Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 200/13
Data wyroku: 2013-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Cesja
Podstawa prawna: art. 509 kc

Sygn. akt II Ca 200/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Jelenia Góra, dnia 4 kwietnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

PrzewodniczącySSO Wojciech Damaszko
SędziowieSSO Maria Lechowska, SSO Anna Mikuliszyn
ProtokolantAgnieszka Lesicka

po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. w Jeleniej Górze
na rozprawie
sprawy z powództwaA. W. (1)
przeciwkoK. B.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 1163/10

I
apelację oddala;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 90 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

Sygn. akt II Ca 200/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 roku oddalił powództwoA. W. (1), w którym domagał się zasądzenia odK. B.kwoty 600 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 kwietnia 2004 roku.

Rozstrzygniecie powyższe poprzedziły następujące ustalenia faktyczne.
K. B.pełnił funkcję zarządcy tymczasowego przedsiębiorstwa należącego do zmarłegoR. R.i w maju 2004 roku dokonał nieumyślnie zbycia na rzeczprzedsiębiorstwa (...)elementów metalowej wiaty stanowiącej własnośćJ. B., tym samym dokonując przysporzenia na rzecz masy spadkowej po zmarłymR. R..
Na podstawie umowy cesji z dnia 14 maja 2008 r.J. B.przelał na rzeczE. W.wierzytelność w kwocie 60.000 zł, która jak oświadczył przysługuje mu wobecK. B.na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 31 maja 2006 r. Z kolei umową przelewu z dnia 10 grudnia 2010 r.E. W.przeniosła na rzeczA. W. (1)1% z wierzytelności w kwocie 60.000 zł, która jak oświadczyła przysługuje jej wobecK. B.z tytułu umowy z dnia 14 maja 2008 r.
Ustalił ponadto sąd, że przeciwkoK. B.prowadzone było postępowanie karne o to , że w kwietniu 2004 r. wP.zabrał w celu przywłaszczenia wiatę o wartości około 5.000 zł, czym działał na szkodęJ. B.. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 31 maja 2006 roku wydanym w sprawie II K 461/05K. B.został uniewinniony od zarzucanego mu czynu. Apelacja od tego wyroku wywiedziona przez oskarżyciela posiłkowegoJ. B.wyrokiem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 13 października 2006 roku wydanym w sprawie VI Ka 484/06 nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu I instancji w powyższych okolicznościach powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawową kwestią, jaka podlegała rozważeniu było ustalenie czyK. B.zbył elementy wiaty należące doJ. B.i czy w związku z tym przysługiwałoJ. B.roszczenie o zwrot jej wartości. W tym zakresie sąd nie był związany, ani wyrokiem, ani ustaleniami poczynionymi w postępowaniu karnym w sprawie przeciwkoK. B.w sprawie II K 461/05 (VI Ka 484/06) bowiem zgodnie zart. 11 k.p.c.sąd w postępowaniu cywilnym, co do popełnienia przestępstwa, wiążą ustalenia wydanego w postępowaniu karnym tylko prawomocnego wyroku skazującego aK. B.został uniewinniony. Przyjął sąd, żeK. B.dokonał rozporządzenia elementami wiaty stanowiącymi własnośćJ. B., ale nastąpiło to nieumyślnie, co przyznał również powód w piśmie z dnia 23 marca 2011 roku.
Analizując zeznania świadkówJ. K.,B. K.,S. L.iG. Z.uznał sąd, że nie wnosiły one nic istotnego do sprawy i zostały pominięte przy ustalaniu stanu faktycznego.
Oceniając natomiast kwestię odpowiedzialnościK. B.za rozporządzenie rzeczami stanowiącymi własnośćJ. B.przyjęto, że skoro działanie pozwanego było nieumyślne to jego odpowiedzialność nie mogła być oparta naart. 415 k.c.Teoretycznie można rozważać odpowiedzialność na gruncieart. 405 k.c.bowiem doszło do rozporządzenia elementami wiatyJ. B.bez podstawy prawnej i uzyskano z tego tytułu korzyść majątkową. Tym nie mniej pozwany zbywając w kwietniu 2004 r. elementy wiaty nie działał we własnym imieniu, ale jako zarządca przymusowy przedsiębiorstwa zmarłegoR. R.. Przysporzenie w postaci kwoty uzyskanej za zbycie elementów wiaty zostało dokonane na rzecz tej masy spadkowej co oznaczało, że korzyść majątkowa poprzez zwiększenie aktywów odniosła masa spadkowa po zmarłymR. R., a ściślej spadkobiercy po zmarłym. Brak było podstaw do domagania się zwrotu wartości wiaty odK. B., albowiem nie uzyskał on korzyści majątkowej z tytułu sprzedaży jej elementów.
W konsekwencji powyższe konkluzje prowadziły do wniosku, żeJ. B.nie przysługiwała w stosunku do pozwanego wierzytelność z tytułu bezprawnej sprzedaży elementów wiaty i nie mogła ona być przedmiotem przelewu na rzeczE. W., a następnie na rzeczA. W. (1)co skutkowało oddaleniem powództwa. Na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 197 zł z tytułu zwrotu kosztów procesu.

W apelacji powód zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w całości wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W ocenie skarżącego wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego skutkującymi nieważnością postępowania. W szczególności za uchybienia należało uznać pominięcie dowodu z zeznań świadkaE. F.oraz świadkówK.,K.,L.iZ.. Powód jego zdaniem wykazał rynkową wartość wiaty oraz zabranie jej przezK. B.. Sprzedaż tej wiaty stanowiła delikt cywilny skutkujący powstaniem odpowiedzialności pozwanego.
Na rozprawie odwoławczej powód złożył również wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanejA. W. (2).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja nie jest uzasadniona.
Nieuzasadniony był wniosek powoda o wezwanie do udział w sprawie w charakterze pozwanejA. W. (2). Co prawda przepisart. 194 § 1 kpcumożliwia złożenie przez powoda wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego innej osoby niż pierwotnie wskazana w pozwie, ale może to mieć miejsce tylko przed sądem pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treściart. 391 § 1 kpcw postępowaniu przed sądem drugiej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, aleart. 194 – 196 i 198 kpcnie mają zastosowania. Przed sądem odwoławczym nie są zatem dopuszczalne zmiany podmiotowe powództwa i z tego względu wniosek powyższy podlegał oddaleniu.
Sąd Okręgowy, wbrew zgłoszonym zarzutom, podzielił ustalenia faktyczne Sadu rejonowego przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Pominięcie dowodu z zeznańE. F.było uzasadnione. Osoba ta nie posiadała żadnych własnych informacji na temat sprzedanych przezK. B.elementów metalowej wiaty. Była jedynie protokolantem na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Jeleniej Górze w sprawie II K 461/05 w dniu 31 maja 2006 r. Sporządzony w tym dniu protokół rozprawy ma charakter dokumentu urzędowego i zawiera wszystkie istotne okoliczności, na które zeznawali przesłuchani w tym terminie świadkowie. Nie było zatem podstaw do przesłuchiwaniaE. F..
Istotnie Sąd Rejonowy uznał, że zeznania świadkówJ. K.,B. K.,S. L.iG. Z.nic do sprawy nie wniosły.
Z mocyart. 233 kpcsąd pierwszej instancji uprawniony jest do oceny wiarygodności i mocy dowodów według własnego przekonania, na podstawie rozważenia zebranego materiału. Sąd Odwoławczy uprawniony jest do podważenia tej oceny jedynie wówczas, gdy jest ona dokonana z naruszeniem zasad logiki, doświadczenia życiowego i obiektywizmu. W ocenie Sądu Okręgowego takich uchybień Sąd Rejonowy się nie dopuścił. ŚwiadekJ. K.wskazał, że chciał kupić wiatę odJ. B.za 50.000 – 60.000 zł, ale po pierwsze brak jest dowodów, że taka oferta w rzeczywistości została złożona, a po drugie zeznanie świadka nie może zastąpić rzetelnej wyceny ruchomości. Ta sama uwaga odnosi się do zeznańG. Z., który również rzekomo miał kupić halę odJ. B..S. L.– kierowca ciężarówki – wskazywał jedynie, że woził złom i materiały dlaR. R., a niewątpliwie zaś na placu przyul. (...)wP.była składowana większa ilość złomu.B. K.z kolei wskazał, że co prawda widział wiatęJ. B., ale w późniejszym terminieJ. B.oświadczył, że zabrał mu ją jakiś komornik.
Zeznania powyższych świadków nie dowodzą zatem tego, aby pozwany wyrządził szkodę w majątkuJ. B.na kwotę 60.000 zł. Sam fakt, że w maju 2004 r. na polecenieK. B.firma (...)zabrała wiatęJ. B.o powyższej wartości również nie został wykazany w sposób nie budzący wątpliwości. Z jednej strony bowiem świadekB. K.od samegoJ. B.słyszał, że wiatę zabrał komornik, a drugiej strony świadekW. B.zeznał, żeJ. B.był przy tym jak ładowali tę wiatę na złom, ale w żaden sposób nie zareagował na te działania. Słusznie zatem Sąd Rejonowy zauważył, że takie zachowanie przy ruchomości o wartości 60.000 zł było nieracjonalne i dowodzi raczej, że wiata o takiej wartościJ. B.nie została zabrana.

Prawidłowo również wskazuje Sąd I instancji, że nie wykazano wartość zabranych elementów. W aktach II K 461/05 (k. 11) istnieje jedynie oświadczenieW. H.pracownika(...) sp. z o.o.z dnia 27 maja 2004 r., że wydanoJ. B.złom użytkowy w ilości 5500 kg według dokumentu(...)z dnia 1 listopada 2003 r. Nie ma zatem dokumentu wskazującego na wartość wiaty 60.000 zł.
Stosownie doart. 509 § 1 kcdopuszczalna jest umowa przelewu wierzytelności nawet bez zgody dłużnika chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Istnienie przelewanej wierzytelności musi zostać wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, najlepiej orzeczeniem sądu bądź odpowiednim dokumentem. W umowie cesji z dnia 14 maja 2008 rJ. B.złożył oświadczenie, że wierzytelność w kwocie 60.000 zł przysługuje mu wobecK. B.na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 31 maja 2006 roku ale z treści powyższego wyroku nie wynika iż wierzytelność taka istnieje skoro był to wyrok uniewinniającyK. B.od zarzucanego mu czynu przywłaszczenia wiaty. W przypadku braku wierzytelności, jej przelew nawet stwierdzony pismem, jest nieważny bowiem nie można skutecznie przenieść wierzytelności, która nie istnieje.
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy słusznie zatem uznał, że nie zostało wykazane abyJ. B.przysługiwała wierzytelność w wysokości 60.000 zł wobecK. B.i powództwo oddalił.

Z powyższych względów również apelacja powoda jako nie wykazująca uzasadnionych podstaw, z mocyart. 385 kpc, została oddalona.
Na podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 391 § 1zasądzono od powoda, który spór przegrał na rzecz pozwanego kwotę 90 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.