Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1193/13
Data wyroku: 2013-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Bohun, Sławomir Jurkowicz, Jacek Gołaczyński
Słowa kluczowe: Odszkodowanie, Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: ART. 446 §1 k.c.

Sygn. akt I ACa 1193/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

Wiceprezes SA Jacek Gołaczyński

Sędziowie:

SSA Małgorzata Bohun (spr.)
SSA Sławomir Jurkowicz

Protokolant:

Teresa Wróbel - Płatek

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaE. G.
przeciwko(...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 17 czerwca 2013 r. sygn. akt I C 209/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Powódka domagała się zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku śmierci matki w wypadku drogowym dnia 20.09.2009 r., a także odszkodowania, które odpowiada kosztom podroży do Polski w celu wzięcia udziale w pogrzebie matki.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powódki 89.817,39 zł. z ustawowymi odsetkami od kwoty 70.000 zł. od dnia 1.03.2011 r. i od kwoty 19.817,39 zł;. od dnia 1.04.2012 r., oddalając dalej idące powództwo. Na kwotę tę składa się 70.000 zł. tytułem zadośćuczynienia oraz 19.817,39 zł tytułem zwrotu kosztów przelotu ze Stanów Zjednoczonych na uroczystości pogrzebowe matki.
Z wyrokiem tym nie zgodziła się strona pozwana składając apelację, w której zarzuciła:

I
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

−

art. 435 § 1 KCw zw. zart. 436 § 1 KCw zw. zart. 6 k.c.poprzez uznanieiż udowodniona i w związku z tym bezsporna jest kwestia charakteru odpowiedzialności posiadacza pojazdu i w związku z tym przyjęcie,że odpowiedzialność za zdarzenie z dnia 20 czerwca 2009 r. ponosi podmiot ubezpieczony u strony pozwanej, a w konsekwencji i strona pozwana, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie odpowiedzialności strony pozwanej za skutki zdarzenia;

art. 436 § 2 k.c.poprzez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że nie istnieją podstawy do uznania przewozuJ. J.za przewóz grzecznościowy,a także uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania do powódki, ponieważ ta nie była pasażerem przewożonym z grzeczności;

−

art. 363 § 1 k.c.orazart. 6 k.c.poprzez przyjęcie, iż powódce należysię odszkodowanie, w wysokości zasądzonego świadczenia, za skutki przedmiotowego zdarzenia, podczas gdy nie udowodniła ona faktu, iżza zaistnienie przedmiotowego zdarzenia drogowego odpowiedzialna jest strona pozwana;

art. 446 § 1 k.c.poprzez błędną jego wykładnię, tj. zaliczenie przezSąd kosztów dojazdu na pogrzeb do niezbędnych kosztów pogrzebu.

II
naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie, tj.:

−

art. 233 § 1 k.p.c.poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegająca na uznaniu, że strona pozwana odpowiada za skutki zdarzenia z dnia 20.03.2009r. na zasadzie ryzyka oraz, że zobowiązana jest do zapłaty na rzecz powódki kosztów dojazdu powódki i jej rodziny na pogrzeb zmarłejJ. J..

Wskazując na te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na rzecz powódki kwoty 70.000 zł tytułem zadośćuczynieniaz ustawowymi odsetkami od 01.03.2013 r. oraz odpowiednią zmianę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Z ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji, które Sąd Apelacyjny przyjąłza własne wynika, że w dniu 20 czerwca 2009 r. miał miejsce wypadek komunikacyjny. Samochód kierowany przezB. J.zjechał na lewy pas ruchu i zderzył się z samochodem kierowanym przezM. M..J. J.matka powódki jechała samochodem kierowanym przezB. J..Jechała zK.nad morze na wakacje wraz z innymi członkami rodziny.W wyniku wypadku doznała licznych obrażeń ciała, które spowodowały śmierćna miejscu. Powódka córkaJ. J.mieszka w Stanach Zjednoczonych razem z mężem, synem i córką.J. J.od wielu już lat, z krótkimi przerwami, kiedy wracała do Polski, mieszkała z córką w Stanach Zjednoczonych, zajmowałasię wnukami prowadzeniem domu. W dniu 22 czerwca 2009 r. powódka przyleciała samolotem na pogrzeb matki razem z mężem i dziećmi. Bilety na dzień przylotui powrotu kosztowały 6.116 USD.
Po dokonaniu tych ustaleń Sąd Okręgowy uznał, że powództwo zasługujena uwzględnienie, co do zasady. Wskazał w motywach wyroku, odnosząc siędo zarzutów strony pozwanej, że w sprawie nie można mówić o zastosowaniuart. 436§ 2 k.c., albowiem przepis ten dotyczy naprawienia szkód doznanych przez jednego posiadacza pojazdu mechanicznego w stosunku do drugiego. Wynika to wprost z brzmienia tego przepisu, który stanowi, że w razie zderzeniasię mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych.
Wskazał też Sąd I instancji, że zmarłaJ. J.nie była osobą przewożoną z grzeczności, bowiem przewóz z grzeczności oznacza udzielenie innej osobie pomocy w transporcie w sytuacji nagłej, gdy kierujący pojazdem wyświadcza innej osobie pomoc, kierując się chęcią wsparcia, uprzejmością. Taka sytuacja nie obejmuje, jak wyjaśnia Sąd Okręgowy, zabrania osoby z rodziny w ramach zorganizowanego wyjazdu, w szerszym gronie osób z rodziny.
Za stosowny wymiar należnego powódce zadośćuczynienia uznałSąd I instancji sumę 80.000 zł, a ponieważ powódce została już wypłacona przez stronę pozwaną kwota 10.000 zł. zasądził na rzecz powódki dalszą kwotę 70.000 zł. zadośćuczynienia,.
W ocenie Sądu I instancji zasadne było również żądanie zasądzenia kwoty 19.817,39 zł,. tytułem zwrotu kosztów przelotu ze Stanów Zjednoczonych do Polski powódki i jej rodziny na pogrzebJ. J.. Koszty te, jak wskazał toSąd I instancji, należą się powódce na podstawieart. 446 § 1 k.c.
Sąd Apelacyjny odnosząc się do apelacji strony pozwanej nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty podniesione w apelacji strony pozwanej nie korespondują z zakresem zaskarżenia i wnioskiem apelacyjnym.
Strona pozwana, bowiem zarzucając naruszenie prawa materialnegoart. 436§ 2 k.c.przez jego niezastosowanie, a także zarzut naruszeniaart. 436§ 1 k.c.kwestionując tymi zarzutami samą zasadę odpowiedzialnościstrony pozwanej, w istocie apelacją zaskarżyła tylko kwotę 19.818 zł. Stanowiącąkoszt dolotu powódki z rodziną na pogrzeb matki. Z wniosku apelacyjnego również jednoznacznie wynika, że apelacja zmierza do zmiany rozstrzygnięciaSądu I instancji tylko w tej części. Wskazać, zatem należy na brzmienieart. 378§ 1 k.p.c., zgodnie, z którym Sąd II instancji rozpoznaje sprawęw granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Strona pozwana w swojej apelacji popada w pewną sprzeczność, skoro formułuje zarzuty zmierzające do zakwestionowania w dalszym ciągu zasady odpowiedzialności, przy jednoczesnym nie zaskarżeniu rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie przyznanego powódce zadośćuczynienia z tytułu śmierci matki w kwocie 70.000 zł. Zresztą, co również wskazuje na pewną niekonsekwencję, strona pozwana wypłaciła w trakcie likwidacji szkody powódce i jej bratu kwotypo 10.000 zł. tytułem zadośćuczynienia nie mając wobec tego wówczas wątpliwości, co do swojej odpowiedzialności.
Odnosząc się jednak do tych zarzutów, w szczególności przepisuart. 436§ 2 k.c.przez jego niezastosowanie i uznanie, że nie istnieją podstawydo uznania przewozuJ. J.za przewóz grzecznościowy Sąd Apelacyjnyw pełni podziela argumentację Sądu I instancji zawartą w motywachzaskarżonego wyroku. Należy przede wszystkim podkreślić, że ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nie wskazuje się na jakiś katalog sytuacji, w których mamy do czynienia z przewozem z grzeczności, a wyczerpujące wyliczenie takich sytuacjijest niemożliwe. Generalnie jednak przyjmuje się, że przewóz z grzecznościnie jest identyczny z pojęciem przewozu nieodpłatnego, a także, żeart. 436 § 2 zd. 2 k.c.nie znajduje zastosowania w tych wszystkich przypadkach, gdy po stronie przewoźnika istnieją jakieś obowiązki. Ma rację zatem Sąd Okręgowy wskazując,że w sytuacji gdy matka powódki podróżowała wspólnie z rodziną w ramach zorganizowanego wyjazdu na wypoczynek nie można mówić o „przewoziez grzeczności”.
Przechodząc do omówienia zarzutu apelacji naruszeniaart. 446 § 1 k.c.to z tym zarzutem również nie można się zgodzić. Na pełną akceptację zasługuje stanowisko Sądu I instancji, iż koszty przelotu powódki, jej męża i dzieci ze Stanów Zjednoczonych na pogrzeb matki powódki stanowiły celowe i usprawiedliwione wydatki i pozostawały w związku przyczynowym ze śmierciąJ. J.w wypadku komunikacyjnym, za który, jak wyżej wskazano, odpowiedzialność ponosi strona pozwana. Powódka wykazała też wysokość tych wydatków, których strona pozwana nie zakwestionowała. Przytoczone w uzasadnieniu apelacji orzeczenieSądu Najwyższego, w którym sąd ten próbuje wskazać, w miarę precyzyjnie,co należy zaliczać do kosztów pogrzebu w rozumieniuart. 446 § 1 k.c., w żadnym razie nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Przeciwnie z treści przytoczonego wyroku z dnia 6 stycznia 1982 r. wynika, że ten katalog jest dość szeroki ale nie zamknięty. Jeśli zgodnie z tezą tego orzeczenia do kosztówpogrzebu w rozumieniuart. 446 § 1 k.c.zaliczyć można zakup odzieży żałobnejczy zwrot kosztów poniesionych na poczęstunek osób biorących udział w pogrzebieto wydaje się, że tym bardziej za takie koszty uznać należy koszt związanyz dojazdem na pogrzeb przez osoby najbliższe.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji strony pozwanej i orzekł jak na wstępie (art. 385 k.p.c.),o kosztach postępowania apelacyjnego orzekając na podstawieart. 98 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.

KP