Sąd Okręgowy w Lublinie
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 525/13
Data wyroku: 2013-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Morelowski, Adam Michalski
Słowa kluczowe: Wyrok Łączny
Podstawa prawna: art. 90 par. 2 kk
Teza: Brzmienie art. 90 § 2 k.k. jest bowiem jednoznaczne i dopuszcza połączenie zakazów z art. 39 pkt 3 k.k. lecz jedynie wtedy, gdy są to zakazy tego samego rodzaju, czyli rodzajowo i zakresowo tożsame. Tym samym, jeśli różnią się one zakresem lub przedmiotem mimo, że 
z punktu widzenia art. 39 pkt 3 k.k. stanowią zakazy tego samego rodzaju (zakaz prowadzenia pojazdów), to nie podlegają one łączeniu (patrz Komentarz do Kodeksu karnego pod. red. A. Zolla i konsekwencje, jakie wskazał dla wszystkich modelowych sytuacji Piotr Kardas, Warszawa 2007r., teza 26 do art. 90). W polu widzenia pozostawać musi, iż wyrokiem w sprawie III K 1390/11 orzeczono wobec K.J. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów, zaś tym w sprawie III K 425/12 jedynie zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznych 
w postaci rowerów. Na przeszkodzie połączenia wspomnianych zakazów stoi oczywisty brak identyczności co do zakresu przedmiotowego. Tożsame stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2011r., IV KK 27/11, LEX nr 794513. Podkreślić zarazem należy, iż nie ma tu znaczenia fakt możliwości wyodrębnienia poszczególnych zakresów orzeczonych zakazów. Nawet bowiem jeżeli da się wyodrębnić poszczególne obszary ruchu, z których oskarżony został wyeliminowany poprzez orzeczenie zakazu nie zmienia to faktu, że w przypadku obu spraw orzeczono wobec jego osoby za każdy razem jeden zakaz, którego połączenie obecnie się rozważa, a nie wiele zakazów, co do których połączenie każdego jest rozważane. Wyodrębnienie obszaru zakazanego działania z jednego środka karnego nie jest jednak tożsame z wyodrębnieniem kilku środków karnych z jednego środka, a jedynie z określonym ustaleniem zakresu tego środka. W konsekwencji natomiast, jeżeli zakres przedmiotowy środka karnego orzeczonego za dany czyn jednym wyrokiem jest inny niż środka orzeczonego wyrokiem przypisującym inny czyn pozostający z pierwszym w realnym zbiegu, nie ma możliwości połączenia tych środków karnych, gdyż obszary ich oddziaływania są odmienne.

Sygn. akt V Ka 525/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 sierpnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Lublinie V Wydział Karny - Odwoławczy

w składzie: Przewodniczący : SSO Marek Siwek (spr.)
Sędziowie : SO Piotr Morelowski
SO Adam Michalski

Protokolant:st. sekr. sądowy Aneta Kaczyńska

przy udziale Prokuratora Ireneusza Kuny
po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r.
sprawy skazanegoK. J.
w przedmiocie wyroku łącznego
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora i obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 28 marca 2013r.sygn. akt III K 1646/12

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, uznając wniesione apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.B. P.177,12 zł. (sto siedemdziesiąt siedem złotych, dwanaście groszy) tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu wykonaną w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

V Ka 525/13

UZASADNIENIE
K. J.skazany został prawomocnymi wyrokami:
1) Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie sygn. akt XIV K 230/01 za czyn zart. 178a § 2 kkpopełniony w dniu 14 czerwca 2001 r. na podstawieart. 178a § 2 kkna karę 60 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda oraz zakaz prowadzenia pojazdów samochodowych na okres roku, przy czym ww. karę grzywny wykonano z dniem 7 października 2004 roku;
2) zaocznym Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2003 rokuw sprawie sygn. akt XIV K 894/02 za czyn zart. 178a § 2 kkpopełniony w dniu29 czerwca 2002 r. na podstawieart. 178a § 2 kkna karę 50 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku, przy czym ww. karę grzywny wykonano z dniem 15 listopada 2006 roku;
3) Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 4 listopada 2008 roku w sprawie sygn. akt XIV K 367/08 za czyn zart. 178a § 2 kkpopełniony w dniu 13 maja 2008 r. na podstawieart. 178a § 2 kkna karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby, na mocyart. 71 § l kkna karę 60 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres 4 lat, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 16 maja 2012 roku wydanym w sprawie sygn. akt II Ko 868/12 zarządzono wykonanie ww. kary pozbawienia wolności i stwierdzono, że grzywna orzeczona ww. wyrokiem nie podlega wykonaniu;
4) Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 29 września 2011 roku w sprawie sygn. akt III K 1390/11, zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2012 roku w sprawie sygn. akt V Ka 1033/11 za czyn zart. 178a § 2 kkw zb. zart. 244 kkw zw. zart. 11 § 2 kkpopełniony w dniu 10 maja 2011 r. na podstawieart. 244 kkw zw. zart. 11 § 3 kkna karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby, na mocyart. 71 § l kkna karę 50 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów na okres 4 lat;
5) zaocznym Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibąw Świdniku z dnia 28 sierpnia 2012 roku w sprawie sygn. akt III K 425/12 za ciąg przestępstw zart. 178a § 2 kkw zb. zart. 244 kkw zw. zart. 11 § 2 kkpopełnionyw dniach 31 sierpnia 2011 roku i 15 września 2011 roku na podstawieart. 244 kkw zw. zart. 11 § 3 kkw zw. zart. 91 § l kkna karę roku pozbawienia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznych w postaci rowerów na okres 4 lat;

Wyrokiem łącznym z dnia 28 marca 2013r. zapadłym w sprawie III K 1646/12 Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku:
I. na podstawieart. 85 kkiart. 86 § l i 2 kkjednostkowe kary grzywny orzeczone wyrokami z pkt. l i 2 połączył i wymierzył skazanemuK. J.karę łączną 110 (sto dziesięć) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość każdej stawki na 10 (dziesięć) złotych;
II. na podstawieart. 63 § l kkna poczet orzeczonej w pkt. 1 kary łącznej grzywny zaliczył skazanemu kary grzywny orzeczone wyrokami z pkt. 1 i 2 i karę łączną uznając za wykonaną w całości;
III. na podstawieart. 91 § 2 kkiart. 86 § l kkw zw. zart. 89§ lakkjednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami z pkt. 4 i 5 połączyłi jako łączną wymierzył skazanemuK. J.karę łączną rokui 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. na podstawieart. 71 § 2 kkstwierdził, że kara grzywny orzeczona wyrokiem z pkt. 4 nie podlega wykonaniu;
V. w pozostałym zakresie wyroki z pkt. 1, 2, 4 i 5 podlegają odrębnemu wykonaniu;
VI. na podstawieart. 572 kpkumorzył postępowanie w części dotyczącej objęcia wyrokiem łącznym wyroków z pkt. 3;
VII. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokataB. P.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu;
VIII. zwolnił skazanego od ponoszenia wydatków, którymi obciążył Skarb Państwa.

Powyższy wyrok zaskarżyli: prokurator oraz obrońca skazanego.
ObrońcaK. J.zaskarżył wyrok w części tj. w pkt III, któremu zarzucił naruszenie prawa materialnego:
1.art. 89 par. l a k.k.poprzez jego niezasadne zastosowanie i orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia,
2.art. 91 par. 2 k.k.w zw. zart. 86 par. l k.k.poprzez wymierzenie kary łącznej orzeczonej w pkt III zaskarżonego wyroku przy zastosowaniu zasady umiarkowanej asperacji nie zaś pełnej kumulacji.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary łącznej pozbawionej wolności za czyny orzeczone wyrokami z pkt 4 i 5 w wymiarze roku z warunkowym zawieszeniem na okres próby lat 4.

Powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego zaskarżył prokurator, który orzeczeniu temu zarzucił obrazę prawa karnego materialnego, a mianowicieart. 85 kkpolegającą na niezasadnym uznaniu, że środki karne opisane w wyrokuw pkt 4 i 5 nie podlegają połączeniu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż podlegają one odrębnemu wykonaniu.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez połączenie środków karnych opisanych w wyrokach w pkt 4 i 5 w zakresie zakazu prowadzenia rowerów i orzeczenie zakazu prowadzenia rowerów w wysokości 6 lat.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Obie apelacje okazały się bezzasadne i to w stopniu oczywistym, w związkuz tym sformułowane w nich wnioski odwoławcze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Oceniając całość zaskarżonego wyroku wskazać przede wszystkim trzeba, że Sąd Rejonowy trafnie ustalił, które z przestępstw popełnionych przezK. J.pozostają w zbiegu realnym w rozumieniuart. 85 k.k., a tym samym, którez wymierzonych mu kar mogą zostać połączone. Słusznie organ ten uznał, iżw realiach tej sprawy połączeniu podlegają kary pozbawienia wolności orzeczonew sprawach III K 1390/11 oraz III K 425/12 a także grzywny ze spraw XIV K 230/01 oraz XIV K 894/02. Nie było natomiast prawnej możliwości połączenia kar, jakie orzeczone były względem skazanego wyrokami w sprawach XIV K 367/08i III K 1390/11, czego domagał się we wnioskuK. J.. Stanowisko swew tej mierze Sąd Rejonowy prawidłowo uzasadnił. Decyzja co do uznania, które wyroki podlegają łączeniu jest prawidłowa i tym samym nie może skutkować zmianą lub uchyleniem przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do apelacji obrońcy skazanego w pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na sprzeczność zarzutu z pkt. 2 z wnioskiem odwoławczym. W sytuacji, gdy skarżący domaga się wymierzeniaK. J.kary łącznej pozbawienia wolności, za czyny orzeczone wyrokami z pkt. 4 i 5, w wymiarze roku, dziwić musi wniosek by zastosować przy tym zasadę „pełnej kumulacji”. Po pierwsze, kumulacja, czyli sumowanie kar byłoby przecież rozstrzygnięciem niekorzystnym dla oskarżonego, co sprzeciwia się dyrektywie wyrażonej wart. 86 § 1 k.k.Po drugie nie koreluje to z wnioskiem odwoławczym, wskazującym, iż skarżący w gruncie rzeczy domaga się zastosowania absorpcji przy wymierzeniu kary łącznej. Do takiej konstatacji należy dojść także po uwzględnieniu stanowiska obrońcy skazanego, wyrażonego na rozprawie w dniu 28 marca 2013r. (k. 62v).
Stwierdzić należy, iż wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmniejszenie kary przy zastosowaniu absorpcji oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania okazał się niezasadny, tym bardziej, że skarżący nie zawarł szczegółowej argumentacji na poparcie tego stanowiska. Zważyć wypada, iż o zastosowaniu jednejz zasad łączenia kar (tj. absorpcji, kumulacji, redukcji, asperacji) decyduje Sąd, uwzględniając całokształt ujawnionych w niej okoliczności związanych zarównoz osobą sprawcy, jak i związkiem podmiotowo – przedmiotowym istniejącym pomiędzy popełnionymi przestępstwami. Nie ulega wątpliwości, że zasada absorpcji przy wymierzaniu kary łącznej winna być stosowana tam, gdzie pomiędzy zbiegającymi przestępstwami zachodzi bliski związek podmiotowy i przedmiotowy,a przesłanka prognostyczna pozwala na stwierdzenie, że kara łączna w wysokości najwyższej z wymierzonych kar jednostkowych, jest wystarczającą oceną zachowania sprawcy. Jak to wskazał Sąd I instancji faktem jest, że przestępstwa za któreK. J.skazany został w sprawach podlegających łączeniu popełnione zostały w niewielkim odstępie czasowym (kilkumiesięcznym) i w podobny sposób. Niezależnie jednak od tego, zastosowaniu zasady absorpcji sprzeciwia się ilość czynów pozostających w zbiegu realnym. Ponadto nie sposób tracić z pola widzenia, żeK. J.jest osobą wielokrotnie karaną, niemal systematycznie wchodzącą w konflikty z prawem, popełniającą przestępstwa głównie przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w stosunku do której dotychczas orzekane kary nie spełniły stawianych przed nimi celów, ani wychowawczych, ani też zapobiegawczych. W tych warunkach trudno co najmniej uznać, iż przesłanka prognostyczna pozwala przyjąć, że kara łączna w wysokości najwyższej z kar wymierzonych byłaby wystarczającą oceną zachowaniaK. J., który jest sprawcą dalece niepoprawnym, stale naruszającym te same przepisy (zart. 178a § 2 k.k.), nadto nie respektującym wydawanych w stosunku do jego osoby wyroków sądów karnych (art. 244 k.k.). Zdaniem Sądu Okręgowego w tych warunkach nie występują nie tylko przesłanki przemawiające za zastosowaniem wobec skazanego zasady pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej, lecz również takie, które mogłyby przekonywaćo nietrafności wymierzeniaK. J.kary łącznej pozbawienia wolności bez dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania. Słusznie Sąd Rejonowy doszedł do konkluzji, iż z uwagi na brak podstaw do przyjęcia pozytywnej prognozy kryminologicznej, o której mowa wart. 69 k.k.warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej w oparciu oart. 89 § 1 i 1a k.k.nie mogło znaleźć zastosowania. W polu widzenia pozostawać bowiem musi nie tylko zasygnalizowana wyżej nagminność popełniania przestępstw tego samego rodzaju lecz również fakt, iżK. J.czynów przypisanych mu wyrokiem w sprawie III K 425/12 dopuścił się w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego o tożsamy czyn i to niespełna kilka dni przed wydaniem wyroku skazującego w sprawieIII K 1390/12. Świadczy to zatem niewątpliwie o całkowitym lekceważeniu przez skazanego porządku prawnego oraz bezkrytycznej postawie wobec wydanych uprzednio wyroków skazujących.
Reasumując stwierdzić należy, iż tak przytoczone powyżej, jaki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności dają w ocenie Sądu Okręgowego podstawę do uznania zaskarżonego orzeczenia za trafne, w zakresie rozstrzygnięciao rozmiarze wymierzonejK. J.łącznej kary pozbawienia wolności. Nie doszło zatem tu do obrazy wskazanych w apelacji przepisów postępowania.
W dalszej części niniejszego uzasadnienia odnieść się należy do apelacji prokuratora. Stwierdzić wypada, iż poza wadliwością natury formalnej (prawidłowo sformułowany zarzut winien dotyczyć naruszeniaart. 90 § 2 k.k.) tenże środek odwoławczy okazał się niezasadny również co do meritum. Brzmienieart. 90 § 2 k.k.jest bowiem jednoznaczne i dopuszcza połączenie zakazów zart. 39 pkt 3 k.k.lecz jedynie wtedy, gdy są to zakazy tego samego rodzaju, czyli rodzajowo i zakresowo tożsame. Tym samym, jeśli różnią się one zakresem lub przedmiotem mimo, żez punktu widzeniaart. 39 pkt 3 k.k.stanowią zakazy tego samego rodzaju (zakaz prowadzenia pojazdów), to nie podlegają one łączeniu (patrz Komentarz do Kodeksu karnego pod. red. A. Zolla i konsekwencje, jakie wskazał dla wszystkich modelowych sytuacji Piotr Kardas, Warszawa 2007r., teza 26 do art. 90). W polu widzenia pozostawać musi, iż wyrokiem w sprawie III K 1390/11 orzeczono wobecK. J.zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów, zaś tym w sprawie III K 425/12 jedynie zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznychw postaci rowerów. Na przeszkodzie połączenia wspomnianych zakazów stoi oczywisty brak identyczności co do zakresu przedmiotowego. Tożsame stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 marca 2011r., IV KK 27/11, LEX nr 794513. Podkreślić zarazem należy, iż nie ma tu znaczenia fakt możliwości wyodrębnienia poszczególnych zakresów orzeczonych zakazów. Nawet bowiem jeżeli da się wyodrębnić poszczególne obszary ruchu, z których oskarżony został wyeliminowany poprzez orzeczenie zakazu nie zmienia to faktu, że w przypadku obu spraw orzeczono wobec jego osoby za każdy razem jeden zakaz, którego połączenie obecnie się rozważa, a nie wiele zakazów, co do których połączenie każdego jest rozważane. Wyodrębnienie obszaru zakazanego działania z jednego środka karnego nie jest jednak tożsame z wyodrębnieniem kilku środków karnych z jednego środka, a jedynie z określonym ustaleniem zakresu tego środka. W konsekwencji natomiast, jeżeli zakres przedmiotowy środka karnego orzeczonego za dany czyn jednym wyrokiem jest inny niż środka orzeczonego wyrokiem przypisującym inny czyn pozostający z pierwszym w realnym zbiegu, nie ma możliwości połączenia tych środków karnych, gdyż obszary ich oddziaływania są odmienne.
Należy przy tym zaznaczyć, że prokurator prezentując określone stanowisko prawne, kontestując wyrok winien przedstawić własną argumentację w tym przedmiocie, a nie odwoływać się do wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, wobec oczywistej bezzasadności apelacji i nie dopatrując się uchybień określonych wart. 439 § 1 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku. Zaznaczyć tu wypada, że postępowanie dowodowe prowadzone przez Sąd Okręgowy (którego zaniechał Sąd I instancji) nie doprowadziło do wniosku o zatarciu skazania wyroków z pkt. 1 i 2, choć już na pierwszy rzut oka powinny pojawić się wątpliwości w tym przedmiocie.
Na mocy § 14 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002r. „w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu” (Dz.U. Nr 163 poz. 1348) Sąd Okręgowy przyznał na rzecz adw.B. P.kwotę 177,12 zł tytułem wykonanej obrony z urzędu w sprawie wyroku łącznego.
Rozstrzygnięcie o zwolnieniu skazanego od wydatków postępowania odwoławczego, ze względu na trudną sytuację rodzinną i majątkową, uzasadnia treśćart. 624 § 1 k.p.k.K. J.aktualnie przebywa w jednostce penitencjarneji nie posiada możliwości zarobkowych.

          Marek Siwekmp

           Piotr

       Morelowski Adam Michalski