich, czego mu jako obrońcy robić nie wolno.
Analiza zebranego materiału dowodowego w sprawie niniejszej prowadzi do wniosku, że wykonywanie przez adwokataW. G.obrony obu oskarżonych nastąpiło z oczywistą obraząart. 85 k.p.k.Podjęcie się przez adwokata obrony kilku oskarżonych w sytuacji, gdy ich interesy są wyraźnie sprzeczne, stanowi naruszenie podstawowego prawa oskarżonego, jakim jest prawo do obrony w procesie karnym (art. 9 kpk) i z reguły ma wpływ na treść wyroku ( por. wyrok Sądu Najwyższego, z dnia 12 czerwca 1980 r., II KR 163/80, LexPolonica nr 306599).
Już powyższe uchybienie Sądu Rejonowego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku odnośnie oskarżonychD. K.orazK. I.i przekazania sprawy oskarżonych do ponownego rozpoznania, co z uwagi na treśćart. 436 kpkzwalnia Sąd Okręgowy z obowiązku szczegółowego odnoszenia się do pozostałych zarzutów odwoławczych.
Po umożliwieniu oskarżonym ustanowienia obrońców z wyboru lub wyznaczeniu im nowych obrońców z urzędu (jeżeli złożą zasadne wnioski) oraz rozstrzygnięciu kwestii wynagrodzenia za obronę udzieloną z urzędu za instancję odwoławczą, Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie niezbędnym do prawidłowego orzekania. Przesłucha oskarżonych, o ile nie skorzystają oni z przysługującego im prawa do odmowy złożenia wyjaśnień i udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, prawidłowo stosującart. 389 k.p.k.
Przesłucha świadków, dążąc do możliwie precyzyjnego i chronologicznego odtworzenia przebiegu wydarzeń, mając na uwadze treśćart. 391 § 1 k.p.k.Przeprowadzi dowody nieosobowe, zgodnie z przepisamik.p.k.i ewentualnie inne dowody z urzędu lub na wniosek stron, których potrzeba wyłoni się w toku postępowania.
Zgromadzony materiał dowodowy podda wnikliwej analizie. Oceny wszystkich dowodów dokona zgodnie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, w granicach określonych wart. 7 k.p.k.oraz respektując zasady wynikające zart. 4 k.p.k.Na tej podstawie ustali stan faktyczny, który podda właściwej ocenie prawnej. Ponadto o ile zachodzić będą podstawy do uznania winy oskarżonych za czyn z pkt. I aktu oskarżenia Sąd weźmie pod uwagę treśćart. 415 § 4 k.p.k.oraz fakt naprawienia szkody przez ubezpieczyciela (k. 387). W razie potrzeby Sąd Rejonowy swoje stanowisko uzasadni, zgodnie z wymogamiart. 424 § 1 k.p.k.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy, na podstawieart. 437 § 2 k.p.k.orzekł jak w wyroku.