Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2519/12
Data wyroku: 2013-09-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Krystyna Merker, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Renta Wypadkowa
Podstawa prawna: art.6 ust.1 art. 17 ustawy z dnia 30.10.2002 o ubezpieczeniach społecznych z tytułu wypadku przy pracy Dz U nr 157 poz. 1322 z 2009 ze zmianami

Sygn. akt III AUa 2519/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 września 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Ansion (spr.)

Sędziowie

SSA Ewa Piotrowska
SSA Krystyna Merker

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaJ. L.(J. L.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy
na skutek apelacji ubezpieczonegoJ. L.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku

z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt IX U 1085/11

oddala apelację.

/-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA K. Merker

Sędzia Przewodnicząca Sędzia

Sygn. akt III AUa 2519/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30 maja 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.odmówił ubezpieczonemuJ. L.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na dalszy okres,tj. od dnia 1 kwietnia 2011r., wobec orzeczenia komisji lekarskiej ZUS uznającej ubezpieczonego za zdolnego do pracy.
Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do dalszego świadczenia, kwestionując ocenę stanu zdrowia dokonaną w toku postępowania przed organem rentowym.

      Wyrokiem z dnia 9 października 2012r., Sąd Okręgowy - Sąd Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybnikuoddalił odwołanie.

Czyniąc ustalenia faktyczne w sprawie, Sąd I instancji wskazał,że ubezpieczony,urodzony w dniu (...), w okresie od dnia 7 grudnia 1994r. do dnia 31 marca 2011r. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracyw związku z wypadkiem przy pracy z dnia 15 czerwca 1993r. z powodu stanupo przebytym złamaniu kręgu L2 oraz przewlekłego zespołu bólowo-korzeniowego.
W dniu 11 lutego 2011r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawado świadczenia na dalszy okres.
Orzeczeniem z dnia 4 maja 2011r. lekarz orzecznik po rozpoznaniuu ubezpieczonego zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa L-S, stanupo leczeniu operacyjnym „wjm” L5/S1 i złamaniu trzonu kręgu L2 w wyniku wypadku przy pracy w 1993r., stwierdził, iż nie jest on niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.
Stanowisko lekarza orzecznika podzieliła komisja lekarska ZUS w orzeczeniuz dnia 23 maja 2011r. Orzeczenie to stało się podstawą wydania zaskarżonej decyzji organu rentowego.
Sąd Okręgowy ustalił zarazem, że ubezpieczony legitymuje się wykształceniem średnim - technik-górnik, przy czym pracował jako spawacz na powierzchni,ślusarz-spawacz pod ziemią, górnik pod ziemią.
Sąd I instancji podniósł zarazem, iż w ocenie biegłego specjalisty - chirurga urazowego i ortopedy dr n. med.Z. P., ubezpieczony z przyczyn ortopedycznych nie jest częściowo ani całkowicie niezdolny do pracy w związkuz wypadkiem przy pracy z dnia 15 czerwca 1993r. U ubezpieczonego w/w biegły rozpoznał: przebyte złamanie L2, stan po leczeniu operacyjnym w 1994r., 1996r.i 2003r., dyskopatii L4-S1, przewlekły zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowegow wywiadzie. Jednocześnie biegły wskazał, że u badanego doszło do poprawy stanu zdrowia w stosunku do badania z dnia 13 października 2010r., polegającejna poprawie stanu statyczno-dynamicznego kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego.W dacie sporządzenia opinii biegły nie stwierdził u ubezpieczonego zasadniczego ograniczenia ruchomości kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, a ogólna sprawność ruchowa badanego jest dobra. Biegły nie stwierdził również zaburzeń w napięciui sile mięśniowej kończyn, które by były następstwem przebytego złamania L2, jaki również przebytych operacji w przebiegu dyskopatii.
Sąd Okręgowy dostrzegł także, w oparciu o przeprowadzony dowód z opinii biegłego neurologa lek. med.A. M., iż także z przyczyn neurologicznych, zdaniem biegłego, ubezpieczony nie jest niezdolny do pracyw związku z wypadkiem przy pracy z 1993r.
Powołany biegły rozpoznał u ubezpieczonego stan po przebytym złamaniu trzonu kręgu L2, stan po leczeniu operacyjnym w latach 1994r., 1996r. i 2003r., wypadniętego jądra miażdżystego tarczy międzykręgowej na poziomie L4-L5 i L5-S1, zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego i ustalił, że sprawność ruchowa badanego jest nieznacznie zaburzona, funkcja statyczno-dynamiczna kręgosłupa lędźwiowego jest zachowana.
Zdaniem biegłego specjalisty chirurga, ortopedy i traumatologa dr n. med.T. Z., ubezpieczony nie jest częściowo ani całkowicie niezdolny do pracyw związku z wypadkiem przy pracy z dnia 15 czerwca 1993r. Jest on częściowo niezdolny do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Biegły ten rozpoznał stan po wielokrotnej operacji powodowanej stenozą kanału kręgowego i kanałów korzeniowych na poziomie L4-L5 i L5-S1, stan po złamaniu trzonu L2, przewlekły zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z ograniczeniem ruchu. Jak wskazał powołany biegły, wskutek urazu z 1993r. ubezpieczony doznał złamania trzonu L2. Leczonyz tego powodu był zachowawczo. Dalsze leczenie dotyczyło segmentów L4-L5i L5-S1 i z tej przyczyny ubezpieczony był leczony i operowany. Ta diagnostykai leczenie nie miały i nie mają związku z przebytym złamaniem trzonu kręgu L2.
Także w ocenie biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchulek. med.M. R., ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy w związkuz przebytym w dniu 15 czerwca 1993r. wypadkiem przy pracy.
Dokonując prawnej oceny tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd I instancji podkreślił, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozostawiło wątpliwości, iż ubezpieczony z przyczyn ortopedycznych i neurologicznych nie jest od dnia 1 kwietnia 2011r. niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 15 czerwca 1993r.
Za takim przyjęciem przemawiały, w ocenie Sądu Okręgowego, opinie powołanych w sprawie biegłych z zakresu ortopedii dr n. med.Z. P.,dr n. med.T. Z., lek. med.M. R.oraz neurologiilek. med.A. M., które Sąd ten w pełni podzielił, wskazując, iż zostały one wydane w oparciu o fachową wiedzę, adekwatną do schorzeń występującychu ubezpieczonego; po przeanalizowaniu historii choroby ubezpieczonego, jego przebadaniu, zostały one przekonywująco i logicznie uzasadnione.
Ponadto, Sąd I instancji podkreślił, że w/w opinie były ze sobą zgodne,a zarazem zbieżne z oceną stanu zdrowia dokonaną przez lekarza orzecznikai komisję lekarską ZUS.

Wyrok Sądu Okręgowego w całości zaskarżył apelacją ubezpieczony,zarzucając orzeczeniu:
1. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zgromadzonegow sprawie materiału dowodowego, a wynikającą z przyjęcia,iż przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozostawiało wątpliwości, iż ubezpieczony z przyczyn ortopedycznych i neurologicznychnie jest od dnia 1 kwietnia 2011r. niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 15 czerwca 1993r., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności wątpliwości związane z oceną stanu zdrowia ubezpieczonego, powzięte na gruncie treści opinii biegłego dr n. med.T. Z., nie dawały podstaw do przyjęcia tego rodzaju ustaleń,

2
naruszenie prawa procesowego, a to

a
art. 233, art. 328 § 2 k.p.c., poprzez brak wszechstronnej analizy zebranegow sprawie materiału dowodowego, tj. w sposób zgodny z zasadami wiedzyi doświadczenia życiowego , a nadto brak należytego uzasadnienia przyczyn, dla których orzeczono jak w sentencji wyroku,

b
art. 286 k.p.c.w zw. zart. 232 k.p.c., poprzez nie uzupełnienie postępowania dowodowego o opinie uzupełniające biegłychR.iP.w sytuacji, gdy w świetle zgłoszonych przez ubezpieczonego uwag do opinii biegłegoZ., zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniających opiniiw stosunku do pozostałych biegłych na okoliczność ogólnego stanu zdrowia ubezpieczonego,

c
art. 47714§ 4 k.p.c.w zw. zart. 316 § 1 k.p.c., poprzez oddalenie odwołaniaw sytuacji, gdy nowe okoliczności sprawy związane m.in. z ogólnym stanem zdrowia ubezpieczonego, a wskazywane m.in. w treści opinii biegłegoZ., uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawydo ponownego rozpoznania organowi rentowemu.

Wskazując na powołane zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a także zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obydwie instancje, ewentualnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu rentowego i przekazanie sprawydo ponownego rozpoznania organowi rentowemu, przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego, jako części kosztów procesu.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, ubezpieczony podkreślił,że stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym wyroku jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, mimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczył tym ustaleniom.
Apelujący podniósł przy tym, że bezspornym w sprawie winno być to,że ubezpieczony uznawany był za niezdolnego do pracy w związku z wypadkiem przy pracy od roku 1994, a zatem przez okres 17 lat. To, że w dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy nie istniały podstawy do stwierdzenia, iż ubezpieczony nadal jest niezdolny do pracy w związku z wypadkiem przy pracy należało - w ocenie ubezpieczonego - przypisać niejednoznacznej ocenie biegłych, którzy z jednej strony wskazali na liczne objawy dysfunkcji kręgosłupa ubezpieczonego, z drugiej zaś strony dysfunkcje te powiązali wyłącznie z ogólnym stanem zdrowia ubezpieczonego.
Apelujący uwypuklił, że biegłyR.w treści swej opinii z dnia 30 czerwca 2012r. wprost wskazał, iż „do dnia dzisiejszego obecne jest osłabienie odruchu skokowego po stronie lewej, osłabienie czucia na lewej kończyniedolnej (choć to badanie ma charakter subiektywny), dodatnie objawy podrażnienia korzeni L4-L5-S1”, a z treści opinii biegłegoT. Z.wynikało, iż stan ubezpieczonego warunkuje wiarygodny zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowyi ograniczenie zdolności do pracy w zawodzie górnika.
Apelujący zaakcentował, iż ustalenie przez biegłych braku bezpośredniego związku niezdolności do pracy ubezpieczonego z wypadkiem przy pracy,nie zwalniało Sądu Okręgowego z oceny rzeczywistych przesłanek stwierdzonej niezdolności do pracy, a tym samym, nie mogło skutkować pozbawieniem ubezpieczonego prawa do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracyz ogólnego stanu zdrowia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego, jako bezzasadna, podlega oddaleniu.
Sąd II instancji pragnie na wstępie zauważyć, iż podniesione w apelacji zarzuty sprowadzają się w istocie do zarzutu obrazy przez zaskarżony wyrokart. 233 § 1 k.p.c., a uzasadnienie apelacji wskazuje ponadto na wyrażony przez ubezpieczonego aspekt socjalny orzeczenia, co jednak, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie może stanowić wystarczającej przesłanki dla jego obalenia.
W tym miejscu wskazać wypada, iż podniesiony zarzut obrazyart. 233 § 1 k.p.c., poprzez - jak można streścić w tym aspekcie konkluzję zarzutów ubezpieczonego - dokonanie przez Sąd Okręgowy dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, nie może w żadnej mierze zostać podzielony przez Sąd Apelacyjny, który zarzut ten musi ocenić, jako jedynie polemiczny. Wskazać w tym miejscu należy,że apelujący - pomimo podejmowanych prób - nie wskazał na żadne uchybienia wywodu Sądu I instancji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które przemawiałyby za przyjęciem tezy, iż pomiędzy wymową zgromadzonegow sprawie materiału dowodowego w postaci opinii biegłych lekarzy, a rozumowaniem Sądu Okręgowego, oceniającego ten materiał dowodowy, zachodzą rozbieżności świadczące o przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, wyznaczanej przez trzy czynniki: logiczny, ustawowy oraz ideologiczny (co do tej kwestii por. T. Ereciński [w:] T. Ereciński (red.) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie rozpoznawcze. tom. I. Wydawnictwo LexisNexis. Warszawa 2012 s. 1098 i nast.).
Ponadto, Sąd Apelacyjny pragnie przypomnieć w tym miejscu pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Lublinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt I ACa 67/13, w świetle któregoart. 233 § 1 k.p.c.może stanowić skuteczny punkt zaczepienia w apelacji jedynie wtedy, gdy posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, skarżący wykaże, że doszło do rażącego naruszenia ustanowionych w nim zasad oceny wiarygodności i mocy dowodów, a nie wtedy,gdy forsuje on własny stan faktyczny, a w konsekwencji i ocenę prawną. Zarazem, podzielając także stanowisko Sadu Najwyższego, zawarte w wyroku z dnia 10 stycznia 2012r., w świetle którego polemizując z wnioskami biegłego w sferze wymagającej wiadomości specjalnych, bez zasięgnięcia opinii innego biegłego lub w drodze uzupełnienia stanowiska biegłych, którzy wydali odmienne orzeczenie, Sąd naruszaart. 278, art. 286 oraz art. 233 § 1 k.p.c, Sąd II instancji pragnie zauważyć,że w niniejszej sprawie ubezpieczony próbuje podważyć przyjęte za podstawę orzeczenia Sądu I instancji ustalenia, wynikające z treści opinii biegłych,nie przedstawiając żadnej argumentacji, poza przytaczaniem wyrwanych z kontekstu fragmentów opinii, w szczególności biegłegoR., z których - zdaniem apelującego - mają wynikać odmienne wnioski od przyjętych przez Sąd Okręgowy.
Mając na względzie w/w okoliczności oraz argumentację ubezpieczonego zawartą w jego apelacji, godzi się jedynie przypomnieć, iż apelujący w toku postępowania przed Sądem I instancji badany był przez czterech biegłych lekarzy specjalistów, w tym trzech z zakresu ortopedii. Wszystkie cztery opinie zawierały tożsame konkluzje, co do zdolności ubezpieczonego do pracy. Tym samym, mając ponadto na względzie w/w poglądy doktryny oraz orzecznictwa, Sąd I instancjinie mógł wydać w sprawie rozstrzygnięcia odmiennego od zawartego w zaskarżonym wyroku z dnia 9 października 2012r., albowiem wówczas rozstrzygnięcie takie pozostawało niekompatybilne z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zasadnie mogłoby być wzruszane ze względu na obrazęart. 233 § 1 k.p.c.
Odnosząc się do poruszonego w apelacji ubezpieczonego aspektu socjalnego sprawy, wskazać wypada, że ubezpieczony, początkowo - pod rządem uprzednio obowiązującychustaw z dnia 12 czerwca 1975r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(j.t. Dz. U. z 1983r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) orazz dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), uprawniony do renty inwalidzkiej trzeciej grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy, pobierał następnie, na podstawie kolejnych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dnia 31 marca 2011r. rentę okresową, do której prawo uzależnione jest od okresowej niezdolności do pracyi ustaje z upływem czasu, na jaki zostaje przyznane. Sąd Apelacyjny, dostrzegając okoliczność, że ubezpieczony pobierał świadczenie rentowe przez 17 lat i w tym okresie świadczenie to stanowiło główną podstawę jego egzystencji w aspekcie finansowym, nie może jednak przyjąć, aby okoliczność ta miała sama w sobie przesądzać o jego dalszej niezdolności do pracy, co zdaje się podnosić apelujący. Takie bowiem rozumowanie stałoby w całkowitej sprzeczności z podstawowymi założeniami, które leżą u podstaw obowiązujących regulacji dotyczących zasad przyznawania i przysługiwania prawa do świadczeń rentowych, wyrażanych przez mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisyustaw z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(j.t. Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1322 ze zm.) oraz z dnia 17 grudnia 1998r., o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(j.t. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w świetle których (w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 6 oraz art. 17 i nast. ustawy wypadkowej, a także art. 57 i nast. ustawy o emeryturach i rentach z FUS), renta z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy przysługuje ubezpieczonym, którzy są niezdolni do pracy wskutek tego wypadku, a nie z jakichkolwiek innych przyczyn, w szczególności ekonomicznych czy społecznych, co do których istnieją inne formy zabezpieczeniaich bytu, przewidziane min. przez przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r., o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 182 ze zm.).
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji na mocyart. 385 k.p.c.

/-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA K. Merker

Sędzia Przewodnicząca Sędzia

JR