Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 128/13
Data wyroku: 2013-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Roman Skrzypek, Barbara Gonera, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 15 b ustawy z 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkc. Policji

Sygn. akt

III AUa 128/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia25 kwietnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSA Roman Skrzypek (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu25 kwietnia 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. S.
przeciwko
       Zakładowi Emerytalno-Rentowemu(...)

o wysokość emerytury funkcjonariuszy policji
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia13 grudnia 2012 r.sygn. aktIV U 1623/12

o d d a l a apelację.

Sygn. akt III AUa 128/13

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 25 kwietnia 2013r.

Decyzją z dnia 4 grudnia 2009r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego(...)wW., dokonał ponownego ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcyJ. S., przyjmując ostatecznie, iż począwszy od dnia 1 stycznia 2010 r. wysokość tego świadczenia będzie wynosić 2826,44 zł miesięcznie.
Powyższe było skutkiem zastosowania przelicznika 0,7% podstawy wymiaru emerytury (w miejsce dotychczasowego 2,6 %) do okresu pełnienia przez wnioskodawcę służby w(...)(od 1 lipca 1976 r. do 31 lipca 1990 r.) w oparciu o przepisyustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji , Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( Dz. U. Nr 24, poz.145) , oraz informację Instytutu(...)z dnia 26 października 2009 r.
WnioskodawcaJ. S.odwołał się od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego(...)wW., do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw. W.
W odwołaniu wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez jej uchylenie jako niezgodnej z prawem , przy jednoczesnym wstrzymaniu wykonalności decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy i przy zasądzeniu stosownych kosztów procesu zarzucił , że przyjęte przez pozwany organ emerytalny resortu spraw wewnętrznych rozstrzygnięcie ma swoją podstawę prawną w treści tzw. ustawy deubekizacyjnej z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 145), to jednak jest to rozwiązanie ustawodawcze niezgodne zarówno z wzorcami konstytucyjnymi określonymi w art. 2, art. 10, art. 31 ust. 3 i art. 32 ustawy zasadniczej, jak i art.1 i art.14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności zawartej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., która weszła w życie wobec Polski z dniem 19 stycznia 1993r. Dowodem zaś powyższego miał być złożony w Trybunale Konstytucyjnymw dniu 24 marca 2009 r. przez grupę posłów wiosek o stwierdzenie niezgodnościzKonstytucjąustawy deubekizacyjnej. Jednocześnie odwołujący nie kwestionował faktu pełnienia służby w charakterze(...)w okresie od 1 lipca 1976 r. do 31 lipca 1990 r., jak też samego matematycznego wyliczenia nowej wysokości świadczenia emerytalnego.

W odpowiedzi na odwołanie Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego(...)wW.wniósł o oddalanie odwołania wnioskodawcy.
W uzasadnieniu tak wyrażonego stanowiska procesowego, pozwany organ emerytalny naprowadzał, że wydana przez niego decyzja jest konsekwencją wejścia w życieustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(Dz. U. Nr 24, poz.145).
Niezależnie od tego Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego(...)wW.wyjaśniał w jaki sposób doszło do ustalenia nowej wysokości świadczenia emerytalnego wnioskodawcy, powołując dodatkowo w tym względzieart. 15 b ust. 1znowelizowanejustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.).

Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012 r. (sygn. akt XIII U 12339/10) Sąd Okręgowy Sąd Pracy Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, na skutek zgodnego wniosku stron i w oparciu oart. 461§ 3 kpc, przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie.

Sąd ten zaś, po rozpoznaniu odwołaniaJ. S.wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. (sygn. akt IV U 1623/12) oddalił odwołanie.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd I instancji ustalił , że wnioskodawca od 16 stycznia 1974r. do 30 czerwca 1976 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...)wP.na stanowisku(...)w terenie. Od dnia 1 lipca 1976 r. do 31 lipca 1990 r. wnioskodawca pełnił służbę w Urzędzie(...).
W dniu 15 października 1998r. wnioskodawca złożył do zakładu emerytalno-rentowego wniosek o przyznanie emerytury. Decyzją Dyrektora(...)z dnia 10 listopada 1998 r. została przyznana wnioskodawcy emerytura policyjna.Z kolei decyzją z dnia 4 grudnia 2009 r. Dyrektor(...)ponownie ustalił wysokość emerytury policyjnej wnioskodawcy.
Sąd I instancji dokonując oceny prawnej sprawy uznał żądanieJ. S.za nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzję pozwanego organu emerytalnego resortu spraw wewnętrznych za trafną i odpowiadającą prawu.
Powołując bowiem w podstawie prawnej wyrokuart. 3 ust. 2 ustawy z dnia23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(Dz. U. Nr 24, poz. 145), jak też art. 15 b ust. 1 pkt 1 znowelizowanej przepisami tej ustawy,ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(tekst jednolity Dz. U.z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.), Sąd I instancji stwierdził, że w świetle tych uregulowań prawnych, jak również w świetle pozyskanej z(...)informacji co do przebiegu służby wnioskodawcy, zaistniały podstawy do dokonania przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego(...)wW.z urzędu ponownego ustalenia wysokości emeryturyJ. S., przy przyjętych przez ten organ emerytalny zasadach, przy czym stosownie do pierwszego z wyżej powołanych przepisów złożenie do sądu odwołania od takiej decyzji organu emerytalnego nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów odwołania co do niekonstytucyjności działań ustawodawcy w omawianym zakresie, Sąd Okręgowy w Krośnie stwierdził krótko, że powyższe przesądzone zostało negatywnie dla wnioskodawcyw wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. K 6/09 OTK – A 2010/2/15.
W podstawie prawnej przyjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia powołany także zostałart. 47714§ 1 kpc.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośniez dnia 13 grudnia 2012 r. zaskarżony został przez wnioskodawcęJ. S..
W apelacji wnioskodawca zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 15 i art. 15 b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(tekst jednolity Dz. U.z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.), w skutek nie zastosowaniaart. 15 ust. 1w związku zart. 15 b ust. 2wyżej powołanej ustawy – co doprowadziło do zaniżenia wysokości świadczenia emerytalnego oraz niezgodne z prawem zaliczenie okresu służby do dnia 19 lipca 1983 r. jako służby w strukturach(...)
Wnioskodawca domagał się zmiany zaskarżonego wyroku, poprzez ustalenie wysokości jego emerytury policyjnej z uwzględnieniem 40% podstawy wymiaru emerytury za pierwsze 15 lat służby.
W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący w szczególności podkreślał, że niezależnie od tego, że pełnił służbę w charakterze(...)w organach(...), art. 15 ust. 1 powołanej w petitum apelacji ustawy emerytalno – rentowej daje mu gwarancję wysokości emerytury wynoszącej 40% podstawy jej wymiary za pierwsze 15 lat służby, do której to zasady odsyła ust. 2 art. 15 b tejże ustawy.
Tymczasem pozwany organ emerytalny z pogwałceniem tych reguł ustalił nową wysokość jego świadczenia emerytalnego przyjmując 0,7% podstawy wymiaru za cały wskazany wyżej okres służby w organach bezpieczeństwa państwa, który przypadał w pierwszym okresie 15 lat służby, co przy uwzględnieniu dalszych okresów równorzędnych ze służbą oraz okresów składkowych przypadających po zwolnieniu ze służby dało 52,25% podstawy wymiaru emerytury. Zdaniem skarżącego zaprezentowana przez niego wykładnia wyżej powołanych przepisów znajduje uzasadnienie w interpretacji przyjmowanej przez przedstawicieli Sejmu oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/09. Niezależnie od tego – w końcowym fragmencie uzasadnienia apelacji – znalazło się ogólnikowe stwierdzenie skarżącego o niezgodności przepisówustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji , Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego , Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(Dz. U. Nr 24,poz.145) z art. 6, art. 7, art. 13 i art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowiekai Podstawowych Wolności zawartej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., która weszła w życie wobec Polski z dniem 19 stycznia 1993 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelacjęJ. S.zważył co następuje:

Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.
Zaskarżony bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 13 grudnia 2012 r. – w ocenie tut. Sądu - wbrew zarzutom apelacji jest wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu.
Przede wszystkim już na wstępie zauważyć należy, że przedmiotowa sprawy jest jedną z kilkudziesięciu tysięcy spraw jakie zawisły na wokandach sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, a które dotyczą stosowania obowiązującej od dnia 16 marca 2009 r. tak zwanej ustawy deubekizacyjnej tj.ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( Dz. U. Nr 24, poz.145).
Ta uwaga jest o tyle istotna, że w zdecydowanej większości przypadków odwołujący – podobnie jakJ. S.w przedmiotowej sprawie – posługują się opracowanymi szablonami zarówno odwołań, jak i apelacji, nie dostrzegając przy tym, iż w między czasie dochodzi do pewnych działań prawnych, które są wiążące dla sądów orzekających, a które przesadzają o pełnym walorze normatywnym powołanej wyżej regulacji prawnej.
Treść odwołania wnioskodawcy stawia zarzut niekonstytucyjności w/w ustawy, wnioskodawca powołuje się na złożony w Trybunale Konstytucyjnym w tym zakresie przez grupę posłów wniosek. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny już w dniu 24 lutego 2010 r. K 6/09 OTK–A 2010/2/15, wydał w tej sprawie wyrok przesądzający o zgodności z ustawą zasadniczą kwestionowanych we wniosku uregulowań prawnych. Należy przy tym dodać, że szablon wzorców konstytucyjnych w tymże orzeczeniu odniesiony został wprost m.in. do kwestionowanego w apelacjiart. 15 b ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.), przy czym z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego – wbrew temu co zdaje się sugerować skarżący – w żadnym razie nie można wyprowadzić wskazywanej przez niego wykładni tego przepisu. Wręcz odwrotnie rozpatrując zarzut nadmiernej ingerencji w prawo do zabezpieczenia społecznego Trybunał Konstytucyjny ustalił, że ustawodawca obniżył sposób naliczania podstawy wymiaru emerytury dla funkcjonariuszy którzy pozostawiali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., a którzy w latach 1944 - 1990 byli funkcjonariuszami organów bezpieczeństwa państwa, z wyłączaniem wyrażonej w art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy zasady przysługiwania co najmniej 40 % podstawy emerytury za 15 lat służby. Tym samym – tak jak słusznie podniósł to już Sąd I instancji – odmienna wykładnia tych konstytucyjnie potwierdzonych regulacji ustawowych, byłaby sprzeczna zarówno z porządkiem ustawowym jak i porządkiem konstytucyjnym, ponieważ dokonanie wykładni contra legem, sprzecznej z normatywnym porządkiem ustawowym i wartościami konstytucyjnymi jest wykluczone i niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawnym i osądzie jurysdykcyjnym. Powyższe zwalnia także tut. Sąd z obowiązku powielania obszernej i wnikliwej argumentacji prawnej jaką posłużył się Trybunał Konstytucyjny ferując powołany wyżej wyrok z dnia 24 lutego 2010 r. K 6/09.
Na koniec należy także podkreślić, że również Sąd Najwyższy dokonywał wykładni przywołanego w apelacjiart. 15 b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin(tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 8 poz. 67 ze zm.), stwierdzając w bardzo dobitny sposób, ze żaden rodzaj ani sposób wykładni zawartego w ust. 2 w/w przepisu odesłania do art. 15 tej ustawy nie daje osobom, które pełniły w latach 1944 -1990 służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w ustawie lustracyjno - deubekizacyjnej, możliwości prawnych, ani argumentów prawnych lub prawniczych do domagania się ustalenia wysokości należnych im emerytur od innej podstawy wymiaru niż 0,7% za każdy rok pełnienia służby w organach bezpieczeństwa państwa. Podzielając w zupełności tak wyrażony pogląd Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny chciałby zwrócić uwagę, iż znajduje on w pełni potwierdzenie w art. 13 ust. 1 pkt 1b omawianej regulacji prawnej, w którym to przepisie określającym jako m.in. równorzędne ze służbą w Policji okresy służby w charakterze funkcjonariusza w organach bezpieczeństwa państwa wyraźnie przewidziano, iż podlegają one uwzględnieniu na zasadach określonych wart. 15 b, tu więc ust. 1 pkt 1 tego przepisu. Tym samym przewidziane w jego ust. 2 odesłanie do art. 14 i art. 15 omawianej ustawy nie ma charakteru bezwzględnego, za czym przemawia już samo literalne brzemiennie tego przepisu o jedynie odpowiednim stosowaniu wyżej powołanych art. 14 i art. 15.
Reasumując więc może się tak zdarzyć, że emerytura omawianej grupy świadczeniobiorców wyliczana wyłącznie za okresu pełnienia służby w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwaz lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63 , poz. 425 ze zm.) może być niższa od 40 % podstawy wymiaru tego świadczenia (tak też w licznych orzeczeniach Sądu Apelacyjnego w Warszawie, czego przykładem może być wyrok tego Sądu z dnia 30 kwietnia 2012 r. III AUa 1708/11 LEX nr 1213810).
Odnosząc się zaś końcowo do podniesionego w apelacji ogólnego zarzutu naruszenia przez przepisyustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( Dz. U. Nr 24,poz.145), przepisówKonwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolnościzawartej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), Sąd Apelacyjny chciałby zauważyć, że taki sposób formułowania zarzutu nie poddaje się jakiejkolwiek kontroli tut. Sądu.
Skarżący nie podaje bowiem jakie konkretnie przepisy ustawy deubekizacyjnej i w jaki sposób miałby przywoływane przez niego standardy Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności naruszać, nie mówiąc już o tym, że zupełnym nieporozumieniem jest wskazywanie przez niego w tym zakresie na np. art. 6 czy art. 13 Konwencji EKPCz, stanowiących o prawie do sprawiedliwego procesu, czy prawie do skutecznego środka odwoławczego, bo te standardy zostały skarżącemu w niniejszym postępowaniu zapewnione.
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów – z braku dostatecznych podstaw faktycznych i prawnych – na podstawieart. 385 kpcorzeczono o oddaleniu apelacji wnioskodawcy.