Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 488/12
Data wyroku: 2012-11-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Stasiuk, Barbara Białecka, Anna Polak
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 107, 12 i 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 488/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Polak (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Białecka
SSO del. Andrzej Stasiuk

Protokolant:

St. sekr. sąd. Edyta Rakowska

po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. w Szczecinie
sprawyB. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.W..
o przywrócenie renty
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 23 kwietnia 2012 r. sygn. akt VI U 1639/11

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 488/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 października 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówiłB. S.prawa do dalszej wpłaty renty z tytułu niezdolności do pracy, albowiem komisja lekarska ZUS wZ.stwierdziła, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła ubezpieczona, która wskazała, iż nie zgadza się z decyzją, albowiem jej stan zdrowia nie pozwala na podjęcie zatrudnienia. Podniosła także, że przeszła operację onkologiczną i nie może pracować.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział wG.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - wyrokiem z dnia 23 kwietnia 201 2 r., zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wG.z dnia 26 października 2011 r. nr(...)w ten sposób, że przywrócił ubezpieczonejB. S.prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres od dnia 1 lipca 2011 do 30 września 2012 r.

W ustaleniach faktycznych Sąd I instancji podał, że ubezpieczonaB. S.urodziła się dnia 10 listopada 1958 roku. Posiada wykształcenie średnie w zawodzie zootechnik. Pracowała w swoim zawodzie oraz jako pracownik umysłowy i księgowa. Decyzją z dnia 27 czerwca 2007 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.przyznał ubezpieczonej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Następnie decyzją z dnia 05 sierpnia 2008 roku przyznano ubezpieczonej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 30.06.2011 roku.
W dniu 22 lipca 2011 roku ubezpieczona złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Komisja Lekarska ZUS wZ.orzeczeniem z dnia 12 października 2011 roku ustaliła, iż ubezpieczona jest zdolna do pracy Decyzją z dnia 26 października 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił ubezpieczonejB. S.prawa do dalszej renty z tytułu niezdolności do pracy.
Biegła specjalistka onkolog rozpoznała u ubezpieczonej stan po usunięciu piersi lewej z węzłami chłonnymi. Stan po radykalnej chemioterapii i radioterapii. Hormonoterapię w trakcie. Jednocześnie biegła stwierdziła, iż po dniu 30 czerwca 2011 roku ubezpieczona jest nadal niezdolna do pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami do dnia 30 września 2012 roku.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, że odwołanieubezpieczonej zasługiwało na uwzględnienie. Uzasadniając powyższe sąd wskazał, iż zgodnie z art. 12 ustawy niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1 ). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). W myśl art. 14 ust. 3 w/w ustawy orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej, stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z przepisem art. 107 ustawy prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
Sąd Okręgowy podkreślił, że w niniejszej sprawie bezsporny pozostawał fakt, że ubezpieczona w okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu stała się całkowicie, a następnie częściowo niezdolna do pracy, w związku z czym posiadała okresowo przyznaną jej rentę z tytułu niezdolności do pracy, do dnia 30 czerwca 2011 roku. Żadna ze stron nie kwestionowała powyższej okoliczności, a ponadto znalazła ona potwierdzenie w zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodach z dokumentów, którym Sąd Okręgowy dał w pełni wiarę. Kwestią sporną natomiast, w związku z zaskarżoną decyzją organu rentowego, była okoliczność, czy po dniu 30 czerwca 2011 roku ubezpieczonaB. S.była nadal, co najmniej częściowo niezdolna do pracy.
Ubezpieczona podnosiła bowiem w uzasadnieniu odwołania, iż jej stan zdrowia nie pozwala na podjęcie zatrudnienia. Organ rentowy z kolei, opierając się na orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZUS, którym nie stwierdzono u ubezpieczonej nawet częściowej niezdolności do pracy, odmówił prawa do dalszej wypłaty żądanego przez ubezpieczoną świadczenia.
W celu wyjaśnienia powyższych, spornych okoliczności Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłej specjalistki z dziedziny odpowiadającej schorzeniom, na które cierpi ubezpieczona, albowiem nie dysponując specjalistyczną wiedzą medyczną musiał posiłkować się, przy rozstrzyganiu istoty sprawy opinią biegłych lekarzy sądowych.(art. 278 § 1 k.p.c.). Powołany w niniejszej sprawie biegły onkolog w opinii sądowej orzekł, iż badana, po dniu 30 czerwca 2011 roku, jest osobą częściowo niezdolną do pracy , do września 2012 roku. Opinię zakwestionował organ rentowy wskazując na sprzeczności pomiędzy opinią biegłej , a opiniami lekarzy ZUS.
Sąd Okręgowy w pełni dał wiarę dowodowi z opinii biegłej sądowej specjalisty onkologa, podkreślając, że sporządzona została przez właściwą osobę, w granicach przyznanych jej kompetencji. Biegła rzetelnie oceniła rzeczywisty stan zdrowia odwołującej się. Opinię należycie uzasadniła i wystarczająco wyjaśniła zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych. W ocenie sądu I instancji nie ulegało wątpliwości, że schorzenie onkologiczne jest schorzeniem zagrażającym życiu pacjenta. Biegła, w sposób przekonywujący, wyjaśniła kwestię remisji choroby, wskazując, że ubezpieczona jest w dalszym ciągu leczona po operacji onkologicznej i po zakończeniu leczenia może odzyskać zdolność do pracy (wrzesień 2012 rok) .
W świetle treści opinii biegłej Sąd pierwszej instancji przeanalizował także okres zatrudnienia ubezpieczonej i posiadane przez nią kwalifikacje zawodowe. Ocena niezdolności do pracy przebiega bowiem w płaszczyznach: medycznej, gdzie brany jest pod uwagę charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu oraz socjalnej, na której uwzględnia się posiadane kwalifikacje, wiek, zawód, wykonywane czynności i warunki pracy oraz możliwość dalszego wykonywania pracy zarobkowej, a także możliwość przywrócenia zdolności do pracy przez leczenie i rehabilitację lub przekwalifikowanie zawodowe (por. wyrok SN z 10.06.1999r II UKN 675/98 OSNP 1000/16/624).
W przedmiotowej sprawie ubezpieczona posiada wykształcenie średnie zawodowe w zawodzie zootechnik. Przez okres zatrudnienia świadczyła pracę jako księgowa i pracownik umysłowy.
W ocenie biegłej sądowej brak jest podstaw do uznania, iż ubezpieczona odzyskała zdolność do pracy. Sąd podkreślił, że orzecznik i komisja lekarska ZUS nie przeprowadzili konsultacji onkologicznej w sprawie ubezpieczonej. Mając powyższe na uwadze, analizując całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej ubezpieczonej prawa do renty.
Uznając opinię biegłej sądowej za wiarygodną i dostatecznie rozstrzygającą istotę sporu, Sąd pierwszej instancji w oparciu o treśćart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w sentencji wyroku.

Od wyroku Sądu Okręgowego apelację wniósł organ rentowy, który wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez wydanie wyroku z naruszeniemart. 227 i 233 § 2 kpc, poprzez pominięcie przez Sąd I instancji wniosku dowodowego pozwanego o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego chirurga-onkologa i biegłego sądowego medycyny pracy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na tak sformułowane zarzuty, apelujący wniósł o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu rentowego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Ubezpieczona nie ustosunkowała się do apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja organu rentowego okazała się nieuzasadniona.
Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się wadliwości postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Okręgowy starannie zebrał i rozważył wszystkie dowody oraz ocenił je w sposób nienaruszający swobodnej oceny dowodów. Prawidłowo dokonane ustalenia faktyczne oraz należycie umotywowaną ocenę prawną sporu Sąd Apelacyjny przyjmuje za własną, w pełni podzielając wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tego też względu Sąd Apelacyjny nie dostrzega potrzeby ponownego szczegółowego przytaczania zawartych w nim argumentów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAP 1999/24/776; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 233/09, lex nr 585720 i z dnia 24 września 2009 r., II PK 58/09, lex nr 558303).
Sąd Apelacyjny zauważa, że ocena niezdolności do pracy winna być dokonana w niniejszej sprawie przez pryzmat regulacji art. 12, 13 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227). Natomiast ustalenie stopnia i zaawansowania chorób oraz ocena ich wpływu na stan czynnościowy organizmu wymaga wiadomości specjalnych, a zatem, okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych (art. 278 k.p.c.). Opinia biegłych ma na celu ułatwienie Sądowi należytą ocenę zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 07 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64). Specyfika tego dowodu wyraża się w tym, że sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez Sąd, który nie ma wiadomości specjalnych, w istocie tylko w zakresie zgodności z zasadami logicznego myślenia i wiedzy powszechnej. Przy czym, pierwszorzędne znaczenie nadaje, przy tej ocenie, kryterium poziomu wiedzy biegłego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., II CKN 1354/00, lex nr 77046). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, które w pełni podziela Sąd Apelacyjny, kontrola opinii biegłego powinna polegać na sprawdzeniu - z punktu widzenia wymagań logiki i zasad doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w uzasadnieniu opinii.
W zgodzie z tym Sąd Okręgowy powołał biegłą z zakresu onkologii, celem ustalenia stanu zdrowia ubezpieczonej i możliwości wykonywania przez nią pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.
Biegła onkolog rozpoznała u ubezpieczonej nowotwór złośliwy piersi lewej, stan po leczeniu operacyjnym usunięcia piersi lewej wraz z węzłami chłonnymi, stan po chemioterapii i radioterapii, hormonoterapię w trackie. Jednocześnie podała, iż leczenie ubezpieczonej nie zostało zakończone. Wnioskodawczyni z uwagi na przebyte skojarzone, bardzo agresywne leczenie onkologiczne, wymaga dłuższej rehabilitacji celem zmniejszenia niedostosowania fizycznego, psychicznego i zawodowego, spowodowanego chorobą i skutkami leczenia tj. obniżonej tolerancji organizmu na wysiłek fizyczny, a tym samym ma mniejszą wydolność fizyczną., upośledzenie mechanizmów obrony przed infekcjami, małą odporność psychiczną.
W ocenie Sądu Apelacyjnego biegła sporządziła opinię zgodną z zleceniem sądu i odpowiedziała wyczerpująco na postawione przez Sąd Okręgowy pytania. Opinia została wydana przez biegłą sądową-specjalistę posiadającą wieloletnią praktykę zawodową, cieszącą się autorytetem. Jej wydanie poprzedziło badanie ubezpieczonej i analiza dokumentacji medycznej. Tym samym, zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy słusznie przyjął, że biegła wyjaśniła w przekonujący sposób swoje stanowisko, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia przez sąd I instancjiart. 227 kpc.
Jednocześnie sąd nie jest obowiązany uwzględniać kolejnych wniosków dowodowych o powołanie biegłych, czy też opinii instytutu w każdym wypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszej opinii, gdy zachodzi taka potrzeba, a więc wtedy gdy opinia, którą dysponuje zawiera istotne luki, bo nie odpowiada na pytania postawione w tezie dowodowej, jest niejasna, bądź nienależycie uzasadniona lub nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona przez eksperta analiza nie pozwala organowi orzekającemu skontrolować jego rozumowania co do trafności wysnutych wniosków końcowych. Sąd I instancji uznając uzyskaną opinię za wiarygodną i dającą podstawę do rozstrzygnięcie sporu, słusznie zatem pominął wniosek dowody o wydanie opinii przez biegłego z zakresu medycyny pracy oraz opinii uzupełniającej przez biegłą onkolog, jako zmierzający do przedłużenia postępowania.
Prawidłowo zatem sąd I instancji przyjął, iż ubezpieczona jest nadal częściowo niezdolna do pracy od 1 lipca 2011 r. do 30 września 2012 r., bowiem występują nadal schorzenia w postaci ograniczonej ruchomości w stawie barkowym, obrzęki lewej ręki, a w konsekwencji dolegliwości bólowe ograniczające ruchomość lewej kończyny górnej, osłabienie siły mięśniowej kończy lewej górnej co czyniB. S.nadal niezdolną do wykonywania dotychczasowej pracy księgowej czy też pracownika umysłowego. Podkreślić należy, że u ubezpieczonej nie zostało ukończone leczenie onkologiczne, które jest uzupełnione hormonoterapią, mającą skutki uboczne zwłaszcza u kobiet będących w okresie przekwitania. Wymaga ona dłuższej rehabilitacji, stąd też stanowisko biegłej aby uznać nadal częściową okresową niezgodność do pracy – do września 2012 roku należy uznać za słuszne i przekonywujące. .
Biorąc pod uwagę powyższe, apelację organu rentowego uznano za nieuzasadnioną i dlatego na podstawieart. 385 k.p.c., Sąd Apelacyjny oddalił ją w całości.

SSA Barbara Białecka   SSA Anna Polak SSO del. Andrzej Stasiuk