Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 551/12
Data wyroku: 2012-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Staśkiewicz, Maria Pietkun, Kazimierz Josiak
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III A Ua 551/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Kazimierz Josiak

Sędziowie:

SSA Maria Pietkun
SSA Barbara Staśkiewicz (spr.)

Protokolant:

Karolina Sycz

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuJ. K.
przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
o emeryturę
na skutek apelacjiJ. K.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt VIII U 427/12
zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 22 listopada 2011 roku w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. K.prawo do emerytury poczynając od dnia 1 lipca 2012 roku, a dalej idącą apelację oddala.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy Sąd Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu oddalił odwołanie wnioskodawcyJ. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 22 listopada 2011 r.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny:
J. K.,urodzony (...), w dniu 11 października 2011 r. złożył wniosek o emeryturę. Udokumentował staż pracy wynoszący 30 lat i 28 dni okresów składkowych oraz okresów nieskładkowych, w tym organ rentowy uznał 1 rok 7 miesięcy i 25 dni pracy w szczególnych warunkach, to jest okres pracy od dnia 6 czerwca 1984 r. do dnia 31 stycznia 1986 r. wSpółdzielni Pracy (...).
Organ rentowy do okresów pracy w szczególnych warunkach nie uwzględnił wnioskodawcy zatrudnienia od dnia 19 lutego 1970 r. do dnia 20 kwietnia 1971 r. i od dnia 2 maja 1973 r. do dnia 31 maja 1984 r. w(...) S.A., gdyż na świadectwie pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 października 2011 r. stwierdzono, że pracował na stanowisku szlifierz-ostrzarz i brak jest informacji o okresach zatrudnienia na tych stanowiskach. Organ rentowy nie uwzględnił również okresu od dnia 3 lutego 1986 r. do dnia 31 stycznia 1988 r. wSpółdzielni Pracy (...).
Wnioskodawca jest zatrudniony od dnia 1 sierpnia 1991 r. do nadal we(...)Zespole (...)i przed złożeniem wniosku o emeryturę ani do dnia wyrokowania, nie rozwiązał tego stosunku pracy.
W okresach od dnia 19 lutego 1970 r. do dnia 20 kwietnia 1971 r. i od dnia 2 maja 1973 r. do dnia 31 maja 1984 r. wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) S.A.weW.i stale wykonywał prace na stanowisku szlifierz-ostrzarz, które polegały na ostrzeniu narzędzi poprzez ich szlifowanie. Była to jedna czynność, podczas której jednocześnie odbywało się szlifowanie i ostrzenie. Praca wykonywana była na szlifierkach.
W okresie od dnia 3 lutego 1986 r. do dnia 31 stycznia 1988 r. wnioskodawca pracował wSpółdzielni Pracy (...)weW.na stanowisku elektromontera. Zajmował się osuszaniem budynków z wilgoci metodą elektroosmozą. W świadectwie pracy z dnia 25 lutego 1988 r. zakład pracy potwierdził wykonywanie prac osmotycznych na stanowisku elektromontera przez wnioskodawcę. Wnioskodawca rozpoczynając pracę wSpółdzielni (...)przeszedł do niej na mocy porozumienia stron zeSpółdzielni (...), w której okres zatrudnienia w szczególnych warunkach został uznany przez organ rentowy. Wnioskodawca wSpółdzielni (...)wykonywał dokładnie te same czynności, jako elektromonter osmotyczny, co u poprzedniego pracodawcy, to jest wSpółdzielni (...).
Na podstawie powyższych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie wnioskodawcy jest nieuzasadnione.
Sąd Okręgowy wskazał, że zebrana dokumentacja oraz zeznania świadków potwierdzają, że wnioskodawca, pracując na stanowisku szlifierz-ostrzarz w(...) S.A.weW.oraz wSpółdzielni (...)weW.wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasowym pracę w szczególnych warunkach. Odnośnie pracy w(...) S.A.weW.Sąd Okręgowy wskazał, że proces ostrzenia i proces szlifowania był wykonywany jednocześnie i tym samym nie można było oddzielić tych prac. Z kolei wSpółdzielni (...)weW.wnioskodawca wykonywał, jako elektromonter, te same czynności, co wSpółdzielni (...), a okres tej pracy został uznany przez organ rentowy do okresów pracy w szczególnych warunkach.
Nadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach należy zaliczyć okres zasadniczej służby wojskowej od dnia 21 kwietnia1971 r. do dnia 12 kwietnia 1973 r.
Jednak, mimo wykazania 15 lat pracy w szczególnych warunkach, Sąd Okręgowy stwierdził, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo do emerytury, gdyż nie spełnił koniecznej przesłanki rozwiązania stosunku pracy, albowiem nadal pozostaje w stosunku pracy z(...)Zespołem (...).
Powyższy wyrok zaskarżyłJ. K., podnosząc, że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku szlifierz-ostrzarz w(...) S.A.weW.. Nadto podniósł, że Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie z powodu nierozwiązania stosunku pracy, wobec czego z dniem 30 czerwca 2012 r. rozwiązał stosunek pracy z(...)Zespołem (...).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
ApelacjaJ. K.jest w znacznej części uzasadniona.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, czyli 1 stycznia 1999 r., osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn (pkt. 1) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (pkt. 2). Z kolei po myśli ust. 2 tego przepisu emerytura, o której mowa wust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Z kolei po myśli art. 32 w/w ustawy w związku z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r., będącym pracownikiem, o którym mowa wust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura, jeżeli osiągnął wiek emerytalny (60 lat) oraz posiada 25-letni okres zatrudnienia, a w tym, co najmniej 15 lat okresów pracy w warunkach szczególnych.
W sprawie bezspornym jest, że wnioskodawca spełnia przesłanki dotyczące wieku, ogólnego stażu ubezpieczenia emerytalnego i nieprzystąpienia do OFE. Poza sporem jest również, że podczas zatrudnienia wSpółdzielni (...)weW.od dnia 6 czerwca 1984 r. do dnia 31 stycznia 1986 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach (1 rok 7 miesięcy i 25 dni).
Natomiast organ rentowy do okresów pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył wnioskodawcy zatrudnienia w(...) S. A.weW., albowiem brak jest dokumentów pozwalających na wyszczególnienie okresów pracy na stanowisku szlifierza i ostrzarza. W ocenie organu rentowego wykonywanie pracy jednocześnie na różnych stanowiskach wyklucza możliwość wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasowym pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska organu rentowego.
Należy podkreślić, że świadectwo pracy w szczególnych warunkach z dnia 4 października 2011 r. oraz akta osobowe wyraźnie potwierdzają, żeJ. K.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w w/w zakładzie pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to jest pracę szlifierza-ostrzarza. Należy zauważyć, że ustawodawca wyraźnie w wykazie A dziale III poz. 78 stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia wskazał, iż zarówno praca w charakterze szlifierza, jak i ostrzarza, wyrobów i narzędzi metalowych, jest pracą w szczególnych warunkach. Tak więc sam brak wyszczególnienia okresów pracy wnioskodawcy na tych stanowiskach nie ma istotnego znaczenia. Tym bardziej, że jak wynika ze zgodnych zeznań świadków:R. G.,M. S.,M. A., praca wnioskodawcy polegała na ostrzeniu narzędzi poprzez ich szlifowanie. Zatem proces szlifowania i proces ostrzenia odbywał się jednocześnie, wobec czego czynności te nie mogły być wykonywane oddzielnie.
Słusznie więc Sąd pierwszej instancji przyjął, że wnioskodawca w(...) S.A.weW.od dnia 19 lutego 1970 r. do dnia 20 kwietnia 1971 r. i od dnia 2 maja 1973 r. do dnia 31 maja 1984 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasowym pracę w szczególnych warunkach.
Nadto należy zauważyć, że wnioskodawca w czasie trwania zatrudnienia w(...) S.A.weW., to jest w okresie od dnia 20 kwietnia 1971 r. do dnia 12 kwietnia 1973 r., odbywał zasadniczą służbę wojskową. Z akt osobowych wnioskodawcy, a w szczególności z karty obiegowej jasno wynika, żeJ. K.został przyjęty do pracy z dniem 2 maja 1973 r. Z kolei w świetleart. 108 ust. 1obowiązującej od dnia 29 listopada 1967 r.ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej(Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) - w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym do 31 grudnia 1974 r., czas odbywania zasadniczej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy w terminie 30 dni, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Zatem skoro wnioskodawca podjął zatrudnienie w(...) S.A.weW.w w/w terminie, to okres jego służby wojskowej podlega zaliczeniu do okresów pracy w szczególnych warunkach.
Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II UK 219/09.
Tak więc okres pracy wnioskodawcy w(...) S.A.weW.od dnia 19 lutego 1970 r. do dnia 20 kwietnia 1971 r. (1 rok i 2 miesiące) i od dnia 2 maja 1973 r. do dnia 31 maja 1984 r. (11 lat i 1 miesiąc) wraz z okresem służby wojskowej od dnia 21 kwietnia 1971 r. do dnia 12 kwietnia 1973 r. (1 rok 11 miesięcy i 22 dni) należy uwzględnić do okresów pracy w szczególnych warunkach. Zatem wnioskodawca, po doliczeniu uznanego przez organ rentowy okresu pracy wSpółdzielni (...)weW., spełnia warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Wobec tego nie ma istotnego znaczenia dla spełniania warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia wnioskodawcy wSpółdzielni (...)weW..
Jeżeli chodzi o warunek rozwiązania stosunku pracy, to jak wynika z przedstawionego przez wnioskodawcę świadectwa pracy, stosunek pracy z(...)Zespołem (...)został przez niego rozwiązany z dniem 30 czerwca 2012 r. Zgodnie zart. 316 § 1 kpcpo zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Należy podkreślić, że w tym przepisie chodzi o zasady dotyczące czasu orzekania, które mają za zadanie określenie momentu właściwego dla oceny stanu sprawy przez sąd przy wydaniu wyroku (zasada aktualności), stan sprawy może bowiem w toku procesu ulegać zmianom. „Stanem rzeczy" w rozumieniu tego przepisu są więc zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i przepisy prawa, na podstawie których ma być wydane rozstrzygnięcie (ich zmiana pomiędzy złożeniem odwołania a zamknięciem rozprawy). Ponieważart. 316 § 1 kpcma również zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, to sąd drugiej instancji obowiązany jest brać pod uwagę zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, wpływające na treść rozstrzygnięcia.
Słuszność powyższych rozważań znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II UK 117/111.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wnioskodawca z dniem 30 czerwca 2012 r., a więc w toku postępowania apelacyjnego, spełnił wszystkie warunki do nabycia emerytury, wobec czego Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 kpczmienił zaskarżony wyrok i poprzedzająca go decyzję organu rentowego z dnia 22 listopada 2011 r. w ten sposób, że przyznałJ. K.prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 lipca 2012 r., a dalej idącą apelację w oparciu oart. 385 kpcoddalił.

KN