Sąd Okręgowy w Łomży
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 228/13
Data wyroku: 2013-10-29 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygnatura akt II Ka 228/13

UZASADNIENIE
W. C.W.została oskarżona o to, że w dniu 25 lipca 2011 r. wŁ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliła pomocyD. R.w doprowadzeniu(...) SAwŁ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99932,00 zł w ten sposób, że niezgodnie z rzeczywistością wydała poświadczający nieprawdę nierzetelny dokument w postaci zaświadczenia o wysokości zarobków i zatrudnieniu na czas nieokreślonyD. R.wfirmie (...)w celu przedłożenia do przezD. R.podczas zawierania w dniu 25 lipca 2011 r. umowy o pożyczkę nr(...)wBanku (...) SA OddziałwŁ., działając na szkodę tego Banku, tj. o przestępstwo określone w art. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kk.

D. R.została oskarżona o to, że w dniu 25 lipca 2011 r. wŁ.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziła(...) SAwŁ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 99932,00 zł podstępnie wprowadzając w błąd w ten sposób, że zawarła umowę o pożyczkę nr(...)przedłożyła poświadczające nieprawdę nierzetelne dokumenty w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków w firmie pośrednictwo(...)(...)
W. C.W.(...)Ł.oraz umowę nabycia dnia 23.07.2011 r. samochoduF. (...)nr rej. (...)przezD. R.odL. S.podczas gdy transakcja taka nie miała miejsca działając w ten sposób na szkodęBanku (...) SA OddziałwŁ., tj. o przestępstwo określone wart. 286 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kk.
L. S.została oskarżona o to, że w dniu 23 lipca 2011 r. wŁ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliła pomocyD. R.w doprowadzeniuBanku (...) SA OddziałwŁ.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 43000,00 zł w ten sposób, że złożyła podpis na umowie sprzedażyD. R.samochoduF. (...)nr rej. (...)podczas gdy transakcja taka rzeczywistości nie miała miejsca w celu przedłożenia go przezD. R.podczas zawierania w dniu 25 lipca 2011 r. umowy o pożyczkę nr(...)wBanku (...), a po otrzymaniu z Banku pieniędzy za sprzedaż samochodu przekazała jeD. R.działając na szkodęBanku (...) S.A(...)Ł.- tj. o przestępstwo określone wart. 18 § 3 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2013r. Sąd Rejonowy w Łomży:
I. OskarżonąW. C.W.uznał za winną tego, że w dniu 25 lipca 2011 r. wŁ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliła pomocyD. R.w uzyskaniu od(...) SAwŁ.pożyczki pieniężnej w kwocie 99932,00 zł w ten sposób, że niezgodnie z rzeczywistością wydała poświadczający nieprawdę nierzetelny dokument w postaci zaświadczenia o wysokości zarobków, okresie zatrudnienia oraz iż zatrudnienie miało miejsce na czas nieokreślonyD. R.wFirmie (...)w celu przedłożenia go przezD. R.podczas zawierania w dniu 25 lipca 2011 r. umowy o pożyczkę nr(...)wBanku (...) SA OddziałwŁ., działając na szkodę tego Banku - tj. przestępstwa określonego w art. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 297 § 1 kki za to z mocy art.art. 18 § 3 kkw zw. zart. 297 § 1 kkskazał ją zaś na mocyart. 19 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkwymierzył jej karę 1 roku pozbawienia wolności;
II. OskarżonąD. R.uznał za winną tego, że w dniu 25 lipca 2011 r. wŁ.w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłaBank (...) SAwŁ.do udzielenia jej pożyczki pieniężnej w kwocie 99932,00 zł w ten sposób, że zawierając umowę o pożyczkę nr(...)przedłożyła poświadczające nieprawdę nierzetelne dokumenty w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków w Firmie pośrednictwo(...)(...)W. C.W.OddziałŁ.oraz umowę nabycia dnia 23.07.2011 r. samochoduF. (...)nr rej. (...)przezD. R.odL. S.podczas gdy transakcja taka nie miała miejsca działając w ten sposób na szkodęBanku (...) SA OddziałwŁ.tj. przestępstwa określonego wart. 297 § 1 kki za to na mocyart. 297 § 1 kkskazał ją i wymierzył jej karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
III. OskarżonąL. S.uznał za winną tego, że w dniu 23 lipca 2011 r. wŁ.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliła pomocyD. R.w uzyskaniu odBanku (...) SA OddziałwŁ.pożyczki pieniężnej w kwocie 43000,00 zł w ten sposób, że złożyła podpis na umowie sprzedażyD. R.samochoduF. (...)nr rej. (...)podczas gdy transakcja taka rzeczywistości nie miała miejsca w celu, przedłożenia go przezD. R.podczas zawierania w dniu 25 lipca 2011 r. umowy o pożyczkę nr(...)wBanku (...), a po otrzymaniu z Banku pieniędzy za sprzedaż samochodu przekazała jeD. R.działając na szkodęBanku (...) S.AOddziałŁ.tj. przestępstwa określonego w art. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 297 § 1 kki za to z mocyart. 18 § 3 kkw zw. zart. 297 § 1 kkskazał ją zaś na mocyart. 19 § 1 kkw zw. zart. 297 § 1 kkwymierzył jej karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
IV. Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonymW. C.W.,D. R.iL. S.na okres próby wynoszący po 2 lata;
V. Zasądził od oskarżonychW. C.W.,D. R.iL. S.na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 180 zł tytułem opłat oraz kwoty po 202,31 zł tytułem pozostałych kosztów sądowych w wysokości po 1/3 części.
Apelację od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonejW. C.W., w której na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżył powyższy wyrok w całości na jej korzyść.
Na zasadzieart. 427 § 1 i 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkzaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 4 kpk,art. 5 §2 kpk,art. 7 kpk,art. 366 § 1 kpk,art. 410 kpkpolegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonej poprzez bezkrytyczne danie wiary wyjaśnieniom oskarżonejD. R.przy niedostatecznym uwzględnieniu dowodów przeciwnych, tu szczególnie wyjaśnień podejrzanejW. W. (4)w kontekście okoliczności dotyczących zatrudnieniaD. R.na czas nieokreślony, całkowitego nieuwzględnienia faktu, iż podejrzana konsekwentnie wskazuje, że nie wypełniała zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkachD. R.jedynie na wyraźną prośbę pracownicy złożyła in blanco podpis na druku zaświadczenia tym samym zaniechanie przez Sąd dokonania ustaleń na podstawie opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, tym samym nieujawnieniu i nieuwzględnieniu dowodów w zakresie, w jakim potwierdzają treść wyjaśnień podejrzanej, a zaprzeczają wyjaśnieniom oskarżonejD. R.doprowadzając do uchybienia podstawowej zasadzie procesowej nakazującej nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść oskarżonego, tym samym dowolnej a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, co do rzeczywistego braku jakiegokolwiek udziałuW. W.w zarzucanymD. R.przestępstwie, podczas gdy logiczne i wyczerpujące rozważenie wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonej, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego oraz należyte uwzględnienie dowodów przeciwnych prowadzi do wniosku, żeW. W. (4)nie popełniła zarzucanego jej przestępstwa.
Podnosząc powyższy zarzut obrońca oskarżonej na mocyart. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Łomży II Wydział Karny celem ponownego rozpoznania.
Prokurator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonejA. C.W.jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Podniesione w niej zarzuty są niesłuszne i stanowią efekt ignorowania realiów sprawy oraz błędnej wykładni przepisów.
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do skutecznego formułowania zarzutu obrazy przepisów prawa procesowego. Analiza sposobu procedowania Sądu I instancji, a także lektura pisemnych motywów skarżonego orzeczenia nie wskazuje, aby przeprowadzone postępowanie było dotknięte wadami, a w szczególności nastąpiło z naruszeniem przepisówart. 4 kpk,5 § 2 kpk,7 kpk, 366§ 1 kpk,410 kpk.
Wbrew retoryce wniesionego środka odwoławczego należy wskazać, że w realiach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, iż Sąd I instancji naruszył dyrektywyart. 7 kpk. W szczególności do wysunięcia takiego twierdzenia dalece niewystarczające jest to, iż przyjęte przez sąd założenia dowodowe nie odpowiadają preferencjom oskarżonej i jej obrońcy. Sąd I instancji wbrew twierdzeniom apelującej poddał wnikliwej analizie wszystkie istotne z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonej przeprowadzone dowody, ocenił je swobodnie z zachowaniem reguł określonych wart. 7 kpk, a wnioski jakie z nich wyciągnął są logiczne, poprawne i nie budzą zastrzeżeń. Sąd Rejonowy wskazał w szczególności, dlaczego nie dał wiary w znacznej części wyjaśnieniom oskarżonejW. C.W.i na jakich oparł się dowodach ustalając, że dopuściła się ona zarzucanego jej czynu. Wyjaśnienia oskarżonej ocenione zostały nie tylko w powiązaniu z zeznaniami świadków, ale też przez pryzmat doświadczenia życiowego i zachowań, które winny być właściwe dla osób zajmujących się daną branżą zawodowo.
Wskazać należy, że jakkolwiek prawdą jest, że Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonejD. R., a w znacznej części odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonejW. C.W., to okoliczność ta, wbrew twierdzeniom autorki apelacji, nie daje żadnych podstaw do podzielenia stanowiska, że orzekający w sprawie Sąd I instancji naruszył zasadę określoną wart. 7 k.p.k.Sąd Rejonowy dając wiarę supozycjom wspomnianej oskarżonej dowód ten poddał dokładnej i wszechstronnej analizie i ocenie, bez jakiegokolwiek naruszenia przepisów prawa procesowego. Faktem jest, że dowód z "pomówienia" współoskarżonego - na co wielokrotnie też zwracał uwagę Sąd Najwyższy - jest dowodem niejako szczególnym, dowodem, którego przeprowadzenie wymaga ponadprzeciętnej skrupulatności w jego przeprowadzeniu i ocenie, tak aby ocena tego pomówienia jako podstawy faktycznej co do winy pomówionego, nie nasuwała żadnych zastrzeżeń (por. wyrok SN z dnia 24 stycznia 1986 r., IV KR 355/85, OSN Prok. Gen. 1987, z. 3, poz. 37). Taka też jest zdaniem Sądu Okręgowego ocena twierdzeń współoskarżonejD. R., dokonana przez Sąd I instancji. To, że Sąd analizując i oceniając materiał dowodowy w sprawie, jednym świadkom daje wiarę, a innym odmawia wiarygodności, nie stanowi naruszenia swobodnej oceny dowodów. Sąd może oprzeć swój wyrok na zeznaniach jednego tylko świadka, uznając je za wiarygodne, jeśli przeświadczenie Sądu o winie oskarżonego jest dostatecznie umotywowane. Wywód ten w całej rozciągłości ma też zastosowanie do wyjaśnień współoskarżonego.P.adto z analizy wyjaśnień oskarżonejD. R.wynika, że ich treść nie była nastawiona na niekorzystne obciążenie oskarżonejW. C.W..D. R.w spontaniczny sposób relacjonowała jej pracę na rzeczfirmy (...), w pewnych momentach obciążając też siebie. Natomiast okoliczności, które przede wszystkim wskazują na świadomośćW. C.W., że dokument wystawiony oskarżonejD. R.poświadcza nieprawdę, wynikają w dużym stopniu z wyjaśnień jej samej. To ona wskazywała bowiem, że podpisała zaświadczenie (wprawdzie in blanco), że w jej mniemaniu zatrudnienieD. R.miało charakter na czas nieokreślony, próbując jednocześnie wykazać, że dokument wypełniony został bez jej wiedzy.
Umknęło jednocześnie uwadze apelującej, że na jej winę wskazują nie tylko wyjaśnieniaD. R.. Zdaje się nie zauważać autorka apelacji, że oskarżonaL. S.wprawdzie nie wyjaśniała co do okoliczności związanych z wystawieniem zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, ale podawała okoliczności towarzyszące spisaniu fikcyjnej umowy sprzedaży samochodu, która także stała się podstawą udzielenia oskarżonejD. R.kredytu.
Szczególnego znaczenia nie może nabrać okoliczność, że oskarżonaW. C.W.zaprzeczała stawianemu jej zarzutowi. Jest to bowiem stanowisko procesowe zajmowane często przez osoby oskarżone o popełnienie czynu zabronionego. Jednocześnie zauważyć należy, żeart. 366 § 1 k.p.k.nakazuje przewodniczącemu składu orzekającego baczyć, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy (wyrok SN z 06.11.2007 r., III KK 350/07, LEX nr 322861). Do okoliczności tych z pewnością zaliczyć trzeba - zgodnie z twierdzeniem autorki apelacji - ustalenie, czy zaświadczenie o zatrudnieniu wystawione zostało przez oskarżoną. Tym niemniej nie można zarzucać Sądowi, że w sposób nieuprawniony pominął konieczność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego. Poza sporem bowiem pozostawało, że na zaświadczeniu widnieje podpis oskarżonejW. C.W., na co wskazała sama oskarżona. Podpis ten niewątpliwie zaś potwierdza akceptację treści tego zaświadczenia. Nawet więc przy ewentualnym przyjęciu, że zaświadczenie wypełnione zostało nie przez samą oskarżoną a przez inną osobę, np. oskarżonąD. R., nie powoduje to wyłączenia odpowiedzialności oskarżonejW. C.W.za nierzetelne wypełnienie dokumentu. Spotykane są bowiem tego rodzaju praktyki, kiedy to określonej treści pismo podpisywane jedynie przez osobę właściwą, władną do złożenia podpisu. Nie osoba fizycznie spisująca dokument określonej treści, a osoba go podpisująca jest właściwym sygnatariuszem i odpowiada za jego treść. Powyższe wywody są w pełni aktualne również w sytuacji, gdyby faktycznie doszło nawet do podpisania przez oskarżoną zaświadczenia in blanco. Nie należy zapominać, że oskarżonaW. W. (4)jest osobą zawodowo trudniącą się działalnością finansową, a więc w pełni świadomą znaczenia i przeznaczenia zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, a domniemywać należy, że także świadomą znaczenia wystawienia jakiegokolwiek dokumentu in blanco. Trudno kwestionować twierdzenie o świadomości oskarżonej na temat treści i przeznaczenia zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach w sytuacji, gdy stawający w sprawie świadkowie w osobach byłych pracowników placówki zeznawali o dużym zaangażowaniu oskarżonej we wszystkie formalności związane z uzyskaniem przezD. R.kredytu, wręcz kierowaniu przez nią tymi czynnościami. Ponadto istotnym dla oceny świadomości oskarżonej jest fakt, że kilka dni po otrzymaniu przezD. R.środków pieniężnych z udzielonego jej kredytu, znaczną część kwoty pożyczyła ona właśnie oskarżonejW. C.W.. Nie umknęło też uwadze Sądu Odwoławczego, że pomimo, iż oskarżonaW. C.W.konsekwentnie zaprzeczała wypełnieniu zaświadczenia, to jednocześnie próbowała wykazać, że wpisane tam dane są prawdziwe - za wyjątkiem okresu zatrudnienia. Mając to na uwadze trudno oprzeć się wrażeniu, że poszukiwała ona najbardziej efektywnej linii obrony, łącząc elementy wskazujące w jej mniemaniu na brak świadomości treści dokumentu (podpis in blanco), z tymi wskazującymi na prawdziwość zawartych w dokumencie danych, odnoszących się do czasookresu zatrudnienia i wysokości zarobków (na wypadek gdyby linia obrony wskazująca na brak świadomości nie przyniosła oczekiwanego efektu).
W kwestii natomiast czasookresu zatrudnienia słusznie ocenił Sąd meriti, że brak było podstaw by uznać, że zatrudnienieD. R.miało charakter na czas nieokreślony w sytuacji, gdy brak było umowy dokumentującej jakikolwiek okres i formę zatrudnienia.
W niniejszej sprawie wszystkie ustalenia zostały poczynione w oparciu o dostępne metody weryfikacji dowodów, po dokonaniu ich swobodnej oceny, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, a Sąd orzekający nie miał wątpliwości co do winy oskarżonej. Norma wyrażona w przepisieart. 5 § 2 kpkdotyczy wątpliwości, jakie może powziąć Sąd orzekający, a nie strona, i dopiero gdyby Sąd je powziął, a nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego, zasadny byłby zarzut naruszenia tego przepisu. Nie dochodzi do naruszenia dyrektywy zawartej wart. 5 § 2 kpkwtedy, gdy wprawdzie istnieją dwie grupy przeciwstawnych sobie dowodów, ale ustalając przebieg wydarzeń, Sąd orzekający oprze się na dowodach, które wspierają przyjęty stan faktyczny z jednoczesnym przedstawieniem argumentacji przemawiającej za takim wyborem i wskazaniem, dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym (post. Sądu Najwyższego z 25.04.2007 r., Biul. PK 2007/16/14). Dokonana przez Sąd Rejonowy analiza i wyciągnięte wnioski odpowiadają powyższemu, dlatego są w pełni akceptowane przez Sąd Okręgowy. Jednocześnie w wypadku, gdy pewne ustalenie faktyczne zależne jest od dania wiary lub jej odmówienia wyjaśnieniom oskarżonego, to nie można mówić o naruszeniu zasady in dubio pro reo, a ewentualne zastrzeżenia, co do oceny wiarygodności konkretnego dowodu, rozstrzygane być mogą jedynie na płaszczyźnie utrzymania się przez Sąd orzekający w granicach sędziowskiej swobody ocen, wynikającej z treściart. 7 kpk(wyrok SN z 09.10.2008 r., V KK 114/08, publ. OSNwSK 2008/1/1988, post. SN z 15.05.2008 r., III KK 79/08, LEX nr 393949).
Brak jest także podstaw do wysuwania zarzutu naruszenia przepisuart. 4 kpk. Jest on przepisem zawierającym tzw. ogólną dyrektywę postępowania, ma charakter ogólny, gwarancyjny, określa jedynie cele postępowania karnego i kilka obowiązujących w tym postępowaniu zasad (m. in. zasadę prawdy materialnej wyrażoną wart. 2 § 2 k.p.k.,art. 5 k.p.k.- zasadę obiektywizmu). Skoro ten przepis nie reguluje przebiegu procesu karnego, to nie może być mowy o jego naruszeniu w sposób poddający się kontroli instancyjnej (vide posanowienie. SN 2007.03.27. III KK 461/06 Prok. i Pr. 2007/6/25, wyrok SN 2005.10.06 OSNwSK 2005/1/1813).
Zarzut naruszenia przepisuart. 410 kpktakże uzasadniony nie jest. Jednocześnie zauważyć trzeba, że apelująca nie wskazała, które okoliczności nieujawnione na rozprawie stały się podstawą ustaleń faktycznych. Lektura pisemnych motywów skarżonego wyroku nie dostarczyła natomiast - w ocenie Sądu II instancji - podstaw do skutecznego formułowania tej treści zarzutu. Wobec faktu, że apelująca nie wskazała tych okoliczności, które miały nie być ujawnione podczas rozprawy, a mimo to stały się podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia, a Sąd Okręgowy nie stwierdził wystąpienia takich okoliczności, bliższe tj. bardziej szczegółowe odniesienie się do tak lakonicznego zarzutu nie jest możliwe.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy na mocyart. 437 § 1 kpkzaskarżony wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Konsekwencją powyższego było obciążenie oskarżonej opłatą za postępowanie przed Sądem II instancji zgodnie zart. 8w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o opłatach w sprawach karnychi pozostałymi kosztami procesu za instancję odwoławczą -art.636 § 1 kpk.