Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1516/11
Data wyroku: 2012-01-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Cieślikowska, Maria Pietkun, Irena Różańska-Dorosz
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 i 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III A Ua 1516/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 stycznia 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maria Pietkun

Sędziowie:

SSA Irena Różańska-Dorosz
SSA Janina Cieślikowska (spr.)

Protokolant:

Adrianna Szymanowska

po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuZ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu
z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt V U 422/11

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że odwołanie oddala.

II
nie obciąża wnioskodawcy kosztami procesu w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 9 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Opolu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję ZUS z dnia 13 stycznia 2011 r. i od dnia 3 grudnia 2010 r. przyznałZ. S.prawo do emerytury w trybieart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Prawo do powyższej emerytury Sąd przyznał w związku z dodatkowo uznaną pracą w warunkach szczególnych wykonywaną w okresie:

-

od 9.03.1972 r. do dnia 31.12.1972 r. w(...)wB.,

od 11.01.1973 r. do dnia 17.03.1976 r. oraz od 14.06.1976 r. do dnia 31.03. 1979 r. w(...) S.A.,

od 2.04.1979 r. do dnia 31.05.1980 r. wZakładach (...)wB.,

od 25.03.1984 r. do dnia 31.03.1989 r. w Zakładzie(...),

15.04.1992 r. do dnia 30.12.1998 r. w Przedsiębiorstwie(...)wB..

Prawo do emerytury przyznał Sąd po złożeniu wniosku o przekazanie środków z Otwartego Funduszu Emerytalnego za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dochody budżetu Państwa.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:
Wnioskodawca, ur. 3.12.1950 r., złożył w dniu 12.11.2010 r. w Organie Rentowym wniosek o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Organ Rentowy uznał, że na dzień 1.01.1999 r. wnioskodawca posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nie kontynuuje zatrudnienia, nie przekazał zgromadzonych środków na dochody budżetu Państwa.
Wnioskodawca w warunkach szczególnych przepracował sporne okresy:

-

od 9.03.1972 r. do dnia 31.12.1972 r. w(...)wB.,

od 11.01.1973 r. do dnia 17.03.1976 r. oraz od 14.06.1976 r. do dnia 31.03. 1979 r. w(...) S.A.,

od 2.04.1979 r. do dnia 31.05.1980 r. wZakładach (...)wB.,

od 25.03.1984 r. do dnia 31.03.1989 r. w(...), 15.04.1992 r. do dnia 30.12.1998 r. w Przedsiębiorstwie(...)wB..

Brak wcześniejszej rezygnacji z członkostwa w OFE nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji, wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia, a to:art. 184 ust. 1, art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zmian.),§ 2 ust. 1, § 3, § 4, § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zmian.), wykaz A dział IV poz. 40 pkt. 1, dział VII poz. 11 pkt 1 i 2 zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 3.08.1987 r., wykaz A dział X poz. 10 pkt 7, wykaz A dział X poz. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 9 zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988 r. (Dz.Urz. Nr 2 poz. 4-5), przyjął, że sporne okresy pracy w szczególnych warunkach są potwierdzone świadectwami pracy wydanymi przez pracodawców i znajdują oparcie w aktach resortowych wyżej wskazanych.
Wnioskodawca ukończył 60 lat, posiada ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 17 lat pracy w warunkach szczególnych i nie pozostaje w zatrudnieniu.
W ocenie Sądu I instancji kwestię członkostwa w OFE i przekazania zgromadzonych środków na dochody budżetu Państwa Organ Rentowy nie uznał za przeszkodę w przyznaniu emerytury, jeśli wypełniony zostanie stosowny wniosek. Stąd też – jak twierdzi Sąd Okręgowy – wnioskodawca spełnił przesłanki do nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Z wyrokiem tym nie zgodził się Organ Rentowy wywodząc apelację, w której zarzucił naruszenie:

-

prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

⚫

⚫

art. 233 § kpciart. 227 kpcpoprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wnioskodawca pracował przez wymagany do nabycia prawa do emerytury okres – stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach w warunkach szczególnych, podczas gdy ze zgromadzonych w sprawie dowodów tenże fakt wcale jednoznacznie nie wynika;

prawa materialnego, tj.art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzez błędne jej zastosowanie i niesłuszne przyjęcie, że wnioskodawca jest uprawniony do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych począwszy od 3 grudnia 2010 r. – z uwagi na błędne zaliczenie wnioskodawcy do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach okresu pracy w Zakładzie(...), pomimo że w rzeczywistości wnioskodawca nie posiada wymaganego okresu pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze na stanowisku pracy w szczególnych warunkach, a także pomimo że w sprawie brak dowodu, że wnioskodawca złożył wniosek o przekazanie środków z OFE za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu Państwa;

art. 100 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS przez błędne i niekonsekwentne ustalenie daty, od której przyznano prawo do emerytury.

Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:

-

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania wnioskodawcy,

zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

Sąd Apelacyjny zważył:
Apelacja strony pozwanej zasługuje na uwzględnienie.
Rzeczą podstawową w sprawie było wykazanie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, przy czym niezbędnym jest, by te przesłanki wystąpiły łącznie. Brak spełnienia którejkolwiek z nich stanowi o braku prawa do świadczenia.
Przesłanki te są określone wart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zmian.).
Jednym z nich ( art. 184 ust. 2 ustawy) jest, że emerytura której domaga się wnioskodawca, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego, albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu Państwa.
Wnioskodawca we wniosku o emeryturę z dnia 12.11.2010 r. wskazał, że jest członkiem OFE (pkt II ppkt 2 wniosku), a następnieniewniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu (pkt II ppkt 3 wniosku).
Jednocześnie we wniosku w dziale „informacja” znajduje się pouczenie dotyczące przedmiotowych uregulowań (dział „informacja” pkt 6).
Błędnym jest zatem wniosek Sądu I instancji, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie jest przeszkodą w przyznaniu prawa do emerytury brak wniosku o przekazanie zgromadzonych środków na dochody budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu.
W każdym razie wniosku takiego wysnuć nie można z treści pisma ZUS z dnia 8.06.2011 r., pismo powyższe wskazuje na wymaganą prawidłową treść wniosku o prawo do emerytury i wymóg oświadczenia woli co do rozporządzenia środkami zgromadzonymi w Otwartym Funduszu Emerytalnym. Jest tam wyraźne wskazanie, że brak wcześniejszej rezygnacji z członkostwa w OFE nie stanowi przeszkody w przyznaniu świadczenia, ale należy w sposób przewidziany w art. 184 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS rozporządzić zgromadzonymi w OFE środkami.
Wnioskodawca, jak już wyżej podniesiono, nie złożył wniosku o przekazanie zgromadzonych środków w OFE na pośrednictwem ZUS na dochody budżetu Państwa.
Stąd też nie została spełniona jedna z przesłanek do nabycia prawa do wnioskowanej emerytury, co jak już wyżej podkreślono, przesądza o braku uprawnień do dochodzonego prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
W tym miejscu podkreślić należy, że niedopuszczalnym było przyznanie przez Sąd I instancji wnioskodawcy prawa do świadczeniapod warunkiemziszczenia się wyżej omawianej przesłanki, gdyż jak wyżej wskazano wszystkie ustawowe przesłanki muszą być spełnionełącznie.
Zupełnie zaś niezrozumiałe jest przyznanie prawa od określonej daty, gdy jednocześnie jest wskazane przyszłe – ewentualne spełnienie warunku.
Jak już wielokrotnie wyżej zostało podniesione, aby nabyć prawo do wnioskowanej emerytury, brak spełnienia jednego z warunków stanowi o braku prawa do świadczenia, co oznacza dalej, że ustalenia merytoryczne Sądu I instancji co do wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie podlegają kontroli Sądu Apelacyjnego, bowiem nie wiążą one Organu Rentowego w postępowaniu z ewentualnego nowego wniosku o prawo do świadczenia.
Stąd też, skoro apelacja jest zasadna, zaskarżony wyrok podlegał zmianie w oparciu oart. 386 § 1 kpcpoprzez oddalenie odwołania.
O kosztach orzeczono w oparciu oart. 108 kpcw zw. zart. 102 kpc.