Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1363/12
Data wyroku: 2012-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Marek Procek, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Deputaty I Ich Ekwiwalenty
Podstawa prawna: art. 2 ustawy z 26.05.2011r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie

Sygn. akt III AUa 1363/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak (spr.)

Sędziowie

SSA Marek Żurecki
SSA Marek Procek

Protokolant

Beata Gandyk

po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaK. M.(K. M.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla
na skutek apelacji ubezpieczonejK. M.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku
z dnia 16 maja 2012r. sygn. akt IX U 508/12
zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznajeK. M.prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2010 i za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2011 roku.

/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak/-/ SSA M. Procek
Sędzia   Przewodniczący    Sędzia

Sygn. akt III AUa 1363/12

UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia 28 lutego 2012r. organ rentowy odmówił ubezpieczonejK. M.:

-

prawa do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węglaza okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r., gdyż prawo do świadczenia nabyław dniu 3 sierpnia 2011r.,

prawa do wypłaty niezrealizowanych świadczeń tytułem ekwiwalentu pieniężnego z tytułuprawa do bezpłatnego węgla za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r. po zmarłymS. M., gdyżS. M.w dniu zgonu nie był uprawniony dowypłaty ekwiwalentu za lata 2010-2011.

Ubezpieczona odwołała się od tych decyzji wskazując, iż zmarły mąż był uprawniony do wypłaty ekwiwalentu za okres do roku 2015 a przewidziany w art. 7 ustawy harmonogram stanowi jedynie podstawę do wypłaty a nie do nabycia prawa.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 16 maja 2012r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku oddalił odwołania.
Sąd ustalił, żeK. M.od dnia 3 sierpnia 2011r. jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym w tym dniu mężuS. M., byłym pracowniku(...)J., który przeszedł na emeryturę górniczą od 11 maja 1997r. z(...)J..

Organ rentowy, na podstawie prawomocnych decyzji, wypłaciłS. M.deputat węglowy za lata 2002-2009.
Ubezpieczona w dniu 11 stycznia 2012r. złożyła wniosek o wypłatę ekwiwalentuz tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla uprawnionych emerytów i rencistówz przedsiębiorstw robót górniczych za lata 2010-2011. Ubezpieczona w dniu 11 stycznia 2012r. złożyła także wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia z tytułu prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za lata 2010-2011 po zmarłym mężuS. M..
Organ rentowy, decyzją z dnia 28 lutego 2012r. przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r.

Wobec poczynionych ustaleń, Sąd uznał odwołania za niezasadne, podnoszącw motywach tego rozstrzygnięcia, co następuje:
Mając na uwadze regulacje zawarte wart. 1, 2 i 7 ustawy z dnia 6 lipca 2007r.o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionychz przedsiębiorstw robót górniczych(Dz. U. Nr 147, poz. 1031), wskazać należy, iż wdowie po emerycie - byłym pracowniku przedsiębiorstwa robót górniczych przysługuje prawo do ekwiwalentu od dnia nabycia prawa do renty rodzinnej, w sytuacji ubezpieczonej od3 sierpnia 2011r.
Ubezpieczona złożyła wniosek o prawo do ekwiwalentu za lata 2010-2011 w dniu11 stycznia 2012r., zatem prawo do ekwiwalentu przysługuje jej od dnia 3 sierpnia 2011r., gdyż z tym dniem nabyła prawo do renty rodzinnej, zatem decyzja organu rentowego odmawiająca ubezpieczonej prawa do ekwiwalentu za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2010r. jest zasadna.
Ponadto wskazać należy, iż jak wynika z treści art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, w razie śmierci osoby uprawnionej,która zgłosiła wniosek o wypłatę ekwiwalentu,należny jej ekwiwalent wypłaca się małżonkowi oraz dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
Ust. 2 „Osoby, o których mowa w ust. 1, mają prawo do udziału w postępowaniu o wypłatę ekwiwalentu, nieukończonym wskutek śmierci osoby, która wystąpiła o wypłatę ekwiwalentu”.
Z literalnego brzmienia przepisu, przytoczonego powyżej, wynika, iż małżonek ma prawo do udziału w postępowaniu o wypłatę ekwiwalentu, nieukończonym wskutek śmierci osoby, tj. w sytuacji, gdy osoba zmarła wystąpiła o wypłatę ekwiwalentu, zgłosiła wnioseko wypłatę ekwiwalentu w terminie wskazanym w ustawie.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iżS. M.wnioskuo ekwiwalent za lata 2010-2011 nie mógł złożyć, gdyż śmierć nastąpiła przed 1 stycznia 2012r., zatem nie ma podstawy prawnej, by wypłacić ubezpieczonej ekwiwalent, który przysługiwałby mężowi, gdyby złożył wniosek w I kwartale 2012r.

Apelację od tego wyroku wywiodła ubezpieczona, zarzucając:
- naruszenie przepisuart. 8 ust. 1 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2007r. o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczychorazart. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczychpoprzez nie zastosowanie art. 7 ust. 7 ustawy o ekwiwalencie w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej i w konsekwencji błędne przyjęcie, że małżonkowi ubezpieczonejS. M.nie należał się ekwiwalent pieniężny za lata 2010-2011,a ubezpieczona nie jest uprawniona do wypłaty niezrealizowanego ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r.
Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie, że ubezpieczonaK. M.jest uprawniona do wypłaty niezrealizowanego świadczenia tytułem ekwiwalentu pieniężnego za okres od 1 stycznia 2010r. do 31 lipca 2011r. i zobowiązanie organu rentowego do wyliczenia wysokości świadczenia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Sąd I instancji słusznie zauważył, że mąż ubezpieczonejS. M.nie złożył wniosku o ekwiwalent za lata 2010-2011 i w terminie wskazanym wart. 7nie mógł go złożyć, gdyż śmierć nastąpiła przed 1 stycznia 2012r. Umknęło jednak uwadze SąduI instancji, żeustawą z dnia 26 maja 2011r. o zmianie ustawy o ekwiwalencie pieniężnymz tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych(Dz. U. Nr 144, poz. 856), ustawa o ekwiwalencie została zmieniona, a w art. 2 ust. 2 znalazł się zapis:
W przypadku wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ekwiwalentu na wniosek zgłoszony przed dniem 1 stycznia 2012r., ekwiwalent w latach 2012-2015 wypłaca się bez konieczności złożenia kolejnych wniosków o jego wypłatę.

Jak wynika z ustaleń Sądu I instancji, organ rentowy wypłaciłS. M.ekwiwalent za deputat węglowy za lata 2002-2009. Zatem mąż ubezpieczonej, w świetle przytoczonego unormowania, nie musiałby składać kolejnego wniosku o wypłatę ekwiwalentu, gdyż należał do kręgu uprawnionych, którym po nadejściu terminu wypłaty świadczenia za lata 2010-2012 organ rentowy winien wypłacić ekwiwalent. SkoroS. M.zmarł przed wskazanym w ustawie terminem wypłaty świadczenia, to ubezpieczona była uprawniona do złożenia wniosku o niezrealizowane świadczenie, oczywiście za okres do daty zgonu męża, stosownie do art. 8 ustawy o ekwiwalencie, co też uczyniła.
Prawo ubezpieczonej do ekwiwalentu za okres od 3 sierpnia 2011r., czyli od daty uzyskania uprawnień do renty rodzinnej nie było kwestionowane.

Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny, na mocy art. 386 § 1 zmienił zaskarżony wyrok i przyznał ubezpieczonej prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla za rok 2010 i za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 lipca 2011r.

/-/ SSA M. Żurecki/-/ SSA J. Pietrzak/-/ SSA M. Procek
Sędzia    Przewodniczący    Sędzia

JR