Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1562/13
Data wyroku: 2013-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej

Sygn. akt IV U 1562/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Natalia Lipińska
Protokolant:    stażysta Sylwia Dymańska

po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaJ. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 24 lipca 2013 roku nr(...)
w sprawieJ. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 1562/13

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 15 listopada 2013 r.

Decyzją z dnia 24 lipca 2013 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153,poz. 1227 ze zm.) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówiłJ. W.przyznania prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat i na dzień 1 stycznia 1999 r. nie wykazał ogólnego25- letniego okresu ubezpieczenia oraz 15- letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Decyzję tę zaskarżyłJ. W., domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołujący zakwestionował przyjęty przez organ rentowy wymiar zarówno ogólnego stażu pracy, jak i stażu pracy w szczególnych warunkach. Jak podał, wbrew twierdzeniom ZUS, legitymuje się on ogólnym stażem pracy w wymiarze 25 lat, 1 miesiąca i 23 dni i taki też okres został uwzględniony przez organ administracji, który przyznał mu prawo do świadczenia przedemerytalnego oraz stażem pracyw szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat, 10 lat i 9 dni, ponieważ pracę w(...) Sp. z o.o.świadczył od 23 stycznia 1990 r. do 30 listopada 2000 r. W dalszej kolejności odwołujący zaakcentował, że wydając zaskarżoną decyzję ZUS oparł się na treści art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., pomijając zupełnie treść § 8 tego rozporządzenia. Reasumując, odwołujący wskazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury w oparciu o ten przepis, ponieważ ukończył 55 lat, legitymuje się ponad 25- letnim stażem pracy i ponad 10- letnim stażem pracy w szczególnych warunkach- bezpośrednio przy produkcji azbestu (Dział IV, poz. 1 wykazu B, stanowiącego załącznik do rozporządzenia).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podał, że osoba ubiegająca się o tzw. wcześniejszą emeryturę musi udowodnić, iż na dzień wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, tj. na dzień 1 stycznia 1999 r., legitymuje się co najmniej 25- letnim okresem składkowymi nieskładkowym oraz okresem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat. Jak wskazał, odwołujący przesłanek tych nie spełnia, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał jedynie 23 lat, 2 miesiące i 25 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat, 8 miesięcy i 6 dni. Ponadto, nie ukończył 60 lat życia. Zdaniem ZUS, wnioskodawca nie spełnia też warunków do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., ponieważ w(...) Sp. z o.o.pracował od 23 stycznia 1990 r., a zatem do dnia1 stycznia 1999 r. nie wypracował 10- letniego stażu, jak tego wymaga powołany przepis.

Na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. odwołujący oświadczył, że spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury określone wart. 6 ustawy z dnia 19 czerwca1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest(Dz. U. z 2004 r. Nr 3,poz. 20 ze zm.).

Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującyJ. W.urodził się(...). i na dzień złożenia wniosku o przyznanie mu prawa do tzw. wcześniejszej emerytury, tj. 2 lipca 2013 r., nie ukończył 60 lat życia, a jedynie 55 lat.
Przed organem rentowym wnioskodawca wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. okres ubezpieczenia w wymiarze 23 lat, 2 miesięcy i 25 dni okresów składkowychi nieskładkowych oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat, 8 miesięcyi 6 dni z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie w(...) Sp. z o.o.wS.od 23 stycznia 1990 r. do 31 grudnia 1998 r. w charakterze pomocnika palacza i palacza kotłowego.
We wniosku z dnia 2 lipca 2013 r. ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lipca 2013 r.(...) OddziałwT.odmówiłJ. W.przyznania prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie osiągnął wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat i na dzień 1 stycznia 1999 r. nie wykazał ogólnego 25- letniego okresu ubezpieczenia oraz 15- letniego stażu pracy w szczególnych warunkach.
Odwołujący nie przystąpił do OFE.
(okoliczności bezsporne)

Sąd ustalił ponadto następujący stan faktyczny sprawy:

Odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie w(...) Sp. z o.o.wS.od23 stycznia 1990 r. do 30 listopada 2000 r. w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze pomocnika palacza i palacza kotłowego. Był to ostatni okres zatrudnienia wnioskodawcy wynoszący 10 lat, 10 miesięcy i 9 dni. W dniu 29 września 2000 r. pracodawca wystawił odwołującemu świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, kwalifikując wykonywaną przez niego pracę według Działu V (zatytułowanego: „W budownictwiei przemyśle materiałów budowlanych”), poz. 12 (prace przy produkcji materiałów azbestowo- cementowych) pkt 9 (wszystkie pozostałe robotnicze i nierobotnicze stanowiska pracyw zakładach przetwarzających azbest wPrzedsiębiorstwie (...)wS.) wykazu A, stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzeniaNr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r.w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy podległym ministrowi budownictwai przemysłu materiałów budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę (Dz. Urz. M.B. i P.M.B. Nr 3, poz. 6)- co znajduje swój odpowiedni w Dziale V pkt 12 wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

dowód:

-

świadectwa pracy z dnia: 12.02.1992 r. i 29.09.2000 r.- cz. IV akt ZUS,

notatka w sprawie przebiegu zatrudnienia- cz. IV akt ZUS,

świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 29.09.2000 r.- cz. IV akt ZUS,

Odwołujący jest osobą uprawnioną do świadczenia przedemerytalnego od dnia19 kwietnia 2001 r., przyznanego mu decyzją ostateczną Wojewody(...)Nr(...)z dnia 11 czerwca 2002 r. w oparciu o przepisart. 6 ustawyz dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest(Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 ze zm.). Przyznając ubezpieczonemu prawo do tego świadczenia organ administracji uwzględnił wnioskodawcy ogólny staż pracy w wymiarze25 lat, 1 miesiąc i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż pracyw szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie(...) Sp. z o.o.wS.w wymiarze 10 lat, 10 miesięcy i 9 dni.

dowód:

-

pismo PUP wD.z dnia 02.07.2002 r.- k. 3 cz. III akt ZUS,

-

wyrok NSA wW.z dnia 03.12.2001 r., sygn. akt II SA/Kr 2334/01, wraz z uzasadnieniem- cz. IV akt ZUS,

świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 29.09.2000 r.- k. 24 cz. III akt ZUS,

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego.

Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.

Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy odwołującyJ. W.spełnia warunki do przyznania mu tzw. wcześniejszej emerytury w oparciuo przepis 184ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Bezsporne w sprawie było, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury (2 lipca 2013 r.), odwołujący ukończył jedynie 55 lat życia, a przed organem rentowym wykazał na dzień 1 stycznia 1999 r. łączny okres ubezpieczenia w wymiarze 23 lat, 2 miesięcy i 25 dni oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat, 8 miesięcyi 6 dni z tytułu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie w(...) Sp. z o.o.wS.od 23 stycznia 1990 r. do 31 grudnia 1998 r. w charakterze pomocnika palacza i palacza kotłowego.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Wymagany w art. 184 ust. 1 pkt 2 okres składkowy i nieskładkowy przewidujeart. 27 powołanej ustawy, w świetle którego wynosi on co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn.
Przepis art. 32 ustawy statuuje natomiast, iż ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu- za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia orazo znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowaw ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Mowa tu orozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Jak wynika z § 1 wskazanego rozporządzenia, stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
W myśl § 2 ust. 1, okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (ust. 2).
Zgodnie zaś z § 4 ust. 1, prawo do emerytury nabywa pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia, w tym co najmniej okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów, osoba ubiegająca się o prawo do emerytury musi udowodnić 25- letni okres składkowy i nieskładkowy oraz staż pracyw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat na dzień wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, tj. na dzień 1 stycznia 1999 r. Warunek ten nie dotyczy oczywiście przesłanki w postaci wieku emerytalnego, którą ubiegający się o świadczenie powinien (chociaż nie musi) spełnić w dacie składania wniosku o emeryturę.
Rację miał więc organ rentowy podnosząc, że wnioskodawca warunków tych nie spełnił. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu składania wniosku o emeryturę, tj. 2 lipca 2013 r., ukończył dopiero 55 lat, a na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał okres ubezpieczeniaw wymiarze 23 lat, 2 miesięcy i 25 dni oraz staż pracy w szczególnych warunkachw wymiarze 8 lat, 8 miesięcy i 6 dni. Pomimo zatem, że odwołujący pozostawałw zatrudnieniu wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie w(...) Sp. z o.o.wS.do 30 listopada 2000 r.(od 23 stycznia 1990 r.), do stażu pracy w szczególnych warunkach celem nabycia prawa do emerytury organ rentowy nie mógł mu doliczyć okresu przypadającego po dniu 1 stycznia 1999 r.
W toku postępowania odwołujący oświadczył, że spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury określone wart. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest(Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, osobom spełniającym warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, określone wustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. Nr 99, poz. 1001), przysługuje świadczenie przedemerytalne, o którym mowa wart. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. Nr 120, poz. 1252), jeżeli posiadają okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat były zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy w zakładach wymienionychw załącznikach nr 2 i 3 do niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Przepis ten określa zatem przesłanki konieczne do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego (które zostało przyznane wnioskodawcy od 19 kwietnia 2001 r. decyzją Wojewody(...)Nr(...)z dnia 11 czerwca 2002 r.) dla osób legitymujących się 25- letnim okresem ubezpieczenia i 10- letnim stażem pracyw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie zaś przesłanki nabycia prawa do emerytury, które regulują przepisy powołanej ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- w sposób odmienny niż przepis ustawyart. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest.
Przede wszystkim przepis art. 6 powołanej ustawy nie zawiera ograniczenia, jak to czyni art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, że ogólny staż pracy i staż pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wnioskodawca musi wykazać na dzień 1 stycznia 1999 r. A zatem jeżeli ubiegający sięo prawo do świadczenia przedemerytalnego pracował po tej dacie (tj. po 1 stycznia 1999 r.), do jego stażu na potrzeby uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego w oparciuo przepisart. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbestdoliczony zostanie okres zatrudnienia po 1 stycznia 1999 r. i dotyczy to również okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Tak też było w przypadku odwołującego, któremu organ administracji uwzględnił ogólny staż pracy w wymiarze przekraczającym 25 lat okresów składkowychi nieskładkowych oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze powyżej 10 lat.
W oparciu oart. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, wbrew twierdzeniom odwołującego, nie można więc ustalać uprawnień do emerytury. Z przepisów tej ustawy nie wynika tez żaden automatyzm przechodzenia na emeryturę.
Nie miał też racji wnioskodawca podnosząc, że spełnia warunki do przyznania mu emerytury w oparciu o§ 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Zgodnie z powołanym przepisem, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w dziale IV wykazu B, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 50 lat dla kobieti 55 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 10 lat wykonywał prace wymienione w dziale IV wykazu B.
Przepisu tego nie można traktować w oderwaniu od przepisu art. 184 ust. 1 ustawyz dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, który wymaga wykazania 10- letniego stażu na dzień 1 stycznia 1999 r.
Nawet przy przyjęciu, że okres zatrudnienia odwołującego wPrzedsiębiorstwie (...)wS., a następnie w(...) Sp. z o.o.wS.można by zakwalifikować według Działu IV, zatytułowanego: „Prace różne” pkt 1 (prace wykonywane bezpośrednio przy przetwórstwie azbestu), wnioskodawca i tak nie spełniałby warunków koniecznych do przyznania mu emerytury w oparciu o powołany wyżej § 8 rozporządzenia, ponieważ pomimo ukończenia55 lat, nie legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 r. co najmniej 10- letnim stażem wykonywania prac wymienionych w Dziale IV wykazu B, stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Staż taki na dzień wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia1998 r. o emeryturach i rentach z FUS wynosi bowiem w przypadku ubezpieczonego jedynie 8 lat, 8 miesięcy i 6 dni.

Uwzględniając powyższe okoliczności, stwierdzić należało, że decyzja organu rentowego była zasadna.

Mając to na uwadze, na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego orazart. 47714§ 1 k.p.c., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

SSO Natalia Lipińska

(...)

-

(...)

(...)

(...)

(...)