Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 117/13
Data wyroku: 2013-06-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Tocicki, Wiesław Pędziwiatr, Andrzej Kot
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 387 k.p.k., art. 434 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 117/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 czerwca 2013 roku

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogusław Tocicki (spr.)

Sędziowie:

SA Andrzej Kot
SA Wiesław Pędziwiatr

Protokolant:

Aldona Zięta

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marii Walkiewicz
po rozpoznaniu w dniach 8 maja 2013 roku i 14 czerwca 2013 r.
sprawyP. G.
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
P. B.
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
D. F. (1)
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
G. S.
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
M. W.
oskarżonego zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 12 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 7 stycznia 2013 oku sygn. akt III K 165/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawieart. 73 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.oddaje oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia wszystkich oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

        Prokurator Rejonowy wB.oskarżył:P. G.,D. F. (1),P. B.,G. S.iM. W.o to, że:

w okresie od 26 kwietnia 2011r. do 13 września 2011r. wS., woj.(...)z terenuspółki (...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, dokonali zaboru w celu przywłaszczenia mienia znacznej wartości w rozumieniu przepisówkodeksu karnego, w postaci nie mniej niż 951 sztuk pojemników siatkowych(...)(...)” wartości nie mniejszej niż 209.220,00 zł oraz nie mniej niż 336 sztuk drewnianych europalet wartości nie mniejszej niż 6.048,00 zł, powodując łączne straty w kwocie nie mniejszej niż 215.268,00 zł na szkodę(...) sp. z o.o.z/s wŚ., przy czym z popełnienia powyższego przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 12 k.k..
Na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Opolu w dniu 7 stycznia 2013r. wszyscy oskarżeni, w trybieart. 387 k.p.k.wystąpili z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego, prokurator oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego –spółki z o.o. (...), po uwzględnieniu ich stanowiska w przedmiocie warunków skazania i naprawienia szkody, nie złożyli sprzeciwu na rozpoznanie sprawy w tym trybie. Wobec takiego stanowiska, Sąd Okręgowy w Opolu na podstawieart. 387 § 2 k.p.k.postanowił uwzględnić wnioski oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.o wydanie wyroku bez przeprowadzania postępowania dowodowego uznając, że okoliczności popełnionego przestępstwa nie budzą wątpliwości, a uprawnione podmioty nie wnosiły sprzeciwu.
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2013r. sygn. akt III K – 165/12 Sąd Okręgowy w Opolu orzekł następująco:

I
uznał oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.za winnych zarzucanego im przestępstwa zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 33 § 1 i 2 k.k.wymierzył im kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności i 150 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki w kwocie 20 zł;

II
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 2 k.k.wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 5 lat próby;

III
na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę przez każdego z nich na rzecz(...) sp. z o.o.kwot po 43.053,60 zł;

IV
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonych kar grzywny zaliczył okresy zatrzymania i tymczasowego aresztowania wobec:

a
oskarżonegoP. G.– od dnia 14 września 2011r. do 29 września 2011r.;

b
oskarżonegoP. B.– od dnia 13 września 2011r. do 29 września 2011r.;

c
oskarżonegoD. F. (1)– od dnia 13 września 2011r. do dnia 29 września 2011r.;

d
oskarżonegoG. S.– od dnia 13 września 2011r. do dnia 29 września 2011r.;

e
oskarżonegoM. W.– od dnia 13 września 2011r. do 29 września 2011r.;

V
na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 633 k.p.k.zasądził od oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.na rzecz(...) sp. z o.o.kwoty po 221,40 zł, od każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

VI
na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 633 k.p.k.zasądził na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu wydatków w postępowaniu przygotowawczym i sądowym odpowiednio:

a
od oskarżonych:P. G.,D. F. (1),G. S.iM. W.kwoty po 82 zł od każdego;

b
od oskarżonegoP. B.kwotę 402 zł;

a nadto na podstawieart. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnychwymierzył każdemu z oskarżonych opłatę sądową w wysokości po 900 zł.

        Powyższy wyrok zaskarżył Prokurator Rejonowy wB.na niekorzyść wszystkich oskarżonych oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W., w części dotyczącej orzeczenia o karze.

Powołując się na przepisart. 438 pkt 1 k.p.k.Prokurator Rejonowy wB.zaskarżonemu orzeczeniu
      zarzucił:obrazę przepisów prawa materialnego, to jestart. 73 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k., poprzez ich niezastosowanie i wymierzenie oskarżonym:P. G.,D. F. (1),P. B.,G. S.iM. W., którzy uczynili sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat i nieoddanie ich pod obowiązkowy dozór kuratora.
W uzasadnieniu swoje apelacji, prokurator powołał się na brzmienie przepisuart. 65 § 1 k.k., nakazującym stosowanie zasad przewidzianych wart. 64 § 2 k.k.do sprawców, którzy z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu. Jedną z konsekwencji jest obowiązek oddania sprawcy pod obligatoryjny dozór kuratora w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, zgodnie zart. 73 § 2 k.k..
Podnosząc powyższy zarzut, prokuratorwniósł o:uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zarzuty apelacji Prokuratora Rejonowego wB.są w pełni zasadne, gdyż Sąd Okręgowy w Opolu, orzekając po złożeniu przez oskarżonych wniosków o wydanie wyroku skazującego w trybieart. 387 k.p.k., przeoczył obligatoryjny charakter oddania pod dozór kuratora sprawców, którym przypisano to, że z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu. W takim wypadku stosuje się przepisyart. 65 § 1 k.k., nakazującym stosowanie zasad przewidzianych wart. 64 § 2 k.k.do tego rodzaju sprawców. W wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności konsekwencjami brzmieniaart. 65 § 1 k.k.jest stosowanie podwyższonego okresu próby od 3 go 5 lat (art. 70 § 2 k.k.) i właśnie obowiązek oddania sprawcy pod obligatoryjny dozór kuratora w okresie próby (art. 73 § 2 k.k.).
Kategoryczny wniosek apelacyjny Prokuratora Rejonowego wB.o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było z pewnością konsekwencją stanowiska Sądu Najwyższego wyrażanego w szeregu rozstrzygnięciach, w których dał wyraz temu, że wynegocjowane warunki skazania mogą ulec modyfikacji w postępowaniu odwoławczym wyłącznie w drodze kolejnego porozumienia między stronami. Gdyby takiego porozumienia nie zawarto, stwierdzenie obrazy prawa materialnego lub rażącej niewspółmierności kary musiałoby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku mi p[przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Za przykład takiego stanowiska niech posłuży wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009r. sygn. V KK – 29/09, w którym postawiono następujące tezy: „1. Od wynegocjowanych warunków skazania bez przeprowadzenia postępowania dowodowego można odstąpić tylko w razie ponownego rozpoznania sprawy przed sądem pierwszej instancji na ogólnych zasadach, albo po zawarciu nowej ugody co do wymiaru kary w trybieart. 387 k.p.k.przed sądem odwoławczym.
2. Przepisyart. 387 § 1 i 2 k.p.k., wyłączające możliwość orzekania kary innej niż określona we wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego, obowiązują tylko w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Natomiast kontrola odwoławcza odbywa się na zwyczajnych zasadach, co oznacza, że ocena zasadności zarzutów apelujących przebiega według ogólnych kryteriów ustawowych niezależnie od tego, czy do wydania zaskarżonego wyroku doszło w trybieart. 387 k.p.k.
3. Przepisart. 434 § 3 k.p.k.nie może mieć zastosowania np. przy zaskarżeniu wyroku wydanego w trybieart. 387 k.p.k.(lubart. 343 k.p.k.) – chociażby tylko co do kary - lecz wydanego z naruszeniem reguł określonych w tych przepisach. Tak np. orzeczenie przez sąd kary surowszej od uzgodnionej przez strony stanowi w istocie złamanie ugody określającej warunki dobrowolnego poddania się karze, zaś samo orzeczenie nie może być uznane za wydane w trybieart. 387 k.p.k.(lubart. 343 k.p.k.).
4. Wyłączenie zakazu reformationis in peius jest uzasadnione w sytuacji, gdy dojdzie do skazania w trybie dobrowolnego poddania się karze, przy spełnieniu warunków określonych wart. 387 k.p.k., a następnie oskarżony zakwestionuje rozstrzygnięcie zawarte w wyroku wydanym na jego wniosek i zgodnie z zawartą w tym wniosku propozycją. Natomiast zakaz reformationis in peius będzie obowiązywał, jeżeli przyczyny uchylenia wyroku nie leżą po stronie oskarżonego, lecz po stronie sądu. Chodzi przede wszystkim o sytuację, gdy oskarżony podnosi uzasadnione zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, przepisów prawa procesowego w zakresie nieobjętym trybemart. 387 k.p.k., czy też mają miejsce uchybienia stanowiące bezwzględne przyczyny odwoławcze zart. 439 k.p.k.
5. Wydanie wyroku w trybieart. 387 k.p.k.jest możliwe między innymi wtedy, gdy prokurator oraz pokrzywdzony nie sprzeciwią się temu. Swój sprzeciw mogą zgłosić ustnie przed sądem lub przekazać go na piśmie. Brak reakcji z ich strony oznacza niesprzeciwianie się wydaniu wyroku w trybieart. 387 k.p.k., gdyż przepisart. 387 § 2 k.p.k.wprowadził zasadę zgody domniemanej. A zatem, sama nieobecność prokuratora lub pokrzywdzonego na rozprawie – w sytuacji prawidłowego zawiadomienia o jej terminie – nie wyklucza samej możliwości wyrokowania w trybieart. 387 k.p.k.
6. Zmiana wyroku wydanego przez sąd I instancji w warunkach konsensualizmu procesowego jest możliwa przed sądem odwoławczym, jeżeli strony wyrażą ponownie zgodę na wymierzenie kary – tym razem współmiernej - na nowych warunkach. Natomiast brak takiego porozumienia w sytuacji, gdyby sąd odwoławczy uznał argumenty apelacji prokuratora za uzasadnione, winien prowadzić do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na zasadach ogólnych” (LEX nr 529673).
Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 sierpnia 2012r. sygn. V KK – 208/12 stwierdzając, że „Sąd odwoławczy, uwzględniając zarzut obrazy prawa materialnego wysunięty w apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego od orzeczenia o karze, zawartego w wydanym w trybie konsensualnym wyroku skazującym (art. 387 § 1 i 2 k.p.k.), nie jest władny do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego przez zwiększenie dolegliwości karnej wykraczającej poza zakres porozumienia przyjętego na podstawieart. 387 § 2 k.p.k.przed sądem pierwszej instancji, jeżeli strony tego porozumienia, biorąc w rachubę jego nowe, wynikające z żądania apelacji warunki, ponownie nie wyraziły na nie swej zgody (braku sprzeciwu). W takim wypadku sąd odwoławczy obowiązany jest do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na zasadach ogólnych” (OSNKW 2012, nr 12, poz. 132).
W realiach niniejszej sprawy nie było jednak potrzeby uchylenia zaskarżonego wyroku i możliwe było wydanie orzeczenia reformatoryjnego, uwzględniającego zarzuty apelacji oskarżyciela publicznego i prowadzącego do wydania surowszego rozstrzygnięcia wobec wszystkich oskarżonych.
Po przekazaniu sprawy wraz ze środkami odwoławczymi w oparciu o przepisart. 448 § 1 k.p.k., w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym wszyscy oskarżeni osobiście lub za pośrednictwem swoich obrońców złożyli oświadczenia, z których wynika, że wyrażają zgodę na zmianę warunków porozumienia, zawartego przed Sądem I instancji co do skazania w trybieart. 387 k.p.k., w ten sposób, że wyrażają zgodę na oddanie wszystkich oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego, tak jak podniósł to prokurator w swojej apelacji. Chodziło o następujące oświadczenia oskarżonych i ich obrońców:

1
oskarżonegoP. G.z dnia 8 maja 2013r. (protokół rozprawy – k. 1784v),

2
adw.J. P.jako obrońcy oskarżonegoP. B.z dnia 14 maja 2013 roku, (k. 1788),

3
oskarżonegoD. F. (2)i jego obrońcy adw.M. B.z dnia 17 maja 2013 roku, (k. 1790-1791),

4
adw.E. P.jako obrońcy oskarżonegoG. S.z dnia 14 maja 2013 roku (k. 1786),

5
adw.W. G.jako obrońcy oskarżonegoM. W.z dnia 17 maja 2013 roku, (k. 1793).

Na rozprawie apelacyjnej w dniu 14 czerwca 2013r. oskarżyciel publiczny oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego oświadczyli zgodnie, że wyrażają zgodę na zmianę warunków porozumienia zwartego przed Sądem I instancji w trybieart. 387 k.p.k.i nie sprzeciwiają się oddaniu oskarżonych pod dozór kuratora sądowego w okresie próby. Jednocześnie wnieśli zgodnie o uwzględnienie zarzutów z apelacji prokuratora i zmianę zaskarżonego wyroku zgodnie z tymi zarzutami.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzuty apelacji i w oparciu o przepisart. 437 § 2 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawieart. 73 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.oddał oskarżonych:P. G.,P. B.,D. F. (1),G. S.iM. W.w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Ze względy na zasady słuszności, w oparciu o przepisart. 624 § 1 k.p.k.zwolniono wszystkich oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. Przyczyny odwoławcze nie leżały bowiem po stronie oskarżonych i nie ponosili odpowiedzialności na przedłużenie postępowania i zwiększenie jego kosztów.