Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 1050/13
Data wyroku: 2013-08-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Beczek
Słowa kluczowe: Nierozpoznanie Istoty Sprawy
Podstawa prawna: art. 386 § 4 k.p.c.
Teza: „ … powód dochodził, roszczenia od pozwanych wskazując, ze stały się najemcami lokalu, w trybie art. 30 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr., póz. 266 ze zm.) oraz że stale w nim zamieszkiwały z …, a tym samym, że są solidarnie odpowiedzialne za zapłatę czynszu stosownie do art. 669 k.c. Żadna z tych podstaw nie została wyjaśniona w sposób uzasadniający uwzględnieniem powództwa co oznacza, że wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Podkreślić bowiem należy, że co prawda skarżące nie kwestionowały faktu zamieszkiwania razem z matką w przedmiotowym lokalu przez okres 10 lat przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr., póz. 266 ze zm.) to jednak sama ta przesłana nie przesądza jeszcze o nabyciu przez nie prawa najmu, gdyż Sąd nie wyjaśnił jaki był charakter ich zamieszkiwania w tym lokalu.”

Sygn. aktV Ca 1050/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 sierpnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Waldemar Beczek

Protokolant:

sekr. sądowy Agnieszka Godziebiewska

po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)SA wW.
przeciwkoP. L.iK. O.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Rejonowego(...)wW.

z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt II C 50/12

orzeka:
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu(...)wW.pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.
Sygn. akt V Ca 1050/13

UZASADNIENIE
Powód(...)Spółka Akcyjna z siedzibą wW.wniósł o zasądzenie odG. G. (1),P. L.iK. O.solidarnie kwoty 9292 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwot i dat szczegółowo opisanych w pozwie oraz o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. pozwanaG. G. (1)oświadczyła, że uznaje powództwo, zaś pozwaneP. L.iK. O.nie stawiły się na wyznaczony termin i nie zajęły stanowiska w sprawie.
W tym samym dniu Sąd Rejonowy wydał w sprawie wyrok, zaoczny w stosunku doP. L.iK. O., w którym zasądził solidarnie od pozwanych kwotę 9.292 zł wraz z należnym odsetkami ustawowymi zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie.
Od tego wyrokuG. G. (1)wniosła apelację a pozostałe pozwane sprzeciw.

      Wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r. wydanym sprawie II C 50/12 Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wyrok zaoczny z dnia 14 lipca 2011 r. w sprawie II Cupr 912/10 wydany w stosunku doP. L.iK. O.

Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia i rozważania:
(...)Spółka Akcyjna z siedzibą wW.jest obecnie właścicielem budynku położonego przyul. (...)wW.. Właścicielem tej nieruchomości był do dnia 10 sierpnia 2009 r.M. O..
W skład ww. nieruchomości wchodziłlokal mieszkalny nr (...), który był zajmowany przezG. G. (1),P. L.iK. O.od lat 80- tych i był przez nie użytkowany na podstawie stosunku najmu, w który pozwane wstąpiły z mocy prawa na mocyart. 30 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 r. Nr., póz. 266 ze zm.)

M. O.zbywającą przedmiotową nieruchomość zawarł z(...)Spółką Akcyjną z siedzibą wW.umowę przelewu wierzytelności w kwocie 6.594,32 zł jaka przysługiwała mu wobec pozwanych z tytułu czynszu najmu za zajmowany przez nielokal mieszkalny nr (...)za okres od dnia l kwietnia 2008 r. do dnia 10 sierpnia 2009 r. Wysokość czynszu najmu z tytułu korzystania z lokalu wynosiła 404 zł.
W okresie od kwietnia do września 2008 r. oraz w okresie od lipca 2009 r. do listopada 2010 r. pozwane nie uiszczały czynszu na rzecz powoda.
Sąd Rejonowy stwierdził, iż powyższy stan faktyczny ustalił na podstawie kopii dokumentów, których autentyczności i treści strony procesu nie zakwestionowały oraz twierdzeń stron.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w stosunku do wszystkich pozwanych.
Sąd stwierdził, iż powód domagał się odG. G. (1),P. L.iK. O.zapłaty czynszu najmu w kwocie 9.292,00 zł za okres od kwietnia do września 2008 r. oraz w okresie od lipca 2009 r. do listopada 2010 r. za zajmowanylokal mieszkalny nr (...)znajdujący się w budynku położonym na nieruchomości przyul. (...)wW., podkreślając, że pozwane zamieszkiwały w tym lokalu od lat 80-tych bez zawarcia umowy najmu, jednakże w stosunek najmu wstąpiły z mocy prawa- na mocyart. 30 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 Nr 31, póz. 266 ze zm.).
Wskazując na ten przepis Sąd Rejonowy ustalił, iżG. G. (1),P. L.iK. O.są najemcami przedmiotowego lokalu, gdyż zamieszkiwały one w tym lokalu bez tytułu prawnego przed 10 lipca 1991 r. w wymaganym przez przepis okresie co najmniej 10 lat a po wejściu w życieustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 Nr 31, póz. 266 ze zm.). właściciel lokalu nie wniósł w ciągu 12 miesięcy pozwu o ich eksmisję co skutkowało nawiązaniem stosunku najmu z mocy samego prawa iart. 669 § 1 k.c.
Sąd Rejonowy podkreślił, iż zgodnie zart. 659 § l k.c., przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz w terminie umówionym.
Sad meriti zauważył, iż zarówno pozwanaP. L., jak iK. O.odnosząc się do dochodzonego przez powódkę roszczenia nie kwestionowały podnoszonych przez powódkę okoliczności, na skutek których powódka stała się właścicielem nieruchomości położonej przyul. (...)wW., na której znajduje się zajmowany przez pozwanelokal mieszkalny nr (...). Pozwane nie kwestionowały również faktu, iż z mocy prawa wstąpiły w stosunek najmu przedmiotowego lokalu oraz wysokości dochodzonych przez powoda należności czynszowych za okres od kwietnia do września 2008 r. oraz w okresie od lipca 2009 r. do listopada 2010 r., ani okoliczności, iż powód nabył w drodze cesji odM. O.wierzytelność w kwocie w kwocie 6.594,32.
Sąd Rejonowy podkreślił, iż pozwane wskazywały jedynie, że nie zamieszkiwały w ww. lokalu w okresie, którego dotyczy dochodzone pozwem roszczenie.
W ocenie Sądu Rejonowego stanowisko pozwanychP. L.iK. O.było jednak w sprzeczności z materiałem dowodowym przedstawionym przez powoda. Nadto Sąd dodał, iż fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w spornym okresie został potwierdzony również przezK. O.protokołem sporządzonym w postępowania, w którym pozwana ta zeznała, że zamieszkuje pod wskazanym adresem wraz matką i siostrą.
Sąd I instancji zwrócił również uwagę, że gdyby nawet przyjąć, iż pozwane nie zamieszkiwały w lokaju nr(...)przyul. (...)wW.w okresie, którego dotyczy dochodzone pozwem roszczenie to okoliczność ta pozostawała by bez znaczenia dla rozstrzygnięcia albowiem z mocy prawa pozwane stały się najemcami lokalu a żadna z nich nie wypowiedziała łączącej stron umowy najmu wobec czego były one stronami stosunku najmu i miały obowiązek opłacać należny czynsz, niezależnie od tego czy i jak często z niego korzystały.  Sąd uznał również w oparciu oart. 481 kc.za zasadne roszczenie powoda w części, w której domagał się zapłaty odsetek ustawowych od dochodzonej należności liczonych od kwoty należności głównej w wysokości 9.292 zł.
O kosztach Sąd Rejonowy orzekł na podst.art. 98 § 1 i 3 kpc.
Apelację od powyższego wyroku Sądu Rejonowego złożyły pozwaneP. L.orazK. O..
P. L.wyrok zaskarżyła w całości zarzucając mu:
- naruszenie prawa materialnegoart. 688 
1
          § 1 i 2 kc,art. 669 kc.,353 § 1 kc., iart. 5 kc;
- błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyrokowania
- rażące naruszenieart. 227 kpc. poprzez brak wezwania na sprawę oraz przesłuchania wskazanych przez pozwaną świadków na okoliczności powołane w treści sprzeciwu jak również brak wzięcia pod uwagę załączonych materiałów dowodowych wskazujących, iż pozwana nie zamieszkuje od marca 2008 roku poda dresem(...)nr(...)wW..
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, ewentualnie o uchylenie ww. wyroku i przekazanie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
K. O.również zaskarżyła powyższy wyrok w całości i zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, który miał istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia
tj:

    -art. 379 pkt 3 kpcw zw. z 199par.1 pkt 2 kpcwyrażającym się w tym, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka nieważności postępowania winna skutkować odrzuceniem pozwu, ponieważ w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym(...)sygn. akt IIC 5/12 poprzednik prawny powoda pozwem z dnia 22 czerwca 2009 roku domagał się zasądzenia od pozwanej określonej kwoty pieniężnej tytułem nieuiszczonego czynszu zalokal mieszkalny nr (...)położony wW.przyul. (...)za okres od października 2008 roku do czerwca 2009 roku; w rozpoznanej sprawie powód pozwem z dnia 22 listopada 2010 roku (data prezentaty biura podawczego) domaga się od pozwanej zapłaty z tytułu nieuiszczonego czynszu za powyżej wskazany lokal za okres od kwietnia 2008 roku do listopada 2010 roku,

-art. 187 par. 1 pkt 1 kpcwyrażającym się w tym, że powód nie określił w pozwie ani w dalszych pismach procesowych za jaki okres czasu domaga się zapłaty z tytułu nieuiszczenia czynszu za mieszkanie, w uzasadnieniu pozwu powód wskazuje na stan zadłużenia pozwanej na dzień 31 lipca 2010 roku, lecz do pozwu nie został dołączony dokument mający stwierdzać owe zadłużenie

    -art. 316 par. 2 kpcwyrażający się w tym, że Sąd Rejonowy nie otworzył rozprawy na nowo, zamkniętej w dniu 29 czerwca 2012 roku, pomimo istnienia uzasadnionych przesłanek ku temu - w piśmie z dnia 4 lipca 20102 roku pozwana zgłosiła wniosek o dołączenie do niniejszego postępowania akt sprawy II Ns 688/11 Sądu Rejonowego(...), wskazując, że w chwili obecnej toczy się postępowanie z wniosku pozwanejG. G. (1)o stwierdzenie zasiedzenia spornego lokalu

Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

-

art. 30 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(zwanej dalej ustawą) wyrażającym się w przyjęciu, że pozwana wstąpiła w stosunek najmu z mocy prawa, podczas gdy w momencie wejścia w życie ustawy tj. w dniu 10 lipca 2001 roku pozwana była osobą pełnoletnia zajmującą lokal mieszkalny na podstawie ustnej umowy użyczenia zawartej pomiędzy nią a pozwanąG. G. (1)a zatem oczywistym jest, że zajmowała ona mieszkanie na podstawie tytułu prawnego jakim jest umowa użyczenia,
- art. 18 ust. 1 i 2 ustawy w zw. zart. 659 par. 1 kcw zw. zart. 669 par. 1 kcwyrażającym się w tym. że z dniem 1 września 2010 roku upłynął wyznaczony przez pozwanego okres wypowiedzenia rzekomej umowy najmu w stosunku do pozwanej a zatem pozwany nie może w ww okresie domagać się zapłaty czynszu za mieszkanie, jak określił to w żądaniu pozwu; przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało jednoznacznie, że pozwana nie  zamieszkuje w lokalu od 2006 roku a zatem nie jest obowiązana do zapłaty ewentualnego odszkodowania za zajmowane mieszkanie
Mając na uwadze powyższe apelująca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością postępowania i odrzucenie pozwu oraz zasądzenie kosztów postępowania ;  ewentualnie o:
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
W odpowiedzi powód wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów procesu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja pozwanych podlega uwzględnieniu, gdyż zasadne są podniesione w niej zarzuty naruszenie prawa procesowego, prowadząca do błędnych ustaleń faktycznych, będących podstawą zaskarżonego wyroku.
Przede wszystkim należy podkreślić, że powód dochodził, roszczenia od pozwanych wskazując, ze stały się najemcami lokalu, w trybieart. 30 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 r. Nr., póz. 266 ze zm.) oraz że stale w nim zamieszkiwały zG. G. (1), a tym samym, że są solidarnie odpowiedzialne za zapłatę czynszu stosownie doart. 669 k.c.
Żadna z tych podstaw nie została wyjaśniona w sposób uzasadniający uwzględnieniem powództwa co oznacza, że wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Podkreślić bowiem należy, że co prawda skarżące nie kwestionowały faktu zamieszkiwania razem z matką w przedmiotowym lokalu przez okres 10 lat przed wejściem w życieustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 r. Nr., póz. 266 ze zm.) to jednak sama ta przesłana nie przesądza jeszcze o nabyciu przez nie prawa najmu, gdyż Sąd nie wyjaśnił jaki był charakter ich zamieszkiwania w tym lokalu.
Obie pozwane są dziećmiG. G. (1)i w przedmiotowym okresie korzystały z lokalu w którym zamieszkiwała matka na zasadzie więzów rodzinnych.
Ponadto pozwanaP. L.w dacie wejścia w życie ww. ustawy była małoletnia, zaś wieku drugiej pozwanej nie sposób określić na podstawie zebranego w sprawie z materiału dowodowego.
Pozwane kwestionowały także wspólne zamieszkiwanie z matką w lokalu w okresie, za jaki dochodzone było roszczenie składając na tę okoliczność wnioski dowodowe, które Sąd I instancji bezzasadnie oddalił.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowania dowodowe przy zastosowaniu wszelkich reguł procedury – w zakresie istotnym dla prawidłowego wyrokowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podst.art. 386 § 4 kpciart. 108 § 2 kpc.