Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 1745/13
Data wyroku: 2013-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Grzesiak, Zbigniew Karamara, Anna Szeliga

Sygn. akt IX Ka 1745/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Anna Szeliga (spr.)
Sędziowie: SO Zbigniew Karamara
SO Leszek Grzesiak

Protokolant: st.sekr.sądowy Dorota Ziółkowska
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Andrzeja Kędziory
po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013 roku
sprawyŁ. K. (1)
oskarżonego o przestępstwa zart. 191 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.;art. 190 § 1 k.k.;art. 189 § 1 k.k.iart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 276 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.
G. Z.
oskarżonego o przestępstwo zart. 189 § 1 k.k.iart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 276 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonegoŁ. K. (1)i oskarżonegoG. Z.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 14 czerwca 2013 roku sygn. akt XII K 399/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt IX Ka 1745/13

UZASADNIENIE
stosownie do treściart. 423 par. 1 a k.p.k.sporządzone w zakresie odnoszącym się do oskarżonegoŁ. K. (1).

Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt XII K 399/12:
I. uznałŁ. K. (1)za winnego tego, że w dacie bliżej nieustalonej w lutym 2012 roku wB.stosował wobecM. P. (1)przemoc polegającą na jednokrotnym uderzeniu w lewą nogę i dwukrotnym uderzeniu w lewą rękę metalową rurką w celu wymuszenia wierzytelności w postaci kosztów wyjazdu zagranicznego w kwocie nie mniejszej niż 500 złotych, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu, co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za podobne przestępstwo umyślne wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 sierpnia 2005 roku w sprawie IX K 562/05, którą odbywał w okresie od 22 stycznia 2009 roku do dnia 18 listopada 2010 roku
tj. przestępstwa zart. 191 par. 2 k.k.w zw. zart. 64 par. 1 k.k.i za to na mocyart. 191 par. 2 k.k.wymierzyłŁ. K. (1)karę 1 roku pozbawienia wolności;
II. uznałŁ. K. (1)za winnego tego, że w dniu 19 lutego 2012 roku wK.groziłM. P. (1)pozbawieniem życia, a groźby te wzbudziły uM. P. (1)uzasadnioną obawę, że będą spełnione
tj. przestępstwa zart. 190 par. 1 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzyłŁ. K. (1)karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;
III. uznałŁ. K. (1)iG. Z.za winnych tego, że w dniu 19 lutego 2012 roku wK.działając wspólnie i w porozumieniu pozbawili wolnościM. P. (1)w ten sposób, że przetrzymywali i przewozili wyżej wymienionego w bagażniku samochodu markiB. (...)onr rej. (...), a także działając wspólnie i w porozumieniu stosowali wobecM. P. (1)przemoc, w ten sposób, żeŁ. K. (1)przytrzymywał, kopał, uderzał rękąM. P. (1)w twarz oraz uderzałM. P. (1)po głowie, rękach i nogach kluczem typu „żabka”, co spowodowało u pokrzywdzonego obrażenia w postaci sińców z obrzękiem na twarzy, kończynach dolnych i górnych, otarć naskórka na kończynach dolnych, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciałaM. P. (1)na czas trwający nie dłużej niż 7 dni, aG. Z.przytrzymywał i uderzył ręką w twarzM. P. (1), którą to przemoc oskarżeni stosowali w celu wymuszenia zwrotu wierzytelnościŁ. K. (1)w postaci kosztów wyjazdu zagranicznego w kwocie nie mniejszej niż 500 złotych, oraz zabrali portfel wartości 5 złotych z dowodem osobistym oraz dokumentem w postaci decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dotyczącej przyznania zasiłku, przy czymŁ. K. (1)czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu, co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej za podobne przestępstwo umyślne wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 30 sierpnia 2005 roku w sprawie IX K 562/05, którą odbywał w okresie od 22 stycznia 2009 roku do dnia 18 listopada 2010 roku
tj. w stosunku do oskarżonegoŁ. K. (1)przestępstwa zart. 189 par. 1 k.k.,art. 191 par. 2 k.k.,art. 157 par. 2 k.k.w zw. zart. 11 par. 2 k.k.w zw. zart. 64 par. 1 k.k.a w stosunku do oskarżonegoG. Z.przestępstwa zart. 189 par. 1 k.k.,art. 191 par. 2 k.k.,art. 157 par. 2 k.k.w zw. zart. 11 par. 2 k.k.i za to na mocyart. 191 par. 2 k.k.w zw. zart. 11 par. 3 k.k.wymierzył oskarżonemuŁ. K. (1)karę 3 lat pozbawienia wolności a oskarżonemuG. Z.karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Na mocyart. 85 k.k.iart. 86 par. 1 k.k.orzeczone wobecŁ. K. (1)w punktach I, II i III kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu, jako karę łączną karę 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Zasądził odŁ. K. (1)iG. Z.na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 805 złotych tytułem części kosztów sądowych, zwalniając ich od ponoszenia tych kosztów w pozostałej części.

Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonegoŁ. K. (1)i oskarżonyG. Z..

Obrońca oskarżonegoŁ. K. (1)zaskarżył wyrok na jego korzyść w całości zarzucając:
1. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na jego treść, a toart. 7 k.p.k.,art. 5 par. 2 k.p.k.,art. 410 k.p.k.wynikające z dokonania ustaleń faktycznych z naruszeniem swobodnej oceny dowodów, w szczególności przyznanie wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom pokrzywdzonego, niekonsekwentnym i rażąco niespójnym, opartym zgodnie z twierdzeniami samego pokrzywdzonego w znacznej części na urojeniach wynikających z zaburzeń osobowości będących rezultatem uzależnienia od alkoholu i środków psychoaktywnych a nadto niepełne uwzględnienie dowodów korzystnych dla oskarżonego i interpretację niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego,
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść, a wyrażający się w ustaleniu, że w inkryminowanym czasie oskarżony stosował wobecM. P. (1)przemoc fizyczną w celu wyegzekwowania wierzytelności, a nadto groził w/w pozbawieniem życia, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zaistnienia w/w okoliczności, zaś bezsporne burzliwe relacje oskarżonego z pokrzywdzonym na tle wzajemnych rozliczeń finansowych, miały charakter obustronny, a ich przebieg nie mógł wywołać w pokrzywdzonym obiektywnie uzasadnionego przekonania o możliwości pozbawienia go życia przez oskarżonego,
zaś z ostrożności procesowej
3. rażącą niewspółmierność [surowość] orzeczonej kary bezwzględnego pozbawienia wolności nieadekwatną do stopnia zawinienia oraz społecznej szkodliwości czynu, w szczególności przy uwzględnieniu zaburzeń psychicznych oskarżonego istniejących w chwili czynu, a nadto nieuwzględniającą w sposób dostateczny okoliczności łagodzących.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonegoŁ. K.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów zarzucanych mu aktem oskarżenia ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji a z ostrożności procesowej o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonegoŁ. K. (1)nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził przewód sądowy, a w jego ramach postępowanie dowodowe. Zebrane w ten sposób dowody poddał całościowej ocenie, nie zawierającej żadnych błędów natury faktycznej i logicznej. Ocena ta czyni zadość przepisomart. 2 par. 2, art. 4, art. 7 i art. 410 k.p.k.Sąd I instancji przeprowadzone dowody ocenił z uwzględnieniem zasad wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, którym dowodom dał wiarę, a którym przymiotu wiarygodności odmówił. Sąd Okręgowy w pełni tę ocenę akceptuje.
Zdaniem Sądu Okręgowego apelacja kwestionując ustalenia Sądu Rejonowego stanowi jedynie nieprzekonywującą polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji i nie zawiera żadnych rzeczowych argumentów, które byłyby w stanie skutecznie podważyć ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i trafność dokonanych ustaleń faktycznych.
Apelacja obrońcy oskarżonegoŁ. K.sprowadza się w istocie do kwestionowania prawidłowości oceny zeznań pokrzywdzonegoM. P. (1). Zarzut ten jest chybiony.
Prawidłowo Sąd I instancji nadał przymiot wiarygodności zeznaniom świadkaM. P.złożonym w toku postępowania przygotowawczego na ich podstawie ustalając przebieg zdarzeń opisanych w zarzutach. Faktem jest, że zeznaniaM. P.składane w toku procesu nie są spójne. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy ocenił każdą z wersji przedstawionych przez pokrzywdzonego i ocena ta nie budzi żadnych zastrzeżeń sądu odwoławczego.
Skarżący w apelacji eksponując niekonsekwencje w zeznaniach pokrzywdzonego, jak również fakt występujących u niego zaburzeń osobowości spowodowanych uzależnieniem od alkoholu i środków psychoaktywnych pomija dowody niekorzystne dla oskarżonego a potwierdzające pierwsze z zeznańM. P.. Zeznania pokrzywdzonego nie są jedynym dowodem stanowiącym podstawę ustaleń Sądu Rejonowego.
Podkreślić należy, że sam dowód z przesłuchania pokrzywdzonego został przez Sąd I instancji przeprowadzony wnikliwie, z udziałem biegłego psychologa, jak również szczegółowo został przeanalizowany i oceniony. Skarżący pomija w apelacji, że w ocenie biegłego pomimo znajdowania się w czasie zdarzenia w stanie upojenia alkoholowego pokrzywdzony nie miał całkowicie zaburzonej orientacji i pamięci, choć stan ten utrudniał mu dokładne zaobserwowanie i zapamiętywanie przebiegu zdarzenia. Z dokumentacji lekarskiej nie wynika także, abyM. P.miał rozpoznane majaczenie [delirium], choć biegły tego nie wyklucza [k.738-743] . Skarżący eksponując tę część opinii pomija stwierdzenie biegłego, że jest to mało prawdopodobne.
Trafnie Sąd Rejonowy uznał, że zmiana treści zeznań pokrzywdzonego z umniejszeniem roli oskarżonych w zajściu wynika z jego obawy przed oskarżonymi. Zeznania, bowiemM. P., którym nadano przymiot wiarygodności znajdują potwierdzenie w innych dowodach, których wiarygodności skarżący nie podważa skutecznie w apelacji.
Zeznania, co do pobicia i gróźb z punktu I i II aktu oskarżenia potwierdzili rodzice pokrzywdzonego, którzy widzieli obrażenia ciała syna i słyszeli jego relację, co do tego, że został pobity. W apelacji pominięto fakt, żeS. P.nie tylko przekazałaŁ. K. (1)na poczet długu syna kwotę 200 złotych, ale słyszała wypowiedz tego oskarżonego, że jak nie odda tych pieniędzy to się z nim policzy i że jak go teraz zabierze, to już go nie przywiezie [k. 2-30, 514]. Jest to relacja bezpośrednia świadka, co do gróźb, a nie jak twierdzi skarżący pośrednia. Okoliczności te potwierdzone zostały przezH. P.iŁ. P., który zeznał, że matka pokrzywdzonego pożyczyła pieniądze by oddać dług syna gdyż chcą go zabić. Dowody te jednoznacznie uwiarygadniają relację pokrzywdzonego stanowiącą podstawę ustaleń Sądu Rejonowego.

Chybione są zarzuty skarżącego, że dowody niemające bezpośredniego charakteru nie podważają w żadnej części wersji zdarzeń przedstawionej przez oskarżonego. Co do zajścia z dnia 19 lutego 2012r. wersja przedstawiona przezŁ. K. (1)została podważona nie tylko przez zeznania pokrzywdzonego, ale także bezpośrednich świadków, którzy obserwowali część zajścia. Odmiennie niżŁ. K.świadkowieS.iH. P.orazM. B.iE. M.zeznali, że pokrzywdzony został przez sprawców umieszczony i zamknięty w bagażniku samochodu przy użyciu siły. Szczególnie istotne są zeznaniaM. B., która jest osobą obcą dla stron i jednoznacznie zeznała, że oskarżeni szarpali pokrzywdzonego i siłą wepchnęli go do bagażnika. Z jej relacji wynika, że pokrzywdzony stawiał temu opór, ale został przez sprawców siłą wepchnięty do bagażnika, a nie tak jak twierdzili oskarżeni, że przypadkiem do niego wpadł. Zeznania tych świadków są ze sobą zbieżne i słusznie zostały uznane przez Sąd I instancji za wiarygodne. Skarżący pomija te dowody, które przecież wskazują na wiarygodność relacji pokrzywdzonego, co do użycia wobec niego przemocy.
Fakt zadawania pokrzywdzonemu uderzeń potwierdza natomiast opinia biegłego lekarzaG. L., gdzie opisano rodzaj i ilość powstałych uM. P.obrażeń. Biegły dokonał oględzin w dniu 20 lutego 2012r. i wskazał też, że powstały one na skutek urazów zadanych narzędziem twardym, tępym lub tępokrawędzistym. Zarzut podniesiony w apelacji, że brak jest obdukcji lekarskiej jest sprzeczny z powołanym wyżej dowodem.

Nie ma również racji skarżący, że Sąd I instancji dopuścił się obrazyart. 5 par. 2 k.p.k.iart. 410 k.p.k.Wątpliwości, o jakich mowa w przepisieart. 5 par. 2 k.p.k., odnoszą się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, a więc do sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają różne wersje, a żadnej z nich nie daje się wyeliminować drogą dostępnej weryfikacji. Nie należą do nich natomiast wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, a więc, który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Jeżeli sąd dokona ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów, odpowiadającej zasadom logiki i doświadczenia życiowego i w zgodzie z przepisemart. 410 k.p.k.- tak jak w przedmiotowej sprawie, a ustalenia te są stanowcze, to nie może zachodzić obrazaart. 5 par. 2 k.p.k.W apelacji nie wskazano też, które dowody w swej ocenie miały pominąć Sąd Rejonowy by można mówić o obrazieart. 410 k.p.k.Ocena zaprezentowana w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest pełna i nie pomija, żadnego dowodu.

Niezasadna jest też apelacja obrońcy oskarżonegoŁ. K. (1)w części, w której podniesiono zarzut rażącej niewspółmierności – surowości kary orzeczonej wobec tego oskarżonego.
Sąd Okręgowy w pełni akceptuje przeprowadzoną przez Sąd I instancji analizę przesłanek rzutujących na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu, który to stopień odnośnie każdego z czynów został oceniony, jako znaczny tak samo jak stopień jego zawinienia. Oskarżony działał umyślnie, z zamiarem bezpośrednim. Sąd uwzględnił również rodzaj naruszonych dóbr. Prawidłowo szczegółowo oceniono przesłanki mające wpływ na wymiar kary tak, co do każdego z czynów jak i co do kary łącznej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Podkreślono, że oskarżony jest sprawcą niepoprawnym, wielokrotnie karanym, a dwa spośród trzech przypisanych mu przestępstw popełnił w warunkachart. 64 par. 1 k.k.– okoliczność tę pomija skarżący w apelacji, starając się zbagatelizować uprzednią karalnośćŁ. K..
Sąd Rejonowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku wskazał także na okoliczności mające charakter łagodzący – tj. przeproszenie pokrzywdzonego. Okoliczności te znalazły odzwierciedlenie w wymierzonych karach, które mimo działania w warunkachart. 64 par. 1 k.k.nie zostały orzeczone w górnych granicach zagrożenia.
Również kara łączna została ukształtowana w sposób prawidłowy przy zastosowaniu zasady asperacji, zważywszy na to, że przypisane oskarżonemu czynu popełnione zostały w pewnych odstępach czasu.
W apelacji brak jest rzeczowych argumentów, które wskazywałyby na to, że faktycznie orzeczone wobecŁ. K.kary należy uznać za rażąco surowe. Sąd I instancji prawidłowo uwzględnił dyrektywy sądowego wymiaru kary zart. 53 k.k.Dolegliwość kary nie przekracza stopnia winy, uwzględnia stopień społeczną szkodliwość czynów oraz bierze pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności w oparciu o przepisart. 437 par. 1 k.p.k.należało orzec jak w wyroku.
O kosztach sądowych za II instancję na rzecz Skarbu Państwa Sąd Okręgowy orzekł biorąc za podstawęart. 624 par. 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.

SSO Z. Karamara SSO A. Szeliga SSO L. Grzesiak