Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 1461/13
Data wyroku: 2013-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Grzesik

Sygn. akt II Cz 1461/13

POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2013 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Grzesik
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaJ. Z. (1)
przeciwkoBank (...) spółce akcyjnejwG.orazJ. D.
o zwolnienie od egzekucji
w przedmiocie wniosku powódki o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu
na skutek zażalenia powódki na punkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego w Goleniowie
z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I C 757/13

postanawia

zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że ustanowić dla powódki pełnomocnika z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych wS..
Sygn. akt II Cz 1461/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie zwolnił powódkę z kosztów sądowych (pkt 1), oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (pkt 2), zabezpieczył powództwoJ. Z. (1)o zwolnienie rzeczy od egzekucji przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie KM 500/13 oraz KM 471/13 przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w GoleniowieB. B.z wniosku wierzycieliBank (...) S.A.wG.orazJ. D.przeciwko dłużnikowiJ. Z. (2)w zakresie dotyczącym ruchomości w postaci samochodu markiV.,nr rejestracyjny (...)(pkt 3).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż powódka złożyła pozew o zwolnienie od egzekucji ruchomości w postaci samochodu markiV.,nr rejestracyjny (...), który został zajęty w toku egzekucji prowadzonej przeciwko dłużnikowi – jej mężowiJ. Z. (2)przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w GoleniowieB. B..
Jednocześnie powódka złożyła wniosek o zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w zakresie dotyczącym egzekucji z ww. ruchomości, której zwolnienia się domaga. W ocenie Sądu wniosek o zabezpieczenie powództwa zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd uznał również za uzasadniony wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów postępowania mając na uwadze jej sytuację majątkową. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż wniosek powódki o przyznanie jej pełnomocnika urzędu w okolicznościach sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd powołał się na treśćart. 117 § 1, 2 i 5 k.p.c.W ocenie Sądu powódka ubiegająca się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu spełniła jedną z ww. przesłanek, tj. że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu jednakże nie została spełniona druga przesłanka, a mianowicie potrzeba uczestniczenia zawodowego pełnomocnika w sprawie, tym bardziej, iż powódka w bardzo precyzyjny i zawodowy wręcz sposób sporządziła w sprawie pozew, powołała wszystkie twierdzenia, zarzuty. Powódka nie wykazała w żaden sposób, że rodzaj sprawy, jej skomplikowanie i możliwości samodzielnego jej poprowadzenia przez nią – uzasadniały przyznanie jej pełnomocnika z urzędu.
W zażaleniu wywiedzionym na punkt 2 powyższego postanowienia powódka wniosła o przyznanie pełnomocnika z urzędu – r.pr.M. K.zeS.. Skarżąca podniosła, iż sama nie umie się bronić i nie zna się na prawie. Skończyła tylko szkołę podstawową i wszystkie sprawy w zasadzie załatwiał za nią jej mąż.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie powódki należało uwzględnić.
Podstawą prawną ustanowienia dla strony zwolnionej od kosztów sądowych pełnomocnika z urzędu jestart. 117 § 1 k.p.c., według którego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
Niewątpliwie zatem skarżąca spełniła pierwszą z przesłanek udzielenia jej pomocy prawnej z urzędu, albowiem jej sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W polu widzenia należy mieć równieżart. 117 § 5 k.p.c., który stanowi, że sąd uwzględni wniosek (o ustanowienie pełnomocnika z urzędu), jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 maja 2007 r. (sygn. akt V CSK 37/07, LEX nr 442585) oceniając potrzebę przychylenia się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika dla strony, sąd powinien brać pod uwagę z jednej strony stopień skomplikowania danej sprawy, z drugiej zaś strony faktyczną zdolność strony, która składa taki wniosek, do własnego działania w toczącym się postępowaniu. Potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu zachodzi również wówczas, gdy strona swoim zachowaniem wykazuje nieznajomość reguł postępowania lub nieporadność, prowadzącą do tego, że przy faktycznym lub prawnym skomplikowaniu sprawy nie jest w stanie wykorzystać prawnych możliwości prawidłowego jej prowadzenia (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I UK 195/09, LEX nr 577812). Potrzeba udziału w postępowaniu wykwalifikowanego pełnomocnika procesowego, jako niezbędna przesłanka jego ustanowienia dla strony zwolnionej od kosztów, podlega zawsze swobodnej ocenie sądu (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1974 r., II CZ 94/74, LEX nr 7511).
W ocenie Sądu została spełniona przesłanka wynikająca zart. 117 § 5 k.p.c.Z zażalenia powódki wynika, iż nie jest ona osobą wykształconą, skończyła bowiem tylko szkołę podstawową. Z treści zażalenia wynika również, iż jest ona osoba nieporadną, skoro zawsze wszystkie sprawy załatwiał za nią mąż. W polu widzenia należy mieć również okoliczność, iż pozwani –Bank (...) S.A.orazJ. D.korzystają w niniejszym postępowaniu z pomocy profesjonalnych pełnomocników, a zatem powódka będzie zmuszona w toku sprawy skonfrontować się z dwoma zawodowymi pełnomocnikami.
Te wszystkie okoliczności doprowadziły Sąd II instancji do przekonania, iż wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało uwzględnić. W konsekwencji Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.zmienił punkt 2 zaskarżonego postanowienia i orzekł jak w sentencji.