Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1028/13
Data wyroku: 2013-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Niedużak, Grażyna Matuszek, Jacek Gołaczyński
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445§1 k.c.

Sygn. akt I ACa 1028/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

Prezes SA Andrzej Niedużak (spr.)

Sędziowie:

Wiceprezes SA Jacek Gołaczyński
SSA Grażyna Matuszek

Protokolant:

Katarzyna Stalewska

po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaW. M.
przeciwkoTowarzystwu (...) S.A.z siedzibą
wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt I C 1751/12

1
prostuje zaskarżony wyrok w części wstępnej oraz w punkcie I przez wskazanie, że nazwisko powoda brzmi(...),

2
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda dalszą kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17 maja 2013 r. oraz w punkcie III w ten sposób, że zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 10.121,78 (dziesięć tysięcy sto dwadzieścia jeden 78/100) zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

3
zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Świdnicy zasądził od pozwanegoTowarzystwa (...) S.A.wW.na rzeczW. M.kwotę 110.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia10 kwietnia 2012 r., oddalił powództwo co do dalszej kwoty 50.000 zł orazorzekł o kosztach procesu. Sąd ten ustalił, że 9 czerwca 2011 r. na drodzenr(...)wK.doszło do wypadku, w którym poszkodowanym był powód −W. M.. Sprawcą wypadku byłK. D., kierujący samochodem ciężarowym markiI.onr rej. (...).K. D.jadąc od stronyW.zderzył się z jadącym w tym samym kierunku samochodem osobowym markiO. (...)onr rej. (...)(kierowanym przezR. G.) oraz samochodem markiM.onr rej. (...)(kierowanym przezK. S.). Następnie doszło do zderzenia z nadjeżdżającymi z naprzeciwka,od stronyK., samochodami markiV.onr rej. (...)(kierowanym przez powoda −W. M.) oraz markiF. (...)onr rej. (...)(kierowanym ¡przezJ. F.). Bezpośredniopo wypadku powód został przewieziony do Szpitala wP.na Oddział Ratunkowy i poddany niezbędnym badaniom. Stwierdzono u niego wstrząśnienie mózgu, załamanie obojczyka lewego, rany i liczne otarcia powłok twarzy i podudzia prawego.W. M.został wstępnie opatrzony i następnie przewieziony naOddział (...)Ogólnej na dalsze leczenie. W dniu 14 czerwca 2011 r. powód został wypisany ze szpitala i skierowany na leczenie na Oddział Ortopedyczny,gdzie został poddany zabiegowi operacyjnemu otwartego nastawienia obojczykaz wewnętrzną stabilizacją. Po operacji unieruchomiono kończynę górną lewą umieszczając ją w ortezie barkowo-ramiennej, którą powód nosił przez 6 tygodni. Ponadto po wyjściu ze szpitala, przez okres 3 tygodniW. M.przyjmował zastrzyki przeciwzakrzepowe w brzuch (F.). Powodowi zalecono kontrolę stanu zdrowia i leczenie w Poradni Ortopedycznej. Pod koniec lipca 2011 r. powodowi zdjęto ortezę, jednak odczuwał on słabość i niesprawność w zakresie ruchów w stawie barkowym i ramiennym. Przez okres 3 miesięcy miał zakaz przeciążania operowanej kończyny oraz musiał poddać się rehabilitacji w celu usprawnienia jej funkcjonowania. Po wypadkuW. M.odczuwałsilne bóle głowy, nastąpiło także pogorszenie ostrości widzenia w prawnym oku,co spowodowało przyjęcie go do Szpitala wP.na Oddział Neurochirurgii. U powoda rozpoznano przewlekłego krwiaka podtwardówkowego okolicy czołowo-ciemieniowej po stronie lewej, który wymagał operacyjnego usunięcia. Przeprowadzono u niego trepanację czołową lewostronną oraz ewakuację krwiaka podtwardówkowego. Badanie TK wykazało niewielkiego wodniakaw operowanym miejscu. 2 września 2011 r. powód został wypisany ze szpitalaz zaleceniem kontroli w Poradni Neurochirurgicznej. Wyraźne pogorszenie widzenia w prawym oku oraz dokuczające powodowi bóle głowy spowodowały także konieczność leczenia okulistycznego. Ponadto powód wymagał leczenia stomatologicznego − konieczność odtworzenia i naprawy uszkodzonych koron zębów stałych dolnych i górnych, które to urazy były skutkiem wypadku. Po wypadkuu powoda wystąpiło obniżenie nastroju, nadmierna nerwowość oraz zaburzenia poznawcze. Miał trudności z koncentracją, utrzymaniem uwagi i zaburzenia pamięci świeżej. W związku z powyższymi objawami powód leczył się w(...). Lekarz stwierdził u niego obniżoną aktywność procesów poznawczych na tle organicznego uszkodzenia mózgu oraz zespół stresu pourazowego i zaburzenia adaptacyjne.W. M.z wykształcenia jest mechanikiem, przed wypadkiem pracował w zakładzie remontowo-budowlanym. Obecnie nie może pracować, ani prowadzić samochodu. W okresie od 9 czerwca 2011 r. do 7 grudnia 2011 r. pobierał zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego. Powód został uznany za częściowo niezdolnego do pracy. Lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że niezdolność do pracy pozostaje w związku z wypadkiem przy pracy mającym miejsce w dniu 9 czerwca 2011 r. Ponadto stwierdził u powoda stały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 47%. Przed wypadkiemW. M.był osobą aktywną fizycznie i energiczną. Wypadek spowodował wyłączeniego z normalnego życia − powód miał problemy z wykonywaniem prostych, codziennych czynności (musiał korzystać z pomocy osób trzecich np. żony, córki). Przebyte operacje i późniejsza rehabilitacja były dla niego stresujące, bolesnei nie prognozowały pełnej poprawy jego stanu zdrowia oraz odzyskania całkowitej sprawności fizycznej. Do dnia dzisiejszego powód leczy się i odbywa kontrolne wizyty u następujących lekarzy: okulisty, stomatologa, neurologa, psychiatry i lekarza rodzinnego. Sprawca wypadku −K. D.był ubezpieczony w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla posiadaczy pojazdów mechanicznych wTowarzystwie (...) S.A.z siedzibą wW.. Pełnomocnik powoda pismem z dnia 20 marca 2012 r. wezwałstronę pozwaną do zapłaty na rzecz powoda kwoty 150.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę.(...) S.A.wypłaciła powodowi kwotę 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Z wniosków zespołowej opinii biegłych, przeprowadzonej przez dr inż.M. Ł.biegłego sądowegoz zakresu wypadków drogowych, techniki motoryzacyjnej, analizy wypadkóww użytkowaniu maszyn oraz biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych mgrJ. N.wynika, że stan techniczny samochodu powoda był właściwy, natomiast samochód sprawcy wypadku −K. D.był niesprawny i technicznie (posiadał niesprawne hamulce), co stanowiło bezpośrednią przyczynę wypadku w dniu 9 czerwca 2011 r. Z przeprowadzonej przez biegłą sądową dr n. med.J. J., specjalisty neurologa opinii wynika, że powód cierpi na encefalopatię pourazową obejmującą zmiany neurologiczne w postaci utrzymującego się objawuB., zmiany adaptacyjne z ewentualnymi zmianami psychicznymi. Zmiany te powodują 30% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Powód jest zdolny do lekkiej pracy i wysiłku umysłowego. Natomiast z opinii biegłego Specjalisty OkulistyJ. O. (1)wynika, że powód cierpi na ślepotę pourazową oka prawego i stan po krwotoku podtwardówkowym. Nie może czytać z bliży prawym okiem; lewe oko jest zdrowei funkcjonuje prawidłowo. Powód j jest jednooczny, co ogranicza jego zdolnośćdo pracy − może wykonywać jedynie prace niewymagające obuocznegowidzenia i nie może pracować na wysokościach. Stopień trwałego uszczerbku na zdrowiuW. M.wynosi 35%. Opinia sądowa psychiatryczno-psychologiczna przeprowadzona przez biegłego z zakresu psychologiiJ. O. (2)oraz z zakresu psychiatriiR. S.wykazała, żeW. M.ma zmiany psychiatryczne osobowości oraz zmiany neurologiczne wynoszące łącznie 55% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Stwierdzono u niego także encefalopatię pourazową ze zmianami charakterologicznymi po urazie głowy, którego doznał w wyniku wypadku komunikacyjnego w dniu 9 czerwca 2011 r. Powód ma niskie tempo uczenia się, osłabioną pamięć świeżą słabszą koordynacjęwzrokowo-ruchową i łatwo się rozprasza. Jest mało spontaniczny, często doświadcza obniżeń nastroju, obawia się brać na siebie jakąkolwiek odpowiedzialność, unika ryzyka. Nie wierzy w siebie, czuje się niepotrzebny.
Oceniając zgromadzone dowody Sąd wskazał, że podstawę prawną odpowiedzialności sprawcy wypadku stanowiart. 415 k.c.Strona pozwana była ubezpieczycielem sprawcy. Sąd uznał, że łączna kwota 150.000 zł zadośćuczynienia spełnia kompensacyjną jego funkcję i jest adekwatna do stopnia krzywdy.Sąd podkreślił, że w świetle oceny lekarza orzecznika ZUS stały uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 47%. Taki rozmiar utraty zdrowia uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości określonej w pozwie, przed rozszerzeniem powództwa.
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył powód zarzucając:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.art. 445 § 1 k.c., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kwota w łącznej wysokości 150.000 zł jest odpowiednim zadośćuczynieniem, kompensującym krzywdę doznaną przez powoda,
2. błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, że trwały uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 47%, a nie 90% jak wynika z opinii biegłych,
3. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowegoi braku jego wszechstronnego rozważenia, polegające na pominięciu wniosków zawartych w opinii biegłych sądowych, prowadzące do zasądzenia zadośćuczynienia w rażąco niskiej wysokości.
Wskazując na to, powód wnosił o:
1. zmianę wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części, poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 50.000 zł (ponad zasądzoną przezSąd Okręgowy kwotę 110.000 zł, tj. łącznie 160.000 zł) tytułem pozostałej części zadośćuczynienia za krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia rozszerzenia powództwa do dnia całkowitej zapłaty,
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według złożonego spisu kosztów,
3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto powód wniósł o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji wyroku, polegającej na wpisaniu w błędny sposób nazwiska powoda jako(...)i zastąpienie go poprawną formą(...).
W odpowiedzi na apelację pozwany Ubezpieczyciel wnosił o jej oddaleniei zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów zastępstwa procesowegow postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji są prawidłowe. Sąd Apelacyjny ustalenia te aprobuje i przyjmuje za podstawę własnych ocen.
Akceptując co do zasady tok rozumowania Sądu Okręgowego trzeba zwrócić uwagę, że Sąd ten – jak wynika z treści uzasadnienia – przywiązał zbyt dużą wagę do ustaleń płynących z treści orzeczenia lekarza Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie negując znaczenia tego dowodu trzeba wskazać, że jest to tylko jedenz wielu dowodów i w kontekście tych i innych ustaleń musi być oceniany. Z drugiej strony Sąd pierwszej instancji nie docenił znaczenia tych uszczerbków na zdrowiu powoda, które miały charakter przemijający. Istota zadośćuczynienia, jako formy wynagrodzenia krzywdy, a więc dóbr niematerialnych nie ogranicza się do wartości trwałych i łatwo mierzalnych. Pogłębiona analiza opinii neurologicznej, a zwłaszcza psychiatrycznej wskazuje na wielką intensywność negatywnych doznań powodaoraz na niepomyślne rokowania na przyszłość. Głębokie zmiany w psychiceW. M.są źródłem cierpień i pozostaną tym źródłem w przyszłości. Żądanie zgłoszone przez powoda obejmuje łącznie z kwotą wypłaconą już przez ubezpieczyciela 200.000 zł nie sposób uznać za wygórowane. Aby tak stwierdzić trzeba by było wskazać na jego nieadekwatność do rozmiaru cierpień fizycznychi psychicznych albo też rażącą dysproporcję w stosunku warunków społecznych współczesnej Polski. W ocenie Sądu Apelacyjnego żądanie powoda nie cechują wskazane dysproporcje, dlatego apelacja została uwzględniona w całości(art. 386 § 1 k.p.c.).
Orzeczenie o kosztach procesu uzasadniaart. 98 § 1 k.p.c.

MR-K