Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 775/12
Data wyroku: 2013-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Pidzik, Lucjan Modrzyk, Anna Tabak
Słowa kluczowe: Nieważność Czynności Prawnej
Podstawa prawna: art. 252 § 1 ksh

Sygn. akt V ACa 775/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Lucjan Modrzyk (spr.)

Sędziowie :

SA Tomasz Pidzik
SA Anna Tabak

Protokolant :

Barbara Knop

po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaR. P.
przeciwko(...)Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej wB.

o stwierdzenie nieważności uchwały
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 24 sierpnia 2012 r., sygn. akt XIV GC 149/12

oddala apelację.

Sygn. akt V ACa 775/12

UZASADNIENIE
PowódR. P.wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr(...)Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wB.w przedmiocie wyboru jednoosobowego zarządu w osobieE. W., z naruszeniem normyart. 238 k.s.h,art. 239 k.s.h.,art. 243 § 1 k.s.h.oraz § 11 pkt 11.4 umowy spółki oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że jest wspólnikiem o 35% udziale w kapitale zakładowym(...) Sp. z o.o.wB., a także pełni funkcję członka Rady Nadzorczej. W związku ze śmiercią Prezesa jednoosobowego zarządu spółki w dniu(...). w spółce przestał działać organ wykonawczy, a zatem zgodnie z § 11 pkt 3 umowy spółki uprawnionymi do zwołania Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników była Rada Nadzorcza oraz wspólnicy.
Powód podniósł, że skierował do spółki żądanie zwołania NZW. Spółka nie zwołała jednak w terminie 14 dni NZW, wobec czego pozwany zawiadomił wszystkich żyjących wspólników o zwołaniu NZW, przesyłając im listami poleconymi zaproszenie na dzień 23 lutego 2012r. Przewodniczący Rady Nadzorczej, chcąc nie dopuścić do odbycia się NZW pismem z dnia 8 lutego 2012r. wyznaczył termin zwołania Rady na dzień 16 lutego 2012r. W dniu 16 lutego 2012r. PrzewodniczącyP. P.orazS. F.podjęli uchwałę o wyznaczeniu terminu zwołania NZW na dzień 2 marca 2012r. przy kategorycznym sprzeciwie powoda. W dniu 23 lutego 2012r. odbyło się NZW w Kancelarii Notarialnej notariuszaW. K., na którym wspólnicy podjęli uchwałę nr(...)o odwołaniu zarządu spółki w osobieE. W., a jednocześnie powołali przez podjęcie uchwał nr(...)nowy zarząd. Wspólnicy również podjęli uchwałę nr(...)w sprawie odwołania wszystkich członków Rady Nadzorczej i znieśli organ nadzoru w spółce.
Z powyższych przyczyn zwołane przez Przewodniczącego nieistniejącej już Rady - Zgromadzenie Wspólników - stało się bezprzedmiotowe. Pomimo jednak protestu i zastrzeżeń pięciu wspólników co do legalności zwołania i odbycia zgromadzenia - Zgromadzenie to odbyło się.
Powód wskazał, że z przytoczonego stanu faktycznego wynikają uzasadnione wątpliwości, iż zwołane zgromadzenie wspólników przez dwóch członków Rady Nadzorczej na dzień 2 marca 2012r. było dotknięte wadą prawną już na etapie podjęcia uchwały przez dwóch członków Rady, jak również w następstwie zdarzeń począwszy od otwarcia Zgromadzenia w dniu 2 marca 2012r. poprzez jego przebieg w trakcie obrad, a to wybór w głosowaniu jawnym komisji, uczestnictwo w obradachD. F.i jej córkiE. W..
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu. Pozwany zaprzeczył twierdzeniom powoda za wyjątkiem wyraźnie przyznanych oraz podniósł, że roszczenie powoda jako bezzasadne powinno zostać oddalone. Pozwany zaprzecza istnieniu jakichkolwiek przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności uchwały nr(...)w przedmiocie wyboru jednoosobowego zarządu w osobieE. W., w szczególności pozwany zakwestionował, aby powodowi przysługiwać miały jakiekolwiek roszczenia w związkuz prawidłowością odbycia zgromadzenia i ważnością uchwały dokonującej wyboru zarządu w pozwanej spółce. Pozwany zaprzeczył również, aby podjęcie kwestionowanej przez powoda uchwały zgromadzenia wspólników miało odbyć się z naruszeniem przepisów, jakie powód przytacza w swym żądaniu. Motywując swoje stanowisko pozwany wskazał, że w dniu 29 listopada 2011r. wspólnicy podjęli akt rezolucyjny w przedmiocie wyboru zarządu w spółce. Przyczyną zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników była śmierć poprzedniego prezesa jednoosobowego zarządu pozwanej spółki -S. F. (1). Powód pozostawał od lat w ciężkim konflikcie o charakterze osobisto - majątkowym zaS. F. (1)oraz jego rodziną. Pozwany wyjaśnił, że powód ignorując prerogatywy organu Rady Nadzorczej, do jakiej powód został wybrany, podjął się uprzedniego, samodzielnego i w końcu wadliwego zwołania zgromadzenia z udziałem notariusza. Pozwany podkreślił, że celem powoda było zorganizowanie „własnego” zgromadzenia wspólników w taki sposób, aby przy wykorzystaniu instrumentu zart. 235 § 3 k.s.horaz zakwestionowaniu uprawnień do głosu przypadającego po zmarłymS. F. (1), doprowadzić do przegłosowania korzystnych dla siebie rezolucji – bez udziału większościowego wspólnika. Zdaniem pozwanego akt sprzeciwu powoda wobec zaskarżonej uchwały stanowi potwierdzenie rzeczywistych pobudek, z jakich powód godząc w akty korporacyjne spółki w rzeczywistości kieruje się celami osobistymi.
Pozwany podniósł, iż zgromadzenie zostało zwołane z zachowaniem wymogów zart. 238 k.s.h.iart. 239 k.s.h.Powód, wbrew obowiązkowi zart. 6 k.c., nie złożył otrzymanego wedle prawidełart. 238 k.s.h.iart. 239 k.s.h.zaproszenia na zgromadzenie wraz z porządkiem tego zgromadzenia. Powód w żadnym miejscu nie dowiódł, że zaskarżona przez niego uchwała została podjęta z naruszeniemart. 243 § 1 k.s.h.Jakkolwiek pretensje w tym zakresie powód zgłosił dopiero w uzasadnieniu pozwu, pozwany podniósł, iż uchylenie przez wspólników tajności głosowania przy wyborze komisji – zgodnie z treściąart. 247 § 3 k.s.h.– wymyka się jakimkolwiek sprzeciwom wspólników co do jawności podjętej w takim trybie uchwały. Z kolei wspólnikD. F.(wraz z dziećmi jako współspadkobiercami po byłym wspólnikuS. F. (1), ujęty w księdze udziałów, z własnego uprawnienia oraz wskazania pozostałych współspadkobierców, uczestniczyła w zgromadzeniu jako spadkobierca zmarłego wspólnika.
W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2012r. powód wskazał, żeE. W.nigdy nie była uprawniona do działania w charakterze zarządu Spółki, tym samym jej pełnomocnik nie był uprawniony do działania w imieniu spółki, co oznacza, że wszystkie pisma wniesione przez ustanowionego przez nią adwokata w niniejszej sprawie winny być pominięte przez Sąd i uznane za niebyłe.
W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2012r. pozwany w celu wyeliminowania wątpliwości co do organu pozwanej spółki uprawnionego do jej reprezentacji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2012r. Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w Katowicach Wydział VIII Gospodarczy KRS dokonał wpisu – w miejsce zmarłego wspólnikaS. F. (1)– jego spadkobierców jako wspólników, przede wszystkim zaś wpisał zarząd w osobieE. W..
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 377 złotych tytułem kosztów procesu.
Rozstrzygnięcie to nastąpiło przy następujących ustaleniach i ocenie Sądu pierwszej instancji.
Prezesem zarządu pozwanego jestE. W.(dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców z dnia 10 sierpnia 2012r. – k. 153-160 akt, odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 10 sierpnia 2012r., sygn. akt BB.VII NS-REJ.KRS/(...)– k. 161-163 akt).
Uchwały o numerach(...)Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 23 lutego 2012r. zostały zaskarżone przezP. P.iD. F.pozwem o stwierdzenie ich nieważności (dowód: kserokopia pozwu z dnia 6 marca 2012r. o stwierdzenie nieważności uchwał wspólników – k. 72-82 akt).
Uchwała nr(...)Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wB.z dnia 2 marca 2012r. nie jest sprzeczna z ustawą. SpadkobiercyS. F. (1)wskazaliD. F.jako uprawnioną do reprezentowania całości udziału przypadającego wcześniejS. F. (1)z prawem głosu na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników, zwołanym na dzień 2 marca 2012r. (dowód: kserokopia protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników(...)Spółki z o.o., które odbyło się w dniu 2 marca 2012r. – k. 97-104 akt, lista obecności wspólników – 105-106 akt, wypis aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 6 lutego 2012r. przed notariuszemW. R., rep.(...)– k. 87-89 akt, wypisy z aktów notarialnych z dnia 6 lutego 2012r., sporządzonych przed notariuszemD. R., rep.(...), rep.(...)– k. 90-96 akt), jednolity tekst umowy(...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wB.– k. 7-10 akt, kserokopia pisma z dnia 1 marca 2012r. – k. 86 akt).

Oceniając tak ustalony stan faktyczny uznał Sąd pierwszej instancji, że:
powództwo jest bezzasadne.

Jako podstawę żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały powód wskazałart. 238 k.s.h.,art. 239 k.s.h.,art. 243 § 1 k.s.h.oraz § 11 pkt 11.4 umowy spółki. Jednakże sprzeczność uchwały z umową spółki może być zaskarżona w drodze powództwa o jej uchylenie, zgodnie z treściąart. 249 § 1 k.s.h., nie zaś w drodze powództwa o stwierdzenie jej nieważności, którego podstawą może być jedynie sprzeczność uchwały z ustawą. Stąd zarzut powoda co do niezgodności uchwały z umową nie może być podstawą do uwzględnienia powództwa o stwierdzenie nieważności. Z kolei zgłaszając zarzut naruszenia normyart. 238 k.s.h.powód nie określił precyzyjnie w uzasadnieniu pozwu, na czym owo naruszenie miałoby polegać. Nie podołał także wynikającemu zart. 6 k.c.ciężarowi udowodnienia faktów stanowiących podstawę zarzucanego naruszeniaart. 238 k.s.h., w szczególności nie złożył zawiadomienia o zwołaniu Zgromadzenia wraz z dowodem wysłania.
Z uwagi na treśćart. 47912§ 1 k.p.c., mającego zastosowanie w niniejszej sprawie - wniesienie pozwu przed dniem 3 maja 2012r., powód utracił prawo powoływania tych dowodów, stąd brak podstaw do dopuszczenia jako dowodu załączonej do pisma procesowego powoda z dnia 16 sierpnia 2012r. kserokopii pocztowej książki nadawczej.
Na marginesie podniósł Sąd, iż powód brał udział w wadliwie w jego ocenie zwołanym zgromadzeniu.
Powód nie wskazał także, w jaki sposób miałby zostać naruszonyart. 239 k.s.h.i nie zaoferował na tę okoliczność żadnych dowodów. W szczególności powód nie podnosił, iż na zgromadzeniu powzięto uchwały w sprawach nieobjętych porządkiem obrad.
Nie wskazał ponadto, na czym miałoby polegać naruszenieart. 243 §1 k.s.h.i na tę okoliczność również nie zaoferował dowodów. W szczególności nie wykazał naruszenia prawa wspólników do udziału w zgromadzeniu, czy też do wykonywania prawa głosu przez pełnomocników.
Powyższe jest wystarczające do oddalenia powództwa, albowiem w żądaniu pozwu powód na naruszenie innych przepisów się nie powoływał. Niemniej podnieść należy, iż zgodnie z treściąart. 247 §3 k.s.h., zgromadzenie wspólników może powziąć uchwałę o uchyleniu tajności głosowania w sprawach dotyczących wyboru komisji powoływanej przez zgromadzenie wspólników. Stąd też uchylenie tajności głosowania przy wyborze komisji na zgromadzeniu w dniu 2 marca 2012r. było zgodne z prawem, zaś sekretarz zgromadzenia – wbrew zarzutowi powoda, został wybrany w głosowaniu tajnym, co wynika z treści protokołu. Równocześnie ustalenie przebiegu zgromadzenia na podstawie protokołu czyni bezzasadnym powołanie wnioskowanych przez powoda świadków w tym zakresie, zwłaszcza, iż powód nie twierdził, iż treść protokołu nie odzwierciedla przebiegu zgromadzenia, choć pozwany złożył ten dokument w odpowiedzi na pozew i powód miał możliwość się z nim zapoznać.
Dopuszczone przez Sąd dowody potwierdzają także fakt nabycia udziałów przez spadkobierców zmarłego wspólnikaS. F. (1)oraz prawidłowość reprezentowania przezD. F.spadkobierców na zgromadzeniu w dniu 2 marca 2012r.
Nie budzi także wątpliwości kwestia reprezentacji pozwanego, w związku z brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a także informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców z dnia 10 sierpnia 2012r. i odpisem postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 10 sierpnia 2012r., sygn. akt BB.VII NS-REJ.KRS/(...). Członkiem zarządu pozwanego, uprawnionym do jego samodzielnego reprezentowania, jestE. W..
Marginalne zaś znaczenie wobec powyższego ma fakt zaskarżenia powoływanych w uzasadnieniu pozwu uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Wspólników(...)Spółki z o.o., które odbyło się w dniu 23 lutego 2012r., a sam notariusz sporządzający protokół tego zgromadzenia pouczył o istnieniu podstaw do zaskarżenia zapadłych na nim uchwał. Należy jednak zaznaczyć, że fakt ich zaskarżenia powód w pozwie pominął.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały Sąd, na zasadzieart. 252 § 1 k.s.h., powództwo oddalił.
O kosztach Sąd orzekł po myśliart. 98 § 1 i § 3 k.p.c., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 360 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód podnosząc zarzuty:

1
nieważności postępowania –art. 379 pkt 2 k.p.c.;

2
naruszenie prawa materialnego:

-art. 152 § 2 k.s.h.poprzez jego niezastosowanie,
-art. 135 § 1 i 2 k.s.h.poprzez jego niezastosowanie,
-art. 238 § 1 k.s.h.poprzez jego niezastosowanie,
-art. 248 § 2 k.s.h.poprzez jego niezastosowanie;

3
naruszenie przepisów postępowania –art. 212 k.p.c.iart. 233 k.p.c.

Wskazując na powyższe zarzuty domagał się powód stwierdzenia nieważności postępowania, uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania spawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania lub jego zmianę i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył:
Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok jest trafny i odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia oraz braku ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczących ustalenia kto reprezentuje pozwaną spółkę oraz czy zgromadzenie wspólników z 2 marca 2012r. było prawidłowo zwołane a także braku ustaleń i oceny skuteczności uchwał zgromadzenia wspólników z 23 lutego 2012r. o powołaniu trzyosobowego zarządu pozwanej spółki.
Sąd Apelacyjny na podstawieart. 382 k.p.c.uzupełnił postępowanie dowodowe w tym zakresie i dokonał własnych ustaleń, które wraz z prawidłowymi ustaleniami sądu pierwszej instancji pozwalają na ocenę, że zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem a zatem brak podstaw zgodnie zart. 252 § 1 k.s.h.do stwierdzenia jej nieważności.
W pierwszej kolejności rozważyć należało najdalej idący zarzut nieważności postępowania oparty na treściart. 379 pkt 2 k.p.c.Zarzut ten został ogólnie opisany w uzasadnieniu apelacji w ten sposób, że według skarżącego pozwana spółka nie była należycie reprezentowana w procesie, gdyżE. W.według skarżącego nie jest członkiem zarządu pozwanej spółki a zatem nie mogła udzielić adwokatowiA. H.pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanej. Według skarżącego reprezentantem spółki jest zarząd powołany uchwałą zgromadzenia wspólników z dnia 23 lutego 2012r.
Zarzut nieważności postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak trafnie podniósł skarżący wpis członka zarządu spółki prawa handlowego do rejestru przedsiębiorców ma charakter deklaratoryjny.
O tym kto reprezentuje spółkę decyduje przede wszystkim akt powołania uchwałą zgromadzenia wspólników i ważność i skuteczność tej uchwały.
W pozwanej spółce powołano dwa zarządy – na mocy uchwały zgromadzenia wspólników z 23 lutego 2012r. zwołanego przez powoda i na mocy zaskarżonej uchwały z dnia 2 marca 2012r. Konieczna jest zatem ocena czy uchwała zgromadzenia wspólników z 23 lutego 2012r. skutecznie powołała trzyosobowy zarząd spółki.
Jest bezsporne, iż do dnia zgromadzenia wspólników z 23 lutego 2012r. zgodnie z § 16 pkt 1 zarząd spółki był jednoosobowy i jedyny członek zarządu spółkiS. F. (1)zmarł w 2011r.
Zgromadzenie wspólników z 23 lutego 2012r. uchwałą nr(...)zmieniło § 16 pkt 1 umowy spółki w ten sposób, że zarząd może składać się z nie więcej niż trzech członków i uchwałami nr(...)powołało trzyosobowy zarząd (dowód: protokół zgromadzenia wspólników k. 21-23).
Zgodnie zart. 255 § 1 k.s.h.zmiana umowy spółki wymaga uchwały wspólników i wpisu do rejestru. Zmiana umowy spółki na więc charakter konstytutywny i jest skuteczna na zewnątrz dopiero z chwilą wpisu zmiany umowy spółki do rejestru handlowego.
Tymczasem jak wynika z postanowienia referendarza Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z 10 sierpnia 2012r. i odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS z 10 sierpnia 2012r. (k. 153-163) sąd rejestrowy nie wpisał do rejestru zmian umowy spółki na podstawie uchwały nr(...)zgromadzenia wspólników z 23 lutego 2012r. i powołanego tym zgromadzeniu trzyosobowego zarządu spółki. Zmiana umowy spółki nie została wpisana do KRS także w toku postępowania apelacyjnego (dowód: odpis z KRS z 29 stycznia 2013r. k. 277, pismo Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z 29 stycznia 2013r.). Tym samym powołanie trzyosobowego zarządu spółki na podstawie zmiany umowy spółki, która nie została wpisana do rejestru świetleart. 255 § 1 k.s.h.w chwili orzekania przez sąd pierwszej instancji nie było skuteczne i w stosunkach zewnętrznych (reprezentacji spółki) nie wywoływało żadnych skutków prawnych.
Spółkę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (a także w postępowaniu apelacyjnym) reprezentował zatem zarząd w osobieE. W.powołanej zaskarżoną uchwałą zgromadzenia wspólników z 2 marca 2012r., skoro zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jak i w postępowaniu apelacyjnym uchwała ta istniała i nie stwierdzono jej nieważności.
Nie zasługują także na uwzględnienie pozostałe zarzuty apelacji.
- zarzut naruszeniaart. 238 § 1 k.s.h.jest częściowo uzasadniony ale pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zgodzić się należy ze skarżącym, że sąd pierwszej instancji z naruszeniemart. 47914§ 1 k.p.c.uznał, że powód utracił prawo powoływania w toku postępowania dowodów dotyczących zwołania zgromadzenia z 2 marca 2012r., których nie powołał w pozwie.
Powód w pozwie zgodnie zart. 187 § 2 pkt 3 k.p.c.wniósł o zobowiązanie pozwanej do przedstawienia dokumentów będących w jej posiadaniu a dotyczących zwołania zgromadzenia, których nie posiadał powód. Pozwana do odpowiedzi na pozew dołączyła część takich dokumentów, a dokumenty dotyczące zwołania zgromadzenia przez radę nadzorczą dołączył powód do pisma z 16 sierpnia 2012r. i w ocenie Sądu Apelacyjnego dowody te nie są dotknięte prekluzją.
Zasadnie także zarzuca skarżąca, że zwołanie zgromadzenia w dniu 2 marca 2012r. nastąpiło z naruszeniemart. 238 § 1 k.s.h.(naruszenie § 11 pkt 4 umowy spółki jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia roszczenia o stwierdzenie nieważności uchwały). Zgodnie z tym przepisem zgromadzenie wspólników zwołuje się na pomocą m. in. listów poleconych wysłanych co najmniej dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia. Według utrwalonego orzecznictwa ustalenie czy dotrzymany został powyższy termin powinno być dokonane zgodnie zart. 112 k.c.Ostatni dzień terminu (dzień poprzedzający datę zgromadzenia wspólników) powinien zatem odpowiadać nazwie początkowemu dniowi terminu. Skoro zatem zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia wspólników wysłane zostały 17 lutego 2012r. (dowód: odpis książki wysyłki listów poleconych pozwanej z 17 lutego 2012r. – k. 128, zaświadczenie o zgromadzeniu z 16lutego 2012r. – k. 127), w piątek, to dwutygodniowy termin upłynął w dniu 2 marca 2012r. (piątek). Oznacza to, że w chwili odbycia się w dniu 2 marca 2012r. zgromadzenia wspólników dwutygodniowy termin określony wart. 238 § 1 k.s.h.jeszcze nie upłynął co oznacza, że zwołane zgromadzenie były wadliwe i sprzeczne z tym przepisem.
Powyższe naruszenie przepisu pozostaje bez wpływu na zasadność powództwa, a w konsekwencji na treść rozstrzygnięcia.
Według ugruntowanego orzecznictwa wszelkie nieprawidłowości w zwołaniu zgromadzenia wspólników podobnie jak inne uchybienia w podejmowaniu uchwały mające wyłącznie formalny charakter mogą stanowić podstawę stwierdzenia nieważności uchwały tylko wtedy, gdy wpływały na jej treść bądź uchwalenie (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 10 marca 2005r., III CK 477/04, nie publ.).
Tymczasem na zgromadzeniu wspólników z 2 marca 2012r. reprezentowany był powód i wspólnicy, którzy głosowali przeciwko zaskarżonej uchwale o powołaniuE. W.na członka zarządu i wnieśli od tej uchwały sprzeciw. Na zgromadzeniu wspólników obecni byli wspólnicy posiadający 4309 głosów co stanowi 94,22% wszystkich głosów. Nieobecność pozostałych wspólników reprezentujących 5,78% kapitału w świetleart. 241 k.s.h.iart. 245 k.s.h.pozostaje bez wpływu na podjęcie zaskarżonej uchwały i jej treść. Innymi słowy nawet gdyby na zgromadzeniu wspólników w dniu 2 marca 2012r. byli obecni wszyscy wspólnicy reprezentujący cały kapitał i posiadający łącznie 4.573 głosy, to głosy wspólników głosujących za przyjęciem uchwały (2.633) zgodne zart. 245 k.s.h.wystarczyłyby do podjęcia uchwały w wyborze członka zarządu.
Z tych przyczyn ostatecznie naruszenieart. 238 § 1 k.s.h.nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
- zarzut naruszeniaart. 243 k.s.h.Zarzut ten nie został wprawdzie wskazany w części wstępnej apelacji ale wynika z jej uzasadnienia a zatem podlega rozpoznaniu. Zarzut ten sprowadza się w istocie do zakwestionowania udziału na zgromadzeniu wspólników w dniu 2 marca 2012r.D. F..
Zarzucił skarżący, żeD. F.wywodzi swoje prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników w charakterze wspólnika z umowy darowizny udziałów po zmarłym mężuS. F. (1)– wspólniku większościowym spółki pomimo, że sąd rejestrowy postanowieniem z 12 lipca 2012r. odmówił wpisania jej do rejestru jako wspólnika uznając umowę darowizny za nieważną.
Zwrócić jednak należy uwagę, że uprawnienieD. F.do udziału w zgromadzeniu wspólników wynika nie z umowy darowizny udziałów lecz z ich nabycia wraz z pozostałymi spadkobiercami w drodze dziedziczenia ustawowego po zmarłym wspólnikuS. F. (1).
Brak jest jakichkolwiek podstaw do podważenia dziedziczenia ustawowegoD. F.(małżonki) i dzieci zmarłego wspólnikaE. W.,S. F. (2)iS. F.zgodnie zart. 931 § 1 k.c.ani podważenia skutków prawnych poświadczenia dziedziczenia i przyjęcia spadku dokonanych zgodnie zart. 1025 i 1026 k.c.aktami notarialnym z 6 lutego 2012r.
Od tej daty spadkobiercami byli uprawnieni do udziału w zgromadzeniu wspólników jako spadkobiercy w częściach ułamkowych odpowiednio do udziału w spadku po zmarłym wspólniku i do ich reprezentowania na zgromadzeniu uprawniony był jeden ze spadkobierców zgodnie zart. 183 k.s.h.i § 8.3 i 8.4 umowy spółki.
Z protokołu zgromadzenia wynika, że 6 lutego 2012r. spadkobiercy zmarłego wspólnika przedłożyli wypisy aktów notarialnych poświadczających dziedziczenie ogółu praw majątkowych i stanowiące dodatkowy tytuł do reprezentowania przez wskazaną przez spadkobierców osobę, udziału należącego doS. F. (1). Dokumenty te określające listę wspólników uprawniające ich do głosowania załączono do protokołu zgromadzenia. Natomiast jak trafnie ustalił Sąd pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonego dowodu z pisma dnia 1 marca 2012r. (k. 86) spadkobiercy zmarłego wspólnika udzielili na mocy tego pisma pełnomocnictwaD. F.do reprezentowania ich na zgromadzeniu wspólników w dniu 2 marca 2012r. i głosowania na tym zgromadzeniu w ich imieniu. Pismo to adresowane do rąk Przewodniczącego Rady Nadzorczej pozwanej wpłynęło do spółki w dniu 1 marca 2012r. a więc przed zgromadzeniem wspólników.
Uznać zatem należało, że udział zmarłego wspólnikaS. F. (1)był reprezentowany na zgromadzeniu wspólników w dniu 2 marca 2012r. przez spadkobierców, którzy działali przez pełnomocnika będącego jednym ze spadkobierców, a więc zgodnie zart. 183 k.s.h.i § 8.3 i 8.4 umowy spółki.
Zarzut naruszeniaart. 243 k.s.h.jest zatem bezpodstawny i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia spawy jest, iż na liście obecnościD. F.określono jako wspólnika, a nie pełnomocnika spadkobiercówS. F. (1).
- zarzut naruszeniaart. 235 § 2 k.s.h.
Skarżący upatruje naruszenie tego przepisu w fakcie zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników w dniu 2 marca 2012r. przez Radę Nadzorczą pozwanej spółki bez wcześniejszego wezwania zarządu do zwołania zgromadzenia w terminie 14 dni zgodnie z powyższym przepisem i umową spółki.
Zauważyć należy, iż powód w tym zakresie jest niekonsekwentny, skoro zwołując zgromadzenie wspólników w dniu 23 lutego 2012r. także nie wezwał zarządu spółki do zwołania zgromadzenia uznając, że po śmierci jedynego członka zarząduS. F. (1)w spółce nie istnieje zarząd.
Z takim stanowiskiem należy się zresztą zgodzić. Jak wynika z postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 maja 2012r. sygn. akt XIX Ga 238/12 (k. 139-142) a następnie z postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku – Białej z 12 lipca 2012r. sygn. akt B.B.VIII Ns-Rej.KRS (...)(k. 143-146) wpisE. W.jako członka zarządu na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników z 29 grudnia 2011r. był niedopuszczalny, gdyżD. F.nie nabyła skutecznie udziałuS. F. (1)w spółce na podstawie darowizny, a zatem nie była w tym czasie wspólnikiem spółki i nie miała uprawnienia do zwołania tego zgromadzenia wspólników i podjęcia uchwały o powołaniuE. W.na członka zarządu.
W okresie od śmierciS. F. (1), jedynego członka zarządu pozwanej do chwili powołania uchwałą zgromadzenia wspólników z 2 marca 2012r.E. W.na członka zarządu, w pozwanej spółce nie działał zarząd. Oznacza to, że na podstawieart. 235 § 2 k.s.h.i § 11.3 umowy spółki do zwołania zgromadzenia wspólników uprawniona była rada nadzorcza i wspólnicy posiadający co najmniej 1/10 kapitału zakładowego a wobec braku zarządu nie było konieczne (i możliwe) żądanie zwołania zgromadzenia przez zarząd.
Rada Nadzorcza pozwanej posiadała zatem legitymację do zwołania zgromadzenia wspólników w dniu 2 marca 2012r. i zgromadzenie to zostało zwołane prawidłowo.
Zarzut naruszeniaart. 235 § 2 k.s.h.jest zatem bezzasadny.
- zarzut naruszeniaart. 248 § 2 k.s.h.
Zarzut ten nie podaje się kontroli instancyjnej. Zwrócić należy uwagę, że powództwo o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały nie zostało oparte na naruszeniu powyższego przepisu. Naruszeniaart. 248 § 2 k.s.h.powód nie podniósł także po przedłożeniu przy odpowiedzi na pozew protokołu zgromadzenia wspólników z 2 marca 2012r. W ocenie Sądu Apelacyjnego sąd pierwszej instancji nie był obowiązany do badania z urzędu czy zaskarżona uchwała narusza jakikolwiek przepis prawa –kodeksu spółek handlowycha o zakresie zaskarżenia uchwały przesądzają zarzuty podniesione w pozwie.
Nawet jednak jeżeli przyjąć, że także w sprawach o stwierdzenie nieważności uchwały sąd obowiązany był badać nieważność uchwały z urzędu także na podstawie ewentualnych naruszeń prawa nie objętych zaskarżeniem to zarzut naruszeniaart. 248 § 2 k.s.h.jest bezzasadne.
Sprowadza się on w istocie do zarzutu, że w protokole zgromadzenia odnotowano, że zgromadzenie odbywa się za formalnym zwołaniem a wobec reprezentowania na nim 94,22% kapitału zakładowego oraz braku odrębnego sprzeciwu co do jego odbycia i porządku obrad zdolne jest do podejmowania uchwał pomimo, że powód i części wspólników zgłosiła sprzeciw co do odbycia zgromadzenia i jego ważności w piśmie z 2 marca 2012r.
Zwrócić należy uwagę, że w protokole zgromadzenia odnotowano złożenie powyższego pisma (k. 99). Zgłoszenie sprzeciwu co do prawidłowości zwołania zgromadzenia a w konsekwencji możliwości podejmowania uchwał w żadnym razie nie uniemożliwia odbycia się zgromadzenia. Ocena czy argumentacja takiego sprzeciwu jest trafna dokonywana jest nie przez zgromadzenie (chyba, że w toku głosowania nad uchwałami), ale przez sąd orzekający w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwał.
Nie dopatrzył się Sąd Apelacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w zakresie, który objęty był zarzutami pozwu, a które nie zostały wskazane w apelacji tj.art. 239 k.s.h.iart. 247 § 2 k.s.h.
Zarzutu naruszeniaart. 239 k.s.h.powód w ogóle nie uzasadnił. Zarzut ten zresztą jest całkowicie nieuzasadniony, gdyż jak wynika z zawiadomienia o zgromadzeniu wspólników (k. 127 verte) porządkiem zgromadzenia objęte były uchwały w spawie uchylenia tajności głosowania przy wyborze Komisji Skrutacyjnej i Komisji Uchwał i Wniosków, wybór tych komisji i powołanie zarządu.
Trafnie także ustalił i ocenił Sąd pierwszej instancji, iż wybór Sekretarza zgromadzenia nastąpił w głosowaniu tajnym, na żądanie powoda, co wynika wprost z treści protokołu (k. 97).
Z protokołu także nie wynika, aby głosowanie nad uchwałą w sprawie uchylenia tajności przy wyborze powyższych komisji odbyło się jawnie. Nadto w uzasadnieniu pozwu powód takiego zarzutu nie podniósł, zarzucając jedynie, że naruszonoart. 247 § 2 k.s.h., gdyż wybór komisji odbył się w głosowaniu jawnym.
Zarzut ten jest bezpodstawny skoro zgodnie zart. 247 § 3 k.s.h.zgromadzenie wspólników może podjąć uchwałę o uchylenie tajności głosowania w sprawach dotyczących wyboru komisji powoływanej przez zgromadzenie wspólników. Skoro zatem zgromadzenie podjęło większością bezwzględną (art. 245 k.s.h.) uchwałę o wyłączeniu jawności przy wyborze komisji, to było to zgodne zart. 247 § 3 k.s.h.
Nie może także zostać uwzględniony zarzut naruszeniaart. 212 k.p.c.Przepis ten dotyczy sposobu prowadzenia rozprawy przez przewodniczącego, zadawania pytań w celu wyjaśnienia okoliczności spornych i niespornych. Nie sposób uznać, że ewentualna bierność przewodniczącego w prowadzeniu rozprawy miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie podniósł natomiast skarżący zarzutów naruszenia przepisów postępowania –art. 158 k.p.c.co do treści protokołu rozprawy bądźart. 227 k.p.c.poprzez pominięcie lub oddalenie wniosków dowodowych powoda co prowadziłoby do błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd Apelacyjny jako sąd drugiej instancji nie bierze pod uwagę z urzędu zgodnie zart. 378 § 1 k.p.c.
Z tych przyczyn zarzuty apelacji są bezzasadne a zatem apelacja powoda jest bezpodstawna i zgodnie zart. 385 k.p.c.podlega oddaleniu.