Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
VIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VIII C 513/12
Data wyroku: 2013-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Wiśniewski
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 103, art. 410 k.c.

Sygn. akt VIII C 513/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, Wydział VIII Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Paweł Wiśniewski
Protokolant: Anna Hrydziuszko
po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwaŁ. M.
przeciwkoP. L.
o zapłatę
oddala powództwo.

UZASADNIENIE
PowódŁ. M.wniósł o zasądzenie od pozwanegoP. L.kwoty 26.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 września 2011 r. do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje żądanie, podał, że w dniu 7 lutego 2011 r. zawarł z pozwanym umowę sprzedaży, której przedmiotem był używany samochódR. (...), przy czym w imieniu powoda działał jego pełnomocnik –J. Z.. Powód wyjaśnił, żeJ. Z.zaproponował mu pomoc przy skorzystaniu z usług prowadzonego przez pozwanego autokomisu, zajmującego się sprzedaży samochodów z licytacji(...) Funduszu (...). Po przeglądnięciu strony internetowej(...) Funduszu (...)z ofertami sprzedaży samochodów powód wybrał wymieniony wyżej samochód, a w dniu 2 lipca 2011 r. przelał na rachunek bankowy pozwanego kwotę 29.000 zł na poczet ceny. Po dokonaniu powyższej wpłatyJ. Z.poinformował powoda, że samochód zostanie mu dostarczony w ciągu 7 dni, ale powód do tej pory nie otrzymał samochodu. Kierowane przez powoda wezwania do wydania mu zakupionego pojazdu były bezskuteczne, a zwrócona została mu jedynie kwota 3.000 zł. Pismem z dnia 1 września 2011 r. powód odstąpił od umowy sprzedaży, domagając się zwrotu ceny. W związku ze skutecznym odstąpieniem od umowy, wnosząc powództwo, powód domagał się zatem zwrotu spełnionego przez niego świadczenia.
W odpowiedzi na pozew pozwany zaprzeczył, aby zawierał z powodem umowę sprzedaży. Pieniądze, które powód przelał na jego rachunek bankowy zostały zaś przekazaneK. K. (1), który dokonał zapłaty za samochódR. (...), którym powód był zainteresowany.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W 2011 roku powódŁ. M.postanowił nabyć samochód.
Gdy rozmawiał na ten temat zJ. Z., wykonującym dla niego roboty budowlane, ten poinformował go, że w nabyciu samochodu może pomóc powodowi jego znajomyA. L.(brat pozwanegoP. L.).
W tym celu powód pojechał zJ. Z.doW.obejrzeć samochody oferowane przez(...) Fundusz (...). Powód wybrał samochód markiR. (...), którym był zainteresowany.
(dowód: - zeznania świadkaA. M., k. 41-42,
- zeznania świadkaJ. Z., k. 42-43,
- przesłuchanie powoda, k. 72-73.)

A. L.miał zdobyć wybrany przez powoda samochód za pośrednictwemR. Ł., który kupował samochody bezpośrednio od(...) Funduszu (...). Cena za samochód miała zostać zapłaconaR. Ł.na rachunek bankowy prowadzony na rzeczR. K..
(dowód: - częściowo zeznania świadkaJ. Z., k. 42-43,
- zeznania świadkaA. L., k. 63.)

J. Z.poinformował powoda, że cena za samochód wynosi 29.000 zł i w celu dokonania zapłaty podał powodowi numer rachunku bankowego pozwanego.
(dowód: - zeznania świadkaA. L., k. 63,
- przesłuchanie powoda, k. 72-73.)

W dniu 7 lutego 2011 r. powód przelał na rachunek bankowy pozwanego kwotę 29.000 zł.
(dowód: potwierdzenie przelewu, k. 19.)

A. L.zadzwonił do pozwanego, informując go o dokonanym przez powoda przelewie na jego rachunek bankowy i zapytał go czy ma możliwość bezzwłocznego przekazania wskazanej sumy na rachunek bankowy prowadzony na rzeczR. K..
(dowód: - zeznania świadkaA. L., k. 63.)

Pozwany nie mógł jednak dokonać przelewu, albowiem nie było go wówczas w domu.
(dowód: przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.)

Tego samego dnia znajomyA. K.K.na jego prośbę przelał na rachunek bankowyR. K.kwotę 26.000 zł.
(dowód: - wydruk operacji na rachunku bankowymK. K. (1), k. 32,
- zeznania świadkaK. K. (1), k. 43,
- zeznania świadkaA. L., k. 63.)

Pozwany przekazał zaś bratu całą sumę przelaną na jego rachunek przez powoda.
(dowód: przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.)

Następnego dnia córkaA. I.L.przelała na rachunek bankowyK. K. (1)kwotę 26.000 zł.
(dowód: - wydruk operacji na rachunku bankowymK. K. (1), k. 32,
- zeznania świadkaK. K. (1), k. 43,
- zeznania świadkaA. L., k. 63.)

Pomimo rozmów prowadzonych przez powoda zA. L., samochódR. (...)nie został mu wydany, a z wpłaconej sumy 29.000 zł zwrócona została mu jedynie kwota 3.000 zł.
(bezsporne)

Pismem – doręczonym w dniu 7 września 2011 r. – powód oświadczył pozwanemu, że odstępuje od umowy sprzedaży samochoduR. (...). Wezwał również pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 55.000 zł tytułem zwrotu zadatku w podwójnej wysokości, pomniejszonej o zwróconą kwotę 3.000 zł.
(dowód: - oświadczenie powoda z 1 września 2011 r., k. 16,
- potwierdzenie odbioru, k. 17.)

W spornym okresie pozwany miał własną działalność gospodarczą. Prowadził kawiarnię oraz zajmował się handlem samochodami.
Brat pozwanego –A. L.nie był przez niego zatrudniony, a pozwany nie udzielił bratu pełnomocnictwa do zawierania w jego imieniu umów.
(dowód: - zeznania świadkaA. L., k. 63,
- przesłuchanie pozwanego, k. 73-74.)

Przed rozpoczęciem niniejszego procesu powód i pozwany ani razu się nie spotkali, ani nie rozmawiali ze sobą telefonicznie bądź w inny sposób.
(dowód: przesłuchanie stron, k. 72-74.)

Oddaleniu podlegały wnioski o dopuszczenie dowodów z zawiadomień o przestępstwie i notatki urzędowej, albowiem dotyczyły okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia (art. 227 k.p.c.).
Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek o dopuszczenie dowodów z protokołów przesłuchań świadków w postępowaniu karnym, albowiem ich przeprowadzenie byłoby sprzeczne z obowiązującą w procesie cywilnym zasadą bezpośredniości postępowania dowodowego (art. 235 § 1 k.p.c.).

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Z dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych wynika, że strony procesu nie zawarły umowy sprzedaży, o której mowa wart. 535 k.c., ani żadnej innej umowy cywilnoprawnej (np. umowy komisu) dotyczącej samochoduR. (...). Nie można bowiem przyjąć, aby pozwany kiedykolwiek, nawet w sposób dorozumiany, złożył oświadczenie woli o zawarciu umowy z powodem. NatomiastJ. Z.oraz brat pozwanego –A. L., z którymi powód kontaktował się w sprawie nabycia opisanego samochodu, nie byli umocowani do podejmowania czynności prawnych w imieniu pozwanego. Ewentualna umowa zawarta przez nich, mimo braku umocowania do działania w imieniu pozwanego, nie stała się również ważna na skutek jej potwierdzenia przez pozwanego (art. 103 § 1 k.c.).
Przelanie na rachunek bankowy pozwanego kwoty 29.000 zł stanowiło zatem świadczenie nienależne, albowiem powód nie był zobowiązany do jego spełnienia względem pozwanego (art. 410 § 2 k.c.). Pozwany, otrzymując od powoda świadczenie nienależne był co do zasady zobowiązany do jego zwrotu (art. 405w zw. zart. 410 § 1 k.c.), ale spoczywający na nim obowiązek zwrotu świadczenia wygasł, gdy utracił on uzyskaną korzyść w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, a wyzbywając się tej korzyści nie musiał liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu (art. 409w zw. zart. 410 § 1 k.c.). Przekazując całą otrzymaną od powoda sumę swojemu bratu, pozwany nie miał bowiem wiedzy o czynnościach dokonywanych między powodem i swoim bratem, a w szczególności nie były mu znane żadne ustalenia związane z nabyciem samochodu przez powoda. Skoro zaś z przedstawionych przez obie strony procesu twierdzeń i dowodów nie wynika, aby wcześniej zdarzały się sytuacje, w których brat pozwanego pośredniczył przy transakcjach nabycia samochodu przez osoby trzecie, wskazując, że działa w imieniu pozwanego, bądź nawet podając się za niego, to pozwany mógł przypuszczać, iż powód przelał środki na jego rachunek bankowy jedynie omyłkowo, a faktycznie były one przeznaczone dla jego brata. W takiej sytuacji nie można pozwanemu zarzucić, że nie dochował należytej staranności, albowiem działał w zaufaniu do bliskiej mu osoby.
Brak jest zaś innej podstawy prawnej, która mogłoby rodzić po stronie pozwanego obowiązek zwrotu kwoty objętej powództwem. To osoba, która zawiera umowę w cudzym imieniu, nie mając umocowania lub przekraczając jego zakres, jest bowiem obowiązana do zwrotu tego co otrzymała od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania lub o przekroczeniu jego zakresu (art. 103 § 3 k.c.).
Mając na względzie powyższe, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.