Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III APa 5/13
Data wyroku: 2013-03-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Podlewska, Aleksandra Urban, Bożena Grubba
Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza (Dz. U. Nr 273, poz. 2702)

Sygn. akt III APa 5/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Aleksandra Urban (spr.)

Sędziowie:

SSA Bożena Grubba
SSO del. Alicja Podlewska

Protokolant:

Aleksandra Portaszkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. w Gdańsku
sprawy obwinionejA. H.
od orzeczenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej(...)przy Ministerstwie Sprawiedliwości
na skutek odwołania obwinionejA. H.
od orzeczenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej(...)przy Ministerstwie
z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt KOZ 3/12

uchyla uchwałę Komisji Odpowiedzialności Zawodowej(...)przy Ministerstwie Sprawiedliwości z dnia 31 października 2012 r. i umarza postępowanie w sprawie.

Sygn. akt III APa 5/13

UZASADNIENIE
Uchwałą z dnia 31 października 2012r., Komisja Odpowiedzialności Zawodowej(...)w Ministerstwie Sprawiedliwości, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. sprawyA. H., tłumacza przysięgłego języka angielskiego, wpisanej na listę(...)prowadzoną w Ministerstwie Sprawiedliwości, Nr(...), obwinionej o to, że: w 2011 r. nie okazała w(...)Urzędzie Wojewódzkim wG.prowadzonego repertorium za okres od czerwca 2008 do 31 grudnia 2010 r., co było niezgodne zart. 14 pkt 1w zw. zart. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 17 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego, tj. o czyn zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r.o zawodzie tłumacza (Dz. U. Nr 273, poz. 2702),A. H.uznała winną zarzucanego jej czynu i na podstawieart. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłegowymierzyła karę upomnienia. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Powyższe rozstrzygnięcie Komisja wydała w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. P.A. H.nabyła uprawnienia tłumacza przysięgłego w dniu 3 kwietnia 1996 r., natomiast w 2005 r. została wpisana na listę tłumaczy przysięgłych i w związku z tym do wykonywanego przez nią zawodu tłumacza przysięgłego języka angielskiego mają zastosowanie przepisyustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego. Z obszernych pisemnych wyjaśnień obwinionej wynika, iż została ona wezwana na kontrolę do(...)Urzędu Wojewódzkiego i stawiła się na wezwanie w wyznaczonym dniu. Przedstawiła do wglądu repertorium, które nie było kompletne, gdyż z uwagi na poważną awarię komputera utracone zostały dane za 2 lata działalności. Poinformowała wówczas pracownika urzędu, że nie jest w stanie osobiście odzyskać danych i musi skorzystać z pomocy specjalisty. W przypadku niepowodzenia tej operacji, uzupełni repertorium ponownie dokonując wpisów. Pracownicy(...)Urzędu Wojewódzkiego mieli przyjąć te wyjaśnienia i zaproponować ponowne wezwanie na kontrolę za kilka miesięcy. Po otrzymaniu kolejnego wezwania, p.A. H.miała skontaktować się telefonicznie z pracownikiem Urzędu Wojewódzkiego i poinformować o niemożności stawienia się na kontrolę z uwagi na zwolnienie lekarskie po przebytej operacji ortopedycznej (od dnia 20 września do dnia 4 listopada 2011 r. i od dnia 17 listopada 2011 r. do dnia 29 lutego 2012 r.). Urzędnik poinformował wówczas obwinioną, iż aktualnie nie ma możliwości przełożenia terminu kontroli. Kolejny termin kontroli miał zostać wyznaczony na styczeń 2012 r. Wg p.A. H.zwolnienie lekarskie jest dostatecznym usprawiedliwieniem niestawiennictwa w urzędzie. Z dodatkowych informacji przedstawionych przez Wojewodę(...)wynika z kolei, że obwiniona została wezwana na kontrolę w dniu 3 marca 2011 r. (pismem z dnia 9 lutego 2011 r.), 29 czerwca 2011 r. (pismem z dnia 31 maja 2011 r.) oraz 25 października 2011 r. (pismem z dnia 5 października 2011 r.). Zawiadomienia o kontroli w maju i październiku zostały przez p.A. H.odebrane osobiście, natomiast zawiadomienie o kontroli w marcu odebrała córka obwinionej. W aktach sprawy znajdujących się w(...)Urzędzie Wojewódzki brak jest pisemnych dowodów oraz korespondencji potwierdzającej niemożność stawienia się na kontrolę we wskazanych terminach. Z notatki sporządzonej przez pracownika Urzędu na wezwaniu na kontrolę w dniu 29 czerwca 2011 r. wynikał jedynie fakt zgłoszenia przez obwinioną problemów z oprogramowaniem służącym do prowadzenia repertorium i tym samym brak możliwości przedstawienia dokumentów za okres od czerwca 2008 r. do grudnia 2010 r. Z notatki wynika także, że p.A. H.zobowiązała się do dostarczenia repertorium na kontrolę w październiku 2011 r. Wojewoda(...)wskazał jednocześnie, iż we wniosku skierowanym do Ministra Sprawiedliwości błędnie poinformował o trzykrotnym niepodjęciu wezwań na kontrolę. Obwiniona nie przedstawiła natomiast repertorium, a zatem nie było możliwości przeprowadzenia kontroli. P.A. H.odnosząc się do dodatkowych informacji przekazanych przez Wojewodę(...)wyjaśniła, że na kontrolę w dniu 29 czerwca 2011 r. stawiła się osobiście. Na kontrolę w październiku 2011 r. nie stawiła się natomiast z powodu choroby, o czym poinformowała pracownika Urzędu Wojewódzkiego telefonicznie. Propozycja przeprowadzenia kontroli w styczniu 2012 r. miała natomiast stanowić inicjatywę właśnie tegoż pracownika. Wg informacji zawartych w piśmie Wojewody(...)z dnia 18 maja 2012 r., do dnia datowania pisma obwiniona nie przedstawiła repertorium do kontroli Komisji przesłane zostało repertorium za rok 2011. Ze wskazanej korespondencji wynika także, iż zwolnienie lekarskie p.A. H.przesłała do Urzędu Wojewódzkiego dopiero przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2012 r. Obwiniona nie stawiła się na rozprawy przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej(...)w Ministerstwie Sprawiedliwości, w sposób dostateczny usprawiedliwiając swoją nieobecność. Jednocześnie w pisemnych wyjaśnieniach p.A. H.nie przyznała się do zarzucanego jej czynu. Obwiniona podniosłą, iż awarię komputera uniemożliwiającą przedstawienie repertorium do kontroli uważa za siłę wyższą, za zdarzenie o charakterze przypadkowym, nad którym nie była w stanie zapanować. Sytuacja ta oraz choroba mają zwalniać ją od odpowiedzialności.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Komisja Odpowiedzialności Zawodowej(...)zważyła, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że p.A. H.- tłumacz przysięgły języka angielskiego, zachowaniem swoim wyczerpała dyspozycjęart. 21 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Zgodnie we wskazanym przepisem tłumacz przysięgły niewypełniający zadań, o których mowa wart. 14 i 15, oraz obowiązków określonych wart. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 2albo wypełniający te zadania lub obowiązki nienależycie lub nierzetelnie podlega odpowiedzialności zawodowej. W myślart. 14 pkt 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłegotłumacz przysięgły jest obowiązany do wykonywania powierzonych mu zadań ze szczególną starannością i bezstronnością, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa. Przepisart. 17 ust. 1nakłada na tłumacza przysięgłego obowiązek prowadzenia repertorium. Wg natomiastart. 20 ust. 1 pkt 1wojewodowie, właściwi ze względu na miejsce zamieszkania tłumacza przysięgłego, sprawują kontrolę nad działalnością tłumaczy przysięgłych w zakresie prawidłowości i rzetelności prowadzenia repertoriów. Z kolei zgodnie zart. 20 ust. 2 pkt 1w ramach sprawowanej kontroli wojewoda może żądać okazania przez tłumacza przysięgłego repertorium. Repertorium tłumacza przysięgłego jest dowodem i odzwierciedleniem dokonywanych przez niego czynności. Kontrola repertorium pozwala zweryfikować działalność tłumacza przysięgłego również w aspekcie ciągłości wykonywania tego zawodu. Wojewoda, w przypadku stwierdzenia na podstawie repertorium niewykonywania czynności tłumacza przysięgłego przez okres dłuższy niż 3 lata, zobo- wiązany jest poinformować o tym Ministra Sprawiedliwości (art. 20 ust. 3). Konsekwencją zaś niewykonywania czynności tłumacza przez wskazany wyżej okres jest możliwość zawieszenia go na okres 5 lat (art. 11 ust. 1.), a po upływie tego okresu skreślenie w drodze decyzji z listy tłumacza przysięgłego (art. 12 pkt 5). Z powyższych regulacji w sposób niebudzący wątpliwości wynika obowiązek prowadzenia repertorium przez cały okres wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego. Unormowania te wskazują też na istotne znaczenie tego dokumentu w powadzonej działalności. Ustawa o zawodzie tłumacza nie określa czasu przechowywania repertorium, co nie oznacza możliwości indywidualnego określania tego okresu w oderwaniu od omówionych powyższej regulacji. Rpertorium prowadzone przez tłumacza przysięgłego może również stanowić przedmiot kontroli Urzędu Skarbowego w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w ramach prowadzonej działalności. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej(...)zwróciła uwagę, iż przepisyustawy o zwodzie tłumacza przysięgłegonie precyzują w jakiej formie prowadzone ma być repertorium. Tym samym nie ma obowiązku prowadzenia tego repertorium jedynie w formie elektronicznej. Dowolność odnośnie formy prowadzenia repertorium nie oznacza jednak dopuszczalności jego braku. Tłumacz przysięgły musi dysponować repertorium i być gotowy na jego kontrolę zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami. Podnoszona przez obwinioną awaria komputera nie zwalnia tłumacza przysięgłego z tego obowiązku i tym samym nie może stanowić usprawiedliwienia. Tłumacz przysięgły prowadząc bowiem repertorium, niezależnie w jakiej formie /papierowej lub elektronicznej/, aby uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu zart. 17 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, winien podjąć takie działania w zakresie jego prowadzenia, które umożliwią uprawnionemu organowi dokonanie w każdym czasie kontroli repertorium tłumacza. Przykładowo działaniem takim może być: drukowanie repertorium prowadzonego w formie elektronicznej, regularne sporządzanie kopii zapasowej. Prowadząc zatem repertorium w formie elektronicznej Tłumacz powinien sukcesywnie drukować to repertorium za określony okres i przechowywać papierowe pliki. Taki obowiązek, jak wskazano wyżej, leży w interesie tłumacza. Tłumacz może również, a nawet powinien, w trosce o bezpieczeństwo przechowywanych danych, systematycznie sporządzać kopie zapasowe. Niezależnie od powyższego, przytoczono również § 58 Kodeksu tłumacza przysięgłego - Repertorium tłumacza przysięgłego (http://www.tepis.org.pl), wg którego „Tłumacz przysięgły prowadzi repertorium zawierające pozycje wymienione wustawie o zawodzie tłumacza przysięgłegow formie odręcznych wypisów dokonywanych na przeznaczonych do tego drukach akcydensowych, arkuszach dostosowanych do takich wpisów we własnym zakresie lub w komputerowych plikach zapisów elektronicznych, mając obowiązek zapewnienia możliwości ich wydruku i takiego przechowywania repertorium, które uniemożliwi ego zniszczenie lub utratę". W ocenie Komisji awaria komputera nie może być utożsamiana z siłą wyższą. Nie jest bowiem zjawiskiem niespodziewanym, którego nie można było przewidzieć. Komisja podniosła ponadto, iż przedstawienie do kontroli repertorium niepełnego nie wypełnia obowiązku, o którym mowa wart. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Obwiniona nie może jednocześnie usprawiedliwiać swego niestawiennictwa w(...)Urzędzie Wojewódzkim chorobą, gdyż we właściwym terminie nie dostarczyła do urzędu zwolnienia lekarskiego. W świetle powyższego Komisja uznała, iż zachowanie p.A. H.naruszyło podstawowe zasady wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, a co za tym idzie uchybiło przepisomustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Komisji Odpowiedzialności Zawodowej(...)w Ministerstwie Sprawiedliwości wymierzyła obwinionej karę upomnienia, która jest najłagodniejszą z katalogu kar zawartym wart. 21 ust. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. W ocenie Komisji kara ta jest adekwatna do stopnia winy i spełni swój cel, I szczególności w zakresie prewencji indywidualnej.
Odwołanie od powyższej uchwały wniosła obwiniona, wskazując, że nie zgadza się z zarzutami i uważa, że została osądzona niesprawiedliwie, bowiem w żadnym przypadku nie uchybiła przepisomustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. Skarżąca podniosła, iż obowiązki wykonuję zawsze ze szczególną starannością i bezstronnością. Potwierdzają to kolejne, pozytywnie zakończone kontrole repertorium. W ocenie obwinionej nie naruszyła także innych postanowień art. 14 ww. ustawy. Obowiązkowy rejestr - repertorium prowadzi zgodnie z treścią art. 17. Obwiniona podniosła, iż ustawa nie określa formy w jakiej tłumacz powinien prowadzić repertorium ani sposobu jego przechowywania. W dobrej wierze założyła, że przechowywanie repertorium w formie elektronicznej (z możliwością dokonywania wydruków na bieżąco), w zabezpieczonym hasłami komputerze znajdującym się w oddzielnym, zamykanym na klucz pokoju biurowym będzie dużo bezpieczniejsze i wygodniejsze, niż dokonywanie wydruków na papierze, które mogą ulec szybszemu zniszczeniu niż pliki elektroniczne. Awaria komputera spowodowała, iż nie mogła odzyskać części wpisów (okres między 11.02.2008 a końcem 2009 roku) ani kopii zapasowej. Odwołująca podkreśliła fakt, iż pozostałe wpisy były zachowane i wydrukowane i widziały je urzędniczki kontrolujące jej niepełne repertorium na kontroli dnia 29.06.2011r. Ponadto skarżąca chwilowy brak części wpisów spowodowany ww. awarią uznała za siłę wyższą, gdyż w jej przekonaniu jest nie bardziej niespodziewanym niż np. zalanie (np. napojem stojącym na biurku), zawilgocenie lub spalenie się papierowych wydruków repertorium albo zgubienie płytki cd z nagraną nań kopią zapasową. Skarżąca szeroko odniosła się także do okoliczności kontroli i w konsekwencji wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i jej umorzenie zgodnie zart. 25 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Odwołanie obwinionej zasługuje na uwzględnienie w sposób skutkujący uchyleniem zaskarżonej uchwały i umorzeniem postępowania.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treściart. 28 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego/Dz.U.2004.273.2702/ w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisyustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.) dotyczące postępowania uproszczonego. Nie stosuje się przepisów o oskarżycielu prywatnym, powodzie cywilnym, przedstawicielu społecznym, o postępowaniu przygotowawczym oraz środkach przymusu, z wyjątkiem przepisów o karze pieniężnej.
W myśl zaśart. 410 k.p.k.podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej.
Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy, zwrócić należy uwagę, iż na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w dniu 12 marca 2013r. obwiniona przedłożyła protokół kontroli z dnia 15 listopada 2012r., NK-II.431.5.68.2012, /k. 15-16/ z którego wynika, że objęto nią z wynikiem pozytywnym również repertorium za inkryminowany okres. Innymi słowy, obwiniona w okresie od czerwca 2008 roku do końca grudnia 2010 roku prowadziła repertorium zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Przypomnieć jednak należy, że opis czynu zarzuconego akcentuje to, że obwiniona w „w 2011r. nie okazała w(...)Urzędzie Wojewódzkim wG.prowadzonego repertorium”, zaś obwiniona na swoją obronę wskazywała na awarię komputera, ustne ustalenia z pracownikiem(...)oraz chorobę uniemożliwiającą stawiennictwo.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, tłumacz przysięgły niewypełniający zadań, o których mowa w art. 14 i 15, oraz obowiązków określonych w art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 2 albo wypełniający te zadania lub obowiązki nienależycie lub nierzetelnie podlega odpowiedzialności zawodowej.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, należyte i rzetelne wykonywanie przez tłumacza przysięgłego wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy obowiązku prowadzenia repertorium, oznacza takie jego zorganizowanie, aby umożliwić Wojewodzie realizację nałożonego na niego w myśl art. 20 obowiązku kontroli, już przy pierwszym żądaniu wglądu lub przedłożenia. Bezspornie obwiniona przy pierwszym wezwaniu nie była w stanie okazać kompletnego repertorium z uwagi na awarię komputera. W tym miejscu zasadnym jest zatem wskazać, że bliżej niesprecyzowana awaria komputera nie może zostać uznana za siłę wyższą, gdyż nawet dla przeciętnego użytkownika komputera oczywistym jest, że może dojść do jego awarii i utraty danych, przez co dla ich ochrony stosować należy szereg zabezpieczeń, jak chociażby kopie zapasowe na innym nośniku czy komputerze. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że ostatecznie obwiniona okazała do kontroli repertorium, które również za okres od czerwca 2008r. do grudnia 2010r. oceniono jako prawidłowe. W istocie zatem jedyną konsekwencją nienależytego i nierzetelnego wykonywania obowiązku prowadzenia repertorium przez obwinioną była zwłoka w jego okazaniu do kontroli. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, taka sytuacja co prawda wyczerpuje przesłanki zart. 21 ust. 1w zw. zart. 17 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, jednakże społeczna szkodliwość tego czynu jest znikoma, skoro co prawda po pewnym czasie, jednak ostatecznie obwiniona przedłożyłade factoprawidłowe repertorium do kontroli.
Zgodnie zart. 437 § 2 k.p.k., jeżeli pozwalają na to zebrane dowody, sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza postępowanie. W myśl zaśart. 414 § 1 k.p.k.w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie sąd wyrokiem umarza postępowanie. Stosownie do treściart. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy społeczna szkodliwość czynu jest znikoma. Zwrócić przy tym można uwagę, iż możliwość zakończenia postępowania w drodze umorzenia przewiduje takżeart. 25 ust. 1 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, stanowiąc, że po przeprowadzeniu postępowania Komisja Odpowiedzialności Zawodowej uniewinnia tłumacza przysięgłego od zarzutu, orzeka wobec niego karę albo umarza postępowanie.
Reasumując, Sąd Apelacyjny po uwzględnieniu okoliczności ujawnionych na rozprawie w dniu 12 marca 2013r., a zatem mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych, doszedł do wniosku, iż do zarzuconego czynu doszło, jednak jego społeczna szkodliwość jest znikoma, co w konsekwencji prowadzić powinno do umorzenia postępowania.
Mając na względzie powyższe, Sąd Apelacyjny na mocyart. 437 § 1 i 2 k.p.k.w zw. zart. 414 § 1 k.p.k.iart. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., orzekł, jak w sentencji.