Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 186/13
Data wyroku: 2013-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Leszek Wojgienica, Janusz Sulima, Leszek Kulik, Andrzej Czapka, Nadzieja Surowiec

Sygn. akt II AKa 186/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Nadzieja Surowiec (spr.)

Sędziowie

SA Janusz Sulima
SA Leszek Kulik
SA Andrzej Czapka
SO del. Leszek Wojgienica

Protokolant

Barbara Mosiej

przy udziale Beaty Kwiećkowskiej - Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku, upoważnionej przez Prokuratora Apelacyjnego w Białymstoku do udziału w sprawie, upoważnienie składa

po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r.
sprawyK. M.s.A.
oskarżonego zart.148§1 kkw zb. zart. 280§2 kkw zb. zart. 275§1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II K 93/13

I
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną.

II
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. S.738 złotych, w tym 138 złotych podatku VAT tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

III
Zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję.

UZASADNIENIE
K. M.oskarżony został o to, że:
w dniu 02 października 2005r., nadjeziorem K., w pobliżu miejscowościJ., gm.K., woj.(...)- (...), działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, z zamiarem pozbawienia życiaJ. L.oraz dokonania zaboru należącego do niego samochodu markiA. (...)nr rej. (...), pieniędzy i innych rzeczy osobistych, używając przemocy poprzez kilkukrotne uderzenie siekierą w głowęJ. L.spowodowali u niego liczne rany rąbane i tłuczone z rozległymi podbiegnięciami krwawymi powłok miękkich głowy i twarzy, liczne i wieloodłamowe złamania kości pokrywy i podstawy czaszki, wymóżdżenie lewego płata czołowego i skroniowego, liczne wybroczyny i wylewy krwawe w tkance mózgowej lewej półkuli mózgu, wieloodłamowe złamanie lewej kości jarzmowej, złamanie wszystkich ścian lewego oczodołu, złamanie lewej kości szczękowej, złamanie lewej kości nosowej, przemieszczenia i wgłębienia odłamów kostnych kości twarzoczaszki oraz krwiak podtwardówkowy, podpajęczynówkowy oraz w komorach mózgu, które to obrażenia skutkowały śmiercią pokrzywdzonego, po czym zabrali mu w celu przywłaszczenia wyżej wymieniony samochód o wartości 18.000 zł, pieniądze w kwocie 300 złotych, dowód osobisty, prawo jazdy, dowód rejestracyjny, dowód ubezpieczenia pojazdu, etui koloru bordowego z logo(...)oraz etui koloru niebieskiego z logo(...)wraz z dokumentami wędkarskimi, trzy kompletne wędki teleskopowe, w tym dwie gruntowe i jedna spinningowa o wartości 400 zł każda, plastykowe pudełko koloru szarego z akcesoriami wędkarskimi o wartości 300 zł, dwa drewniane wiosła do łódki typuN.o wartości 100 zł, śpiwór i siekierkę z drewnianym trzonkiem, o łącznej wartości co najmniej 19.900 zł na jego szkodę,
tj. o przestępstwo zart.148 § 2 pkt 2 kk. (w brzmieniu ustalonym przepisem art.1 pkt 15 ustawy z dnia 27.07.2005r. o zmianie ustawy – Kodeks karny …, Dz. U. Nr 163, poz. 1363) w zb. zart.275 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kk.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r. uznał, że oskarżonyK. M.dopuścił się dokonania zarzucanego mu czynu, z tym że przyjął, że czyn stanowi stanowi zbrodnię określoną wart.148 § 1 kkw zb. zart.280 § 2 kkw zb. zart.275 § 1 kkw zw. zart.11 § 2 kkw zw. zart.4 § 1 kki za to na tej podstawie skazał go, a na podstawieart.148 § 1 kkw zw. zart.11 § 3 kkwymierzył mu karę dożywotniego pozbawienia wolności.
Na podstawieart.63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczyłK. M.okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 09 października 2005r. do dnia 22 grudnia 2005r. i od 31 grudnia 2008r. do dnia 15 kwietnia 2013r.
Na podstawieart. 29 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturzei§ 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z p. zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. S.kwotę 738 złotych, w tym 23% VAT w kwocie 138 złotych tytułem nieuiszczonych opłat za obronę oskarżonego wykonywaną z urzędu w postępowaniu sądowym.
Na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego.
Na podstawieart. 444kpkw zw. zart. 425§1,2kpkzaskarżył wyżej wskazany wyrok w części dotyczącej kary.
Na zasadzieart. 427§2 i 438 pkt 4kpkwyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kary, która polega na wymierzeniu oskarżonemu kary dożywotniego pozbawienia wolności i wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez wymierzenie oskarżonemu możliwie najłagodniejszej kary pozbawienia wolności zamiast orzeczonej kary dożywotniego pozbawienia wolności.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja okazała się bezzasadna, stąd też zawarty w niej wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, że zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary jako zarzut z kategorii ocen, można skutecznie podzielić tylko wówczas, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy jest w odczuciu społecznym karą niesprawiedliwą (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.04.1985r., OSNKW 1985 r., nr 7-8, poz. 60).
Zdaniem Sądu Apelacyjnego taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Uzasadnienie wyroku odnoszące się do wymiaru kary świadczy, że Sąd Okręgowy dostosował się do ukształtowanego od dawna w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, że wyjątkowy charakter kary dożywotniego pozbawienia wolności, która w istocie ma charakter eliminacyjny, nakłada obowiązek wyczerpującego rozważenia całokształtu okoliczności mających znaczenie dla wymiaru kary, w tym zbadania czy w sprawie zachodzą jedynie okoliczności obciążające czy również łagodzące a także wszechstronnej oceny osobowości oskarżonego jak też szczegółowego wykazania dlaczego konieczna jest trwała izolacja oskarżonego w zakładzie karnym. Wbrew twierdzeniom apelacji uwzględnił przy wymiarze kary wszystkie okoliczności wiążące się z poszczególnymi ustawowymi dyrektywami i wskaźnikami jej wymiaru, w sposób skrupulatny je rozważył i prawidłowo ocenił, nadając im odpowiednie znaczenie i wykazał w sposób przekonywający dlaczego wobec oskarżonegoK. M.należało orzec najsurowszą i najbardziej dotkliwą przewidzianą w polskim systemie prawnym karę. Przytoczone przez sąd I instancji okoliczności mające wpływ na taki wymiar kary Sąd Apelacyjny w pełni podziela.
Zaakcentować należy, że oskarżony dopuścił się najcięższej zbrodni, zbrodni zabójstwa w związku z rozbojem, której popełnienie było przez niego zaplanowane. Działał on bez skrupułów, w sposób bezwzględny i niezwykle brutalny, zadając wielokrotnie ciosy siekierą osobie bezbronnej, zaatakowanej niespodziewanie. Skalę brutalności działania oskarżonego oddaje materiał poglądowy. Znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia z oględzin miejsca zdarzenia i dokonana obdukcja są odzwierciedleniem charakteru dokonanej zbrodni.
W swoim działaniu wyzuty był z jakichkolwiek emocji. Po zabraniu pokrzywdzonemu samochodu i innych przedmiotów stanowiących jego własność, podjechał pod dom ówczesnej swojej dziewczyny, postanawiając o ucieczce i ukryciu się.
Jak słusznie przyjął sąd orzekający, czyn oskarżonego charakteryzuje się niezwykle wysokim stopniem szkodliwości społecznej i najwyższym stopniem winy.
Przeciwko oskarżonemu przemawiają zarówno przesłanki przedmiotowe wynikające z okoliczności sprawy, drastyczność działania jak i podmiotowe – uwzględniające zarówno motywację jego zachowania, określające też jego osobowość i właściwości.
Oskarżony jest osobą o cechach osobowości dyssocjalnej. Pozostawał w zainteresowaniu Sądu dla Nieletnich, karany był za przestępstwa przeciwko mieniu.
Przedstawia sobą wysoki stopień zagrożenia dla porządku prawnego a jego zachowanie w czasie popełniania zbrodni jak też przed i po popełnieniu, w kontekście cech osobowości wskazują na trwałą i głęboką demoralizację przy braku realnych perspektyw na readaptację społeczną.
Orzeczona kara spełni funkcję izolacyjną i ochroni społeczeństwo przed ewentualnymi dalszymi zachowaniami, podobnymi do tych, jakie miało miejsce w tej sprawie. Kara tak ukształtowana winna też zadośćuczynić społecznemu poczuciu sprawiedliwości.
Należy podzielić stanowisko sądu I instancji o braku wobec oskarżonego okoliczności łagodzących.
Przywołana przez skarżącego argumentacja nie może prowadzić do zdyskwalifikowania wyroku w zakresie kary.
Nie może być uznany za okoliczność łagodzącą młody wiek oskarżonego i to, że odpowiadał on jako osoba młodociana. Oczywistym jest, że wymierzając karę młodocianemu sąd powinien mieć na uwadze treśćart. 54kk, która nie może jednak przesłaniać ogólnych dyrektyw wymiaru kary sformułowanych wart. 53kk. Wzgląd na wychowawczą rolę kary nie oznacza pobłażliwego ani łagodnego karania sprawców nieletnich czy młodocianych, zwłaszcza dopuszczających się najcięższych zbrodni.
K. M.wykazuje znaczny stopień zdemoralizowania i jego dotychczasowe postępowanie świadczy, iż jest on niepodatny na zabiegi resocjalizacyjne o mniejszym stopniu dolegliwości.
Sąd Okręgowy rozważając okoliczności wpływające na wymiar kary, uwzględnił zachowanie oskarżonego po popełnieniu przestępstwa w tym zachowanie w warunkach izolacji. Nie potraktował tego i słusznie jako okoliczność łagodzącą.
Na korzyść oskarżonego nie może przemawiać dotychczasowa niekaralność za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, zwłaszcza, że jako nieletni odpowiadał za czyny zart. 280§1kkiart. 159kk, a więc przeciwko życiu i zdrowiu, za które to stosowane były wobec niego środki wychowawcze (k. 496-9).
Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że przypisanie oskarżonemu popełnienia czynu zart. 148§1kk, który to przepis dysponuje większym wachlarzem kar, niż przepisart. 148§2kkstanowiący podstawę odpowiedzialności oskarżonego w uchylonym wyroku, powinien mieć wpływ na sytuację prawną oskarżonego. Mimo możliwości orzeczenia kary 25 lat pozbawienia wolności na podstawieart. 148§2kkwobec oskarżonego została orzeczona kara w najwyższym ustawowym wymiarze dożywotniego pozbawienia wolności. Taką też jako najwyższą przewidujeart. 148§1kk, stanowiący podstawę skazania oskarżonego zaskarżonym wyrokiem. Stąd też argumentacja obrońcy nie zasługuje na podzielenie.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do złagodzenia orzeczonej wobec oskarżonego kary.
Dlatego też orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku.
Sąd kierując się treściąart. 624§1kpkzwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, uznając, iż nie ma on żadnego majątku i uiszczenie kosztów byłoby dla niego zbyt uciążliwe.
O wynagrodzeniu za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie §14 ust. 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
NS/at