Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 114/12
Data wyroku: 2012-02-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Grela, Renata Artska, Irma Kul
Słowa kluczowe: Dobra Osobiste
Podstawa prawna: art. 24 § 1 kc

Sygn. akt V ACa 114/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irma Kul

Sędziowie:

SA Jacek Grela (spr.)
SA Renata Artska

Protokolant:

sekretarz sądowy Żaneta Dombrowska

po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2012 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwaM. D.
przeciwkoJ. K.

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w(...)
z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I C 209/11

I
oddala apelację;

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Na oryginale właściwe podpisy

Sygn. akt V ACa 114/12

UZASADNIENIE
PowódM. D.wniósł o zasądzenie od pozwanegoJ. K.3000 zł tytułem zadośćuczynienia. Ponadto domagał się od pozwanego złożeniaprzeprosin za podjęcie działań bezprawnych wymierzonych w jego osobę.
W uzasadnieniu powód podał, iż pozwany będący(...)nie dał mumożliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalnościprzed wykonaniem egzekucji, albowiem najpierw pismem(...)wB.do dokonywania potrąceń, adopiero(...)odpis tego wezwania wraz z zawiadomieniem owszczęciu egzekucji nadał na adres(...)wP., gdzie powódobecnie przebywa.(...)wB.pismem(...)zawiadomiło pozwanego, że(...)będziedokonywało potrąceń. Jednocześnie powód wskazał, że uregulował świadczeniegłówne i koszty procesu wynikające z tytułu wykonawczego. Wobec tego, w jegoocenie, doszło do wyłudzenia za pośrednictwem i z winy pozwanego.
Powód pismem z dnia 8 maja 2011 roku sprecyzował żądanie pozwu domagając(...)
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości orazo zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany podał, iż jego działanie odbywało się w granicach prawazgodnie z wnioskiem wierzycielki, w którym wskazała ona sposoby prowadzeniaegzekucji. Pozwany zawiadomił powoda o wszczęciu postępowania, a następniewezwał(...)wB.do dokonywania potrąceń.(...)wierzycielka wniosła o umorzenie egzekucji w związku zespłatą zadłużenia, po czym tego samego dnia pozwany(...)zgodne z
powyższym wnioskiem. Pozwany jednocześnie stwierdził, że działał w celuwyegzekwowania określonej wierzytelności, tym samym podejmował czynności dladobra wierzycielki, jednakże w żaden sposób nie naruszył przepisów prawa.
Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2011 r., zapadłym w sprawie o sygn. akt I C 209/11,Sąd Okręgowy w(...):

1
oddalił powództwo,

2
zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 977 (dziewięćset siedemdziesiątsiedem) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Podjęte rozstrzygnięcie, Sąd Okręgowy uzasadnił w następujący sposób:WierzycielkaE. D.w oparciu o tytuł wykonawczy(...)roku i wyrok Sądu(...), opatrzone klauzulą wykonalności z dnia(...),wystąpiła w dniu(...)do pozwanego o wszczęcie egzekucji zruchomości powoda,(...).

(...)wB.otrzymało wezwanie do dokonywaniapotrąceń zgodnie z wnioskiem(...). Powód otrzymałzawiadomienie o wszczęciu egzekucji wraz z odpisem wezwania w dniu(...). Wówczas nie złożył zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuliwykonalności.
Z uwagi na spłatę zadłużenia przez powoda przekazem pocztowym zaksięgowanym(...)wP.w dniu(...), pozwany na wniosekwierzycielki umorzył egzekucję(...)z dnia(...)o tym(...)wB., które dokonało jużzajęcia.
Zajęta kwota świadczenia została zwrócona, natomiast postanowieniem(...)pozwany obciążył powoda kosztami postępowania egzekucyjnegow kwocie 305,58 zł, które zostały wyegzekwowane. Wskazane postanowienie niezostało zaskarżone przez powoda.

Powyższy stan fatyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o przedstawione przez stronydokumenty, a także na podstawie zeznań stron postępowania.
Sąd meriti uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie, albowiemzostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów.Były przejrzyste i jasne. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu.
Sąd a quo nie dał wiary zeznaniom powodaM. D.w zakresiedotyczącym uniemożliwienia mu przez pozwanego złożenia zażalenia napostanowienie o wszczęciu egzekucji. W pozostałym zakresie jego zeznania niebudziły wątpliwości Sądu.
Sąd I instancji przyznał walor wiarygodności zeznaniom pozwanegoJ. K.je jako jasne, logiczne i konsekwentne. Jego zeznania korespondowały zmateriałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, który potwierdzał, żepozwany działał w majestacie prawa.
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie należało przyjąć, iż powód domagał się od pozwanego napodstawieart. 24 § 1 k.c.dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutkównaruszenia jego dóbr osobistych poprzez przesłanie mu listownych przeprosin ookreślonej treści, a także zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 3000 zł w oparciu oart. 448k.c.
Sankcje przewidziane na wypadek naruszenia dóbr osobistych zostałyniewyczerpująco wymienione wart. 24 k.c.iart. 448 k.c.Zgodnie z treściąart. 24 § 1k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądaćzaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanegonaruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia,dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażebyzłożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadachprzewidzianych w kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego.
Przepisart. 448 k.c.pozwala sądowi na przyznanie odpowiedniej sumy tytułemzadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, temu, czyje dobro osobiste zostałonaruszone. Przesłanką odpowiedzialności zart. 448 k.c.jest nie tylko bezprawne, ale i
zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (wyrok Sądu Najwyższego zdnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Ten dominujący wdoktrynie i orzecznictwie pogląd wynika z faktu, iż powyższy przepis umiejscowionyjest wKodeksie cywilnymw obrębie tytułu VI „Czyny niedozwolone", dla którychpodstawową zasadą odpowiedzialności pozostaje wina.
W ocenie Sądu a quo brak podstaw do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia dóbrosobistych powoda. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż powód nie podał, jakiejego dobro osobiste doznało uszczerbku na skutek działania pozwanego. W żadensposób nie dokonał konkretyzacji w tym zakresie. Ponadto zauważyć należy, iżpozwany wszczynając i prowadząc postępowanie egzekucyjne na wniosekwierzycielki działał zgodnie z prawem. Tytuł wykonawczy, którym był wyrok(...)i wyrok(...), opatrzone klauzulą wykonalności(...)stanowił podstawę do prowadzenia egzekucji zgodnie z wnioskiem zruchomości stanowiącej(...)powoda. Jak wynika zart. 804 k.p.c.organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalnościobowiązku objętego tytułem wykonawczym, tym samym jest on związany treściątytułu wykonawczego. Zatem, zdaniem Sądu Okręgowego, pozwany(...)prowadzący egzekucję nie był uprawniony do sprawdzenia czy powódsamodzielnie uregulował przedmiotową należność. W związku z czym wezwałzgodnie z wnioskiem(...)wB.do(...)w celu zaspokojenia należności wynikającej z tytułuwykonawczego, a następnie zawiadomił go o wszczęciu egzekucji przesyłając mujednocześnie odpis wezwania. W ocenie Sądu meriti fakt późniejszego doręczenia tegozawiadomienia powodowi od daty otrzymania wezwania przez(...)wB.nie miał żadnego znaczenia, albowiem na mocy art. 805 § 1k.p.c. doręczenie zawiadomienia powinno nastąpić przy pierwszej czynnościegzekucyjnej. Działanie pozwanego mieściło się w zakresie powyższego przepisu.Najpierw wezwał on podmiot wskazany przez wierzycielkę do dokonywania zajęcia,po czym niezwłocznie zawiadomił powoda o wszczęciu egzekucji. Powyższa regulacjama na celu ochronę interesu wierzyciela przed nierzetelnym dłużnikiem, który mógłby
przeciwdziałać w różny sposób zaspokojeniu wierzytelności. Wobec powyższegopowód otrzymał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji(...)ibez względu na dokonane zajęcie, od tej daty biegł termin na złożenie zażalenia nanadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności. Powód jednakże niezdecydował się na zaskarżenie postanowienia Sądu(...). W świetle powyższych okoliczności, w ocenie SąduOkręgowego, czynności dokonane przez pozwanego były zgodne z przepisami prawa.Nie ulega wątpliwości, że powód uregulował należności stwierdzone tytułemwykonawczym. Jak wynika z zaświadczenia z(...)wP.,dyspozycja wypłaty z konta powoda została dokonana w dniu 30 kwietnia 2010 roku.Tego samego dnia wierzycielka złożyła wniosek egzekucyjny. Gdyby powóduregulował dług jeszcze przed nadaniem klauzuli wykonalności lub krótko po tymfakcie, uniknąłby działań egzekucyjnych wymierzonych w jego majątek, którychpodjęcie wiąże się z określonymi kosztami obciążającymi co do zasady dłużnika.Wierzycielka nie miałby wówczas podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcieprzedmiotowego postępowania. Zatem ryzyko prowadzenia egzekucji i ponoszenia ichkosztów obciążało powoda, który zwlekał z dokonaniem zapłaty.
Na wniosek wierzycielki, będącej dysponentką postępowania egzekucyjnego, z uwagina uregulowanie długu przez powoda, pozwany umorzył przedmiotowe postępowanie,zwrócił wyegzekwowaną należność powodowi, a następnie na mocyart. 770 k.p.c.postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 roku ustalił koszty niezbędne do celowegoprzeprowadzenia egzekucji. Powód został pouczony o możliwości zaskarżeniapowyższego postanowienia, jednakże nie uczynił tego, co w ocenie Sądu a quoświadczyło o pełnej zgodzie na treść tego orzeczenia. Zatem niewątpliwie działaniapozwanego pozbawione były cech bezprawności i w tym stanie rzeczy nie może byćmowy o naruszeniu dóbr osobistych powoda. W świetle powyższego, zdaniem Sądumeriti, wszelkie twierdzenia odnośnie dokonania wyłudzenia kwoty stanowiącejkoszty egzekucji w sprawie o sygn. akt(...)są bezpodstawne.
Wobec tego, Sąd I instancji na podstawieart. 24 § 1 k.c.i448 k.c.a contrariopowództwo oddalił (punkt 1 wyroku).

Postanowieniem(...)Sąd Okręgowy zwolnił powoda odkosztów sądowych w całości. Powyższe orzeczenie nie zwalnia powoda z obowiązkuuiszczenia kosztów procesu, co wynika wprost zart. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. 2005 r. Nr 167, poz. 1398).Zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócićprzeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw icelowej obrony. Wobec tego Sąd a quo na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.i § 11 ust. 1 pkt 2rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawieopłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztównieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1348)zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 977 zł tytułem kosztów zastępstwaprocesowego (punkt 2 wyroku).
Powyższe rozstrzygnięcie w całości zaskarżył apelacją powód i wniósł ouwzględnienie wytoczonego przez siebie powództwa.
W uzasadnieniu podniósł m.in., że nie zgadza się z tym, że pozwany(...)działałzgodnie z prawem. Nie przestrzegał onKodeksu postępowania cywilnego. Zdaniemskarżącego najpierw powinien otrzymać od pozwanego zawiadomienie o wszczęciuegzekucji, a następnie dopiero winien zwrócić się potrącanie(...). Apelujący dodał, że nigdy nie pisał zażaleń, ponieważ pozwany najpierwdokonał egzekucji i obciążył go kosztami. Jego zdaniem(...)nie miałpotrzeby w pierwszej kolejności dokonywać egzekucji, a później go powiadamiać,ponieważ apelujący nie byłby w stanie zablokować w żaden sposób wypłaty(...)powyższych obciążeń. Pozwany za wszelką cenę chciałuzyskać koszty egzekucyjne. Zatem, nie było to dbanie o interes wierzycielki, ale owłasny interes kosztem powoda.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Apelacyjny, podziela i przyjmuje za swoje, wszystkie istotne dlarozstrzygnięcia, ustalenia Sądu pierwszej instancji oraz dokonaną ocenę prawną, o ileponiżej, nie uznał odmiennie.

1
Na wstępie, przypomnieć należy ugruntowaną w judykaturze regułę, a mianowicie,że w wypadku wyroku oddalającego apelację, wydanego na podstawie materiałuzgromadzonego w postępowaniu w pierwszej instancji, sąd odwoławczy nie musipowtarzać dokonanych prawidłowo ustaleń; wystarczy stwierdzenie, że ustalenia sądupierwszej instancji podziela i przyjmuje za własne. Konieczne jest jednakustosunkowanie się do wszystkich zarzutów apelacji (por. wyrok SN z dnia23.02.2006 r., II(...), niepublikowany, zamieszczony w LEX nr 179973).

Przywołać także należy zasadę, według której Sąd drugiej instancji rozpoznającysprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutamidotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczącenaruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu poduwagę nieważność postępowania (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia31.01.2008 r., III CZP 49/07, opublikowana w OSNC 2008 z. 6 poz. 55).
W przedmiotowej sprawie nie występują okoliczności, które mogłyby świadczyć
onieważności postępowania.
Powód, w istocie, nie sformułował w apelacji konkretnych zarzutów.
Z uzasadnienia pisma wynika, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem. Wdalszym ciągu twierdzi, że pozwany działał niezgodnie z prawem, co naruszyło jegodobra osobiste. W sumie, należałoby przyjąć, że argumenty powoda zmierzały dopostawienia zarzutu, bądź błędu w ustaleniach faktycznych, bądź niewłaściwej ocenyzebranego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe zarzuty okazały się nieuzasadnione.

2
Gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisuart. 233 § 1 k.p.c., a więc normyzakreślającej Sądowi granice oceny zebranego materiału dowodowego, toprzypomnieć należy, że do jego naruszenia mogłoby dojść tylko wówczas, gdybyskarżący wykazał uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności

i
mocy poszczególnych dowodów, tj. regułom logicznego myślenia, zasadziedoświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (tak m.in. SN w wyroku zdnia 16.12.2005 r., III(...), niepublikowanym, zamieszczonym w LEX nr172176).

Powyższą regułę, należy rozwinąć i rozumieć w ten sposób, że nawet, jeżeli napodstawie zebranego materiału dowodowego, można wywnioskować inną wersjęwydarzeń, zgodną z twierdzeniami skarżącego, ale jednocześnie, wersji przyjętej przezSąd I instancji nie można zarzucić rażącego naruszenia szeroko pojętych regułinferencyjnych, to stanowisko skarżącego stanowić będzie tylko i wyłącznie polemikęze słusznymi i prawidłowymi ustaleniami Sądu.
Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego oraz dokonana przez ten Sąd ocena prawnatych okoliczności, w ocenie Sądu Apelacyjnego, nie wykroczyły poza graniceswobodnej oceny dowodów, wyznaczonych dyspozycjąart. 233 § 1 k.p.c.
Powód nie wskazał na błędy Sądu a quo w logicznym rozumowaniu.
Z kolei, gdy chodzi o poczynione ustalenia, to znajdują one odbicie w zebranymmateriale dowodowym.
Jeszcze raz należy podkreślić, że z akt egzekucyjnych o sygn.(...), wynika,(...)wpłynął do(...)wniosek egzekucyjny wraz ztytułem wykonawczym.(...)
(...)

(...)(...)

(...)

(...)w modelowej sytuacji, w myślart. 805 § 1 k.p.c., pierwszą czynnośćegzekucyjną i zawiadomienie dłużnika, winna charakteryzować jednoczesność.Jednakże, nie można zapominać, że wezwanie do dokonywania potrąceń byłoskierowane do innego podmiotu niż powód. Zatem, zawsze mogą być pewnerozminięcia czasowe, związane z procedurą doręczenia przesyłek pocztowych. Tymniemniej, realizacja zajęcia w postaci potrąceń, de facto, miała następować(...)Niewątpliwie, na tę chwilę, powód dysponował już zawiadomieniem owszczęciu egzekucji.
Wbrew twierdzeniom apelacji nie doszło do naruszenia dyspozycjiart. 795 § 2 k.p.c.W szczególności, pozwany nie miał obowiązku odczekania 7 dni na wysłaniewezwania do dokonywania potrąceń, licząc od chwili doręczenia powodowizawiadomienia o wszczęciu egzekucji.
W rezultacie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, powód nie wykazał takich błędów wustaleniach faktycznych bądź w ocenie zebranego materiału dowodowego, któremogłyby podważyć słuszność rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, żedziałania pozwanego w ramach prowadzonej egzekucji, naruszyły dobra osobistepowoda (pytanie, jakie w istocie, dobra osobiste?).
Jeżeliby przyjąć hipotetycznie, że powód upatrywał naruszenia swoich dóbrosobistych w samej przymusowej procedurze, jaką charakteryzuje się postępowanieegzekucyjne, to działanie pozwanego w ramach obowiązującego prawa, uchyliłoewentualną bezprawność czynności egzekucyjnych.
W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawieart.385 k.p.c., orzekając jednocześnie o kosztach procesu, poniesionych w postępowaniuapelacyjnym, na podstawieart. 108 § 1 i 98 k.p.c.
Powód przegrał postępowanie apelacyjne, w związku z czym, zobowiązany byłzwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu.

Składało się na nie wynagrodzenie reprezentującego pozwanego pełnomocnika wkwocie 720 zł, zasądzone na podstawie § 2 ust. 1 i 2 w zw. z § 6 pkt. 3 i § 11 ust. 1pkt. 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przezSkarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr163 poz. 1348 ze zm.).