Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 212/12
Data wyroku: 2012-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Walter Komorek, Adam Jewgraf, Anna Guzińska
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Powództwa
Podstawa prawna: art. 730(1)§1 i 2 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 212/12

POSTANOWIENIE
Dnia 9 lutego 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący Sędzia SA:

Adam Jewgraf

Sędzia SA:
Sędzia SA:

Anna Guzińska
Walter Komorek (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu
sprawy z wnioskuGrupy Handlowej (...) Sp. z o.o.wW.
przeciwkoS. S.

o udzielenie zabezpieczenia

na skutek zażalenia obowiązanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I Co 167/11

p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Świdnicy zabezpieczył roszczenie uprawnionejGrupy Handlowej (...) Sp. z o.o.wW.skierowane przeciwko obowiązanemuS. S.o zapłatę poprzez zajęcie wierzytelności na jego rachunku bankowym na łączną kwotę 5.460.000 zł. Z uzasadnienia wynika, że uprawnionaGrupa Handlowa (...) Sp. z o.o.wW.w dniu 30 sierpnia 2011 r. nabyła umową notarialną wszystkie udziały obowiązanego wKopalni (...) Sp. z o.o.W umowie zapisano, że wszystkie oświadczenia i zapewnienia w sposób kompletny, prawdziwy, rzetelny oraz prawidłowy przedstawiają stan prawny i sytuację ekonomicznąKopalni (...) Sp. z o.o.Bez powyższych oświadczeń i zapewnień nie doszłoby do zawarcia umowy. Wśród oświadczeń i zapewnień znajdują się stwierdzenia, że nie toczą się żadne postępowania, których skutkiem mogłoby być ograniczenie lub uniemożliwienie w dotychczasowy sposób prowadzenia działalności gospodarczej przezKopalnię (...) Sp. z o.o.Znajduje się tam również zapewnienie, że nieruchomości posiadane przez tę ostatnią Spółkę mogą być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem bez konieczności podejmowania dodatkowych działań oraz że nie są obciążone innymi prawami niż tymi wymienionymi w umowie.
Tymczasem toczy się szereg postępowań, które mogą w sposób znaczący ograniczyć lub wręcz uniemożliwić prowadzenie działalności przez Kopalnię. Są one związane z dokonanymi zajęciami komorniczymi wierzytelności(...) S.A.oraz prawa do wydobycia przez w/w firmę 357.143 ton metrycznych granitu, przy zajęciu już wydobytych 400 ton granitu. Powyższe należy wyceniać na kwotę 2.860.000 zł. Ponadto w budynku mieszkalnym posadowionym na terenie, gdzie ma być prowadzone dalsze wydobycie, zamieszkuje i jest zameldowanych 8 osób. Dopiero zapewnienie im lokali zastępczych o powierzchni co najmniej 40 m2każdy – będzie to kosztowało ok. 800.000 zł – pozwoli na zwolnienie przez te osoby nieruchomości i uczynienie z niej użytku planowanego przez uprawnioną. Dalej w umowie nie wymieniono umowy dzierżawy, mocą której dzierżawca może wydobywać granit za uiszczeniem czynszu w kwocie 1.800.000 zł. Ta ostatnia kwota będzie odpowiadać odszkodowaniu, jakiego zażąda dzierżawca, jeżeli nie będzie mógł wykonywać swojego prawa z umowy. W świetle powyższych ustaleń Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że łączna cena udziałów jest zawyżona, co usprawiedliwia żądanie zwrotu części tej ceny w kwocie 5.460.000 zł.
W zażaleniu na to postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie, obowiązany zarzucił brak interesu prawnego uprawnionej w żądaniu tego zabezpieczenia.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Drugą wymaganą kumulatywnie przezart. 7301k.p.c.podstawą zabezpieczenia jest interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W§ 2tego artykułu ustawodawca określił kiedy występuje interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia – jeżeli brak zabezpieczenia uniemożliwia lub poważnie utrudnia wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Samo pojęcie interesu prawnego, traktowane jako szczególny rodzaj klauzuli generalnej, wywołuje różne wątpliwości interpretacyjne, o czym świadczy bogata literatura i orzecznictwo do tych instytucji procesowych, które posługują się pojęciem interesu. Najczęściej interes ten określa się jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów, czyli wywołaną rzeczywistą koniecznością ochrony określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania orzeczenia sądowego o odpowiedniej treści.
Wart. 7301§ 2 k.p.c.kojarzy się interes prawny z celem postępowania. Celem postępowania zabezpieczającego jest niewątpliwie także umożliwienie wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia. Chodzi nie tylko o zapewnienie wykonalności orzeczeń, które nadają się do wykonania w drodze egzekucyjnej, ale także o zapewnienie skuteczności orzeczeń, które nie nadają się do egzekucji oraz o tymczasowe zaspokojenie roszczeń osób uprawnionych w zakresie, w jakim pozwalają na to przepisy postępowania zabezpieczającego.
Udział jest częścią kapitału zakładowego i jako prawo obligacyjne może być przedmiotem obrotu. Udział rozumiany jako kompleks praw i obowiązków może być przenoszony na inną osobę. Wraz z przeniesieniem tych praw i obowiązków dochodzi do przeniesienia pewnych wartości majątkowych wynikających z bilansu spółki, a przypadających na wartość udziału. Kwoty otrzymywane za udział mogą odpowiadać jego wartości nominalnej, ale mogą również zupełnie się z nią rozmijać. O cenie udziału decyduje zbywca i nabywca. Ten ostatni będzie płacił taką cenę, jaka wynika z wartości rynkowej udziału. Przy zawieraniu umowy sprzedaży udziałów należy przestrzegać tego, by nabywca miał pełną wiedzę nie tylko o ewentualnych obciążeniach udziałów, ale ponadto o stanie majątkowym, a w szczególności o zadłużeniu spółki.
Kodeksy handlowepaństw, które przyjmują odrębność prawa handlowego, zawierają klauzule nakazujące wspólnikom postępować zgodnie z zasadami lojalności i zakazujące nadużywania prawa. Polskikodeks spółek handlowychzakłada jedność prawa cywilnego i przyznaje jedynie ograniczoną autonomię prawu spółek handlowych. Jednakart. 2 k.s.h.odsyła w kwestiach nienormowanych dokodeksu cywilnego, między innymi doart. 5zakazującego nadużywania prawa oraz do innych klauzul generalnych. W przedmiotowej sprawie uzgodniona z nabywcą cena udziałów stanowi dla niego stratę, gdyż według jego twierdzeń nie kryje się za nią rzeczywista wartość majątku spółki z o.o. prowadzącejKopalnię (...). W pozwie uprawniona podała fakty uprawdopodobniające jej roszczenie i interes prawny w jego zabezpieczeniu. O tym, czy tak jest w istocie Sąd Okręgowy ustali po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego na okoliczność rzeczywistej wartości udziałów. Ewentualne ich niedoszacowanie

mw