Sąd Okręgowy w Sieradzu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 442/13
Data wyroku: 2013-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Joanna Składowska, Antoni Smus, Barbara Bojakowska
Słowa kluczowe: Uzgodnienie Treści Księgi Wieczystej Z Rzeczywistym Stanem Prawnym
Podstawa prawna: art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece

Sygn. akt I Ca 442/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSO Barbara Bojakowska
Sędziowie SSO Antoni Smus
SSO Joanna Składowska
Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak
po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. w Sieradzu
na rozprawie sprawy
z powództwaD. D.
przeciwkoA. D.,J.D.iK. D.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym
na skutek apelacji pozwanegoJ. D.
od wyroku Sądu Rejonowego w Wieluniu
z dnia 6 września 2013 r. sygn. akt I C 164/13

oddala apelację.

Sygn. akt I Ca 442/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z 6 września 2013 Sąd Rejonowy w Wieluniu, w sprawie I C 164/13, uzgodnił treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym NrKw (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Wieluniu V Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości położonej wA., gminaŁ., oznaczonej numeremdziałki (...), o powierzchni 0,0073 ha, w ten sposób, że nakazał wykreślić z działu II tej księgiJ. D.wpisanego w udziale ½, części, a nakazał wpisać w jego miejsce jako współwłaścicieli:J. D.iD. D.w udziałach po ¼ części.
Ponadto Sąd Rejonowy zasądził solidarnie od pozwanychJ. D.,A. D.iK. D.na rzecz powódkiD. D.kwotę 850 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy oparł na ustaleniach i wnioskach, któreSąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje za własne, a których istotne elementy przedstawiały się następująco:

PowódkaD. D.i pozwanyJ. D.zawarli związek małżeński w dniu 31 sierpnia 1996 roku. Strony nie miały w trakcie trwania małżeństwa orzeczonej rozdzielności majątkowej. W dniu 14 listopada 1997 roku została zawarta umowa sprzedaży Rep. A Nr 5130/1997, na mocy którejA. D.iJ. D.kupili na współwłasnośćdziałkę nr (...)o powierzchni 0,0073 ha położną wA.za cenę 500 złotych.
A. D.stając do aktu notarialnego oświadczył, iż udział w prawie własnościdziałki nr (...)kupuje za środki uzyskane z majątku dorobkowego ze swoją żonąK. D.natomiastJ. D.oświadczył, iż udział w przedmiotowej działce nabywaza środki uzyskane z majątku dorobkowego.
Pozwani zakupilidziałkę nr (...)z uwagi na możliwość uregulowania w ten sposób granicy zdziałką nr (...), na której położona była prowadzona przez nich piekarnia.
J. D.przed zakupemdziałki nr (...)informował powódkę, iż ma zamiar kupić taką działkę, wskazując, iż jest to konieczne na poszerzenie działki na której znajduje się piekarnia, jak również iż budowę wspólnego domu należy odłożyć w czasie, gdyż najpierw należy inwestować pieniądze w firmę. Dla powódki było oczywiste, iż pieniądzena rozbudowę firmy, w tym na zakup działki, będą pochodziły ze wspólnych pieniędzy.
Powódka nie została poinformowana przez pozwanych o samym fakcie zawarcia umowy kupnadziałki nr (...)i nie brała udziału przy podpisywaniu umowy notarialnej, aJ. D.nie poinformował powódki skąd były pieniądze na zakup przedmiotowej działki.
W chwili zakupudziałki nr (...)J. D.prowadził piekarnię. W tym czasie powódka pracowała jako pielęgniarka w szpitalu. PozwaniA.iK.małżonkowieD.prowadzili własne gospodarstwo rolne oraz pomagali synowiJ. D.w prowadzeniu piekarni.
Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczejJ. D.stanowiły majątek wspólny powódki i pozwanego.
W dniu 12 stycznia 1998 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu Wydział Ksiąg Wieczystych przyłączył doksięgi wieczystej nr (...)działkę nr (...)i w dziale II jako współwłaścicieli po ½ wpisałA.iK.małżonkówD.orazJ. D..
W dniu 21 października 2009 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu rozwiązał przez rozwód związek małżeński powódkiD. D.i pozwanegoJ. D..
Księga wieczysta nr (...)prowadzona jest przez Sąd Rejonowy Wieluniu Wydział Ksiąg Wieczystych dladziałek o nr (...)położnych wA.gminaŁ.o łącznej powierzchni 0,0673 ha.
Działka nr (...)została nabyta przez pozwanych na podstawie umowy kupna sprzedaży nr rep. A 307/1994 z dnia 27 stycznia 1994 roku. W dziale II tej księgi wieczystej jako współwłaściciele po ½ części wpisani sąJ. D.orazA.iK.małżonkowieD.na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne zeznania świadkaS. S., które korespondująz zeznaniami powódki, jak również nie zachodziły żadne okoliczności dyskwalifikującete zeznania.
W ocenie Sądu Rejonowego spór w przedmiotowej sprawie koncentrował się wokół faktu wykazania z jakiego majątku (wspólnego czy osobistego) pozwanegoJ. D.pochodziły środki na zakupdziałki nr (...), a w istocie ocena zeznań stron sprowadzała siędo zasadniczej kwestii, rzutującej na końcowe rozstrzygnięcie w sprawie, którą to ocenę Sąd przeprowadził w rozważaniach prawnych zawartych w dalszej części uzasadnienia.
W ocenie Sądu Rejonowego powództwo było uzasadnione. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie to nie na powódce ciążył obowiązek wykazania, że nabycie udziałudziałki nr (...)przez pozwanegoJ. D.nastąpiło z funduszy majątku wspólnego, albowiem przedmiot majątkowy nabyty w czasie trwania wspólności ustawowej należy z reguły do majątku wspólnego, a jego przynależność do majątku osobistego może wynikać tylko z określonych przesłanek.
Sąd Rejonowy stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym pozwani nie wykazali, aby udział wdziałce nr (...)został nabyty przez pozwanegoJ. D.w drodze tzw. surogacji, za środki pochodzące z darowizny od rodziców ponieważ poza swoimi zeznaniami nie przedstawili żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Sąd Rejonowy stwierdził także, że podstawowym zarzutem pozwanych podnoszonym konsekwentnie w toku całego postępowania była okoliczność, iżJ. D.złożył oświadczenie zawarte w treści umowy z 1997 roku, z którego wynikało, iż nabycie udziału wdziałce nr (...)nastąpiło za fundusze z jego majątku odrębnego, tj. kwotę 500 złotych darowana mu przez rodziców.
Sąd Rejonowy wskazał na stanowisko Sądu Najwyższego, z którego wynika, że nie można przypisać decydującego znaczenia oświadczeniu małżonków, iż nabywany udziałw nieruchomości nie należy do majątku dorobkowego, ponieważ samo takie oświadczenie nie może stanowczo wyłączać skutków wynikających z przepisówart. 32 – 34 k.r.o., w sytuacji pozostawania małżonków w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że bezspornym w sprawie jest, iż pozwanegoJ. D.i powódkę obowiązywał ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej, a więc samo oświadczenieo zaliczeniu nabywanego przedmiotu do majątku odrębnego nie jest wystarczające. Sąd Rejonowy podniósł, iż zakup udziału w nieruchomości nie był podyktowany własnym interesem pozwanegoJ. D., gdyż przyczyną zakupudziałki nr (...)była możliwość uregulowania granicy zdziałką nr (...)na której znajdowała się piekarnia służącai przynosząca dochody na majątek wspólny powódki i pozwanegoJ. D.i dlatego nabycie udziału we współwłasności nieruchomości było podyktowane inwestowaniem w działalność gospodarczą, a tym samym w źródło utrzymania obojga małżonków.
Sąd Rejonowy stwierdził także, że od chwili ustania małżeńskiej wspólności majątkowej dotychczasowa wspólność łączna przekształca się we wspólność w częściach ułamkowych, a udziały małżonków w majątku wspólnym są co do zasady równe i dlatego uwzględniając rozmiar nabytego przez pozwanegoJ. D.udziału w prawie własnościdziałki nr (...)– ½ części, oraz przy przyjęciu, iż udziały byłych małżonkówD.są równe, Sąd Rejonowy orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
Od powyższego wyrokuapelacjęwniósł pozwanyJ. D., zarzucając rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego:
- naruszenie przepisuart. 231 k.p.c.poprzez poczynienie błędnego ustalenia zeA. D.iK. D.przed nabyciem spornej działki podarowali swojemu synowiJ. D., kwotę 500 zł podczas, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wywieść można jedynie wniosek o tym, że kwota tejże darowizny wynosiła 250 zł;
- naruszenie przepisuart. 233 § 1 k.p.c.przez dowolną ocenę dowodów,w szczególności odebranie przymiotu wiarygodności zeznaniom pozwanychA. D.,K. D.iJ. D.oraz uznanie za niewystarczające zapisów aktu notarialnego z dnia 14 listopada 1997 r., rep. A nr 5130/09 dla ustalenia faktu zakupu przezJ. D.działki nr (...)za środki pochodzące z jego majątku odrębnego;
- naruszenie przepisów postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmowę wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom pozwanych tylko z tego względu, że są to osoby względem siebie bliskie, chociaż zeznaniate są logiczne, wzajemnie się uzupełniają i nie stoją w sprzeczności z istotną częścią materiału dowodowego zebranego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego ustalenia, żeJ. D.kupiłdziałkę nr (...)za środki pochodzące z majątku dorobkowego;
- naruszenie przepisów postępowania tj.art. 233 § 1 k.p.c.przez wywiedzeniez materiału dowodowego mylnych wniosków o tym, że powódkaD. D.pomagała pozwanemuJ. D.w prowadzeniu piekarni, podczas gdy ona sama przyznała,że jedynie sporadycznie wykonywała drobne prace związane z rachunkowością,co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że powódka uczestniczyław prowadzeniu działalności gospodarczej przez pozwanychA. D.iJ. D..
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwanyJ. D.wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenieod powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanegoJ. D.jako bezzasadna podlega oddaleniu, gdyż sprowadza się wyłącznie do polemizowania z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowegoi prezentowania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że dla skuteczności zarzutu naruszeniaart. 233 k.p.c., który podniósł w apelacji pozwany, nie wystarcza twierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego nie odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest bowiem wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając.
Postawienie zarzutu obrazyart. 233 k.p.c.nie może bowiem polegaćna zaprezentowaniu ustalonego przez siebie, na podstawie własnej oceny dowodów stanu faktycznego. Skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego i że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaś uwzględnienie przez Sąd w ocenie materiału dowodowego powszechnych i obiektywnych zasad doświadczenia życiowego nie usprawiedliwia zarzutu przekroczenia granic swobodnej oceny dowodówna tej tylko podstawie, że indywidualne i subiektywne doświadczenia strony są od tych zasad odmienne.
Odnosząc się do zarzutu odmowy wiarygodności zeznań pozwanych przezSąd Rejonowy, należy zauważyć, że wbrew zarzutom apelującego nie sposób dostrzec w rozumowaniu Sadu błędów w logicznym wnioskowaniu. Sąd Pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary zeznaniom pozwanych odnośnie źródła finansowania zakupu działki. Trudno bowiem dać wiarę pozwanym, że to z ich środków zakupionodziałkę nr (...), która stanowiła uregulowanie granicy działki, na której posadowiona jest piekarnia, która z kolei stanowiła źródło dochodówJ. D.. Brak jest jakichkolwiek racjonalnych powodów, dla którychK. D.iA. D.mieliby finansować zakup udziału działki przez ich syna ze swojego majątku, w sytuacji kiedy posiada on własne dochody, a cena zakupu działki jest symboliczna.
Trafnie także Sąd Rejonowy ocenił, że zeznania pozwanych w kontekście treści aktu notarialnego dokumentującego umowę kupnadziałki nr (...), nie mają wpływu na ustalenie zakupu przezJ. D.przedmiotowej działki za środki pochodzące z jego majątku odrębnego. Oświadczenie to samo przez się nie stanowi dowodu i jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji to na pozwanych ciążył obowiązek wykazania, że pozwanyJ. D.dysponował majątkiem osobistym ( wówczas odrębnym), który pozwoliłby mu na sfiksowanie zakupu działki. W tym miejscu godzi się zauważyć, że o ile sama nieruchomość zabudowania piekarnią stanowi majątek osobistyJ. D., to już dochody z niej uzyskiwanie w trakcie trwania związku małżeńskiego wchodziły do majątku wspólnego byłych małżonków. Ponadto apelujący złożył oświadczenie, że kupuje udziałw nieruchomości na środki z majątku odrębnego, którego nie posiadał, a nie za środki darowane przez rodziców.
Na uwagę zasługuje również okoliczność, o czym wspomniał Sąd Rejonowy,żekodeks rodzinnyw brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania zakupydziałki nr (...), a dokładnie przepisart. 32 § 1 k.r.ostanowił, że dorobkiem małżonków są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub tylko przez jednego, bez względu na sposób ich nabycia, co sprawia w kontekście niniejszej sprawy,że nie można przyjąć, iż pozwanyJ. D.nabył przedmiotową działkę do majątku osobistego.
W ocenie Sądu Odwoławczego nie można zgodzić się także z poglądem skarżącego, że Sąd Rejonowy doszedł do mylnych wniosków w kwestii pomocy przez powódkęD. D.w prowadzeniu piekarni przez męża, gdyż z zgodnych zeznań stron wynika, że taka pomoc miała miejsce, niekiedy sporadycznie. Ustalenie to pozostaje jednak zupełnie bez znaczenia prawnego dla ustalenia czy dany składnik wchodzi lub nie do majątku wspólnego, co było już przedmiotem rozważań.
Chybiony jest także zarzut skarżącego, iż Sąd Rejonowy naruszył przepisart. 231 k.p.c., który dotyczy domniemania faktycznego, poprzez dokonanie błędnych ustaleń odnoszących się do wysokości kwoty przekazanej przezA. D.iK. D.synowiJ. D., czy też przekazania tej kwoty razem małżonkomD.. Abstrahując, że treść zarzutu odnosi się do błędnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 k.p.c.), to z zeznańK. D.(k.43) wynika, że kwota którą mieli darować wynosiła 500 zł, a nie 250 zł jak twierdzi apelujący, a ponadto pozwana wskazała, że była to drobna w jej mniemaniu kwota i nie pamięta, czy przekazała te pieniądze razem małżonkom czy tylko swojemu synowi. Należy również zwrócić uwagę, że ustalenie wysokości kwoty czy było to 500 zł czy 250 zł nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, ale samo zeznanieK. D.jest niejednoznaczne.
Podsumowując należy uznać, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wywiódł na jego podstawie słuszne wnioski, a apelacja ma charakter jedynie polemiczny.
Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację.