Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 149/13
Data wyroku: 2013-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Szulczewska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: 46 w zw. z art. 32 ust.1 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: Nie przysługuje wcześniejsza emerytura, bo nie wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych .

Sygn. akt VII U 149/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Wiesława Szulczewska
Protokolant: st.sekr.sądowy Alicja Urbańska

po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. w Gdańsku
sprawyZ. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 21 grudnia 2012 r. nr(...)
oddala odwołanie.

Sygn. akt VII U 149/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r. znak(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił wnioskodawcyZ. S.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa przewidzianych przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w wobec nie udowodnienia 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Organ rentowy wyjaśnił, iż nie zaliczył do pracy w szczególnych warunkach okresu pracy w Przedsiębiorstwie(...)Sp. z o.o. wC.od 16 października 1992 r. do 31 grudnia 1998 r., albowiem z oświadczenia z 9 października 2000 r. oraz z zakresu obowiązków wynikało, iż wnioskodawca jednocześnie wykonywał obowiązki magazyniera paliw płynnych i obsługiwał urządzenia dozorujące paliwa.

Z. S.wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu podał, iż w Przedsiębiorstwie(...)Sp. z o.o. wC.(późniejszy(...)), jako magazynier surowców paszowych i pasz na pełen etat, natomiast przy paliwach płynnych i obsłudze urządzenia dokującego paliwa wykonywał dodatkowo.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

UbezpieczonyZ. S.,urodzony dnia (...), w dniu 7 września 2012 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.wniosek o emeryturę.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 21 grudnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach, z uwagi na niespełnienie warunków do nabycia tego prawa.
Wnioskodawca nie pozostaje w stosunku pracy i nie jest członkiem OFE.

W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 r. staż ubezpieczeniowy wymiarze 31 lat 3 miesięcy i 19 dni okresów składkowych i nieskładkowych, natomiast nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Okoliczności bezsporne, vide : wniosek – k. 1 – 3 akt ubezpieczeniowych, karta przebiegu zatrudnienia. 19 akt ubezpieczeniowych, decyzja ZUS z dnia 21.12.2012 r. k. 59 akt ubezpieczeniowych.

Wnioskodawca z zawodu jest mechanikiem. Od 1 lipca 1978 r. do 31 października 2000 r. pracował w jednym zakładzie wC., który na przestrzeni lat ulegał przekształceniom. Początkowo nazywał sięZakładem (...)Skarbu Państwa, następnie przekształcił się w Przedsiębiorstwo(...)sp. z o.o.(...)a w końcu zakład został przejęty przez(...)sp. z o.o. wG..

Wnioskodawca w dniu 16 października 1992 r. został zatrudniony w Przedsiębiorstwie(...)sp. z o.o. wC.na stanowisku magazyniera. Z zakresu jego obowiązków wynikało, iż do jego zadań należało m.in. dbanie o odpowiedni stan magazynów pod względem porządków i czystości oraz zabezpieczenia, przyjmowanie i wydawanie koncentratu, komponentów oraz gotowych pasz w oparciu o obowiązujące dokumenty, prawidłowe składowanie, przechowywanie i zabezpieczenie składowanych towarów w magazynach, systematyczne kontrolowanie stanu jakościowego składowanego zboża w silosach i magazynach płaskich, prowadzenie na bieżąco ewidencji składowanych materiałów. W spornym okresie wnioskodawca zawarł trzy umowy o przyjęcie wspólnej odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie. Umowa z 16 października 1992 r. (wraz zZ. W.) dotyczyła odpowiedzialności materialnej za magazyn techniczny z obowiązkiem rozliczenia się oraz magazyn paliw płynnych z obowiązkiem rozliczania się, umowa z 1 stycznia 1993 r. (wraz zA. L.iF. Z.) dotyczyła odpowiedzialności materialnej za magazyn zboża, komponentów i magazyn handlowy, umowa z 1 lutego 1998 r. (wraz zA. L.) dotyczyła odpowiedzialności materialnej za mienie magazynu paliw, magazynu zboża, magazynu komponentów i magazynu handlowego, umowa z 1 lutego (wraz zK. P.) dotyczyła odpowiedzialności materialnej za mienie magazynu technicznego, magazynu środków ochrony roślin, magazynu nawozów mineralnych, magazynu opału, magazynu środków budowlanych i magazynu tytoniu.
Głównym zajęciem ubezpieczonego była praca na stanowisku magazyniera przy przyjmowaniu i wydaniu pasz i koncentratów, śród sojowych i rzepakowych, jednakże w wnioskodawca również wykonywał czynności związane wydawaniem paliwa i obsługą urządzeń je dozujących.

Dowód: akta osobowe: k. 11 akt w szczególności: umowa o pracę z 16.10.1992 r., zakres obowiązków, umowy o przyjęciu współodpowiedzialności materialnej za powierzone mienie z 16.10.1992 r., z 1.01.1993 r., z 1.02.1998 r., oświadczenie Kierownika Produkcji z 9.10.2000 r., świadectwo pracy; zeznania świadków:M. B.k. 28 akt sprawy,M. D.k. 29 akt sprawy,A. L.k. 29 akt sprawy; zeznania wnioskodawcy k. 30 w zw. z k. 27-28 akt sprawy

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach ubezpieczeniowych pozwanego organu emerytalnego oraz aktach osobowych wnioskodawcy, których prawdziwości i rzetelności nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności z urzędu.
Podstawę ustaleń stanu faktycznego stanowiły także zeznania świadków :M. B.,M. D.iA. L.współpracowników wnioskodawcy w spornym okresie, które zasługiwały na wiarę, albowiem były one jasne, spójne, rzetelne i razem z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie tworzyły zwartą i logiczną całość. Sąd w poczet materiału dowodowego zaliczył także zeznania samego wnioskodawcy, które ocenił jako wiarygodne, logiczne i zbieżne z zeznaniami świadków.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonegoZ. S.nie jest zasadne i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.

Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. zostały uregulowane w treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 nr 153 poz. 1227ze zm.), dalej: ustawa, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, tj. spełniają łącznie następujące warunki:
1) legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat - dla mężczyzn, 60 dla kobiet,
2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet na dzień 01 stycznia 1999r.,
3 )  nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa .

Stosownie do dyspozycji art. 46 w zw. z art. 32 ustęp 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wymagane jest osiągnięcie wskazanego w przepisach wykonawczych wieku, a także przepracowanie określonej ilości lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 z 1983 r. poz. 43 ze zm.), dalej: rozporządzenie,, które w § 4 wskazuje, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A (stanowiącym załącznik do rozporządzenia) nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Dodatkowo wskazać należy, iż – zgodnie z przepisem § 2 ustęp 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia – okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywanastale i w pełnym wymiarze czasu pracyobowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zgodnie z zarządzeniem nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31 marca 1988 r. (NK144-16/88) (Dziennik Urzędowy z 4.11.1988 r., nr 2, poz. 4) – Dział X poz. 10 pkt 5 załącznika do w/w rozporządzenia (prace przy wytwarzaniu mąki, kasz, płatków i śruty) - stanowiskiem, na którym wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest robotnik magazynowy i magazynier surowców paszowych.

Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ustęp 2 rozporządzenia).

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z utartą praktyką i orzecznictwem w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzemogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84), a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi. Sąd Okręgowy podkreśla, że wskazanego wyżej ograniczenia dowodowego, dotyczącego ustalania okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie stosuje się w postępowaniu odwoławczym przed okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych.Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych(Dz.U. 1985 r. nr 20 poz. 85 ze zm.), nakazująca stosowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przepisyKodeksu postępowania cywilnego(art. 1 ust. 3 wym. ustawy), nie zawiera ograniczeń dowodowych.

Bezspornym jest, iż ubezpieczony osiągnął 60-ty rok życia, na dzień złożenia wniosku udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 25 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego nie pozostawał w stosunku pracy.
Przedmiotem sporu pozostawało ustalenie, czy za czas pracy warunkach szczególnych w szczególnych warunkach może zostać uznany okresy pracy ubezpieczonego w Przedsiębiorstwie(...)sp. z o.o. wC.od 16 października 1992 r. do 31 grudnia 1998 r.

W ocenie Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz dokumentacji pozwanego dotyczącej ubezpieczonego pozwala w sposób nie budzący wątpliwości przyjąć, iż decyzja pozwanego odmawiająca ubezpieczonemu prawa do emerytury była prawidłowa.

Z. S.w okresie od 16 października 1992 r. do 31 grudnia 1998 r. wykonywał głównie czynności magazynowe przy przyjmowaniu i wydawaniu pasz, koncentratów, śród sojowych i rzepakowych. Do jego obowiązków należał załadunek pasz gotowych i ich wydawanie indywidualnym klientom, dbanie o czystość i porządek w magazynie, workowanie śruty, dowożenie do mieszalń komponentów do wyrobu pasz. Wnioskodawca również zajmował się wydawaniem paliwa na stacji(...). Ta okoliczność znajduje potwierdzenie zarówno w zeznaniach świadkaM. B., która przyznała, żeZ. S., jeśli była konieczność wydawał również paliwo, jak też w zeznaniach samego wnioskodawcy, który stwierdził, iż wydawał paliwo, jak nikogo nie było oraz że czasem przełączał paliwo na suszarnię. Powyższe znajduje potwierdzenie także w oświadczeniu Kierownika Produkcji z 9 października 2000 r., który stwierdził, iż wnioskodawca okresie zatrudnienia w Zakładzie(...)wC.(obejmującym także sporny okres) wykonywał także pracę magazyniera paliw płynnych i obsługiwał urządzenia dozorujące paliwa. Również fakt, iż wnioskodawca (wspólnie z innymi osobami) ponosił materialną odpowiedzialność za magazyn paliw płynnych może wskazywać, iż wykonywał czynności związane dystrybucją paliwa. Prace magazynowe związane z produkcją pasz nie zajmowały mu całego czasu pracy.

W świetle powyższego nie sposób bowiem przyjąć, abyZ. S.w okresie od 16 października 1992 r. do 31 grudnia 1998 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych, na stanowisku magazyniera surowców paszowych i pasz, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę, gdyż prace tę wnioskodawca łączył z pracą na innym stanowisku (magazyniera paliw płynnych).

Sąd podziela stanowisko, iż w sprawie o prawo do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, sąd winien dążyć do ustalenia charakteru pracy rzeczywiści wykonywanej, a nie opierać się jedynie na stanowisku ujętemu w dokumentacji pracowniczej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2012 r., III AUa 208/12). Wynika to z faktu, iż samo świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie przesądza jeszcze o uznaniu wykonywanej przez wnioskodawcę pracy za pracę w warunkach szczególnych. Świadectwo to bowiem nie jest dokumentem abstrakcyjnym i w związku z tym musi znajdować oparcie w dokumentacji pracowniczej, a w konsekwencji może być przez tę dokumentację weryfikowane (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2012 r., III AUa 226/12, podobnie wyrok tegoż sądu z dnia 4 kwietnia 2012 r., III AUa 249/12).
Jednakże, w ocenie Sądu, ubezpieczony, na którym (w myślart. 6 k.c.) spoczywał ciężar dowodu, nie udowodnił dostatecznie, iż pracę w warunkach szczególnych w spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Biorąc powyższe wiążące ustalenia Sądu pod uwagę, wskazać należy, iż ubezpieczony nie spełnia podstawowego kryterium (§ 2 ustęp 1 i 2 rozporządzenia), wymaganego od osób ubiegających się o świadczenie emerytalne w niższym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych – mianowicie udokumentowania i udowodnienia faktu wykonywania pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w wymiarze minimum 15 lat stale iw pełnym wymiarze czasu pracy.

Za właściwe w tym miejscu Sąd uznał przywołanie ugruntowanego poglądu orzecznictwa, zgodnie z którym przepisy przewidujące prawo do emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są przepisami szczególnymi, ich wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna, co wielokrotnie podkreślał Sąd Najwyższy (uzasadnienie wyroku SN z dnia 16 sierpnia 2005 r., I UK 378/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2006/13-14/218).

Dlatego też, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołaniaZ. S.od zaskarżonej decyzji pozwanego organu rentowego z dnia 21 grudnia 2012 r. i na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z cytowanymi wyżej przepisami orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając odwołanie ubezpieczonego.

SSO Wiesława Szulczewska