Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 391/13
Data wyroku: 2013-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Klara Łukaszewska, Barbara Żukowska, Andrzej Tekieli
Słowa kluczowe: Wyrok Łączny
Podstawa prawna: art. 891kk, art. 85kk

Sygn. akt VI Ka 391/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia  SO Klara Łukaszewska  (spr.)
Sędziowie   SO Barbara Żukowska
SO Andrzej Tekieli
Protokolant Małgorzata Pindral
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Lesława Kwapiszewskiego
po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013r.
sprawyD. B.
o wyrok łączny
z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu
z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 76/13
uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoD. B.i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania.
Sygn. akt VI Ka 391/13

UZASADNIENIE
D. B.skazany został prawomocnymi wyrokami:
1. Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 13.10.2011r. w sprawie II K 638)11 za czyny zart. 13§1 kkw zw. zart. 279§1 kkpopełnione w nocy z dnia 27 maja 2011r. na 28 maja 2011r. wO.oraz czyn zart. 279§1 kkorazart. 13§1 kkw zw. zart. 279§1 kkpopełnione w nocy z dnia 26 maja 2011r. na 27 maja 2011r wO.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawie4nia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby wynoszący 5 lat, której wykonanie zarządzono postanowieniem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dni 8 sierpnia 2012r.w sprawie II Ko 732/12,
2. Sądu Rejo nowego w Lubaniu z dnia 29.03.20121 w sprawie II K 141)132 za czyn zart. 279§1 kkpopełniony w dniu 22.02.2012r wN.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności , której wykonanie zawieszono na okres próby wy noszący 4 lata,
3. Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 17.11.2011r. w sprawie II K 570/11 za czyn zart. 279§1 kkpopełniony w nocy na 3 marca 2011r. wU.oraz za czyn zart. 279§1 kkpopełniony w dniu 10.06.2011r wU.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności której wykonanie zawieszono na okres próby wy noszący 3 lata, której wykonanie zarządzono postanowieniem Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 21.08.2012r. w sprawie II Ko 277)12.,
4. Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 26.1.1.2012r. w sprawie II K 37012 zart. 278§1 kkpopełniony w nocy z 7 na 8 lutego 2012r. wO.na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejo nowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2013r. sygn. akt II K 76)13:
I. na podstawieart. 85 i 86§1 kkw zw. zart. 569§1 kkpołączył skazanemuD. B.kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach II K 638)11 Sądu Rejonowego w Lubaniu oraz II K 570)11 Sądu Rejonowego we Lwówku Śląskim opisane w pkt 1 i 3 części wstępnej wyroku i wy mierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności,
II. w pozostałej części połączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania,
III. na podstawieart. 577 kpkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres zatrzymania w sprawie II K 570)11 od d nia 15.506.2011r. do dnia 15.06.2011r. oraz okres wykonanej kary w sprawie II K 638)11 od dnia 16.11.2012r. do dnia 07.06.2013r.,
IV. na podstawieart. 572 kpkpostępowanie w sprawie umorzył w części dotyczącej wyroku orzeczonego w sprawie II K 370)12 Sądu Rejonowego w Lubaniu oraz wyroku orzeczonego w sprawie II K 141)12 Sądu Rejonowego w Lubaniu,
V. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Wyrok powyższy zaskarżył prokurator. Zarzucił wyrokowi Sądu I instancji obrazę przepisu prawa materialnego wyrażonego wart. 85 kkw zw. zart. 89§1a kkpolegającą na umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, obejmującego sprawy II K 141)12 oraz II K 370)12 Sądu Rejonowego w Lubaniu, w sytuacji gdy istniały materialnoprawne przesłanki wymierzania kary łącznej obejmującej kary jednostkowe orzeczone wymienionymi wyrokami.
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w jego pkt IV tj. w części dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego wyroki II K 370)12 oraz II K 141)12 Sądu Rejonowego w Lubaniu.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja Prokuratora jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie zart. 569§1 k.p.k.jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych Sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji.
Powołany przepis reguluje nie tylko właściwość sądu w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, lecz również z jego treści wynikają przesłanki wydania wyroku łącznego. Przesłanki te spełnione są, gdy zachodzą warunki orzeczenia kary łącznej określone wart. 85 k.k.oraz gdy skazany został już skazany co najmniej dwoma prawomocnymi wyrokami.
Sąd orzeka karę łączną, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Jak wynika z powyższego przepisu kary te mogą podlegać połączeniu jedynie w przypadku, gdy przestępstwa, za które skazany został skarżący zostały popełnione zanim zapadł pierwszy wyrok skazujący, chociażby nieprawomocny.
Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał wykładni tego przepisu. Istotnym było bowiem określenie znaczenia pojęciowego wyrażenia „pierwszy wyrok skazujący”. Słusznie Sąd Rejonowy przyjmuje, iż chodzi tu nie tylko o pierwszy chronologicznie wyrok, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnych przestępstw, ale każdy kolejny wyrok zamykający kolejną grupę przestępstw pozostających w zbiegu realnym, popełnionych po wydaniu wyroku chronologicznie go poprzedzającego. Każdy kolejny zbieg przestępstw należy więc traktować odrębnie, wymierzając za każdy z nich oddzielną karę łączną.
Przy tak rozumianym zbiegu realnym przestępstw Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy wyróżnił grupy przestępstw, które względem siebie pozostawały w zbiegu realnym. I tak pierwszą grupę stanowiły czyny zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.popełnione w nocy z 27 na 28 maja 2011 r. i zart. 279 § 1 k.k.i zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 279 § 1 k.k.popełnione w nocy z 26 na 27 maja 2011 r., za które wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 13 października 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 638/11D. B.został skazany na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz ciąg przestępstw zart. 279 § 1 k.k., popełnionych w dniach 3 marca 2011 r. i 10 października 2011 r., za które to wyrokiem Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 570/11 został skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Natomiast drugą grupę przestępstw stanowiły czyn zart. 279 § 1 k.k.popełniony w dniu 22 lutego 2012 r., za który to wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie sygn. akt II K 141/12 orzeczono względem skazanego karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz czyn zart. 278 § 1 k.k.popełniony w nocy z 7 na 8 lutego 2012 r., za który to wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 26 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt II K 370/12 orzeczono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności.
O ile natomiast jak wskazano wyżej Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dostrzegł grupy przestępstw, które względem siebie pozostawały w zbiegu realnym tak w żadnej mierze nie mogą zostać zaaprobowane przez Sąd Odwoławczy zapadłe w zaskarżonym wyroku łącznym rozstrzygnięcia.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż rację ma skarżący, że rozstrzygnięcie z pkt. IV części dyspozytywnej wyroku zapadło z rażącym naruszeniemart. 85 k.k.Powoływany przez Sąd I instancji przepisart. 89 § 1 k.k.stanowi jedynie uprawnienie sądu do zawieszenia wykonania kary łącznej, pod warunkiem wystąpienia przesłanek określonych wart. 69 k.k.Nie może być natomiast interpretowany jako przepis nakazujący zawieszenie wykonania kary w przypadku, gdy jedna z podlegających łączeniu kar została orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, czemu wyraźnie sprzeciwia się już sama treść tego przepisu, a tym bardziej nie może stanowić negatywnej przesłanki orzekania o karze łącznej (wydania wyroku łącznego) w przypadku, gdy sąd we wskazanej sytuacji stwierdzi brak warunków do zawieszenia kary. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt IV KK 194/12 LEX nr 1292222). Sformułowanie "sąd orzeka karę łączną" oznacza, że zastosowanie tej instytucji jest obligatoryjne, a więc w razie spełnienie przesłanek wskazanych wart. 85 k.k.nie ma możliwości jej niezastosowania, a tym samym sąd jest zobowiązany do wydania wyroku łącznego. Przepis ten stanowi bowiem wyłączną, samodzielną podstawę do orzeczenia kary łącznej i sąd w pierwszej kolejności winien badać, czy zachodzą przesłanki do wydania kary łącznej, a jeżeli tak, to w oparciu o wypracowane na gruncie doktryny i orzecznictwa dyrektywy (przede wszystkim związek przedmiotowo-podmiotowy między poszczególnymi czynami) jej wymiaru, dokonać wyboru między zasadą absorpcji a kumulacji, ustalić jej rozmiar, a dopiero w dalszej kolejności rozważyć, czy istnieją przesłanki formalne i merytoryczne do warunkowego zawieszenia kary łącznej. Jeżeli natomiast Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż brak było podstaw do orzeczenia względem skazanego kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania to stosownie doart. 89 a § 1 k.k.winien orzec wobecD. B.bezwzględną karę łączną pozbawienia wolności, skoro wszystkie przestępstwa za które został on skazany zostały popełnione po dniu 8 czerwca 2010 r., a więc po dniu wejścia w życieart. 89 a § 1 k.k.Brak tym samym było podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do skazańD. B.wyrokami Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawach sygn. akt II K 370/12 i sygn. akt II K 141/12.
Za nieprawidłowe również należy uznać rozstrzygnięcie zawarte w pkt. I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Pamiętać bowiem należy, iż odpowiednie stosowanieart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego decyduje o powstaniu ujemnej przesłanki procesowej o charakterze bezwzględnym w każdym przypadku, gdy po wydaniu prawomocnego wyroku łącznego lub postanowienia o umorzeniu postępowania w tej kwestii na podstawieart. 572 k.p.k., dojdzie do rozpoznania wniosku domagającego się wydania wyroku łącznego w odniesieniu do tej samej osoby i tych samych wyroków skazujących różnych sądów. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2014 r. V KK 326/04LEX nr 141340, Prok.i Pr.-wkł. 2005/7-8/15, Prok.i Pr.-wkł. 2005/10/11). W niniejszej sprawie wobec skazanego Sąd Rejonowy w Lubaniu w sprawie sygn. akt II K 751/12 wydał już prawomocny wyrok łączny, którym objęto wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 13 października 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 638/11 oraz Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 570/11. Skoro zatem po analizie kolejnych skazańD. B.Sąd I instancji prawidłowo doszedł do przekonania, iż wydanie wyroku łącznego może dotyczyć tylko i wyłącznie tych samych wyroków skazujących to winien w tym zakresie postępowanie stosownie doart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.Tym bardziej, iż pamiętać należy, że nowy wyrok łączny stosownie doart. 575 § 1 i 2 k.p.k.wydaje się wyłącznie gdy zachodzi taka potrzeba.
Z uwagi zatem na potrzebę orzeczenia kary łącznej za drugi realny zbieg przestępstw (wyroki opisane w pkt. 2 i 4 części wstępnej zaskarżonego orzeczenia) brak było podstaw do wydania orzeczenia reformatoryjnego, a wskazane uchybienia musiały skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Lubaniu do ponownego rozpoznania.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy będzie związany wyrażonymi poglądami i ustaleniami poczynionymi przez Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym. Stąd też Sąd Rejonowy wyda wyrok łączny orzekając karę łączną za zbiegające się przestępstwa, za któreD. B.został skazany wyrokami Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawach sygn. akt II K 370/12 i sygn. akt II K 141/12, kierując się przy tym zasadami wymiaru kary łącznej określonymi wart. 86§1 k.k.Ponownie rozważy przy tym możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności wobec skazanego. Zauważyć bowiem należy, iż przestępstwo zart. 278 § 1 k.k., za które orzeczono wobecD. B.bezwzględną karę 4 miesięcy pozbawienia wolności zostało popełnione dwa tygodnie przed przestępstwem zart. 279 § 1 k.k., a pomimo to Sąd Rejonowy wyrokujący w sprawie sygn. akt II K 141/12 orzekając karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności dostrzegł pozytywną prognozę kryminologiczną wobec skazanego i wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 4 lata. Natomiast odnośnie pierwszego zbiegu realnego Sąd I instancji rozważy kwestię umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego z uwagi na prawomocność wyroku łącznego w sprawie sygn. akt II K 751/12, a którym to orzeczono względem skazanego już karę łączną obejmującą skazania wyrokami Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 13 października 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 638/11 oraz Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt II K 570/11.