Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1254/12
Data wyroku: 2013-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Barbara Gonera, Alicja Podczaska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art 6 ust 1 pkt 1 , art 8 ust 2a , art 11 ust 1 , art 12 ust 1 art 83 ust 1 pkt 1 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt

III AUa 1254/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia7 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Alicja Podczaska (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Gonera
SSA Marta Pańczyk-Kujawska

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu7 marca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wniosku(...)

    Szpitala(...)wK.z udziałem zainteresowanych: NZOZ(...)
A. N.wS., Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o. wK.iJ. S.,

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia16 października 2012 r.sygn. aktIV U 735/12

I. uchyla zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z 14 marca 2012 r. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu

        II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.na rzecz(...)Szpitala(...)wK.kwotę 120 zł. ( słownie : sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 marca 2012 r. ZUS Oddział wJ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 4 pkt. 2a, art. 8 ust 2a, art. 17 ust. 1, art. 18 ust 1, 1a, 2 oraz 3, art. 19 ust 1 , art. 20 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ) orazart. 81 ust 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych( Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ) stwierdził, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia: emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne za miesiące: od czerwca do grudnia 2008 r. i od stycznia do sierpnia 2009 r. dlaJ. S.podlegającego ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...)
   Szpitala(...)wK., stanowią kwoty wskazane w decyzji .
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, żeJ. S.w okresie objętym decyzją był zatrudniony na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...)Szpitala(...)wK.i z tego tytułu został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto na podstawie umów zlecenia zawartych z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o.K.oraz z NZOZ(...)
A. N.wS.świadczył pracę na rzecz własnego pracodawcy tj.(...)
   Szpitala(...)wK.. Jak ustalił organ rentowy od przychodów osiągniętych z tytułu wykonywania tych umów, w okresach podanych w decyzji, Szpital(...)wK.nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, deklarował jedynie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodów osiągniętych przezJ. S.z tytułu stosunku pracy.
W odwołaniu od w/w decyzji(...)
  Szpital(...)wK.wniósł o jej zmianę i stwierdzenie, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dlaJ. S.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o. o. oraz z NZOZ(...)A. N.wS., a przychodu z w/w umów nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w Szpitalu(...)wK.. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.
Odwołujący się zarzucił, że zgodnie z umowami jakie zawarł(...)
  Szpital(...)wK.z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o. oraz z NZOZ(...)A. N.wS., do obowiązków tych podmiotów jako przyjmujących zamówienie należy zgłoszenie swojej działalności do ZUS celem rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem Szpitala przerzucił on obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne na swoich podwykonawców.

    ZUS Oddział wJ.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt IV U 735/12, Sąd Okręgowy w Krośnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.
Sąd ustalił, że(...)
   Szpital(...)wK.zawierał umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia medyczne i pielęgniarskie z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o. i NZOZ(...)A. N.wS.. Zainteresowani zawarli z pracownikiem płatnika składek(...)
   Szpitala(...)
J. S.umowy zlecenia, których przedmiotem było świadczenie pracy na rzecz Szpitala(...)wK..
W ocenie Sądu Okręgowego płatnikiem składek dlaJ. S.pozostającego w stosunku pracy ze szpitalem i jednocześnie wykonującego na jego rzecz pracę w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotami trzecimi jest Szpital(...)wK.. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanego stanowi łączny przychód uzyskany przez niego z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i umów zlecenia. Sąd I instancji przywołał pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UPZ 6/09, że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło, zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Dalej Sąd Okręgowy wskazał na konstrukcję szeroko rozumianego pojęcia pracownika, wynikającą z art. 8 ust 2a ustawy systemowej, a także szeroką definicję pracowniczego tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Tytułem tym jest – zdaniem Sądu Okręgowego – łączący pracodawcę z pracownikiem stosunek pracy oraz dodatkowo umowa cywilnoprawna zawarta przez pracownika z pracodawcą lub zawarta z osobą trzecią, ale wykonywana na rzecz pracodawcy.
W apelacji od powyższego wyroku płatnik składek zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
-art. 4 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, iż płatnikiem składek w stosunku do osób świadczących pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach zawartych umów cywilnoprawnych z innym niż pracodawca podmiotem jest tenże pracodawca;
-art. 8 ust 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, że pracodawca jest płatnikiem składek dla osób świadczących na jego rzecz pracę
w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z innym podmiotem. Ponadto apelujący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym uznaniu, że umowa cywilnoprawna łącząca(...)Szpital(...)wK.i podmiot trzeci jest umową cywilnoprawną, do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

(...)
  Szpital(...)wK.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że(...)
  Szpital(...)nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dla zainteresowanegoJ. S.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o. oraz z NZOZ(...)
A. N.wS., a przychodu z w/w umów cywilnoprawnych nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w(...)Szpitalu(...)wK., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył co następuje :
Przedmiotem sporu w sprawie była wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez ZUS Oddział wJ.decyzją z dnia 14 marca 2012 r. wydaną dla płatnika składek(...)Szpitala(...)wK.. Decyzja ta stwierdza wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za miesiące wskazane w decyzji dlaJ. S.podlegającego w/w ubezpieczeniom jako pracownik u tegoż płatnika składek. Wychodząc z ustawowej definicji pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych, zawartej wart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, organ rentowy ustalił podwyższoną o przychód uzyskany z umów zlecenia podstawę wymiaru składek u płatnika, którym jest Szpital – jako pracodawcy, na rzecz którego w istocie zainteresowany świadczył dodatkową pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z osobą trzecią
Odwołujący się(...)
   Szpital(...)wK.twierdził, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne dlaJ. S.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych przez niego z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o. o. oraz z NZOZ ,(...)
A. N.wS., bowiem zgodnie z umową o udzielenie zamówienia na świadczenie zdrowotne, jaką zawarł z tymi podmiotami przerzucił obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne na swoich podwykonawców.
Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok potwierdził legalność powołanej wyżej decyzji ZUS. Powyższe orzeczenie, jak i poprzedzająca go decyzja ZUS są w ocenie Sądu Apelacyjnego przedwczesne. W sprawie nie poczyniono żadnych ustaleń faktycznych. Analizy wymagają postanowienia umów zawartych pomiędzy Szpitalem, a zakładami opieki zdrowotnej, jak również treść umów zlecenia zawartych przezJ. S.z zainteresowanymi zakładami opieki zdrowotnej. Konieczne jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego i zindywidualizowanie go w odniesieniu do zainteresowanegoJ. S..
Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalno – rentowym, chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust 1 ustawy systemowej .W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej (por. wyrok SN z 22.02.2010r. I UK 259/09 publ. Lex nr 588727). Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt. 1 ustawy systemowej w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy.
Powyższa decyzja, o podleganiu ubezpieczeniom określi jego tytuł oraz płatnika składek, a ewentualny spór w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnie zasadność zgłaszanych przez(...)Szpital(...)wK.zarzutów dotyczących:
- przerzucenia obowiązku opłacania składek na podwykonawców,
- rodzaju umów łączących Szpital z Centrum Zdrowia(...)Sp. z o.o. z NZOZ(...)A. N.wS.i ewentualnego wpływu tych umów na obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń pracowników Szpitala zatrudnionych przy jej wykonywaniu.
Dopiero dysponując powyższą decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniom społecznym, organ rentowy w przypadku braku zgłoszenia przez płatnika składek deklaracji korygujących podstawę wymiaru składek, może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę.
Kolejność wydania w/w decyzji uzasadniona jest również przedmiotem postępowania odwoławczego wyznaczonego przez treść tych decyzji, jak również wagą procesową postępowania odwoławczego w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (od wyroku Sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna).
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zgodnie z treściąart. 47714akpcorzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano na podstawieart. 98 § 1 kpc.