Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1615/12
Data wyroku: 2013-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Szczepaniak-Cicha, Maria Padarewska-Hajn, Mirosław Godlewski
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 9 ust. 2 i art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt: III AUa 1615/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Maria Padarewska - Hajn
Sędziowie: SSA Mirosław Godlewski (spr.)
SSA Anna Szczepaniak-Cicha
Protokolant: sekr. sądowy Patrycja Stasiak

po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Łodzi
sprawyB. S. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wŁ.
o ustalenie podlegania ubezpieczeniom,
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt: VIII U 1938/12;

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 1615/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 2w zw. zart. 38, w zw. zart. 6 ust 1 pkt 5, art. 8 ust 6 pkt 1, art. 9 ust 2, art. 12 ust 1, art. 13 pkt 4, art. 18 ust 8, art. 20 ust 1 i 2, art. 22 ust 1 i 2 , art. 31, art. 32, art. 36 ust 1, ust 3, ust 4, ust 11 i 14, art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,art. 104 ust 1, art. 107 ust 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracystwierdził, żeB. S. (1)z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 listopada 2005 r. do 29 lutego 2008 r. Organ rentowy ustalił, że miesięczne podstawy wymiaru składek wynoszą: na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, tj. emerytalne, rentowe i wypadkowe za miesiące: listopad 2005 r. - 1.391,12 zł, od grudnia 2005 r. do lutego 2006 r. - 1.408,34 zł, od marca 2006 r. do maja 2006 r. 1.517,17 zł, od czerwca 2006 r. do sierpnia 2006 r. - 1.518,11 zł, od września 2006 r. do listopada 2006 r. - 1.456,36 zł, od grudnia 2006 r. do lutego 2007 r. - 1.478,80 zł, od marca 2007 r. do maja 2007r. - 1.597,51 zł, od czerwca 2007 r. do sierpnia 2007 r. - 1.625,48 zł, od września 2007 r. do listopada 2007 r. - 1.586,60 zł, od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r. - 1.622,05 zł; na Fundusz Pracy za miesiące: listopad 2005 r. - 1.391,12 zł, od grudnia 2005 r. do lutego 2006 r. - 1.408,34 zł, od marca 2006 r. do maja 2006 r. - 1.517,17 zł, od czerwca 2006r. do sierpnia 2006 r. - 1.518,11 zł, od września 2006 r. do listopada 2006 r. - 1.456,36 zł, od grudnia 2006 r. do lutego 2007 r. - 1.478,80 zł, od marca 2007 r. do maja 2007r. - 1.597,51 zł, od czerwca 2007 r. do sierpnia 2007 r. - 1.625,48 zł, od września 2007 r. do listopada 2007 r. - 1.586,60 zł, od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r. - 1.622,05 zł.
W dniu 10 maja 2012 odwołanie od powyższej decyzji ZUS złożyłaB. S. (1). Odwołująca uznała decyzję za krzywdzącą niezgodną z obowiązującymi przepisami i twierdziła, że nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom z pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 listopada 2005 r. do 29 lutego 2008 r.B. S. (1)wskazała, że podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu w wyniku zawartej umowy o pracę nakładczą ponieważ dokonała takiego wyboru ubezpieczenia i dodatkowo opłacała składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu działalności gospodarczej.
Wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2012 roku Sad Okręgowy w Łodzi , VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.

Wydając powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Decyzjami z dnia 23 lipca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.Inspektorat wZ.wyłączyłB. S. (1)z ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pracy jako nakładca wfirmie (...)R. M.w okresie od 1 listopada 2005 r. do 31 stycznia 2007 r. oraz wfirmie (...)H. P.w okresie od 1 lutego 2007 r. do 29 lutego 2008 r.. Analiza konta w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wskazała, że w okresie od 1 listopada 2005 r. do 29 lutego 2008 r. ubezpieczona prowadziła działalność pozarolniczą. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawczym podlegała tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy nakładczej.
Pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. ZUS Inspektorat wK.wszczął postępowanie, którym poinformował ubezpieczoną o konieczności złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych za wskazany okres.
Wnioskodawczyni do daty wydania zaskarżonej decyzji nie wywiązała się z obowiązku złożenia prawidłowych dokumentów ubezpieczeniowych i rozliczeniowych.

W tak ustalony stanie faktycznym Sad Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione.
Wskazując na treść art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 9 ust 2, art. 12 ust 1, art. 13 pkt 4 ustawy orazart. 18 ust 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychw brzmieniu obowiązującym do 26 grudnia 2008 r., a takżeart. 20 ust 1 i art. 47 ust 1 pkt 1o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. orazart. 104 i art. 107 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracyzważył, że z uwagi ma prawomocne decyzje z dnia 23 lipca 2009 r. o wyłączeniu wnioskodawczyni z ubezpieczeń społecznych u powyższych płatników przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej, oraz brakiem innego tytułu rodzącego obowiązekubezpieczeń społecznych, wnioskodawczyni powinna w okresie, od 1listopada 2005 r.do 29lutego2008 r. podlegać ubezpieczeniom społecznym ztytułu prowadzenia tej działalności.

Powyższe orzeczenie zaskarżyła apelacjąB. S. (2)reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucając obrazęart. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychoraz nieprzestrzeganie prawa, gdyż wnioskodawczyni miała prawo zawrzeć umowę o pracę nakładczą i wybrać tytuł ubezpieczenia z wykonywanej pracy nakładczej.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku, uwzględnienie odwołania i uchylenie decyzji z dnia 18 kwietnia 2012 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wŁ.poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresach od 01.11.2005 r. - 29.02.2008 r. Ubezpieczona wniosła także o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu.
W ocenie apelantki sporna decyzja jest niesłuszna i niezgodna z prawem bowiem w sytuacji równoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wykonania pracy na podstawie umowy o pracę nakładczą mamy do czynienia z tzw. zbiegiem tytułów do ubezpieczenia. Natomiast wnioskodawczyni wybrała – jako tytuł ubezpieczenia umowę o pracę nakładczą zamiast umowy z działalności gospodarczej i w jej ocenie miała do tego takie prawo, a Sąd i organ rentowy nie może jej zmuszać do sposobu ubezpieczenia i wydawać wyroków dla niej krzywdzących.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja podlega oddaleniu jako bezzasadna, bowiem Sąd Okręgowy wydał prawidłowe orzeczenie znajdujące uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy jak i trafnie zastosowanych przepisach prawa materialnego.
W niniejszej sprawie ubezpieczona kwestionuje prawidłowość wydanej decyzji z dnia 18 kwietnia 2012 r. powołując się na prawo wyboru systemu ubezpieczenia przy zbiegu tytułów do ubezpieczenia i wskazując że to wybrana przez nią umowa o pracę nakładczą, a nie prowadzenia działalność gospodarcza powinna stanowić tytuł ubezpieczenia społecznego.
Stwierdzenia jednakże zauważenia wymaga, że wnioskodawczyni nie może skorzystać z powyższego prawa wyboru bowiem prawomocnymi decyzjami z dnia 23 lipca 2009 rokuB. S. (3)została wyłączona z ubezpieczenia społecznego jako osoba wykonująca pracę na podstawie umów o pracę nakładczą na rzecz płatnika składek(...)R. M.z siedzibą wZ.od 1 listopada 2005 r. do 31 stycznia 2007 r. oraz wfirmie (...)H. P.w okresie od 1 lutego 2007 r. do 29 lutego 2008 r. Powyższe decyzje były przedmiotem analizy Sądów obu instancji, w których zarówno Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 3 marca 2010 roku jak i Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r. potwierdził pozorność zawieranych przez wnioskodawczynię umów o prace nakładczą i w konsekwencji organy orzekające uznały, nie mogły one stanowić podstawy do objęcia ubezpieczonej ubezpieczeniami społecznymi z tego tytułu.
Prawomocny wyrok Sądu przesądził w sposób definitywny o możliwość objęcia wnioskodawczyni w sporym okresie ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zawieranych przez nią umów o prace nakładczą. Konsekwencje procesowe tego wyroku korzystającego z powagi rzeczy osądzonej wyznacza treść przepisówart. 365 i art. 366 k.p.c.Odwołanie do Sądu od decyzji organu rentowego wszczynające postępowanie sądowe pełni rolę pozwu, stąd też w sytuacji w której kwestia podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umów o pracę nakładczą została już prawomocnie osądzona Sad rozpoznając niniejszą sprawę jest związany tym stanowiskiem i musi uwzględnić ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku w swoich rozważaniach.
W związku z tym nie kwestionując co do zasady prawa wyboru ubezpieczonej do wskazania tytułu ubezpieczenia społecznego na podstawieart. 9 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, podnieść należy, iż ubezpieczona w spornym okresie mogła podlegać ubezpieczeniom społecznym tylko na podstawie jednego tytułu tj. na podstawie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
Ponadto zauważenia wymaga, że ubezpieczona poza powyższą kwestią nie kwestionowała ani faktu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 1 listopada 2005 roku do 29 lutego 2008 roku, ani wysokości ustalonych przez organ rentowy podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Ponieważ organ rentowy dokonał prawidłowego wyliczenia miesięcznych podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tj emerytalne, rentowe wypadkowe i Fundusz Pracy na podstawie wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sadu pierwszej instancji co do objęcia wnioskodawczyni obowiązkiem ubezpieczeń społecznych w spornym okresie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Na marginesie podnieść należy, że podnoszone w apelacji kwestie dotyczące abolicji należności z ZUS nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W sporze była bowiem decyzja obejmująca ubezpieczoną obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytuły prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast wszelkie prawa wynikając z wejścia w życie w dniu 15 stycznia 2013 r. ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551) będą dopiero przedmiotem ewentualnej oceny organu rentowego w postępowaniu wywołanym złożeniem odpowiedniego wniosku w przewidzianym do tego terminie.

W związku z tym Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok oparty na prawidłowych ustaleniach, nie narusza przepisów prawa materialnego i apelacja wnioskodawczyni, jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.