Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 636/13
Data wyroku: 2013-10-31 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Marek Lewandowski ; Małgorzata Kończal, Włodzimierz Jasiński
Słowa kluczowe: Zdolność Sądowa I Procesowa
Podstawa prawna: art. 199 k.p.c., art. 24 ustawy z 13.07.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.)
Teza: Reprezentantem prawnym funduszu celowego jakim jest Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie jest właściwy minister pracy występujący w obrocie prawnym pod nazwą tego Funduszu

Sygn. akt VIII Cz 636 /13

POSTANOWIENIE

Dnia 31 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VIII Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący : SO Włodzimierz Jasiński (spr.)
Sędziowie : SO Marek Lewandowski ; SO Małgorzata Kończal
po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 roku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzyciela Funduszu(...)wW.

przy udziale dłużnikaE. S.
o wyjawienie majątku
na skutek zażalenia wierzyciela
od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 16 września 2013 roku
sygn. akt I Co 3163/13
postanawia :uchylić zaskarżone postanowienie i pozostawić sądowi pierwszej instancji decyzję w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postepowania zażaleniowego

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 16 września 2013 roku Sąd Rejonowy w Toruniu odrzucił przedmiotowy wniosek oceniając , iż dłużnik Fundusz(...)wW.nie posiada zdolności sądowej do występowania w sprawie wobec braku osobowości prawnej , którą utracił z dniem wejścia w życieustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych( Dz. U. z 2009 roku , Nr 157 , poz. 1241) , która zmieniła przepisart. 24 ust 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy( Dz. U. nr 158 , poz. 1121 ze zm.) skreślając passus o treści „ i posiada osobowość prawną”.
Sąd Rejonowy dokonując wykładni znowelizowanych przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , a zwłaszcza art. 24 ust. 3 i ust. 5-7 oraz ust. 3 pkt 2 doszedł do wniosku , iż wnoszący przedmiotowy wniosek fundusz nie posiada osobowości prawnej , a zatem nie ma także zdolności sadowej co skutkować powinno odrzuceniem wniosku na podstawieart. 199 § 1 pkt 3 i § 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
Sąd pierwszej instancji uznał również , iż nie jest możliwe uzupełnienie braku zdolności sądowej wnioskodawcy w trybieart. 199 § 2 k.p.c., gdyż o jego statucie przesądził ustawodawca.
Z orzeczeniemtym nie zgodził się wnioskodawca podnosząc , iż w jego ocenie zakres obowiązków i praw jakie nałożyła na fundusz ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy uzasadnia możliwość przyjęcia istnienia atrybutu zdolności prawnej funduszu. Jest to wniosek tym bardziej uprawniony bowiem posiadając określone uprawnienia fundusz musi mieć możliwość obrony swoich praw i realizacji obowiązków na drodze sądowej poprzez dysponenta funduszu jakim jest Minister Pracy i Polityki Społecznej osobiście bądź przez swojego pełnomocnika ( marszałka województwa).
Wnioskodawca podniósł dodatkowo w zażaleniu , iż Sąd Rejonowy naruszył przepisart. 70 § 1 k.p.c.nie wyznaczając odpowiedniego terminu do uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej - jako kompetencji sadu ( w formie wydanego postanowienia) a nie przewodniczącego ( w formie wydanego zarządzenia). Nie wydanie przy tym postanowienia nie uchylało obowiązku sądu do wydania z urzędu postanowienia o zawieszeniu postepowania na podstawieart. 174 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Zażalenie okazało się zasadne.
Już na wstępie rozważań trudno jest w ocenie Sądu Okręgowego zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego , że to Fundusz(...)wW.wystąpił z przedmiotowym wnioskiem o wyjawienie majątku dłużniczki, chociaż samo określenie formalne w taki sposób wnioskodawcy ( jako nazwy funkcjonującej w obrocie prawnym) odpowiada aktualnie obowiązującemu prawu – o czym dalej w uzasadnieniu.
To w istocie nietrafne stanowisko sądu pierwszej instancji stanowiło następnie podstawę do wyprowadzenia przez tenże sąd wniosku o braku zdolności prawnej i sądowej funduszu na tle znowelizowanego przepisuart.24 ust 1 ustawy z 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy( Dz. U. Nr 158 , poz. 1121 ze zm.) –dalej ustawa o ochronie roszczeń ,który jakkolwiek uzasadniony w swej argumentacji odnoszącej się do kwestii samej istoty zdolności prawnej i sądowej funduszu nie miał jednak swojego przełożenia i wpływu na trafności zapadłego w sprawie orzeczenia.
Odwołując się do znowelizowanej
      ustawy o ochronie roszczeńustawodawca przy założeniu racjonalności jego działania , z jednej strony co jest niesporne pozbawił Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych osobowości prawnej na podstawieart. 29 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych( Dz. U. z 2009 , Nr 157 , poz. 1241) -
       dalej ustawa o finansachprzekształcając go w państwowy fundusz celowy nie posiadający obecnie zdolności sądowej
       ,z drugiej zaś strony stworzył konstrukcję prawną polegającą na utworzeniu instytucji dysponenta funduszu ( ministra właściwego do spraw pracy art. 24 ust.2 ustawy
      o ochronie roszczeń) , który jako organ państwowy posiadający co jest poza sporem zdolność prawną i sądową ( reprezentant Skarbu Państwa) może w stosunku do tak utworzonego funduszu ( będącego w istocie rachunkiem bankowym - art. 29 ust 4
      ustawy o finansach) nabywać i zaciągać jako podmiot prawa zobowiązania oraz pozywać i być pozywanym ( posiada zatem zdolność sądową i procesową) - art. 24 ust 3 pkt 1
      ustawy o ochronie roszczeń.Tenże fundusz celowy może być przy tym reprezentowany albo przez właściwego ministra osobiście , albo przez działający w jego imieniu inny organ będący pełnomocnikiem dysponenta funduszu w zakresie treści udzielonego mu pełnomocnictwa ( art. 24 ust 4
      ustawy o ochronie roszczeń) . Innymi słowy utworzony fundusz celowy nie posiadający obecnie osobowości prawnej według nowego rozstrzygnięcia prawnego reprezentowany jest przez podmiot taką osobowość posiadający lub przez inny podmiot na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa ( w omawianym przypadku przez marszałka województwa). Co istotne przy tym podmioty tak umocowane pierwotnie lub działające jako pełnomocnik na podstawie art. 24 ust.3 pkt 2
      ustawy o ochronie roszczeńw obrocie prawnym prowadzą sprawy i występują w tych sprawach pod nazwą Funduszu(...)z siedzibą wW.z adresem siedziby dysponenta ( lub osoby pełnomocnika przez dysponenta umocowanego ).
W świetle powyższych znowelizowanych unormowań prawnych należy w ocenie Sądu Okręgowego odmiennie aniżeli przyjął to Sąd Rejonowy uznać zatem , iż wnioskodawcą w przedmiotowej sprawie o wyjawienie majątku kryjącym się w istocie pod nazwą Funduszu(...)wW.był Minister Pracy i Polityki Społecznej i działający w jego imieniu Marszałek Województwa(...), który to podmiot po uzupełnieniu przedmiotowego wniosku na wezwanie tego sądu w zakresie wykazania swojej legitymacji czynnej powoływał się na umocowanie Ministra Pracy i Polityki Społecznej do występowania w sprawie w imieniu Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wynika to jednoznacznie z załączonych do sprawy dokumentów i pism wnioskującego w imieniu którego działa jego pełnomocnik. Oznacza to , iż od chwili wniesienia wniosku w przedmiotowej sprawie wnioskodawca Minister Pracy i Polityki Społecznej w imieniu którego występuje Marszałek Województwa(...)działający pod nazwą Funduszu(...)wW.był umocowany do podjęcia działań w odniesieniu do tego funduszu i posiadał zdolność sądową i procesową.
Jedynie na marginesie powyższych rozważań należy wskazać , iż przedstawiona przez Sąd Rejonowy szeroka argumentacja prawna była trafna w odniesieniu do oceny statusu samego funduszu. Sąd Rejonowy jednak nie powiązał tej oceny z możliwą i przyjętą przezustawę o ochronie roszczeńreprezentacją funduszu działającego pod tym szyldem przez jego dysponentów jako podmiotów uprawnionych , polemizując szeroko z tak przyjętą konstrukcją prawną i unormowaniami ustawowymi , w tym z samą możliwością reprezentacji funduszu zaproponowaną przez ustawodawcę pod inną nazwą , wnioskując w końcowej argumentacji o jej odrzucenie a limine i wskazując ,że jest ona nie do obrony.
Takie stanowisko Sąd pierwszej instancji nie zasługuje w ocenie Sądu Okręgowego na uwagę. Uszło bowiem z pola widzenia tego sądu , iż jego rolą nie jest formułowanie wniosków doktrynalnych ( de lega lata czy de lege ferenda) ale prawidłowe zastosowanie obowiązujących norm prawa którymi jest związany podobnie jak każdy inny podmiot i które w konkretnym przypadku w świetle obowiązujących zasad postępowania i wykładni prawa powinien zastosować .
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 397 § 1 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.orzekł jak na wstępie.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawieart. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.a contrario i§ 2 k.p.c.