Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 68/13
Data wyroku: 2013-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Siuta
Słowa kluczowe: Umowa
Podstawa prawna: art. 180 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Sygn. akt II Ca 68/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Iwona Siuta

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 roku wS.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaA. B.iE. K.
przeciwkoM. G.
o zapłatę
na skutek apelacji powódek
od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie
z dnia 12 listopada 2012r., sygn. akt III C 158/12

1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a/ w pkt I zasądza od pozwanejM. G.na rzecz powódekA. B.iE. K.solidarnie kwotę 3.245,20 ( trzy tysiące dwieście czterdzieści pięć złotych 20/100 ) z ustawowymi odsetkami od dnia 7 lipca 2009 r. , oddalając powództwo w pozostałej części;
b/ w pkt II zasądza od pozwanejM. G.na rzecz powódekA. B.iE. K.solidarnie kwotę 125 ( sto dwadzieścia pięć ) zł tytułem zwrotu kosztów procesu;
2. oddala apelację w pozostałej części;
3. zasądza od pozwanej na rzecz powódek solidarnie kwotę 125 ( sto dwadzieścia pięć ) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny w pkt I oddalił powództwo w sprawie o zapłatę prowizji z tytułu umowy pośrednictwa w nabyciu nieruchomości, w pkt II zasądził od powódekA. B.iE. K.solidarnie na rzecz pozwanejM. G.kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się powódki zaskarżając orzeczenie w całości i domagając jego zmiany poprzez uwzględnienie powództwa w całości. Wyrokowi zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego orzeczenia, a konkretnie naruszenieart. 233 § 1 kpcprzez jednostronną i arbitralną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że nie wykazały one, aby przez ich działanie doszło do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. W uzasadnieniu wskazały, iż zdarzenia warunkujące powstanie roszczenia wynikają z załączonych dokumentów, w szczególności z oferty sprzedaży nieruchomości zawierające dane współwłaścicieli, z zeznań świadkaA. S., świadkaR. W.i powódkiE. K.wynika, że pozwana o ofercie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości jak i o danych współwłaścicieli dowiedziała się od powódek i w konsekwencji powódki wykonały swoje zobowiązanie w całości.
W odpowiedzi na apelację pozwana podniosła, iż na podstawie umowy łączącej strony niniejszego postępowania, brak jest podstaw do żądania roszczenia wysuwanego przez powódki, gdyż pozwanaM. G.rozwiązała umowę z powódkami dnia 25 maja 2009 roku, a zakupu nieruchomości dokonała dnia 6 lipca 2009 roku. Pozwana ponadto nadmieniła, że w umowie pośrednictwa w nabyciu nieruchomości nie było zapisu umożliwiającego domaganie się zapłaty prowizji po rozwiązaniu umowy, ani o obowiązku zapłaty całości wynagrodzenia pomimo wykonania tylko częściowych czynności, a mianowicie okazania tylko jednego mieszkania. Pozwana wskazała, iż ogłoszenie sprzedaży przedmiotowego mieszkania zostało umieszczone w Internecie, a jego kupno nastąpiło w wyniku akceptacji tej oferty i po rozwiązaniu umowy pośrednictwa z powódkami.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się częściowo zasadna.

Zgodnie z treściąart. 50513§ 2 kpc, w postępowaniu uproszczonym, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
W rozpatrywanym przypadku zastosowanie mają przepisyart. 180 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościamioraz § 4 umowy pośrednictwa w nabyciu nieruchomości zawartej przez powódkiE. K.iA. B.prowadząceagencję usługową (...)a pozwanąM. G.w dniu 13 maja 2009 roku.
W myśl przepisuart. 180 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, iżprzez umowę pośrednictwa pośrednik w obrocie nieruchomościami lub podmiot prowadzący działalność, o której mowa wart. 179 ust. 3, zobowiązuje się do dokonywania dla zamawiającego czynności zmierzających do zawarcia umów wymienionych w ust. 1, a zamawiający zobowiązuje się do zapłaty pośrednikowi w obrocie nieruchomościami lub podmiotowi wynagrodzenia.
Artykuł 180ust. 4 reguluje zatem zasadę, iż jedną ze stron umowy pośrednictwa jest zawsze licencjonowany pośrednik lub podmiot gospodarczy prowadzący działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Umowa pośrednictwa dochodzi do skutku przez złożenie zgodnego oświadczenia stron. Jest to umowa wzajemna i konsensualna. Wzajemność polega na tym, że jedna strona (pośrednik) obowiązana jest wykonać określone czynności, a druga strona zapłacić wynagrodzenie. Czynności objęte umową pośrednictwa są zatem co do zasady odpłatne. Zobowiązanie pośrednika do dokonania czynności nie jest tożsame z obowiązkiem doprowadzenia do zawarcia umowy. Jak więc wynika z przepisów, umowa pośrednictwa jest co do zasady umową starannego działania za wynagrodzeniem. Dopiero wprowadzenie przez strony do takiej umowy postanowień uzależniających obowiązek zapłaty wynagrodzenia od doprowadzenia do zawarcia umowy przez klienta z nabywcą zamienia tę umowę w umowę rezultatu. Wprowadzenie takich postanowień do umowy nie zmienia jednak charakteru umowy pośrednictwa wynikającego z omawianego przepisu (E. Bończak- Kucharczyk, komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami ).
Rozpoznając sprawę Sąd I instancji nie uwzględnił istotnej dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności a mianowicie, że pozwana otrzymała ofertę sprzedaży lokalu od powódek, była informowania o stanie prawnym lokalu, a w szczególności o fakcie, iż lokal mieszkalny jest przedmiotem współwłasności, czym świadczył chociażby wpis w pisemnej ofercie przedstawionej pozwanej. W tej sytuacji nie sposób zaakceptować poglądu Sądu I instancji, by powódki nie wykazały, aby o stanie prawnym nieruchomości nie poinformowały pozwanej oraz by dzięki podjętym przez nie działaniom pozwana powzięła informację o znajdującej się w bazie danych powódek ofercie sprzedaży lokalu mieszkalnego i dokonała jego oględzin.
Istotnym jest, co wynika z materiału dowodowego, że pozwana dokonała oględzin mieszkania w obecności świadkaR. W., który działał jako pełnomocnik współwłaścicielkiA. S.i był osobą uprawnioną do prowadzenia spraw związanych ze sprzedażą lokalu, co tym samym oznacza, że w zakresie jego umocowania znajdowały się kontakty z potencjalnymi klientami, a także okazywanie lokalu potencjalnym nabywcom.
O ile współwłaścicielka lokaluA. S.zwróciła się do agencji powódek celem uzyskania pomocy w sprzedaży swojego udziału w prawie współwłasności nieruchomości, to wskazać należy, iż bezsprzecznie drugi ze współwłaścicieliB. K.umowy pośrednictwa z powódkami nie zawarł, swój udział w prawie własności zamierzając zbyć w inny sposób tj poprzez zamieszczenie ogłoszenia w internecie.
Przechodząc na grunt zawartej pomiędzy stronami umowy wskazać należy, iż zgodnie z § 4 pkt 3zamawiający zobowiązuje się również zapłacić prowizję także w przypadku samodzielnego zawarcia umowy nabycia przedmiotowej nieruchomości z kontrahentem wskazanym przez pośrednika.
Reasumując, skoro pozwana powzięła informację o ofercie sprzedaży udziału w nieruchomości lokalowej od powódek, lokal został jej okazany - to mimo wypowiedzenia umowy z dnia 13 maja 2009 r. zobligowana jest w myśl § 4 pkt 3 do zapłaty prowizji.
Zauważyć jednakże należy, że powódki wnosiły o zasądzenie kwoty w wysokości 6.543,60 zł, stanowiącej prowizję za nabycie lokalu, liczonej jednak od wartości całej nieruchomości, odpowiadającej 2% jej wartości tj od kwoty 266.000 zł. Istotnym jest jednak, iż przedmiotem umowy mogła być wyłącznie sprzedaż udziału w przedmiotowej nieruchomości, zważywszy iż to wyłącznieA. S.łączyła umowa z powódkami.
W tej też sytuacji została ona ustalona wyłącznie od kwoty 133.000 powiększonej o podatek VAT w wysokości 22 % - co daje kwotę 3.245,20 zł.
O odsetkach orzeczono zgodnie z dyspozycjąart. 481 kpcw zw. z § 4 pkt 2 umowy. zasądzając je od dnia następnego po zawarciu umowy sprzedaży.
Dalej idące powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Konsekwencją zmiany orzeczenia sądu rejonowego była zmiana orzeczenia o kosztach sądowych za I instancję, które rozliczono stosunkowo na podstawieart.100 kpcprzy przyjęciu, że każda ze stron wygrała sprawę w 50 %, Na koszty podlegające rozliczeniu składały się koszty zastępstwa procesowego i oplata skarbowa, a w przypadku powódek dodatkowo oplata sądowa od pozwu w wysokości 250 zł.
Mając powyższe na względzie Sąd Odwoławczy orzekł na podstawieart. 386 § 1 kpc. Koszty postępowania apelacyjnego rozliczono analogicznie jak koszty za I instancję na podstawieart 108 i 100 kpc.

.