Sąd Okręgowy w Lublinie
XI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: XI Ka 384/13
Data wyroku: 2013-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Śpiewla, Elżbieta Kowalska
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk, art. 4,7,424 kpk

Sygn. akt XI Ka 384/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Lublinie w XI Wydziale Karnym-Odwoławczym

w składzie:Przewodniczący: SSOElżbieta Daniluk – spr.
Sędziowie: SOWłodzimierz Śpiewla
SOElżbieta Kowalska

Protokolant:prot. Katarzyna Zabielska

przy udziale Prokuratora Ewy Stelmach
po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 roku
sprawyS. C.
oskarżonego zart. 190 § 1 k.k.i in.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie
z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II K 269/10

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonegoS. C.przekazuje Sądowi Rejonowemu w Łukowie do ponownego rozpoznania.

XI Ka 384/13

UZASADNIENIE
S. C.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 3 października 2007 roku wB., gm.S., woj.(...)groziłK. K.zabójstwem, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona,

tj. o przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.

II
w miejscu i czasie jak w pkt I uderzył pięścią w twarzK. K., naruszając w ten sposób jej nietykalność cielesną,

tj. o przestępstwo zart. 217 § 1 k.k.

III
w miejscu i czasie jak w pkt I groziłI. K.zabójstwem, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona,

tj. o przestępstwo zart. 190 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2013r., Sąd Rejonowy w Łukowie uniewinnił oskarżonego od zarzuconych mu czynów. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.C. G.kwotę 1343,16 złotych tytułem obrony wykonywanej z urzędu; koszty procesu przejął na rachunek Skarbu Państwa.
Z wyrokiem nie zgodził się prokurator. Zarzucając mu:

I
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

-

art. 4 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.polegającą na poczynieniu ustaleń faktycznych na podstawie dowodu z zeznań świadka, które nie zostały ujawnione w toku rozprawy głównej, oparciu poczynionych ustaleń jedynie na części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nienależytym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, a także nienależytej analizie poszczególnych dowodów i ich jednostronnej ocenie, co w szczególności znalazło wyraz w obdarzeniu walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonego i skutkowało niesłusznym uniewinnieniem go od zarzucanych mu czynów;

art. 442 § 3 k.p.k.przez zaniechanie przesłuchania świadkaR. W., którą to czynność wskazał do przeprowadzenia sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku XI Ka 936/09;

II
wadliwe, wbrew dyspozycji przepisówart. 389 – 393 k.p.k.przeprowadzenie dowodu z akt spraw sygn. IV W 539/05 i II K 387/09 Sądu Rejonowego w Łukowie w całości jako zbioru dokumentów zamiast przeprowadzenia stosownie do wskazanych wyżej przepisów dowodów z zawartych w tych aktach dokumentów lub dowodów osobowych.

Podnosząc powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora okazała się zasadna. Ma skarżący rację podnosząc, że Sąd Rejonowy dokonał jednostronnej, wybiórczej, całkowicie dowolnej, sprzecznej ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, która nie odpowiadała kryteriom wynikającym z treści wymienionych w środku odwoławczym przepisów postępowania.
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że ustalając stan faktyczny sprawy, Sąd Rejonowy oparł się na dowodach osobowych /k.501/ i wynikające z nich treści wprowadził do podstawy faktycznej wyłącznie w tej postaci, w jakiej zostały złożone podczas drugiego przewodu sądowego. Priorytetowe przy tym znaczenie nadał zeznaniomK. K., która przesłuchana na rozprawie przedstawiła przebieg zdarzenia diametralnie odmiennie od swoich dotychczasowych relacji /k. 144; k. 47-48 i k. 120 akt sprawy IIK 387/09/ zaprzeczając, by oskarżonyS. C.w dniu 3 października 2010r. groził jej, by uderzył ją w twarz, natomiast co do faktu gróźb na szkodęI. K.zasłaniając się niepamięcią. Jako motyw zmiany swoich zeznań wskazała toczące się postępowanie rozwodowe pomiędzy nią iA. K., które skłoniło ją do ujawnienia prawdy co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia, która w jej poprzednich zdarzeniach została zafałszowana wskutek „uzgodnień” pomiędzy nią i pozostałymi świadkami oskarżenia, a polegających na ustaleniu wspólnej wersji /jak należy sądzić nieprawdziwej/ co do poszczególnych elementów zachowania tychże świadków oraz oskarżonego.
W sytuacji tak rażącej odmienności pomiędzy wersją przebiegu zdarzenia prezentowaną finalnie przezK. K., a wynikającą z uprzednio składanych zeznań, oraz deklarowanej przez nią niepamięci faktu gróźb wobecI. K., Sąd Rejonowy z rażącą obraząart. 391§1 kpk, tychże wcześniejszych zeznań nie odczytał. Podkreślić, iż wskazany przepis ma charakter stanowczy, toteż nic nie zwalniało Sądu od zastosowania się do wynikającej z niego regulacji. Uchybienie to, w realiach niniejszej sprawy, niewątpliwie miało wpływ na treść wyroku zwłaszcza, że to te, ostatnio złożone zeznania posłużyły do negatywnej weryfikacji zeznań pozostałych świadków oskarżenia. Kolejnym uchybieniem ze strony Sądu meritii było i to, że zamiast wnikliwie przeanalizować całą treść składanych przezK. K.zeznań, a przede wszystkich ich ewolucję i w analizie tej uwzględnić moment zasadniczej zmiany jej twierdzeń i jej zakres ze szczególnym odniesieniem do pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów i dopiero na tej podstawie dokonać oceny tego dowodu i w oparciu o zasady logicznego myślenia wyprowadzić wniosek, które twierdzenia świadka zasługują na wiarę, a które są kłamliwe – arbitralnie i w sposób całkowicie bezkrytyczny, a przez to dowolny, poprzestał na tej, ostatecznie prezentowanej wersji. Podkreślić przy tym należy, brak jakiejkolwiek inicjatywy Sądu meritii w kierunku zweryfikowania wskazywanych przezK. K.powodów, dla których w toku wcześniejszych przesłuchań miała złożyć fałszywe zeznania, pomawiając oskarżonego o zachowania, które nie miały miejsca. Analiza protokołów rozprawy głównej wskazuje, że tenże Sąd przesłuchując świadkówA. K.iT. K.nie podjął żadnej próby wyjaśnienia, czy miało miejsce ustalanie nieprawdziwej wersji zdarzenia jeszcze przed przybyciem funkcjonariuszy Policji wezwanych na interwencję, a także faktu uderzeniaK. K.w twarz przez męża, wykorzystanego następnie do tworzenia dowodów przeciwkoS. C.. Sąd Okręgowy zauważa przy tym przy tym, że jakkolwiek konfrontacja jest czynnością procesową fakultatywną, to w realiach przedmiotowej sprawy niewątpliwie koniecznym było jej przeprowadzenie w omawianym powyżej zakresie pomiędzyK. K., aT. K.,A. K.iI. K.. Czynność ta oraz wnikliwa ocena zeznańK. K., mogłaby doprowadzić do zupełnie odmiennej oceny zeznań tego świadka – którym Sąd meritii nadał rangę priorytetową. /k. 502/.
Nie sposób przy tym zaaprobować argumentacji, przedstawionej w pisemnych motywach wyroku dla uzasadnienia tejże oceny. Nie wiadomo z jakich przyczyn, Sąd I instancji uznaje za mało prawdopodobne uderzenie w twarz i kierowanie gróźb wobec osoby w ciąży. Myli się przy tym, o ile wywodzi, że tego rodzaju zachowania nie znajdowały racjonalnego uzasadnienia wobec obecności na miejscu i agresywnej postawyA. K.iI. K., bowiem z ich zeznań oraz zeznańT. K., a także pierwotnie składanych przezK. K.wynika, że do tychże doszło zanimI. K.włączył się do zdarzenia. Zauważyć przy tym należy, iż sama obecność innych osób, co do zasady nie jest okolicznością wyłączającą tego rodzaju zachowania.
Za skuteczny uznać należy zarzut obrazyart. 7 kpkw odniesieniu do dowodów z zeznań świadkówS. G.iA. P., przy czym sąd odwoławczy dostrzega również obrazęart. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.Sąd pierwszej instancji, wskazując w części motywacyjnej swego rozstrzygnięcia dowody, na których je oparł, wskazał także na zeznania tych świadków. Na tym jednak poprzestał, nie poświęcając zeznaniom funkcjonariuszy Policji żadnej uwagi, zaś zeznaniaT. K.,A. K.iI. K.zbywając ogólnikowym, nic nie mówiącym stwierdzeniem o ich kłamliwości i absurdalności. A przecież z treściart. 424§1 pkt.2 kpkwynika jednoznacznie, że sąd z pełną stanowczością i wnikliwością winien w uzasadnieniu wyjaśnić, na których dowodach się oparł, z podaniem stosownej argumentacji. To samo dotyczy tej grupy dowodów (czy też pojedynczego dowodu), które sąd odrzucił. Brak takiego wyjaśnienia i oceny w praktyce uniemożliwia odparcie zarzutu przekroczenia przez sąd zasady swobodnej oceny dowodów (a w ślad za tym odparcie ewentualnego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych), w takiej bowiem sytuacji strona zostaje pozbawiona możliwości ustosunkowania się do argumentacji sądu, natomiast sąd odwoławczy, w razie konieczności kontroli instancyjnej, nie będzie w stanie prześledzić toku rozumowania sądu pierwszej instancji.
Wskazane uchybienia są wystarczające do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do postępowania pierwszoinstancyjnego.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości. Przesłucha oskarżonego i wszystkich świadków, prawidłowo stosując uregulowania wynikające zart. 391§1 i 3 kpktakże w zakresie ich zeznań i wyjaśnień składanych w sprawach IIK 387/09. Aktualne będą przy tym zalecenia wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w sprawie XI Ka 936/09, zaś zaleceniem podstawowym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z regułami postępowania karnego i wszechstronna, kompleksowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniająca wszystkie wymogiart. 4 i 7 kpk, która pozwoli na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych. Jeśli zajdzie konieczność sporządzenia uzasadnienia wyroku, sąd przedstawi w nim wszystkie swoje wnioski z odwołaniem się do konkretnych realiów sprawy i konkretnych argumentów.
Ubocznie Sądowi Rejonowemu należy wskazać, że protokół zawiadomienia o przestępstwie, o ile nie jest tzw. wspólnym protokołem tj. zawierającym jednocześnie zeznania przesłuchanego w charakterze świadka zawiadamiającego, o którym mowa wart. 304a kpk, może być tylko dowodem tego, kto, kiedy i o jakim czynie zawiadomił, toteż podlega odczytaniu na podstawieart. 393§2 kpk, ale nie w trybieart. 391§1 kpk.