Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 344/13
Data wyroku: 2013-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Regulska, Ewa Kilczewska, Grzegorz Szepelak

Sygn. akt. IV Ka 344/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 czerwca 2013 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Agata Regulska (spr.)
Sędziowie  SSO  Grzegorz Szepelak
SSO Ewa Kilczewska
Protokolant Justyna Gdula
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Marka Janczyńskiego
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r.
sprawyA. S. (1)
oskarżonego o przestępstwo zart. 242 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dlaW. –. Ś.
z dnia 21 grudnia 2012r.    sygn. akt V K 1270/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności obniża do 3 (trzech) miesięcy;

b
na podstawieart. 69 § 1 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesza oskarżonemu wykonanie kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia) na rzecz adwokataL. R.kwotę 619,92 złotych (sześciuset dziewiętnastu i92/100, w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt IV Ka 344/13

UZASADNIENIE

A. S. (1)został oskarżony oto, że: W dniu 9 maja 2011 r. korzystając z udzielonej przez Sąd Okręgowyw. W.postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt(...)przepustki losowej w odbywaniu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat 120 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dlaW. Ś. W.(...)Karny z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt V K 1849/10 bez usprawiedliwionej przyczyny nie powrócił do Aresztu Śledczego weW.w ciągu 3 dni od terminu zakończenia udzielonej przepustki

    tj. o przestępstwo zart. 242 § 2 k.k.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2012 r. (w sprawie o sygn. akt V K 1270/12) Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu w V Wydziale Karnym:

I
oskarżonegoA. S. (1)uznał za winnego tego, że w dniu 9 maja 2011 r. weW.korzystając z udzielonej przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt V Pen 635/11 przepustki losowej w odbywaniu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia Wydział V Karny z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt V K 1849/10 bez usprawiedliwionej przyczyny nie powrócił do Aresztu Śledczego weW.w ciągu 3 dni od terminu zakończenia udzielonej przepustki co stanowi przestępstwo zart. 242 § 2 k.k.i za ten czyn na podstawieart. 242 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturzeoraz§ 19 oraz § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 i § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduzasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. R.kwotę 988,92 zł z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu , w tym kwotę 184,92 zł podatku od towarów i usług.

III
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w tym od opłat zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.

Przedmiotowy wyrok w całości zaskarżył obrońca oskarżonego, zarzucając mu:
1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a toart. 6, 170 § 1 pkt 2), 3), 5)k.p.k., polegającą na naruszeniu prawaoskarżonego do obrony poprzez oddalenie wniosków dowodowychoskarżonego o przesłuchanie lekarzyR. M.i(...)M., jak również świadkaA. G.uznając, żedowody te są nieprzydatne do stwierdzenia okoliczności związanych zpowodami niestawiennictwa oskarżonego w areszcie śledczym w dniu 6 maja
2011 r. - podczas gdy oskarżony za pośrednictwem również ww. dowodówzamierzał realizować prawo do obrony wykazując, że przyczyną niepowrotudo aresztu śledczego była usprawiedliwiona, a co stanowi usprawiedliwionąprzyczynę a co nie jest zależne od konkretnych okoliczności, zuwzględnieniem właściwości osobistych sprawcy, jego zachowania wzakładzie karnym oraz sytuacji w jakiej znalazł się poza zakładem, a nadtoniedopuszczalna ocena dowodów w sposób aprioryczny
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miałwpływ na treść tego orzeczenia poprzez przyjęcie, że przyczyna niepowrotuprzez oskarżonego do aresztu śledczego była nieusprawiedliwiona - podczasgdy przyczyna ta była usprawiedliwiona albowiem z treści zebranego wsprawie materiału dowodowego, w tym ze zgodnych wyjaśnień oskarżonego izeznańA. S. (2), jak również ustaleń Sądumeritiwynika,że:

-

jedyną motywacją oskarżonego niepowrotu do zakładu karnego była chęć pomocy finansowej swojej rodzinie;

oskarżony ma na utrzymaniu 4 dzieci w tymP. S.iO. S.na które obowiązany jest łożyć alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie płatne do 10 każdego miesiąca począwszy od 1 czerwca 2011 r. do rąk ich matkiA. S. (2)na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 20 stycznia

2012 r. sygn. akt III RC 455/11;
- jedna z córek oskarżonego wymaga w niedalekiej przyszłości kosztownego zabiegu operacyjnego;
- żona oskarżonegoA. S. (2), która sprawuje pieczę nad wspólnymi małoletnimi córkami od dnia 23 września 2010 r. jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy weW.jako bezrobotna bez prawa do zasiłku;
- żona oskarżonegoA. S. (2)cierpi na epilepsję;
- oskarżony przez cały czas pozostawania poza zakładem karnym ciężko pracował na budowie;
- oskarżony przekazał żonie w styczniu 2012 r. kwotę 4.000 zł;
- oskarżony w czasie pozostawania poza zakładem karnym wzorowo przestrzegał porządku prawnego i zamierzał powrócić do zakładu karnego po operacji córki;
3) rażącą niewspółmierność orzeczonej oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 10 miesięcy podczas gdy uwzględniając wszystkie okoliczności przedstawione powyżej, w szczególności motywacje sprawcy i potwierdzające ją zachowanie oskarżonego w czasie pozostawania poza zakładem karnym, nie sposób przyjąć, że zachowanie oskarżonego nacechowane było dużym ładunkiem społecznej szkodliwości.

Tak formułując zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, a ewentualnie w razie uwzględnienia zarzutu rażącej niewspółmierności kary wniósł o wymierzenie oskarżonemu kary grzywny. Ponadto obrońca wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na Jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej tj. kwoty 774,90 zł w tym 144,90 zł podatku od towarów i usług.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części.
Dokładna analiza akt niniejszej sprawy pozwoliła bowiem Sądowi Okręgowemu na uznanie zarzutu, dotyczącego rażącej niewspółmierności orzeczonej kary za zasadny.
Kontrolując poprawność postępowania przed Sądem I instancji, Sąd Okręgowy stwierdził bowiem, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie zarzucanych oskarżonemu czynów w pełni poprawnie, rzeczowo wykorzystując w toku rozprawy głównej możliwości dowodowej weryfikacji stawianych zarzutów w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii sprawstwa, winy i prawnej odpowiedzialności oskarżonego.
Sąd Orzekający tak zebrany materiał dowodowy poddał logicznej analizie, ustalając realizację przez oskarżonego ustawowych znamion czynu zabronionego stypizowanego wart. 242 § 2 k.k., jego sprawstwo oraz winę.
Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna wykazała, iż Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że oskarżony nie powrócił do zakładu karnego w terminie 3 dni od daty zakończenia udzielonej przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt V Pen 635/11 przepustki losowej w odbywaniu kary pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego dlaW. Ś. W. V. K.z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt VK 1849/10.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego Sąd Rejonowy słusznie wskazał, iż oskarżony przyznał się do zarzucanego czynu, co koresponduje z zeznaniami żony oskarżonego, choć de facto przyznał że jego brak powrotu do zakładu karnego był usprawiedliwiony. Sąd Okręgowy podziela ponadto stanowisko Sądu I instancji, że dowód z przesłuchania lekarzyR. M.iM. M. (2), jak również świadkaA. G.były zbędne dla ustalenia okoliczności związanych z powodami niestawiennictwa oskarżonego w areszcie śledczym w dniu 9 maja 2011 r. i zmierzały do przedłużenia postępowania. Zeznania tych świadków miały bowiem służyć wykazaniu przyczyn nie powrócenia oskarżonego do zakładu karnego takich jak choroba córki i konieczności zebrania odpowiednich funduszy na przeprowadzenie zabiegu operacyjnego, które to okoliczności zostały już wcześniej ustalone podczas przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadkaA. S. (2)a więc zmierzały w sposób oczywisty do przedłużenia postępowania.
Nie można również zgodzić się z obrońcą oskarżonego co do istnienia usprawiedliwionej przyczyny nie powrócenia z udzielonej przepustki przez oskarżonego.. Oskarżony w swoich wyjaśnieniach wskazywał wszak, że nie powrócił do aresztu śledczego aby podjąć pracę i zebrać środki na zabieg dla swojej córkiO. S.co koresponduje również z zeznaniami żony oskarżonego. Obrońca w apelacji nie dostrzegł zaś, że odrębną kwestią jest ustalenie przyczyny niepowrotu do zakładu karnego a ocena tej przyczyny jako usprawiedliwionej lub nieusprawiedliwionej. Ocena ta bowiem należy do Sądu Orzekającego przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności danej sprawy z uwzględnieniem właściwości osobistych sprawcy, jego zachowania w zakładzie karnym oraz sytuacji w jakiej znalazł się poza zakładem.
Zważając na powyższe, po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że Sąd Rejonowy właściwie ocenił zachowanie oskarżonego nieusprawiedliwione. Wskazać należy, że oskarżony mimo wiedzy o stanie zdrowia córki nie starał się o kolejną przepustkę lub o udzielenie przerwy w odbyciu kary ze względu na ważne względy rodzinne lub osobiste zakładająca priori,że spotka się z odmową. Oskarżony związany emocjonalnie z córką podjął zaś nieracjonalną decyzji i nie wrócił z udzielonej przepustki w terminie. Wskazać zaś można, że zasady doświadczenia życiowego pozwalają przyjąć, żeA. S. (2)również mogła podjąć starania o podjęcie pracy, a oskarżony po powrocie do zakładu karnego również mógł podjąć tam zatrudnienie i wspomóc rodzinę finansowo.
Ustalenia w zakresie winy oskarżonego poczynione przez Sąd I instancji nie budzą wątpliwości. Należy podkreślić, że oskarżony miał pełną świadomość, że postępuje wbrew porządkowi prawnemu. Zawinienia nie wyłącza również ciężka sytuacja majątkowa rodzinny oskarżonego i sytuacja zdrowotna córek oskarżonego.
Sąd Okręgowy nie podziela natomiast poglądu Sądu Rejonowego o nacechowaniu zachowania oskarżonego dużym ładunkiem społecznej szkodliwości. Należy stwierdzić, że zachowania mniej szkodzące społeczeństwu powinny być karane łagodniej, odpowiednio do ich treści materialnej (tak również Sąd Apelacyjny w Krakowie z dnia 2 marca 2004 r. II Aka 31/04, KZS 2004, z .3, poz. 20). Ponieważ czyn oskarżonego niewątpliwie jest społecznie szkodliwy, a jego materialnym elementem jest szkodzenie społecznemu przekonaniu o konieczności i nieuchronności odbycia orzeczonych kar, to jednak zgodnie zart. 115 § 2 k.k.biorąc pod uwagę sposób i okoliczności popełnienia czynu oraz motywację oskarżonego Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest tak wysoki jak przyjął Sąd Rejonowy. Inny jest bowiem stopień społecznej szkodliwości zachowania sprawcy, który nie powraca do zakładu karnego w celu prowadzenia dalszej działalności przestępczej a inny dla osoby, która robi to w celu pomocy swoim bliskim. Dodatkowo należy wspomnieć, że rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa oraz sposób życia oskarżonego przed i po popełnieniu przestępstwa przemawiają za orzeczeniem kary niższej niż zawarta w wyroku Sądu I instancji o czym na podstawieart. 242 § 2 k.k.orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Ponadto Sąd Okręgowy mając na względzie istnienie w stosunku do oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej wyrażającej się w zmianie postawy oskarżonego po ponownym osadzeniu w areszcie śledczym. Zmiana ta została zauważona również przez Sąd Penitencjarny i wyraża się w postanowieniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział V
Penitencjarny z dnia 21 stycznia 2013r. (sygn. akt V(...)/wz). Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony w powyższym postanowieniu, że resocjalizacja ma charakter rozwojowy i ma prowadzić do zmiany postaw i zachowań skazanego, zaś jeśli taka zmiana następuje to uznać należy, że proces resocjalizacji osiągnął swój zamierzony cel. Oskarżony już w warunkach izolacji więziennej podjął nieodpłatną pracę jako porządkowy, uzyskiwał nagrody regulaminowe a karę odbywał w systemie programowego oddziaływania co również wskazuje na pożądaną społecznie postawę oskarżonego. Zdaniem Sądu Okręgowego całokształt okoliczności dotyczących oskarżonego przemawia za orzeczeniem w stosunku do niego warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności o czym na podstawieart. 69 § 1 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.orzeczono w pkt I lit. b wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 634 k.p.k.w zw. zart. 624 § 1w zw. zart. 626 § 1 k.p.k.oraz na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturzeoraz§ 19 oraz § 14 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędupoprzez zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w tym od opłat zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa.