Sąd Okręgowy w Szczecinie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 13/13
Data wyroku: 2013-03-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Mazurek, Elżbieta Zywar, Beata Marzec
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 § 1 i 2 kpk

Sygn. aktIV Ka 13/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 marca 2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczymw składzie:
Przewodnicząca: SSO Dorota Mazurek
Sędziowie: SO Beata Marzec (spr.)
SO Elżbieta Zywar
Protokolant: Aneta Maziarek
przy udziale Prokuratora Prok. Rej. del. do Prok. Okr. Iwony Dobosz-Chrobak
po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r.
sprawyM. O.
oskarżonego zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie
z dnia 26 października 2012 r. sygn. IV K 1216/10

uchyla zaskarżony wyrok i sprawęM. O.przekazuje Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt IV Ka 13/13

UZASADNIENIE
M. O.oskarżono o to, że:
w okresie od 14.11.2008 r. do dnia 17.11.2008 r. wS., będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia11.01.2000 r. w sprawie V K 1275/99 za czyn zart. 280 § 1 kkna karę 1 rokui 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zarządzono postanowieniemz dnia 22.04.2004 r. i która za przestępstwo umyślne zart. 279 § 1 kkna karę pozbawienia wolności w wysokości w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólniei w porozumieniu zM. S.i inną nieustaloną osobą usiłował doprowadzićBank (...) S.A.do niekorzystnego i rozporządzenia mieniem w kwocie 17.700 zł, w ten sposób, że w celu uzyskania dla siebie w wymienionym banku pożyczki złożył w(...)oddziale banku przypl. (...)wnioseko przyznanie pożyczki wraz z podrobionymi przez inną nieustaloną osobę dokumentami w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach i druków(...), stwierdzających nieprawdę co do faktu zatrudnienia podejrzanego i wysokości jego zarobków, wprowadzając w ten sposób bank w błąd co do okoliczności mających wpływ na ocenę zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz możliwością spłaty zaciągniętego zobowiązania, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, gdyż został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji,
tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64§
1kk.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem z dnia26 października 2012 r. (sygn. akt IV K 1216/10) uznał go za winnego zarzucanego mu czynu z tym ustaleniem, iż czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie wydanym 11 stycznia 200 r. V K 1275/09, którym to wyrokiem za czyn zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 283 kkzostał skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która to kara objęta została wyrokiem łącznym wydanym przez Sąd Rejonowy w Szczecinie z 16 grudnia 2005 roku sygn. akt VK 1179/05 i którym to wyrokiem wymierzono oskarżonemu karę łączną w rozmiarze 2 lat pozbawienia wolności, która to karę odbywał w okresie od 19 czerwca 1996 roku do 19 czerwca 1996 roku, od 10 czerwca 1999 roku do 11 czerwca 1999 roku, od 31 maja 2005 roku do 4 kwietnia 2006 roku, i od 5 stycznia 2010 do 17 stycznia 2011 roku i na podstawie przepisuart. 11 § 3 kkprzyjmując za podstawie wymiaru kary przepisart. 286 § 1 kk
w zw. zart. 64 § 1 kk, wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie przepisuart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej wobec oskarżonegoM. O.kary pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymaniaod 17 listopada 2008 roku do 18 listopada 2008 roku
Uznał oskarżonegoM. S.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym, iż ustalił, iż czynu tego oskarżony dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa o jakich mowa w przepisieart. 64 § 1 kki za czyn ten przyjmując,na podstawie przepisuart. 11 § 3 kkza podstawę wymiaru kary przepisart. 286 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kkwymierzył kare 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie przepisuart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej wobecM. S.kary pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania od 17 listopada 2008 roku do 18 listopada 2008 roku i od 9 maja 2010 roku do 10 maja 2010 roku.
Na podstawie przepisuart. 44 § 2 kkorzekł przepadek dowodów rzeczowychw postaci sfałszowanego zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków,i sfałszowanych zaświadczeń(...)sztuk 3 (k. 19 akt).
Na podstawie przepisuart. 230 § 2 kpkdowody rzeczowe w postacikserokopii książeczki wojskowej, dowodu osobistego i wniosku o udzielenie pożyczki znajdujących się na k. 19 akt zwrócićbankowi (...) S.A.wS..
Na podstawie przepisuart. 627 k.p.k.w zw. zart. 633 kpkzasądziłod oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w częściach im przypisanei wymierzył każdemu z nich po 180 zł opłaty.
Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zarzucając:

-

rażące naruszenie prawa materialnego, to jestart. 60 § 3 k.k., poprzez jego niezastosowanie w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w przedmiotowym przepisie, albowiem oskarżony podczas składania wyjaśnień przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, ujawnił wszystkie dostępne mu informacje dotyczące okoliczności przedmiotowego zdarzenia, a także wskazał osoby z nim współdziałające,

-

rażącą niewspółmierność kary polegającą na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej względem oskarżonego kary, w szczególności uznanie, iż nie byłoby to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżeniu powrotowi do przestępstwa, w sytuacji gdy postawa oskarżonego zaprezentowana w postępowaniu uzasadniała orzeczenie kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania

Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonejczęści i orzeczenie względem oskarżonegoM. O.przy zastosowaniuart. 60§3 kkkary grzywny, względnie warunkowe zawieszenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności na okres 5 lat próby.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonego o tyle okazała się skuteczna, że zainicjowała kontrolę odwoławczą, a ta wykazała uchybienie, z powodu którego zaskarżony wyrok Sądu I instancji należało uchylić i sprawę oskarżonegoM. O.przekazać temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając sprawę tego oskarżonego w zakresie szerszym niż granice zaskarżeniai podniesione apelacją zarzuty (zmierzające do zmiany rozstrzygnięcia o karze), a więc działając na podstawieart. 433 §1 in fine kpkSąd Okręgowy stwierdził wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o jakiej mowa wart. 439 §1 pkt 10 kpk.
Zaistnienie uchybienia tej rangi spowodowane zostało tym, iż wyznaczony oskarżonemu obrońca z urzędu nie brał w ogóle udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy.
Jeszcze w toku postępowania przygotowawczego prokurator wydał w dniu03.03.2009 r. postanowienie o dopuszczenie dowodu z opinii dwóch biegłych psychiatrów na okoliczność poczytalności oskarżonegoM. O.z uwagi na posiadaną przez niego w wojsku kategorię zdrowia(...)(k. 141-142). Jednocześnie prokurator wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinieo wyznaczenie dlaM. O.na podstawieart. 81 §1 kpk,79 §1 pkt 3 kpkobrońcy z urzędu i Prezes tego sądu zarządzeniem z dnia 04.03.2009 r. w oparciu o te przepisy wyznaczył oskarżonemu obrońcę z urzędu w osobie adw.K. H.(k. 155, 169).
Biegli psychiatrzy wydali w dniu 16.03.2009 r. opinię stwierdzając w nieju oskarżonegoM. O.osobowość nieprawidłową, uzależnienie mieszane (obecnie abstynencji) bez wpływu na obie dyspozycje poczytalności oraz brak wymogu posiadania adwokata (k. 223-225).
Prokurator nie wystąpił jednak do Prezesa Sądu Rejonowego Szczecin-Centrumw Szczecinie o cofnięcie oskarżonemu wyznaczenia obrońcy z urzędu, ale kierując akt oskarżenia do sądu nie wykazał w nim w wykazie osób podlegających wezwaniuna rozprawę posiadania przezM. O.obrońcy z urzędu.
Również w Sądzie Rejonowym, do którego wpłynęła sprawa niniejsza z aktem oskarżenia, nie doszło do cofnięcia przez sędziego wyznaczeniaM. O.obrońcy z urzędu w osobie adw.K. H..
Zgodnie z brzmieniemart. 79 §3 kpkw wypadkach, o których mowa w§1 i 2tego przepisu udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach,w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.
AdwokatK. H.jako wyznaczony na podstawieart. 79 §1 pkt 3 kpkobrońcaz urzęduM. O.nie była zawiadomiona o terminach rozprawi nie brała udziału w rozprawach. OskarżonyM. O.nie korzystał teżz pomocy obrońcy z wyboru w postępowaniu przed Sądem I instancji. Obrońcę takiego ustanowił sobie dopiero po wydaniu wyroku przez ten sąd.
W ten sposób doszło do uchybienia zart. 439 §1 pkt 10 kpkin fine („obrońca nie brał udział w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy”).
W myślart. 439 §2 kpk, który Sąd odwoławczy miał na uwadze, uchylenie orzeczeniaz powodów określonych w§1 pkt 9-11może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego, Sąd I instancji skazał oskarżonego wymierzając mu bezwzględną karę pozbawienia wolności.
W doktrynie orzeczniczej wskazuje się na fakt, iż w zasadzie jedynie wyrok uniewinniający stanowi podstawę do wyłączenia stosowaniaart. 439 §1 pkt 9-11 kpk.
Nie znajdując jej więc w niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrokw stosunku doM. O.przekazując jego sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przed powtórzeniem postępowania dowodowego, Sąd I instancji rozważyć powinien, czy w świetle wniosków płynących z opinii sądowo-psychiatrycznej dotyczącejM. O.powinien on w dalszym ciągu korzystać z pomocy obrońcyz urzędu, czy też nie, a zwłaszcza jeśli będzie go (jak przed Sądem II instancji) reprezentował obrońca z wyboru.
Uchylenie wyroku z powodu określonego wart. 439 §1 pkt 10 kpkczyni przedwczesnym i bezprzedmiotowym odnoszenie się do apelacji obrońcy domagającego się zastosowaniaart. 60 §3 kklub warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Zwrócić jedynie należy uwagę sądowi meriti, że obecny opis czynu i wynikające z niego (a niekwestionowane środkiem odwoławczym) ustalenia faktycznenie odpowiadają w pełni przyjętej kwalifikacji prawnej (z wyrokowego opisu czynu wynika usiłowanie oszustwa, które zakwalifikowano jako dokonane przestępstwozart. 286 §1 kk).
Nieodzownym więc będzie skorygowanie błędnej kwalifikacji prawnej, a chodzi o jej zmianę na korzyść oskarżonego, więc nie naruszającą zakazu reformationis in peius, który będzie obowiązywał sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Tak argumentując, Sąd odwoławczy wydał orzeczenie o kasatoryjnym charakterze w oparciu o przepisart. 439 §1 pkt 10 kpk.

J.D.

………………………… …………………………….. ………………………….
Beata Marzec Dorota Mazurek Elżbieta Zywar