Sąd Apelacyjnyw Warszawie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1831/12
Data wyroku: 2013-03-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Jankowska, Maria Gleixner-Dyk, Renata Szelhaus
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art 28 ustwy z dnia 16.12.2010 o zmianie ustawy o funduszach społecznych w związku z art 103 a FUS

Sygn. akt III AUa 1831/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  20 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

      Przewodniczący - Sędzia SA – Maria Gleixner-Dyk

Sędziowie SA – Ewa Jankowska (spr.)

       SO del. – Renata Szelhaus

      Protokolant – sekr. sąd. Anna Kapanowska

po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. w Warszawie
sprawyG. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.
o wypłatę emerytury
na skutek apelacjiG. S.

      od wyroku Sądu Okręgowego – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt  VII U 1507/11

oddala apelację.
(-)M. D.
(-)E. J.
(-)R. S.

Sygn. akt III AUa 1831/12

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r. oddalił odwołanieG. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wW.z dnia 13 października 2011 r. wstrzymującej, z dniem 1 października 2011 r. wypłatę jej emerytury.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołująca się,G. S.ur. (...)nabyła prawo do emerytury, które zostało ustalone od dnia 1 września 2008 r. decyzją organu rentowego z dnia 30 września 2008 r. W tej dacie odwołująca się pozostawała od dnia 1 sierpnia 1994 r., w zatrudnieniu w(...) Region (...).
W zaskarżonej decyzji zamieszczona została informacja co do tego, że prawo do emerytury podlega zawieszeniu niezależnie od wysokości przychodu, gdyż Pani kontynuuje zatrudnienie. W celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć w Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2011 r. ustawodawca wprowadził doustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychart. 103 a, zgodnie z którym prawo do emerytury ulega zawieszeniu, bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego (art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 257 poz. 1726). Art. 28 ustawy nowelizującej z dnia 16 grudnia 2010 r. stwierdził, że do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, czyli FUS oraz ustawy o której mowa w art. 18, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia1 października 2011 r. Odwołująca się nie rozwiązała stosunku pracy na dzień wydania decyzji o przyznaniu jej emerytury, kontynuowała zatrudnienie i nadal pozostaje pracownikiem(...) Region (...).
Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutuG. S.co do niezgodności zapisówart. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz zasadami prawa ubezpieczonego iKonstytucji.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
W apelacji od powyższego wyrokuG. S.wnosi o jego zmianę poprzez uchylenie decyzji organu rentowego z dnia 13 października 2011 r. i podjęcie wypłaty emerytury ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Apelacja oparta jest na następujących zarzutach:

1
naruszeniuart. 8 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RPwobec niezastosowania wprost przepisów konstytucyjnych zamiast niekonstytucyjnego art. 103 a ustawy ubezpieczeniowej w związku zart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw;

2
naruszeniuart. 193 Konstytucji RPz uwagi na niezawieszenie postępowania celem przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu do rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności wyżej wskazanych przepisów.

Apelacja zawiera ewentualny wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii konstytucyjności wskazanych przepisów przez Trybunał Konstytucyjny w rozpoznaniu wniosku grupy senatorów z dnia20 lutego 2012 r. oraz wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego ze stosownym pytaniem prawnym, gdyby rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego miało być dla niej niekorzystne.
W uzasadnieniu apelacjiG. S.podnosi, że przyjęte rozwiązanie prawne godzi w prawo słusznie, uprzednio nabyte. Brak gotowości ze strony obecnego rządu realizacji praw konstytucyjnych jest zaprzeczeniem ekspose premieraD. T.. Stwierdzenie, że osoba pracująca aby pobierać emeryturę (która jej się słusznie należy i odprowadzając przez lata składki do ZUS) musi się zwolnić z pracy i ponownie zatrudnić jest ze strony rządu kpiną z emerytów i pluciem im w twarz. Bo który pracodawca będzie chciał ponownie zatrudnić emeryta?
Odwołująca się zarzuca także sprzeczność zastosowanej przez Sąd Okręgowy regulacji z zasadami zawartymi w Europejskiej Karcie Społecznej, Wspólnotowej Karcie Socjalnych Praw Podstawowych Pracowników oraz z art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nadto powołuje się na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego w sprawie praw nabytych, zawarte w piśmie z dnia 1 grudnia 2010 r., a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. sygn.akt I UK 12/11.
W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2013 r. odwołująca się ograniczyła swoje roszczenie względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do żądania wypłaty świadczenia emerytalnego wraz z odsetkami za okres od października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., bowiem decyzją z dnia29 stycznia 2013 r. organ rentowy podjął wypłatę jej emerytury od dnia22 listopada 2012 r. z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia13 listopada 2012 r. w sprawie K 2/12 prowadzonej z wniosku grupy senatorów z dnia 20 lutego 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje:
ApelacjaG. S.nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny wskazuje, iż odwołująca sięur. (...)nabyła prawo do emerytury wcześniejszej, przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Ta emerytura została jej przyznana od dnia 1 września 2008 r. W tej dacie obowiązywałart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wprowadzony do tej ustawy z dniem 1 lipca2000 r. na podstawieart. 2 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. Nr 9, poz. 118), stanowiący, iż prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego prze emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.
Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 45/04 badał zgodność wskazanego wyżej przepisu z zasadamiKonstytucji RP, w wyroku z dnia7 lutego 2006 r. orzekł: „Art. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest zgodny zart. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejoraz nie jest niezgodny zart. 30,art. 65 ust. 1, art. 70 ust. 5 i art. 73 Konstytucji(wyrok z uzasadnieniem ogłoszony w OTK – A 2006/2/15).
W decyzji o przyznaniu odwołującej się prawa do emerytury organ rentowy dokonał zawieszenia wypłaty emerytury, gdyż kontynuowała ona zatrudnienie, informując, iż w celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć w Oddziale ZUS świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Odwołująca sięG. S.nie odwoływała się od decyzji organu rentowego z dnia 30 września 2008 r., a zatem znane jej były obowiązujące w tej dacie przepisy dotyczące nabycia prawa do emerytury i jego realizacji.
Art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej został uchylony z dniem 8 stycznia 2009 r., przepisemart. 37 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych(tj. Dz. U. 2012 r. nr 228 poz. 1507). Na wniosek odwołującej się organ rentowy podjął od dnia 1 lutego 2009 r. wypłatę jej emerytury. Kolejna zmiana, mająca bezpośrednie odniesienie do stanu faktycznego sprawy, miała miejsce od dnia 1 stycznia 2011 r., bowiem z tym dniem na mocyart. 6 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.2010 r. Nr 257, poz. 1726) wprowadzony został doustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychart. 103a stanowiący, iż prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. W ten sposób do omawianej ustawy został ponownie wprowadzony zapis uchylony z dniem 8 stycznia 2009 r. Art. 28 ustawy nowelizacyjnej z dnia 16 grudnia 2010 r. cytowanej wyżej stwierdza, iż do emerytur przyznawanych przed dniem jej wejścia w życie przepisy ustawy, o której mowa wart. 6, czyli FUS oraz ustawy, o której mowa w art. 18, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 r. Właśnie ten zapis ustawowy, stwierdzający stosowanie art. 103a ustawy ubezpieczeniowej do emerytur przyznawanych przed dniem 1 stycznia 2011 r., podlegał badaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 2/12 co do zgodności zKonstytucjana skutek wniosku grupy senatorów. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2012 r. orzekł, iżart. 28 ustawy z dnia16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaww związku zart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdodanym przezart. 6 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przez 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, iż przedmiotem jego kontroli nie była istota rozwiązania zawartego wart. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Trybunał nie badał konstytucyjności obowiązku uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako warunku realizacji nabytego prawa do emerytury, lecz zastosowanie nowej treści ryzyka emerytalnego na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 210 r. do osób, które w momencie jej wejścia w życie miały już ustalone i zrealizowane prawo do emerytury bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy. Utrata mocy art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. W tym okresie treścią ryzyka emerytalnego było osiągnięcie wieku emerytalnego i odpowiedniego stażu pracy. Wobec ubezpieczonego, który skutecznie spełnił określone przez ustawodawcę warunki zrealizowania prawa do świadczenia emerytalnego, niedopuszczalne jest – z punktu widzenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa – nakazanie zastosowania się do nowej treści ryzyka, czyli nakazanie mu ponownego zrealizowania już raz skutecznie zrealizowanego prawa do emerytury.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż w sprawie o sygn. akt SK 45/04 kontrolował identycznie brzmiący jakart. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 103 ust. 2a tej ustawy. W wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. uznał, że art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest zgodny z powołanymi w nim przepisamiKonstytucji, w tym,art. 2. A zatem przedmiot kontroli w sprawie K 2/12 dotyczący zastosowania nowej treści ryzyka emerytalnego do wskazanej wyżej grupy emerytów nie narusza zasadyne bis in idem.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie SK 45/04 Trybunał stwierdził m. in., że „całkowite zawieszenie świadczeń w razie nierozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą nie ma charakteru arbitralnego i nie narusza zasady proporcjonalności, ponieważ odpowiada istocie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego i ma na celu realizację zadań państwa w zakresie zapewnienia pełnego, produktywnego zatrudnienia”. Rozpoznawanie kwestii konstytucyjności art. 103 ust. 2a ustawy emerytalnej stanowi negatywną przesłankę procesową, wyłączającą dopuszczalność ponownego rozpoznawania przepisu tej samej treści z tym samym wzorcem kontroli(ne bis in idem).
Z tych przyczyn zarzuty apelacyjne dotyczące niekonstytucyjnościart. 103a ustawy emerytalnej połączone z wnioskiem o zwrócenie się o ich zbadanie do Trybunału Konstytucyjnego są bezzasadnie. Nie zachodzą również podstawy do przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego celem wykładni przepisów prawa, bowiem istotne do rozpoznania sprawy niniejszej kwestie zostały rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem w sprawie SK 45/04 i K 2/12. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z art. 190 ust. 1 mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Bezsporne jest, iż odwołująca sięG. S.nie należy do grupy osób, które nabyły prawo do emerytury w okresie od dnia 8 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. W dacie nabycia przez nią tego prawa(1 września 2008 r.) ryzyko emerytalne realizacji świadczenia obejmowało obowiązek rozwiązania stosunku pracy, którego to warunku odwołująca się nie spełniła. Wprowadzenie do ustawy o emeryturach i rentach z FUS art. 103a nie nakazuje jej zastosowania się do nowej treści ryzyka, a jedynie zrealizowanie warunku wymaganego ustawą w dniu nabycia prawa, określonego w decyzji organu rentowego z dnia 30 września 2008 r. Z tych przyczyn decyzja organu rentowego z dnia 13 października 2011 r. wstrzymującą wypłatę jej emerytury od dnia 1 października 2011 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego oddalający jej odwołanie od tej decyzji są zgodne z prawem.
Zarzut sprzeczności art. 103a ustawy ubezpieczeniowej z zasadami zawartymi w Europejskiej Karcie Społecznej i Wspólnotowej Karcie Socjalnej Praw Podstawowych Pracowników nie został skonkretyzowany. Odwołująca się nie wskazała, które zasady zostały naruszone, a zatem nie istnieje możliwość odniesienia się do tego zarzutu Sąd Apelacyjny wskazuje, iż zgodnie zart. 91 ust. 2 Konstytucji RPratyfikowana umowa międzynarodowa ma bezpośrednie zastosowanie jedynie wówczas, gdy ustawa polska pozostaje w kolizji z jej unormowaniami.Konstytucja RPzawiera zasady prawnych uregulowań europejskich. Organem kompetentnym do orzekania zgodności ustaw zKonstytucjąjest, zgodnie zart. 188 ust. 1 Konstytucjijest Trybunał Konstytucyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelacjęG. S.na podstawieart. 385 k.p.c.
Sędziowie: PRZEWODNICZĄCY
E. M.G.-D.
R. S.

af