Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 29/13
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Lerman, Bolesław Kraupe, Krzysztof Eichstaedt
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 210 par. 2 kk i in.

Sygn. akt II AKa 29/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bolesław Kraupe

Sędziowie:

SA Krzysztof Eichstaedt (spr.)
SO del. Sławomir Lerman

Protokolant:

sekr. sądowy Kamila Wasielczak

przy udzialeK. G., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r.
sprawy

1

Ł. S.

oskarżonego zart. 280 §2 kk;art. 13 §1 kkw zw. zart. 280 §1 kk

2

M. A.

oskarżonego zart. 280 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kk;art. 282 kkw zw. zart. 12 kkw zw. zart. 64 §1 kk;art. 13 §1 kkw zw. zart. 280 §1 kkw zw. zart. 64 §1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora w odniesieniu do oskarżonegoŁ. S.oraz obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II K 72/12
na podstawieart. 437 §1 i 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpk

1
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.T. T.oraz adw.A. K.kwoty po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonym z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.

Sygn. akt II AKa 29/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012r. wydanym w sprawie II K 72/12 Sąd Okręgowy w Płocku uznał oskarżonychM. A.iŁ. S.za winnych popełnienia ciągu przestępstw, na które składały się dwa rozboje kwalifikowane popełnione 30 maja 2012r. oraz 16 czerwca 2012r. na szkodęS. W.z tym, iż oskarżonyM. A.działał w warunkach recydywy podstawowej (art. 64§1 k.k.). Za przypisany ciąg przestępstw sąd meriti wymierzył oskarżonemuM. A.karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuŁ. S.– przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia – karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto sąd meriti uznał obu oskarżonych za winnych popełnienia przestępstwa usiłowania rozboju na szkodęK. C.z tym, iż oskarżonyM. A.działał w warunkach recydywy podstawowej (art. 64§1 k.k.) i wymierzyłM. A.karę 4 lat pozbawienia wolności, natomiastŁ. S.– przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia – karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Niezależnie od tego sąd I instancji uznał oskarżonegoM. A.za winnego popełnienia przestępstwa wyczerpującego dyspozycjęart. 282 k.k.w zw. zart. 12 k.k.oraz w zw. zart. 64§1 k.k.i za przypisane przestępstwo orzekł wobec oskarżonego karę 2 lat pozbawienia wolności. Orzekając w przedmiocie kary łącznej sąd okręgowy wymierzył oskarżonemuM. A.6 lat pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuŁ. S.2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Apelacje od niniejszego wyroku w ustawowym terminie wnieśli prokurator oraz obrońcy obu oskarżonych.
Prokurator Rejonowy wS.zaskarżył wyrok sądu I instancji w części dotyczącej oskarżonegoŁ. S.– w zakresie dotyczącym orzeczenia o karze. Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, oskarżyciel publiczny wnosił o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku (zobacz szerzej zarzuty oraz wniosek apelacyjny k. 496-497).
Obrońca oskarżonegoM. A.zaskarżył wyrok sądu I instancji w całości na korzyść oskarżonego, podnosząc zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania. W konkluzji autor apelacji wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie:

1
co do czynu zarzuconego oskarżonemu w pkt 1 i 3 aktu oskarżenia, iż stanowią konstrukcję czynu ciągłego oraz wyeliminowanie z opisu czynu posługiwanie się nożem;

2
co do czynu zarzuconego w pkt 4 aktu oskarżenia, iż zachowanie oskarżonego wyczerpywało dyspozycjęart. 289§3 k.k.

Niezależnie od powyższych zmian obrońca oskarżonegoM. A.wnosił o uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt 2 aktu oskarżenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym w/wym. oskarżonego w całości i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania sądowi I instancji (zobacz szerzej zarzuty i wnioski apelacyjne k. 502-503).
Również obrońca oskarżonegoŁ. S.zaskarżył wyrok sądu meriti w części dotyczącej w/wym. oskarżonego, na jego korzyść. Podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż czyny przypisane oskarżonemu w pkt 1a i b wyroku należy zakwalifikować jako ciąg przestępstw zart. 280§1 k.k.i wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary, jak i również łagodniejszej łącznej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie obrońca wnosił o uchylenie wyroku sądu meriti w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (zobacz szerzej zarzuty i wnioski apelacyjne k. 488- 489).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Wniesione apelacje skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniem niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku.
Patrząc na przedmiotową sprawę poprzez pryzmat apelacji obrońców obu oskarżonych, w pierwszej kolejności odnotować należy, iż sąd meriti ustalając przebieg zdarzenia jakie miało miejsce w dniu 30 maja 2012r., zawarł ustalenie, którego treść jednoznacznie sugeruje działanie oskarżonych w wykonaniu z góry powziętego zamiaru (art. 12 k.k.). Warto bowiem przypomnieć, iż sąd meriti ustalił, iż oskarżonyA.po zabraniu pieniędzy pokrzywdzonemu polecił przygotować mu następną ratę i samemu „zameldować się” z pieniędzmi, gdyż inaczej sam go znajdzie (k. 471). Takie ustalenie wymagało szerszych rozważań sądu, zwłaszcza iż w efekcie sąd meriti co do obu rozbojów dokonanych przez oskarżonychA.iS.na szkodęS. W.nie przyjął konstrukcji przestępstwa ciągłego (art. 12 k.k.), lecz konstrukcję ciągu przestępstw (art. 91§1 k.k.), uzasadniając tę kwestię bardzo ogólnikowo, a mianowicie iż oskarżeni nie mieli z góry powziętego zamiaru, zaś zamiar popełnienia rozboju w dniu 16 czerwca 2012r. był zupełnie nowym zamiarem, nie wskazując na okoliczności, które zdaniem sądu meriti miały uzasadniać wyciągnięcie takiego wniosku (zobacz k. 475 odw.). Pobieżność uzasadnienia tej kwestii przez sąd I instancji, pozbawiła sąd apelacyjny możliwości dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy stwierdzić należy, iż sąd meriti przyjmując, iż oskarżeniM. A.iŁ. S.dopuścili się przestępstwa usiłowania rozboju na osobieK. C., wprawdzie odniósł się do kwestii dlaczego nie przyjął, iż oskarżeni nie działali z zamiarem krótkotrwałego użycia pojazdu mechanicznego na szkodęK. C.(art. 289§3 k.k.), to jednak rozważania te nie uwzględniają w sposób należyty realiów sprawy i wszystkich istotnych okoliczności, co powoduje, iż ustalenia tak dokonane mają charakter dowolny. Słusznie podnosił obrońca oskarżonegoM. A., iż przeciętny obywatel nie odróżnia zaboru w celu krótkotrwałego użycia od zaboru w celu przywłaszczenia. W tym stanie rzeczy fakt, iż sprawca zwerbalizował swoje zachowanie jako dokonanie kradzieży nie może mieć decydującego znaczenia, albowiem przy ustalaniu zamiaru jakim kierowali się sprawcy, należy brać pod uwag całokształt okoliczności sprawy. Przy ustaleniu zamiaru należało bowiem nie tylko ograniczyć się do stwierdzenia, iż oskarżeni nie próbowali zaprzeczyć, iż towarzyszył im zamiar kradzieży samochodu, chociaż jak podkreślał to sąd meriti mieli pełną swobodę wypowiedzi, to jednak żaden z oskarżonych nie podjął się argumentowania, że chcieli tylko przejechać się samochodem, by następnie porzucić pojazd (zobacz k. 473 odw.). Należało wziąć jednak także pod uwagę m. in. takie okoliczności jak: a) oskarżeni przyszli doS.pieszo i jak wynika z wyjaśnieńŁ. S.(k. 98) nie mieli przy sobie pieniędzy, a przed nimi była droga powrotna do domu, byli zmęczeni i nie chciało się im już iść; b) okoliczności zdarzenia sprzyjały zaborowi samochodu, gdyż znajdowała się w nim właścicielka z kluczykami, co eliminowało ewentualny kłopot z uruchomieniem pojazdu; c) przewód sądowy nie wykazał, aby oskarżeni po dokonaniu zaboru samochodu mieli zamiar postępować z nim jak właściciele (np. ukryć go, a potem sprzedać na części lub w całości). Nie należy także zapominać o tym, iż zgodnie z zasadą in dubio pro reo ewentualne wątpliwości przy ustalaniu stanu faktycznego, których nie można usunąć, rozstrzyga się na korzyść oskarżonych (art. 5§2 k.p.k.).
Jak wskazuje lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, sąd meriti stan faktyczny odnośnie przestępstwa wymuszenia rozbójniczego popełnionego w ramach przestępstwa ciągłego na szkodęS. W., a przypisanego oskarżonemuM. A.(art. 282 k.k.w zw. zart. 12 k.k.iart. 64§1 k.k.), ustalił w sposób bardzo pobieżny, który w żadnym wypadku nie odpowiada wymogom stawianym przez przepisart. 424 k.p.k.Dostrzec należy bowiem, iż ustalając stan faktyczny odnośnie tego czynu sąd meriti w ogóle pominął ustalenie tak istotnych okoliczności jak czas i miejsce działania sprawców. Brak jest także w stanie faktycznym dokładnego opisu sposobu działania sprawcy (zobacz uzasadnienie k. 471 odw.). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zwiera również wystarczających rozważań sądu meriti, uzasadniających przyjęcie, iż oskarżonyA.w okresie od 1 do 10 czerwca 2012r. wP.iJ., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, trzykrotnie doprowadziłS. W.do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem, które to okoliczności wynikają z opisu czynu przypisanego oskarżonemu. Wspomniane powyżej wady uzasadnienia sprawiają, iż sąd apelacyjny pozbawiony był możliwości dokonania rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się natomiast do apelacji oskarżyciela publicznego, przyznać należy rację skarżącemu, iż sąd meriti bardzo dużego znaczenia nadał okolicznościom łagodzącym, których wystąpienie po stronie oskarżonegoŁ. S.zostały stwierdzone przez sąd meriti. Dostrzec należy jednak, iż przyznanie faktów dotyczących przebiegu zdarzeń przez w/wym. oskarżonego nie było pełne (np. nie potwierdził tego, iż podczas rozbojuM. A.posługiwał się nożem). Bardzo istotną okolicznością, której w realiach niniejszej sprawy orzekając o karze wobec oskarżonegoŁ. S.należało nadać właściwe znaczenie, jest fakt, iż mimo młodego wieku był on aż trzykrotnie karany. Znamienne jest także to, iż zarzucanych w przedmiotowym postępowaniu przestępstw oskarżony miał dopuścić się w okresie próby, co niewątpliwie powinno być rozważone przez sąd meriti w kontekście ewentualnej demoralizacji oskarżonego i konieczności bardziej stanowczego oddziaływania na niego.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę sąd meriti ustrzeże się od popełnienia wskazanych w treści przedmiotowego uzasadnienia uchybień, a w przypadku złożenia wniosku o sporządzenia pisemnych motywów wyroku, stanowisko swoje uzasadni w sposób odpowiadający wymogom przepisuart. 424 k.p.k.
Na podstawie§ 14 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.), sąd apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońców z urzędu kwoty po 738 zł. wraz z podatkiem VAT, tytułem nieopłaconych kosztów związanych z obroną z urzędu udzieloną oskarżonym w postępowaniu odwoławczym.