Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1375/12
Data wyroku: 2013-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Gabriela Pietrzyk-Cyrbus, Antonina Grymel, Lena Jachimowska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 1375/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Antonina Grymel (spr.)

Sędziowie

SSO del. Gabriela Pietrzyk - Cyrbus
SSA Lena Jachimowska

Protokolant

Ewa Bury

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaT. K.(T. K.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach

z dnia 23 maja 2012r. sygn. akt XI U 2802/11

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.

/-/SSO del G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA A.Grymel /-/SSA L.Jachimowska

Sędzia Przewodniczący Sędzia

Sygn. akt III AUa 1375/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 października 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłT. K.przyznania emerytury podnosząc, iż do dnia 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, a jedynie okres takiej pracy wynoszący12 lat, 7 miesięcy i 11 dni. Do przedmiotowej pracy odmówiono bowiem zaliczenia zatrudnienia wMiejskim Zakładzie (...)wS.w okresieod 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r., gdyż zakład pracy nie potwierdził jednoznacznie, iż praca ta była wykonywana na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony oraz zatrudnienia w Przedsiębiorstwie(...)wS.w okresie od 1 lutego 1994r. do 15 listopada 1997r., gdyż przedłożone świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 11 sierpnia 2011r. nie spełnia wymogów formalnych – brak pieczątki firmowej pracodawcy oraz imiennej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu, a ponadto ze świadectwa pracyz dnia 15 listopada 1997r. wynika, iż w tym czasie był zatrudniony w wymiarze½ etatu.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej uchyleniai ustalenia, iż praca świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy w okresieod 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. wMiejskim Zakładzie (...)wS.oraz w okresie od 1 lutego 1994r. do 15 listopada 1997r.w Przedsiębiorstwie(...)wS.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego ponad 3,5 tony, była wykonywana w warunkach szczególnych.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania powołując się na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 23 maja 2012r. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych od dnia 1 sierpnia 2011r.
Swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy poprzedził ustaleniem, iż ubezpieczony w dniu 2 czerwca 2011r. złożył wniosek o emeryturę, który spotkał się z odmowną decyzją organu rentowego z dnia 14 lipca 2011r.
W dniu 12 sierpnia 2011r. złożył kolejny wniosek o emeryturę, do którego dołączył dokumenty dotyczące stażu pracy w warunkach szczególnych.
Jako okoliczności bezsporne Sąd I instancji podał fakt, iż ubezpieczonyurodzony w dniu (...), w dniu(...)ukończył 60 lat, nie pozostaje w zatrudnieniu, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił łącznie 26 lat, 7 miesięcy i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Kwestii spornej w niniejszej sprawie Sąd ten upatrywał w ustaleniu, czyT. K.spełnił pozostałe warunki do przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym zart. 184w związku zart. 32 ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zwłaszcza, czy przez co najmniej 15 lat pracował stale i w pełnym wymiarze czasu w szczególnych warunkach.
Organ rentowy uznał bowiem za udowodniony okres takiej pracy wynoszący jedynie 12 lat, 7 miesięcy i 11 dni, obejmujący zatrudnienie:

­

od 22 lipca 1969r. do 26 października 1970r., od 18 listopada 1972r.do 27 grudnia 1973r. oraz od 15 sierpnia 1974r. do 21 kwietnia 1979r.wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.wK.,

od 21 stycznia 1986r. do 31 maja 1988r. wMiejskim Zakładzie (...)wS.,

od 11 lipca 1988r. do 15 września 1991r. wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.(...)wK..

Jednocześnie odmówiono zaliczenia zatrudnienia:

­

od 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. wMiejskim Zakładzie (...)wS.– zakład pracy nie potwierdził jednoznacznie, że wykonywał pracę na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony,

od 16 maja 1982r. do 20 stycznie 1986r. wMiejskim Zakładzie (...)wS.na stanowisku malarza drogowego,

od 1 lutego 1994r. do 15 listopada 1997r. w Przedsiębiorstwie(...)wS.– świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkachz dnia 11 sierpnia 2011r. nie spełnia wymogów formalnych, a według świadectwa pracy z dnia 15 listopada 1997r. był zatrudniony w wymiarze½ etatu.

W oparciu o przedstawiony materiał dowodowy Sąd Okręgowy ustalił,iż ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wMiejskim Zakładzie (...)wS.od 23 kwietnia 1981r. do 31 maja 1988r, w tym:

­

od 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. jako kierowca,

od 16 maja 1982r. do 20 stycznia 1986r. jako malarz drogowy,

od 21 stycznia 1986r. do 31 maja 1988r. jako rozkładacz mas bitumicznych.

Pracodawca odwołującego zaliczył cały wskazany wyżej okres do pracyw warunkach szczególnych, jednak organ rentowy uwzględnił jedynie okresod 21 stycznia 1986r. do 31 maja 1988r.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wiarygodnych zeznań świadków:H. S.iS. C.wynika, iż w okresie od 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tonymarki S.,K.S.,K.zaś w okresie od 16 maja 1982r. był zatrudniony na stanowisku malarza drogowego zajmując się ręcznym malowaniem – przy użyciu pędzla i szablonów – lakierami niezmywalnymi podczas różnych opadów atmosferycznych, pasów, linii, strzałek oraz przejść dla pieszych na jezdniach drogowych. Powyższe obowiązki również wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do momentu otrzymania stanowiska rozkładacza mas bitumicznych,tj. do 20 stycznia 1986r.
W dniu 1 lutego 1994r. odwołujący podjął pracę jako kierowcaw Przedsiębiorstwie(...)J. G., którą wykonywał do 15 listopada 1997r.
W toku postępowania nie przedstawił dowodów na okoliczność,iż w powyższym okresie swoją pracę wykonywał jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony stale i w pełnym wymiarze czasu, a nie jak wynika ze świadectwa pracy z dnia 15 listopada 1997r. – w wymiarze ½ etatu.
Przechodząc do rozważań Sąd I instancji zauważył, iż zagadnienie przyznawania emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach regulujeustawaz dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227).
Zgodnie z art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r., do którychurodzony w dniu (...)T. K.niewątpliwie się zalicza, przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emeryturyw wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn,tj.rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterzeoraz,

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzn.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wnioskuo przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu Państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2).
Sąd I instancji przypomniał nadto, iż w myśl § 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1), nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

­

osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz

ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach.

We wspomnianym wykazie A – stanowiącym załącznik do omawianego rozporządzenia, do pracy w szczególnych warunkach zaliczono:

­

w dziale VIII ”w transporcie i łączności” pod poz. 2 prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów,

w dziale XIV ”prace różne” pod poz. 17 lakierowanie ręczne lub natryskowe – nie zhermetyzowane.

W ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, nie budzi wątpliwości, iż wMiejskim Zarządzie (...)wS.ubezpieczony w okresie:

­

od 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. jako kierowca wykonywał pracę wykazaną w dziale VIII pod poz. 2,

od 16 maja 1982r. do 20 stycznia 1986r. jako malarz drogowy wykonywał pracę wymienioną w dziale XIV pod poz. 17.

W konsekwencji, po doliczeniu wyżej wymienionych okresówdo niekwestionowanych przez organ rentowy 12 lat, 7 miesięcy i 11 dni zatrudnienia w szczególnych warunkach, ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. legitymował się wymaganym 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż w myśl art. 100 ust. 1 cytowanej ustawy prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jednakże świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu (art. 129 ust. 1 tej samej ustawy).
Odwołujący z wnioskiem o emeryturę wystąpił w dniu 12 sierpnia 2011r.Tym samym spełnił wszystkie przesłanki do przyznania prawa do emeryturyzart. 184w związku zart. 32 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychod dnia 1 sierpnia 2011r.
Wobec powyższego na podstawieart. 47714§ 2 kpcSąd Okręgowy orzekło zmianie zaskarżonej decyzji.

Apelację od przedstawionego orzeczenia wywiódł organ rentowy, zaskarżając wyrok w całości.
Powołując się na zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.art. 32 oraz art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. nr 39, poz. 353 ze zm.)w związku z treściąrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze(Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) poprzez uznanie,że ubezpieczony legitymuje się wymaganym ustawowo okresem pracy w warunkach szczególnych, tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury wcześniejszej – w szczególności niezgodnym z zebranym w sprawie materiałem dowodowym jest przyjęcie, że ubezpieczony był zatrudniony w I kategorii zatrudnienia w okresie od 16 maja 1982r. do 20 stycznia 1986r. jako malarz drogowy – skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania.
W uzasadnieniu podniósł, iż Sąd Okręgowy zaliczył do I kategorii zatrudnienia pracę malarza drogowego przyporządkowując ją do działu XIV poz. 17 – lakierowanie ręczne lub natryskowe – nie zhermetyzowane. Trudno jednak przypuszczać, iż praca malarza drogowego jest pracą w warunkach szkodliwychi uciążliwych dla zdrowia – praca z wieloma farbami i lakierami szkodliwymi dla zdrowia, w trudnych warunkach, bez wentylacji na stanowisku pracy, albowiem jedynie taką można zaliczyć do stażu pracy w I kategorii.
Zdaniem apelującego, zeznania świadków w tym zakresie są całkowicie nieprzekonujące i głównie usiłują udowodnić pracę na stanowisku kierowcy, niejako mimochodem wspominając o malowaniu przez odwołującego pasów drogowych.
Porównanie pracy malarza drogowego z pracami szkodliwymi na wydziałach lakierni zakładów przemysłowych, wykazuje oczywistą różnicę oraz chęć ustawodawcy, aby właśnie tę drugą grupę pracowników szczególnie narażoną na opary i oddziaływanie na organizm lakierów, objąć cytowanym rozporządzeniem. Świadkowie wspominają przy tym o malowaniu pasów drogowych, strzałek i przejść dla pieszych farbami, nie mówiąc o lakierach.
Organ rentowy zaznaczył, iż w myśl § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, właściwi ministrowie oraz centralne związki spółdzielcze ustalają w podległychi nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach. Okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach.
Skoro zatem zakład pracy ubezpieczonego –Miejski Zakład (...)wS.nie objął powyższego okresu stosownym świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, co wynika ze złożonego do akt rentowych świadectwa z dnia 30 maja 2011r. oraz z zeznań odwołującego, brak podstawdo uwzględnienia tego okresu jako pracy w I kategorii zatrudnienia. Wszak to zakład pracy posiada wiedzę na temat stanowisk o znacznej szkodliwości dla zdrowia pracowników, zaś przepisy prawne zobowiązują go do wykazania okresów pracyw szczególnych warunkach w świadectwie pracy lub świadectwie wykonywania prac w warunkach szczególnych. Sąd nie zobowiązał tymczasem zakładu pracy ubezpieczonego do wyjaśnienia powodów, dla których odmówiono mu wydania świadectwa pracy w I kategorii zatrudnienia na sporny okres, w związku z czym nie zostało udokumentowane co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym brak podstaw do przyznania emerytury.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja organu rentowego zasłużyła na uwzględnienie.

Przedmiot sprawy stanowią uprawnieniaT. K.do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wywodzonym z faktu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
Spośród przewidzianych przepisamiart. 184 i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U.nr 8, poz. 43 ze zm.) przesłanek wymaganych do nabycia przedmiotowego świadczenia, spornym pozostawało jedynie legitymowanie się przez ubezpieczonego wymaganym 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach przypadającymdo dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. do dnia 1 stycznia 1999r.
Przypomnieć należy, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrówz dnia 7 lutego 1983r. (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007r.,III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007r., III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007r., III UK 66/07, LEXnr 483283; z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75i z dnia 24 marca 2009r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wspomnianego załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów. W świetleart. 32 ust. 4 ustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpracami w szczególnych warunkach nie są bowiem wszelkie prace wykonywane w narażeniu na kontakt z niekorzystnymi dla zdrowia pracownika czynnikami, lecz jedynie takie, które zostały rodzajowo wymienione w tymże rozporządzeniu, którego przepis § 1 ust. 1 stanowi zresztą,że akt ten ma zastosowanie do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 - 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do niego.
Pewne problemy interpretacyjne związane z regulacją zawartą w § 1 ust. 2-3 rozporządzenia, zobowiązującą właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze do ustalenia w podległychi nadzorowanych przez nich zakładach pracy wykazów stanowisk pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a stosowanych także w jednostkach organizacyjnych powstałych w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego, przekazanych organom samorządu terytorialnego oraz dla których uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego przejęli wojewodowie lub inne organy państwowe, zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002r., III ZP 30/01, w której stwierdzono, że zawarte wart. 32 ust. 4 ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychodesłanie do tychże przepisów nie upoważnia do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Wspomniane upoważnienie dla właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych i centralnych związków spółdzielczych nie stwarzało ani podstawy prawnej do wydawania aktów nie pozostających w zgodności z powszechnie obowiązującym prawem, ani nie przewidywało możliwości wykraczania poza wykazy prac wykonywanychw szczególnych warunkach wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów. Wykazy resortowe muszą być dostosowane do treści tego załącznika,w którym zawarty jest kompletny wykaz stanowisk pracy wykonywanejw szczególnych warunkach. Gdy zatem określają one tego rodzaju stanowiska pracy niezgodnie z załącznikiem do rozporządzenia, nie wywołują skutków przewidzianych w art. 32 ustawy. Podobnych konsekwencji w sferze prawa do emerytury nie implikuje także zakwalifikowanie przez pracodawcę stanowiska nie objętego załącznikiem do rozporządzenia do prac wykonywanych w szczególnych warunkach (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392; z dnia 23 listopada 2004r., I UK 15/04, OSNP 2005nr 11, poz. 161; z dnia 22 czerwca 2005r., I UK 351/04, OSNP 2006 nr 5-6, poz. 90; z dnia 20 października 2005r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306 i z dnia29 stycznia 2008r., I UK 192/07, LEX nr 447272). I odwrotnie - nie wymienienie określonych pracodawców w wykazach resortowych nie przesądza o niemożności zakwalifikowania świadczonych u nich prac jako prac wykonywanych w szczególnych warunkach, jeśli odpowiadają one kryteriom wynikającym z załącznikado rozporządzenia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2004r. P 17/03 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2008r., I UK 381/07, LEXnr 494112). Chociaż wykazy resortowe i zakładowe nie stanowią samodzielnej podstawy zaliczenia danego rodzaju zatrudnienia do prac w szczególnych warunkach, to mogą być one pomocne przy wykładni przepisów rozporządzenia Rady Ministrów.
Przyznając zasadniczą rolę w kwalifikowaniu prac w szczególnych warunkach cytowanemu rozporządzeniu Rady Ministrów warto podkreślić, że w świetle przepisów wykazu A, stanowiącego załącznik do tegoż rozporządzenia, wyodrębnienie owych prac ma charakter stanowiskowo - branżowy. Pod pozycjami zamieszczonymi w kolejnych działach wykazu wymieniono bowiem konkretne stanowiska przypisane danym branżom, uznając je za prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego. Taki sposób kwalifikacji prawnej tychże prac nie jest dziełem przypadku. Specyfika poszczególnych gałęzi przemysłu determinuje wszak charakter świadczonych w nich prac i warunki, w jakich są one wykonywane, ich uciążliwość i szkodliwość dla zdrowia. Nie można zatem swobodnie czy wręcz dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisanew tym akcie prawnym (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010r.II UK 21/10, LEX nr 619638).
Taka zaś sytuacja ma miejsce w rozpoznawanym przypadku, w którym Sąd I instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznał, iż będąca udziałem odwołującego w okresie od 23 kwietnia 1981r. do 15 maja 1982r. pracaw charakterze kierowcy wMiejskim Zakładzie (...)w istocie odpowiada zatrudnieniu na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze dopuszczalnym całkowitym powyżej 3,5 tony, tj. na stanowisku wymienionymw dziale VIII, poz. 2 stanowiącego załącznik do omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazu A.
O ile jednak we wskazanym wyżej okresie ubezpieczony faktycznie wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze dopuszczalnym całkowitym powyżej 3,5 tony, tak opisane zatrudnienie umieszczone zostało w dziale VIII wspomnianego wykazu A – dotyczącym prac w transporcie i łączności, co przy uwzględnieniu stanowiskowo – branżowego charakteru wyodrębnienia pracw szczególnych warunkach oznacza, iż do tak rozumianych prac zakwalifikowaniu podlega jedynie zatrudnienie w branży transportowej i łącznościowej, do której ówczesny pracodawca odwołującego –Miejski Zakład (...)wS.z całą pewnością nie należał, co tym samym wyklucza możliwość zaliczenia omawianego okresu pracy jako wykonywanego w warunkach szczególnych.
Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, iż nieprawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, iż pracę kierowcy samochodu ciężarowegoT. K.wykonywał do 15 maja 1982r.
Jak wynika bowiem z jego akt osobowych, już w dniu 2 marca 1982r. odwołujący zwrócił się do dyrekcji zakładu z prośbą o przeniesienie do działu eksploatacji – w związku z zatrzymaniem prawa jazdy, co skutkowało powierzeniem mu stanowiska robotnika drogowego od 1 marca 1982r.
Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu I instancji, w ocenie Sądu Apelacyjnego nie odpowiada pracy w warunkach szczególnych również przypadające po tej dacie – do dnia 20 stycznia 1986r. zatrudnienie ubezpieczonego w charakterze malarza drogowego, uznane przez Sąd Okręgowy za wymienione w dziale XIVpoz. 17 lakierowanie ręczne lub natryskowe – nie zhermetyzowane.
Określenie ”lakierowanie” oznacza bowiem powlekanie ”lakierem”, czyli roztworem substancji błonotwórczej w rozpuszczalnikach i rozcieńczalnikach, używanym do pokrywania powierzchni przedmiotów w celach ochronnychi dekoracyjnych (por. Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1979, tom II, str. 3).
Tego rodzaju pracom, zdaniem Sądu Apelacyjnego, bez wątpienia nie odpowiadały czynności wykonywane przez odwołującego w omawianym okresie jego zatrudnienia na stanowisku malarza drogowego, polegające na malowaniu poziomych znaków drogowych oraz odnawianiu pionowych znaków drogowych,co nie może być utożsamiane z lakierowaniem w rozumieniu wspomnianych wyżej przepisów.

Podkreślenia wymaga przy tym, iż przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co powoduje, iż określonawustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychinstytucja emerytury w obniżonym wieku emerytalnym musi podlegać ścisłej wykładni(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2007r., I UK 287/06, LEX nr 936837).
Dokonując – wskutek błędnej oceny zebranego materiału dowodowego – niewłaściwej kwalifikacji wykonywanej przez ubezpieczonego pracy zarówno kierowcy, jak i malarza drogowego, Sąd Okręgowy naruszył zatem powołane przez organ rentowy przepisy prawa materialnego, czyniąc apelację tego organu w pełni uzasadnioną, albowiem przyjęcie, iż w objętym sporem okresie od 23 kwietnia 1981r. do 20 stycznia 1986 r.T. K.istotnie nie wykonywał pracyw szczególnych warunkach oznacza, iż nie spełnia on warunków do przyznania prawa do przedmiotowej emerytury.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Apelacyjny na mocyart. 386§ 1 kpczmienił zaskarżony wyrok orzekając jak w sentencji.

/-/ SSO del. G.Pietrzyk-Cyrbus /-/ SSA A.Grymel /-/ SSA L.Jachimowska

Sędzia Przewodniczący Sędzia

ek