Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 666/12
Data wyroku: 2012-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Gawrylczyk, Katarzyna Przybylska, Artur Lesiak
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art 417 kc, art 442§1 kc

Sygn. akt V ACa 666/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Artur Lesiak

Sędziowie:

SA Włodzimierz Gawrylczyk (spr.)
SA Katarzyna Przybylska

Protokolant:

sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz

po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaJ. S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu weW.i
Zakładowi Karnemu wP.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 530/11

I
prostuje zaskarżony wyrok w części określającej stronę pozwaną przez wykreślenie słów: „Zakładowi Karnemu wK.” i wpisanie w to miejsce słów: „ Zakładowi Karnemu wP.”;

II
oddala apelację;

III
nie obciąża powoda kosztami procesu za drugą instancję.

V ACa 666/12

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 11 kwietnia 2012 r. oddalił powództwoJ.S.przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu weW.i Zakła-dowi Karnemu wP.o zasądzenie kwoty 85.000 zł i odstąpił od obciążenia powodakosztami procesu.
W motywach wyroku Sąd podał, że powód domagał się zasądzenia tej kwoty, gdyż wczasie odbywania kary pozbawienia wolności pracował przymusowo i nieodpłatnie w Za-kładzie Karnym weW.w okresie od 9 stycznia 1981 r. do 11 lutego 1981 r. i od26 maja 1981 r. do 21 września 1981 r., zaś w Zakładzie Karnym wP.w okresieod 4 grudnia 1986 r. do 13 kwietnia 1988 r. i od 14 kwietnia 1988 r. do 14 czerwca 1988 r.Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia napodstawieart. 442 § 1 k.c.
Sąd Okręgowy ustalił, że powód podczas odbywania kary pozbawienia wolności pra-cował w Zakładzie Karnym wP.jako pracownik fizyczny na pełnym etacie wokresie od 24 listopada 1982 r. do 13 czerwca 1988 r., a w Zakładzie Karnym weW.-cławku pracował jako pracownik fizyczny w okresie od 25 września 1980 r. do 21 wrze-śnia 1981 r. Ten stan faktyczny nie był sporny.
Sąd uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia. Za prawną podstawę roszczeniaprzyjąłart. 417 § 1 k.c.Uznał, że termin przedawnienia roszczenia wobec Zakładu Karne-go weW.biegł od 21 września 1981 r., a wobec Zakładu Karnego wP.od 14 czerwca 1988 r. i wynosił 3 lata zgodnie z treściąart. 442 § 1 k.c.oraz że nie byłoprzeszkód, by powód wystąpił z roszczeniem we właściwym czasie.
Powód złożył apelację. Z jej treści wynika, że domaga się zmiany wyroku i uwzględ-nienia powództwa. Powód zarzucił niezgodność orzeczenia z wyrokiem Trybunału Kon-stytucyjnego w sprawie K 35/08, z którego wynika że ma prawo do odszkodowania za pra-cę bez wynagrodzenia oraz że wyroki wydane w stanie wojennym są niezgodne z prawem.Podał, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku 6 lipca 2011 r. w sprawie II AKo 58/11 uchylił wy-rok Sądu Wojewódzkiego, skutkiem czego Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem z 28listopada 2011 r. w sprawie III K 183/11 skazał go na karę 6 lat pozbawienia wolności,więc jego pobyt w Zakładzie Karnym weW.i w Zakładzie Karnym wP.
w latach 1982-1988 był niezgodny z prawem, zatem zmuszanie go w tym czasie do nieod-płatnej pracy było bezprawne, więc należy mu się za tę pracę odszkodowanie.
Pozwany wnosił o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyj-nego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest bezpodstawna. Podniesione w niej zarzuty nie odnoszą się do podstawyoddalenia powództwa, jaką jest podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia rosz-czenia. Zarzuty podniesione w apelacji nie mają wpływu na poprawność dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny, że roszczenie powoda jest przedawnione. Trafnie Sąd Okręgowyuznał, że powód miał dostatecznie dużo czasu do wystąpienia z roszczeniem o odszkodo-wanie za wykonywaną bezpłatnie pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.Istotne jest to, że powód pracował nieodpłatnie, a nie to, czy był skazany na podstawie ak-tu normatywnego wydanego w stanie wojennym, uznawanego za niezgodny z prawem.
Skoro w Zakładzie Karnym weW.powód pracował do 21 września 1981 r.,to bieg przedawnienia roszczenia rozpoczął się od 22 września 1981 r. i zakończył się zdniem 21 września 1984 r. Roszczenie o odszkodowanie za pracę w Zakładzie Karnym wP.przedawniło się z dniem 15 czerwca 1991 r., po upływie 3 lat od zakończeniapracy, co miało miejsce w dniu 14 czerwca 1988 r. Powód nie kwestionował stwierdzeniaSądu Okręgowego, że miał możliwość wystąpienia z roszczeniem wcześniej, a wystąpił znim dopiero w dniu 23 sierpnia 2011 r. (dzień wysłania pozwu drogą pocztową - k. 6).Upływ czasu od dni, w których roszczenia odszkodowawcze za pracę w poszczególnychZakładach Karnych uległy przedawnieniu, jest tak duży, a po tych okresach nastąpiła de-mokratyzacja w relacji między władzą a obywatelami, że nie sposób znaleźć racjonalnychprzesłanek pozwalających na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia (art. 5k.c.).
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podsta-wieart. 385 k.p.c.
Mając na uwadze, że powód nie ma majątku, skutkiem czego był zwolniony od kosz-tów sądowych, oraz fakt, że powód pracował nieodpłatnie na rzecz pozwanego, Sąd odstąpiłna podstawieart. 102 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.od obciążania powoda kosztami proce-su.
Ponieważ powód wskazał w pozwie, że jego roszczenie jest związane z nieodpłatnąpracą w Zakładzie Karnym weW.i w Zakładzie Karnym wP., a Sąd Okrę-gowy wskazał w wyroku Zakład Kamy wK.(gdzie powód obecnie przebywa), jako
statio fiscipozwanego zamiast Zakładu Karnego wP., Sąd Apelacyjny sprostowałoznaczenie pozwanego na podstawieart. 350 § 3 k.p.c.