Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 106/13
Data wyroku: 2013-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Halina Czaban, Leszek Kulik, Nadzieja Surowiec
Słowa kluczowe: Narkomania
Podstawa prawna: art. 280 § 2 kk, art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt II AKa 106/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 czerwca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Nadzieja Surowiec (spr.)

Sędziowie

SSA Leszek Kulik
SSA Halina Czaban

Protokolant

Barbara Mosiej

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lidzbarku Warmińskim – Ewy Hańczyc-Ciesielskiej – upoważnionej do udziału w sprawie przez Prokuratora Apelacyjnego w Białymstoku

po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy:

1
B. L. (1)oskarżonego zart. 280§2 kkw zw. zart. 64§1 kkiart. 56 ust. 3 ustawy z 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 64§1 kk,

2
B. O.s.L.oskarżonego zart.280§2 kk,art. 56 ust. 3 ustawy z 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii

z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II K 5/13

I
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla rozstrzygnięcie o karze łącznej z pkt I ppkt 3,

2
uniewinnia oskarżonegoB. L. (1)od popełnienia czynu przypisanego w pkt I ppkt 2,

3
eliminuje z opisu przypisanych oskarżonym czynów działanie wspólnie i w porozumieniu zK. P. (1)przyjmując, iż działali wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą.

II
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.

III
Zasądza od oskarżonegoB. L. (1)400 złotych opłaty za obie instancje, zaś odB. O.1400 zł opłaty za drugą instancję i obciąża ich kosztami procesu za postepowanie odwoławcze w częściach ich dotyczących.

UZASADNIENIE
B. L. (1)iB. O.zostali oskarżeni o to, że:

1
w okresie od 4 do 8 czerwca 2012r. na terenie miejscowości:O.,O.,G., a następnie posiadłości kołomiejscowości L., gm.O., województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu ze sobą, a także z innymi, ustalonymi osobami, po uprzednim wyrażeniu chęci przyjęcia środka odurzającego w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 5000g, przy czymB. O.posługując się innym podobnie jak broń palna czy nóż niebezpiecznym przedmiotem w postaci metalowego kija baseballowego, grożącK. M.,A. P. (1)natychmiastowym użyciem przemocy na ich osobach dokonali zaboru w celu przywłaszczenia środka odurzającego w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze netto około 3000 gram, o wartości co najmniej 36.000 zł, na szkodę wyżej wymienionych osób, przy czymB. L. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne;

- tj.B. L. (1)o przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.zaśB. O.o przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.

2
w okresie od 4 do 8 czerwca 2012r. na terenie miejscowości:O.,O.,G., a następnie posiadłości kołomiejscowości L., gm.O., województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu ze sobą, a także z innymi, ustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu uczestniczyli w obrocie to jest przyjęli środek odurzający w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze netto około 3000 gram to jest w znacznej ilości, celem późniejszego przekazania innej osobie, przy czym zamiarem swoim obejmowali przyjęcie wyżej wymienionego środka odurzającego o łącznej wadze netto 5000 gram, z tym, żeB. L. (1)zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne;

- tj.B. L. (1)o przestępstwo zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.) w zw. zart. 64 § 1 k.k., w zw. zart. 65 § 1 k.k.zaśB. O.o przestępstwo zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.) w zw. zart. 65 § 1 k.k.

Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II K 5/13 uznał oskarżonegoB. L. (1)za winnego tego, że w dniu 8 czerwca 2012r. na terenie posiadłości kołomiejscowości L.gm.O., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. P. (1)iB. O., przy czym ten ostatni posługiwał się innym podobnie jak broń palna czy nóż, niebezpiecznym przedmiotem w postaci metalowej pałki baseballowej grożącK. M.iA. P. (1)natychmiastowym użyciem przemocy na ich osobach dokonał zaboru w celu przywłaszczenia środka odurzającego w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 3000 gram, o wartości co najmniej 30.000 zł na szkodę wymienionych osób, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. popełnienie przestępstwa zart. 280 § 2 kkw zw. zart. 64§1kki za to skazał go na podstawieart. 280 §2 kkw zw. zart. 64§1 kk, zaś na podstawieart.280 § 2kkwymierzył mu karę 3 (trzech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
OskarżonegoB. L. (1)uznał za winnego to, że w dniu 8 czerwca 2012r. na terenie posiadłości kołomiejscowości L.gm.O., woj.(...)działając wspólnie i w porozumieniu zK. P. (1)iB. O.– w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uczestniczył w obrocie poprzez przyjęcie środka odurzającego w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 3000 gram, to jest znacznej ilości celem późniejszego przekazania innej osobie, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne tj. popełnienia przestępstwa zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz.U. nr 179, poz. 1485) w zw. zart. 64§1 kki za to skazał go na podstawieart. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 64§1 kk, zaś na podstawieart.56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomaniiwymierzył karę 2 (dwóch) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności i 100 (sto) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna stawek dzienna grzywny równoważna jest kwocie 50 zł (pięćdziesiąt).
Na podstawieart. 85 kkiart. 86§1 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoB. L. (1)jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 3 (trzech) lat i 3(trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 63§1 kkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuB. L. (1)okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 20 września 2012r. do 8 stycznia 2013r.
OskarżonegoB. O.uznał za winnego tego, że: w okresie od 4 do 8 czerwca 2012r. na terenie miejscowościO.,O.,G., a następnie posiadłości kołomiejscowości L.gm.O., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, po uprzednim wyrażeniu chęci zakupu środka odurzającego w postaci marihuany to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 4000 gram, w tym w dniu 8 czerwca 2012r. wraz zK. P. (1)iB. L. (1), posługując się innym podobnie jak broń palna czy nóż niebezpiecznym przedmiotem w postaci metalowej pałki baseballowej grożąc tego dniaK. M.iA. P. (1)natychmiastowym użyciem przemocy na ich osobach dokonał zaboru w celu przywłaszczenia środka odurzającego w postaci marihuany to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 3000 gram, o wartości co najmniej 30.000 zł na szkodę wyżej wymienionych osób tj. popełnienia przestępstwa zart. 280§2 kki za to skazał go wymierzając na podstawieart. 280§2 kkna karę 3 (trzech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
OskarżonegoB. O.uznał za winnego tego, że okresie od 4 do 8 czerwca 2012r. na terenie miejscowościO.,O.,G., a następnie posiadłości kołomiejscowości L.gm.O., woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, a w dniu 8 czerwca 2012r. zK. P. (1)iB. L. (1)– w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uczestniczył w obrocie poprzez przyjęcie środka odurzającego w postaci marihuany, to jest suszu roślinnego, pochodzącego z ziela konopi innych niż włókniste o łącznej wadze 3000 gram, to jest znacznej ilości celem późniejszego przekazania innej osobie tj. popełnienia przestępstwa zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz.U. nr 179, poz. 1485) i za to skazał go wymierzając na podstawieart. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomaniina karę 2 (dwa) lata i 3 (trzy) miesiące pozbawienia wolności i 100 (sto) stawek dziennych grzywny, ustalając, iż jedna stawek dzienna grzywna równoważna jest kwocie 50 zł (pięćdziesiąt).
Na podstawieart. 85 kkiart. 86§1 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoB. O.jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 3 (trzech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 63§1 kkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuB. O.okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 3 lipca 2012r. do 3 kwietnia 2013r.
Na podstawieart. 44§2 kkorzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa metalowego kija baseballowego, zapisanego pod numerem 9/13 księgi przechowywanych przedmiotów Sądu Okręgowego w Olsztynie;
Na podstawieart. 627 kpk,art. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(teks jednolity Dz.U. z 1983r., Nr 49, poz. 223 z późn, zm.) zasądził od oskarżonychB. L. (1)iB. O.w ½ od każdego z nich koszty postępowania w sprawie, oraz opłatę w wysokości po 1.400 zł (tysiąc czterysta złotych).

Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonych zarzucając mu:

1
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na naruszeniu:

a
art. 366 § 1 kpkw zw zart. 167 kpk- poprzez niedopełnienie obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zaniechanie przeprowadzenia:

- dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników rodzicówM. M. (1), jako naocznych świadków zdarzenia, w szczególnościK. I.na okoliczność ustalenia faktycznego przebiegu wydarzenia z miejscowościK., w kontekście złożonych wyjaśnień oskarżonych, podziału ich ról, w szczególności wykazania, czy oskarżonyB. L. (1)wrócił na miejsce zdarzenia po odwiezieniu doO.A. P. (1)iK. M.oraz ustalenia w jaki sposóbB. O.orazK. P. (1)zbiegli z miejsca zdarzenia, w kontekście przypisania oskarżonym sprawstwa z art. 56 ust 3 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
- dowodu z przesłuchaniaP. G.na okoliczność wykazania faktu nakłaniania oraz usiłowania sprzedaży marihuanyM. M. (1)przezA. P. (1)orazK. M., co uprawdopodobnia tą część wyjaśnień oskarżonegoB. L. (1), że jedynym powodem oraz zamiarem jego obecności w miejscowościK.była prośbaK. P. (1)aby ten pomógł przestraszyć dilerów,
- dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników rodzicówM. M. (1), jako naocznych świadków zdarzenia, w szczególnościK. I.na okoliczność ustalenia faktycznego przebiegu wydarzenia z miejscowościK., w kontekście złożonych wyjaśnień oskarżonych, podziału ich ról, w szczególności wykazania, czy oskarżonyB. L. (1)wrócił na miejsce zdarzenia po odwiezieniu doO.A. P. (1)iK. M.oraz ustalenia w jaki sposóbB. O.orazK. P. (1)zbiegli z miejsca zdarzenia, w kontekście przypisania oskarżonym sprawstwa z art. 56 ust 3 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
- dowodu z przesłuchaniaP. G.na okoliczność wykazania faktu nakłaniania oraz usiłowania sprzedaży marihuanyM. M. (1)przezA. P. (1)orazK. M., co uprawdopodobnia tą część wyjaśnień oskarżonegoB. L. (1), że jedynym powodem oraz zamiarem jego obecności w miejscowościK.była prośbaK. P. (1)aby ten pomógł przestraszyć dilerów,
b) naruszenieart. 7 KPKw związku zart. 4 KPKorazart. 410 KPK, poprzez niewłaściwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także niezgodną ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, ocenę zeznań świadkówA. P. (1),K. M.orazM. M. (1), które Sąd uznał za wiarygodne, w szczególności w zakresie pozwalającym na ustalenie, że sprawcy uczestniczący w zdarzeniu obejmującym przypisany oskarżonym czyn zabroniony, posługiwali się kijem bejsbolowym pomimo, iż przy rozważaniu wszystkich przeprowadzonych i ujawnionych w sprawie dowodów, umożliwiających ocenę wiarygodności zeznań ww. świadków należało uznać je za niewiarygodne i nie pozwalające na stwierdzenie, że sprawcy używali podczas zdarzenia kija bejsbolowego;
c) naruszenieart. 410 kpkw zw. zart 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez:
- nieoparcie orzeczenia na całokształcie zebranego i ujawnionego na rozprawach materiału dowodowego i sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia niezgodnie z ustawowymi wymogami poprzez nierozważenie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jakie fakty i dowody uzasadniały przyjęcie, że oskarżeniB. O.iB. L. (1)podczas zdarzenia działali wspólnie i w porozumieniu w części dotyczącej zamiaru przejęcia marihuany, użycia kija bejsbolowego, a w szczególności rozważenia zasadności jego użycia,
- zaniechanie rozważenia i uzasadnienia podstawy prawnej II z zarzucanych oskarżonym czynów, tj. art. 56 ust. 3 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a opisanego w pkt I - 2 i II - 2 wyroku, co uniemożliwia poddanie rozstrzygnięcia w tej części jakiejkolwiek kontroli,

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżonyB. L. (1)po odwiezieniu doO.A. P. (1)iK. M.wrócił na miejsce zdarzenia, natomiast oskarżonyB. O.iK. P. (1)zbiegając z posesji rodzicówM. M. (1)nie dokonali wysypania znajdującego się w workach suszu roślinnego, co w przekonaniu Sądu świadczy o zamiarze dalszego udzielania substancji innym osobom i pozwoliło na przypisanie wszystkim oskarżonym sprawstwa z art. 56 ust. 3 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja obrońcyB. L. (1)okazała się zasadna w części kwestionującej sprawstwo tego oskarżonego w zakresie czynu przypisanego mu w pkt I ppkt 2 wyroku. W pozostałym zakresie apelacja obrońcy oskarżonych nie jest zasadna.
Poza stwierdzonymi uchybieniami, które skutkowały uniewinnieniem oskarżonegoB. L. (1)od popełnienia czynu przypisanego w pkt I ppkt 2 wyroku o czym będzie mowa niżej, Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku sporządzonych zgodnie z wymogami określonymi wart. 424 k.p.k.dowodzi bowiem, że postępowanie dowodowe odnośnie pozostałych czynów zarzucanych oskarżonym przeprowadzone zostało w sposób staranny podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy. Sąd Okręgowy dokonał oceny wszystkich zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów, uzasadniając w sposób logiczny i przekonujący swoje stanowisko. W motywach zaskarżonego wyroku wskazał, jakie fakty uznał za ustalone jako odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi wydarzeń, na jakich w tej mierze oparł się dowodach, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Ocena materiału dowodowego przez Sąd orzekający w pierwszej instancji dokonana została z uwzględnieniem reguł określonych wart. 4 i 7 k.p.k., a więc nie narusza granic swobodnej oceny dowodów oraz jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i nie zawiera błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania), wobec czego Sąd odwoławczy w pełni ją podziela. Należy podkreślić, że w myśl zasady swobodnej oceny dowodów wysnucie z nich wniosku o wiarygodności, czy też niewiarygodności określonych dowodów, zależy od wewnętrznego przekonania Sądu, który władny jest dać wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, czy też innym dowodom pod warunkiem, że swoje stanowisko w sposób przekonujący uzasadni w konfrontacji z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie podkreśla się, że ustalenia faktyczne nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej, czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania, którego odzwierciedleniem powinno być uzasadnienie wyroku (por. OSNKW 3-4/75, poz. 47, 6/78, 12/74 poz. 230, 1-2/80, poz. 13).
W niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom obrońcy podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (art. 410kpk) wszystkie istotne dowody przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych zostały szczegółowo przeanalizowane w motywach zaskarżonego wyroku, a wymienione wyżej wymogi oraz wskazania zostały przez Sąd meriti zachowane i dlatego też zarzuty podniesione w apelacji nie mogły być uznane za zasadne.
Odnosząc się natomiast do sformułowanego w apelacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że zarzut ten w istocie sprowadza się do zanegowania sposobu oraz wyników dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów związanych z przypisanym oskarżonym czynem z art. 56 ust. 3 o przeciwdziałaniu narkomanii.
Odpowiadając na postawiony wyrokowi zarzut, stwierdzić należy, że zgromadzony i ujawniony w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku utwierdziła Sąd Apelacyjny w przekonaniu o trafności poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku odnośnie sprawstwa oskarżonegoB. O.w zakresie obu czynów oraz sprawstwa oskarżonegoB. L. (1)w zakresie czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia.
Odnosząc się zaś do poszczególnych kwestii podniesionych przez skarżącego stwierdzić należy, że w istocie nie przedstawił on żadnych merytorycznych argumentów potwierdzających zasadność postawionych zarzutów, które podważałyby dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne. Skarżący prezentuje własny punkt widzenia na określone kwestie, ale są to twierdzenia o charakterze polemicznym, nie mające przekonującego oparcia w materiale dowodowym sprawy.
Dokładna analiza zgromadzonych w sprawie i szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dowodów, jak też wypływających z nich wniosków pozwala bez najmniejszych wątpliwości przyjąć ustalony stan faktyczny za prawidłowy, a winę oskarżonych w przypisanych im przez Sąd pkt I ppkt 1 i pkt II ppkt 1i 2 wyroku przestępstwach za wykazaną i udowodnioną.
Nie widząc konieczności powtarzania argumentacji Sądu Okręgowego należy jedynie podkreślić, że w przekonaniu Sądu Apelacyjnego o ile twierdzenia skarżącego, że oskarżonyB. L. (1)przypadkowo będąc poproszony o udostępnienie samochodu znalazł się na miejscu przestępstwa mogą zasługiwać na podzielenie, to żadną miarą nie można zgodzić się z wywodami apelacji co do faktycznego powodu wyjazdu doK..
Sam oskarżonyL.słuchany w toku śledztwa przyznał, żeP.zwracając się o pożyczenie samochodu mówił, że zamierza pojechać w okoliceO., bo kolegę chcą „przekręcić” małolaty, wciskając jakieś siano mówią, że to narkotyki. Oznajmił, ze pojedzie razem z nim.
Jako całkowicie niewiarygodne należy uznać twierdzenie o braku świadomości oskarżonego, że chodziło o zabór narkotyków, a nie „przestraszenie olsztyniaków wciskających”M. M. (1)„jakieś siano”.
W kontekście zeznań świadków przesłuchanych na rozprawie, a zwłaszczaK. M.,A. P. (1)iM. M. (1)tj. osób bezpośrednio zaangażowanych w transakcję kupna-sprzedaży marihuany, ale teżP. B.,D. B.,P. D.czyK. K., którzy dostarczyli marihuanę, aby zarobić na tej transakcji, czy też ją zabezpieczali, oczekując z tego powodu określonych korzyści materialnych, nie sposób uznać by oskarżeni kierowani altruistycznymi pobudkami, czyli chęcią wystraszenia osób handlujących narkotykami, pojechali właśnie w tym celu na miejsce spotkania z nimi.
Nie sposób przy tym nie zauważyć, że liczne spotkania, uzgodnienia dotyczące ceny i ilości narkotyków, oraz ustalanie miejsc ich przekazania, dobitnie świadczą o tym, że nikt nikomu nie próbował na siłę „wcisnąć” narkotyków. Poczynione ustalenia, co do ilości rzekomego zakupu narkotyków przezM. M. (1)iB. O.(1 kg i 4 kg) świadczą o tym, że oskarżonyO.niemalże od początku planował dokonanie zaboru marihuany i później zamierzał przekazać ją, chociażby z uwagi na zaproponowaną ilość rzekomego zakupu, innej osobie. Przy czym należy pamiętać, że oskarżony przyznał się na rozprawie do zaboru marihuany i to, że wtajemniczył w swój plan, konsekwentnie realizowany,M. M. (1), który z kolei miał otrzymać za dowiezienie dealerów na posesję swoich rodziców, 10.000 zł.
W przekonaniu Sądu Apelacyjnego należy całkowicie zgodzić się z Sądem I instancji, że oskarżonyO.od początku zamierzał dokonać zaboru narkotyków, nie płacąc dealerom wcześniej umówionej kwoty pieniężnej. Przestraszenie czy też przepędzenie ich rzeczywiście miało miejsce, ale dopiero wówczas, gdy było już wiadome, gdzie są pieniądze i w jakim samochodzie znajdują się worki z narkotykami, będące przedmiotem dokonanego rozboju. Nie sposób również nie zgodzić się z tezą, że oskarżony z pewnością przekazał swoje plany zaboru marihuanyK. P. (3), który przecież miał przyjechać po niego, nie tylko żeby go tam zawieźć, lecz pomóc w realizacji jego przestępczego przedsięwzięcia, o czym może świadczyć chociażby fakt, że na miejsce transakcji mógł on udać się razem zM. M. (1).
W tym kontekście jako zupełnie nieprzekonywujące należy uznać twierdzenia skarżącego jakoby oskarżonyL.nie wiedział, że chodzi o zabór marihuany. O ile można zgodzić się z tezą, że w całym przedsięwzięciu wziął udział niejako przypadkowo, zgadzając się na podwiezienieK. P. (1), to jednak zupełnie nieprawdopodobnie brzmi wersja jakoby myślał, że jadą przepędzić dilerów handlujących narkotykami. W tym względzie należy zgodzić się z Sądem I instancji, że wyjaśnienia tego oskarżonego nie zasługują na wiarę, a stanowią nieudolną próbę uniknięcia odpowiedzialności karnej.
Sąd Apelacyjny podziela również ustalenia Sądu Okręgowego w zakresie używania przez oskarżonych kija bejsbolowego. Z nie budzących wątpliwości zeznań świadkaK. M., którym Sąd Okręgowy dał wiarę uznając, że są one od początku konsekwentne, stanowcze, jasne i znajdują potwierdzenie, w innych dowodach, w tym zeznaniach świadkaA. P. (1), ale też częściowo w wyjaśnieniach oskarżonegoO.wynika jednoznacznie, że kiedy(...)wjechało na posesję państwaM., z przednich siedzeń wysiadło dwóch mężczyzn, jeden zza kierownicy pojazdu – oskarżonyL., a drugi z miejsca pasażera –K. P. (1)i obaj mieli w dłoniach przedmiot w kształcie pistoletu, z tyłu zaś wysiadł oskarżonyO.z trzymanym w ręku kijem basebolowym. Po opuszczeniu samochodu, zaczęli krzyczeć nakazując położyć się pokrzywdzonym na ziemię i nie podnosić głów.
Powyższe zeznania znajdują częściowe potwierdzenia także w treści wyjaśnień oskarżonegoO., twierdzącego, że po opuszczeniu samochodu nakazałM.iP.położyć się na ziemię, krzyczał, że to akcja policji, zabrał pieniądze i widział leżące w bagażniku(...)(należącego doM.M.(1)) dwa worki z narkotykami.
Z poczynionych ustaleń wynika, że oskarżonyO.posługiwał się metalowym kijem baseballowym o długości 730 mm i wadze 660 grama. Należy podzielić w tym zakresie tezę Sądu o potraktowaniu tego przedmiotu jako inny podobnie niebezpieczny przedmiot, o jakim mowa wart. 280§2 k.k.Między innymi z tego powodu pokrzywdzeni pomimo zachowania sprawności psychicznej i fizycznej, nie mieli żadnych możliwości przeciwdziałania sprawcom. Warto przy tym zaznaczyć, że z wyjaśnień oskarżonegoL.wynika jednoznacznie, że widział on w rękachO.„podłużny przedmiot długości około 70 cm”, jak również to, że zarówno on, jak teżK. P. (1)posiadali przedmioty przypominające broń palną, co jeszcze bardziej spełniało kryteria stanu bezbronności osób pokrzywdzonych i stanowiło podstawę przypisania oskarżonym czynu kwalifikowanego rozboju.
W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego nie może też być w przedmiotowej sprawie żadnych wątpliwości, że oskarżeniL.iO.wspólnie z inną ustaloną osobą dopuścili się powyższego przestępstwa w formie współsprawstwa. Jak wielokrotnie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie współsprawstwo określone wart. 18 kkjest oparte na porozumieniu i wspólnym działaniu co najmniej dwóch osób, z którym każda obejmuje swym zamiarem urzeczywistnienie wszystkich określonych przedmiotowych znamion czynu zabronionego. Sąd Okręgowy ustalając stan faktyczny przedstawił argumenty uzasadniające pełną świadomość oskarżonegoL., co do jego zamiaru i celu udania się wspólnie z oskarżonymO.iP.domiejscowości L.. Należy pamiętać, że istotą współsprawstwa jest porozumienie, oznaczające nie tylko wzajemne uzgodnienie przez wszystkich współsprawców woli popełnienia przestępstwa, lecz także świadome współdziałanie, co najmniej dwóch osób w akcji przestępczej. To porozumienie może być wyraźne lub milczące, zawarte przed popełnieniem przestępstwa lub w jego trakcie, ale muszą oni działać wspólnie i w porozumieniu, co w tej sprawie miało miejsce. Dla przyjęcia współsprawstwa nie jest przy tym niezbędne, aby każda osoba działająca w porozumieniu realizowała osobiście wszystkie znamiona czynu zabronionego, gdyż wystarczy, że taka osoba działa w ramach uzgodnionego podziału ról umożliwiając innemu sprawcy wykonanie czynu. Tak więc z działaniem wspólnym mamy do czynienia zarówno wtedy, gdy każdy ze współsprawców realizuje część znamion czynu zabronionego, jak i wtedy gdy współdziałający nie realizuje żadnego znamienia czasownikowego czynu zabronionego, ale wykonane przez niego czynności stanowią istotny wkład we wspólne przedsięwzięcie.
Bez wątpienia z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wskazano powyżej bezsporne jest, że w samochodzie marki(...), którego kierowcą był oskarżonyL.,K. P. (1)pokazywał oskarżonemuO.plastikowy pistolet, który miał mu pomóc w działaniu. Co więcej oskarżonyL.wyjaśniając na rozprawie sam przyznał, że wybiegając z pojazdu także posiadał plastikowy pistolet. W świetle wyjaśnień oskarżonych i zeznań pokrzywdzonych przebywających na posesji państwaM.i dokonanych ustaleń faktycznych, niezależnie od tego, jaki był udział poszczególnych współsprawców, każdy z nich ponosi odpowiedzialność za całość popełnionych przestępstw, także w tej części, w której znamiona czynu zabronionego zostały wypełnione zachowaniem pozostałych oskarżonych.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego w zakresie braku zamiaru popełnienia przez oskarżonegoO.czynu przypisanego mu w pkt II ppkt 2 wyroku należy uznać je za całkowicie niezasadne. W tym też zakresie, należy zgodzić się z argumentacją Sądu Okręgowego, że już sama ilość narkotyku, która miała być nabyta (przejęta) przez oskarżonego wskazuje na zamiar wprowadzenia go do obrotu. Trudno przyjąć by oskarżony miał zamiar narkotyki te skonsumować. Wyjaśnienia oskarżonego, jakoby widząc nadjeżdżający nieustalony samochód rozsypał on narkotyki opuszczając miejsce zdarzenia nie zasługują również na walor wiarygodności. Przeczą tym fragmentom wyjaśnienia oskarżonych, a także inne dowody, chociażby zeznaniaK. M.iA. P. (1), którzy zaprzeczyli jakoby, będąc odwożonymi przez osk.L.doO.mówili mu, że jadącym z naprzeciwka(...)czy innym typu Pick -Up poruszają się policjanci. Jest to więc kolejna nieudolna próba uniknięcia odpowiedzialności karnej, tym bardziej, że kiedy po pewnym czasieM. M. (1)spotkał oskarżonegoO.i pytał go, kiedy ten da mu obiecane 10.000 zł oskarżony odpowiedział, że „to jest lipa”, a nie marihuana i nie mogą tego sprzedać, co pozwala przypuszczać, że oskarżony dowiedział się o domieszce.
Nie może być też mowy o naruszeniu treściart. 366 § 1 k.p.k.w zw zart. 167 k.p.k.albowiem, Sąd dopełnił obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, uznając, że dowody, których przeprowadzenia domagał się obrońca oskarżonych i które wymienił w złożonej apelacji w postaci zeznań pracowników rodzicówM. M. (1)i zeznańP. G., nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Argumenty uzasadniające decyzję takiej treści Sąd Okręgowy szczegółowo przedstawił w postanowieniu wydanym na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. (k. 600v – 601) i Sąd Apelacyjny podziela je w całości.
Fakt zaskarżenia wyroku w całości w zakresie czynów przypisanych oskarżonym obligował Sąd Apelacyjny również do jego kontroli w zakresie wymierzonych kar (art. 447§1 kpk), których wysokość nie zawiera – zdaniem Sądu Apelacyjnego – znamion rażącej niewspółmierności w kierunku nieuzasadnionej surowości.
Odnosząc się do wymierzonychB. L. (1)iB. O.za czyn zart. 280 § 2 k.k.kar po 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności oraz kary 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonejB. O.za czyn zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, które mieszczą się w granicach ustawowego zagrożenia, a nawet zdecydowanie zbliżają się do dolnej granicy, nie sposób uznać aby nie uwzględniały zarówno okoliczności popełnionego przestępstwa jak i osobowości sprawców. Przy ich wymiarze Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy zastosował określone wart. 53kkdyrektywy dotyczące sądowego wymiaru kary, nie pomijając okoliczności związanych z motywacją, sposobem popełnienia czynów, wcześniejszą karalnością sprawców.
Także i w ocenie Sądu Apelacyjnego zarówno orzeczone kary jednostkowe, jak i orzeczona wobec oskarżonegoB. O.kara łączna są sprawiedliwe, uwzględniają aspekt społecznego oddziaływania i nie wymagają korekty.
Jednocześnie Sąd Apelacyjny z urzędu skorygował wyrok Sądu I instancji eliminując z opisu przypisanych oskarżonym czynów działanie wspólnie i w porozumieniu zK. P. (1), który nie został skazany za te czyny i przyjął, iż oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą.
Sąd Apelacyjny kontrolując zaskarżone orzeczenie doszedł do przekonania, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przypisanie oskarżonemuB. L. (1)ponad wszelką wątpliwość czynu z pkt I ppkt 2 wyroku zachowania, polegającego na przyjęciu środka odurzającego w postaci marihuany o łącznej wadze 3000 gram, to jest znacznej ilości, celem późniejszego przekazania innej osobie, które to zachowanie zdaniem Sądu I instancji stanowiło o uczestniczeniu oskarżonego w obrocie środkiem odurzającym.
BezspornieB. L. (1)brał udział w zdarzeniu, podczas którego doszło do przejęcia narkotyków przywiezionych przezK. M.iA. P. (1). Jednak w przekonaniu Sadu Apelacyjnego brak jest przekonywujących dowodów na to by móc przypisać mu czyn stypizowany wart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że udział oskarżonegoB. L. (1)w popełnieniu przestępstwa rozboju nie był planowany. Znalazł się on na miejscu przestępstwa i uczestniczył w nim niejako na zasadzie przypadku – spełnienie prośbyK. P. (1), niewątpliwie wtajemniczonego w planB. O.siłowego przejęcia mających stanowić przedmiot transakcji narkotyków.
L.zaprzeczył znajomości zO.. RównieżO.twierdził, że osobaL.nie jest mu znana. Brak jest jakichkolwiek dowodów, które potwierdziłyby tę znajomość.
Nie można zatem mu przypisać wiedzy i świadomości co do dalszego postępowania z przejętymi narkotykami, które pozostawały w gestiiO.. W czasie przybycia oskarżonych na miejsce planowanej transakcji, a zatem na czas popełnienia czynu, worki z narkotykami były już w samochodzieM. M. (1), co stwierdził zarównoM.jak iO..L.otrzymał polecenie odwiezieniaM.iP.z miejsca przestępstwa, po stwierdzeniu, że ich samochód jest niesprawny i nie można go uruchomić.
Brak jest w sprawie jakiegokolwiek dowodu świadczącego o tym, żeby oskarżonyL.wiedział o tym, gdzie i w czym są umieszczone przejęte odM.iP.narkotyki.
Zatem nawet jeżeli przyjąć, jak to uczynił sąd, za wiarygodne wyjaśnieniaM. M. (1), że po odjechaniuL.O.iP.mówili, że narkotyki trzeba zakopać, a kiedy ten wrócił, odjechali zabierając te dwa worki (k. 91), wyjaśnień tych nie można uznać za niewątpliwy i przekonywający dowód sprawstwa oskarżonegoL.czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Okręgowy w przyjętych ustaleniach faktycznych oraz rozważaniach odnośnie przypisania oskarżonemu wymienionego wyżej czynu pominął kwestię istnienia zamiaru przejęcia przez oskarżonegoB. L. (1)marihuany celem późniejszego wprowadzenia jej do obrotu.
Sąd nie odniósł się przy tym w żaden sposób do wyjaśnieńB. L. (1), w których konsekwentnie twierdził, że nie miał też później żadnego kontaktu z pozostałymi sprawcami. Żaden z pokrzywdzonych nie wskazał, by oskarżonyL.w jakimkolwiek czasie pytał ich o marihuanę, czy uczestniczył w jej przeładunku. Sąd Okręgowy uzasadniając przypisanie oskarżonemuL.czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że zachowanieB. L. (1)wyczerpało normę tego przepisu, nie wskazując bliżej na czym dokładnie miałoby polegać jego uczestniczenie w obrocie poza braniem udziału w zdarzeniu, podczas którego przejęto narkotyk.
Tymczasem w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że dla możności przypisania sprawstwa czynu z art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie wystarcza zdawkowe odwołanie się jedynie do znaczenia językowego definicji zawartej w ust. 34 art. 4 przedmiotowej ustawy. Przepis art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zawiera legalną definicję pojęcia "wprowadzenia do obrotu" - jest nim udostępnienie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych lub ich prekursorów. W świetle tej definicji uczestniczenie w obrocie to przyjęcie odpłatnie bądź nieodpłatnie przez osobę nie będącą konsumentem tychże środków lub substancji w celu późniejszego ich przekazania innej osobie, przy czym nabywca nie jest konsumentem. Lapidarnie rzecz ujmując, uczestniczenie w obrocie czy wprowadzanie do obrotu w rozumieniu przepisu z art. 56 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii polega na hurtowym uzyskiwaniu narkotyków i takim też przekazywaniu ich kolejnym osobom. Tak więc, podstawowym identyfikatorem omawianych tu zachowań będzie osoba odbiorcy narkotyków oraz przyświecający mu cel wejścia przez niego w ich posiadanie. Zaprezentowane tu stanowisko jest powszechnie przyjmowane w orzecznictwie i doktrynie.
W realiach sprawy nie wykazano byB. L. (1)przyjął odebrane pokrzywdzonym narkotyki, a tym bardziej nie wykazano by miał na celu przekazanie je później innej osobie. Zgodzić należy się zatem ze skarżącym, że Sąd I instancji w zakresie przypisanego oskarżonemuB. L. (1)w pkt I ppkt 2 wyroku czynu, nie dokonał szczegółowej i wnikliwej analizy całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także pominął w swoich rozważaniach szereg istotnych okoliczności, zaś dowody, które posłużyły mu do ustalenia układu faktów w tej części zdarzenia poddał jednostronnej i wybiórczej ocenie, czego następstwem było wysnucie błędnych wniosków odnośnie sprawstwa oskarżonego w zakresie przypisanego mu w pkt 1 ppkt 2 wyroku czynu.
Istota domniemania niewinności sprowadza się jak wiadomo do tego, że oskarżony jest w procesie karnym niewinny, a "przeciwne" musi mu być udowodnione, przy czym związana ściśle z domniemaniem niewinności zasada in dubio pro reo wart. 5 § 2 k.p.k.nakazuje rozstrzygnąć nie dające się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego. Oznacza to, że udowodnienie winy oskarżonemu musi być całkowite, pewne, wolne od wątpliwości.
W sytuacji zatem, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie niewątpliwych ustaleń, co do sprawstwa oskarżonego w zakresie czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia, należało oskarżonegoB. L. (1)uniewinnić od jego popełnienia.
Z opisanych powyżej względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, przy czym o kosztach postępowania odwoławczego w stosunku do oskarżonych Sąd orzekł na podstawieart.636 § 1 k.p.k., w tym o opłacie od oskarżonegoB. L. (1)-na podstawie art. 10 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5, a odB. O.na podstawieart. 8w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz.U. Nr 49 poz. 223 z 1983r.).
NS/jrm/at