Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1021/12
Data wyroku: 2013-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Powództwo Przeciwegzekucyjne
Podstawa prawna: art. 840 § 1 k.p.c.

Sygnatura akt I C 1021/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Jelenia Góra, dnia 09.05.2013 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant:  Mariola Olechno
po rozpoznaniu w dniu 09.05.2013 r. w Jeleniej Górze sprawy
z powództwaR. T.
przeciwkoS.wG.

-pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 kpc)

I
pozbawia wykonalności w stosunku do powodaR. T.tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007 r. (sygn. akt VII Nc 2254/07), opatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13.07.2011 r. (sygn. akt I Co 3331/11) w całości;

II
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III
zasądza od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 856 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 1021/12

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 05.04.2012 r. powódR. T., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wystąpił przeciwko pozwanejS.wG.o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007r. ( sygn. akt VII Nc 2254/07 ) wydanego przeciwko dłużnikowiH. K., będącemu spadkodawcą powoda , któremu postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13.07.2011r. nadana została klauzula wykonalności przeciwko spadkobiercom dłużnika . Wniósł nadto o zasądzenie kosztów procesu , w tym zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu powód podniósł , iż postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 30.11.2009r. stwierdzono nabycie spadku poH. K.zmarłym dnia(...)na podstawie ustawy przez córkę spadkodawcyM. K.w ½ części oraz wnukiR. T.iP. T.po ¼ części z dobrodziejstwem inwentarza, pismem z dnia 14.01.2012r. komornikH. S.poinformował powoda o wszczęciu na wniosek pozwanego postępowania egzekucyjnego i dokonał zajęcia renty rodzinnej powoda, jego rachunku bankowego i nadpłaty podatku , na podstawie tytułu - nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007r. ( sygn. akt VII Nc 2254/07 ) wydanego przeciwko dłużnikowiH. K., opatrzonemu w klauzulę wykonalności przeciwko spadkobiercom dłużnika .Wskazał , iż niezwłocznie zawiadomił wierzyciela o nabyciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, braku aktywów w spadku i wystąpił z wnioskiem o spis inwentarza , co postanowiono orzeczeniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27.02.2012r. ( sygn. akt I Ns 265/12 ). Sporządzony przez komornikaS. R.spis inwentarza wykazał , że w skład spadku nie wchodzą żadne aktywa , a udziały przypadające spadkobiercom nie przedstawiają żadnej wartości. KomornikH. S.postanowieniem z dnia 31.03.2012r. oddalił wniosek powoda o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel nie wyraził woli zakończenia egzekucji . Przywołałart. 1031 kc.iart. 840 §1 pkt.2 kpc. oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30.09.1985r. III CZP 49/85 na poparcie swojego roszczenia.
W odpowiedzi na pozew z dnia 23.08.2012r. pozwanaS.wG., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika ,wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania , w tym zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu przecząc wszystkim wyraźnie nie przyznanym twierdzeniom powoda , zarzuciła brak przesłanek roszczenia z 840kpc. Przyznała , iż po stwierdzeniu nabycia spadku poH. K.uzyskała postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności z dnia 13.07.2011r. , gdy sytuacja materialnoprawna i procesowa powoda jako spadkobiercy dłużnika była już skonkretyzowana z mocyart. 788 §1 kpc. w zw. zart. 779 §2 kpc., w postanowieniu sąd nie zamieścił wzmianki o ograniczeniu odpowiedzialności powoda . Rozróżniając między zażaleniem a powództwem przeciwegzekucyjnym , przywołała uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17.04.1985r. III CZP 14/85 , dopuszczającą zwalczanie uchybień formalnych sądu w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności w drodze zażalenia. Wyraziła przekonanie , iż nawet gdyby hipotetycznie przyjąć , że w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności znalazło się zastrzeżenie zart. 319 kpc. i został sporządzony spis inwentarza , to przedmiotowe powództwo również nie miałoby racji bytu , gdyż przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie może stanowić podstawy roszczenia zart. 840 §1 pkt.2 kpc. w myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15.11.1996r. II CKN 7/96. Nadmieniła też , że komornik ograniczył egzekucję do kwot stanowiących koszty , a zatem będących długiem osobistym dłużnika , co zostało dokonane w marcu 2012r. czyli przed wytoczeniem powództwa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007r. ( sygn. akt VII Nc 2254/07 ) nakazano pozwanemuH. K.zapłacić na rzecz powodaS.wG.kwotę 6355,48 zł z umownymi odsetkami i kosztami. Postanowieniem z dnia 11.10.2007r. orzeczenie to opatrzono w klauzulę wykonalności .
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 30.11.2009r. ( sygn. akt I Ns 424/09) stwierdzono , że spadek poH. K.zmarłym dnia(...)wS.na podstawie ustawy nabyła córka spadkodawcyM. K.w ½ części oraz wnukiR. T.iP. T.po ¼ części spadku z dobrodziejstwem inwentarza
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13.07.2011 r. ( sygn. akt I Co 3331/11) nadano klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007r. ( sygn. akt VII Nc 2254/07 ) na rzeczS.wG.przeciwkoM. K.,R. T.iP. T., zasądzając od nich koszty postępowania.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27.02.2012 r. ( sygn. akt I Ns 265/12) postanowiono sporządzić spis inwentarza majątku spadkowego poH. K.zmarłym dnia 01.10.2007r. wS., zlecając sporządzenie spisu komornikowi przy Sądzie Rejonowym w Jeleniej GórzeS. R.. Komornik ten w wyniku spisu inwentarza z dnia 13.03.2012r. w odniesieniu do stanu czynnego spadku stwierdził brak wszelkich ruchomości oraz nieruchomości po zmarłym.
W postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na wniosek z dnia 03.11.2011r. Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej im. F.S.wG.przeciwko dłużnikomM. K.,R. T.iP. T.przez komornika przy Sądzie Rejonowym w KłodzkuH. S.pod sygn. akt KM 11522/11 , zajęto pismem z dnia 07.03.2012r. wierzytelności dłużnikaR. T.należne od Urzędu Skarbowego wJ.. Pismami komornika z dnia 14.01.2012r. wezwano do dokonywania potrąceń z renty dłużnika oraz zawiadomiono go o zajęciu rachunku bankowego.
Wnioskiem z dnia 13.03.2012r.R. T.wystąpił do komornika przy Sądzie Rejonowym w KłodzkuH. S.o umorzenie postępowania egzekucyjnego, który to wniosek postanowieniem z dnia 21.03.2012r. komornik oddalił powołując się naart. 804 i 792 kpc.
Dowód:nakaz zapłaty k.14 i akta komornika przy Sądzie Rejonowym w
K.H. S.o sygn. KM 11522/11,
postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze k.10, 17
postanowienie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia
13.07.2011 r. w aktach komornika przy Sądzie Rejonowym w
K.H. S.o sygn. KM 11522/11,
pisma komornikaH. S.k. 11,12,13,
protokół i spis inwentarza k.15,16,
wniosek dłużnika k.18,
postanowienie komornikaH. S.k. 20
okoliczności bezsporne.
Postanowieniem komornika przy Sądzie Rejonowym w KłodzkuH. S.z dnia 19.03.2012r. ( sygn. akt KM 11522/11) ograniczono zajęcie renty dłużnikaR. T.o koszty postępowania.
Postanowieniem z dnia 23.03.2012r. ( sygn. akt KM 11522/11) komornik przy Sądzie Rejonowym w KłodzkuH. S.uchylił ograniczenie zajęcia z dnia 19.03.2012r. w całości.
Dowód:postanowienia komornikaH. S.k. 48, 54.
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie bezspornym zasadniczo jest stan faktyczny, w tym powstanie tytułu wykonawczego i jego treść, podstawa i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Spór dotyczy w pierwszym rzędzie oceny prawnej istniejącego stanu faktycznego na gruncie braku orzeczenia w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności prawa dłużnika do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym do stanu czynnego spadku , stanu czynnego spadku stwierdzonego w spisie inwentarza oraz dopuszczalności powództwa przeciwegzekucyjnego w istniejącej sytuacji prawnej i faktycznej.
W toku postępowania strony zgłosiły , a Sąd przeprowadził dowody z dokumentów , w tym nakazu zapłaty oraz postanowień Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze o stwierdzeniu nabycia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, nadającego klauzulę wykonalności na następców prawnych dłużnika oraz nakazującego sporządzenie spisu inwentarza , jak też z dokonanego przez komornika przy Sądzie Rejonowym w Jeleniej GórzeS. R.spisu inwentarza majątku poH. K.zmarłym dnia(...)Dowody z dokumentów nie budziły wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością i nie zostały podważone przez strony.
Zgodnie zart. 840 §1 pkt. 2)kpc. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia , jeżeli po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie , w skutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; (…).
Stosownie doart.   1031 § 2 kc.w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nie istniejące długi.
W myślart. 788  § 1 kpc. jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
Wg.art. 792 kpc.  jeżeli następca ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, należy w klauzuli wykonalności zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym.
W ocenie sądu niniejszej sprawie , wbrew przekonaniu strony pozwanej , dopuszczalne jest zgłoszenie powództwa opozycyjnego , powód przy tym wykazał przesłanki uzasadniające jego roszczenie na gruncieart. 840 §1 pkt. 2)kpc. Niewątpliwie po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie , w skutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane. Tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 12.07.2007r. ( sygn. akt VII Nc 2254/07 ) zaopatrzono w klauzulę wykonalności dnia 11.10.2007r. W dniu 30.11.2009r. zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po pierwotnym dłużniku min. przezR. T.z dobrodziejstwem inwentarza. Orzeczenie takie stanowiło o ograniczeniu odpowiedzialności powoda do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Omyłkowe nie wskazanie takiego prawa w postanowieniu z dnia 13.07.2011 r. ( sygn. akt I Co 3331/11) oraz zlecenie spisu inwentarza postanowieniem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27.02.2012 r. ( sygn. akt I Ns 265/12), a następnie ustalenie braku majątku spadkowego w sporządzonym w dniu 13.03.2012r. spisie przesądzały o braku możliwości skutecznego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego dając jednocześnie dłużnikowi prawo do wystąpienia z roszczeniem przeciwegzekucyjnym wobec faktu , iż zobowiązanie wygasło i nie mogło być egzekwowane jako skierowane wyłącznie do nieistniejącego majątku . Na marginesie , stanowisko to podzielone zostało również przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24.10.2012r. ( sygn. akt I Cz 568/12) oddalającego zażalenie pozwanej na postanowienie z dnia 07.08.2012r. o zabezpieczeniu powództwa.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawało ograniczenie zajęcia renty dłużnikaR. T.przez komornika przy Sądzie Rejonowym w KłodzkuH. S.dnia 19.03.2012r. , który to komornik następnie postanowieniem z dnia 23.03.2012r. powyższe ograniczenie uchylił.
W świetle powyższych ustaleń i zważań powództwo podlegało uwzględnieniu , co skutkowało orzeczeniem jak w pkt. I. wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zart. 98 §1 i §3 kpc., zasądzając od pozwanej na rzecz powoda koszty jego zastępstwa procesowego w wysokości 2400 zł za postępowanie pierwszoinstancyjne plus opłata od pełnomocnictwa oraz dwukrotnie po 600 zł kosztów postępowań drugoinstancyjnych : w sprawie sygn. akt I Cz 568/12 , w której zażalenie pozwanej oddalono oraz w sprawie II CZ 749/12 , w której uwzględniono zażalenie powoda na postanowienie z dnia 11.09.2012r. o przekazaniu sprawy zgodnie z wnioskiem pozwanej do Sądu Rejonowego w Kłodzku.
Dodatkowo w pkt. III wyroku zasądzono od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 856 zł zwrotu kosztów sądowych , od których powód został zwolniony tj. 713 zł opłaty od pozwu i 143 zł opłaty od zażalenia na postanowienie o przekazaniu sprawy (art. 100 ust.1 i 2 , art. 113 ust.1 i art. 19 ust.3 pkt.2 u.o.k.s.c.)