Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 915/13
Data wyroku: 2013-10-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Liszka
Słowa kluczowe: Wysokość Świadczenia
Podstawa prawna: art. 88 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 915/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 października 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSR del. Jacek Liszka
Protokolant:    st. sekr. sądowy Małgorzata Houda

po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaA. O.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 11 marca 2013 roku   nr(...)
w sprawieA. O.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o wysokość renty

oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 915/13

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 2 października 2013 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 11 marca2013 r., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) orazustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.), dokonał z urzędu waloryzacji przysługującejA. O.renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, mnożąc kwotę świadczenia ustalonego na dzień28 lutego 2013 r., tj. 932,89 zł przez wskaźnik waloryzacji 104,0%. Po waloryzacji od1 marca 2013 r. podstawa wymiaru świadczenia wyniosła 2.525,20 zł, a wysokość renty 970,21 zł. Ustalona w takiej wysokości renta wypadkowa została podwyższona do 60% zwaloryzowanej podstawy jej wymiaru. Świadczenie od 1 marca 2013 r. wyniosło 1.515,12 zł brutto.
A. O.złożył odwołanie od tej decyzji domagając się jej zmiany i ponownego wyliczenia wysokości przysługującej mu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracyw związku z chorobą zawodową. W uzasadnieniu odwołujący zarzucił, że organ rentowyw sposób nieprawidłowy ustalił wysokość podstawy wymiaru należnego mu świadczenia,a następnie dokonał jego waloryzacji, w związku z czym wysokość renty jest rażąco niska. Na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. odwołujący podał, że pierwsze błędy przy obliczaniu renty popełniono już w 1991 r., ponieważ przyjęto zły wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy domagał się jego oddalenia.W uzasadnieniu wskazał, że waloryzacji świadczenia dokonał w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 88-94 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Następnie, kwotę świadczenia podwyższył do 60% podstawy jej wymiaru na podstawieart. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zaakcentował przy tym, że kwestia prawidłowości ustalenia podstawy wymiaru należnej odwołującemu renty była już przedmiotem postępowania sądowego, które zakończyło się oddaleniem odwołania od zaskarżonej decyzji, a następnie oddaleniem apelacji od zapadłego przed sądem I instancji orzeczenia.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

Od 1 maja 1988 r. odwołujący pobierał rentę według III grupy inwalidzkiej,a następnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od 31 grudnia 1998 r. przysługuje mu renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową- przyznana na stałe.

dowód:

-

dokumenty zalegające w aktach sprawy SO w Tarnowie do sygn. IV U 571/07,

Odwołujący wielokrotnie formułował zarzuty dotyczące sposobu ustalenia podstawy wymiaru należnej mu renty i kwestionował wysokość wwpw. Kwestia ta była przedmiotem kontroli w postępowaniach sądowych, w których sądy potwierdziły prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ rentowy. Kwestia ustalenia wysokości podstawy wymiaru należnego odwołującemu świadczenia została wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 maja 1994 r., sygn. akt III AUr 80/94, oddalającego apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 1992 r., sygn. akt VIII U 1316/92, którym oddalono odwołanie od decyzji o rewaloryzacjii waloryzacji renty inwalidzkiej. Wyrokiem zaś z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. aktIV U 571/07, Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił odwołanie od decyzji(...) OddziałwN.z dnia 13 marca 2007 r. ustalającej ponownie wysokość należnej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową- podnosząc, że wysokość renty została ustalona w sposób prawidłowy. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt III AUa 283/10, oddalił apelację od tego orzeczenia, akcentując w uzasadnieniu, że całkowicie bezzasadnei wynikające z niezrozumienia treści decyzji jest twierdzenie wnioskodawcy, że zwaloryzowana podstawa wymiaru renty zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2007 r. została ustalona błędnie.

dowód:

-

dokumenty zalegające w aktach sprawy SO w Tarnowie do sygn. IV U 571/07, w szczególności wyrok SO w Tarnowie z dnia 03.12.2009 r. wrazz uzasadnieniem- k. 119, 129-134, wyrok SA w Krakowie z dnia 14.09.2010 r. wraz z uzasadnieniem- k. 189, 192-201,

Zaskarżoną decyzją z dnia 11 marca 2013 r.(...) OddziałwT.z urzędu dokonał waloryzacji przysługującej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, mnożąc kwotę świadczenia ustalonego na dzień28 lutego 2013 r., tj. 932,89 zł przez wskaźnik waloryzacji 104,0%. Po waloryzacji od1 marca 2013 r. podstawa wymiaru świadczenia wyniosła 2.525,20 zł, a wysokość renty 970,21 zł. Ustalona w takiej wysokości renta wypadkowa została podwyższona do 60% zwaloryzowanej podstawy jej wymiaru. Świadczenie od 1 marca 2013 r. wyniosło 1.515,12 zł brutto.

dowód:

-

decyzja ZUS z dnia 11.03.2013 r.- akta sprawy,

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty.
Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Treść i forma tych dokumentów nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości stron postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone(art. 244 k.p.c.), zaś dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.).
Na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika odwołującego o dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości na okoliczność ustalenia prawidłowego wskaźnika waloryzacji oraz prawidłowej wysokości renty- uznając, że dowód taki w sprawie jest nieprzydatny. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść decyzji organu rentowego, od której wniesiono odwołanie i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności.W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczyła waloryzacji przysługującej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Przedmiotem postępowania było więc ustalenie, czy organ rentowy w sposób prawidłowy zgodny z obowiązującymi przepisami dokonał waloryzacji należnego ubezpieczonemu świadczenia, która polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez ustalony na dany rok wskaźnik waloryzacji. Sformułowane zatem przez odwołującego zarzuty dotyczące wysokości podstawy wymiaru renty czy wysokości wskaźnika waloryzacjiz 1991 r. wykraczały poza ramy tego postępowania i nie mogły być w nim badane. Ubezpieczony zarzuty takie wysuwał już zresztą kilkakrotnie. Kwestia prawidłowej wysokości świadczenia była przedmiotem postępowań sądowych. Ostatnio, wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV U 571/07, Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił odwołanie od decyzji(...) OddziałwN.z dnia 13 marca 2007 r. ustalającej ponownie wysokość należnej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, wskazując na prawidłową wysokość tego świadczenia. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt III AUa 283/10, oddalił zaś apelację od wskazanego wyżej orzeczenia, podnosząc w uzasadnieniu, że całkowicie bezzasadne i wynikające z niezrozumienia treści decyzji jest twierdzenie wnioskodawcy, że zwaloryzowana podstawa wymiaru renty zaskarżoną decyzją z dnia 13 marca 2007 r. została ustalona błędnie. Kwestia wysokości świadczenia (i jego prawidłowej wysokości) została więc prawomocnie przesądzona i nie może być ponownie badana w toku niniejszego postępowania (art. 365 k.p.c.). W tym miejscu zauważyć jedynie należy, że związanie prawomocnym wyrokiem rozciąga się w pewnych sytuacjach również na jego motywy-w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu (por. wyroki SA w Łodzi: z dnia 27 marca 2013 r., III AUa 1077/12, LEX nr 1314780 i z dnia 23 stycznia 2013 r., I ACa 1068/12, LEX nr 1280435; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2013 r., I ACa 1345/12, LEX nr 1289589). Bezskuteczne jest więc powoływanie się na błędy organu rentowego np. z 1991 r.,a dotyczące wysokości należnego odwołującemu świadczenia. Co więcej, ustaleń prawomocnego wyroku nie można podważać dowodem z opinii biegłego sądowego, do czego w zasadzie zmierzał wniosek pełnomocnika ubezpieczonego. Sformułowane przez odwołującego zarzuty mogłyby co najwyżej stanowić podstawę ewentualnego wzruszenia opisanych wyżej orzeczeń Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w drodze wznowienia postępowania, aczkolwiek dla wznowienia postępowania sądowego czy wznowienia postępowania w trybie art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS wymaga się powołania okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mają wpływ na prawo do świadczeń, istniejących przed wydaniem danej decyzji, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania było ustalenie, czy organ rentowy w sposób prawidłowy dokonał waloryzacji przysługującej odwołującemu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową.
Zgodnie zart. 88 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca (ust. 1). Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji (ust. 2). Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przeprowadza się waloryzację (ust. 3). Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed terminem waloryzacji (ust. 4).
Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (art. 89 ust. 1 ustawy). Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ust. 1, jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów (art. 89 ust. 2). Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem negocjacji w ramach Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno- Gospodarczych. W przypadku niepowodzenia negocjacji (braku terminowego podjęcia stosownej uchwały przez Komisję) zwiększenie to określa rozporządzeniem Rada Ministrów (art. 89 ust. 3-5).
Zgodnie z Komunikatem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2013 r. (M. P. z 2013 r. poz. 78), wydanym na podstawie art. 89 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2013 r. wynosi 104,0%.
Zmiana wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji następuje z urzędu(art. 93 ust. 1 ustawy).
Przez waloryzację, zwaną również indeksacją, należy zatem rozumieć proces przeliczania należności (świadczeń, zobowiązań) pieniężnych, wymuszony zmianą warunków społeczno- ekonomicznych, najczęściej inflacją. Waloryzacja w rozumieniu art. 88 powołanej ustawy oznacza mechanizm zwiększania nominalnej wysokości świadczeń emerytalno- rentowych z uwagi na deprecjację ich wartości realnej. Należy przy tym zauważyć, że indeksowana jest zarówno kwota świadczenia, jak i podstawa wymiaru.
Aktualne unormowania art. 88-94 przewidują coroczną (od 1 marca), cenowo- płacową waloryzację automatyczną emerytur i rent przyznanych przed terminem waloryzacji. Polega ona na pomnożeniu kwoty świadczenia oraz jego podstawy wymiaru (w wysokości przysługującej w ostatnim dniu lutego roku przeprowadzenia waloryzacji) przez wskaźnik waloryzacji. W celu wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości należy stwierdzić, że wysokość zwaloryzowanego świadczenia będzie równa iloczynowi kwoty świadczenia oraz wskaźnika waloryzacji.
Dokonując waloryzacji przysługującego odwołującemu świadczenia, w sposób prawidłowy organ rentowy pomnożył kwotę świadczenia i podstawę jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji, słusznie uwzględniając ten wskaźnik na poziomie 104,0%, zgodniez Komunikatem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2013 r. (M. P. z 2013 r. poz. 78). W ten sposób podstawa wymiaru świadczenia wyniosła 2.525,20 zł, a kwota renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową 970,21 zł.
Tak przeprowadzona operacja jest poprawna i zgodna z obowiązującymi przepisami.
Ustalona w takiej wysokości renta została podwyższona do 60% podstawy jej wymiaru, stosownie do treściart. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r.o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, renta z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego nie może być niższa niż 60% podstawy jej wymiaru- dla osoby częściowo niezdolnej do pracy.
W związku z powyższym świadczenie od 1 marca 2013 r. wyniosło 1.515,12 zł brutto.
Na tej podstawie można stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest jasna, spójna i zgodna zobowiązującymi przepisami.
Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych wyżej przepisów prawa materialnego iart. 47714§ 1 k.p.c., należało orzec jak w sentencji i oddalić odwołanie od decyzji z dnia 11 marca 2013 r.