Sąd Okręgowy w Słupsku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1906/13
Data wyroku: 2013-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Sławińska-Klamann
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 32 i 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1906/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2013r.

Sąd Okręgowy w Słupsku wS.Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący:SSO Ewa Sławińska- Klamann
Protokolant:  st. sekr. sądowy Joanna Adamczyk-Podolska
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013r. w Słupsku
na rozprawie sprawy
z odwołaniaJ. L.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 9 września 2013 r. znak(...)
w sprawieJ. L.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o emeryturę

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemuJ. L.prawo do emerytury począwszy od 23 lipca 2013 r., nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego.

Sygn. akt VU 1906/13

UZASADNIENIE
UbezpieczonyJ. L.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia 09.09.2013 r., znak(...), odmawiającej prawa do emerytury. Ubezpieczony domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w całości poprzez przyznanie mu prawa do emerytury, poczynając od dnia złożenia wniosku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, iż ubezpieczony wykazał na 01.01.1999r. wymagany staż ogółem, ale nie wykazał wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. Do okresu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu następujących okresów zatrudnienia wOśrodku (...)wB.od 10.09.1971 r. do 24.04.1973 r., od dnia 23.02.1975 r. do 25.01.1976 r., od 21.04.1976 r. do 16.02.1992 r. oraz od 22.02.1992 r. do 30.06.1992 r., ponieważ nie przedłożono świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach dotyczących przedmiotowych okresów. Ponadto w świadectwie pracy z dnia 29.06.1992 r. wskazano stanowisko monter ciągnikowy, mechanik maszyn rolniczych i ślusarz-spawacz. Jako pracy w warunkach szczególnych nie uwzględniono także okresów zatrudnienia:
-od 09.11.1992 r. do 14.05.1993 r. wMiejskim Przedsiębiorstwie (...)wB.;
-od 01.08.1993 r. do 30.08.1996 r. wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo Usługowym (...)wB.;
-od 01.08.1993 r. do 30.08.1996 r. wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno Handlowo Usługowym (...)wB.;
-od 02.06.1997 r. do 20.10.1998 r. wZakładzie Usługowo-Produkcyjno Handlowym (...)wB.
ponieważ nie przedłożono świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach dotyczących w/w okresów.

Sąd ustalił, co następuje:
UbezpieczonyJ. L.,urodzony (...), w dniu 23.07.2013 r. złożył wniosek o emeryturę. Jest członkiem OFE, jednakże złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Wykazał według stanu na dzień 01.01.1999r. okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 27 lat 1 miesiąc i 6 dni, w tym 6 miesięcy i 4 dni okresów pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 09.09.2013 r. odmówiono jemu prawa do emerytury, z uwagi na nie wykazanie 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
/dowód:akta emerytalne ZUS:wniosek k. 1 – 3, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999 r. k. 37, zaskarżona decyzja z dnia 09.09.2013 r. – k. 338-38 v./

UbezpieczonyJ. L.w okresie od 10.09.1971 r. do 30.06.1992 r. zatrudniony był stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wPaństwowym Ośrodku (...)wB.. W trakcie okresu zatrudnienia od 27.04.1973 r. do dnia 24.01.1975 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Początkowo zajmował w zakładzie pracy różne stanowiska montera ciągnikowego, mechanika maszyn rolniczych, a od uzyskania uprawnień spawacza tj. od 11.10.1975 r. (ukończenie kursu spawania acetylenowego) zajmował tylko stanowisko spawacza. Spawał przyczepy, przenośniki wykonywane na potrzeby kopalni. Ubezpieczony pracował w brygadzie spawaczy. Jego bezpośrednim przełożonym był świadekM. J..
/

dowód:

akta sprawy:
          świadectwo pracy z dnia 29.06.1992 r. – k. 5-5 v., książeczka spawacza- k. 24-25, wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 26 w zw. z k. 28 (00:01:51-00:13:00), zeznania świadkaE. C.– k. 26 v. w zw. z k. 28 (00:14:59-00:21:02), zeznania świadkaM. J.– k. 26v w zw. z k. 28 (00:21:03-00:29:52), zeznania ubezpieczonego – k. 27 w zw. z k. 28 (00:38:53-00:44:05),  
akta osobowe ubezpieczonego
         -angaże, świadectwo pracy z dnia 29.06.1992 r., karty wynagrodzeń/
Praca ubezpieczonego w toku zatrudnienia w(...)B.od uzyskania uprawnień spawacza tj. od 11.10.1975 r. do 30.06.1992 r. tj. przez 16 lat 7 miesięcy i 11 dni była pracą w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony według stanu na dzień 01.01.1999 r. posiada wymagany 15 letni staż pracy w warunkach szczególnych.
/

dowód:

akta sprawy:
          świadectwo pracy z dnia 29.06.1992 r. – k. 5-5 v., książeczka spawacza- k. 24-25, wyjaśnienia ubezpieczonego – k. 26 w zw. z k. 28 (00:01:51-00:13:00), zeznania świadkaE. C.– k. 26 v. w zw. z k. 28 (00:14:59-00:21:02), zeznania świadkaM. J.– k. 26v w zw. z k. 28 (00:21:03-00:29:52), zeznania ubezpieczonego – k. 27 w zw. z k. 28 (00:38:53-00:44:05), 
akta osobowe ubezpieczonego
         -angaże, świadectwo pracy z dnia 29.06.1992 r., 
akta osobowe ubezpieczonego
         -angaże, świadectwo pracy z dnia 29.06.1992 r., karty wynagrodzeń/

W okresie od 1.08.1993r. do 30.08.1996r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wB.na stanowisku spawacza co jednoznacznie wynika z przedłożonego świadectwa pracy. Prace te wykonywał w pełnym wymiarze pracy.

Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonegoJ. L.zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawieart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz przepisówRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.).
Zgodnie zart.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27

W myśl ust. 2 art. 184 - w brzmieniu obowiązującym do końca grudnia 2012r. - emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Obecnie od 01.01.2013 r. brak jest obowiązku rozwiązaniu stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa wart. 27, to 20 lat w przypadku kobiet (art. 27). Wiek emerytalny wynika z§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzn jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony na dzień złożenia wniosku o emeryturę miał ukończone 60 lat – ukończył je w dniu 23.06.2013 r., jest członkiem OFE jednakże złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Posiada wymagany 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku.
Oznacza to, iż jedyną przesłanką jaką musiał ubezpieczony udowodnićw przedmiotowej sprawie była praca w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat według stanu na dzień 01.01.1999r.
W świetle powołanego wyżej rozporządzenia:
„§ 2. 1. Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
2. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.”
Ubezpieczony nie dysponował świadectwami wykonywania prac w szczególnych warunkach za wszystkie sporne okresy zatrudnienia. Organ rentowy uznał jedynie za pracę w warunkach szczególnych okres zatrudnienia od 09.11.1992 r. do 14.05.1993 r. tj. przez 6 miesięcy i 6 dni potwierdzony świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych
W tym miejscu zważyć należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom.
Wedługart. 473 § 1 k.p.c.w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron.
Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających zart. 247 k.p.c., sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2007 r. I UK 111/07).
W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wiekuza pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżejrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, który w załączniku A w Działach od I do XIV wymienia rodzaje prac, które są pracą w warunkach szczególnych.
Ponadto należy jeszcze raz podnieść, iż w myśl § 2 ust. 1  tegoż rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzejest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W wykazie A dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, uznano za pracę w szczególnych warunkach prace wykonywane przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowodorowym (Dział XIV pkt 12).
Jak już wyżej wskazano, o zaliczeniu pracy do okresu pracy w warunkach szczególnych, decyduje nie rodzaj zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, a praca jaką faktycznie wykonywał. Powyższe zostało również potwierdzone w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego.
W ocenie Sądu praca ubezpieczonego jako spawacza od uzyskania przez niego uprawnień w spornym okresie zatrudnienia była pracą w warunkach szczególnych.
Fakt pracy został potwierdzony zgodnymi zeznaniami świadków:E. C.orazM. J.. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym znali zatem charakterystykę i warunki pracyJ. L.. Nadto świadekM. J.w spornym okresie zatrudnienia był bezpośrednim przełożonym ubezpieczonego.
Zeznania świadków w tym zakresie jako jasne, rzeczowe, logiczne i spójne Sąd uznał za wiarygodne. Sąd dał w pełni wiarę powyższym zeznaniom, gdyż są one zgodne z dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych ubezpieczonego za sporny okres zatrudnienia.
W ocenie Sądu okres zatrudnieniaJ. L.od uzyskania uprawnień spawacza tj. od 11.10.1975 r. do 30.06.1992 r. w(...)B.tj. przez 16 lat 7 miesięcy i 11 dni nie budzi żadnych wątpliwości i winien być uznany za pracę w warunkach szczególnych.
Pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa pracy w warunkach szczególnych za powyższy sporny okres zatrudnienia.
Z tej przyczyny Sąd bardzo starannie analizował dane wynikające z zeznań świadków oraz dokumenty znajdujące się w aktach osobowych ubezpieczonegoJ. L..
Brak świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcę nie ma w tych okolicznościach znaczenia. Sąd zważył, iż świadectwo pracy wydane przez pracodawcę nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniuart. 244 § 1 i 2 k.p.c., gdyż podmiot go wydający nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania w zakresie administracji państwowej, a tylko takie dokumenty stanowią dowód tego co zostało w nim urzędowo potwierdzone. Wydane przez pracodawcę świadectwo pracy w warunkach szczególnych jest dokumentem prywatnym w rozumieniuart. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki podlega kontroli zarówno co do prawdziwości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej, co podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt III UK 31/2004 (OSNP 2005/1 poz.13).
W ocenie Sądu przyjęcie, że ze względu na zaniechanie uzyskania w trakcie ustania stosunku pracy stosownego zaświadczenia przez ubezpieczonego uniemożliwia nabycie spornego świadczenia stałoby w sprzeczności z wyrażoną wart. 2a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. nr 137 poz. 887 ze zm.) zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że praca ubezpieczonego w spornych okresach zatrudnienia była pracą w warunkach szczególnych i przekraczała wymagane 15 lat.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemuJ. L.prawo do emerytury na podstawieart. 184w związku zart. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychod dnia 23.07.2013r. tj. od dnia złożenia wniosku, nie stwierdzając odpowiedzialności organu rentowego o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Ustalenie, czy ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w spornych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd. Z tych przyczyn nie można przypisać organowi rentowemu odpowiedzialności za nieprzyznanie świadczenia emerytalnego. Mając na uwadze dyspozycję art. 118 ust. 1 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS Sąd Okręgowy nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do świadczenia.