Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1260/13
Data wyroku: 2013-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Beata Wolfke-Kobzar, Anna Guzińska, Ewa Głowacka
Słowa kluczowe: Uchylenie Uchwały Spółki
Podstawa prawna: art. 422 k.s.h.

Sygn. akt I ACa 1260/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 listopada 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Beata Wolfke - Kobzar (spr.)

Sędziowie:

SSA Ewa Głowacka
SSA Anna Guzińska

Protokolant:

Małgorzata Kurek

po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaW. B.
przeciwko(...) S.A.weW.
o uchylenie uchwały zgromadzenia akcjonariuszy
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt X GC 215/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej 270 złotych kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
PowódW. B.domagał się uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały(...)Nadzwyczajnego Zgromadzenia Akcjonariuszy(...) S.A.weW.z 30.11.2011 r. w sprawie przymusowego wykupu akcjonariuszy mniejszościowych. Powód wskazał, że nie został powiadomiony pisemnieo Zgromadzeniu i dlatego w nim nie uczestniczył. O uchwale dowiedział się dopiero13 kwietnia 2012 r., zaś wiedzę o przyczynach jej podjęcia powziął z pisma17 kwietnia 2012 r., wystosowanego przez pozwaną Spółkę w odpowiedzi na jego zapytanie. Powód – jako właściciel 14.640 akcji – uważa uchwałę za sprzecznąz dobrymi obyczajami i dla niego krzywdzącą, a nadto za naruszającą zasadę równego traktowania akcjonariuszy, ponieważ wykup realizowano tylko wobec niektórych z nich, za cenę znacznie poniżej wartości rynkowej akcji.
Pozwana Spółka wniosła o oddalenie powództwa zarzucając brak po stronie powoda legitymacji do zaskarżenia uchwały. Zdaniem pozwanej, nie zostały też spełnione przesłanki skutecznego zaskarżenia uchwały, podjętej dla uporządkowania struktury akcjonariatu i podniesienia sprawności funkcjonowania organów Spółki. Pozwana również podniosła, że twierdzenie o wykupie akcji po cenie znacznie niższej od rynkowej jest gołosłowne i niesprawiedliwe.
Sąd Okręgowy ustalił:
W Monitorze Sądowym i Gospodarczym z 3 listopada 2011 r. Spółka ogłosiła zwołanie na 30.11.2011 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, którego porządek obrad obejmował podjęcie uchwały o przymusowym wykupie akcji na zasadzieart. 418 § 1 i nast. kshoraz uchwały o wyborze biegłego dla ustalenia ceny wykupu. W ogłoszeniu poinformowano m. in., że na żądanie będą udostępnione materiały związane z porządkiem obrad. Zgromadzenie odbyło się w terminiei miejscu podanym we ogłoszeniu. Podjęto na nim uchwałę(...)o przymusowym wykupie oznaczonych akcjiserii (...), należących do akcjonariuszy mniejszościowych, reprezentujących 2,16% kapitału zakładowego. Wykupu miał dokonać większościowy akcjonariusz– (...)z siedzibą wM.. Uchwałabyła podyktowana dążeniem do pozostawienia w Spółce aktywnych pracownikówi plantatorów, związanych ze Spółką rocznymi umowami kontraktacyjnymi.
W podjętej na tym samym Zgromadzeniu uchwale(...)wybrano biegłego rewidenta ((...) Sp. z o.o.) dla ustalenia ceny akcji.
Ogłoszenie o treści uchwały(...)opublikowano 30 grudnia 2011 r.
(...)wyceniła jedną akcję na 2,34 zł, posługując się metodą dochodową, bazującą na prognozie przyszłych dywidend.
Umowa pozwanej Spółki przewiduje publikację ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym jako sposób zwołania Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy.
Przy takich ustaleniach Sąd Okręgowy podzielił zarzut braku legitymacji czynnej powoda wskazując, że nie uczestniczył w prawidłowo zwołanym Zgromadzeniu, zaś skarżona uchwała była objęta porządkiem obrad.
Sąd Okręgowy nie dopatrzył się także merytorycznych przesłanek uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały.
Wyrokiem z 22.05.2013 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz Spółki 377 zł kosztów procesu.
Powód zaskarżył wyrok, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie żądań pozwu bądź o uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
W apelacji powód zarzucił:
- naruszenieart. 422 § 2 pkt 3 i 4 kshprzez błędną interpretację i wadliwe przyjęcie, że powód nie jest legitymowany do zaskarżenia uchwały,
2. naruszenieart. 20 kshprzez nieuwzględnienie zasady równego traktowania akcjonariuszy,
3. naruszenieart. 277 kpcw zw. zart. 278 kpcprzez oddalenie wnioskuo przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dla ponownej wyceny wartości umorzonych akcji.
Pozwana domagała się odrzucenia apelacji wskazując, że wskutek niedoręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu wniosku o sporządzeniei doręczenie uzasadnienia wyroku wniosek ten podlegał zwrotowi, a w konsekwencji powód wniósł apelację z opóźnieniem.
W późniejszej odpowiedzi na apelację pozwana ponowiła wniosek o jej odrzucenie. Alternatywnie wniosła o oddalenie apelacji i w obu przypadkach zażądała kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył:

Wniosek o odrzucenie apelacji nie zasługiwał na uwzględnienie.Sąd Apelacyjny podziela dominujący w orzecznictwie i piśmiennictwie poglądo niestosowaniu nieobowiązującego już w dacie wnoszenia pozwuart. 4799kpci analogicznie brzmiącegoart. 132 § 1 kpcdo wniosku o uzasadnienie wyroku. Zasadny jest natomiast wniosek pozwanej o oddalenie apelacji.
Pierwszorzędną kwestią w sprawie o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia akcjonariuszy jest legitymacja do zgłoszenia obu żądań.
Trafnie przyjął Sąd Okręgowy, że powód nie jest legitymowany do zaskarżenia uchwały(...), podjętej 30 listopada 2011 r. przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Akcjonariuszy pozwanej Spółki.
Przepisart. 422 kshuprawnia do zaskarżenia uchwał zgromadzenia, poza zarządem i radą nadzorczą oraz członkami tych organów, jedynie akcjonariuszy.
Jest oczywistym, że właściciel akcji, których dotyczy przymusowy wykup, jest uprawniony do zaskarżenia uchwały – jeśli spełnia dalsze warunki zart. 422 ksh– tak długo, jak pozostaje akcjonariuszem. Może natomiast rodzić wątpliwości, czy zachował tą legitymację powód, skoro – jak wynika z ustaleń Sądu Okręgowego – przed wniesieniem pozwu utracił status akcjonariusza, ponieważ wykup akcji został już sfinalizowany. Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że co do zasady należy powodowi tę legitymację przyznać, tyle że musiałyby zostać zachowane dalsze przesłanki formalne dopuszczalności zaskarżenia uchwały przez akcjonariusza.
Takie stanowisko zdawał się zająć także Sąd Okręgowy, skoro poprzestałna ocenie tych przesłanek. Jeśli jest bezsporne, że powód nie uczestniczyłw zgromadzeniu i nie odmówiono powodowi w nim udziału, zaś skarżona uchwała była objęta porządkiem obrad, do zbadania pozostała jedynie prawidłowośćzwołania zgromadzenia. Stosownie doart. 5 § 3 kshwymagane prawem ogłoszenia pochodzące od spółki publikuje się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, chyba że inaczej stanowi ustawa, bądź umowa lub statut nakładają obowiązek ogłoszenia również w inny sposób.
Z kolei wart. 402 § 3powiedziano, że gdy wszystkie akcje spółki są imienne, walne zgromadzenie może być zwołane za pomocą listów poleconych lub przesyłki kurierskiej. Oba przepisy są jednoznaczne i ich zestawienie nasuwa oczywisty wniosek, że w spółkach, o których mowa wart. 402 § 3 ksh, ustawa dopuszcza zaniechanie ogłoszenia w MSiG na rzecz zawiadomienia doręczonego bezpośrednio akcjonariuszowi w określony tam sposób.
Tym samym ustawodawca pozostawił władzom spółki wybór między ogłoszeniem w MSiG a przesyłkami kierowanymi bezpośrednio do akcjonariuszy,a nie – jak utrzymuje powód – zobligował je do zawiadomienia o Zgromadzeniuw sposób określony wart. 402 § 3 ksh.
Gdy zatem w statucie Spółki nie znalazł się zapis obligujący do zawiadomienia o zgromadzeniu w dwojaki sposób, a przeciwnie, w § 16 pkt 7 powtórzono normę generalną zart. 5 ust. 3 ksh, jest oczywistym, że zgromadzenie zwołano prawidłowo.
W konsekwencji powód nie jest legitymowany do zaskarżenia uchwały, co wyklucza jej badanie pod kątem zgodności z ustawą, statutem i dobrymi obyczajami. Dlatego rozważania Sądu Okręgowego dotyczące merytorycznych przesłanek stwierdzenia nieważności czy uchylenia uchwały(...), jak też rozpoznanie odnoszących się do nich zarzutów apelacyjnych Sąd Apelacyjny uznał za zbyteczne. Warto tylko zauważyć, że skarżoną uchwałą(...)zdecydowano wyłącznieo przymusowym wykupie akcji, tymczasem podnoszone przez powoda argumentyi zarzuty oraz wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dotyczą wyceny akcji, która pozostaje poza przedmiotem uchwały(...), nastąpiła w fazie realizacjiuchwały i z zasady nie może rzutować na jej ocenę na gruncieart. 422 § 1czyart. 425 § 1 ksh.
Z tych przyczyn na podstawieart. 385 kpciart. 98 kpcorzeczono jakw wyroku.

MR-K