Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 480/13
Data wyroku: 2013-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Masłowski
Słowa kluczowe: Uniewinnienie
Podstawa prawna: art. 96§3 kw

Sygn. akt VI Ka 480/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia  SO Waldemar Masłowski

ProtokolantAnna Potaczek
po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r.
sprawyV. Z.
obwinionej z art. 96 § 3 kw
z powodu apelacji, wniesionej przez obwinioną
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 2 lipca 2013 r. sygn. akt II W 805/13

zmienia zaskarżony wyrok wobecV. Z.w ten sposób, że uniewinnia ją od popełnienia zarzucanego jej czynu, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt VIKa 480/13

UZASADNIENIE
V. Z.obwiniona była o to, że w okresie od 21 września 2012 r. do 23 marca 2013 r. nie udzieliła informacji Straży Miejskiej wK.komu jako właściciel pojazdu markiR.onr rej. (...)w dniu 08 września 2012 r. o godz. 17.19 powierzyła pojazd do kierowania, tj. o wykroczenie z art. 96 § 3 kw.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. IIW 805/13:

I
uznał obwinionąV. Z.za winną popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. wykroczenia z art. 96 § 3 kw i za to na podstawie art. 96 § 3 kw wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 złotych,

II
na podstawieart. 118 § 1kpow w zw. z§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10.10.2001 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczeniazasądził od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania oraz na podstawieart. 3 ust. 2w zw. zart. 21 pkt 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnychwymierzył jej opłatę w wysokości 30 zł.

Powyższy wyrok apelacją zaskarżyła obwiniona. Zarzuciła, iż Straż Miejska nie ma prawa złożyć wniosku o ukaranie i wniosła o umorzenie postępowania z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Uprawnienia straży gminnych (miejskich) w zakresie czuwania nad porządkiem i kontroli ruchu drogowego określone zostały wart. 129b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W przedmiotowej sprawie wskazać trzeba, iżustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z dnia 30 listopada 2010 r.), wart. 129b ust 3dodano pkt 7 (wszedł on w życie 31 grudnia 2010 roku), w którym wskazano, iż ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego strażnicy gminni (miejscy) są uprawnienia do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Na mocy tej samejustawy z dnia 29 października 2010 rokuwKodeksie wykroczeńdodanoart. 96 § 3k.w., który przewiduje karę dla osoby, która wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzyła pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Idąc dalej, wrozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r.w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych (miejskich) są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 208, poz. 2026, z późn. zm.) na skutek rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 lutego 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych (miejskich) są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. z dnia 18 lutego 2011 r.) w jego art. 2 ust. 1 wskazano, iż strażnicy są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego między innymi za wykroczenie określone wart. 96 § 3k.w. Wreszcie, art. 99 kpow stanowi, iż „w razie odmowy przyjęcia mandatu karnego lub nieuiszczenia w wyznaczonym terminie grzywny nałożonej mandatem zaocznym, organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu albo nie uiścił grzywny nałożonej mandatem zaocznym, a w miarę możności podać także przyczyny odmowy”.
W świetle powyższych regulacji prawnych (dokonanych zmian) wydaje się nie budzić żadnych wątpliwości, iż celem ustawodawcy było umożliwienie straży gminnej (miejskiej) nabycia uprawnień do złożenia wniosku o ukaranie za czyn zart. 96 § 3k.w. (w zw. zart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym: „Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec”). Warto przy tym zwrócić uwagę na treść orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 roku, IV KK 237/11, który wskazał, iż „Strażgminna (miejska) do 31 grudnia 2010 r. nie posiadała uprawnienia do złożenia wniosku o ukaranie za wykroczenie zart. 97k.w. w zw. zart. 78 ust. 4p.r.d. wobec właściciela lub posiadacza pojazdu, który nie wykonał obowiązku wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie” czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2011 roku, III K 118/11: „Obowiązujący w 2008 r. stan prawny, nie dawał straży miejskiej/gminnej, legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie przeciwko właścicielowi lub posiadaczowi pojazdu o wykroczenie polegające na niewskazaniu osoby, której powierzył pojazd do kierowania lub używania”, która to treść judykatów daje asumpt do zajęcia stanowiska, iż po wejściu życie wskazanych wyżej zmian, a więc od 31 grudnia 2010 roku, straż gminna (miejska) takowe uprawnienia nabyła. Jednocześnie przywołać należy akceptowany przez Sąd Okręgowy pogląd doktryny – „W wyniku nowelizacji p.r.d. ustawą [...] z dnia 29 października 2010 r. o zmianieustawy - prawo o ruchu drogowymoraz niektórych innych ustaw [(Dz. U. Nr 225, poz. 1466)] strażnicy gminni (miejscy) w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego są upoważnieni do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie (art. 129b ust. 7 p.r.d.). Obecnie straż gminna ma uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenie zart. 96 § 3k.w., przewidującego odpowiedzialność za niewskazanie, wbrew obowiązkowi, na żądanie uprawnionego organu, komu został powierzy pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie” (vide: Stefański Ryszard A., przegląd orzeczn., WPP.2011.2.59,Przegląd uchwał Izby Karnej Wojskowej oraz Izby Wojskowej Sądu Najwyższego w zakresie prawa karnego procesowego za 2010 r. Teza nr 7 149911/7).
W świetle powyższego, stanowisko prezentowane przez autora apelacji nie mogło zasługiwać na uwzględnienie.
Oczywistym jest, iżart. 17  § 3kpow stanowi, że straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego, „gdy w zakresie swego działania w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających ujawniły wykroczenia i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie”. W zakresie uprawnień dotyczących kontroli ruchu drogowego – o czym wspomniano na wstępie – odwołać się należy doart. 129b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis wskazuje na zakres podmiotowy i przedmiotowy działań straży gminnej (miejskiej). O ile zatem można się zgodzić, iż art. 129b ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy odnosi się jedynie do kierującego pojazdem i uczestnika ruchu drogowego, o tyle – czego nie dostrzega skarżący – ów zakres podmiotowo-przedmiotowy został rozszerzony (uzupełniony) poprzez dodanie art. 129b ust. 3 pkt 7 ustawy – stąd niezasadne jest podnoszenie zarzutu, że uprawnienia straży nie istnieją wobec właściciela czy posiadacza pojazdu.
Nie mniej Sąd Okręgowy związany kierunkiem apelacji stwierdza, że obwinionej nie można przypisać winy w zakresie zarzucanego jej czynu zart. 96 § 3kw. Prawdą jest, że nie wskazała ona Straży Miejskiej osoby, która w dniu 08.09.2012 roku korzystała z jej samochodu ale jak wynika z treści jej wyjaśnień oraz pism kierowanych do Straży Miejskiej i Sądu nie była ona wstanie wskazać osoby prowadzącej pojazd gdyż korzystają z samochodu tego członkowie jej rodziny a także kolega syna. Wskazując ten krąg osób korzystających z samochodu de facto wypełniła obowiązek wynikający zart. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowymchoć po terminie wskazanym przez oskarżyciela. Wskazać przy tym należy, że nie było obowiązkiem obwinionej jako współwłaścicielki pojazdu denuncjować członka rodziny, który ewentualnie prowadził samochód w dniu 08.09.2012 roku. Straż Miejska poza wysłaniem dwóch pism (wezwania i ponaglenia) nie podjęła żadnych działań umożliwiających identyfikację sprawcy wykroczenia drogowego. Skoro na zdjęciu wykonanym przez fotoradar nie widać kierowcy co uniemożliwiło właścicielowi jego identyfikację a krąg osób korzystających z pojazdu na co dzień składa się z członków rodziny, w tym drugiego współwłaściciela to nie można obciążać obwinionej obowiązkiem prowadzenia „dochodzenia” kto prowadził pojazd i ewentualnego denuncjowania członka rodziny.
Z tych przyczyn Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż nie można przypisaćV. Z.winy w zakresie zarzucanego jej czynu i zaskarżony wyrok na podstawieart. 437 § 2 kpkw zw. zart. 109 kpwzmienił uniewinniając obwinioną od popełnienia zarzucanego jej czynu.

AP