Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 969/12
Data wyroku: 2013-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art.103 a z FUS

Sygn. akt III AUa 969/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 stycznia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Maria Małek - Bujak (spr.)

Sędziowie

SSA Ewa Piotrowska
SSA Jolanta Ansion

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaG. K.(G. K.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o podjęcie wypłaty emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonejG. K.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt X U 2680/11
zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego i zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.do podjęcia wypłaty emerytury ubezpieczonej od dnia 1 października 2011 r.

      /-/SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak /-/ SSA J. Ansion

Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia

Sygn. akt III AUa 969/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 października 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.wstrzymał, a następnie zawiesił ubezpieczonejG. K., począwszy od dnia l października 2011r. dalszą wypłatę emerytury nauczycielskiej, powołując się na przepisart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a dodany na podstawieart. 6 ustawy z dnia16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. nr 257 poz. 1726). Jednocześnie poinformował ubezpieczoną, że wypłata świadczenia zostanie podjęta po rozwiązaniu stosunku pracy.
W odwołaniu ubezpieczona domagała się zmiany powyższej decyzji podnosząc,iż regulacjaart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnie powinna mieć do niej zastosowania, gdyż prawo nie powinno działać wstecz, a w demokratycznym państwie prawa winna być bezwarunkowo przestrzegana zasada ochrony praw nabytych.

Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2012r. (sygn. akt X U 2680/11) Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie.

W oparciu o akta emerytalne, Sąd Okręgowy ustalił, że bezspornym było, iż w dniu1 września 2006r. ubezpieczonaG. K.urodzona (...)ma przyznane decyzją organu rentowego z dnia 20 lipca 2007r. prawo do emerytury,na podstawieustawy z dnia 26 stycznia 1982r.- Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 2006r., Nr 97, poz. 674), począwszy od dnia l września 2007r., tj. od następnego dnia po rozwiązaniu stosunku pracy. Aby uzyskać prawo do tego świadczenia ubezpieczona rozwiązała z dniem 31 stycznia 2007r. stosunek pracy zPaństwową Szkołą (...), gdzie była zatrudniona na stanowisku nauczyciela gry na skrzypcach. Wypłata tego świadczenia została zawieszonaz uwagi na kontynuowanie przez ubezpieczoną zatrudnienia w Filharmonii(...), w której była zatrudniona na stanowisku muzyka orkiestrowego od dnia l stycznia 1988r. Po nabyciu uprawnień emerytalnych ubezpieczona ponownie od dnia l września 2007r. podjęła zatrudnienie wPaństwowej Szkole (...)na stanowisku nauczyciela gry na skrzypcach. Decyzją z dnia 23 marca 2009r., po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonej z dnia 2 marca 2009r. o wznowienie wypłaty emerytury, organ rentowy od dnia l marca 2009r. zawiesił wypłatę świadczenia - jednakże z powodu osiągania przez nią przychodu w kwocie przekraczającej 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2010r. organ rentowy od dnia l kwietnia 2010r. podjął wypłatę tego świadczenia, zmniejszając jednakże jego wysokość w związku z osiąganiem przez ubezpieczoną przychodu w kwocie wyższej niż 70 % (nie wyższej niż 130 %) przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (dowód: decyzja k-383-384 a.e.). Zatrudnienie wPaństwowej Szkole (...)ustało z dniem 31 sierpnia 2010r. Ubezpieczona jest nadal zatrudnionaw Filharmonii(...)od dnia 1 stycznia 1988r.
Sąd I instancji przypomniał, że zasady zawieszania prawa do świadczeńemerytalno - rentowych regulujeustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. 09.153.1227 j.t) . W myśl art. 103 cyt.ustawy - w brzmieniu zmienionym przezart. 6 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. 10.257.1726) - prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych wart. 103a-106. Przepisuust. 1nie stosuje się do emerytów, którzy ukończyli 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), z zastrzeżeniemart. 103a.
Z kolei, według art. 103a cyt. ustawy - dodanego przez ustawę z dnia 16 grudnia 2010r. - prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.
Dalej Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie zart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U.10.257.1726) do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 1.01.2011r.), przepisy ustawy, o której mowa w art. 6 (tj.ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) oraz ustawy, o której mowaw art. 18 (tj.ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowych), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011r.
Sąd podniósł, że celem podjęcia wypłaty świadczenia emerytalnego ubezpieczona winna przedłożyć w organie rentowym świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku zatrudnienia. Skoro zaś nie rozwiązała stosunku pracy to zaistniały przesłanki wskazane wart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo zawieszenia wypłaty świadczenia emerytalnego od dnia 1 października 2011r.
Mając to na uwadze Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c, odwołanie ubezpieczonej oddalił.

Apelację od powyższego wyroku złożyła ubezpieczona.

Zarzuciła naruszenie nabytego prawa do emerytury i wniosła o jej przywrócenie. Podkreśliła, że nigdzie nie twierdzi, iż przepisy, na podstawie których wstrzymano wypłatę jej emerytury, są niekonstytucyjne. Wyraża tylko, podobnie, jak wielu innych obywateli, w tym prawników, swoje wątpliwości, co do całkowitej zgodności tych przepisów z podstawowymi zasadami państwa prawa, w tym zKonstytucją. Zwłaszcza budzi jej wątpliwość art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych - Dz. U. Nr 257 poz. 1726 w odniesieniu do osób, które zaczęły pobierać emeryturę przed dniem wejścia w życie tej ustawy (to jest przed 1 stycznia 2011r.) na podstawie obowiązującej wówczas ustawy o emeryturachi rentach z FUS, gdzie art. 103 ust. 2 a był uchylony.
Zwróciła się o zadanie pytania prawnego, czy art. 103 a powołanej ustawy może być tak interpretowany, jak zaprezentował to Sąd I instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja ubezpieczonej jest uzasadniona.

Okoliczności faktyczne w spawie są bezsporne. Spór sprowadza się natomiast do prawnej dopuszczalności zawieszenia pobieranej emerytury na podstawie powołanego przepisu.
Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego nakazując wypłatę emerytury ubezpieczonej od dnia 1 października 2011r., albowiem wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt K 2/12,a opublikowanym w dniu 22 listopada 2012r. w Dzienniku Ustaw poz. 1285, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodnościart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257,poz. 1726 ze zm.) w związku zart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jedn. tekst Dz. U. z 2009r., Nr 153,poz. 1227 ze zm.), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r.w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskieji umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Sąd Apelacyjny podkreśla, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Sądu I instancji dotyczyło sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011r., zawieszonej w oparciu oart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jedn. tekst Dz. U. z 2009r., Nr 153,poz. 1227 ze zm.).
W związku z powyższym zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie mógł się ostać, skoro przepis art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zakresie dotyczącym kategorii ubezpieczonych, do których należy apelująca, został usunięty z porządku prawnego.

Podzielając stanowisko apelacji, Sąd II instancji w ramach istniejącego stanu faktycznego, na zasadzieart. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji, wraz z poprzedzającą go decyzją organu rentowego i zobowiązał organ rentowy do podjęcia wypłaty emerytury ubezpieczonej od dnia 1 października 2011r.

      /-/SSA E. Piotrowska  /-/ SSA M. Małek-Bujak /-/ SSA J. Ansion

Sędzia     Przewodnicząca    Sędzia

JR