Sąd Rejonowy w Bolesławcu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 169/12
Data wyroku: 2012-12-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ilona Kata

Sygn. akt I C 169/12WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJDnia 05 grudnia 2012 r.Sąd Rejonowy w Bolesławcu Wydział I Cywilnyw składzie:Przewodniczący:SSR Ilona KataProtokolant:Maciej Skrzypczyńskipo rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012r.sprawy z powództwaF. K.przeciwkoP.P.H.U. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.o ustalenieIustala, że stronie pozwanej –P.P.H.U. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.przysługuje prawo własności urządzeń napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia w postaci: jednego słupa posadowionego nadziałce gruntu nr (...)wP.gm.O.oraz umocowanej na tym słupie linii zasilającej, przebiegającej przez tę działkę, która to nieruchomość stanowi własność powódkiF. K., objętąksięgą wieczystą nr (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bolesławcu Wydział V Ksiąg Wieczystych,IIzasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 107,00 (sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zastępstwa procesowego.Sygn. akt I C 169/12UZASADNIENIEPozwem wniesionym do Sądu w dniu 06 lutego 2012 . powódkaF. K.wniosła o ustalenie, że stronie pozwanej –PPHU (...) Spółka z o.o.z siedzibą wP.przysługuje prawo własności urządzeń napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia, składających się ze słupa i linii zasilającej, przebiegających przez terendziałki nr (...), położonej wP., objętejksięgą wieczystą nr (...), stanowiącej własność powódki.Uzasadniając treść żądania, powódka podała, iż w roku 1987r. m.in. na tereniedziałki nr (...)na zlecenie poprzednika prawnego pozwanej,S. W., została wybudowana napowietrzna linia energetyczna średniego napięcia, przy czym odbyło się to bez zezwolenia ówczesnej właścicielkidziałki nr (...). Do dnia dzisiejszego przedsiębiorstwo pozwanej jest zaopatrywane w energię elektryczną przy użyciu linii przesyłowej pobudowanej m.in. na nieruchomości powódki.F. K.podniosła, że wzywała stronę pozwaną do usunięcia z terenu jej nieruchomości słupa i linii zasilającej, jednak pozwana odmówiła, stojąc na stanowisku, że właścicielem tych urządzeń jestE.. Z koleiE.wskazała, że urządzenia te są własnością pozwanej.W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Podniosła, że właścicielem spornych urządzeń jest przedsiębiorstwo przesyłowe, które nie kwestionuje tego faktu, co wynika z treści pismaE.z dnia 13 października 2008 r., załączonego do pozwu. Strona pozwana podniosła, żespółka PPHU (...)powstała w czerwcu 2001 r. i nigdy nie była właścicielem urządzeń napowietrznej linii energetycznej, przebiegającej przez terendziałki nr (...); nigdy też tej inwestycji nie realizowała. Do odpowiedzi na pozew pozwana załączyła dokumentację dotyczącą inwestycji w postaci linii napowietrznej, zaznaczając, że właścicielem tej dokumentacji jestS. W., były właściciel nieistniejącegoZakładu (...)( k.21).Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
F. K.jest od czerwca 1986 r. właścicielką nieruchomości gruntowej nr(...)położonej wP., gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Bolesławcu Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą nr (...).dowód: odpisksięgi wieczystej nr (...)k. 6-12W latach 1987-1990 na terenie owej nieruchomości zostały zainstalowane urządzenia napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia w postaci jednego słupa oraz napowietrznej linii zasilającej średniego napięcia przebiegającej przez tę działkę. Inwestorem przedsięwzięcia byłS. W., prowadzącyZakład (...)wP.nr 61. Linia zasilająca powstała na potrzebyZakładu (...)i miała doprowadzać energię elektryczną do zabudowań tego Zakładu wP.nr 61. Na terenie nieruchomościS. W.posadowiono stację transformatorową(...)a 20/250. Urządzenia te zostały następnie podłączone do sieci energetycznej.dowód: pismo(...) S.A.Oddział wJ.z dnia 13 października 2008r. – k. 14; protokół zdawczo – odbiorczy dokumentacji archiwalnej GminyO.– k. 15; zeznania powódkiF. K.– k. 37,47 verte; zeznania świadkaT. Ł.– k. 47, zeznania przedstawiciela pozwanejL. J.– k. 37 verte, 47 verte – 48; dokumentacja projektowa dotycząca spornej linii energetycznej (teczka)Przed posadowieniem urządzeń tej sieci przesyłowej nadziałce gruntu nr (...)nie uzyskano zezwolenia właścicielki działki,F. K..dowód: zeznania powódkiF. K.– k. 37,47 verte; zeznania świadkaT. Ł.– k. 47, częściowo zeznania przedstawiciela pozwanejL. J.– k. 37 verte, 47 verte – 48W dniu 21 lipca 2000 r. pomiędzyS. W.,L. J.iA. J.została zawarta umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo- Usługowe(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP..S. W.pokrył swoje udziały w spółce aportem, wnosząc do spółki prawo własności nieruchomości w postacidziałek gruntu nr (...), położonych we wsiP..dowód: umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - akt notarialny(...)Bazą materialnąSpółki PPHU (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.był wcześniej prowadzony przezS. W.Zakład (...). Zabudowania obecnie funkcjonującego jako Spółka zakładu znajdują się nadziałce gruntu nr (...).Powstała Spółka zawarła umowę na dostawę energii elektrycznej i opłaca należność za zużytą energię i jej przesył.(...)dostarczana jest do nieruchomości zajmowanych przez Spółkę jedynie linią napowietrzną średniego napięcia, przechodzącą w części przez działkęF. K..dowód: zeznania przedstawiciela pozwanejL. J.– k. 37 verte, 47 verte – 48F. K.od kilku lat domaga się usunięcia słupa i linii zasilającej z jej posesji. Wystąpiła w tej sprawie do(...) S.A.oraz do pozwanejPPHU (...) Sp. z o.o.W piśmie z dnia 13 października 2008 r. zakład energetyczny wyjaśnił, iż sporne urządzenia nie stanowią jego własności i należą do właściciela zakładu ceramicznego.S. W.natomiast w piśmie z dnia 12 grudnia 2008 r. oświadczył, że sporny słup jest własnością zakładu energetycznego.dowód:  zeznania powódkiF. K.– k. 37,47 verte; zeznania świadkaT. Ł.– k. 47; pismoE.z dnia13.10.2008 r. – k. 14; pismoS. W.z dni 12.12.2008 r. – k. 16Sąd zważył, co następuje:Stosownie do przepisuart. 189 K.p.c., powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Skuteczne powołanie się na interes prawny wymaga wykazania, że oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie jednoznacznie określona i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powoda (por: A. Zieliński [w:] Kodeks postępowania cywilnego, Tom I, Komentarz do artykułów 1-50514, pod red. prof. A. Zielińskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 567 -568). Według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, interes prawny zachodzi wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, przy czym niepewność ta powinna być obiektywna (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1983 r., I PRN 189/03, OSNC 1984, Nr 7, poz. 121).Nie ulega wątpliwości, że realiach tej sprawy po stronie powódki istnieje interes prawny do żądania ustalenia, że właścicielem urządzeń opisanych w pozwie jest strona pozwana.Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dokumenty dołączone do pozwu i odpowiedzi na pozew, dokumentację techniczną dotyczącą budowy spornych urządzeń energetycznych, pismaE.iS. W.oraz na podstawie zeznań stron i świadkaT. Ł..Niekwestionowany był fakt, iżPPHU (...) Sp. z o.o.użytkuje nieruchomości należące uprzednio doS. W.. Poza sporem pozostawało również wzniesienie przezS. W.(dla potrzeb prowadzonego przez niegoZakładu (...)) na terenie nieruchomości należącej do powódki urządzeń napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia w postaci jednego słupa i linii zasilającej, doprowadzającej energię do zabudowań użytkowanych przezZakład (...), a następnie – od 2000 r. – przezSpółkę PPHU (...) Sp. z o.o.Sporna natomiast była kwestia prawa własności wymienionych urządzeń. Powódka twierdziła, że ich właścicielem jestPPHU (...) Sp. z o.o.Swoje stanowisko poparła przede wszystkim argumentem, iż pozwana jest następcą prawnymS. W., prowadzącego uprzednio przedsiębiorstwo –Zakład (...), na którego zlecenie wybudowano przedmiotową linię i w jej ramach zainstalowano te urządzenia. Pozwana wskazywała natomiast, iż wprawdzie inwestorem tej linii byłS. W., jednak napowietrzna linia energetyczna i słup są własnością zakładu energetycznego, ponieważ Spółka nie posiada tych urządzeń w swoim inwentarzu. Ponadto Spółka podnosiła, że skoro ponosi ona opłaty za przesył energii, to jest dla niej jednoznaczne, iż właścicielem linii jest zakład energetyczny. Dodatkowo pozwana twierdziła też, żeE.w piśmie załączonym do pozwu przyznała, że jest właścicielem spornych urządzeń.Jako pierwszą kwestię trzeba rozważyć to, czy pozwana Spółka jest następcą prawnymS. W., prowadzącego uprzednioZakład (...)wP.nr 61. Sąd miał na uwadze to, że w roku 2000S. W.wraz z innymi osobami zawiązał spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, wnosząc jako wkład niepieniężny do niej prawo własności nieruchomości:działek gruntu nr (...)(k. 42-45). Aktualnie na działce gruntu(...), jak zeznała Prezes Zarządu SpółkiL. J., położony jest budynek obecnego zakładu Spółki, co identyfikuje wystarczająco, że jest to działka, do której również obecnie doprowadzana jest energia elektryczna za pomocą linii średniego napięcia, przebiegającej przez nieruchomośćF. K.. Dodać można, że adres Spółki, podawany choćby w odpowiedzi na pozew, jest taki sam, jak adresZakładu (...)przed rokiem 2000. Z zeznańL. J.wynika również jasno, że bazą materialną dzisiejszejspółki z o.o. PPHU (...)było wcześniejsze przedsiębiorstwo jej ojca,S. W.. Wystarczy to do uznania, że Spółka jest następcą prawnymS. W., w zakresie składników majątku przekazanych przez niego na rzecz Spółki aportem.L. J.zeznała zresztą również, że do budynków Spółki energia jest doprowadzana za pomocą tyko jednej linii – właśnie tej, przechodzącej w części przez nieruchomość powódki.W dalszej kolejności należało ustalić, czy z chwilą przyłączenia wybudowanej przezS. W.linii zasilającej do sieci zakładu energetycznego stała się ona własnością tego zakładu, czy też pozostała własnościąS. W., a następnie Spółki, przejmującej jego nieruchomości. Przepisart. 49 § 1 k.c.stanowi bowiem, że urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.W orzecznictwie przyjmuje się, że przysługiwanie określonemu podmiotowi prawa własności lub innych praw majątkowych nie może wynikać z samych faktów, gdyż podstawą ich nabycia muszą być określone zdarzenia prawne. Zatem urządzenia przesyłowe wymienione wart. 49 k.c.nawet w chwili ich fizycznego połączenia z siecią przedsiębiorstwa pozostają nadal częścią nieruchomości, na której je zbudowano, a w skład przedsiębiorstwa mogą wejść jedynie na podstawie zdarzeń prawnych znanych prawu cywilnemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r. II CK 40/2002; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2003r. II CK 125/2002 (niepubl.), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2004r. III SK 39/2004 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 grudnia 2004r., IV CZP 347/2004; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 08 marca 2006r. III CZP 105/2005 – publ. w LEX). O wejściu urządzeń w skład przedsiębiorstwa przesyłowego można mówić zatem wówczas, gdy jednocześnie zachodzą dwa warunki: urządzenie zostało faktycznie przyłączone do sieci przedsiębiorstwa i gdy przedsiębiorca uzyskał tytuł prawny do korzystania z przyłączonego urządzenia.W niniejszej sprawie przyłączenie urządzeń linii zasilającej do sieci przedsiębiorstwa przesyłowego nie budziło wątpliwości. Natomiast drugi wymieniony warunek nie został spełniony: nie przedstawiono bowiem w tym postępowaniu żadnego dowodu na to, że inwestor linii -S. W., albo następnieSpółka PPHU (...) Sp. z o.o.zawierali jakąkolwiek umowę z zakładem energetycznym, przenoszącą własność tych urządzeń na przedsiębiorstwo przesyłowe. W treści pisma z dnia 13 października 2008 r.(...) S.A.zaprzecza, aby była właścicielem linii, wskazując, że prawo własności przysługuje „właścicielowi zakładu energetycznego” (k.14). Piśmiennictwo wskazuje zaś jednoznacznie, że do czasu zawarcia stosownej umowy właścicielem urządzeń jest osoba ponosząca koszty ich wybudowania (por. E. Skowrońska – Bocian [w:] K. Pietrzykowski, Komentarz do Kodeksu wyilnego, t I, Warszawa 2011 r., s. 270; E. Niezbecka, Komentarz do art. 49 Kodeksu cywilnego, teza 17, publ. w Lex).Zdaniem Sądu, przekazując w 2000 r. na rzecz Spółki aportem opisane wyżej nieruchomości,S. W.przekazał na jej rzecz również urządzenia składające się na wybudowaną przez niego w latach 1987 – 1990 linię średniego napięcia (nawet jeśli w dokumentach sporządzonych celem udokumentowania przekazania tej nieruchomości na rzecz Spółki nie ujęto przedmiotowych urządzeń). Ustalono ponad wszelką wątpliwość, że przedmiotowa linia nie doprowadza energii do nieruchomościF. K., lecz została wybudowana dla potrzebZakładu (...). Słup nadziałce nr (...), należącej doF. K., stanowi część instalacji linii zasilającej, która to instalacja była w momencie jej wybudowania własnościąS. W.i następnie stała się częścią składową jego nieruchomości (por. E. Niezbecka, Komentarz do art. 49 Kodeksu cywilnego, teza 3, publ. w LEX), którą to nieruchomość następnie przekazał jako aportSpółce PPHU (...)Sp. o.o. z siedzibą wP..Mając na uwadze powyższe, Sąd uwzględnił powództwo, uznając je za zasadne w całości, ustalając, że stronie pozwanej –P.P.H.U. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wP.przysługuje prawo własności urządzeń napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia w postaci: jednego słupa posadowionego nadziałce gruntu nr (...)wP.gm.O.oraz umocowanej na tym słupie linii zasilającej, przebiegającej przez tę działkę, która to nieruchomość stanowi własność powódkiF. K., objętąksięgą wieczystą nr (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Bolesławcu Wydział V Ksiąg Wieczystych.Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w treściart. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty procesu poniesione przez powódkę składały się: oplata sądowa w wysokości 30 zł, opłata skarbowa za udzielenie pełnomocnictwa – 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 60 zł.