Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 630/13
Data wyroku: 2013-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)

Sygn. akt : VU 630/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 września 2013 roku

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Regina Stępień

Protokolant: Ewelina Trzeciak

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. w Legnicy

      sprawy z wnioskuJ. M.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

o emeryturę

      na skutek odwołaniaJ. M.

od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

z dnia 27 marca 2013roku

znak(...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 27 marca 2013r. odmówiłJ. M.prawa do emerytury.
W uzasadnieniu organ rentowy podał, że zgodnie z treściąart.184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004r., nr 39, poz. 353 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 tej ustawy, jeżeli w dniu wejścia ustawy czyli w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27
Przy czym wskazał, iż art. 184 ust. 2 ww. ustawy emerytury stanowi, że emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego (lub złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu Państwa).
Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki nabycia prawa do emerytury ustala się natomiast - na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia – pracownik (mężczyzna), który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, uzyskuje prawo do emerytury jeżeli ukończył 60 lat, ma 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych, gdyż nie uwzględniono mu do pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia w:
- (...)wB.od 1 stycznia 1976r. do 31 sierpnia 1986r., w tym od 1 stycznia 1976r. do 31 grudnia 1984r. na stanowisku mechanika napraw pojazdów i sprzętu ciężkiego i od 1 stycznia 1985r. do 31 sierpnia 1986r. na stanowisku spawacza gazowego – bowiem świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie zostało wystawione przez pracodawca ani przez jego następcę,
- (...)wJ.od 3 września 1986r. do 30 czerwca 1992r. na stanowisku mechanika samochodowego – ponieważ na podstawie przedstawionych dokumentów nie można było ustalić charakteru pracy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaJ. M.wnosząc o jej zmianę przez przyznanie mu prawa do emerytury.
Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że spełnił warunek przepracowania 15 lat w warunkach szczególnych, wykonywał bowiem w(...)wB.prace mechanika napraw samochodowych i sprzętu ciężkiego a nastepnie spawacza gazowego. Zaś w(...)wJ.wykonywał napraw samochodów dostawczych, ciężarowych i sprzętu ciężkiego w kanałach remontowych.

W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy podtrzymał w całości argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił:

(...)urodził się(...)
Na dzień 1 stycznia 1999r. wykazał staż w łącznym wymiarze 29 lat, 5 miesięcy i 20 dni.
Nie jest członkiem OFE.
Wniosek o emeryturę złożył 20 marca 2013r.
Skarżoną decyzją z dnia 27 marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówiłJ. M.prawa do emerytury.
(bezsporne)

Wnioskodawca był zatrudniony w:
1.Kopalniach (...)wB.11 lipca 1969r. do 31 sierpnia 1986r – początkowo jako ślusarz-praktykant, a od 15 lipca 1970r. na stanowisku ślusarza, od 1 stycznia 1972r. ślusarza remontowego, od 26 kwietnia 1973r. do 8 kwietnia 1975r. odbywał zasadnicza służbę wojskową, od 2 maja 1975r. pracował na stanowisku ślusarza remontowego, a od 1 stycznia 1976r. do 30 kwietnia 1979r. na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych i sprzętu ciężkiego, a od 2 maja 1979r. ślusarza remontowo-warsztatowego, zaś od 1 stycznia 1985r. do 31 sierpnia 1986r. jako spawacz gazowy.
Od 1970r. wnioskodawca, będąc zatrudniony na stanowiskach ślusarza, ślusarza remontowego oraz mechanika napraw pojazdów samochodowych i sprzętu ciężkiego oraz ślusarza remontowo-warsztatowego - pracował przy remontach koparek, ładowarek, spycharek, ciężkich samochodów technologicznych do przewozu urobku. Ważyły one do 24 ton i przewoziły do 27 ton urobku. Urządzenia te były naprawiane na placu przed biurem, ok. 500 m od wyrobiska. Jeśli nie mogły być transportowane, ich naprawa odbywała się na miejscu w wyrobisku. Najczęstsze naprawy dotyczyły wymiany dętek z kół. Te prace odbywały się na placu przed biurem. Tam znajdował się niewielki „kantorek”, w którym mechanicy składali narzędzia i tam dokonywali takich napraw jak wymiana dętek. Przy czym połowa napraw, które wykonywał wnioskodawca odbywała się w wyrobisku a połowa na placu.
Od 1 stycznia 1985r. do 31 sierpnia 1986r. wnioskodawca będąc zatrudniony na stanowisku spawacza wykonywał również prace spawalnicze przy remontach i naprawach ciężkiego sprzętu pracującego w tym zakładzie.

dowody:

- akta osobowe: podanie o przyjęcie do pracy, umowa o pracę z 11.07.1969r., angaże
- akta kap. początkowego: świadectwo pracy k.2-3,
- zeznania świadków:
J. N.00:14:26-00:27:47,S. W.00:35:45-00:46:42
- wyjaśnienia wnioskodawcy 00:46:42-01:02:18

2.(...)Ośrodku(...)wJ.- od 3 września 1986r. do 30 czerwca 1992r. (5 lat, 9 miesięcy i 28 dni) na stanowisku mechanika samochodowego. Zajmował się naprawami ciężkiego sprzętu takiego jak; koparki, samochody ciężarowe, dźwigi, autobusy. Samodzielnie zajmował się przede wszystkim przeglądami tych pojazdów, wymiana olejów, badaniem zbieżności. Ponadto naprawiał tylne mosty, sprzęgła, silniki, skrzynie biegów. Prace te wykonywane były przez wnioskodawcę w kanale remontowym.
W zakładzie był jeden długi kanał remontowy. Przebiegał on przez całą halę i jednorazowo mieścił dwa duże pojazdy. Pomagał mu przy niektórych pracach kierowca naprawianego pojazdu. Były prace wykonywane przez wnioskodawcę codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sporadycznie zdarzało się, że niektóre prace np. regulację silnika czy zaworów wnioskodawca wykonywał poza kanałem remontowym.

dowody:

- akta osobowe (kserokopie w aktach emerytalnych k.27-53))
- zeznania świadków:S. K.00:03:22-L. P.00:28:05-00:35:45

Sąd zważył:

Odwołanie jest nieuzasadnione.

Zgodnie z treściąart.184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004r., nr 39, poz. 353 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 tej ustawy, jeżeli w dniu wejścia ustawy czyli w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych,
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27
Przy czym art. 184 ust. 2 ww ustawy stanowi, że emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego (lub złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu Państwa).
Wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki nabycia prawa do emerytury ustala się natomiast - na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W sprawie bezspornym był fakt, iż w dacie wydania decyzji przez ZUS wnioskodawca miał ukończone 60 lat i wymagany okres zatrudnienia 25 lat, nie był członkiem OFE.

Sporną kwestią wymagają ustalenia sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiada nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczony nie spełnia tego warunku, ponieważ nie udokumentował 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach w(...)zawierają nieprawidłowe dane dotyczące kwalifikacji wykonywanej przez niego pracy i podstawy prawnej zaś akta osobowe z zatrudnienia w(...)wJ.nie mogą stanowić podstawy uznania tego okresu.
Natomiast według wnioskodawcy te okresy zatrudnienia winny zostać uznane za okresy pracy w szczególnych warunkach w(...)wB.prace mechanika napraw samochodowych i sprzętu ciężkiego a następnie spawacza gazowego. Zaś w(...)wJ.wykonywał napraw samochodów dostawczych, ciężarowych i sprzętu ciężkiego w kanałach remontowych.

Z treści § 21 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń wynika, że jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury. W świetle natomiast§ 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W świetle ugruntowanych już poglądów wyrażanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego, powyższe ograniczenia dowodowe obowiązują jedynie w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie okresów pracy w szczególnych warunkach także w oparciu o inne dowody” (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984r., III UZP 48/84). W orzeczeniu z dnia 27 maja 1985r. (III UZP 5/85) Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że „w postępowaniu odwoławczym przed (..) okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Z kolei w uchwale z dnia 10 marca 1984r. Sąd Najwyższy orzekł, że „okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(...) mogą być ustalone w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż zaświadczenie zakładu pracy” (III UZP 6/84).
Wnioskodawca przedstawił dowody (akta osobowe oraz zeznania świadków, które potwierdziły szczególny charakter wykonywanej przez niego pracy w państwowymOśrodku (...)wJ.od 3 września 1986r. do 30 czerwca 1992r. Dokumenty zawarte w aktach osobowych (umowy o pracę, angaże) w powiązaniu z treścią złożonych przez świadkówS. K.iL. P.zeznań, zgodnie i jednoznacznie wskazują, iż stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał on prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych – ujętych w wykazie A dział XIV pkt 16 załącznika nr 1 do rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983r. Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.). w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w okresach. Okres ten w wymiarze 5 lat, 9 miesięcy i 28 dni jest niewystarczający do przyznania wnioskodawcy prawa do emerytury.
Sąd bowiem nie uwzględnił jako okres pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w(...)wB.. Wnioskodawca nie wykonywał bowiem w tym czasie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Jak sam wyjaśniał i potwierdzają to słuchani w sprawie świadkowiJ. N.iS. W.– wnioskodawca wykonywał w tym czasie prace polegające na remontach ciężkiego sprzętu pracującego w wyrobiskach przy wydobywaniu i transporcie surowców skalnych – ale połowę tych obowiązków wykonywał na miejscu bezpośrednio przy wydobyciu tych surowców a drugą połowę czasu napraw i remontów dokonywał przy warsztacie, na placu przed biurem. Nie była to więc praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu ujęta w ww. Wykazie A dział XIV poz. 25 – tj. bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń oraz praca budowlano-montażowa i budowlano-remontowa na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie.

W związku z powyższym sąd na podstawieart. 47714§ 1 kpcoddalił odwolanie