Sąd Okręgowy w Szczecinie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 405/13
Data wyroku: 2013-05-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Miller-Młyńska
Podstawa prawna: art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VI U 405/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Monika Miller-Młyńska

Protokolant:

St. sekr. sądowy Katarzyna Herman

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. wS.
sprawyM. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o podjęcie wypłaty emerytury
na skutek odwołaniaM. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 7 lutego 2013 roku nr(...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją z 7 lutego 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłM. B.prawa do uchylenia decyzji z dnia 19 sierpnia 2011 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., w którym uznano żeart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, dalej jako: ustawa emerytalna) dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ rentowy odmówił ubezpieczonej podjęcia wypłaty świadczenia, gdyż ubezpieczona prawo do emerytury nabyła od 1 maja 2011 r., natomiast przepisart. 103autracił moc prawną wyłącznie w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
Ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę, ewentualnie uchylenie. Podała, że prawo do emerytury nabyła już w grudniu 2010 r. gdyż wtedy ukończyła 60 rok życia. Zdaniem ubezpieczonej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest mowa o nabyciu prawa do emerytury, a nie o dacie złożenia wniosku o to świadczenie.
Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania ubezpieczonej w całości, z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że wprawdzie ubezpieczona 60 rok życia ukończyła w dniu(...)r., a zatem z tym dniem spełniła jeden z warunków do uzyskania prawa do emerytury, jednak wniosek o to świadczenie złożyła dopiero w maju 2011 r. i z tą dopiero datą nabyła prawo do emerytury.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. B.urodziła się w dniu(...)r. (Niesporne.)
Ubezpieczona od 1 maja 2009 r. i nadal (także po 1 października 2011 roku) jest nieprzerwanie zatrudniona na podstawie umowy o pracę w(...)w pełnym wymiarze czasu pracy jako podinspektor.
Niesporne, a nadto dowód: dokumentacja w aktach ZUS O/S.dot. ubezpieczonej.
M. B.w dniu 26 maja 2011 r. złożyła w ZUS O/S.wniosek o emeryturę, w którym zaznaczyła, że nadal pozostaje w stosunku pracy ze(...).
Decyzją z 19 sierpnia 2011 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury od 1 maja 2011 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku i jednocześnie zawiesił wypłatę świadczenia z uwagi na kontynuowanie przez ubezpieczoną zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Organ rentowy wskazał, iż w celu podjęcia wypłaty emerytury, ubezpieczona winna przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.
Dowody:
- wniosek - k. 1-2 plik I akt rentowych;
- decyzja z 19.08.2011 r. - k. 26-27 plik II akt rentowych.

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 22 listopada 2012r., poz. 1285.
Niesporne.
W dniu 21 listopada 2012 r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o wznowienie wypłaty zawieszonego świadczenia emerytalnego i wypłatę wyrównania wraz z odsetkami od dnia 1 maja 2011 r.
Dowód: wniosek z 21.11.2012 r. - k. 36 plik I akt rentowych.

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszym postępowaniu ubezpieczona domagała się wznowienia wypłaty należnego jej świadczenia emerytalnego i wypłaty wyrównania wraz z odsetkami za okres od 1 maja 2011 r. Zakwestionowała przy tym prawidłowość zawieszenia przez organ rentowy - w decyzji z dnia 19 sierpnia 2011 r. - wypłaty należnej jej emerytury na podstawie przepisu art. 103a ustawy emerytalnej, wskazując iż do jej sytuacji znajduje zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 listopada 2012 r.
Zdaniem Sądu stanowisko ubezpieczonej nie znajduje jednak oparcia w prawie.
Sąd zwrócił bowiem uwagę, że badając zgodność zKonstytucjąart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, Trybunał Konstytucyjny powiązał treść tego przepisu właśnie z treścią art. 103a ustawy emerytalnej, wskazując iż oba te przepisy nie znajdują zastosowania do osób, którenabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r.bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oceniając skutki wyroku Trybunał doprecyzował przy tym, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury,nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010r. W stosunku do tych osób przepis art. 28 cyt. ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych w zakresie w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy emeryturach i rentach z FUS utracił moc z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw, czyli z dniem 22 listopada 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1285).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie ubezpieczona miała ustalane prawo do emerytury już po dniu 1 stycznia 2011 r., a zatem nie w okresie wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny. Jak bowiem wynika z niespornych ustaleń stanu faktycznego,M. B.uzyskała prawo do świadczeń emerytalnych na mocy decyzji ZUS O/S.z dnia 19 sierpnia 2011 r. - od 1 maja 2011 r., tj. od miesiąca , w którym złożyła wniosek o to świadczenie. Prawo do tego świadczenia zostało jej więc przyznane po dniu 1 stycznia 2011 r. W związku z powyższymM. B.niewątpliwie nie należy do grupy ubezpieczonych, którym na podstawie omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przysługuje nieprzerwane prawo do wypłaty emerytury. Grupa ta bowiem obejmuje tylko osoby, którenabyłyto prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu mającego znaczenie w tej sprawie swojego wyroku z dnia 13 listopada 2012 r. podkreślał wszak, że rozpatrywana sprawa będąca przedmiotem orzeczenia nie dotyczyła istoty rozwiązania zawartego w art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Trybunał badał zastosowanie nowej treści ryzyka emerytalnego na podstawie art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010 r. do osób, które w momencie jej wejścia w życiemiały ustaloneprawo do emeryturyna podstawie przepisów które nie uzależniałyrealizacji prawa do emerytury (wypłaty) od rozwiązania stosunku pracy.
TymczasemM. B.ustalono prawo do emerytury w czasie, gdy obowiązywał już art. 103a ustawy emerytalnej, w którym wskazano, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednioprzed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Mając na uwadze powyższe uznać należało, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki, które uprawniały organ rentowy do zawieszenia wypłaty przyznanejM. B.emerytury. Organ rentowy w decyzji z dnia 19 sierpnia 2011 r. ustalił bowiem, iż ubezpieczona nabyła prawo do emerytury od dnia 1 maja 2011 r. kontynuując jednocześnie zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy, na rzecz którego wykonywała zatrudnienie bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury. Trafnie więc zauważył organ rentowy, że swoim zachowaniem wyczerpała dyspozycję znowelizowanego art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) i zasadnie wstrzymał jej wypłatę świadczenia emerytalnego.
Na zakończenie wskazać należy, że chybiona jest argumentacja ubezpieczonej, iż skoro 60 rok życia ukończyła ona w dniu(...)r., to spełniła warunki określone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. warunek nabycia prawa do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wprawdzie prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia, jednakże sama okoliczność spełnienia w danym dniu ustawowych warunków umożliwiających (potencjalnie) nabycie tego świadczenia nie jest równoznaczna z nabyciem (faktycznym) prawa do emerytury. Przyznaniem świadczenia jest bowiem ustalenie prawa do jego pobierania, a więc wypłaty (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1989 r.,III UZP 11/89, OSNCP 1990 nr 6, poz. 72 i wcześniejsza uchwała z dnia 10 sierpnia 1988 r.III UZP 22/88, OSNCP 1989 nr 12, poz. 194). Pogląd ten zachował aktualność, a jego przyjęcie oznacza, że ustalenie prawa do świadczenia przez stwierdzenie spełnienia jego warunków nie odpowiada przyznaniu świadczenia. Generalną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest bowiem, że świadczenia przyznaje i wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury lub renty (spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie (art. 129 ustawy emerytalnej). Reguła powyższa wyklucza możliwość wstecznego przyznawania (wypłacania) świadczeń, tj. za okres od daty spełnienia ustawowych warunków umożliwiających przyznanie świadczenia a przed złożeniem wniosku. Mimo więc, że nie budzi wątpliwości stanowisko, że prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego powstaje z urzędu, a decyzja organu rentowego ma charakter deklaratoryjny, samo spełnienie się przesłanek warunkujących prawo do świadczenia in abstracto nie stanowi podstawy do przyznania i wypłaty świadczenia. Podstawę taką - zgodnie z treściąart. 129 ust. 1ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) - stanowi wniosek o przyznanie świadczenia, a zatem niewątpliwie ustawodawca przypisał decydującą rolę woli uprawnionego, który nawet jeżeli spełnia warunki nabycia prawa do świadczenia, nie musi z niego korzystać. Konsekwencją tego jest to, że dopiero złożenie wniosku o świadczenie powoduje obowiązek jego przyznania i wypłaty, a ustawodawca nie przewidział możliwości wyrównania świadczenia osobom, które wystąpiły z wnioskiem o nie później, niż nabyły do niego prawo, jeżeli zwłoka spowodowana została brakiem staranności w prowadzeniu własnych spraw.

Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepisart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd oddalił odwołanie.