Sąd Okręgowy w Płocku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 799/13
Data wyroku: 2013-08-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Radosław Jeznach
Słowa kluczowe: Przelew Wierzytelności
Podstawa prawna: art. 509 kc
Teza: zasądza kwotę 115.714,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 17.12.2012r. do dnia zapłaty oraz kwotę 8.022 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

Sygn. akt I C 799/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 sierpnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Płocku Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR del. Radosław Jeznach
Protokolant sądowy: Małgorzata Styrnał
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2013 r. w Płocku
sprawy z powództwa(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą wK.
przeciwkoM. R.iZ. R.
o zapłatę
zasądza odM. R.iZ. R.solidarnie na rzecz(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą wK.kwotę 115 714,31 zł (sto piętnaście tysięcy siedemset czternaście złotych trzydzieści jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 17 grudnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 8 022,00 zł (osiem tysięcy dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 799/13

UZASADNIENIE
W dniu 17 grudnia 2012 r. powód(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą wK.wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, żądając zasądzenia od pozwanychM. R.iZ. R.solidarnie kwoty 115 714,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu – w tym kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 5 400 zł. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powód będąc profesjonalnym podmiotem działającym na rynku windykacji wierzytelności masowych umową cesji z dnia 24 września 2012 r. nabył wierzytelność w stosunku do pozwanych od(...)wW.z tytułu świadczonych przez ten bank na rzecz pozwanych usług bankowych, to jest kredytu gotówkowego; wierzytelność wynika z zawartej przez pozwanych w dniu 06 lipca 2009 r. z(...)umowy kredytowej – całkowite zadłużenie z powyższego tytułu zgodnie z wyciągiem z ksiąg bankowych, uwzględniając wszelkie dokonane przez pozwanych wpłaty na dzień wniesienia powództwa wynosi 115 714,31 zł, w tym 87 951,74 zł należności głównej, 2 098,79 zł należności odsetkowej (odsetki ustawowe) naliczonej od kwoty należności głównej od następnego dnia po dacie cesji do dnia złożenia pozwu oraz 25 663,78 zł należności odsetkowej (odsetki umowne) i kosztów dodatkowych w postaci odsetek karnych i kosztów windykacji naliczonych przez cedenta zgodnie z umową kredytową do dnia cesji wierzytelności.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 08 stycznia 2013 r. w sprawie sygn. akt VI Nc-e 2156687/12 Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie orzekł, iż pozwaniM. R.iZ. R.mają solidarnie zapłacić na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z odsetkami i kosztami procesu w kwocie 5 047 zł.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 28 stycznia 2013 r. pozwani zaskarżyli nakaz w całości, zgłaszając zarzuty : braku legitymacji procesowej biernej pozwanych oraz czynnej powoda, nieudowodnienia roszczenia i przedawnienia oraz wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na ich rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwani oświadczyli, iż kwestionują fakt zawarcia umowy kredytowej z rzekomym poprzednikiem prawnym powoda; wskazali, że powód nie udowodnił ani faktu istnienia roszczenia, ani jego wysokości, ani swojej legitymacji do występowania w charakterze powoda; nadto zdaniem pozwanych roszczenie uległo przedawnieniu.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości, przekazując sprawę celem rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku.
W piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2013 r. powód podtrzymał stanowisko w sprawie. Podniósł, iż na mocy postanowień umowy kredytowej w razie wystąpienia zaległości w spłacie dwóch kolejnych rat za co najmniej dwa okresy płatności,(...) SAmógł wypowiedzieć umowę w części dotyczącej spłaty kredytu (§ 16 ust. 1 pkt 1 umowy z dnia 06 lipca 2009 r.) – wypowiedzenie warunków spłaty skutkowało postawieniem całego zadłużenia w stan wymagalności, co prowadziło do uznania istniejącego zadłużenia za przeterminowane (§ 18 umowy); kredytobiorcy na podstawie umowy przyjęli na siebie zobowiązanie do ponoszenia kosztów związanych z podejmowanymi przez bank działaniami zmierzającymi do odzyskania należności z tytułu zadłużenia przeterminowanego i wymagalnego, tj. w szczególności kosztów wezwań do zapłaty – monitu określonego w taryfie opłat – oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego (§ 12 ust. 4 umowy). Stosownie do postanowień umowy, od kwot stanowiących zadłużenie przeterminowane i wymagalne, za każdy dzień opóźnienia w spłacie kredytu bank był uprawniony do naliczania i pobierania odsetek według zmiennej stopy procentowej obowiązującej w(...)w okresie utrzymywania się zaległości w spłacie kredytu, dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych po upływie terminu wypowiedzenia w stan natychmiastowej wykonalności (§ 12 umowy). Wskutek umowy cesji z dnia 24 września 2012 r. powód wstąpił w prawa pierwotnego wierzyciela, co uzasadnia jego legitymację procesową. Pismami z dnia 14 i 19 listopada 2012 r.(...)powiadomił pozwanych o przeniesieniu przysługującej mu wierzytelności na rzecz(...)(...)ze skutkiem na dzień 11 października 2012 r. Powód podkreślił, iż naliczył należność odsetkową od dnia cesji według stopy odsetek ustawowych, pomimo uprawnienia do zastosowania odsetek umownych. Powód podkreślił, iż wierzyciel pierwotny wystawił bankowy tytuł egzekucyjny przeciwko pozwanym i uzyskał klauzulę wykonalności, jednak nie będąc instytucją bankową(...)(...)nie może posłużyć się takim tytułem wykonawczym – stąd konieczne było wystąpienie z odrębnym powództwem przeciwkoM.iZ. R.. Powód wskazał, iż nabyta wierzytelność została zindywidualizowana poprzez uwzględnienie jej w wyciągu z listy nabytych wierzytelności zapisanej na elektronicznym nośniku danych. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia powód podniósł, iż termin przedawnienia roszczeń wynikających z kredytu bankowego wynosi 3 lata od daty powstania wymagalności roszczenia; w sytuacji niedotrzymania przez kredytobiorców warunków udzielenia kredytu lub w przypadku gdy kredyt nie jest spłacany, bank może wypowiedzieć zawartą umowę kredytową – w takim wypadku całość niespłaconego kredytu staje się wymagalna, a pozostałe do spłaty raty, stają się natychmiast wymagalne; niezależnie od powyższego, termin przedawnienia roszczenia w stosunku do pozwanych został przerwany wskutek złożenia przez wierzyciela pierwotnego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu (klauzulę nadano postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r.). Solidarna odpowiedzialność pozwanych wynika z treści § 26 umowy kredytowej.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
W związku z wnioskami z dnia 06 lipca 2009 r. (k. 58-63),(...) SAtego samego dnia zawarł umowę kredytu gotówkowego konsumenckiegoP.nr(...)zeZ. R.iM. R.– udzielając kredytu na cele konsumpcyjne w kwocie 108 000 zł na okres do dnia 06 lipca 2015 r.; kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, której wysokość miała być ustalana jako suma stawki referencyjnej i stałej marży. Bank zastrzegł prawo naliczania odsetek od niespłaconych w całości lub części rat kredytu w terminach określonych w planie spłaty – według zmiennej stopy procentowej obowiązującej w(...)w okresie utrzymywania się zaległości (§ 12 umowy) oraz prawo wypowiedzenia umowy w przypadku wystąpienia zaległości w spłacie dwóch kolejnych rat kredytu, za co najmniej dwa okresy płatności (§ 16 umowy); w § 18 umowy przewidziano, iż w następnym dniu po upływie ostatniego dnia trzydziestodniowego terminu wypowiedzenia, całe zadłużenie z tytułu udzielonego kredytu wraz z odsetkami i należnymi opłatami, staje się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym – pobiera się od niego odsetki według stopy określonej w § 12 umowy; kredytobiorca w przypadku podjęcia przez Bank działań zmierzających do odzyskania należności, ponosić miał koszty wezwań do zapłaty w wysokości określonej Taryfą a także koszty postępowania sądowego i egzekucyjnego (umowa k. 70-72). Kredyt uruchomiono w dniu 06 lipca 2009 r. (potwierdzenie k. 91).
Pismem z dnia 14 września 2010 r.Z. R.iM. R.zwrócili się do(...)o pomoc w regulowaniu zaciągniętych kredytów gotówkowych w związku z „chwilowym problemem finansowym” (pismo k. 92); w piśmie z dnia 22 października 2010 r. wnieśli o zawieszenie dwóch rat kredytowych m. in. w zakresieumowy nr (...)(k. 93) – wniosek został uwzględniony i sporządzono w dniu 22 października 2010 r. aneks do w/w umowy na mocy którego zawieszono raty za listopad i grudzień 2010 r.; w związku ze sporządzeniem aneksu pobrano prowizję (aneks nr (...)do umowy k. 94). Pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. kredytobiorcy wnieśli o zawieszenie dwóch rat kredytu m. in. w zakresieumowy nr (...)(k. 100) – wniosek został uwzględniony i sporządzono w dniu 16 grudnia 2010 r. aneks do w/w umowy na mocy którego zawieszono raty za styczeń i luty 2011 r.; w związku ze sporządzeniem aneksu pobrano prowizję (aneks nr (...)do umowy k. 101).
Pismami z dnia 09 sierpnia 2011 r.(...)wezwałM. R.iZ. R.do zapłaty zaległych rat kredytu wynikających zumowy nr (...)w kwocie 4 234,21 zł, zaległych odsetek i opłat w kwocie 1 941,49 zł oraz odsetek za nieterminową spłatę w kwocie 82,51 zł; w piśmie wskazano, iż zadłużenie na dzień 08 sierpnia 2011 r. wynosiło 91 388,01 zł, w tym 87 951,74 zł należność główna, 3 353,76 zł odsetki i opłaty bankowe oraz 82,51 zł odsetki za nieterminową spłatę – na wypadek braku wpłaty całej kwoty zaległych rat kredytu w terminie 7 dni, Bank wypowiedział umowę kredytową w zakresie warunków spłaty, co oznaczało obowiązek spłaty całej kwoty zadłużenia w terminie wypowiedzenia (pisma k. 105 i 108); wezwania doręczono w dniu 19 sierpnia 2011 r. (k. 107 i 110).
Pismem z dnia 16 września 2011 r.M. R.zwróciła się o podpisanie ugody obejmującej spłatę m. in. należności z kredytu nr(...)(pismo k. 112) – Bank nie wyraził zgody na restrukturyzację wierzytelności na zaproponowanych przez kredytobiorcę warunkach (pismo z dnia 28.11.2011 k. 113). Podanie o restrukturyzację wierzytelnościM. R.ponowiła w dniu 19 grudnia 2011 r. (k. 114) – Bank odmówił restrukturyzacji wierzytelności informując o podjęciu działań zmierzających do odzyskania należności w drodze postępowań egzekucyjnych (pismo z 23.04.2012 k. 123).
W dniu 14 maja 2012 r.(...) SAwystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr(...)stwierdzając, iż na dzień sporządzenia tytułu w księgach bankowych figuruje wymagalne zadłużenie wobec dłużników solidarnychM. R.iZ. R.z tytułu kredytu –umowa nr (...)z dnia 06 lipca 2009 r.; zgodnie z treścią bankowego tytułu egzekucyjnego na wymagalne zadłużenie składały się : należność główna 87 951,74 zł, odsetki umowne do dnia 13 maja 2012 r. 16 675,22 zł i koszty 152,66 zł – tytułem objęto również dalsze odsetki od należności głównej według zmiennej stopy procentowej wynikającej z uchwały Zarządu(...)właściwej dla kredytów przeterminowanych i postawionych po upływie wypowiedzenia w stan natychmiastowej wykonalności (każdorazowo czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP) (bte k. 124). Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt I Co 2124/12, Sąd Rejonowy w Płocku nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr(...)z dnia 14 maja 2012 r. wystawionemu przez(...) SAwobec dłużników solidarnychM. R.iZ. R.(postanowienie k. 125). Według stanu na dzień 21 września 2012 r. wymagalna wierzytelność z tytułu kredytu nr(...)wynosiła : 87 951,74 zł należność główna, 24 459,20 zł odsetki umowne, 30 zł koszty (wyciąg z ksiąg bankowych nr S/2.(...)k. 127).
W dniu 24 września 2012 r.(...)Kasa OszczędnościowaBank (...) Spółka AkcyjnawW.zawarła z(...)Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą wK.umowę sprzedaży wierzytelności w związku z wygraniem przez nabywcę przetargu na sprzedaż części portfela wierzytelności Banku wobec dłużników będących osobami fizycznymi z tytułu między innymi kredytów i pożyczek gotówkowych (umowa k. 43-56); umową objęta została między innymi wierzytelność Banku w stosunku doM.iZ. R.(wyciąg z listy dłużników zapisanej na stanowiącej załącznik do umowy cesji płycie CD k. 57).
Pismami z dnia 14 i 19 listopada 2012 r.(...)powiadomiłZ. R.iM. R.o dokonaniu cesji wierzytelności z tytułu kredytu gotówkowego ((...)) na rzecz(...)(...)wK.(k. 34 i 35).

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie znajdujących się w aktach sprawy a wskazanych wyżej dokumentów. Dokumenty przedstawione przez powoda nie były kwestionowane przez pozwanych – stanowią wiarygodny i pełnoprawny materiał dowodowy. Odnosząc się do wartości dowodowej przedstawionych dokumentów – w tym bankowego tytułu egzekucyjnego i wyciągu z ksiąg bankowych stwierdzić należy, iż są to dokumenty prywatne – a zatem zgodnie zart. 245 kpcstanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Zgodnie zart. 95 ust. 1 ustawy Prawo bankowe(Dz. U. z 2012 r., poz. 1376, j.t.) księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku (…), mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych – nie odnosi się to jednak do podmiotów będących konsumentami (por. wyrok TK z 15.03.2011, P 7/09, OTK-A 2011/2/12); na marginesie jedynie zauważyć należy, iż zgodnie z aktualnym stanem prawnym urzędowa moc prawna dokumentów bankowych nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym (art. 95 ust. 1a Prawa bankowego). Niezależnie jednak od charakteru przedstawionych dokumentów, zdaniem Sądu dopuszczalne jest poczynienie ustaleń na ich podstawie odnośnie istnienia i wysokości należności przysługującej nabywcy wierzytelności. Dokument prywatny stanowi pełnoprawny środek dowodowy, który sąd orzekający może uznać za podstawę swoich ustaleń faktycznych, a następnie wyrokowania; moc dowodowa dokumentu prywatnego jest jednak słabsza aniżeli moc dowodowa dokumentu urzędowego, ponieważ dokumenty prywatne nie korzystają z domniemania, iż ich treść jest zgodna ze stanem rzeczywistym. Nie przeszkadza to jednak w tym, aby sąd orzekający w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 233 kpc) uznał treść dokumentu prywatnego za zgodną z rzeczywistym stanem rzeczy (takK. K.w komentarzu doart. 245 kpczamieszczonym w Systemie(...)Prawnej LEX). Całokształt okoliczności faktycznych potwierdza, iż treść przedstawionych przez powoda dokumentów prywatnych jest zgodna z rzeczywistością – przede wszystkich konstatacja ta jest uprawniona w świetle faktycznego uznania przez dłużników roszczenia dokonanego pismami, w którychM. R.zwracała się o dokonanie restrukturyzacji zaciągniętych kredytów (w tym będącego podstawą roszczeń w sprawie niniejszej), nie kwestionując w żaden sposób wysokości zobowiązania szczegółowo wykazanej w pismach wzywających do zapłaty i wypowiadających umowę. Pozwani nie przedstawili dowodów, iż po wypowiedzeniu umowy uregulowali w jakimkolwiek zakresie należność wynikającą z wezwań do zapłaty (ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na nich, albowiem to strona pozwana z faktu uregulowania świadczenia wywodzi skutek prawny w postaci wygaśnięcia zobowiązania). Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wysokości dochodzonego roszczenia – kwota należności głównej odpowiada kwocie wskazanej w wezwaniach do zapłaty, wyciągu z ksiąg bankowych i bankowym tytule egzekucyjnym; powód w sposób zgodny z postanowieniami umowy kredytowej ustalił wysokość należności odsetkowej oraz podlegających uiszczeniu przez kredytobiorców kosztów.

Sąd zważył, co następuje :
Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w całości.
Jak wskazano wyżej, fakt istnienia i wymagalności oraz wysokości roszczenia został zdaniem Sądu udowodniony przez stronę powodową – jednocześnie zarzuty podniesione w sprzeciwie a dotyczące braku legitymacji czynnej i biernej oraz przedawnienia nie zasługiwały na uwzględnienie jako nietrafne. Wobec niewykonania przez pozwanych zobowiązania wynikającego z zawartej umowy kredytowej, należało zasądzić na rzecz cesjonariusza przysługujące mu w związku z przelewem wierzytelności świadczenie pieniężne należne od kredytobiorców.
Zgodnie zart. 509 §§ 1 i 2 kcwierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania – wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki; w szczególności bank zgodnie zart. 92a ust. 1 pkt 1) Prawa bankowegomoże zawrzeć umowę przelewu wierzytelności z funduszem sekurytyzacyjnym. Nie budzi wątpliwości, iż wierzytelność(...) SAzostała skutecznie zbyta na rzecz powoda, który w tym zakresie stał się następcą prawnym cedenta (sukcesja syngularna), a co za tym idzie podmiotem uprawnionym do dochodzenia spełnienia świadczenia pieniężnego na swoją rzecz. Legitymacja procesowa jest przesłanką jurysdykcyjną i jako taka jest przesłanką zasadności powództwa – brak legitymacji procesowej stanowi przyczynę oddalenia powództwa. Legitymacja procesowa przysługuje podmiotowi, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu lub nieistnieniu normy prawnej indywidualno-konkretnej przytoczonej w pozwie; przypadki braku legitymacji procesowej w przytoczonym jej rozumieniu mają charakter zupełnie wyjątkowy – pozwani zgłaszając zarzut braku legitymacji czynnej i biernej w istocie wskazują na brak „legitymacji do sprawy”, podnosząc, iż przytoczona w pozwie norma prawna indywidualno-konkretna stron procesu nie dotyczy, co sprowadza się do zanegowania wystąpienia materialnej przesłanki zasadności powództwa. Wobec wykazania, iż doszło do skutecznego przeniesienia wierzytelności(...)w stosunku do pozwanych na rzecz powoda stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej powód w sposób właściwy wskazał strony przytoczonej w pozwie normy indywidualno-konkretnej – istnieje zatem w sprawie niniejszej zarówno legitymacja stron w rozumieniu procesowym, jak i materialnym (legitimatio ad causa).
Zgodnie zart. 118 kctermin przedawnienia roszczeń wynikających z czynności podejmowanych w związku z działalnością bankową co do zasady wynosi trzy lata – od dnia wymagalności roszczenia. Wierzytelność pieniężna w stosunku do pozwanych stała się wymagalna z upływem okresu wypowiedzenia umowy kredytu – to jest we wrześniu 2011 r. Termin przedawnienia roszczeń nie upłynął zatem do chwili obecnej nie mówiąc już o tym, że został przerwany wskutek złożenia przez(...)wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu z uwagi na wymagalność roszczeń pozwanych.
Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji wyroku, o kosztach procesu rozstrzygając zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik na podstawieart. 98 kpc– na koszty te składa się opłata od pozwu (1 447 zł), opłata od zażalenia z dnia 24 maja 2013 r. (1 158 zł) wynagrodzenie pełnomocnika (3 600 zł – stawka minimalna zgodnie z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych […] Dz. U. z 2013 r., poz. 490, oraz 1 800 zł za postępowanie zażaleniowe) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

SSR del. Radosław Jeznach

Zarządzenie : odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pozwanejM. R..