Sąd Apelacyjnyw Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI ACa 472/12
Data wyroku: 2012-09-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wolkenberg, Krzysztof Tucharz, Małgorzata Kuracka
Słowa kluczowe: Decyzja Administracyjna
Podstawa prawna: art. 379 pkt 5 k.p.c.

Sygn. akt VI ACa 472/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SA – Małgorzata Kuracka

Sędzia SA – Krzysztof Tucharz (spr.)

Sędzia SA – Agata Wolkenberg

Protokolant: – sekr. sądowy Beata Pelikańska

po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.

przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej

z udziałem(...) S.A.z siedzibą wW.
o ustalenie warunków dostępu
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z dnia 24 stycznia 2012 r.
sygn. akt XVII AmT 235/09
uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem pierwszej instancji poczynając od dnia 10 stycznia 2012 roku i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie – Sądowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 12 października 2009 r. Nr(...), na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji przez(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.. Stosownie do wyniku sprawy zasądził od Prezesa UKE na rzecz strony powodowej poniesione przez nią koszty postępowania.
Sąd ustalił, że powódka(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.została wyznaczona decyzją Prezesa UKE z dnia 20 lipca 2006 r. jako przedsiębiorca zajmujący znaczącą pozycję na rynku świadczenia usługi zakończenia połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej i nałożone zostały na ten podmiot obowiązki regulacyjne, w tym obowiązek polegający na ustalaniu opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w oparciu o ponoszone koszty operatora.
Następnie, decyzją z dnia 30 września 2008 r. Prezes UKE zobowiązał powodową spółkę do dostosowania stawki z tytułu połączeń głosowych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej(...)do poziomu 0,1677 zł/min. począwszy od dnia 1 lipca 2009 r.
W dniu 7 maja 2009 r. zainteresowany– (...) S.A.z siedzibą wW.złożyła do Prezesa UKE wniosek o wydanie decyzji zastępującej umowę pomiędzy(...) S.A.a(...)o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci wobec braku efektów prowadzonych miedzy tymi podmiotami negocjacji.
Po przeprowadzeniu postępowania konsultacyjnego Prezes UKE wydał w dniu 12 października 2009 r. decyzję, w której określił warunki wskazanej wyżej umowy.
W złożonym od tej decyzji odwołaniu(...) Sp. z o.o.wW.zarzuciła:

1
naruszenie art. 18 w zw. z art. 15 pkt 3 Prawa telekomunikacyjnego, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Prezesa UKE obligatoryjnego postępowania konsolidacyjnego w stosunku do projektu przedmiotowej decyzji;

2
naruszenie art. 28 ust. 1 pkt lit. b oraz art. 189 ust. 1 pkt 2 lit. c Prawa telekomunikacyjnego wobec wydania zaskarżonej decyzji bez uwzględnienia przesłanki niedyskryminujących warunków dostępu telekomunikacyjnego;

3
naruszenie art. 40 ust. 1 i 4 Prawa telekomunikacyjnego wskutek ustalenia opłat w oparciu o koszty przedsiębiorcy innego niż(...), co spowodowało, że takie stawki nie zapewniają powodowi zwrotu ponoszonych kosztów świadczenia usług;

4
naruszenie art. 40 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, polegające na dostosowaniu zaskarżoną decyzją warunków współpracy pomiędzy(...)i(...)S.A. tj. wysokości opłat, do warunków określonych w decyzji Prezesa UKE z dnia 30 września 2008 r., która narusza szereg przepisów Prawa telekomunikacyjnego.

Powołując się na przytoczone wyżej zarzuty strona powodowa wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu Okręgowego przedmiotowa decyzja nie może się ostać w obrocie parnym.

Istotne znaczenie ma tu okoliczność prawomocnego uchylenia decyzji Prezesa UKE z dnia 30 września 2008 r. nakładającej na(...)obowiązek dostosowani stawki z tytułu połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej tego operatora do poziomu 0,1677 zł za 1 min., do której organ regulacyjny odwoływał się wydając niniejszą decyzję, przy czym nie dokonał tam odrębnej analizy ponoszonych przez(...)kosztów świadczenia usługi MTR co stanowiło naruszenieart. 40 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne.
Sad Okręgowy podzielił też zarzut powoda, że doszło do naruszenia art. 18 Prawa telekomunikacyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia, równocześnie z postępowaniem konsultacyjnym, postępowania konsolidacyjnego, które wymaga przesłania Komisji Europejskiej i organom regulacyjnym innych państw członkowskich projektu stosownego rozstrzygnięcia wraz z jego uzasadnieniem.
Za koniecznością wszczęcia takiej procedury przemawia okoliczność, że wprowadzone przedmiotową decyzją opłaty za zakończane połączenia w sieci dotyczą usługi nie tylko o zasięgu krajowym ale również międzynarodowym, co może oddziaływać na wymianę handlową miedzy państwami członkowskimi.
Z tych też względów zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż prawidłowe ustalenie stawki MTR z tytułu usługi zakończania połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej(...)może zostać dokonane wyłącznie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed Prezesem UKE.
W złożonej od tego wyroku apelacji pozwany Prezes UKE zarzucił:

1
naruszenie przepisów postępowania tj.art. 47964k.p.c.poprzez uwzględnienie zarzutu, który odnosił się nie do zaskarżonej decyzji, lecz do decyzji z dnia 30 września 2008 r. (Decyzja MTR 2008), orazart. 233 § 1 k.p.c.orazart. 16 k.p.a.,110 k.p.a.iart. 145 ust. 1 pkt 8 k.p.a.przez błędne uznanie, że prawomocne usunięcie z obrotu prawego Decyzji MTR 2008 skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji;

2
naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a
art. 18 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjneprzez błędną wykładnię i uznanie, iż zaskarżona decyzja miała wpływ na stosunki handlowe miedzy państwami członkowskimi;

b
art. 40 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa telekomunikacyjnego poprzez błędne uznanie, iż w zaskarżonej decyzji zostały określone stawki MTR w sposób niezgodny z zasadami wskazanymi w tym przepisie.

W nawiązaniu do przedstawionych wyżej zarzutów pozwany wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości odwołania(...)i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych a jako ewentualny zgłosił wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Z kolei zainteresowany– (...) S.A.w piśmie z dnia 14 maja 2012 r. wskazał na zaistniałą przed Sądem Okręgowym nieważność postępowania, wskutek naruszenia przepisówkodeksu postępowania cywilnegow zakresie nieprawidłowego doręczenia temu podmiotowi korespondencji, przez co został on pozbawiony możności obrony swych praw przed Sądem I instancji (k. 365-367 a.s.).
Do tego stanowiska przyłączył się pełnomocnik pozwanego na rozprawie apelacyjnej (k. 384 a.s.).
Natomiast pełnomocnik powoda wnosił o oddalenie apelacji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok nie może się ostać, w sytuacji gdy postępowanie przed Sądem Okręgowym było dotknięte wadą nieważności, o której mowa wart. 379 pkt 5 k.p.c.
Nie może ulegać żadnej wątpliwości okoliczność, że zainteresowany nie został powiadomiony prawidłowo o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 10 stycznia 2012 r., wbrew odmiennej informacji, zawartej w treści protokołu tej rozprawy (k. 295 a.s.).
Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2012 r. pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia (zwrócone przez pocztę) zawiadomienie o rozprawie, które zostało wysłane do zainteresowanego na adres „Al.(...),(...)-(...) W.” (k. 285 a.s.). Na przesyłce tej znajdowała się adnotacja doręczyciela o braku możliwości doręczenia pisma z powodu wyprowadzenia się adresata.
Należy zatem domniemywać, że powyższe zarządzenie zostało wydane w oparciu o przepisart. 136 § 2 k.p.c.który pozwala Sądowi pozostawić w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia, pismo jeżeli strona nie zawiadomiła Sądu o zmianie swojego miejsca zamieszkania.
O możliwości skorzystania przez Sąd z takiego uprawnienia stanowi również przepisart. 139 § 3 k.p.c., wówczas gdy osoby prawne, organizacje lub osoby fizyczne podlegające wpisowi do rejestru lub ewidencji na podstawie odrębnych przepisów nie ujawniły w rejestrze lub w ewidencji zmiany adresu, przez co stało się niemożliwe doręczenie korespondencji sądowej w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających.
W obydwu jednak przypadkach na przeszkodzie zastosowania przewidzianej wyżej procedur stoi okoliczność uzyskania przez Sąd wiedzy o rzeczywistym adresie tej strony.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Po doręczeniu zainteresowanemu w dniu 24 lutego 2010 r. odpisu odwołania na adres „Al.(...),(...)-(...) W.” (k. 174 a.s.), w piśmie powoda z dnia 27 stycznia 2011 r. (k. 255 a.s.) pojawił się nowy adres(...)S.A. –
ul. (...),(...)-(...) W.
a następnie również pozwany Prezes UKE wskazał ten sam adres w piśmie z dnia 31 stycznia 2011 r. (k. 260).
Strona powodowa powołała go również w kolejnym piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2011 r. (k. 269 a.s.), dołączając do niego ksero dowodu nadania (k. 275 a.s.).
Niezależnie od powyższego, wobec ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym zmiany adresu siedziby zainteresowanego już w dniu 7 lipca2010 r. (vide: odpis pełny z KRS-u – k. 368, 369 a.s.) - nie wchodziło tu w ogóle w grę stosowanie przepisuart. 139 § 3 k.p.c.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji nie powinien był przystępować w dniu 10 stycznia 2012 r. do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Uchybienie proceduralne, jakiego dopuścił się Sąd bezpodstawnie uznając zainteresowanego za powiadomionego o terminie rozprawy skutkowało dla tej strony niemożnością obrony swych praw w procesie a zapadły wyrok rodził dla niej jednoznacznie negatywne skutki prawne w postaci uchylenia decyzji administracyjnej, która kreowała korzystne dla tego podmiotu warunki dostępu telekomunikacyjnego w zakresie połączenia sieci obu operatorów.
W rozpoznawanej sprawie miało miejsce tylko jedno posiedzenie Sądu Okręgowego i konsekwencje wadliwości czynności procesowych Sądu nie mogły być usunięte na następnych rozprawach, przed wydaniem wyroku.
Jakkolwiekspółka (...)nie wniosła apelacji od wydanego w dniu 24 stycznia 2012 r. orzeczenia, wyjaśniając, że nie mogła tego uczynić z uwagi na brak wiedzy o rozpoznaniu sprawy to jednak ta okoliczność nie stoi na przeszkodzie uchylenia, zaskarżonego przez Prezesa UKE wyroku, z powodu nieważności postępowania przed Sądem I instancji, gdyż tego rodzaju zarzut Sąd odwoławczy bierze pod uwagę z urzędu (art. 378 § 1 k.p.c.).
W zaistniałej sytuacji rozpatrywanie zarzutów, które zawarł w swojej apelacji Prezes Urzędu Regulacji Energetyki stało się zbędne.
Jedynie ubocznie można wskazać, że nie były przekonujące argumenty, jakie przytoczył Sąd Okręgowy na poparcie swojego poglądu o potrzebie przeprowadzenia postępowania konsolidacyjnego w stosunku do projektu przedmiotowej decyzji.
W toku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy Sąd Okręgowy umożliwi zainteresowanemu przedstawienie jego stanowiska co do meritum sporu, rozważy zebrane w sprawie dowody i ewentualne wnioski stron dotyczące uzupełnienia materiału dowodowego.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.iart. 108 § 2 k.p.c.

bk