Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 282/12
Data wyroku: 2012-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Hawryszko, Barbara Białecka, Romana Mrotek
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania
Podstawa prawna: art. 401 1 k.p.c.

Sygn. akt III AUa 282/12

POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Barbara Białecka (spr.)

Sędziowie:

SSA Romana Mrotek
SSA Jolanta Hawryszko

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawyR. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.

na skutek skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 listopada 2010 roku w spawie o sygn. akt III AUa 293/10

p o s t a n a w i a :

odrzucić skargę.

SSA Romana Mrotek SSA Barbara Białecka SSA Jolanta Hawryszko

Sygn. akt III AUa 282/12

UZASADNIENIE

R. N.wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia z dnia 16 listopada 2010 roku sygn. akt III AUa 293/10, oraz zmianę tego wyroku poprzez uwzględnienie apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2010 roku sygn. akt VII U 168/09 w zakresie dotyczącym decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2008 roku w przedmiocie odmowy dalszego prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową i dodatku pielęgnacyjnego od dnia 01 lipca 2008 roku oraz decyzji z dnia 11 czerwca 2009 roku w przedmiocie przeliczenia renty, poprzez ich zmianę i ustalenie, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy w związku z chorobą zawodową do dnia 31 stycznia 2009 roku oraz niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 31 stycznia 2009 roku. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.  Jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania ubezpieczony wskazałart. 4011k.p.c., stwierdzając , że skoro podstawą prawną decyzji z dnia 10 czerwca 2008r. i decyzji z dnia 11 czerwca 2008r., a tym samym i wyroków Sądu Okręgowego i Apelacyjnego, byłart. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. akt K 5/11) został uznany za niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i prawa wynikającą zart. 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji, to skarga jest uzasadniona.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ w istocie nie opiera się na ustawowej przyczynie wznowienia postępowania.
Wedługart. 4011k.p.c.można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Uzyskanie rezultatu w postaci wznowienia postępowania na podstawieart. 4011k.p.c.wymaga stwierdzenia, że powołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy przepisu stanowiącego oparcie dla zaskarżonego w tym trybie orzeczenia. Tylko w takiej sytuacji sąd w wyniku wznowienia postępowania ma możliwość innego niż poprzednio rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący wiązał podstawę wznowienia postępowania z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. uznającym, żeart. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2oraz zart. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej(OTK-A 2012/2/16, Dz.U.2012/251, K 5/11). W ocenie Sądu Apelacyjnego ubezpieczony nie mógł powołać się na ten wyrok Trybunału, gdyż podstawą prawną skarżonych rozstrzygnięć nie był w istocie przepis art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z dnia 28 stycznia 2008 roku ustalono, iż ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy w związku z chorobą zawodową do dnia 31 stycznia 2009 roku oraz niezdolny do samodzielnej egzystencji do dnia 31 stycznia 2009 roku, bez związku z chorobą zawodową. Decyzją z dnia 05 lutego 2008 roku organ rentowy ustalił ubezpieczonemu od dnia 01 października 2007 roku rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową do dnia 31 stycznia 2009 roku oraz dodatek pielęgnacyjny do dnia 31 stycznia 2009 roku, bez związku z chorobą zawodową. W wyniku kontroli Prezesa ZUS sprawa została skierowana do Komisji Lekarskiej ZUS, która dwoma orzeczeniami z dnia 14 maja 2008r ustaliła, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy w związku z chorobą zawodową i nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Postanowieniem z dnia 09 czerwca 2008 roku organ rentowy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej zmiany wysokości renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową i dodatku pielęgnacyjnego ustalonych decyzją z dnia 05 lutego 2008 roku, podając jako podstawę prawną art. 124 i art. 114 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach w zw. zart. 149 k.p.a.Decyzją z dnia 10 czerwca 2008 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił ubezpieczonemu dalszego prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową i dodatku pielęgnacyjnego od dnia 01 lipca 2008 roku i w konsekwencji decyzją z dnia 11 czerwca 2008 roku przeliczono ubezpieczonemu rentę – przyznając prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, na stałe. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2010 roku sygn. akt VII U 168/09 Sąd Okręgowy w Szczecinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania ubezpieczonego. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż działanie organu rentowego było prawidłowe albowiem wznowił postępowanie w momencie uzyskania podstaw do stwierdzenia niezasadności prawomocnej decyzji z dnia 5 lutego 2008r., zgodnie z art. 114 ust.1 i 1a ustawy o emeryturach i rentach w związku zart. 149 § 1 i 2 k.p.a.Dalej Sąd Okręgowy podał, że wznowienie było możliwe dopiero po uzyskaniu orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z 14 maja 2008r. ponieważ to ono dało podstawę do wznowienia postępowania. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonego od ww. wyroku. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, iż chybiony okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisu art. 114 ust. 1 i 1a ustawy emerytalno-rentowej, zgodnie z którym prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek zainteresowanej osoby lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Ujawnienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie - zdaniem Sądu - może nastąpić także w wyniku nadzoru Prezesa ZUS nad wykonywaniem orzeczenia organu rentowego. Następnie Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zgodnie zart. 149 § 1 i 2 k.p.a.Komisja Lekarska ZUS była uprawniona do wydania orzeczenia z dnia 14 maja 2008r., jego treść zaś mogła stanowić podstawę wznowienia postępowania.
Zgodnie z treścią art. 114 ust. 1 cyt. wyżej ustawy prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.
Natomiast ust.1a. brzmiał następująco - przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji okaże się, żeprzedłożone dowody nie dawały podstawdo ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Apelacyjnego nie można uznać, że podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć był art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej, pomimo, że ust. 1a został wskazany w uzasadnieniach obu wyroków (w postanowieniu organu rentowego o wznowieniu postępowania podano tylko ust.1). W uzasadnieniu Sądu Apelacyjnego pomimo wskazania ust. 1a cytowano treść jedynie ust.1. Również Sąd Okręgowy uznał, że wznowienie postępowania było możliwe dopiero po uzyskaniu nowego orzeczenia komisji lekarskiej. Żaden z tych sądów nie uznał, że podstawą wznowienia była inna ocena dowodów pierwotnie przedłożonych. Wzmiankować przy tym wypada, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył zupełnie innej materii, bowiem zasadniczo zakwestionował praktykę stosowania art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej, jako przepisu stanowiącego podstawę ponownego ustalenia prawa do emerytury lub renty wówczas, gdy po uprawomocnieniu się decyzji okazywało się, żeprzedłożone dowody nie dawały podstawdo ustalenia prawa do emerytury lub renty, albo ich wysokości. W ramach przesłanki sformułowanej w kwestionowanym przepisie organy rentowe dokonywały bowiem w istocie ponownej (odmiennej) ocenyprzedłożonych pierwotniedowodów. Regulacji tej nie sposób więc odnieść do przywołanych w skardze podstaw faktycznych i prawnych objętych nią rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie nie dokonano bowiem odmiennej, nowej oceny tych samych pierwotnie przedłożonych dowodów, lecz przedstawiono nowe dowody w postaci Orzeczeń Komisji Lekarskiej ZUS z 14 maja 2008r. i ustalono brak całkowitej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na przyszłość.  O słuszności tego stanowiska przekonuje również treść uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2012r. wydanego w sprawie IIIAUa 293/10 odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdzie podano, że nie jest oczywiste twierdzenie skarżącego o zastosowaniu w sprawie art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach. Jak wynika bowiem z postanowienia organu rentowego z 9 czerwca 2008r. o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna i określa zakres przedmiotowy sprawy, za podstawę przyjęto ust.1, a nie ust.1a. cytowanej ustawy.
Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisomart. 401-403 k.p.c.nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu także wtedy, gdy wskazana w niej podstawa faktycznie nie występuje (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r.II PZ 11/08LEX nr 496408).
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że przedstawiona ocena podstawy wznowienia postępowania objętejart. 4011k.p.c., nie pozwala na wniosek, że skarga oparta została na ustawowej podstawie. Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 410 § 1 k.p.c.odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie.

SSA Romana Mrotek SSA Barbara Białecka SSA Jolanta Hawryszko