Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 98/12
Data wyroku: 2012-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Urban, Zbigniew Różański, Stanisław Sielski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Z Użyciem Niebezpiecznego Narzędzia
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk , art. 280 § 2 kk

Sygn. akt II AKa 98/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny II Wydział Karny w Rzeszowie

w składzie:
Przewodniczący: SSA Zbigniew Różański
Sędziowie: SSA Stanisław Urban (spr.)
SSA Stanisław Sielski
Protokolant: st. sekr. sądowy Halina Rączy
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Rzeszowie
- Grażyny Zięby-Białowąs,
po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r.
sprawyS. C. (1)iŁ. K. (1)oskarżonych zart. 280 § 2 k.k., zart. 280 § 1 k.k.iart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 280 § 1 k.k.,art. 275 §1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 278 § 1 i 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 278 § 1 i 5 k.p.k., zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., zart. 279 §1 k.k.
A. M.oskarżonej zart. 278 § 1 k.k.iart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., zart. 279 §1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt II K 3/12

I
u t r z y m u j ezaskarżony wyrok w mocy,

II
z w a l n i aoskarżonychS. C. (1),Ł. K. (1)iA. M.od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi wydatkami obciąża Skarb Państwa,

III
z a s ą d z aod Skarbu Państwa na rzecz adw.A. P. (1)–Zespół Adwokacki Nr (...)wJ.kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu oskarżonegoS. C. (1)w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym

UZASADNIENIE
S. C. (1)iŁ. K. (1)zostali oskarżeni o to, że:
I. w dniu 25 marca 2011 roku wJ., województwa(...), wspólnie i w porozumieniu posługując się nożem i bronią gazową oraz używając przemocy wobecM. K. (1)iM. M. (1)poprzez przystawianie noża oraz skrępowanie wymienionych taśmami, zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 11 495,32 złotych oraz 4 kartony papierosówM.o łącznej wartości 11 937,01 złotych na szkodę(...) S.A., tj. o przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.,
II. w nocy z 21 na 22 maja 2011 roku wK., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu poprzez użycie przemocy w postaci przewrócenia na ziemię i przytrzymywania za ręceM. K. (2)zabrali mu portfel z zawartością karty bankomatowej, dowodu osobistego oraz pieniędzy w kwocie 130 złotych, tj. o przestępstwo zart. 280 § l k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,
III. w dniu 4 czerwca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, poprzez użycie przemocy w postaci uderzenia pięścią w twarzZ. R., zabrali jej torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 10 złotych i dokumentów w postaci dowodu osobistego, przy czym spowodowali u niej obrażenia w postaci stłuczenia policzka prawego, rozcięcia (rany tłuczonej) wargi, stłuczenia nosa, które naruszyły czynności tych narządów na okres poniżej dni siedmiu, tj. o przestępstwo zart. 280 § l k.k.,art. 275 § l k.k.iart. 157 § 2 kk. w zw. zart. 11 § 2 k.k.
IV. w dniu 5 czerwca 2011 roku wJ., województwa(...)działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia poprzez wyrwanie z rękiW. W. (1)torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 700 złotych, telefonu komórkowegomarki N.o wartości 1000 złotych, dowodu osobistego, karty bankomatowej i kredytowej, tj. o przestępstwo zart. 278 § l i 5 k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

V. w dniu 5 czerwca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, przy użyciu skradzionej karty bankomatowej dokonali zaboru na szkodęW. W. (1)kwoty 450 zł poprzez pobranie jej z bankomatu, tj. o przestępstwo zart. 278 § l i 5 k.k.
VI. w dniu 30 czerwca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, używając przemocy poprzez zadawanie uderzeń rękami i kopanieI. B., usiłowali zabrać jej w celu przywłaszczenia torebkę, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na opór pokrzywdzonej i wezwanie przez nią pomocy, powodując u niej swoim działaniem obrażenia w postaci stłuczenia głowy i klatki piersiowej, które naruszyły czynności tych narządów na okres poniżej dni siedmiu, tj. o przestępstwo zart. 13 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
VII. w okresie od lutego do maja 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, w warunkach czynu ciągłego, a to w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, zabrali w celu przywłaszczenia cztery kompletne koła do samochodu markiS.o wartości 600 zł na szkodęJ. K., komplet kołpaków do samochodu markiA.o wartości 120 zł na szkodęJ. W.oraz dwa komplety dekli do samochodu markiA.i komplet kołpaków do samochodu markiC.o wartości 280 zł, na szkodę bliżej nieustalonych osób, tj. o przestępstwo zart. 278 § l k.k.w zw. zart. 12 k.k., a nadto:
S. C. (1),Ł. K. (1)iA. M.zostali oskarżeni o to, że:
VIII. w dniu l czerwca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, zabrali w celu przywłaszczenia poprzez wyrwanie z ręki idącejulicą (...)torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 250 złotych, portfela skórzanego wartości 100 złotych, dokumentów w postaci dowodu osobistego, prawa jazdy, karty emeryta ZUS, telefonu komórkowegom-ki N.wartości 90 złotych powodując szkodę w łącznej wysokości 440 złotych, tj. o przestępstwo zart. 278 § l k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.
IX. w dniu 3 czerwca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, używając przemocy poprzez zadawanie uderzeń rękami, duszenie, kneblowanie ustM.iH. C., usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia przedmioty z ich mieszkania, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na opór pokrzywdzonych i wezwanie przez nie pomocy, powodując swoim działaniem obrażenia w postaci podbiegnięcia krwawego pośladka prawego i stłuczenia miednicy uM. C.oraz rany tłuczonej wargi dolnej , stłuczenia klatki piersiowej, stłuczenia łokcia i kolana lewego uH. C., które naruszyły czynności tych narządów na okres poniżej 7 dni, tj. o przestępstwo zart. 13 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k., a nadto:
S. C. (1),Ł. K. (1),A. M.iR. S. (1)zostali oskarżeni o to, że: X. w nocy z 12/13 czerwca 2011 roku wK., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, poprzez wyważenie drzwi łomami weszli do środka budynku mieszkalnego skąd zabrali iw celu przywłaszczenia przedmioty w postaci pieniędzy w kwocie 1400 złotych, aparatu cyfrowegomarki S.wartości 200 złotych, kameryJ.
wartości 500 złotych, złotej biżuterii wartości 400 złotych powodując szkodę łącznej wartości 2500 złotych na szkodęS. P., tj. o przestępstwo zart. 279 § l k.k., a nadto:
A. M.,R. S. (1)iM. P. (1)zostali oskarżeni o to, że: XI. w dniu 29 marca 2011 roku wJ., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, po otwarciu uprzednio zabranym przezA. M.kluczem, drzwi mieszkaniaA. K.zabrali w celu przywłaszczenia na jej szkodę 10 000 USD i 50 Euro, o łącznej wartości 28 000,70 zł, tj. o przestępstwo zart. 279 § l k.k., a nadto:
S. C. (1),Ł. K. (1),A. M.iM. P. (2)zostali oskarżeni o to, że:
XII. w dniu 18 czerwca 2011 roku wM., województwa(...), działając wspólnie i w porozumieniu, poprzez otwarcie drzwi kluczem właściwym, przywłaszczonym wcześniej przezM. P. (1), włamali się do budynku gospodarczegoD. B., skąd zabrali w celu przywłaszczenia na jego szkodę sprzęt AGD oraz spawarkę o łącznej wartości 5669 zł, tj. o przestępstwo zart. 279 § l k.k.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. II K 3/12: 1.  uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)za
winnych tego, że w dniu 25 marca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, posługując się nożem i pistoletem pneumatycznym, używając przemocy poprzez uderzenie w twarzM. K. (1)i przystawienie noża do szyiM. M. (1)dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 11 495,00 złotych oraz 4 kartonów papierosówM.o wartości 478 złotych, czym spowodowali szkodę w łącznej kwocie 11 937,00 złotych na szkodę(...) S.A., tj. czynu zart. 280 § 2 k. k.i za to na podstawieart. 280 § 2 k.k.skazał ich na kary po 3 (trzy) lata pozbawienia wolności,
2. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)za
winnych tego, że w nocy z 21 na 22 maja 2011 roku wK., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, poprzez użycie przemocy w postaci przewrócenia na ziemię i przytrzymywania za ręceM. K. (2)zabrali mu etui z zawartością karty bankomatowej i dowodu osobistego oraz pieniędzy w kwocie 130 złotych, tj. czynu zart. 280 § l k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 280 § l k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał ich na kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności,
3. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)za winnych tego, że w dniu 4 czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, poprzez użycie przemocy w postaci uderzenia pięścią w twarzZ. R., zabrali jej torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 10 złotych i dokumentów w postaci dowodu osobistego przy czym spowodowali u niej obrażenia w postaci stłuczenia policzka prawego, rozcięcia (rany tłuczonej) wargi, stłuczenia nosa, które naruszyły czynności tych narządów na okres poniżej dni siedmiu, tj. czynu zart. 280 § l k.k.,art. 275 § l k.k.iart. 157 § 2 kk. w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 280 § l k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał ich na kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności,

4. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)
za winnych tego, że w dniu 5 czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, zabrali w celu przywłaszczenia poprzez wyrwanie z rękiW. W. (1)torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 700 złotych, telefonu komórkowegomarki N.o wartości 500 złotych, dowodu osobistego, karty bankomatowej i kredytowej, tj. czynu zart. 278 § l i 5 k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 278 § l k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k.skazał ich na kary po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
5. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)
za winnych tego, że w dniu 5 czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, przy użyciu skradzionej karty bankomatowej dokonali zaboru na szkodęW. W. (1)kwoty 450 zł poprzez pobranie jej z bankomatu, tj. czynu zart. 278 § l k.k.i za to na podstawieart. 278 § l k.k.skazał ich na kary po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
6. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)
za winnych tego, że w dniu 30 czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu z trzecim nieustalonym sprawcą, z zamiarem bezpośrednim, używając przemocy poprzez zadanie uderzeniaI. B.pięścią w twarz usiłowali zabrać jej w celu przywłaszczenia torebkę lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na opór pokrzywdzonej i wezwanie przez nią pomocy, powodując u niej swoim działaniem obrażenia w postaci stłuczenia głowy i klatki piersiowej, które naruszyły czynności tych narządów na okres poniżej dni siedmiu, tj. czynu zart. 13 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 14 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał ich na kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności,

7. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)
za winnych tego, że w lutym 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, zabrali w celu przywłaszczenia cztery kompletne koła do samochodu markiS.o wartości 600 zł na szkodęJ. K., tj. czynu zart. 278 § l k. k.i za to na podstawieart. 278 § l k. k.skazał ich na kary po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
8. uznał oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)
za winnych tego, że w bliżej nieustalonym okresie od końca maja 2011 roku do początku czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, w warunkach czynu ciągłego, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, zabrali w celu przywłaszczenia komplet kołpaków do samochodu markiA.o wartości 120 zł na szkodęJ. W.oraz dwa komplety dekli do samochodu markiA.i komplet kołpaków do samochodu markiC.o wartości 280 zł, na szkodę bliżej nieustalonych osób, tj. czynu zart. 278 § l k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 278 § l k.k.w zw. zart. 12 k.k.skazał ich na kary po 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
9. uznał oskarżonychS. C. (1),Ł. K. (1)iA. M.za winnych tego, że w dniu l czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, zabrali w celu przywłaszczenia poprzez wyrwanie z ręki idącejulicą (...)torebkę z zawartością pieniędzy w kwocie 250 złotych, portfela skórzanego wartości 100 złotych, dokumentów w postaci dowodu osobistego, prawa jazdy, karty emeryta ZUS, telefonu komórkowegom-ki N.wartości 90 złotych oraz okularów do czytania o wartości około 300 złotych, powodując szkodę w łącznej wysokości około 740 złotych, tj. czynu zart. 278 § l k.k.iart. 275 § l k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 278 § l k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k.skazał ich na kary po l (jednym) roku pozbawienia wolności,

10. uznał oskarżonychS. C. (1),Ł. K. (1)iA. M.za winnych tego, że w dniu 3 czerwca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, używając przemocy poprzez popychanie, duszenie i kneblowanie ustM. C.iH. C., usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia pieniądze lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na opór pokrzywdzonych i wzywanie przez nie krzykiem pomocy, spowodowali swoim działaniem u pokrzywdzonych obrażenia ciała w postaci podbiegnięcia krwawego pośladka prawego i stłuczenia miednicy uM. C.oraz rany tłuczonej wargi dolnej, stłuczenia klatki piersiowej, stłuczenia łokcia i kolana lewego uH. C., które naruszyły czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni, przy czymA. M.zaplanowała dokonanie napadu rabunkowego sporządziła plan mieszkania pokrzywdzonych i wskazała budynek, w którym mieszkają, a w dniu zdarzenia czekała na oskarżonych przed budynkiem i zabezpieczała samochód, którym następnie wszyscy sprawcy uciekli, tj. czynu zart. 13 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 14 § l k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k, skazał ich na kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności,
11. uznał oskarżonychS. C. (1),Ł. K. (1),A. M.iR. S. (1)za winnych tego, że w nocy z 12/13 czerwca 2011 roku wK., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, poprzez wyważenie drzwi łomami weszli do środka budynku mieszkalnego, skąd zabrali w celu przywłaszczenia przedmioty w postaci pieniędzy w kwocie 1400 złotych, aparatu cyfrowegomarki S.wartości 200 złotych, kameryJ.wartości 500 złotych, złotej biżuterii w postaci czterech złotych pierścionków, złotego łańcuszka z grubymi ogniwami, dwóch złotych przywieszek z domieszką srebra i srebrnego łańcuszka o wartości około 2500 złotych, powodując szkodę o łącznej wartości około 4600 złotych na rzeczS. P., tj. czynu zart. 279 § l k.k.i za to na podstawieart. 279 § 1 k.k.skazał ich na kary po l (jednym) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
12. na podstawieart. 33 § 2 k.k.skazał oskarżonegoR. S. (1)
na karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych każda, łącznie w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych,
13. oskarżonychA. M.,R. S. (1)iM. P. (1)uznał
za winnych tego, że w dniu 29 marca 2011 roku wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, po otwarciu dorobionym kluczem drzwi mieszkaniaA. K.zabrali w celu przywłaszczenia na jej szkodę 10 000 USD i 50 Euro, o łącznej wartości 28 000,70 zł, przy czymA. M.zaplanowała dokonanie kradzieży, dorobiła klucz do mieszkania pokrzywdzonej, a następnie wywabiła z mieszkaniaK. Z., umożliwiając pozostałym oskarżonym dokonanie zaboru mienia, tj. czynu zart. 279 § l k.k.i za to na podstawieart. 279 § l k.k.skazał ich na kary po l (jednym) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
14. na podstawieart. 33 § 2 k.k.skazał oskarżonychR. S. (1)iM. P. (1)na kary grzywny w wysokości po 100 (sto) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych każda, łącznie w wysokości po 1000 (jeden tysiąc) złotych,
15. oskarżonychA. M.,S. C. (1)iŁ. K. (1)uznał za winnych tego, że w dniu 18 czerwca 2011 roku wM., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu, z zamiarem bezpośrednim, poprzez otwarcie drzwi kluczem wcześniej przywłaszczonym przezM. P. (1), włamali się do budynku gospodarczegoD. B., skąd zabrali w celu przywłaszczenia na jego szkodę sprzęt AGD w postaci chłodziarki LG o wartości 2453 złotych, okapuA.o wartości 435 złotych, piekarnika
A.o wartości 1084 złote, zmywarkiH.-A.o wartości 1551 złotych, oraz spawarkę, powodując szkodę o łącznej wartości 5669 zł, tj. czynu zart. 279 § l k.k.i za to na podstawieart. 279 § l k.k.skazał ich na kary po l (jednym) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności,
16. oskarżonegoM. P. (1)za winnego tego, że w czerwcu 2011 roku wJ.iM., w województwie(...), działając umyślnie, w zamiarze bezpośrednim, chcąc abyA. M.,Ł. K. (1)iS. C. (1)dokonali kradzieży z włamaniem na szkodęD. B., wręczył im klucz do pomieszczenia gospodarczego pokrzywdzonego, a następnie wskazał należącą do niego posesję w miejscowościM., ułatwiając w ten sposób popełnienie przestępstwa wyżej wymienionym oskarżonym, tj. czynu zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 279 § l k.k.i za to na podstawieart. 19 § l k.k.w zw. zart. 279 § l k.k.skazał go na karę l (jednego) roku pozbawienia wolności,
17. na podstawieart. 33 § 2 k.k.skazał oskarżonegoM. P. (1)na karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych każda, łącznie w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych,
18. na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § l k.k.orzekł:
-  wobec oskarżonych:Ł. K. (1)iS. C. (1)kary łącznepo 4 (cztery) lata pozbawienia wolności,
-  wobec oskarżonej:A. M.karę łączną2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,
-  wobec oskarżonych:R. S. (1)iM. P. (1)kary łączne
po l (jednym) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, oraz kary łączne grzywny w wysokości po 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych każda, łącznie w wysokości po 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych,

19. na podstawieart. 69 § l k.k.,art. 70 § 2 k.k.iart. 73 § 2 k.k., orazart. 72 § l pkt 7 k.k.warunkowo zawiesił wobec oskarżonychR. S. (1)iM. P. (1)kary łączne pozbawienia wolności na okres próby 5 (pięciu) lat, oddał ich w tym czasie pod dozór kuratora sądowego i zobowiązał ich do powstrzymywania się od przebywania w środowisku osób zdemoralizowanych,
20. na podstawieart. 46 § l k.k.zasądził od oskarżonychR. S. (1)iM. P. (1)na rzeczA. K.odszkodowanie w wysokości po 2600 (dwa tysiące sześćset) złotych,
21. na podstawieart. 415 § 4 k.p.k.:
-  zasądził od oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1):
solidarnie odszkodowanie na rzecz(...) SAw wysokości 11 937 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2011 roku,
-  solidarnie odszkodowanie na rzeczM. K. (2)w wysokości 130 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 2011 r.,
-  solidarnie odszkodowanie na rzeczZ. R.w wysokości 10 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 4 czerwca 2011 r.,
-  solidarnie odszkodowanie w wysokości 1150 złotych na rzeczW. W. (1)z ustawowymi odsetkami od dnia 5 czerwca 2011 r.
-  solidarnie odszkodowanie w wysokości 740 złotych na rzeczJ. F.z ustawowymi odsetkami od dnia l czerwca 2011 r.,
-zasądził solidarnie od oskarżonychA. M.,S. C. (1),Ł. K. (1)iR. S. (1)odszkodowanie w wysokości 4600 złotych na rzeczS. P.,
- zasądził od oskarżonejA. M.odszkodowanie pieniężne na rzeczA. K.w wysokości 22 800,70 złotych z ustawowymi odsetkami od 29 marca 2011 r.,
22. na podstawieart. 63 § l k.k.zaliczył na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności okresy tymczasowego aresztowania
oskarżonym:S. C. (1)iŁ. K. (1)
od dnia 13 września 2011 roku do dnia 18 czerwca 2012 roku oraz oskarżonejA. M.od dnia 13 września 2011 roku do dnia 22 listopada 2011 roku orazR. S. (2)na poczet orzeczonej kary łącznej grzywny okres zatrzymania w dniach od 13 do 15 września 2011 roku, przyjmując l dzień pozbawienia wolności za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny,
23. na podstawieart. 44 § l k.k.orzekł przepadek dowodów rzeczowych zapisanych pod numerem bieżącym 2/12 księgi depozytów rzeczowych w postaci:
- pistoletu pneumatycznego na sprężone C02, kaliber 4,5 mm wraz z magazynkiem i nabojem - Drz. 547/11,
- czapki koloru czarnego typu kominiarka - Drz. 550 /11,
- rękawiczki koloru czarnego - Drz. 551/11,
- cztery kołpaki samochodowe z logoC. (...). 548/11,
- 7 sztuk dekielków do felg z logoA. (...). 549 /11,
oraz pozostawił w aktach sprawy dowody rzeczowe zapisane pod numerem
bieżącym 2/12 księgi depozytów rzeczowych w postaci:
- fragmenty zwiniętej taśmy samoprzylepnej - Drz. 543/11,
- zwitek taśmy klejącej - Drz- 544/11,
- ślad kryminalistyczny, mechanoskopijny, zabezpieczony z podłoża odlewem silikonowym - Drz. 545/11,
24. na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zarządził zwrot dowodów rzeczowych zapisanych pod numerem bieżącym 2/12 księgi depozytów rzeczowych:
- oskarżonemuŁ. K. (1)karty SIMY.- Drz, 546/11,
- oskarżonemuS. C. (1)telefonu komórkowegomarki N. (...)wraz z kartą SIM sieci(...)Drz. 522/11,
- oskarżonejA. M.telefonu komórkowegomarki S. (...)wraz z kartą SIM sieci(...)Drz. 553/11,
25. na podstawieart. 618 § l pkt 11 k.p.k.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. P. (1)kwotę w wysokości 1 623,60 złotych
tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemuS. C. (1),
26. na podstawieart. 624 § l k.p.k.zwolnił wszystkich oskarżonych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelacje od wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych:S. C. (1),Ł. K. (1)iA. M..

Obrońca oskarżonegoŁ. K. (1)zarzucił wyrokowi:
I. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na uznaniu, iż:
l)  w dniu 25 marca 2011 r. wJ., w województwie(...), działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu zeS. C. (1), z zamiarem bezpośrednim, posługując się nożem i pistoletem pneumatycznym, używając przemocy poprzez uderzenie w twarzM. K. (1)i przystawienie noża do szyiM. M. (1)dokonali zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 11 495 zł oraz 4 kartonów papierosówM.o wartości 478 zł, czym spowodowali szkodę w łącznej kwocie 11 937 zł na szkodę(...) S.A, podczas gdy oskarżonyŁ. K. (1)nie posługiwał się nożem, a jedynie tępym scyzorykiem o „długości jego środkowego palca”, na dodatek, którego nie przystawił do szyiM. M. (1), ani nie posłużył mu do zastraszeniaM. M. (1), gdyż ten upadł już na sam widok oskarżonegoK.mającego założoną na głowie ciemną kominiarkę i leżał nieruchomo na ziemi.
2)  w nocy z 21 na 22 maja 2011 r. wK., w województwie(...), oskarżonyŁ. K. (1)działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu zeS. C. (1), z zamiarem bezpośrednim, użył przemocy w postaci przewrócenia na ziemię i przytrzymania za ręceM. K. (2), po czym zabrał mu etui z zawartością karty bankomatowej i dowodu osobistego oraz pieniędzy w kwocie 130 zł, podczas gdy czynności te wykonywane były przezS. C. (1), aŁ. K. (1)jedynie przyglądał się zajściu.
3)  w dniu 5 czerwca 2011 r. wJ., w województwie(...)oskarżonyŁ. K. (1)działając umyślnie, wspólnie i w porozumieniu zeS. C. (1), z zamiarem bezpośrednim, przy użyciu skradzionej karty bankomatowej dokonał zaboru na szkodęW. W. (1)kwoty 450 zł poprzez pobranie jej z bankomatu, podczas gdy kwota ta została pobrana jedynie przezS. C. (1), a między nim i osk.Ł. K. (1)nie było porozumienia co do tego przestępstwa oraz nie nastąpił podział w/w kwoty.
4)  w dniu 18 czerwca 2011 r. wM., w województwie(...), oskarżonyŁ. K. (1)działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.iS. C. (1), z zamiarem bezpośrednim poprzez otwarcie drzwi kluczem wcześniej przywłaszczonym przezM. P. (1), włamał się do budynku gospodarczegoD. B., skąd zabrał w celu przywłaszczenia na jego szkodę sprzęt AGD w postaci chłodziarki LG, okapA., piekarnikA., zmywarkiH.-A.oraz spawarkę, powodując szkodę o łącznej wartości 5669 zł, podczas gdyŁ. K. (1)działał w usprawiedliwionym przekonaniu wywołanym przezA. M., iż przewóz rzeczy zM.do miejsca zamieszkaniaA. M.odbywa się legalnie (o czym wielokrotnie go zapewniała), gdyż posiadała ona klucz do drzwi i wykonywali kilka kursów nie ukrywając się wobec osób trzecich.
5)  oskarżonyŁ. K. (1)wykonywał czynności sprawcze opisane w punktach 3, 4, 5, 6 zaskarżonego wyroku, podczas gdy był jedynie pomocnikiem i poza dowożeniem na miejsce przestępstwaS. C. (1)nie wykonywał innych czynności sprawczych, a w szczególności nie stosował przemocy wobec osób, nie było również między nim aS. C. (1)porozumienia w tym zakresie.
6)  oskarżonyŁ. K. (1)wykonywał czynności sprawcze opisane w punktach 7, 8 wyroku, podczas gdy był jedynie obserwatorem czynności wykonywanych przezS. C. (1), którego zachowanie było spontaniczne i nieuzgodnione wcześniej zŁ. K. (1), nie uczestniczył on również w podziale korzyści uzyskanych z tych przestępstw.

II. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia:
l)art. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego i powołanie się jedynie na fragmenty zgromadzonych w aktach sprawy zeznań, w zakresie w jakim uzasadniają okoliczności przyjęte za podstawę faktyczną skazania oskarżonegoŁ. K. (1)(w szczególności pomówieniom innych oskarżonych), przy jednoczesnym i nieuzasadnionym pominięciu lub odmówieniu wiary dowodom przemawiającym na jego korzyść, w szczególności jego wyjaśnieniom. Sąd przyjął jako wiarygodne zeznaniaM. M. (1)w zakresie w jakim oskarżonyŁ. K. (1)miał przystawić mu do szyi nóż, po czym miała wywiązać się miedzy nimi walka, w trakcie której oskarżonyŁ. K. (1)obalił go na ziemie i obezwładnił, podczas gdy z wyjaśnieńŁ. K. (1)wynika, iż pokrzywdzony gdy go zobaczył wycofywał się w głąb sklepu i potknąwszy się na pojemnikach z olejami upadł na ziemię. Z zasad logiki i doświadczenia życiowego wynika, iż zdarzenie to nie mogło przebiegać w sposób opisany przezM. M. (1), gdyż nie posiadał on żadnych śladów po walce w postaci zadrapań lub stłuczeń, ani w miejscu zdarzenia takich śladów nie ujawniono, a nadto inne osoby znajdujące się w pobliżu, tj.S. C. (2)iM. K. (1)nie słyszeli odgłosów walki, a gdy po kilku sekundach weszli do sklepu widzieliM. M. (1), który leżał bez ruchu na ziemi i nie stawiał żadnego oporuŁ. K. (1). Podobnie nie zasługują na wiarę zeznaniaM. K. (2), który podaje, że obydwaj sprawcy obalili go na ziemię, trzymali go za ręce i przeszukiwali mu kieszenie, podczas gdy był on nietrzeźwy i leżąc z twarzą skierowaną do ziemi nie mógł dostrzec co się za nim dzieje. Dodatkowo zmieniał on zeznania i opisywał zdarzenie w odmienny sposób. PonadtoA. M.nie widziała, żebyŁ. K. (1)atakowałM. K. (2).
2)art. 413 § l pkt 4 k.p.k.w zw. zart. 18 § 3 k.k.poprzez pominięcie w opisie czynu wpunktach 3, 4, 5, 6zaskarżonego rozstrzygnięcia faktu, iż oskarżonyŁ. K. (1)był jedynie pomocnikiem i poza dowożeniem na miejsce przestępstwaS. C. (1)nie wykonywał innych czynności sprawczych, a w szczególności nie stosował przemocy wobec osób, nie było również między nim aS. C. (1)porozumienia w tym zakresie. A nadto w zakresie czynów z punktów 7, 8 wyroku oskarżony był jedynie obserwatorem czynności wykonywanych przezS. C. (1), którego zachowanie było spontaniczne i nieuzgodnione wcześniej zŁ. K. (1), który nie uczestniczył również w podziale korzyści uzyskanych z tych przestępstw.
3)art. 415 § 4 k.k.poprzez zasądzenie z urzędu od oskarżonegoŁ. K. (1)na rzecz PKN(...)odszkodowania w wysokości 11 937zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 marca 2011 r. oraz na rzeczA. P. (2)w kwocie 4600 zł, podczas gdy Sąd nie ustalił, czy szkoda ta nie została naprawiona przez ubezpieczycieli pokrzywdzonych. W takiej sytuacji szkoda po stronie pokrzywdzonych nie istnieje, a ubezpieczyciel zwróci się z roszczeniami regresowymi do oskarżonego, co spowoduje, iż będzie zobowiązany do wyrównania szkody w podwójnej wysokości.
4)art. 4 k.p.k.poprzez brak ustalenia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonegoŁ. K. (1), w tym w zakresie udziału osoby trzeciej w czynie zarzucanym w punkcie VI aktu oskarżenia oraz w zakresie prognozy kryminologicznej.

III. obrazę prawa materialnego:
1)art. 60 § 3 k.k.poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że oskarżonyŁ. K. (1)w swoich wyjaśnieniach ujawnił informacje dotyczącą osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa określonego w punkcie VI aktu oskarżenia, wskazując podczas rozprawy z dnia 28 marca 2012 r., iż „trzecim mężczyzną” był brat oskarżonegoS. C. (1)oraz ujawniając istotne okoliczności jego popełnienia, a także ujawniając istotne okoliczności popełnienia czynu z punktu XII aktu oskarżenia.
2)art. 53 § 2 k.k.w zw. zart. 55 k.k.poprzez wymierzenie oskarżonym tożsamych kar pod względem ich wysokości za czyny, w których mieli współdziałać, przy jednoczesnym pominięciu dotychczasowej niekaralności oskarżonegoŁ. K. (1), jak również faktu, iż oskarżony ten w części czynów był jedynie pomocnikiem i poza dowożeniem na miejsce przestępstwaS. C. (1)nie wykonywał innych czynności sprawczych, a w szczególności nie stosował przemocy wobec osób, a nadto że działał on pod wpływem groźbyS. C. (1), że jeśli mu nie pomoże i „wpadnie” to broniąc się wyjawi okoliczności napadu na stację benzynową. Powyższe skutkowało nieuwzględnieniem tych okoliczności przy wymiarze kary oskarżonemuŁ. K..
Wskazując na te zarzuty wniósł o:
1)  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynów z punktów 2 (II), 5 (V), 7 i 8 (VII) oraz 15 (XII) oraz zmianę pozostałych zaskarżonych rozstrzygnięć w sposób odzwierciedlający rzeczywistą rolęŁ. K. (1)w popełnianych przestępstwach i wymierzenie mu kar jednostkowych i kary łącznej w mniejszym wymiarze, niż w zaskarżonym wyroku, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności łagodzących oraz przy zastosowaniu przepisów o nadzwyczajnym złagodzeniu kary. Ponadto wnosi o orzeczenie kary łącznej z zawieszeniem jej wykonania z uwagi na fakt wcześniejszej niekaralności oskarżonegoŁ. K. (1)i obecną jego postawę, która pozwala przypuszczać, iż pomimo nie orzeczenia kary bezwzględnego pozbawienia wolności nie wróci on w przyszłości do przestępstwa. Ponadto wnosi o nieorzekanie w przedmiocie zasądzenia z urzędu odszkodowania od oskarżonegoŁ. K. (1)na rzecz PKN(...)oraz na rzeczA. P. (2)lub zasądzenie go w kwocie nie naprawionej przez ubezpieczycieli, ewentualnie
2)  uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie wskazanym na wstępie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.

Obrońca oskarżonegoS. C. (1)zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności poprzez brak uwzględnienia przy jej wymiarze indywidualnych okoliczności związanych z osobą sprawcy czynów zabronionych.
Wskazując na ten zarzut wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Obrońca oskarżonejA. M.zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, zarzucając obrazę przepisów postępowania mająca wpływ na treść wyroku, w szczególności dokonaną przez:
a) rażącą niewspółmierność orzeczonej kary łącznej dwóch lat pozbawienia wolności zamiast wymierzenia kary łącznej dwóch lat z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby lat pięciu przez nie należyte niedocenienie znaczenia ustalonych w tej sprawie okoliczności łagodzących, takich jak młody wiek oskarżonej i nieukształtowana dostatecznie psychika oraz niedocenienie wymowy i znaczenia ustalonych przez sąd okoliczności, jak w szczególności wymierzenie oskarżonej kary nie odpowiadającej jej celom i nie uwzględniającej ustawowych dyrektyw wymiaru kary, nakazujących zwracać szczególną uwagę na okoliczności czynu i sposób działania sprawcy, co w konsekwencji spowodowało wymierzenie kary nie uwzględniającej wszystkich aspektów sprawy,
b) obrazęart. 4 k.p.k.,art. 5 § 1, 2 k.p.k.,art. 7 k.p.k.orazart. 424 §1 pkt 1 k.p.k.polegający m.in. na naruszeniu tych przepisów przez uchybienie generalnej zasadzie badania i uwzględniania okoliczności przemawiających również na korzyść oskarżonej, a także zasadzie kształtowania przekonania i orzekania na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Wskazując na te zarzuty wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, że Sąd wymierzy oskarżonej karę łączną dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby lat pięciu,
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Przemyślu celem ponownego jej rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacje obrońców oskarżonychŁ. K. (1),S. C. (1)iA. M.nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy i staranny przeprowadził postępowanie dowodowe oraz w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy. Na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał winę oskarżonych w zakresie przypisanych im czynów. Ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji dokonana została z uwzględnieniem reguł sformułowanych wart. 4, 5 i 7 k.p.k., jest oceną wszechstronną i bezstronną, nie narusza granic swobodnej oceny, jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz nie zawiera błędów faktycznych lub logicznych. W tej sytuacji kontrola apelacyjna uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżony wyrok znajduje pełne oparcie w prawidłowo dokonanej ocenie materiału dowodowego, zgromadzonego i ujawnionego w postępowaniu (art. 410 k.p.k.).

I

Co do apelacji obrońcy oskarżonegoŁ. K. (1)

Obrońca oskarżonego w pierwszej kolejności podnosi zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który – najogólniej rzecz ujmując – miałby polegać na odmowie dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego, by następnie w praktyce te same argumenty przedstawić na uzasadnienie zarzutu obrazy przepisów postępowania (art. 4, 7 i 410 k.p.k.). W uzasadnieniu środka odwoławczego pojawia się nadto zarzut obrazyart. 5 § 1 i 2 k.p.k.
Odnosząc się ogólnie do powyższej apelacji zauważyć wypada, że niezrozumiały jest zarzut obrazy przez Sąd Okręgowy zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.). Z braku jego uzasadnienia można się co najwyżej domyślać, że autor apelacji ma na myśli to, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie uwzględnia w równym stopniu okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Nakaz ten należy traktować jako ogólną dyrektywę. Nieporozumienie bierze się zapewne stąd, że Sąd I instancji pewne dowody przemawiające na niekorzyść oskarżonego uczynił podstawą orzeczenia, odmówił zaś wiary dowodom mogącym przemówić na jego korzyść. W takim jednak przypadku należy poprzestać na sformułowaniu zarzutu naruszenia dyrektyw wynikających zart. 7 k.p.k..
Przepisart. 4 k.p.k.określa zasadę obiektywizmu. Rozumie się ją jako dyrektywę, zgodnie z którą organy procesowe powinny zachować obiektywny stosunek do sprawy, stron oraz uczestników procesu (M. Cieślak,Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne,Warszawa 1984, str. 318). Zasada obiektywizmu ma podstawę konstytucyjną. Zgodnie zart. 45 ust. 1 Konstytucji, gwarantującym prawo do rzetelnego (sprawiedliwego) procesu karnego, sąd rozpoznający sprawę musi być obiektywny.
Zasada ta została także zawarta wart. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 4 listopada 1950 r.(Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), traktującym ją jako jeden z warunków prawa do rzetelnego procesu.
Gdy chodzi o obiektywizm sędziów, pozostaje on w związku z zasadą niezawisłości sędziowskiej. Pomimo, iż zasada obiektywizmu dotyczy sfery procesowej, zaś zasada niezawisłości sędziowskiej sfery ustrojowej, to jednak nie sposób nie zauważyć, że jedynie sędzia niezawisły jest w stanie zachować pełny obiektywizm (S. Waltoś,Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2002, str. 223). Apelacja obrońcy oskarżonegoŁ. K. (1)nie zawiera żadnego uzasadnienia odnoszącego się do ewentualnego naruszenia przez Sąd I instancji właśnie zasady obiektywizmu. Co najwyżej można się domyślać, że w istocie autorowi apelacji chodzi o postawione w dalszej kolejności zarzuty naruszenia regułyin dubio pro reo(art. 5 § 2 k.p.k.) oraz zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.).
Zachowanie obiektywizmu, co do którego to wymogu nie można mieć uzasadnionych wątpliwości, albowiem został przez Sąd orzekający dochowany, wyrażać się ma uwzględnianiem okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Nakaz ten traktować należy jako ogólną dyrektywę, będącą jedną z naczelnych zasad procesu karnego.
Na nieporozumieniu polegałby zarzut obrazyart. 4 k.p.k.oparty na twierdzeniu, że sąd (lub inny organ procesowy) pewne dowody przemawiające na niekorzyść oskarżonego uczynił podstawą orzeczenia, odmówił zaś wiary dowodom przemawiającym na jego korzyść. Sens omawianej dyrektywy sprowadza się do tego, że sąd, po dokonaniu oceny dowodów w sposób zgodny z dyrektywami wynikającymi zart. 7 k.p.k.i ustaleniu faktów rozpoznawanej sprawy, wszystkie te fakty powinien następnie wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji procesowych.
Dopiero w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie w sposób pewny okoliczności faktycznych, zaś okoliczności korzystne dla oskarżonych konkurują z okolicznościami dlań niekorzystnymi, zastosowanie znajduje regułain dubio pro reo.Oznacza to, że sąd zanim sięgnie po § 2 przepisuart. 5 k.p.k., powinien podając wszelkie dostępne kroki zmierzające do dokonania jednoznacznych ustaleń faktycznych, względnie jedynie trafnej wykładni przepisów prawa. Dopiero stwierdzenie braku takiej możliwości uprawnia
(i zobowiązuje) do rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego.
Podobnie nietrafny jest podniesiony w apelacji zarzut dopuszczenia się przez Sąd I instancji obrazy przepisuart. 410 k.p.k.
Zasada wyrażona wart. 410 k.p.k., iż podstawę wyroku stanowi całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy nakłada na sąd obowiązek uwzględnienia przy wyrokowaniu całokształtu tych okoliczności. Sąd ferując wyrok nie może wydać go na podstawie części ujawnionego materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc tych, które tezę oskarżenia potwierdzają, jak i tych, które ją podważają. Dopiero bowiem wszechstronna ocena wszystkich dowodów i wynikających z nich okoliczności może doprowadzić do wykrycia prawdy i poczynienia prawidłowych w tym zakresie ustaleń (wyrok SN z 16.02.1977 r., IV KR 320/07, OSNPG 1977, Nr 7, poz. 62; wyrok SN z 14.06.1984 r., I KR 120/84, OSNPG 1984, Nr 12, poz. 115; wyrok SN z 1.02.1996 r., III KRN 191/95, Prok. i Pr. 1996, Nr 7-8, poz. 11).
Spełnienie powyższych wymogów – wynikających z prawidłowej wykładniart. 424 § 1 pkt 2 k.p.k.– jest warunkiem możliwości dokonania przez sąd odwoławczy kontroli słuszności rozumowania sądu pierwszej instancji i zgodności tego z materiałem dowodowym (por. wyrok SN z 27.04.1979 r., III KR 50/79, OSNPG 1979, Nr 10, poz. 140).
Tak właśnie postępuje w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy, co nie tylko umożliwia kontrolę odwoławczą zaskarżonego wyroku, ale też upoważnia do stwierdzenia, iż został on wydany w oparciu o całokształt materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, a przedstawiona w uzasadnieniu orzeczenia ocena dowodów ma wszechstronny charakter, prowadząc do wykrycia prawdy i poczynienia prawidłowych w tym zakresie ustaleń.
W tym miejscu godzi się zauważyć, że zasada wynikająca zart. 410 k.p.k.obowiązuje także przy wyciąganiu wniosków przez strony procesowe, które przedstawiając własne stanowisko nie mogą się opierać na fragmentarycznej ocenie dowodów z pominięciem wszystkiego, co może prowadzić do innych wniosków, skarżąc wyrok przechodzić do porządku dziennego nad tym wszystkim co legło u podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i przedstawione zostało w motywach zaskarżonego wyroku (zob.: wyrok SN z 30.07.1979 r., III KR 196/79, OSNPG 1980, Nr 3, poz. 43; wyrok SN z 9.04.1997 r., IV KKN 103/96, Prok. i Pr. 1997, Nr 10, poz. 12).
Obrońca oskarżonegoŁ. K. (1)w istocie rzeczy łączy zarzut obrazy przepisuart. 5 § 2 kpk(zasadain dubio pro reo) z zarzutami przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), co w konsekwencji miało doprowadzić do dokonania błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających istotny wpływ na jego treść. Lektura uzasadnienia apelacji w części odnoszącej się do podniesionego w nich zarzutu „błędu”, wskazuje na to, iż jej autor stara się zakwestionować rzetelność wszystkich dowodów, które stały się podstawą przypisania oskarżonemu zarzutu rozboju kwalifikowanego (art. 280 § 2 k.k.), jak i czynów opisanych w punktach III, IV, IX i X, a przy tym uważa, że w sprawie brak dostatecznych dowodów winy tegoż oskarżonego, a tym samym należy dać wiarę wyjaśnieniom oskarżonego, szczególnie tym złożonym na rozprawie (k. 1253 – 1255).
Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się obrazy przepisuart. 5 § 2 kpk. Wyrażony w nim zakaz rozstrzygnięcia na niekorzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości może mieć zastosowanie dopiero wtedy (co wyraźnie wynika z samej treści tego przepisu), gdy wątpliwości tych nie da się już wyjaśnić ani w świetle zebranych dowodów, ani w świetle logicznego rozumowania wzbogaconego doświadczeniem życiowym (wyrok SN z 18.08.1979 r., II KR 150/79, OSNPG 1979, Nr 12, poz. 175; wyrok SN z 25.06.1991 r., WR 107/91, OSNKW 1992, Nr 1-2, poz. 14; wyrok SN z 14.03.1996 r., V KKN 1/96, Prok. i Pr. 1996, Nr 10, poz. 9).
Zasada tłumaczenia wątpliwości na korzyść oskarżonego nie polega, jak chciałby tego autor apelacji, na obowiązku automatycznego wyborunajkorzystniejszej wersji wynikającej z wyjaśnień i zeznań o niejednakowej treści. Nie jest sprzeczny z zasadąin dubio pro reo,dokonany przez Sąd Okręgowy, wybór wersji mniej korzystnej, znajdującej oparcie w dowodach, skoro w przeciwieństwie do korzystniejszej właśnie one pasują do obrazu zdarzenia jako logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym dopełnienie. Podnoszony w apelacji „stan nie dających się usunąć wątpliwości" nie wynika z niewykorzystania przez Sąd orzekający wszystkich przewidzianych prawem metod dochodzenia do ustaleń zgodnych z rzeczywistością, lecz wynika
z subiektywnych ocen i przekonań obrońcy, formułowanych w celu wsparcia tym stwierdzeniem polemiki z ustaleniami faktycznymi Sądu.
Zasada wyrażona w przepisieart. 5 § 2 k.p.k.nie może stanowić ograniczenia utrzymanej w granicach racjonalności zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Jeżeli nawet z materiału dowodowego wynikają różne wersje wydarzenia, to nie jest to jeszcze równoznaczne z zaistnieniem „nie dających się usunąć wątpliwości" w rozumieniu tego przepisu. W takim wypadku sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń (art. 2 § 2 k.p.k.) właśnie na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero gdyby po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości wątpliwości nie zostały usunięte, należy je wytłumaczyć w sposób korzystny dla oskarżonego (wyrok SN w 21.03.1997 r., V KKN 213/96, Prok. i Pr. 1997, Nr 9, poz. 6).
Lektura uzasadnienia apelacji wskazuje, że w rzeczywistości zarzut obrazy przepisów postępowania ogranicza się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, w wyniku czego dojść miało do dokonania błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku.
Jest rzeczą oczywista, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, to prerogatywa sądu orzekającego, który także dokonuje wyboru wersji zdarzenia. Jednakże decyzja ta musi być poprzedzona niezwykle wnikliwą i skrupulatną oceną wszystkich dowodów, zarówno osobowych, jak i rzeczowych, przeprowadzona w sposób wolny od uproszczeń, z zachowaniem obiektywizmu (wyrok SN z 8 stycznia 2004 r., II KK 246/03, LEX nr 83748), co też Sąd Okręgowy czyni.
Odpowiadając w sposób ogólny na podnoszony w apelacji zarzut błędu zauważyć należy, że jest on tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania.
Błąd w ustaleniach faktycznych wynikać może z niepełności materiału dowodowego (błąd „braku”) lub z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd „dowolności”). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowano wymogi, którym podlegać musi ocena dowodów, aby nie przekształciła się w „dowolną”.
Tak więc przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k.wtedy, gdy :
- zostało poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 k.p.k.) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 k.p.k.),
- stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego (art. 4 k.p.k.),
- jest wyczerpująco i logicznie, z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 §1 pkt 1 k.p.k.). Patrz : wyrok SN z 4.07.1995 r., II KRN 72/95, Prok i Pr 1995, Nr 11 – 12, poz. 6; wyrok SN z 16.12.1974 r., Rw 618/74, OSNKW 1975, Nr 3 – 4, poz. 47; wyrok SN z 22.02.1996 r., II KRN 199/95, Prok i Pr. 1996, Nr 10, poz. 10).
W ocenie Sądu Apelacyjnego tak właśnie postępuje Sąd Okręgowy, dając temu wyraz w dokumencie o charakterze sprawozdawczym, jakim jest uzasadnienie wyroku, a tym samym jego stanowisko zasługuje na ochronę, jako nie zawierające ani błędu ani luk lub dowolności i pozostające w zgodności z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Oskarżony może swoje prawo do obrony realizować m.in. poprzez zaprzeczenie popełnienia zarzucanych mu czynów, złożenie wyjaśnień nie odpowiadających prawdzie. Oskarżony skorzystał w toku sprawy z tego rodzaju możliwości. Nieprzyznanie się przez oskarżonego do winy nie może jednak obezwładniać sądu w jego zasadniczym obowiązku dotarcia do prawdy. W dążeniu do wykrycia i ustalenia prawdy sąd ma obowiązek posługiwania się dowodami, którymi rozporządza oraz poprawnym rozumowaniem, wspieranym w razie potrzeby także i przesłankami natury empirycznej (wyrok SN z 11.06.1981 r., I KR 78/81, OSNPG 1982, Nr 2, poz. 22).
Obrońca oskarżonego kwestionuje ustalenia Sądu orzekającego co do czynu opisanego w punkcie I i wskazuje, iżŁ. K. (1)nie posługiwał się nożem, a jedynie scyzorykiem o „długości środkowego palca”, jak też nie przystawił go do szyi pokrzywdzonegoM. M. (1), ani też w inny sposób nie posłużył się nim do zastraszenia pracownika stacji paliw PKN(...)wJ.. Według obrony nie doszło do żadnej walki pomiędzy oskarżonym aM. M. (1), gdyż ten – cofając się w głąb sklepu – upadł na ziemię, nie stawiając żadnego oporu.
W odpowiedzi stwierdzić należy, że taki przebieg zajścia co prawda pozostaje w zgodzie z wyjaśnieniami oskarżonego, lecz te nie wytrzymuje konfrontacji z zeznaniamiM. M. (1)oraz wyjaśnieniamiS. C. (1). ŚwiadekM. M. (1)w toku całego postępowania w sposób konsekwentny zeznawał, iż napastnik przyłożył mu niespodziewanie nóż do gardła (k. 13/2). Jeśli nawet w pierwszej chwili nie miał pewności co do rodzaju przedmiotu, to w momencie gdy złapał napastnika za rękę i zaczęli się szarpać, pozbył się wątpliwości. Swoje stanowisko świadek stanowczo podtrzymał w toku rozprawy (k. 1256/2). Wątpliwości co do posiadania przez oskarżonego noża nie ma też świadekM. K. (1)(k. 17 i 1257). Już te depozycje są wystarczające do przypisania oskarżonemu zarzutu zart. 280 § 2 k.k.Należy jednak wskazać na szereg wypowiedzi oskarżonegoS. C. (1)odnoszących się do kwestii noża. Oskarżony między innymi wyjaśnia, że gdy wszedł do środka (po obezwładnieniuM. K. (1)), to pracownik stacji leżał na podłodze na plecach, przyciśnięty kolanem przezŁ. K. (1), który „w ręce trzymał nóż”. Nieco dalej zaznacza, żeŁ. K. (1)„trzymał (...) w ręce nóż skierowany do klatki piersiowej” (k. 1217/2 i(...)). W świetle wyjaśnieńS. C. (1)nie ma żadnych wątpliwości, iż był to „nóż myśliwski” (k. 1217/2,(...)i 1220). Został on zabrany z domu przez oskarżonegoŁ. K. (1), ale trafił do plecaka drugiego ze sprawców i dopiero po przedostaniu się w rejon stacji paliwS. C. (1)przekazał go współoskarżonemu (k. 1217/2). Miał więc najlepszą sposobność, by zapoznać się z owym przedmiotem i nie mieć wątpliwości co do jego rodzaju, a mianowicie, że ostrze miało około 10 cm długości oraz ząbki (k. 938/2).
Sąd Okręgowy ustalając przebieg zajścia w dniu 21 maja 2011r. z udziałem obu oskarżonych oraz pokrzywdzonegoM. K. (2)słusznie nie daje wiary wersjiŁ. K. (1), iż jego rola ograniczała się do obecności na miejscu zdarzenia, powodowanej obawą, żeS. C. (1)może ofierze zrobić krzywdę. Prawdą jest, iż w toku śledztwa (k. 939/2) oskarżonyS. C. (1)wyjaśnił, iż to on popchnął pokrzywdzonegoM. K. (2), który się przewrócił i był przytrzymywany za ręce przezŁ. K. (1). Rzecz w tym, iż z tych wyjaśnień w ogóle nie wynika, który z napastników miałby przeszukiwać kieszenie pokrzywdzonego. Odpowiedź na to pytanie zawierają wszystkie pozostałe depozycjeS. C. (1)(k. 458/2,(...),(...),(...)i 1220). W ich świetle nie powinno być wątpliwości, iż rola oskarżonegoŁ. K. (1)sprowadzała się właśnie do przeszukania pokrzywdzonego i zabrania rzeczy stanowiących jego własność. W toku rozprawyS. C. (1)doprecyzował rolę każdego z nich, podając, że to on kopnąłM. K. (2), w wyniku czego ten się przewrócił, a następnie przytrzymywał go, zaś współoskarżony przeszukał kieszenie tegoż i zabrał przedmioty (k. 1219-1219/2). Zauważyć należy, że w ten sposób oskarżony przedstawia siebie w sposób bardziej go obciążający, co jedynie potwierdza wiarygodność jego wyjaśnień. Z natury ogólnych zeznań pokrzywdzonego, o treści: „Podbiegli do mnie, przewrócili mnie na drogę twarzą do asfaltu i przytrzymując mnie za ręce zaczęli przeszukiwać ubranie” (k. 1328), nie można uznać za argument świadczący o niewinnościŁ. K. (1). Przeciwnie, zeznania pokrzywdzonego to dowód na udział w przestępstwie dwóch sprawców. Trudno od zaskoczonej ofiary, będącej obiektem ataku w środku nocy oczekiwać, że wskaże rolę każdego z napastników, tym bardziej że leżał na jezdni twarzą do asfaltu. Nieco odmienne depozycje oskarżonejA. M.na wiarę nie zasługują choćby z tej przyczyny, że oskarżona nie bardzo mogła obserwować przebieg zdarzenia (pora dnia, dynamiczny przebieg) i jej wypowiedź, że to oskarżonyS. C. (1)przeszukiwał kieszenieM. K. (2)może być efektem błędnego rozeznania. Niezależnie od tego daje się zauważyć, że oskarżona – z przyczyn sobie znanych – stara się w lepszym świetle przedstawić osobęŁ. K. (1).
W ocenie obrońcy oskarżonego zebrane w sprawie dowody wskazują, że oskarżonyŁ. K. (1)nie wykonywał czynności sprawczych opisanych w punktach 3,4,5 i 6 zaskarżonego wyroku. Jego rola sprowadzała się do pomocnictwa i polegała na dowiezieniu oskarżonegoS. C. (1)na miejsce przestępstwa; oskarżony w szczególności nie stosował przemocy wobec pokrzywdzonych kobiet, jak też nie było między nim aS. C. (1)porozumienia w tym zakresie.
Sąd orzekający prawidłowo ustala, że obaj oskarżeni wyruszali na miasto z zamiarem najpierw wytypowania odpowiedniej kobiety, a następnie dokonania kradzieży jej mienia. Podział ról pomiędzy nimi był ściśle określony i sprowadzał się do tego, żeŁ. K. (1)podjeżdżał samochodem w pobliże pokrzywdzonej, czekał ażS. C. (1)dokona kradzieży, a następnie szybko oddalali się z miejsca zdarzenia (zob. uzasadnienie, s. 17-18). W toku rozprawy oskarżonyS. C. (1)nie tylko potwierdził fakt istnienia przestępczego porozumienia, ale też wskazał na praktyczną przyczynę takiego podziału ról, a mianowicie brak prawa jazdy (k. 1220).
Autor apelacji w fakcie uderzenia pokrzywdzonejZ. R.przez oskarżonegoS. C. (1)dopatruje się ekscesu ze strony tegoż, co przynajmniej winno skutkować przyjęciem łagodniejszej kwalifikacji prawnej wobec oskarżonegoŁ. K. (1). Całościowa ocena przestępczej działalności obu sprawców prowadzi do odmiennego wniosku: oskarżonyŁ. K. (1)tego rodzaju zachowania współoskarżonego z góry akceptował, jak też w żadnym momencie po ich popełnieniu nie odcinał się od tychże zachowań. Pamiętać przy tym należy, że kradzieży torebek na tzw. „wyrwę” obaj oskarżeni zaczęli się dopuszczać począwszy od 1 czerwca 2011 r. (zarzut VIII) i co bardzo istotne – sprawcą tego pierwszego z serii kilku przestępstw był właśnieŁ. K. (1).
Dodatkowo wskazać wypada, iż czyny te poprzedzone były rozbojem kwalifikowanym w dniu 25 marca 2011 r. (zarzut I), w trakcie którego toŁ. K. (1)posługiwał się niebezpiecznym przedmiotem w postaci noża myśliwskiego o spiczastym ostrzu, długości około 10 cm. Choćby z tej przyczyny obaj oskarżeni mogli zasadnie zakładać, że każdy z nich dla zdobycia pieniędzy i innych przedmiotów gotów jest użyć przemocy fizycznej w stosunku do stawiającej opór pokrzywdzonej kobiety. Wreszcie, w dniu 3 czerwca 2011 r., a więc w przeddzień pierwszego ataku na samotną kobietę, oskarżeni – działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.- usiłują dokonać rozboju naM.iH. C.(zarzut IX). Pośredniego dowodu na współsprawstwoŁ. K. (1)dostarcza też fragment jego wyjaśnień złożonych na rozprawie (k. 1254/2): „Jeśli chodzi o sposób dzielenia się po dokonanych kradzieżach zeS. C. (1), to wydaje mi się, że dzieliliśmy się równo”. Obaj oskarżeni w równym stopniu potrzebowali pieniędzy i dokonywanie wspólnie przestępstw uznali za sposób na ich zdobycie. To nikt inny a właśnieŁ. K. (1)zaproponował dokonanie napadu na stację paliw(...)wJ., jak też opracował plan działania.
Skoro oskarżonyŁ. K. (1)akceptował kolejne napady na kobiety, a jedną z nich byłaW. W. (2), i to on wspólnie zeS. C. (1)podjechał do bankomatu, skąd dodatkowo wybrali 450 złotych, dzieląc się tymi pieniędzmi, to nie sposób uznać, że rola pierwszego z nich ograniczała się do funkcji kierowcy. Wskazać nadto należy, że obaj oskarżeni zdecydowali, iż telefon przekażąA. M.(k. 456).
Wbrew wywodom obrony podzielić należy stanowisko Sądu Okręgowego co do przypisania oskarżonemuŁ. K. (1)współsprawstwa przy kradzieżach czterech kompletnych kół do samochodu markiS.(pkt 7 wyroku) oraz łącznie kilkunastu kołpaków (pkt 8 wyroku). Obrońca oskarżonego uważa, iż tenże był jedynie „obserwatorem” czynności wykonywanych przezS. C. (1), który działał spontanicznie i w sposób nieuzgodniony ze swym partnerem, a nadtoŁ. K. (1)nie uczestniczył w podziale korzyści uzyskanych z tych przestępstw.
Taki obraz istotnie rysuje się w świetle wyjaśnień oskarżonegoŁ. K. (1)(k. 931/2). Odmienną wersję przedstawia w swoich wyjaśnieniach oskarżonyS. C. (1)(k. 938, 1217/2, 1218/2). Wynika z niej, że kradzież kół zaproponowałŁ. K. (1), a pieniędzmi z ich sprzedaży oskarżeni podzielili się równo. Kradzieży kołpaków dokonali także wspólnie, po tym jak bratS. C. (1)powiedział, że jest nabywca na taki towar (k. 938). Nabywca w końcu się nie znalazł, aD. C.zapłacił bratu za kilka z nich kwotę 50 złotych (k. 1217). Zauważyć należy, że oskarżonyS. C. (1)nie ukrywa swojej roli w obu kradzieżach, nie próbuje umniejszać grożącej mu odpowiedzialności, a nawet dodatkowo wskazuje na rolę swego brata, zapewne zdając sobie sprawcę, że w ten sposób może narazić go na odpowiedzialność karną. Przeciwnie postępuje drugi ze współsprawców, który końcowo uważa się za „obserwatora”, gdy tymczasem w toku śledztwa wyjaśnił, że: „Moja rola przy tych kradzieżach polegała na tym, że obserwowałem stojąc na czatach czy ktoś nie nadchodzi” (k. 931/2). Najwidoczniej składając te depozycje oskarżony nie zdawał sobie sprawy, że tak nakreślona rola to nic innego jak współsprawstwo.
Obrońca oskarżonego dostrzega, że co do czynu opisanego w punkcie XIII Sąd Okręgowy dysponował zgodnymi z sobą wyjaśnieniami oskarżonychS. C. (1)iA. M., wskazującymi na współsprawstwoŁ. K. (1). Mimo to wyraża przekonanie, że tenże działał w usprawiedliwionym przekonaniu, iż przewóz rzeczy zM.do miejsca zamieszkaniaA. M.odbywa się legalnie, o czym ta miała go wielokrotnie zapewniać. Bez konieczności wdawania się w szersze rozważania wskazać więc należy na wyjaśnienia oskarżonejA. M., z którch między innymi wynika, że jej wspólnicy w tym przedsięwzięciu dobrze znali cel, a dwa z trzech kursów wykonane zostały w środku nocy. Niezależnie od tego każdy z nich otrzymał odA. M.po 1000 złotych, co trudno uznać za zwykłe wynagrodzenie wynikające z pomocy przy transporcie rzeczy. Szczegółowo opisuje to zdarzenieS. C. (1)i – co warte podkreślenia – nie ma wątpliwości, że chodziło o kradzież przedmiotów (k. 937).
Brak jakichkolwiek logicznych przesłanek , by uznać, że oboje oskarżeni pomawiająŁ. K. (1)o udział w tym przestępstwie, a to licząc na zastosowanie wobec nich dobrodziejstwa zart. 60 § 3 k.k.Oskarżeni nie mogliby skorzystać zart. 60 § 3 k.k.choćby z tej przyczyny, że warunkiem nadzwyczajnego złagodzenia kary jest ujawnienie informacji dotyczących osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa, a więc co najmniej dwóch (por. wyrok SA w Katowicach z 17.02.2000r., II AKa 1/00, Prok. i Pr. 2000, Nr 9, poz. 18). Tę uwagę należy odnieść do zarzutu obrazy prawa materialnego, sformułowanego wpunkcie III.1) apelacji. Niezależnie od niespełnienia innych przesłanek zart. 60 § 3 k.k., wskazanie na osobęD. C.to zbyt mało, by można w ogóle rozważać tę konstrukcje prawa karnego materialnego.
Skoro na dzień wyrokowania brak było informacji o tym, iż szkoda wyrządzona(...) SAnie została wyrównana przez ubezpieczyciela, to Sąd Okręgowy był władny zastosować wobec oskarżonychS. C. (1)iŁ. K. (1)przepisart. 415 § 4 k.p.k.
Pomówienia współoskarżonych, a w szczególności ze stronyS. C. (1)słusznie zostały uznane przez Sąd orzekający za wiarygodne. Oskarżony jest bliskim krewnymŁ. K. (1)i nawet tenże nie dostarczył przekonujących dowodów na uznanie, że został pomówiony w tendencyjny sposób. Wyjaśnienia pomawiającego są logiczne i nie wykazują chwiejności, brzmią absolutnie wiarygodnie.S. C. (1)nie był zainteresowany pomawianiem współoskarżonego, bowiem miał świadomość, że w niczym nie umniejszy to jego odpowiedzialności, tym bardziej, że rola tego oskarżonego była nie mniej istotna, a w kilku przypadkach (np. kradzieże torebek) wręcz dominująca  (por. wyrok SN z 6.02.1970 r., IV Kr 269/69, OSNKW 1970, Nr 4 – 5, poz. 46). Pomówienia oskarżonego co do większości czynów znalazły potwierdzenie w innych dowodach bezpośrednich (np. zeznania pokrzywdzonych) oraz pośrednich. OskarżonyS. C. (1)na żadnym etapie sprawy nie odwołał przyznania się do winy i pomówieniaŁ. K. (1), gdy ten drugi próbował zmieniać swoje wyjaśnienia w sposób możliwie korzystny z punktu widzenia odpowiedzialności karnej (zob. wyrok SN z 22.05.1984 r., IV KR 122/84, OSNPG 1984, Nr 11, poz. 101). Wreszcie, to Sąd orzekający zetknął się bezpośrednio z oboma oskarżonymi i mając na uwadze ich postawę w toku rozprawy miał prawo dokonać dodatkowej oceny wartości dowodowej ich wyjaśnień.

II

Co do apelacji obrońców oskarżonychS. C. (1)iA. M.

Odpowiadając w sposób ogólny na zarzuty zawarte w uzasadnieniu środków odwoławczych stwierdzić należy, że obie apelacje obrońców nie są zasadne i to w stopniu wręcz oczywistym.
O „rażącej niewspółmierności kary” w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.nie można mówić w sytuacji, gdy sąd, wymierzając karę uwzględnił wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru, czyli wówczas, gdy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową (art. 53 § 1 k.k.) zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar kary (zob. wyrok SN z 8.07.1982 r., Rw 542/82, OSNKW 1982, Nr 12, poz. 90).
Na gruncieart. 438 pkt 4 k.p.k.nie chodzi o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu nie dającym się wręcz zaakceptować (patrz wyrok SN z 2.02. 1995 r., II KRN 189/94, OSNP i Pr 1995, Nr 5, poz. 18; wyrok SA w Krakowie z 10.04.1996 r., II AKa 85/96, KZS 1996, Nr 4, poz. 42).
Z treściart. 424 § 2 k.p.k.wynika obowiązek przytoczenia w uzasadnieniu wyroku między innymi „okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary …”, a więc wszystkich tych okoliczności, które były rozważane podczas narady nad wyrokiem i zostały uznane za mające wpływ na wymiar kary (uchwała 7 SN z 21.03.1975 r., VI KZP 39/74, OSNKW 1975, Nr 6, poz. 70).
Tak właśnie postępuje Sad orzekający, czego dowodem dokument o charakterze sprawozdawczym, czyli uzasadnienie zaskarżonego wyroku (s. 30 – 32). Wprawdzie proces artykułowania sędziowskiego wymiaru kary jest czynnością ocenną, działaniem pochodzącym z subiektywnego systemu wartości, ale powinien się (jak w niniejszej sprawie) obiektywizować przez przytoczenie przesłanek i argumentów, co z jednej strony umożliwia stronom skorzystanie z odnośnych gwarancji procesowych, a z drugiej daje Sądowi odwoławczemu możliwość rzeczywistej kontroli zaskarżonego wyroku.
Uzasadnienie wyroku zawiera w szczególności wskazanie okoliczności wpływających na wymiar kary, jak motywacja i sposób zachowania się sprawców, rodzaj i wymiar ujawnionych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawców, czy wreszcie sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu (art. 53 § 2 k.k.).
Najważniejsza dyrektywą wymiaru kary jest, aby jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, a orzeczone wobec oskarżonych kary pozbawienia wolności, choć niewątpliwe przykładne, stanowią słuszną odprawę za czyny, których byli sprawcami. Obrońcy oskarżonych nie wskazują żadnych szczególnych okoliczności, które miałyby skutkować obniżeniem wymiaru kar.
W przypadku oskarżonegoS. C. (1)Sąd Okręgowy wskazuje na okoliczności łagodzące (pozytywna opinia środowiskowa, przyznanie się do winy), ale również słusznie podkreśla wysoki stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów, w tym zbrodni zart. 280 § 2 k.k.z użyciem noża. Słusznie też zwraca uwagę na brutalność działania oskarżonego (w tym wobec starszych kobiet, które celowo wybierano na ofiary), jak też łatwość z jaką oskarżony wkroczył na drogę przestępstwa, czyniąc sobie z faktu popełniania kolejnych czynów wręcz sposób na zarobkowanie. Nie należy też zapominać o uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwa zart. 297 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat próby (k. 943).
Wymierzone wobec oskarżonego kary jednostkowe pozbawienia wolności oscylowały wokół dolnych granic ustawowego zagrożenia lub wręcz były wymierzane w takim rozmiarze i to za przestępstwa zart. 280 § 2 k.k.oraz zart. 280 § 1 k.k.Kara łączna 4 lat pozbawienia wolności skonstruowana została przy zastosowaniu zasady asperacji, zbliżonej do absorpcji, i choćby z tej przyczyny nie może zostać uznana za rażąco niewspółmiernie surową.
W pełni należy podzielić stanowisko Sądu orzekającego co do oskarżonejA. M.(s. 31 – 32). Także ona była uprzednio karana, a w niniejszej sprawie – co słusznie podkreślono – w kilku przypadkach odgrywała wiodącą rolę, wręcz inspirując pozostałe osoby do popełnienia przestępstw oraz zdobywając choćby klucze do pomieszczeń. Doszło nawet do tego, że oskarżeniS. C. (1)iŁ. K. (1)próbowali jej unikać. Oskarżona okazała się tak zdeprawowana, że potrafiła naśmiewać się z obu współsprawców, iż nie potrafili uciszyć dwóch starszych kobiet podczas usiłowania rozboju w dniu 3 czerwca 2011 r., który zresztą był jej pomysłem. Zapewne błędy wychowawcze w młodości ze strony wychowującej ją babci (rodzice za granicą) oraz złe towarzystwo mogły mieć wpływ na jej postawę, ale nie należy zapominać, że w czasie zarzucanych jej czynów miała 20 lat i w związku z tym powinna rozumieć naganność swego zachowania. Oskarżona w zasadzie szczerze przyznała się do winy, co spotkało się z nagrodą w postaci orzeczenia tak kar jednostkowych, jak i w szczególności kary łącznej pozbawienia wolności w dolnych ustawowych granicach. Oczekiwanie ze strony obrony na zastosowanie nadto dobrodziejstwa zart. 60 § 1 i 2 k.k.byłoby jednak przekroczeniem granicy kary sprawiedliwej, a także oznaczałoby brak wewnętrznej spójności orzeczenia, mając na uwadze kary wymierzone oskarżonymS. C. (1)iŁ. K. (1).
Gdy chodzi o tego ostatniego oskarżonego, to nie może on liczyć na obniżenie tak kar jednostkowych, jak i kary łącznej pozbawienia wolności, a to choćby z uwagi na jego rzeczywistą rolę przy opracowaniu i przeprowadzeniu napadu na stację paliw PKN(...)wJ.(art. 280 § 2 k.k.), co do którego to czynu brak podstaw do stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, a to z kolei czyni nierealnym dalsze rozważanie jego obrońcy na temat warunkowego zawieszenia wykonania kary. Można dywagować na temat tego, czy istotnie kary łączne wobec obu oskarżonych powinny być jednakowe, choćby z uwagi na niekaralnośćŁ. K. (1)i jego rzeczywistą rolę przy kilku przestępstwach, ale obniżenie tej kary byłoby możliwe po wykazaniu, że jest ona rażąco surowa. A takiego uprawnionego wniosku nie da się wyprowadzić.
OskarżeniS. C. (1)iA. M.to sprawcy młodociani (art. 115 § 10 k.k.), ale wykazujący znaczny stopień demoralizacji, karani za przestępstwa podobne. W ich przypadku wzgląd na wychowawczą rolę kary nie może oznaczać bynajmniej łagodnego traktowania, a przeciwnie – przemawia za orzeczeniem bezwzględnych kar pozbawienia wolności, odpowiednio miarkowanych (por. wyrok 7 SN z 22.01.1974 r., V KRN 19/74, OSNKW 1974, Nr 6, poz. 106).
Końcowo zauważyć należy, że miarą surowości kary nie jest ilościowe orzeczenie czasu pozbawienia wolności, ale stopień wykorzystania sankcji karnej za dane przestępstwo. Orzekając kary w dolnych granicach ustawowego górnego zagrożenia, przy uwzględnieniu wskazanych w uzasadnieniu okoliczności obciążających oraz mając na względzie cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanych, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, w tym poprzez odróżnienie czynów błahych od poważnych, orzeczone kary uznać należy za sprawiedliwe (por. wyrok SN z 17.11.1971 r., Rw 1167/71, OSNGP 1972, Nr 7, poz. 105; wyrok SA w Krakowie z 20.06.2000 r., II AKa 99/00, KZS 2000, Nr 7-8, poz. 39).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Orzeczenie wydano na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.orazart. 456 k.p.k., zaś o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze rozstrzygnięto na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.iart. 635 k.p.k.w zw. zart. 633 k.p.k.orazart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze(Dz. U. 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w zw. z§ 14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).