Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 701/13
Data wyroku: 2013-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr Starosta, Irena Dobosiewicz, Aurelia Pietrzak
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 102 k.p.c.

Sygn. akt II Cz 701/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy Wydział II Cywilny- Odwoławczy
w składzie następującym :
Przewodniczący : SSO Piotr Starosta (spr.)
Sędziowie : SO Irena Dobosiewicz
SO Aurelia Pietrzak
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa :M. B.
przeciwko : Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu KarnegoB.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 28 czerwca 2013 r. sygn. akt IC 3378/12

p o s t a n a w i a :

oddalić zażalenie.
Na oryginale właściwe podpisy

.

Sygn. akt II Cz 701/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. uzupełnił wyrok z dnia 14 maja 2013 r. w ten sposób, że po punkcie 2 dodał kolejny punkt w brzmieniu: „3. nie obciąża powoda kosztami procesu" i w pozostałej części wniosek oddalił.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 14 maja 2013 r. wydał wyrok, w którym nie zamieścił rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony procesu w toku sprawy. W dniu 23 maja 2013 r. pełnomocnik pozwanego złożył wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych i zasądzenie ich od powoda na rzecz pozwanego. Sąd uznał wniosek pozwanego za zasadny w części dotyczącej uzupełnienia wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez pozwanego w związku z zastępstwem adwokackim. Natomiast w zakresie rodzaju rozstrzygnięcia, którego domagał się pozwany, Sąd wniosek oddalił uznając, że w sprawie zastosowanie znajdujeart. 102 kpc. Sąd zwrócił uwagę, że powód wnioskował o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów związanych ze sprawą, nadto ze złożonego przez niego oświadczenia wynikało, że jego sytuacja majątkowa jest zła. Ponadto Sąd podkreślił, że jakkolwiek w niniejszej sprawie stwierdził bezzasadność zgłoszonego żądania, ale tylko z przyczyny niewykorzystania przez powoda należnych procedur w celu stwierdzenia bezprawności postępowania dyrektora Zakładu Karnego.
Pozwany zaskarżył to postanowienie w całości zarzucając naruszeniaart. 98 § 1 i 3 kpcpoprzez jego niezastosowanie orazart. 102 kpcpoprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które skutkowało tym, że powód nie został obciążony kosztami procesu. Skarżący wniósł o zmianę tego orzeczenia poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kwoty 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, że sama trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej proces nie może stanowić podstawy do zwolnienie jej od obowiązku zwrócenia przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów w sprawie. Ponadto wskazał, że chociaż powód obecnie jest osobą bezrobotną, to ze względu na posiadane wykształcenie będzie miał możliwość w przyszłości podjęcia pracy zarobkowej, co pozwoli mu na pokrycie należnych od niego kosztów procesu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

zażalenie pozwanego nie jest zasadne.
Sąd I instancji – wbrew zarzutowi skarżącego - nie naruszył przepisówart. 98 § 1i 3 k.p.c.iart.102 k.p.c.nieobciążając powoda kosztami procesu poniesionymi w sprawie przez Zakład KarnyB.

Sąd Okręgowy podziela obowiązujący w judykaturze pogląd, że ocena stanów faktycznych pod kątem dopuszczalności zastosowania zasady słuszności co do obowiązku zwrotu kosztów procesu pozostawiona została sądowi, który powinien kierować się w tym zakresie własnym poczuciem sprawiedliwości. Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa wart. 102 k.p.c., ma zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Należy przy tym dodać, że ocena ta dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych. –postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2012 r. V CZ 58/12, podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 17 kwietnia 2013 r. V CZ 130/12 i 27 marca 2013 r. V CZ 96/12 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r. I ACa 1027/12.
Przy ocenie przesłanek zart. 102 kpcnależy przede wszystkim wziąć pod uwagę fakty związane z samym przebiegiem procesu, tj. podstawę oddalenia żądania, zgodność zamiarów stron w sprawach dotyczących stosunku prawnego, który może być ukształtowany tylko wyrokiem, szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy albo subiektywne przekonanie powoda co do zasadności zgłoszonego roszczenia - trudne do zweryfikowaniaa limine, a ponadto sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą albo niesumienne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie strony wygrywającej, która w ten sposób wywołała proces i koszty połączone z jego prowadzeniem. –wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lipca 2013 r. I ACa 447/13, podobnie Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. I ACa 214/13.
Wskazać należy, że dokonana przez Sąd I instancji ocena aktualnej sytuacji majątkowej powoda oraz okoliczności związanych z przebiegiem samego procesu, nie miała cech dowolności i dlatego nie ma podstaw do kwestionowania podjętej decyzji o zwolnieniuM. B.od kosztów procesu powstałych w tej sprawie. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, obecna sytuacja finansowa powoda nie pozwala mu na zwrócenie pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego. Jest on osobą bezrobotną i nie posiada ani majątku, ani oszczędności. Nie miał racji skarżący podnosząc, że ze względu na posiadane przez powoda wykształcenie, należy zakładać, że będzie on miał w przyszłości możliwość zwrócenia tych kosztów. Podkreślić należy, że sąd wydaje postanowienie dotyczące kosztów procesu w oparciu o istniejącą w chwili orzekania sytuację majątkową stron sprawy a ponadto nie była to jedyna przyczyna zastosowaniaart. 102 k.p.c
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpcoddalił zażalenie.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność z oryginałem