Sąd Okręgowy w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 399/13
Data wyroku: 2013-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Adam Simoni, Wojciech Misiuda, Barbara Chłędowska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 1059 kc

Sygn. akt I Ca 399/13

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Adam Simoni (spr.)

Sędziowie:

SSO Wojciech Misiuda
SSO Barbara Chłędowska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Edyta Rak

po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. R.
z udziałemJ. K.,S. S.,B. G.iM. R.
o stwierdzenie nabycia spadku poA. R.iK. R.
na skutek apelacji uczestniczkiS. S.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt I Ns 2269/12

I
sprostować oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że po imieniu(...)w miejsce błędnie wpisanego nazwiska(...)wpisać prawidłowo brzmiące(...),

II
zmienić pkt II zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego w ten sposób, że stwierdzić, iż wchodzącew skład spadku poK. R.gospodarstwo rolne dziedziczą synJ. R.synA. K.w 3/6 części, wnuczkaJ. K.córkaW.iH.w 1/6 części, wnuczkaS. S.córkaW.iH.w 1/6 części, wnuczkaB. G.córkaW.iH.w 1/6 części,

III
orzeka, iż każdy z uczestników ponosi koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ca 399/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013r. sygn. akt I Ns 2269/12 Sąd Rejonowy w Rzeszowie:
I. stwierdził, że spadek poA. R.s.M.iH., zmarłym w dniu 15.08.1975r. wR., ostatnio stale zamieszkałym wŚ.(...), na podstawie ustawy nabyli:
- żonaK. R., c.W.iH.w 1/3 części;
- córkaH. B., c.A.iK., w 1/3 części;
- synJ. R., s.A.iK., w 1/3 części,
w tym również wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne;
II. stwierdził, że spadek poK. R., c.W.iH., zmarłej w dniu 16.06.1990r. wŚ., ostatnio stale zamieszkałej wŚ.(...), na podstawie ustawy nabyli:
- synJ. R., s.A.iK., w 3/6 części;
- wnuczkaJ. K., c.W.iH., w 1/6 części;
- wnuczkaS. S., c.W.iH., w 1/6 części;
- wnuczkaB. G., c.W.iH., w 1/6 części;
z tym, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne na podstawie ustawy nabyli:
- synJ. R., s.A.iK., w 2/4 części;
- wnuczkaJ. K., c.W.iH., w 1/4 części;
- wnuczkaB. G., c.W.iH., w 1/4 części;

III. orzekł, iż każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.
Sąd Rejonowy ustalił i przyjął, że spadkodawcaA. R.zmarł w dniu
15 sierpnia 1975 r. wR.. Ostatnio stale przed śmiercią zamieszkiwał wŚ..
W chwili śmierciA. R.pozostawał w związku małżeńskim zK. R.. Był raz żonaty.
SpadkodawczyniK. R.zmarła w dniu 16 czerwca 1990 r. wŚ., gdzie ostatnio stale przed śmiercią zamieszkiwała.
W chwili śmierci była wdową. Związek małżeński zawierała jeden raz zA. R..
Z małżeństwaK. R.iA. R.mieli troje dzieci:H. B.,J. R.orazZ. R..
H. B.zmarła dniu 14 marca 1983r. wG.pozostawiając po sobie dzieci:J. K.,S. S.iB. G..
Z. R.zmarła przed rodzicami jako bezdzietna panna.
Spadkodawcy nie mieli innych dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych. Nikt ze spadkobierców nie składał oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Jest to pierwsze postępowanie spadkowe po zmarłych.
Spadkodawcy nie sporządzili testamentu.
Okoliczność powyższą Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o dowody: skrócony odpis aktu zgonuA. R.k. 3,K. R.k.4, zapewnienie spadkowe wnioskodawcyJ. R.k 21-22.
W skład spadku po zmarłychA. R.iK. R.wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha położoneŚ..
W dacie śmierciA. R.w gospodarstwie rolnym przy produkcji rolnej pracowała jego żonaK. R.oraz dzieciH. B.iJ. R..
W chwili śmierciK. R.w gospodarstwie rolnym przy produkcji rolnej pracowałJ. R.iB. G., z tym, żeB. G.pracowała na własnym gospodarstwie.
J. R.ukończył kurs uprawniający do prowadzenia gospodarstwa rolnego potwierdzony świadectwem wydanym 9 października 1980r.

J. K.ukończyła kurs uprawniający do prowadzenia gospodarstwa rolnego potwierdzony świadectwem wydanym 1 kwietnia 1977r. przez Urząd Wojewódzki(...)wR..
S. S.w chwili śmierciK. R.nie pracowała w żadnym gospodarstwie rolnym.
Powyższe okoliczności Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o dowody: zeznania wnioskodawcyJ. R.k. 22 i 23, zeznania uczestników:J. K.k.22,B. G.k. 22-23,S. S.k. 23, świadectwo wykwalifikowanego rolnikaJ. R.k. 20, świadectwo wykwalifikowanego rolnikaJ. K.k. 26.
Oceniając materiał dowodowy Sąd Rejonowy dał wiarę odpisom skróconym aktu zgonu jako sporządzonym w przepisanej formie przez organ uprawniony w zakresie jego kompetencji.
Sąd dał wiarę zapewnieniu spadkowemu złożonemu przez wnioskodawcęJ. R.jako spójnemu i rzeczowemu oraz znajdującemu potwierdzenie w pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Jako w pełni wiarygodne Sąd ocenił zeznania wnioskodawcyJ. R.oraz uczestniczekJ. K.iB. G., które w sposób tożsamy opisały, kto
i w jakiej dacie pracował w gospodarstwie rolnym oraz jakie posiadały kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa. Ich zeznania są spójne, logiczne i rzeczowe oraz zgodnie z przedłożonymi do akt kserokopiami świadectw potwierdzającymi kwalifikacje rolnicze.
Sąd za wiarygodne w części uznał również zeznania uczestniczkiS. S.. Jedynie ta część zeznań uczestniczki w której wskazała, iż ukończyła kurs rolniczy ogrodnika warzywnika nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, albowiem na powyższą okoliczność pomimo zakreślonego jej terminu uczestniczka nie przedłożyła powyższego dowodu z dokumentu.
Po poczynieniu takich ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy wdrożył postępowanie po spadkodawcachA. R.iK. R.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia w oparciu oart. 926 § 1 kciart. 931 § 1 kc.
Badając przesłanki do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego, zastosował Sąd przepisyart. 1058 i n. kc, które obowiązywały w dacie otwarcia spadku po obu spadkodawcach.
Przyjął Sąd Rejonowy w oparciu o ustalony przez siebie stan faktyczny, że kwalifikacje takie do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego po spadkodawcyA. R.posiadali jego żonaK. R.i dzieciH. B.iJ. R., natomiast w odniesieniu do uprawnień spadkobierców w zakresie dziedziczenia gospodarstwa rolnego jakie pozostało po spadkodawczyniK. R.przyjął Sąd Rejonowy, że uprawnienia te miał synJ. R., posiadając kwalifikacje praktyczne i teoretyczne do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego, jak również wnuczki spadkodawczyniJ. K.iB. G..
W odniesieniu do wnuczki spadkodawczyniS. S.przyjął Sąd Rejonowy, że wymieniona kwalifikacji do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego poK. R.nie wykazała. Nie pracowała ona bowiem w dacie otwarcia spadku w gospodarstwie rolnym jak również nie wykazała, że ma teoretyczne kwalifikacje do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, albowiem nie przedstawiła świadectwa ukończenia kursu rolniczego w zakresie ogrodnika-warzywnika, pomimo składanych przed Sądem I instancji zapewnień, że takie świadectwo posiada.
Wnosząc apelację od powyższego postanowienia w części dotyczącej dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego po spadkodawczyniK. R., zarzuciła uczestniczka, że Sąd poczynił błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie, żeS. S.nie ma uprawnień do dziedziczenia spadkowego gospodarstwa rolnego w sytuacji gdy okoliczność tą wykazała przed Sądem I instancji.
W apelacji uczestniczka domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia w części obejmującej gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku poK. R.poprzez stwierdzenie, że dziedziczy wchodzące w skład spadku gospodarstwo.
W apelacji został złożony wniosek o przeprowadzenie dowodu ze świadectwa nr(...)wydanego przez Państwową Komisję Egzaminacyjną dla ustalenia, że w dniu 17 grudnia 1988r. apelująca uzyskała wykwalifikowany tytuł ogrodnika-warzywnika.
Apelująca przytoczyła, że nie była w możności przedłożyć tego dowodu w postępowaniu przed Sądem I instancji, albowiem świadectwo to odnalazła dopiero po wydaniu orzeczenia przez Sąd I instancji.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Zgodnie zart. 368 § 1 pkt 4 kpcw apelacji może zostać zawarty wniosek o powołanie w razie potrzeby nowych faktów i dowodów poprzez wykazanie, że powołanie ich przed Sądem I instancji nie było możliwe, albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później.
Jest poza sporem, że uczestniczkaS. S.w chwili otwarcia spadku poK. R.posiadała kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego skoro uzyskała tytuł kwalifikacyjny w zawodach rolniczych. W postępowaniu apelacyjnym uczestniczkaS. S.przekonywująco wywiodła, że świadectwo uzyskania kursów rolniczych odnalazła dopiero po wydaniu postanowienia przez Sąd I instancji, co usprawiedliwia powołanie się na ten dowód dopiero przed Sądem odwoławczym.
Wbrew wywodom apelacji Sąd I instancji nie popełnił jakiegokolwiek błędu w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia.
W dacie orzekania dysponował bowiem materiałem dowodowym, który został w sposób należycie oceniony w ramach uprawnień wynikających z treściart. 233 § 1 kpc.
Zaskarżone postanowienie podlegało jednakże zmianie na podstawieart. 386 § 1 kpc, albowiem z przeprowadzonego przez Sąd odwoławczy dowodu ze świadectwa kwalifikacyjnego nr(...)wynikają uprawnienia apelującej do dziedziczenia gospodarstwa rolnego w rozumieniuart. 1059 kcw brzmieniu obowiązującym w dniu 16 czerwca 1990r., tj w dacie śmierci spadkodawczyni. Skoro apelująca spełniła występującą w tym przepisie przesłankę posiadania kwalifikacji teoretycznych warunkującą dziedziczenie gospodarstwa rolnego, zatem zaskarżone postanowienie należało zmienić stosownie do postulatu zawartego w apelacji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelującego uzasadnia treśćart. 520 § 1 kpc.
Z uwagi na to że w sentencji zaskarżonego postanowienia błędnie wpisano nazwisko spadkodawczyni, zatem omyłka ta podlegała sprostowaniu w trybieart. 350 § 1 kpcw sposób wskazany w pkt I postanowienia.