Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 827/12
Data wyroku: 2012-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Szwagierczak, Barbara Gonera, Ewa Madera
Słowa kluczowe: Okresy Składkowe I Nieskładkowe
Podstawa prawna: art. 174 ust. 2 i 3 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.)

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia22 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSA Ewa Madera (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu22 listopada 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuT. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o ustalenie kapitału początkowego
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia27 kwietnia 2012 r.sygn. aktIV U 201/12

oddala apelację

Sygn. akt III AUa 827/12

UZASADNIENIE
Decyzją z 16 stycznia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwR.odmówił wnioskodawcyT. K.ponownego ustalenia kapitału początkowego wskazując w uzasadnieniu, iż przedłożone dowody nie powodują zmiany jego wartości.
Powyższą decyzję odwołaniem zaskarżył wnioskodawca żądając zaliczenia do kapitału początkowego spornego okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowo - Handlowym(...)od 1 grudnia 1994r. do 5 lipca 1995r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podnosząc w uzasadnieniu, że sporny okres nie został wykazany właściwymi dokumentami,a wyłącznie świadectwem pracy, w którym nie wskazano czy wnioskodawca korzystał z zasiłków chorobowych, czy też urlopów bezpłatnych.
Po rozpoznaniu odwołania Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z 27 kwietnia 2012 r. w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób że zobowiązał organ rentowy do ponownego ustalenia kapitału początkowegoT. K.z uwzględnieniem do ustalenia jego wartości okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowo - Handlowym(...)od 1 grudnia 1994r. do 5 maja 1995r., przy przyjęciu, że w okresie zatrudnienia wnioskodawca uzyskiwał najniższe ustawowe wynagrodzenie, w pkt II w pozostałej części odwołanie oddalił.
. W pisemnym uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności wskazał na niekwestionowane przez strony okoliczności dotyczące daty złożenia przez wnioskodawcę wniosku o uwzględnienie do kapitału początkowego spornego okresu zatrudnienia. Dalej powołując się na treść przedłożonego świadectwa pracy, dokumentów zalegających w aktach organu rentowego oraz wiarygodnych - w ocenie sądu - zeznań wnioskodawcy ustalił, iż od 1 grudnia 1994r. do 5 lipca 1995r. pracował on w Zakładzie Produkcyjno –Usługowo - Handlowym(...)w pełnym wymiarze czasu pracy, z tym że od 6 maja do 5 lipca 1995r. odbywał służbę wojskową i ten ostatni okres został uwzględniony do kapitału początkowego. Ponadto Sąd ustalił, iż w spornym okresie pracodawca wnioskodawcy rozliczał składki na ubezpieczenie społeczne pracowników na podstawie deklaracji bezimiennych oraz, żeT. K.nie pobierał świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Sąd Okręgowy dokonując oceny prawnej sprawy wskazał, iż w spornym okresie wnioskodawca był pracownikiem, a nie płatnikiem składek i przerzucanie na niego obowiązków płatnika nie ma oparcia w prawie. Odwołujący nie ma obowiązku wykazywania innymi dokumentami, że dane w świadectwie pracy są wiarygodne, a jeżeli pozwany Zakład podważa jego wiarygodność to winien tę okoliczność wykazać, a nie przerzucać ciężar dowodowy w tym zakresie na ubezpieczonego. Powyższe skutkowało uwzględnieniem odwołania w części, w jakiej określa to pkt I wyroku stosownie do treściart. 47714§ 2 kpc. Ponieważ okres odbywania służby wojskowej został przyjęty do wartości kapitału początkowego żądanie w tym zakresie podlegało oddaleniu na podstawieart. 47714§ 1 kpc.
Powyższy wyrok apelacją zaskarżył organ rentowy zarzucając, iż kwestionowane orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego tj.art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zmianami) oraz naruszeniem prawa procesowego tj.art. 233 § 1 kpc, brakiem wyjaśnienia czy wnioskodawca faktycznie pracował w spornym okresie w sytuacji, gdy dowód w postaci świadectwa pracy jest wątpliwy.
Podnosząc wskazane zarzuty apelujący wniósł o zmianę kwestionowanego wyroku w pkt I i oddalenie odwołania ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji.
W uzasadnieniu pozwany Zakład wskazał na wymagania dotyczące dokumentów niezbędnych do wykazania okresów zatrudnienia, których nie przedłożył wnioskodawca. Wskazał na okoliczności świadczące o niewiarygodności świadectwa pracy, tj. datę jego wydania ( 5 maja 1995r.), w sytuacji, gdy obejmuje ono okres do 5 lipca 1995r., jak również wskazał fakt zarejestrowania wnioskodawcy jako bezrobotnego do 22 stycznia 1995r., jako okoliczność uniemożliwiającą wykonywanie zatrudnienia. Ponieważ – zdaniem organu rentowego - zebranyw sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do poczynienia w sprawie istotnych ustaleń skutkujących zmianą stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, apelacja powinna skutkować uwzględnieniem zawartych w niej zarzutów.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona, co skutkowało jej oddaleniem.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż spornym w sprawie pozostawało czy do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy uwzględnianego przy wymiarze kapitału początkowego winien zostać zaliczony okres jego zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowo - Handlowym(...)od 1 grudnia 1994r. do 5 lipca 1995r.
Stosownie doart. 174 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. z 2009r. Nr 153 poz.1227 ze zmianami) podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15,16,17 ust.1 i 3 oraz art. 18, z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed 1 stycznia 1999r. Uregulowanie zawartewart. 174 ust.2powołanej wyżej ustawy stanowi natomiast, iż przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ( między innymi okresy ubezpieczenia). Uregulowanie przewidziane w § 22 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznejz dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe ( Dz. U. z 2011r. nr 237, poz. 1412) przewiduje środki dowodowe niezbędne do stwierdzenia okresów zatrudnienia w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym. Dokumentami tymi są między innymi świadectwo pracy oraz inne dokumenty jak chociażby umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym czy pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia, jak również zeznania świadków. W postępowaniu sądowym nie istnieją ograniczenia dowodowe, a więc sporną okoliczność można wykazywać wszelkimi dowodami, a ich wiarygodność sąd oceni przy uwzględnieniu treściart. 233 kpc. W ocenie tut. Sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy – wbrew zarzutowi apelacji - stanowił podstawę do poczynienia istotnego w sprawie ustalenia tj. przyjęcia, iż w okresie wskazanym w pkt I wyroku wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, a co za tym idzie uwzględnienia tego okresu do ustalenia wartości kapitału początkowego jako okresu składkowego w rozumieniu powołanego wyżej art. 6 ustawyo emeryturach i rentach z FUS. Przy czym, jak słusznie przyjął Sąd I instancji, okres odbywania służy wojskowej od 6 maja do 5 lipca 1995r. został przez organ rentowy przyjęty do jego wartości, co skutkowało oddaleniem odwołania w tej części.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego wskazane przez ZUS Oddział wR.okoliczności mające świadczyć o niewiarygodności przedłożonego świadectwa pracy, nie mogą zostać uwzględnione. Niedopełnienie bowiem obowiązku ciążącego na pracodawcy tj. niewydanie właściwego świadectwa pracy nie może wywoływać ujemnych skutków w zakresie świadczeń z ubezpieczenia społecznego zatrudnionych przez niego pracowników. Status osoby bezrobotnej również nie może przesądzać o ocenie wskazanego wyżej dowodu, gdyż z oświadczenia wnioskodawcy złożonego przed Sądem Apelacyjnym wynika, iż to pracodawca zobowiązał się do powiadomienia właściwego urzędu pracy o fakcie zatrudnieniaT. K.( złożenie stosownego wniosku skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego) i czynność tę wykonałz opóźnieniem. O wiarygodności tego twierdzenia świadczy treść przedłożonej przez odwołującego legitymacji ubezpieczeniowej, z której wynika fakt jego zatrudnieniaw grudniu 1994r. Tym samym brak było podstaw do nieuwzględnienia wnioskodawcy spornego okresu do wartości kapitału początkowego. Wobec braku możliwości ustalenia podstawy wymiaru składek w tym okresie organ rentowy winien stosownie do art. 174 ust.3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS uwzględnić normę prawną wyrażoną w art. 15 ust.2 a powoływanego aktu normatywnego, czyli przyjąć kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Podkreślić należy za Sądem I instancji, że wnioskodawca w spornym okresie był pracownikiem, nie zaś płatnikiem składek i przerzucanie na niego obowiązków płatnika jest bezpodstawne, nie ma oparcia w prawie. Nie ma on także obowiązku wykazywania innymi dokumentami, iż dane zawarte w jego świadectwie pracy są prawidłowe. Jeśli Zakład poddaje w wątpliwość ich treść i twierdzi, że dokument ten nie uwzględnia okresów nieskładkowych to winien tę okoliczność wykazać, a nie przerzucać ciężar dowoduw tym zakresie na ubezpieczonego.
Skoro zatem zaoferowane przez wnioskodawcę dowody dawały podstawę do uwzględnienia jego żądania, uzasadniona była zmiana stanowiska pozwanego Zakładu zaprezentowana w zakwestionowanej decyzji, w zakresie w jakim uczynił to Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze, przy pełnej akceptacji zarówno ustaleń faktycznych jak i oceny prawnej Sądu I instancji orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 385 kpc.

(...)

(...)

(...)