Sąd Okręgowy w Lublinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 461/13
Data wyroku: 2013-07-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Łuchtaj, Elżbieta Żak, Ewa Bazelan
Słowa kluczowe: Hipoteka
Podstawa prawna: 52 rozp. Ministra Spr. z dnia 20.08.2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w sytemie informacyjnym

Sygn. akt II Ca 461/13

POSTANOWIENIE
Dnia 15 lipca 2013 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Żak (sprawozdawca)
Sędziowie: SSO Ewa Łuchtaj
SSO Ewa Bazelan
po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 roku w Lublinie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuJ. T.iB. T.
z udziałemBanku (...) S.A.z siedzibą wW.I Oddział wL.
o wpis zmiany treści hipoteki w księdze wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie
z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt Dz. Kw 4635/13
postanawia:

1
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wpisać datę „31 marca2014 rok" jako zmianę terminu spłaty wierzytelności zabezpieczonej hipotekąkaucyjną łączną do sumy 250 000,00 złotych wksiędze wieczystej Kw (...);

2
stwierdzić, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane zeswoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt II  Ca 461/13

UZASADNIENIE
We wniosku z dnia 25 marca 2013r. wnioskodawcyJ. T.iB. T.domagali się wpisu zmiany treści hipoteki kaucyjnej łącznej do sumy 250 000 złotych wksiędze wieczystej Kw nr (...)(druga nieruchomość obciążona tą hipoteką objęta jestksięgą wieczystą Kw nr (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Lubartowie) poprzez ujawnienie w niej nowego terminu spłaty kredytu na dzień 31 marca 2014 rok (100-101).
Sąd Rejonowy w Lublin – Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013r. oddalił wniosek. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Rejonowy podniósł, że hipoteka kaucyjna łączna do sumy 250 000 złotych została wpisana wksiędze wieczystej Kw nr (...)dnia 24 kwietnia 2007r. i stanowi zabezpieczenie kredytu udzielonego przezBank (...) S.A.z / s wW.I Oddział wL.J. T.iB. T.umową nr (...)z dnia 23 stycznia 2004r. z terminem spłaty ustalonym na dzień 31 marca 2008r. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że wnioskodawcy dołączyli do wniosku oświadczenie z dnia 22 marca 2013r. wydane przezBank (...) S.A.z / s wW.I Oddział wL.o dokonaniu zmiany terminu ostatecznej spłaty kredytu oraz oświadczenie wnioskodawców z dnia 22 marca 2013r. o zmianie hipoteki ustanowionej na rzecz uczestnika.
Sąd Rejonowy stwierdził, że zgodnie z§52 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym( Dz. U. z dnia 17 września 2003r., Nr 162, poz. 1575 z późn. zm.), rubryka 4.4 księgi wieczystej „treść wpisu” obejmuje w podrubryce 4.4.1 „treść hipoteki ( roszczenia)” następujące pola: 4.4.1.5 „odsetki” ( jest to pole, w którym należy wskazać rodzaj i wysokość odsetek) oraz pole 4.4.1.9 „termin zmiany” ( pole, w którym należy wpisać dane dotyczące terminu zapłaty zabezpieczonej wierzytelności, a w przypadku kredytu – termin spłaty kredytu). Sąd podniósł, że właśnie w oparciu o ten przepis dnia 5 kwietnia 2012r. dokonano wpisu wksiędze wieczystej Kw nr (...)zmiany terminu spłaty kredytu na dzień 31 marca 2013r.
Następnie Sąd Rejonowy powołał przepis § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2011r. ( Dz. U. z 2011r., Nr 33, poz. 165), którym ustawodawca zmieniłrozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznymi zniósł dyspozycje dotyczące wpisów hipotek powstałych po dniu 19 lutego 2011r., co do wypełniania pól: 4.4.1.5 „ odsetki” oraz 4.4.1.9. „termin zapłaty” zawartych w podrubryce 4.4.1 „treść hipoteki ( roszczenia)”, w rubryce 4.4. księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym. Jak zauważył Sąd Rejonowy zgodnie zart.10 ust.1 ustawy z dnia 26 czerwca 2009r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw( Dz. U. z 2009r., Nr 131, poz. 1075), która weszła w życie w dniu 20 lutego 2011r., do hipotek kaucyjnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym tą ustawą, z wyjątkiem przepisów o rozporządzaniu opróżnionym miejscem hipotecznym.
Wobec powołanych regulacji Sąd Rejonowy wyraził pogląd, że obecny stan prawny nie przewiduje możliwości wpisania nowego terminu spłaty kredytu zabezpieczonego hipoteką kaucyjną wpisaną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej ( k.113-114).
Powyższe postanowienie zaskarżyli w całości wnioskodawcy. W apelacji zarzucili:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2011r. zmieniającerozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, poprzez jego błędne zastosowanie oraz przyjęcie, że przepis ten wyklucza wpisanie nowego terminu spłaty kredytu w treści wpisu hipoteki umownej kaucyjnej łącznej do sumy 250 000 złotych wpisanej wksiędze wieczystej Kw nr (...);
- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że hipoteka umowna kaucyjna łączna do sumy 250 000 złotych została wpisana wksiędze wieczystej Kw nr (...)po dniu 19 lutego 2011r.
Wobec zgłoszonych zarzutów apelujący wnosili o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wpisanie nowej daty terminu spłaty kredytu zgodnej z wnioskiem (k.124-126).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jest uzasadniona.
Pogląd Sądu Rejonowego, według którego w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe wpisanie nowego terminu spłaty kredytu zabezpieczonego hipoteką kaucyjną wpisaną przed dniem wejścia w życieustawy z dnia 26 czerwca 2009r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw( Dz. U. z 2009r., Nr 131,poz. 1075) , to jest przed dniem 20 lutego 2011r., zdaniem Sądu Okręgowego, jest nietrafny.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy chodzi o zmianę terminu spłaty we wpisie hipoteki umownej kaucyjnej łącznej ustanowionej w dniu 24 kwietnia 2007r., czyli przed dniem 20 lutego 2011r. Słusznie więc ustalił Sąd Rejonowy, że do takiej hipoteki zgodnie zart. 10 ust.1 ustawy z dnia 26 czerwca 2009r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw( Dz. U. z 2009r., Nr 131, poz. 1075) mają zastosowanie przepisy tej ustawy z wyjątkiem przepisów o rozporządzaniu opróżnionym miejscem hipotecznym. Norma ta odsyła jednak do przepisów o charakterze materialnoprawnym a nie do przepisów wykonawczych, jakim jestrozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym( Dz. U. z dnia 17 września 2003r., Nr 162, poz. 1575 z późn. zm.).
Słusznie zauważył Sąd Rejonowy, że zgodnie z§ 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2011r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym: dokonując wpisów hipotek powstałych po dniu 19 lutego 2011 r., nie wypełnia się pól: 4.4.1.5 "odsetki" oraz 4.4.1.9 "termin zapłaty". Nie oznacza to jednak, że przepis ten ma zastosowanie do hipotek kaucyjnych wpisanych przed dniem 20 lutego 2011r., do których wedługart. 10 ust.1 ustawy z dnia 26 czerwca 2009r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustawmają zastosowanie przepisy tej ustawy.
Faktu, że hipoteka kaucyjna umowna łączna powstała w dniu 24 kwietnia 2007r. nie zmienia okoliczność podnoszona przez Sąd pierwszej instancji, że już raz wnioskodawcy zmieniali termin spłaty kredytu zabezpieczonego tą hipoteką, i nowy termin został wpisany wksiędze wieczystej Kw nr (...)w dniu 5 kwietnia 2012r.
Gdyby rzeczywiścierozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, w obecnej postaci, uniemożliwiało, tak jak uważa Sąd Rejonowy, wpisanie nowego terminu spłaty kredytu zabezpieczonego hipoteką kaucyjną ustanowioną przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, wówczas doszłoby do sytuacji naruszającej funkcję ksiąg wieczystych. Z przyzwoleniem Sądu treść księgi wieczystej byłaby wtedy niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym wynikającym z czynności prawnych; tu: umowy, którą strony zmieniły po raz kolejny termin spłaty kredytu. Skoro księgi wieczyste mają zapewniać maksymalne bezpieczeństwo obrotu i kredytu hipotecznego, bowiem jak stanowi art. 1ust.1 u.k.w.h. księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, dlatego nie ma podstaw do utrzymywania, że w sprawie niniejszej istnieje przeszkoda do wpisu skutkująca oddaleniem wniosku.
Z tych względów zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 lutego 2011r. zmieniającegorozporządzenie z dnia 20 sierpnia 2003r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym, jest zasadny. Natomiast nie można się zgodzić ze stanowiskiem apelujących, że Sąd Rejonowy popełnił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że hipoteka umowna kaucyjna łączna do sumy 250 000 złotych została wpisana wksiędze wieczystej Kw nr (...)po dniu 19 lutego 2011r. Stwierdzenie skarżących nie znajduje bowiem potwierdzenia w ustaleniach dokonanych przez Sąd Rejonowy, być może zarzut ten wynika z niewłaściwej interpretacji wnioskodawców uzasadnienia Sądu Rejonowego.

Z tych względów i na podstawieart.386§1k.p.c. w zw. zart.13§2 k.p.c.należało orzec jak w sentencji postanowienia.