Sąd Okręgowy w Gdańsku
III Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: III Ca 890/12
Data wyroku: 2013-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Rafał Terlecki, Leszek Jantowski, Bożena Bojko-Szczegiecka
Teza: Wojewoda nie ma legitymacji czynnej do złożenia wniosku o wpis ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 24.04.2004 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu Dz. U. 09.,84. 700

Sygn. akt III Ca 890/12

POSTANOWIENIE

Dnia 12 czerwca 2013 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku Wydział III Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:  SSO Rafał Terlecki
Sędziowie :   SO Bożena Bojko - Szczegiecka (spr.)
SO Leszek Jantowski
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. w Gdańsku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Wojewody(...)
udziałemM. C.
na skutek apelacji uczestnika postępowaniaM. C.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Wejherowie
z dnia 4 lipca 2012 r., sygnatura akt  Dz.Kw(...)Kw nr(...)
postanawia

I
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić zaskarżony wpis i wniosek oddalić.

II
zasądzić od wnioskodawcy Skarbu Państwa – Wojewody(...)na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

Sygn. akt III Ca 890/12

UZASADNIENIE
Wnioskodawca Skarb Państwa - Wojewoda(...)wniósł o dokonanie wpisu ograniczonegoprawa rzeczowego- ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr(...)- działki o nr ewidencyjnym(...)na rzeczSpółki (...) S.A.z siedzibą wW.. Do wniosku załączył kopię decyzji Wojewody(...)z dnia 08.01.2010 r. o ustaleniu lokalizacji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego wŚ.Wl.I/WW-(...)-21/09 m.in. co dodziałki nr (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta(...)- obręb geodezyjny 3. Dołączona została również kopia ostatecznej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 grudnia 2011 roku(...)/BP-6pg-772-18-51/10/ll, utrzymująca w mocy w/w Decyzję Wojewody(...). Wnioskodawca wskazał, że oryginały przedmiotowych decyzji znajdują się w aktach księgi wieczystej(...)
W dnu 26.04.2012r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Wejherowie dokonał wpisu w dziele III Księgi wieczystej(...)ograniczonegoprawa rzeczowegoo treści: „w celu zapewnienie prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji: Budowa Gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500, PR 8, 4(...), odcinek III, teren MiastaR., Woj.(...), a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii, dojazdu i kontroli, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary gazów i energii oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zgodnie zRozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe(Dz.U. Nr 97, Poz. 1055) dla projektowanego gazociągu DN 500 wyznacza się strefę kontrolowaną 8,0 M (po 4,0M.osi gazociągu). W strefie tej nie wolno wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz podejmować działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu podczas eksploatacji. Na okres budowy gazociągu konieczne jest zajęcie pasa montażowego o szerokości 20,0 M z obowiązkiem doprowadzenia terenu po zakończeniu budowy, do stanu poprzedniego.”
Od powyższego orzeczenia skargę złożył uczestnik postępowaniaM. C.. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie zgadza się z dokonaniem przedmiotowego wpisu, albowiem ogranicza to władanie przez niego nieruchomością. Wskazał, że do wniosku dołączono kserokopię decyzji Wojewody(...), ponadto z decyzji nie wynika jak długo obowiązuje ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, ponieważ nie został określony okres budowy gazociągu.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy w Wejherowie zaskarżony wpis utrzymał w mocy oraz orzekł o kosztach postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał następujące motywy swego rozstrzygnięcia.
Jak wynika z analizyksięgi wieczystej (...)jest ona prowadzona dla nieruchomości stanowiącej m. in.działkę nr (...)wR., w dziale II wpisany jest jako właścicielM. C..
Zgodnie zart. 16. 1 ustawy z dnia 6.07.1982r.o księgach wieczystych i hipotece/ Dz. U 19. poz. 147 ze zmianami / w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, pozaprawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia.
W myślart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu( Dz.U.09.84.700 ) ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.
Art. 24. 1 ustawy stanowi, że odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu i lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, wskazanych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisyart. 124 ust. 2 i 4-8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościamistosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.
Zgodnie z treściąart. 6268par. 2 k.p.c.rozpoznając wniosek, Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
W ocenie Sądu Rejonowego, wpis ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości został dokonany zasadnie. Wnioskodawca przedłożył decyzję przewidzianą w art. 14 powołanej ustawy i ona stanowi podstawę wpisu ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Z decyzji Wojewody(...)wynika, że dotyczy ona równieżdziałki nr (...), dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta(...). W pkt 7 decyzji, zgodnie z art. 24 ustawy określono nieruchomości, w stosunku do których ogranicza się korzystanie.
W ocenie Sądu Rejonowego argumenty wskazane w skardze uczestnika postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Prawdą jest, że do przedmiotowego wniosku dołączono kopię decyzji Wojewody(...)i Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jednakże wnioskodawca wskazał, że ich oryginały znajdują się w aktach innej księgi wieczystej i wniósł o dokonanie wpisu w oparciu o te oryginały decyzji.
Art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece/ t. j. Dz . U nr 124, poz. 1361 z 200lr. / stanowi, że wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Przepis szczególny - ustawa o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego wŚ.w art. 14 przewiduje, że ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Na podstawie takiej decyzji wnioskodawca wnosi o dokonanie wpisu.
Odpowiedź na zarzut braku uregulowania w decyzji, jak długo obowiązuje ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości z uwagi na fakt, iż nie został określony okres budowy gazociągu, wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego. Do tej okoliczności odniósł się Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w uzasadnieniu decyzji z dnia 5 grudnia 2011.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.
Apelację od postanowienia wywiódł uczestnik postępowaniaM. C.. Zaskarżył je w całości zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowaniaart. 6268§ 2 k.p.c.orazart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p..c, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd Rejonowy w Wejherowie, że wnioskodawca przedłożył decyzję administracyjną przewidzianą w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego wŚ.(Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 700), chociaż wnioskodawca do wniosku o dokonanie wpisu załączył jedynie kopię wspomnianej decyzji, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;
2. naruszenie przepisów postępowaniaart. 6268§ 2 k.p.c.iart. 6269k.p.c., polegające na utrzymaniu przez Sąd Rejonowy w Wejherowie w mocy wpisu dokonanego przez Referendarza Sądowego na podstawie dołączonych do wniosku kopii decyzji administracyjnych oraz na podstawie dokumentów nieznajdujących się w aktach księgi wieczystej o numerze Kw(...)(...)ani nie dołączonych do wniosku o dokonanie wpisu, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;
3. naruszenie przepisu postępowaniaart. 6269k.p.c.w zw. z przepisamiRozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe(Dz. U. z 2001 r., Nr 97, poz. 1055), polegające na utrzymaniu przez Sąd Rejonowy w Wejherowie w mocy wpisu dokonanego przez Referendarza Sądowego w sytuacji kiedy zachodziła przeszkoda do dokonania wpisu w księdze wieczystej, albowiem nieruchomość objęta księgą wieczystą Kw(...)(...)nie jest położona ani w strefie kontrolowanej o szerokości 8 metrów (po 4 metry od osi gazociągu) ani w pasie montażowym o szerokości 20 metrów od osi gazociągu, które to naruszenie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;
4. naruszenie przepisuart. 520 § 1 k.p.c., polegające na niezasadnym obciążeniu przez Sąd kosztami postępowania w związku z wniesieniem skargi na czynność Referendarza Sądowego uczestnika postępowaniaM. C., oraz naruszenie przepisuart. 520 § 3 k.p.c.przez jego niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji na bezzasadnej odmowie zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.zwrotu kosztów postępowania ze skargi na czynność Referendarza Sądowego.
Wskazując na podane podstawy apelujący wniósł o:
I. zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez:
1. uchylenie w całości wpisu dokonanego przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym w Wejherowie Wydziale IV Ksiąg Wieczystych w dniu 26 kwietnia 2012 r. w dziale HIksięgi wieczystej Kw nr (...)oraz oddalenie w całości wniosku Skarbu Państwa Wojewody(...)o dokonanie wpisu ograniczonegoprawa rzeczowego- ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości - wksiędze wieczystej Kw nr (...),
2. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.kosztów postępowania ze skargi na orzeczenie Referendarza Sądowego według norm przepisanych;
II. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowaniaM. C.kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie należy mieć na uwadze, iż zgodnie zart. 6262§ 5 k.p.c.w postępowaniu wieczystoksięgowym wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ.
Jak wynika zustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu(Dz. U. 2009 poz. 700 ze zm.) w myślart. 8 ust. 5wojewoda niezwłocznie składa wniosek do właściwego sądu o ujawnienie w księdze wieczystej wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie terminala, natomiast nie wynika z treści ustawy taki obowiązek wojewody w innych niż wskazana wyżej sytuacja. Nie budzi zaś wątpliwości Sądu Okręgowego, że wniosek w przedmiotowej sprawie nie dotyczy wpisu w myśl powołanego przepisu, bowiem wniosek ten związany jest z wpisem ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, o czym stanowi art. 24 cytowanej ustawy. Co prawda o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości orzeka wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji, zaś w myśl art. 14 ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księdze wieczystej, jednakże ustawodawca nie wskazał na wojewodę jako uprawnionego do złożenia wniosku w tym przedmiocie. Tym samym należy przyjąć, iż w niniejszej sprawie mają zastosowanie ogólne zasady wynikające zart. 6262§ 5 k.p.c., co oznacza, że z przedmiotowym wnioskiem o wpis może wystąpić jedynie podmiot, na rzecz którego następuje ograniczenie to jest(...) S.A.z siedzibą wW.. Skoro zatem w niniejszej sprawie z wnioskiem wystąpił Wojewoda(...), to należy stwierdzić, iż brak jest po jego stronie legitymacji czynnej do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co musi skutkować jego oddaleniem.
Ponadto trafnie skarżący zarzuca, iż opierając się przy dokonywaniu wpisu sąd wieczystoksięgowy nie może przeprowadzać dowodu z akt innej księgi wieczystej, a jedynie z dokumentów dołączonych do wniosku (art. 6268§ 2 k.p.c.). Zatem opierając wpis na kopii decyzji administracyjnej, podnosząc jednocześnie, iż oryginał decyzji znajduje się w aktachksięgi wieczystej kw (...)Sąd Rejonowy przekroczył zakres kognicji określonej we wskazanym przepisie. Zaważyć należy, iż w postanowieniu z dnia 5 października 2012 r. Sąd Najwyższy uznał jedynie za dopuszczalne zbadanie jedynie dokumentów znajdujących się już w aktach danej księgi wieczystej (IV CSK 213/12 LEX nr 1231328). Powyższe uchybienie procesowe wpływa na wynik sprawy, a zatem jest to również przesłanka do zmiany zaskarżonego postanowienia. Należy przy tym zauważyć, iż powyższa decyzja pochodzi od wnioskodawcy w niniejszej sprawie, budzi więc zdziwienie nie dołączenie decyzji w odpowiedniej formie, a jedynie powołanie się na decyzję już złożoną do akt innej księgi wieczystej.
Zasadnie natomiast Sąd Rejonowy stwierdził, iż poza zakresem badania sądu pozostaje kwestia merytorycznej oceny wydanej decyzji administracyjnej i tym samym argumenty apelacji dotyczące spełnienia warunków do obciążenia nieruchomości ograniczeniem nie mają w sprawie znaczenia.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na mocyart. 386 § 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 § 2 k.p.c.w zw. zart.108 § 1 k.p.c.