Sąd Rejonowy w Kłodzku
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 501/12
Data wyroku: 2012-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Ewa Pietkiewicz
Teza: I. obniża alimenty w wysokości 500 złotych miesięcznie zasądzone od G.K. na rzecz małoletniego D.K. do wysokości po 350 złotych miesięcznie,
II. dalej idące powództwo oddala,
III. nie obciąża powoda  G.K. kosztami postępowania, zaliczając koszt na rachunek Skarbu Państwa

Sygn. akt. III RC 501/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2012r
Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie:

Przewodniczący: SSR Ewa Pietkiewicz
Protokolant:  Magda Biernat

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012r. w Kłodzku
na rozprawie sprawy
z powództwaG. K.
przeciwko małoletniemu pozwanemuD. K.
reprezentowanemu przez przedstawicielkę ustawowąK. K.
o obniżenie alimentów

I
obniża alimenty w wysokości 500 złotych miesięcznie zasądzone odG. K.na rzecz małoletniegoD. K.w pkt. I prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 19 maja 2010 roku w sprawie sygn. akt III RC 811/09 do wysokości po 350,00 (trzysta pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, począwszy od dnia 28 listopada 2012 roku, z tym że tak obniżone raty alimentacyjneG. K.będzie płacił do rąk matki małoletniego-K. K.- w terminie do dnia 15-ego każdego następującego po sobie miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat,

II
dalej idące powództwo oddala,

III
nie obciąża powodaG. K.kosztami postępowania w sprawie, zaliczając koszty na rachunek Skarbu Państwa,

Sygn. akt III RC 501/12

UZASADNIENIE

PowódG. K.domagał się w pozwie od małoletniego pozwanegoD. K.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawowąK. K.obniżenia alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 19 maja 2010 roku w sprawie o sygn. akt III RC 811/09 z kwoty po 500 złotych miesięcznie do wysokości po 200 złotych miesięcznie.
W uzasadnieniu pozwu podał, że nie ma możliwości płacenia alimentów w wysokości ustalonej w powołanym wyżej wyroku. Stwierdził przy tym, iż obecnie nie pracuje z powodu trudnej sytuacji na rynku pracy, a źródłem utrzymania jest jedynie niewielki dochód małżonki powodaJ. K. (1)oraz prace dorywcze. Ponadto w okresie od 15.06.2011 roku do 14.06.2012 rokuG. K.przebywał w Areszcie Śledczym weW., zaś oprócz synaD. K.powód ma na utrzymaniu również córkęJ. K. (2).

Przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego –K. K.– w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości zarzucając, iż żądanie powoda jest bezzasadne, gdyż nie dokłada on żadnych osobistych starań o wychowanie i utrzymanie pozwanego, nie partycypuje w kosztach związanych z edukacją syna, zakupem podręczników szkolnych i odzieży, leczeniem czy wypoczynkiem dziecka. Ponadto okoliczność, iż powód znajduje się w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej brakiem pracy i opuszczeniem Aresztu Śledczego wW.nie może stanowić podstawy do obniżenia alimentów. Naganne zachowanie powoda polegające na popełnianiu przez niego przestępstw nie może odbywać się kosztem jego małoletniego syna. Powód z własnej woli i bez żadnych przyczyn wybrał w życiu drogę kryminalną i pomniejszył przez to swoje możliwości zarobkowe.G. K.winien przy tym wykorzystywać w sposób pełny i właściwy swoje możliwości zarobkowe. Ponadto – wraz z upływem czasu - zwiększyły się uzasadnione potrzeby pozwanego. Już sam koszt podręczników do czwartej klasy szkoły podstawowej zamyka się kwotą 440 złotych. Poza tymD. K.ma liczne zainteresowania: jeździ na nartach, pływa, co wiąże się z koniecznością właściwego ich finansowania.

Na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 roku matka małoletniegoD. K.oświadczyła, że od września 2009 rokuG. K.przebywa w Austrii.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 19 maja 2010 roku w sprawie o sygn. akt III RC 811/09 podwyższono alimenty ustalone odG. K.na rzecz małoletniegoD. K.do kwoty po 500 złotych miesięcznie, poczynając od 6 października 2009 roku ustalając, iż alimenty te będą płatne do rąk matki małoletniego –K. K.- w terminie do dnia 15 – ego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat.

Przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego –K. K.–
pracowała wówczas w(...)wK.na stanowisku pracownika biurowego, za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 984,15 złotych netto. Matka małoletniego mieszkała wtedy z synem w jednopokojowym mieszkaniu u swojej mamy przyul. (...)wK..K. K.czasami dokładała się do rachunków za w/w lokal i za media. Czynsz za mieszkanie babci małoletniego wynosił 170 złotych miesięcznie, opłaty za energię elektryczną zamykały się kwotą 350 złotych za dwa miesiące, a za gaz kwotą 120 złotych na miesiąc. Przedstawicielka ustawowa małoletniegoD. K.spłacała wówczas pożyczkę zaciągniętą na remont mieszkania w ratach w wysokości 480 złotych miesięcznie. Mieszkanie babci małoletniego zajmowane przezD. K.iK. K.opalane było piecowo; za węgiel i drewnoK. K.zapłaciła wtedy łącznie 910 złotych.
K. K.sama prowadziła wówczas gospodarstwo domowe
i wychowywała syna; nie była związana z żadnym partnerem życiowym.
MałoletniD. K.był wtedy uczniem pierwszej klasy szkoły podstawowej. Na książki do szkoły dla synaK. K.wydała w roku szkolnym 2009/2010 kwotę 300 złotych; na jedzenie dla dziecka przeznaczała 200 – 300 złotych miesięcznie, na odzież i obuwie 300 złotych miesięcznie.
W grudniu 2009 roku matka małoletniego uległa wypadkowi komunikacyjnemu, co skutkowało jej niezdolnością do pracy z powodu choroby. Zasiłek chorobowy matki małoletniego za czas od 1.04.2010 roku do 12.04.2010 roku wynosił 297,72 złotych netto.

/dowód: akta sprawy Sądu Rejonowego w Kłodzku sygn. akt III RC 811/09 – w aktach sprawy, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkachK. K.- k. 33 akt sprawy sygn. akt III RC 811/09 – w aktach sprawy /.

W listopadzie 2009 roku KPP wK.nie miała informacji o aktualnym miejscu pobytuG. K.. Ojciec małoletniego nie był wówczas tymczasowo aresztowany, ani nie odbywał kary pozbawienia wolności na terenie kraju; nie podał też do ewidencji nowego adresu miejsca zamieszkania.
W dniu 14.12.2009 roku w sprawie z powództwa małoletniegoD. K.przeciwkoG. K.o podwyższenie alimentów ustanowiono dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora w osobie pracownika Sądu Rejonowego w Kłodzku.

/dowód: pismo KPP wK.z dnia 20.11.2009r. – k. 15 akt sprawy III RC 811/09, pismo Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA - k. 17 akt sprawy III RC 811/09, pismo Centralnego Zarządu Służby Więziennej wW.z dnia 1.12.2009r. – k. 18, zarządzenie z dnia 14.12.2009r. – k. 19 akt sprawy tut. Sądu sygn. akt III RC 811/09 /.

Od grudnia 2010 rokuK. K.żyje w wolnym związku zP. B..
W marcu 2011 roku matka małoletniego pozwanego wyprowadziła się z synem z mieszkania swojej matki i zamieszkała wraz z nowym partnerem życiowym w lokalu przyul. (...)wK.. Strony umowy najmu w/w lokalu mieszkalnego ustaliły w umowie tej kwotę czynszu najmu na 1000 złotych miesięcznie oraz wskazały, że koszty związane z eksploatacją lokalu, takie jak opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę ponosić będzie najemca.
Za energię elektryczną, gaz i wodę matka małoletniego pozwanego płaci miesięcznie 350 złotych. Właścicielka mieszkania przyul. (...)wK.obniżyłaK. K.czynsz najmu za powyższy lokal do wysokości 800 złotych miesięcznie.
W dniu 1 października 2011 roku przedstawicielka ustawowa małoletniegoD. K.zawarła zFirmą Handlowo – Usługową (...)w Szczytnej umowę o pracę na czas nie określony na stanowisku pracownika obsługi solarium, za wynagrodzeniem w wysokości 1386,00 złotych brutto miesięcznie.
W dniu 21 maja 2012 roku matka małoletniego pozwanego urodziła córeczkę –K. B.. Z tytułu urodzenia dzieckaK. K.uzyskała prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia 21 maja 2012 roku do dnia 4 listopada 2012 roku.
W okresie od dnia 1 czerwca 2012 roku do dnia 31 sierpnia 2012 roku wysokość zasiłku macierzyńskiego pobieranego przez matkę małoletniego pozwanego wynosiła netto 1 096,65 złotych miesięcznie.(...)życiowy przedstawicielki ustawowej małoletniegoD. K.pracuje zawodowo, zarabia miesięcznie 1500 złotych netto.
W roku szkolnym 2012/2013 małoletni pozwany jest uczniem IV klasy Szkoły Podstawowej w Miejskim Zespole Szkół wK.. W bieżącym roku szkolnym wyprawka szkolna dlaD. K.wyniosła 440 złotych, plecak kosztował 100 złotych, buty 60 złotych.

/dowód: zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego – k. 48, umowa o pracę z dnia 1.10.2011r.K. K.z(...)w Szczytnej – k. 33, zaświadczenie z ZUS O/ wW.InspektoratK.z dnia 17.08.2012r. – k. 34, zaświadczenie z ZUS O/ wW.InspektoratK.z dnia 7.09.2012r. – k. 35, umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 15.03.2012r. – k. 43, zaświadczenie z(...)wK.z dnia 6.09.2012r. – k. 44 /.

Od dnia 1 kwietnia 2012 rokuK. K.nadal pobiera należne małoletniemuD. K.świadczenia alimentacyjne w wysokości 500 złotych miesięcznie ze środków funduszu alimentacyjnego. W dniu 11 lipca 2012 matka małoletniego pozwanego otrzymała jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 złotych.

/dowód: pismo(...)wK.z dnia 21.08.2012r. z załącznikiem - k. 20 – 21 /.

W 2010 rokuG. K.nie pracował, był zarejestrowany w PUP wK.jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Powód mieszkał wówczas ze swoją ciotką oraz z ówczesną partnerką życiową i córkąJ.,ur. (...), w lokalu położonym przypl. (...)wK.. Opłaty czynszowe za powyższy lokal w wysokości 480 złotych miesięcznie uiszczali po połowie: ciotka powoda oraz ówczesna partnerka życiowa powoda – obecnie żona –J. K. (1). Opłaty za gaz i energię elektryczną również uiszczała ze swojej pensjiJ. K. (1).
Pod koniec 2010 roku ciotka powoda wyprowadziła się z mieszkania przypl. (...)wK..
Obecnie miesięczne opłaty z tytułu czynszu za lokal zajmowany przezG. K.i jego rodzinę przypl. (...)wK.wynoszą 462,63 zł, za energię elektryczną 173,51 zł, za gaz około 50 zł.

/dowód: zeznaniaG. K.– k. 47 – 48, odpis skrócony aktu urodzenia małoletniejJ. K. (2)z USC wK.– k. 3, wykaz opłat za energię elektryczną zużywaną w lokalu położonym wK.pl (...)– k. 4, umowa najmu lokalu z dnia 27.03.2012r. – k. 7 /.

W okresie od 15 czerwca 2011 roku do dnia 14 czerwca 2012 roku powód był tymczasowo aresztowany, przebywał w Areszcie Śledczym weW..G. K.nie pracował w Areszcie Śledczym weW.z powodu braku wolnych etatów.
Od dnia 19 czerwca 2012 roku powód zarejestrowany jest w PUP wK.jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku.
Żona powoda –J. K. (1)– pracowała zawodowo w(...)–spółka komandytowa (...)wK.od 20 maja 2011 roku, na podstawie terminowej umowy o pracę zawartej do 30 września 2012 roku, jako recepcjonistka, za wynagrodzeniem w wysokości średnio 1111,86 złotych netto miesięcznie.
Decyzją z dnia 10 października 2012 roku uznanoJ. K. (1)jako bezrobotną, z prawem do zasiłku od dnia 9 października 2012 roku w wysokości 635,40 złotych brutto w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz 498,90 złotych brutto w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.
Córka powoda iJ. J.K.– jest obecnie uczennicą II klasySzkoły Podstawowej nr (...)wK.. W roku szkolnym 2012/2013 wyprawka szkolna dlaJ.kosztowała 380 złotych, plecak 100 złotych, obiady w szkole 33 złotych.J. K. (2)jest alergiczką, leki przeciwalergiczne dla niej kosztują 20 złotych miesięcznie.

/dowód: zeznania powoda – k. 47 – 48, zaświadczenie z PUP wK.z dnia 3.09.2012r. – k. 45, zaświadczenie z dnia 12.09.2012r. o dochodachJ. K. (1)– k. 46, decyzja PUP wK.z dnia 10.10.2012r. – k. 63, pismo Aresztu Śledczego weW.z dnia 15.11.2012r. – k. 67 /.

Powód ma wykształcenie średnie, jest z zawodu technikiem mechanikiem.
Powiatowy Urząd Pracy wK.dysponował ofertami pracy dla bezrobotnych z wykształceniem średnim, w zawodzie mechanik samochodowy za wynagrodzeniem brutto od 1500,00 złotych miesięcznie do wysokości po 1800,00 złotych miesięcznie.

/dowód: zeznania powoda – k. 47, pismo PUP wK.z dnia 8.10.2012r. z zał. – k. 51 - 52/.

Sąd zważył :

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż powód wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 19 maja 2010 roku w sprawie sygn. akt III RC 811/09 został zobowiązany do alimentowania małoletniegoD. K.w wysokości po 500 złotych miesięcznie. ObecnieG. K.domaga się obniżenia powyższego świadczenia do kwoty po 200 złotych miesięcznie (tj. o 300 złotych miesięcznie). Na uzasadnienie powyższego żądania powód wskazał trudną sytuację na rynku pracy, fakt swojego przebywania od 15.06.2011r. do 14.06.2012r. w Areszcie Śledczym weW.oraz okoliczność, że utrzymuje córkęJ. K. (2).
Podstawą do zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego jest – zgodnie z treściąart. 138 k.r.o.– zmiana stosunków. Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie, bądź zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, istotne zwiększenie lub zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub istotne zmniejszenie bądź zwiększenie możliwości zaspokajania potrzeb własnymi siłami. Z tych też względów rozstrzygnięcie o żądaniu opartym o przepisart. 138 k.r.o.wymaga przede wszystkim porównania stanu istniejącego w dacie ustalenia wysokości renty alimentacyjnej w poprzedniej sprawie alimentacyjnej, ze stanem istniejącym w dacie orzekania o jej podwyższeniu lub obniżeniu. Rzeczą Sądu w rozpatrywanej sprawie było więc ustalenie czy możliwości zarobkowe powoda uległy w porównywanym czasie pogorszeniu, bądź czy też zmniejszyły się potrzeby uprawnionego, ewentualnie czy zwiększyły się możliwości zarobkowe matki małoletniego pozwanego.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że sytuacja życiowa i materialna powodaG. K.uległa w badanym okresie istotnym zmianom w rozumieniuart. 138 k.r.o, uzasadniającym żądanie obniżenia alimentów należnych małoletniemuD. K..
W dacie ferowania wyroku przez Sąd Rejonowy w Kłodzku w sprawie o sygn. akt III RC 811/09 powód nie pracował, mieszkał wK., był związany z inną kobietą, z którą ma dziecko - małoletniąJ. K. (2), ( vide: zeznania powoda – k. 47 – 48 ). Powyższe okoliczności nie były znane Sądowi orzekającemu w dniu 19 maja 2010 roku o wysokości alimentów dla małoletniegoD. K.. Uznać jednak należy, że powoływanie w niniejszej sprawie przez powoda na uzasadnienie swoich żądań faktu bycia ojcem nie tylko małoletniegoD. K., ale i małoletniejJ. K. (2),ur. (...), nie może być uznane za zmianę stosunków w rozumieniuart. 138 k.r.o .Taką zmianą stosunków jest jednak fakt zwiększonych potrzebJ. K. (2)związanych z rozpoczęciem przez małoletnią edukacji szkolnej po dacie wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 19 maja 2010 roku. Z zeznań powoda wynika, iż obecnie małoletniaJ. K. (2)jest uczennicą II klasy szkoły podstawowej. W roku szkolnym 2012/2013 wyprawka szkolna dlaJ.kosztowała 380 złotych, plecak 100 złotych, odzież średnio 100 złotych miesięcznie, obiady w szkole dla małoletniej 33 złotych miesięcznie, leki przeciwalergiczne dla dziewczynki 20 złotych miesięcznie.
W odpowiedzi na pozew przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego stwierdziła, iż trudna sytuacjaG. K.spowodowana brakiem pracy w wyniku pobytu w Areszcie Śledczym weW.nie może stanowić podstawy do obniżenia alimentów. Powód bowiem z własnej woli i bez żadnych przyczyn wybrał w życiu drogę kryminalną i pomniejszył przez to swoje możliwości zarobkowe. Stanowiska w tej mierze matki małoletniego pozwanego nie można podzielić. Zależność między przestępstwem, a pozbawieniem wolności prawomocnym wyrokiem skazującym jest oczywista, ale nie oznacza wcale, że skazany popełniając przestępstwo godzi się jednocześnie na to, że w warunkach zamkniętych nie będzie pracował. Ponadto powołując się na zależność między przestępstwem, a pozbawieniem wolności, należy odróżnić tymczasowo aresztowanych od skazanych prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności. Poszukiwanie jakiejkolwiek zależności między przestępstwem, a tymczasowym aresztowaniem jest naruszeniem konstytucyjnej zasady domniemania niewinności. Tymczasowe aresztowanie służy bowiem zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania karnego i nie może być pretekstem do formułowania niekorzystnych wniosków prawno – rodzinnych w stosunku do aresztowanego ( vide: Sądowe Komentarze Tematyczne pod redakcją Jacka Ignaczewskiego. Alimenty, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 147 – 149 ). Nie można ponadto pominąć stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w Uchwale (7) z dnia 26.05.1995r., III CZP 178/94, (OSNC 10/1995, poz. 136 ), że w warunkach bezrobocia szczególnej staranności w poszukiwaniu pracy czy źródła legalnych dochodów można oczekiwać w zasadzie tylko od osoby korzystającej z wolności. W sytuacji bezrobocia odbywający karę pozbawienia wolności zdany jest na inicjatywę służb więziennych w znalezieniu pracy. Bezrobocie odbywających karę pozbawienia wolności jest zatem elementem szerszego zjawiska ekonomicznego występującego na rynku pracy, faktycznie z reguły pozbawia osobę pozbawioną wolności wszelkich możliwości zarobkowych. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Osoby tymczasowo aresztowane są bowiem również w dobie gospodarki rynkowej z reguły pozbawione możliwości zarobkowania w warunkach zamkniętych.
Z akt sprawy wynika, iżG. K.w okresie od 15 czerwca 2011 roku do 14 czerwca 2012 roku był tymczasowo aresztowany, a w czasie przebywania w Areszcie Śledczym weW.nie był zatrudniony odpłatnie z uwagi na brak wolnych etatów (k. 67 ). W konkretnych okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można jednak przyjąć, by powód nie miał żadnych możliwości zarobkowych. Mimo trudnej sytuacji na rynku pracy, Powiatowy Urząd Pracy wK.dysponował bowiem od czerwca 2012 roku ofertami pracy dla osób z wykształceniem średnim, również w zawodzie mechanika samochodowego, za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości od 1500 złotych do 1800 złotych brutto. Podkreślić należy, iż ocena przez Sąd możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji nie może oznaczać dowolności. Analizując możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego do alimentacji Sąd winien bowiem kierować się również realiami panującymi na rynku pracy w miejscu pobytu zobowiązanego. Skoro zatem PUP wK.dysponował w okresie od opuszczenia przez pozwanego Aresztu Śledczego weW.odpowiednimi ofertami pracy za wynagrodzeniem od 1500 – 1800 złotych brutto, to wysokość takiego wynagrodzenia netto wynosiła odpowiednio od 1111,86 złotych - 1320,43 złotych. Biorąc zatem pod uwagę zwiększone obowiązki alimentacyjne powoda również wobec małoletniejJ. K. (2), utratę zatrudnienia przez matkę małoletniejJ., zwiększone koszty utrzymania mieszkania zajmowanego przez powoda i jego rodzinę, a także usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego Sąd uznał, iż w rozpatrywanej sprawie obecne możliwości zarobkoweG. K.uzasadniają obniżenie – w oparciu o przepisart. 138 k.r.o- należnych małoletniemuD. K.alimentów o 150 złotych miesięcznie, czyli do kwoty po 350 złotych miesięcznie.
Dalej idące powództwo podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione. Od daty wyroku w poprzedniej sprawie alimentacyjnej możliwości zaspokojenia przezK. K.własnymi siłami usprawiedliwionych potrzeb małoletniegoD. K.również uległy zmianie. W dniu 21 maja 2012 rokuK. K.urodziła bowiem córeczkę i przeszła na zasiłek macierzyński. Ponadto matka małoletniego pozwanego ponosi – wspólnie z obecnym partnerem życiowym – zwiększone koszty wynajmu mieszkania przyul. (...)wK.. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 113 uoksc.
Mając na uwadze całokształt przytoczonych wyżej okoliczności orzeczono jak w sentencji.