Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1305/12
Data wyroku: 2013-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Roman Skrzypek, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania
Podstawa prawna: art. 412 kpc

Sygn. akt

III AUa 1305/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia27 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda (spr.)

Sędziowie:

SSA Marta Pańczyk-Kujawska
SSA Roman Skrzypek

Protokolant

sekr. sądowy Anna Kuźniar

po rozpoznaniu w dniu27 lutego 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuM. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
na skutek skargi wnioskodawczyni o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 13.12.2011 r. sygn. akt III U 1285/11 i wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 14.3.2012 r. sygn. akt III AUa 139/12
w przedmiocie wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 do 21 listopada 2012 r.

I.zmienia wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 14 marca 2012 r. sygn. akt III AUa 139/12 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z 13 grudnia 2011 r. III U 1285/11 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z 12 października 2012 r. w ten sposób , że zobowiązuje organ rentowy do wypłatyM. P.emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada
2012 r.,
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.na rzecz wnioskodawczyni kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

Sygn. Akt III AUa 1305/12

UZASADNIENIE
Prawomocnym wyrokiem z 14 marca 2012r., w sprawie prowadzonej pod sygn. Akt III AUa 139/12, Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelacjęM. P.od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z 13 grudnia 2011r. sygn. Akt III U 1285/11, którym to wyrokiem oddalone zostało odwołanie wnioskodawczyni od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z 12 października 2011r. wstrzymującej wypłatę emerytury od 1 października 2011r.
19 grudnia 2012r.M. P.skierowała do Sądu Apelacyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 14 marca 2012r.
Wnosząc o orzeczenie zgodnie z wnioskiem złożonym w odwołaniu, tj. uchylenie decyzji ZUS Oddziału wR.zawieszającej wypłatę emerytury, powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012r. sygn. Akt K2/12, uznający za niezgodny zKonstytucją Rzeczypospolitej Polskiejprzepis, na podstawie którego organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o oddalenie skargi w zakresie wznowienia wypłaty za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. tj. od dnia wstrzymania do dnia wznowienia wypłaty emerytury.
Organ rentowy wskazał, że Trybunał Konstytucyjny nie przewidział w swoim orzeczeniu jego wstecznego skutku – konieczności przywrócenia prawa do zawieszonych świadczeń z jego wypłatą od początku. Przywołującart. 190 KonstytucjiZakład wywiódł, że orzeczenie Trybunału, w którym wyraźnie nie określono wstecznego jego zastosowania, ma charakter prospektywny, tj. wywołuje skutki prawne na przyszłość.

Sąd Apelacyjny dokonując wstępnej kontroli wniesionego przezM. P.środka zaskarżenia stwierdził, że skarga została wniesiona w ustawowym terminie, a ponadto wskazana w niej została ustawowa podstawa wznowienia i z tego też względu rozpoznał skargę merytorycznie.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
M. P.z chwilą osiągnięcia 55 lat życia wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.o ustalenie prawa do emerytury. Decyzją z 14 listopada 2008r. organ rentowy ustalił wnioskodawczyni prawo do emerytury i równocześnie zawiesił wypłatę świadczenia z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. W decyzji zawarł też informację, że w celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
Decyzją z 25 marca 2009r. Zakład ponownie ustalił wysokość świadczenia i wznowił jego wypłatę od 1 marca 2009r.M. P.pozostawała w dalszym ciągu w zatrudnieniu i pobierała emeryturę zmniejszaną o kwotę maksymalnego zmniejszenia z powodu osiągania przychodu powyżej 70% przeciętnego wynagrodzenia, do dnia 30 września 2011r.
Decyzją z 12 października 2011r. organ rentowy na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U Nr 257, poz. 1726) wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011r.
Zarówno Sąd Okręgowy jak i Sąd Apelacyjny orzekając o bezpodstawności odwołania wnioskodawczyni od decyzji wstrzymującej wypłatę świadczenia miał na uwadze tak przepisart. 103a, który korzystał z domniemania konstytucyjności, jak i orzecznictwo tut. Sądu, które z kolei miało oparcie w Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 lipca 2006r. sygn. Akt SK 45/04. Trybunał Konstytucyjny uznał wówczas, żeart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest zgodny zart. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 67 Konstytucji RPoraz nie jest niezgodny zart. 30, art. 65 ust. 1, art. 70 ust. 5 i art. 73 Konstytucji. Przepis ten zaś zawierał identyczne uregulowanie jakart. 103a ustawy z 17 grudnia 1998r.
Stan prawny uległ zmianie z chwilą zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z 13 listopada 2012r. sygn. Akt K2/12 orzekł, żeart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010r, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikająca zart. 2 Konstytucji.
To zaś oznacza, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny, że spośród emerytów ci, którzy nabyli prawo do świadczenia i jego realizacji w określonym przedziale czasowym tj. od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. nie podlegają rygorom wynikającym z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach.
Sąd Apelacyjny powziął pewną wątpliwość, czyM. P., która prawo do emerytury nabyła od 1 października 2008r. należy do tej grupy emerytów, do których w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, art. 103a nie ma zastosowania.
Wątpliwości te jednak zostały usunięte poprzez działania organu rentowego, który decyzją z 31 stycznia 2013r. wznowił wypłatę świadczeniaM. P.od 22 listopada 2012r. i tym samym przesądził, że należy ona do tej grupy emerytów, którym świadczenie winno być wypłacane, pomimo nierozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca była świadczona bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury.
Przesądzenie o powyższym ma ten skutek, że rozpoznając ponownie sprawę wnioskodawczyni Sąd Apelacyjny zmuszony był wziąć pod uwagę fakt wyrugowania z porządku prawnego art. 103a ustawy o emeryturach i rentach w takim zakresie, w jakim odnosił się do osób, które nabyły prawo do emerytury i jego realizacji bez konieczności rozwiązania stosunku pracy i odmowy zastosowania go jako niezgodnego zkonstytucją.
W konsekwencji zaś przyjąć, że ubezpieczeni, którym emerytura była wypłacana pomimo kontynuowania zatrudnienia, gdyż od 9 stycznia 2009r. nie obowiązywały w tym zakresie żadne ograniczenia, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zachowali prawo do pobierania świadczenia.
Odnosząc się do twierdzenia organu rentowego zawartego w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Sąd Apelacyjny podkreśla, że wprawdzie wart. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RPwyrażona została zasada prospektywnych skutków orzeczeń Trybunału, to jednak z uwagi na wiążące stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego, że dany przepis pozostaje w sprzeczności z aktem prawnym wyższego rzędu, nie powinien być uwzględniany przez organy stosujące prawo przy rozpatrywaniu konkretnych spraw, a więc w odniesieniu do roszczeń przypadających za okres przed ogłoszeniem wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw – tak Sąd Najwyższych w orzeczeniach z 7 grudnia 2000r. III ZP/00, czy też z 23 stycznia 2007r. II PK 96/06.
Skoro zatem organ rentowy wstrzymał wypłatę emerytury od 1 października 2011r. a podjął ją od 22 listopada 2012r. należało – uwzględniając skargę o wznowienie postępowania –zmienić zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.i orzec jak w pkt I wyroku, a to stosownie doart. 412 § 2 kpc.
Konsekwencją uwzględnienia skargi jest - na podstawieart. 98 § 1 kpc- obciążenie organu rentowego poniesionymi przez wnioskodawczynię kosztami postępowania.