Sąd Rejonowy w Trzebnicy
V Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Miliczu
Sygnatura akt: V C 143/13
Data wyroku: 2013-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art.710§1 kc, art1034§1 kc

UZASADNIENIE
PowódkaI. W.reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Sądu z pozwem przeciwkoD. P.o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 50000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 września 2007 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powódka wskazała, że w dniu 16 września 2005 r. udzieliła swojemu bratuA. P.i jego żonieD. P.pożyczki w kwocie 50000,00 zł, którą mieli zwrócić w ciągu 2 lat od dnia zawarcia umowy czego jednak nie uczynili.A. P.zmarł w dniu 6 sierpnia 2012 r. Dodatkowo powódka wskazała, że pozwanaD. P.podpisała w dniu 26 września 2012 r. porozumienie z jej pełnomocnikiem adw.B. G.będące odnowieniem długu. Jednakże z uwagi na fakt, że pełnomocnik powódki nie był należycie umocowany do dokonywania czynności materialno-prawnych w jej imieniu niniejsze porozumienie stało się nieważne. Powódka pismem z dnia 8 listopada 2012 r. wezwała pozwaną do zwrotu pożyczki ale bezskutecznie.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Zarzuciła złożonemu powództwu brak istnienia zobowiązania do zwrotu kwoty 50000,00 zł gdyż z umowy z dnia 16 września 2005 r. wynika, że w terminie 2 latD. P.iA. P.zobowiązali się do zwrotu kwoty 15000,00 zł a nadto obiecali powódce przepisanie na nią lub na osobę przez nią wskazaną własności działki położonej wS.przyul. (...). Dodatkowo pozwana podniosła, że brak jest ustalenia jej udziału w majątku wspólnym małżeńskim a skoro żądanie pozwu jest skierowane tylko przeciwko niej a jak wynika z umowy zobowiązanie pieniężne zostało zaciągnięte przez małżonkówD.iA. P.to dla określenia zakresu odpowiedzialności samej pozwanej konieczne jest przeprowadzenie podziału majątku wspólnego małżeńskiego. W związku z tym pozwana wniosła o zawieszenie postępowania do czasu przeprowadzenia postępowania o podziale majątku wspólnego małżeńskiego. Pozwana wskazała również, że powódka nigdy nie zwracała się o wykonanie zobowiązania w zakresie przeniesienia na nią prawa własności działki.
Sąd na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. na podstawieart. 194 § 3 k.p.c.wezwał do udziału w sprawie małoletnichI. P.iN. P..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 16 września 2005 r.A. P.iD. P.podpisali zobowiązanie dotyczące zwrotuI. W.kwoty 15000,00 zł w terminie 2 lat oraz przeniesienia na nią prawa własności działki położonej wS.przyul. (...)lub sprzedaży tej działki osobie przez nią wskazanej w podanym przez powódkę terminie.I. W.pożyczyłaD. P.iA. P.kwotę 50000,00 zł z czego 25000,00 zł stanowiło częściową spłatę wcześniejszego ich zobowiązania wobecR. G.zaciągniętego w dniu 29 kwietnia 2009 r. Niniejsze zobowiązanie zostało sporządzone przezE. U., siostrę powódki, i podpisane w jej obecności. Zostało ono spisane z uwagi na fakt, żeI. W.obawiała się, że nie odzyska pożyczonych pieniędzy. Powódka nie wystosowywała pisemnych wezwań ani doA. P.ani doD. P.w zakresie żądania zwrotu pożyczki. Powódka od 1990 r. zamieszkuje na stałe w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Ostatnio była w Polsce w październiku 2005 r. Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 30 stycznia 2008 r.A. P.zbyłdziałkę nr (...), o której mowa jest w umowie z dnia 16 września 2005 r. na rzecz osoby trzeciej bez wiedzy powódki.

Dowód:umowa z dnia 16.09.2005 r. – k. 20,
wypis aktu notarialnego rep. A nr(...)– k. 31-32,
wypis aktu notarialnego rep. A(...)– k. 45-48,
kserokopia biletu lotniczego – k. 63,
zeznania świadkaE. U.– k. 38v-39,
zeznania świadkaL. Ś.– k. 39-39v,
przesłuchanie pozwanejD. P.– k. 64v-65v.

A. P.zmarł w dniu 6 sierpnia 2008 r. wS.. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Miliczu z dnia 7 grudnia 2012 r. spadek po zmarłym nabyły w udziałach po 1/3 z dobrodziejstwem inwentarza żonaD. P.oraz córkiI. P.iN. P..

Dowód:odpis zupełny aktu zgonu nr(...)
postanowienie SR w Miliczu z dnia 7.12.2012 r. – k. 21.

W dniu 5 września 2012 r.I. W.udzieliła pełnomocnictwa procesowego adw.B. G.do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy dotyczącej zwrotu pożyczki udzielonejA.iD. P.umową z dnia 16 września 2005 r. Następnie w dniu 29 września 2012 r. zostało podpisane porozumienie przez pełnomocnika powódki aD. P., w którym pozwana zobowiązała się spłacić zadłużenie w łącznej kwocie 50000,00 zł w pięciu ratach po 10000,00 zł każda płatna od 10 października 2012 r. następne do 10 października w kolejnych latach.

Dowód:pełnomocnictwo z dnia 5.09.2012 r. – k. 6,
porozumienie z dnia 29.09.2012 r. – k. 5.

D. P.od listopada 2011 r. nie mieszkała już z mężemA. P.z uwagi na nadmierne spożywanie przez niego alkoholu. W czasie kiedy spożywał alkohol był agresywny i pozwana wraz z dziećmi musiała uciekać z domu.D. P.pracowała wcześniej wU.uT.jednakże po śmierci męża zwolniła się z pracy bo dzieci potrzebowały wzmożonej opieki. Pozwana nie była właścicielką żadnej nieruchomości wszystkie stanowiły majątek odrębny jej mężaA. P..

Dowód:przesłuchanie pozwanejD. P.– k. 64v-65v.

Do tej pory nie zostało przeprowadzone postępowanie o dział spadku po zmarłymA. P..

Dowód:okoliczność bezsporna

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powódki zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie powódka dochodziła, wynikającej z umowy pożyczki należności w kwocie 50000,00 zł.
Bezspornym pomiędzy stronami pozostaje fakt udzielenia przez powódkęI. W.pozwanejD. P.i jej mężowiA. P.pożyczki w łącznej kwocie 50000,00 zł. Spór dotyczył w jakiej formie miała być ona zwrócona oraz w jakim terminie.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów oraz zeznań świadkówE. U.iL. Ś.a także zeznań pozwanejD. P.. Sąd dał wszystkim przeprowadzonym dowodom wiarę gdyż wzajemnie się uzupełniały i nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Jedynie Sąd pominął w ustaleniach stanu faktycznego dowód z zeznań świadkaB. L.gdyż nie posiadała ona żadnej wiedzy na temat wiążącej strony umowy pożyczki i jej ewentualnego zwrotu.
Zgodnie zart. 720 § 1 k.c.przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
W niniejszej sprawie powódka udzieliła pozwanejD. P.i jej zmarłemu mężowiA. P.pożyczki w łącznej kwocie 50000,00 zł. Pierwotnie strony nie spisywały umowy na piśmie. Dopiero w dniu 16 września 2005 r.D. P.iA. P.podpisali jednostronne zobowiązanie, w którym wskazano kwotę pożyczki i warunki jej spłaty. Zdaniem Sądu, w zakresie zwrotu kwoty 15000,00 zł nie ma żadnych wątpliwości gdyż zgodnie z podpisanym zobowiązaniem pożyczkobiorcy mieli spłacić wskazaną kwotę w terminie 24 miesięcy od daty jego podpisania czyli do dnia 16 września 2007 r. Natomiast co do zwrotu pozostałej części pożyczki tj. kwoty 35000,00 zł należy zauważyć, iż miała być ona zwrócona w formie przeniesienia własności działki gruntu na rzeczI. W.lub na rzecz osoby przez nią wskazanej i w terminie podanym przez powódkę. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił, iżI. W.nigdy nie zwracała się ani doD. P.ani doA. P.w celu realizacji postanowień umowy w zakresie przeniesienia prawa własności działki. Być może rozmawiała na ten temat zA. P.telefonicznie jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów w zakresie wezwania pożyczkobiorców przez powódkę do zrealizowania postanowień podpisanego przez nich zobowiązania. W związku z tym, iż działka gruntu, która stanowiła zabezpieczenie spłaty części pożyczki została zbyta przezA. P., aktualnie powódka domaga się w pozwie zwrotu w gotówce kwoty 35000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 września 2007 r. do dnia zapłaty. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż odsetki ustawowe od powyższej kwoty są należne od dnia 27 marca 2013 r. czyli od dnia doręczenia pozwanej pozwu gdyż dopiero ta czynność skutkowała wezwaniem pozwanej do zwrotu kwoty 35000,00 zł.
Zgodnie zart. 1034 § 1 k.c.do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. W związku z tym, że nie było przeprowadzonego do tej pory postępowania o dział spadku po zmarłymA. P.wszyscy jego spadkobiercy odpowiadają solidarnie za długi spadkowe. Pierwotnie pozew został złożony przeciwkoD. P.natomiast w piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. powódka wniosła o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanych małoletnich spadkobiercówI. P.iN. P.. Na rozprawie w dniu 24 maja 2013 r. Sąd na podstawieart. 194 § 3 k.p.c.uwzględnił wniosek powódki.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie wpkt. IIznajduje oparcie w przepisieart. 102 k.p.c.zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie z uwagi na zasadę słuszności istnieją podstawy do nieobciążania pozwanych kosztami procesu. Przede wszystkim należy zauważyć, iż powódka dopiero po śmierci swojego brataA. P., który zmarł 6 sierpnia 2012 r. podjęła zdecydowane kroki w celu odzyskania pożyczonych pieniędzy a mogła to uczynić już od 17 września 2007 r. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że właścicielem nieruchomości był jedynieA. P.w związku z czym gdyby powódka dochodziła zwrotu pożyczki za jego życia zapewne odzyskałaby całość kwoty. Pozwana nie miała wpływu na poczynania swojego męża, który nadużywał alkoholu i trwonił swój majątek. Aktualnie pozwanaD. P.nie pracuje, wychowuje dwie małoletnie córki i utrzymuje się jedynie z zasiłków w łącznej kwocie 552,00 zł. Dodatkowo ma do spłaty dwie pożyczki zaciągnięte w(...) S.A.Wobec powyższego – biorąc pod uwagę wskazane wyżej szczególne okoliczności sprawy - należało uznać, iż reguły słuszności nakazują odstąpienie od obciążenia ich kosztami niniejszego postępowania.

Z/

1
(...)

2
(...)

3
(...)

M.,(...)