Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1314/12
Data wyroku: 2012-08-02 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Lamparska, Anna Guzińska, Jan Gibiec
Słowa kluczowe: Właściwość Sądu
Podstawa prawna: art. 2 ustawy z 24.05.1989 r. rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych

Sygn. akt I ACz 1314/12

POSTANOWIENIE
Dnia 2 sierpnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący Sędzia SA:

Jan Gibiec

Sędzia SA:
Sędzia SA:

Małgorzata Lamparska
Anna Guzińska (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu
sprawy z powództwa:Stowarzyszenie (...)wW.
przeciwko :(...) Sp. z o.o.wJ.

o zapłatę

na skutek zażalenia strony powodowej
na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy
z dnia 14 maja 2012 r., sygn. akt I Nc 41/12

p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Świdnicy w sprawie z powództwaStowarzyszenia (...)wW.przeciwko(...)sp. z o.o. wJ.o zapłatę uznał swą niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę wg właściwości Sądowi Okręgowemu w Legnicy – Sądowi Gospodarczemu. Sąd ten stwierdził, że charakter sprawy oraz okoliczność, że strony są przedsiębiorcami uzasadnia zastosowanieart. 200 § 1 kpcw zw. zart. 4791§ 1 kpci przekazanie sprawy do Sądu Gospodarczego.
W zażaleniu na to postanowienie powód domagał się jego uchylenia i rozpoznania sprawy jako zwykłej cywilnej przez Sąd Okręgowy w Świdnicy zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów postępowania, a toart. 4791§ 1 kpciart. 4792§ 1 kpcpolegające na zakwalifikowaniu sprawy jako gospodarczej zamiast zwykłej sprawy cywilnej.
Skarżący wskazał, iż strona powodowa –Stowarzyszenie (...)nie jest przedsiębiorcą w rozumieniuart. 4792§ 1 kpci przedmiotowa sprawa nie jest zatem sprawą ze stosunku cywilnego pomiędzy przedsiębiorcami, o której mowa wart. 4791§ 1 kpc.
Skarżący podkreślił, że powód jest Stowarzyszeniem powołanym w celach niezarobkowych i nie prowadzi działalności gospodarczej. Statut stowarzyszenia wskazuje, że jego głównymi celami jest ochrona praw autorskich i udzielanie autorom pomocy w realizowaniu praw autorskich, a statutowym zadaniem – zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych mu praw autorskich. Żalący podkreślił też, że z istoty zbiorowego zarządzania wynika, że stowarzyszenie nie działa też w imieniu własnym.
Podnosząc te zarzuty żalący wskazał, że nie sposób przyjąć, że powód uczestniczy w obrocie gospodarczym oraz że jego przedmiot działalności pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd Apelacyjny zważył:
Zażalenie strony powodowej podlega uwzględnieniu jako uzasadnione.
Zgodnie zart. 2 ustawy z 24.05.1989 r. o rozpoznawaniu przez sąd spraw gospodarczych( Dz. U z 1989 Nr 33, poz. 175) sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych miedzy przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Podstawą zaś ustalenia kogo należy uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, jest definicja przedsiębiorcy zawarta wart. 431kc.Zgodnie z treścią tego przepisu przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna o której mowa wart. 331§ 1prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Zatem przepis ten wymaga by podmiot w nim wymieniony prowadził działalność gospodarczą lub zawodową i czynił to we własnym imieniu. Nadto przedsiębiorca musi spełniać jeszcze inne cechy, które immanentnie wiążą się z jego statusem i stanowią elementy działalności gospodarczej. Należą do nich zarobkowe prowadzenie działalności, jej zorganizowanie, ciągłość i zawodowy profesjonalny charakter. Powszechnie uważa się, że cechy te winny wystąpić łącznie, a brak którejkolwiek z nich nie kwalifikuje podmiotu do kategorii przedsiębiorców.
W sprawie strona powodowa ma status podmiotu (stowarzyszenie) prowadzącego działalność non profit (bez zysku), zatem pozyskiwane środki finansowe przeznaczone są na realizację zadań statutowych.
Art. 2 Prawa o stowarzyszeniachwskazuje, że stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych. Natomiastart. 104 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych(Dz. U z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.) stanowi, że statutowym działaniem stowarzyszenia musi być zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych mu praw autorskich lub praw pokrewnych oraz wykonywanie uprawnień wynikających z ustawy.
Zatem dochodzone pozwem roszczenie ściśle wiąże się ze statutowym działaniem strony powodowej, gdyż dotyczy ochrony majątkowych praw autorskich.
Dodać można, że organizacje zbiorowego zarządzania działające w formie stowarzyszeń mogą prowadzić dwa rodzaje działalności statutową i gospodarczą z tym, że dochód z tych działalności zawsze przeznaczany jest na cele statutowe. Nie ulega wątpliwości, że sprawa z którą wystąpiła strona powodowa dotycząca odszkodowania za wykorzystywanie przez pozwanego utworów muzycznych bez stosownego uprawnienia dotyczy wprost działalności statutowej powodowego Stowarzyszenia.
Rację ma też żalący wskazując, że z istoty zbiorowego zarządzania wynika, że stowarzyszenie nie działa w imieniu własnym ani też nie realizuje swej działalności poprzez odpłatne ekwiwalentne świadczenia wzajemne spełniane za pomocą wielorazowych czynności faktycznych i prawnych w ramach obrotu gospodarczego.
Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie są spełnione wszystkie przesłanki (cechy), na które wyżej wskazywano, by mogła być traktowana jako sprawa gospodarcza w rozumieniuart. 2 ustawy o rozpoznawaniu przez sądu spraw gospodarczych.
Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I A Ca 312/12 oraz w sprawie sygn. akt I A Cz 1199/12. Również w orzecznictwie innych sądów rozpoznających sprawy o naruszenie praw autorskich z powództwa organizacji zbiorczego zarządzania przeciwko przedsiębiorcą ukształtowało się stanowisko, że są to zwykłe sprawy cywile (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 14.09.2009 r., sygn. akt I A Ca 534/09 czy wyrok SA w Warszawie sygn. akt I A Ca 518/10).
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że wskazana sprawa winna być rozpatrywana przez Wydział Cywilny Sądu Okręgowego w Świdnicy – co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia (art. 386w związku zart. 397 § 2 kpc).