Sąd Okręgowy w Legnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 585/12
Data wyroku: 2012-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pratkowiecka, Elżbieta Hallada, Elżbieta Piotrowska
Podstawa prawna: art. 172 k.c., art. 305 ind.4 k.c.

Sygn. akt II Ca 585/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2012 roku

Sąd Okręgowy w Legnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Elżbieta Hallada

Sędziowie:

SO Jolanta Pratkowiecka (spraw.)
SO Elżbieta Piotrowska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Roksana Babiarczyk

po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 roku w Legnicy
na rozprawie
sprawy z powództwaA. S.iS. S.
przeciwko stronie pozwanej(...) Sp. z o.o.wZ.oraz(...) S.A.wK.
o zapłatę i przywrócenie stanu zgodnego z prawem
na skutek apelacji strony pozwanej(...) Sp. z o.o.wZ.
od wyroku Sądu Rejonowego w Złotoryi
z dnia 7 sierpnia 2012 roku
sygn. akt I C 99/10

I
oddala apelację;

II
zasądza od strony pozwanej(...) Sp. z o.o.wZ.na rzecz powodówA. S.iS. S.solidarnie kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt II Ca 585/10

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Złotoryi wyrokiem z dnia 5 września 2012r. zasądził solidarnie na rzecz powodówS. S.iA. S.od strony pozwanej(...) Sp. z o. o.wZ.kwotę 1.850,11 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 czerwca 2010 roku, a od strony pozwanej(...) S.A.wK.kwotę 440,87 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 21 lutego 2011 roku. Ponadto Sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie słupa elektroenergetycznego wraz z linią napowietrzną znajdującego się na działce powodów oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania. .
Rozstrzygnięcie powyższe poprzedzone zostało ustaleniami i oceną prawną, szczegółowo przedstawionymi w uzasadnieniu wyroku. Z ustaleń tych wynika, że powodowieA. S.iS. S.są właścicielami, na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, nieruchomości położonej wZ.przyul. (...). Strona pozwana(...) S.A.wK.jest właścicielem znajdujących się na nieruchomości kablowej linii podziemnej niskiego napięcia. Natomiast strona pozwana(...) Sp. z o.o.wZ.jest właścicielem linii napowietrznej niskiego napięcia wraz z konstrukcją wsporczą – słupem. Powodom należy się wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z urządzeń przesyłowych znajdujących się na ich nieruchomości. Zgodnie z opinią biegłego sądowego, wysokość należnego wynagrodzenia za korzystanie z kabla podziemnego w okresie od 25 maja 2010 roku do 25 maja 2010 roku wyniosła 440,87 zł. Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z linii napowietrznej wspartej słupem w powyższym okresie wyniosła 124,56 zł – za obszar, na którym posadowiono słup oraz 1.725,55 zł – za obszar, nad którym przebiega linia napowietrzna. Strona pozwana(...) Sp. z o. o.wZ.usunęła z nieruchomości powodów na własny koszt linię napowietrzną niskiego napięcia z konstrukcją wsporczą – słupem. Sąd ustalił ponadto, że(...) Sp. z o. o.wZ.był właścicielem konstrukcji usuniętej z nieruchomości powodów.
Powyższy wyrok w zakresie punktu I zaskarżyła strona pozwana(...) Sp. z o.o.wZ., zarzucając:

I
naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj.art. 224 § 2 k.c.przez nieprawidłową jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie powodowie mogą domagać się odszkodowania od(...) Sp. z o.o.wZ.za korzystanie z rzeczy (służebności) w sytuacji, gdy to pozwany(...) S.A.bezpośrednio korzystał z służebności, a dopiero w następstwie sprzedaży energii elektrycznej korzyści pośrednie uzyskiwała GminaZ.i pozwane(...) Sp. z o.o.wZ.jako przedsiębiorstwo, które zaopatrywało mieszkańców w wodę i odprowadzało ścieki oraz na uznaniu, że w niniejszej sprawie powodowie mogą domagać się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za okres poprzedzający wytoczenie powództwa o wydanie rzeczy (służebności), pomimo że żądanie zapłaty dotyczyło roszczeń sprzed wytoczenia powództwa, a w trakcie procesu w wyniku usunięcia awarii i likwidacji słupa upadło roszczenie negatoryjne w zakresie umożliwiającym im skuteczne dochodzenie odszkodowania na podstawieart. 224 k.c.,

II
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicieart. 233 § 1 k.p.c.przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, polegającego na:

-

nieprawidłowym ustaleniu, że właścicielem kabla wraz z urządzeniami elektroenergetycznymi w postaci linii napowietrznej niskiego napięcia z konstrukcją wsporczą (słupem) jest strona pozwana(...) Sp. z o.o.wZ.,

nieprawidłowym i błędnym logicznie przyjęciu, że skoro § 4 umowy o dostarczanie energii elektrycznej stanowi, że miejscem rozgraniczenia własności urządzeń elektrycznych są zaciski prądowe łączące końcówki kabla zasilającego z linią napowietrzną, to dotyczy to końcówek znajdujących się na spornym słupie w sytuacji, gdy chodzi o zaciski i końcówki znajdujące się na budynku hydrofornii, na działce Gminy MiejskiejZ., gdzie znajdują się urządzenia hydrofornii, w tym jeden hydrofor należący do(...) Sp. z o.o.wZ.,

bezpodstawnym przyjęciu, że pełnomocnik pozwanego oświadczył na rozprawie w dniu 2 lipca 2012 roku, że pozwany wybudował i usunął słup energetyczny na działce powoda, co jest nieprawdą, gdyż pełnomocnik oświadczył, że nie budował słupa i instalacji i usunął słup jedynie dlatego, że powodowie spowodowali uszkodzenie instalacji, które to uszkodzenie unieruchomiło hydrofornię i stwarzało zagrożenie sanitarno – epidemiologiczne,

nielogicznym i nieprawidłowym przyjęciu, że właścicielem linii napowietrznej jest strona pozwana(...) Sp. z o.o.wZ., gdyż gdyby nie była rzeczywiście właścicielem tych urządzeń, to bez zgody nie mogłaby tej linii i słupa usunąć, w sytuacji, gdy z zeznań świadkaD. L.jednoznacznie wynika, że słup wraz z linią napowietrzną został usunięty w wyniku nagłej i bezpośredniej interwencji i w ramach awarii, którą wywołali powodowie, uszkadzając mechanicznie kable elektryczne na słupie.

Strona pozwana(...) Sp. z o.o.wZ.domagała się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na ich rzecz od strony apelującej kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest niezasadna.
Zarzuty apelacji koncentrują się w zasadzie na kwestii własności urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomości powodów. W ocenie strony pozwanej(...) Sp. z o.o.wZ., tylko właściciel urządzeń przesyłowych może być zobowiązany do uiszczania opłat należnych za korzystanie z nieruchomości.
Zdaniem Sądu Okręgowego, nie jest to pogląd trafny. Przepisart. 224 § 2 k.c., zastosowany w zakresie roszczenia powodów o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, nie wymaga, aby podmiot korzystający z cudzej nieruchomości był właścicielem urządzeń posadowionych na danym gruncie. Przepis ten stanowi o odpowiedzialności posiadacza wobec właściciela rzeczy. Zatem samo posiadanie urządzeń przesyłowych stanowi wystarczającą przesłankę dla przyznania wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.
Strona pozwana nie przeczyła, że eksploatowała urządzenia elektroenergetyczne posadowione na nieruchomości powodów. Potwierdzają to zapisy § 2 ust. 2 i § 4 ust. 1 umowy kompleksowej z dnia 23 września 2010 roku sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji. Sporna linia elektroenergetyczna była eksploatowana przez(...) Sp. z o.o.wZ.w ramach doprowadzanie zasilania do hydrofornii. Posiadanie przez(...) Sp. z o.o.wZ.spornej linii wynika pośrednio z czynności faktycznych tej strony pozwanej, która wybudowała linię z własnych środków i sama ją zlikwidowała.
Konstatując, skoro strona pozwana eksploatowała urządzenia przesyłowe zlokalizowane na nieruchomości powodów (linię napowietrzną niskiego napięcia wraz ze słupem), to na podstawieart. 224 § 2 k.c.zobowiązana jest do zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy.
Strona apelująca podniosła ponadto, że roszczenie o bezumowne korzystanie z rzeczy powinno upaść wraz z roszczeniem negatoryjnym powodów, które wygasło w związku z usunięciem urządzeń z nieruchomości. Również ten zarzut nie jest trafny. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w tym przedmiocie m.in. w wyrokach z dnia 3 lutego 2010r., II CSK 444/09 i z dnia 6 maja 2009r., II CSK 594/08, roszczenia tego typu są niezależne i mogą być łączone.
Z powyższych względów apelacja strony pozwanej(...) Sp. z o.o.wZ.jako bezzasadna została oddalona na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.i§ 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).