Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmC 359/11
Data wyroku: 2013-05-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Wiercińska, Regina Owczarek-Jędrasik, Małgorzata Borkowska

Sygn. akt VI A Ca 1533/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 maja 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SA - Regina Owczarek-Jędrasik (spr.)
Sędzia SA-U. W.
Sędzia SO del. —M. B.
Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Kędzierska
po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
przeciwko(...) Sp. z o.o.wK.
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie — Sądu Ochrony Konkurencji
i Konsumentów
z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt XVII AmC 359/11

I
oddala apelację;

II
zasądza od(...) Sp. z o.o.wK.na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwotę(...)złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt VIA Ca 1533 / 12

UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 11 lutego 2011r. skierowanym przeciwko(...) Szkole (...)wK.powód Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów / dalej: powód lub Prezes UOKiK / wniósł o uznanie za niedozwolone i zakazanie pozwanej Szkole wykorzystywania w umowach z konsumentami następujących postanowień wzorca umowy :
1. „Płatnik może wypowiedzieć umowę po upływie 14 dni od daty jej zawarcia, ze skutkiem na koniec miesiąca , następującego po dacie wypowiedzenia i ma prawo żądać zwrotu wpłaconych pieniędzy w proporcjonalnej do niewykorzystanego kursu części. Zwrot pieniędzy nie obejmuje kosztów, które(...)ponosi w całości z chwilą zawarcia umowy z uczestnikiem kursu, w tym w szczególności:
a) wynagrodzenia sieci dystrybucyjnej, kosztów wydania i dostarczenia materiałów dydaktycznych, telefonów powitalnych, założenia teczki ucznia co stanowi łącznie kwotę(...)PLN((...)złotych);
b) kosztów opracowanych, sprawdzonych i odesłanych testów kontrolnych oraz arkusza początkowego w kwocie(...)każdy;
c) pozostałych wydatków z tytułu przesyłek pocztowych w kwocie(...)PLN ((...))”.
2. „Brak zapłaty przez płatnika pełnej kwoty za kurs w terminie 30 dni od daty zawarcia umowy jest traktowane jako wypowiedzenie umowy przez płatnika” .
3. „ Zwrot pieniędzy, o których mowa w par.7 ust.2 i 3, może nastąpić po spełnieniu wszystkich warunków rezygnacji , w tym podania przez płatnika numeru konta bankowego, na który zwrot pieniędzy ma być dokonany, a także po odesłaniu do(...)kompletnych materiałów dydaktycznych . (…) Brak oświadczenia płatnika, w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania, co do sposobu zwrotu kwoty, o której mowa w par. 7 ust.2 i 3 poprzez wskazanie nr konta lub oświadczenie iż odnośna kwota ma zostać zwrócona przekazem pocztowym na adres płatnika – poczytuje się za rezygnację płatnika z żądania zwrotu przedmiotowej sumy i powoduje wygaśnięcie tego prawa płatnika”.
Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012r. , sygn. akt XVII Amc 359 / 11 Sąd Okręgowy uznał za niedozwolone i zakazał pozwanej Szkole wykorzystywania w umowach z konsumentami wskazanych w pozwie postanowień wzorca umowy / punkt I sentencji / oraz orzekł o kosztach procesu / punkty II-IV sentencji/.
Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana Szkoła wykorzystywała przytoczone w pozwie postanowienia umowne we wzorcu umowy stosowanym w prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd I instancji wskazał, że sporne postanowienia umowne nie regulują głównych świadczeń stron.
W odniesieniu do klauzuli, według której w przypadku wypowiedzenia umowy po upływie 14 dni od daty jej zawarcia zwrot pieniędzy nie obejmuje łącznie kwoty(...)zł Sąd I instancji wskazał, że w tym postanowieniu przyznano pozwanej Szkole prawo do zatrzymania kwoty , której wysokość Szkoła jednostronnie ustaliła z góry, w związku z tym kwota ta nie jest uzależniona od wysokości kosztów poniesionych w danym przypadku. Sąd Okręgowy podkreślił, że przedsiębiorca nałożył w stosowanym wzorcu wyłącznie na konsumenta – w przypadku wypowiedzenia przez niego umowy – obowiązek zapłaty kosztów zawarcia umowy w wysokości co najmniej(...)zł w sytuacji, gdy całkowity koszt kursu wynosi(...)zł a czas jego trwania około 10 miesięcy. W szczególności rażące jest zastrzeżenie , że Szkoła nie zwraca kosztów wydania i dostarczenia materiałów dydaktycznych, które na podstawie punktu 5 przedmiotowego wzorca płatnik zobowiązuje się zwrócić w ciągu 7 dni od daty rozwiązania umowy wskutek wypowiedzenia . Nadto brak jest we wzorcu postanowienia regulującego odpowiedzialność przedsiębiorcy względem konsumenta za niewykonanie zobowiązania z przyczyn leżących po stronie pozwanej Szkoły. W konsekwencji -w ocenie Sądu Okręgowego- taka konstrukcja skutków wypowiedzenia umowy wskazuje, że rozłożenie praw i obowiązków stron umowy jest nierównomierne. Zdaniem Sądu I instancji kwestionowana klauzula jest odzwierciedleniem klauzul abuzywnych wymienionych wart. 385(

    3)punkty 12, 16 i 17 k.c., gdyż wyłącza obowiązek zwrotu konsumentowi należności za świadczenie niewykonane w całości lub części w przypadku rezygnacji konsumenta z nauki, nakładając na konsumenta obowiązek zapłaty w istocie kary umownej rażąco wygórowanej.
Drugie z kwestionowanych postanowień przewiduje natomiast, że przedsiębiorca nie wzywa konsumenta do zapłaty zaległej należności w terminie dodatkowo wyznaczonym, lecz interpretuje zwłokę jako wypowiedzenie umowy ze wszystkimi wynikającymi z tego skutkami negatywnymi dla konsumenta. W ocenie Sądu Okręgowego przepisart. 491§ 1 k.c.przewidujący wyznaczenie stronie, dopuszczającej się zwłoki w wykonaniu ciążącego na niej zobowiązania, dodatkowego terminu do wykonania z zagrożeniem o uprawnieniu do odstąpienia od umowy odwołuje się wprost do dobrych obyczajów i dlatego jego niezastosowanie skutkuje ich rażącym naruszeniem.
W odniesieniu do klauzuli, według której brak w terminie 30 dni oświadczenia płatnika co do sposobu zwrotu świadczenia poczytuje się za rezygnację płatnika z żądania zwrotu przedmiotowej sumy i powoduje wygaśnięcie tego prawa płatnika, Sąd Okręgowy wskazał, że w przypadku rozwiązania umowy strony są zobowiązane zwrócić sobie nawzajem to, co świadczyły. Zgodnie z przepisemart. 454 k.c.miejscem spełnienia świadczenia przez pozwaną Szkołę jest miejsce zamieszkania konsumenta , chyba że wskazał inny sposób zwrotu. W ocenie Sądu kwestionowane postanowienie zmierza do uchylenia się pozwanej Szkoły od odpowiedzialności za zwrot konsumentowi uiszczonych opłat. Taka zatem klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza w sposób rażący interes konsumenta.
Sąd I instancji oddalił wnioski pozwanej Szkoły o dopuszczenie dowodów wskazanych w odpowiedzi na pozew uznając, że dowody te nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Wyrok z dnia 19 czerwca 2012r.został zaskarżony przez pozwaną Szkołę apelacją , w której pozwana zarzuca:
- naruszenia prawa materialnego , tj. przepisuart. 3851§ 1 k.c.poprzez uznanie, że kwestionowane postanowienia przedmiotowego w sprawie wzorca umowy są niedozwolone i zakazanie ich wykorzystywania w umowach z konsumentami,
- naruszenie przepisów postępowania, co wpłynęło na wynik sprawy , tj. przepisówart. 217 § 1 i art. 227 k.p.c.poprzez oddalenie wniosków dowodowych .
Apelacja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu za obydwie instancje.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
W sporze niniejszym Prezes UOKiK dochodzi uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone .
Kontrola treści postanowień zawartych we wzorcach umów może mieć charakter incydentalny lub abstrakcyjny. Kontrola incydentalna polega na badaniu treści postanowień konkretnej umowy i w sytuacji, gdy przy zawieraniu umowy posłużono się wzorcem umowy, kontrola ta pośrednio obejmuje także postanowienie tego wzorca umowy. Jest to kontrola dokonywana w każdym postępowaniu sądowym, w którym strona powołuje się na inkorporowanie do umowy niedozwolonych postanowień wzorca.
Natomiast kontrola abstrakcyjna polega na badaniu treści postanowień wzorca umowy w oderwaniu, od konkretnego stosunku umownego i jest dokonywana niezależnie od tego, czy między stronami doszło do zawarcia umowy z wykorzystaniem danego wzorca umowy. Jest to kontrola dokonywana przez(...)w postępowaniu odrębnym w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone /art. 47936–art. 47945k.p.c./.
W sporze niniejszym Prezes UOKiK dochodzi uznania za niedozwolone i zakazania stosowania w obrocie z konsumentami wskazanych w pozwie postanowień wzorca umowy stosowanego przez pozwaną w ramach postępowania odrębnego przewidzianego w przepisachart. 47936i następnychk.p.c.
W ramach tego postępowania kontrola wzorca umowy ma charakter abstrakcyjny i dotyczy wyłącznie treści postanowień zawartych we wzorcu, a ściślej , czy są one niedozwolone , czy nie. Ocenie podlega zatem treść zapisu wzorca, a nie sposób jego wykorzystania. Przy ocenie abstrakcyjnej sąd nie ma kognicji do badania okoliczności wprowadzenia do wzorca spornej klauzuli , czy też ustalania podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie danej klauzuli.
W tym stanie rzeczy podstawowym dowodem w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone jest sam dokument zawierający wzorzec umowy.
W odpowiedzi na pozew pozwana Szkoła powoływała się na to, że postanowienie wzorca umowy, ujęte w punkcie I.1 pozwu , było przedmiotem postępowania wyjaśniającego przed Delegaturą UOKiK wK.i zostało zaaprobowane przez Delegaturę w kształcie zasadniczo nieodbiegającym od aktualnego, dlatego pozwana miała – jej zdaniem- prawo pozostawać w przekonaniu , iż wskazane postanowienie nie implikuje jakichkolwiek naruszeń praw konsumentów. Na dowód powyższych twierdzeń pozwana wskazała akta postępowania wyjaśniającego dotyczące pozwanej, toczącego się przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura wK.znak :(...)62-1/05 / Jl -11 / 05 oraz przesłuchanie prokurenta pozwanej Szkoły.
Sąd I instancji nie dopuścił powołanych w odpowiedzi na pozew dowodów i to stanowisko Sądu jest prawidłowe, jak bowiem wyżej wskazano w ramach kontroli abstrakcyjnej przedmiotem badania jest treść kwestionowanego postanowienia wzorca i wyjaśnienie podnoszonych przez pozwaną okoliczności nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie . Okoliczności te nie stanowiły więc faktu istotnego dla rozstrzygnięcia w rozumieniu przepisuart. 227 k.p.c., w związku z tym wnioski dowodowe pozwanej jako zgłoszone dla zwłoki podlegały oddaleniu na podstawieart. 217 § 2 k.p.c.w brzmieniu obowiązującym przed zmianą wprowadzoną z dniem 3 maja 2012r.
W konsekwencji należy stwierdzić, że w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do naruszenia wskazanych w apelacji przepisówart. 227 i 217 k.p.c.
Sąd I instancji prawidłowo oparł się na bezspornym tekście postanowień wzorca umowy, dokonał analizy treści kwestionowanych postanowień wzorca umowy stosując odpowiednio przepisyart. 3851§ 1 k.c.orazart. 3853k.c.i trafnie ustalił, że kwestionowane postanowienia wzorca kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , rażąco naruszając jego interesy, stanowią zatem klauzule niedozwolone .
Apelacja zarzuca, że pierwsza klauzula, według której w razie wypowiedzenia umowy przez płatnika po upływie 14 dni od daty zawarcia umowy obowiązek zwrotu świadczenia nie obejmuje łącznej kwoty(...)zł , nie może być poczytana za abuzywną, gdyż nie zwiększa obowiązków konsumenta w porównaniu do obowiązków wynikających zart. 746 § 1 k.c.
Zarzut powyższy nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocena nieuczciwego charakteru postanowienia wzorca umownego w ramach kontroli abstrakcyjnej wymaga dokonania przez sąd weryfikacji „przyzwoitości” konkretnej klauzuli. Należy ustalić, jak wyglądałyby prawa lub obowiązki konsumenta w braku takiej klauzuli. Jeżeli konsument byłby w lepszej sytuacji, należ przyjąć , że postanowienie wzorca ma charakter nieuczciwy.
Jednakże w braku spornej klauzuli w przedmiotowym wzorcu i oceny obowiązków konsumenta na podstawieart. 746 § 1 k.c.sytuacja konsumenta byłaby – wbrew wywodom apelacji- korzystniejsza.
Zgodnie z przepisemart. 746 § 1 k.c.dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie ; powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia ; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom , a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.
Sporna klauzula nie reguluje w ogóle kwestii naprawienia szkody. W świetle zaś tej klauzuli konsumenta obciąża część wynagrodzenia odpowiednia do dotychczasowych czynności pozwanej Szkoły oraz koszty Szkoły w wysokości co najmniej(...)zł, która to kwota jest jednostronnie narzucona przez pozwaną. Sporne postanowienie pogarsza zatem sytuację konsumenta, który w przypadku zastosowania przepisuart. 746 § 1 k.c.byłby zobowiązany w odniesieniu do wydatków ponieść tylko koszty faktycznie w przypadku jego zlecenia poniesione przez Szkołę i udowodnione przez pozwaną Szkołę co do ich powstania i wysokości.
Przy abstrakcyjnej kontroli postanowień wzorca umowy już wskazane pogorszenie sytuacji konsumenta uzasadnia uznanie klauzuli za abuzywną. Wbrew zarzutowi apelacji nie jest konieczne w danej sprawie wykazanie, że kwota(...)zł jest rażąco wygórowana w stosunku do kosztów, których zwrotu pozwana mogłaby domagać się na podstawieart. 746§ 1 k.c.Przeprowadzenie przy tym takiego dowodu przy kontroli abstrakcyjnej nie byłoby możliwe, bo wymagałoby ustalania jakie konkretne koszty pozwana Szkoła poniosła przy wykonywaniu konkretnych umów, co nie jest przedmiotem badania w sprawach o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone.
Porównanie kwoty(...)zł określonej przez pozwaną jako koszty ponoszone już przy zawarciu umowy z wysokością całościowego kosztu kursu wynoszącą(...)zł przy uwzględnieniu czasu trwania kursu pozwala na przyjęcie, że kwota(...)zł nie odzwierciedla – wbrew treści klauzuli - rzeczywistych kosztów powstających zawsze w chwili zawarcia umowy. Potwierdzają to wywody apelacji, według których kwestionowane postanowienie zapewnia godziwe wynagrodzenie pozwanej, chociaż pozwanej należy się wynagrodzenie proporcjonalne do wykonanych czynności, a nie w z góry określonej przez pozwaną kwocie(...)zł.
W tym miejscu należy nadto wskazać, że w postępowaniu przed Sądem I instancji pozwana Szkoła nie kwestionowała, że kurs trwa 10 miesięcy.
Trafnie apelacja podnosi, że kwestię odpowiedzialności pozwanej względem konsumenta za niewykonanie zobowiązania z przyczyn leżących po stronie pozwanej regulują przepisykodeksu cywilnego. Jednakże wskazany w uzasadnieniu wyroku brak we wzorcu umowy postanowień dotyczących odpowiedzialności pozwanej Szkoły nie był podstawą uznania kwestionowanego postanowienia za niedozwolone.
Reasumując analiza treści kwestionowanego postanowienia dokonana przez Sąd I instancji oraz uzupełniona przez Sąd Apelacyjny przez porównanie sytuacji konsumenta w przypadku braku przedmiotowego postanowienia i oceny sytuacji konsumenta w świetle przepisuart. 746 § 1 k.c.uzasadnia ustalenie, że sporna klauzula jest abuzywna, jako że kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interes/art. 3851§ 1 k.c.odpowiednio stosowany/.
Druga klauzula wzorca umowy objęta sporem stanowi, że „Brak zapłaty przez płatnika pełnej kwoty za kurs w terminie 30 dni od daty zawarcia umowy jest traktowane jak wypowiedzenie umowy przez płatnika”.
Wypowiedzenie umowy jest to jednostronna czynność prawna o charakterze kształtującym dokonywana przez złożenie drugiej stronie oświadczenia, z którego wynika wola zakończenia danego stosunku prawnego. W odniesieniu do umów, które zostały zawarte w formie pisemnej obowiązuje jednolita regulacja dotycząca wszystkich czynności mających na celu zakończenie stosunku umownego . Rozwiązanie umowy pisemnej za zgodą obu stron, odstąpienie od tak zawartej umowy lub jej wypowiedzenie powinno być także stwierdzone pismem /art. 77 § 2 k.c./. Brzmienieart. 77 § 2 in fine k.c.w związku zart. 74 § 1 k.c.nasuwa konkluzję , że dla każdej z wymienionych czynności zmierzających do wygaszenia stosunku wynikającego z pisemnej umowy forma pisemna jest zastrzeżona tylko dla celów dowodowych.
Dodać trzeba, że w odniesieniu do oświadczenia o odstąpieniu od umowy pozwana Szkoła przewidziała zgodnie z powyższymi przepisami formę pisemną z obowiązkiem wysłania przedmiotowego oświadczenia listem poleconym lub przesyłką kurierską.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że przypisanie z góry zaniechaniu konsumenta polegającego na zwłoce w spełnieniu świadczenia skutków w istocie złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy narusza dobre obyczaje, ponieważ może prowadzić do rozbieżności między umówionym skutkiem a rzeczywistą wolą konsumenta. Zgodnie z przepisemart. 60 k.c.z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby , które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Jednakże tylko takie czynności dorozumiane mogą być poczytane za zawierające oświadczenie woli, z których wynika wola osoby dokonującej tych czynności rzeczywista w chwili dokonania czynności. Kwestionowana zaś klauzula narusza tę zasadę, nadając określonym czynnościom z góry rolę oświadczenia woli o oznaczonej przez pozwaną treści, bez ustalenia rzeczywistej woli konsumenta.
Uregulowanie zawarte w przedmiotowym postanowieniu zmniejsza także pewność obrotu zastrzegając z góry odstąpienie od formy pisemnej wypowiedzenia umowy i stanowi nieprzewidziany w przepisach środek zmierzający do zagwarantowania pozwanej Szkole świadczenia w terminie.
Przedmiotowa klauzula narusza także rażąco interes konsumenta, pogarszając jego sytuację. W przypadku bowiem nieobowiązywania kwestionowanej klauzuli zwłoka konsumenta powodowałaby, że pozwanej Szkole przysługiwałby wybór pomiędzy rozwiązaniem, polegającym na dochodzeniu wykonania zobowiązania albo też polegającym na zachowaniu się ściśle według wskazań zawartych wart. 491 § 1 k.c., dokonując dwóch kolejnych po sobie następujących czynności. W myśl bowiem powołanego przepisu przysługuje wierzycielowi prawo wyznaczenia dłużnikowi odpowiedniego dodatkowego terminu do wykonania zobowiązania z jednoczesnym zagrożeniem, że po jego bezskutecznym upływie będzie on uprawniony do odstąpienia od umowy/ wypowiedzenia umowy/. Dopiero druga czynność, a mianowicie oświadczenie wierzyciela o odstąpieniu od umowy / wypowiedzeniu umowy / wywoła skutek w postaci unicestwienia zobowiązania wynikającego z zawartej umowy. W przypadku zastosowania przez pozwaną Szkołę rozwiązania polegającego na dochodzeniu zaległej należności umowa w dalszym ciągu wiązałaby strony. W sytuacji zastosowania przepisuart.491 §1 k.c.mogłoby dojść do unicestwienia zobowiązania, ale dopiero po zastosowaniu trybu określonego w tym przepisie. Według zaś kwestionowanej klauzuli w przypadku zwłoki konsumenta wypowiedzenie umowy nastąpiłoby już w momencie bezskutecznego upływu 30 dni od daty zawarcia umowy.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że omawiana klauzula spełnia przesłanki wynikające z przepisuart. 3851§ 1 k.c.przy jego odpowiednim zastosowaniu, warunkujące uznanie danego postanowienia za niedozwolone i słusznie została uznana przez Sąd I instancji za klauzulę abuzywną.
Według ostatniego zakwestionowanego postanowienia wzorca umowy pozwana ma wezwać konsumenta do oświadczenia się w terminie 30 dni co do sposobu zwrotu należnej mu kwoty, jednakże brak oświadczenia płatnika w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania co do sposobu zwrotu tej kwoty poczytuje się za rezygnację płatnika z żądania zwrotu należnej sumy i powoduje wygaśnięcie prawa płatnika do zwrotu tej sumy.
Wygaśnięcie roszczenia następuje w sytuacjach określonych przepisami prawa. Zgodnie między innymi z przepisemart. 508 k.c.zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Według przepisuart. 508 k.c.do zwolnienia z długu może dojść tylko przez umowę między wierzycielem a dłużnikiem. Od zwolnienia z długu należy odróżnić pactum de non petendo , czyli umowę między wierzycielem a dłużnikiem , w której wierzyciel zobowiązuje się do niedochodzenia roszczenia wobec dłużnika przez czas oznaczony lub nawet trwale. Podobne skutki wywołuje też zrzeczenie się roszczenia połączone z cofnięciem pozwu. We wszystkich tych przypadkach rezygnacja z przysługującego roszczenia wymaga złożenia przez wierzyciela stosownego wyraźnego, stanowczego oświadczenia woli .
W tym stanie rzeczy uznanie zaniechania w oznaczonym czasie wskazania przez wierzyciela sposobu dokonania na jego rzecz zwrotu należnych mu środków pieniężnych za rezygnację z przysługującego mu świadczenia narusza dobre obyczaje, jako że z góry przypisuje zachowaniu skutek w postaci złożenia oświadczenia woli w zupełnie innej kwestii niż dotyczy czynność bez badania rzeczywistej woli osoby, która zaniechała danej czynności. Przedmiotowe postanowienie w sytuacji, gdy konsument odstąpił od umowy lub ją wypowiedział ogranicza w czasie obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub w części oraz uzależnia ten obowiązek od dodatkowych czynności konsumenta, które nie są niezbędne dla wykonania zobowiązania zwrotu uiszczonej zapłaty. Klauzula ta zatem narusza w sposób rażący interes konsumenta.
Również więc ostatnio wskazane postanowienie stanowi klauzulę niedozwoloną w świetle przepisuart. 3851§1 k.c.
Z tych wszystkich względów zaskarżony wyrok , uznający przedmiotowe postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazujący ich stosowania w umowach z konsumentami jest prawidłowy i nie naruszaart. 3851§ 1 k.c.Apelacja pozwanej Szkoły jako niezasadna podlega więc oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.
O kosztach procesu za drugą instancję orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu zgodnie z przepisamiart. 98§1 i § 3, art. 108§ 1 i art. 109 k.p.c.w związku zart. 391§ 1 k.p.c.Wobec powyższego zasądzono od pozwanej Szkoły na rzecz Prezesa UOKiK tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego kwotę(...)stosownie do przepisów§ 14ust.3 punkt 2 i § 12 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu/ Dz. U. 2002. 163.1349 ze zm./. Do niezbędnych kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym po stronie Prezesa UOKiK zaliczono wynagrodzenie tylko jednego radcy prawnego /art. 98 §3 k.p.c./ uwzględniając, że ten sam radca prawny reprezentował stronę powodową również w pierwszej instancji.