Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 249/13
Data wyroku: 2013-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogdan Górski, Teresa Zawiślak, Jerzy Kozaczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 158 par. 1 kk i art. 190 par. 1 kk
Teza: dyspozycja art. 158 par. 1 kk jakkolwiek nie zawiera definicji bójki i pobicia, to jednak z dotychczasowej praktyki i jednomyślnego orzecznictwa sądów w tym  zakresie, bójka jest starciem co najmniej trzech osób, z których każda występuje w roli napastnika i atakowanego, zaś w pobiciu występują też co najmniej trzy osoby, z tym, że można tu odróżnić stronę stakującą i atakowaną, przy czym po stronie atakującej muszą występować minimum dwie osoby.

Sygn. akt II Ka 249/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bogdan Górski

Sędziowie:

SO Jerzy Kozaczuk
SO Teresa Zawiślak (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Defut-Kołodziejak

przy udziale Prokuratora Luby Fiłoc

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r.
sprawyR. A.iP. K.
oskarżonych o przestępstwo zart. 158 §1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie
z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II K 134/09
zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że uznaje oskarżonychR. A.iP. K.za winnych czynu zarzucanego im aktem oskarżenia; w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych:R. A.kwotę 470 zł, zaś odP. K.kwotę 310 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt II Ka 249/13

UZASADNIENIE
R. A.iP. K.zostali oskarżeni o to, że w dniu 11 listopada 2008 roku wK.gm.W., powiatu(...), woj.(...), działając wspólnie i w porozumieniu, wzięli udział w pobiciuW. W. (1)w ten sposób, żeR. A.bił go rękoma po głowie oraz kopał po całym ciele, natomiastP. K.uderzył go raz ręką w tył głowy w okolice lewego ucha, w wyniku czegoW. W. (1)doznał obrażeń ciała w postaci urazu głowy, stłuczenia mózgu w obrębie lewego płata czołowego, odmy śródczaszkowej, złamania kości czołowej po stronie lewej przechodzącej przez zatokę czołową lewą i strop oczodołu lewego, złamanie ściany dolnej i bocznej oczodołu lewego, złamanie ściany przedniej i bocznej lewej zatoki szczękowej, podbiegnięcia krwawego w obrębie powiek oka lewego oraz lewej małżowiny usznej, otarcia naskórka w okolicy jarzmowej, skroniowej i przyuszniczożwaczowej lewej, które to obrażenia spowodowały u niego naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający siedem dni, czym naraziłW. W. (1)na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 §1 kklub 157§1 kk,
tj. o czyn zart. 158 §1 kk,
nadtoM. C.został oskarżony o to, że w dniu 11 listopada 2008 r. wK.gm.W., powiatu(...), woj.(...)groziłS. R.podpaleniem przy czym groźby te wzbudziły w ich adresacie uzasadnioną obawę ich spełnienia,
tj. o czyn zart. 190 §1 kk.

Zważywszy na pozytywny wynik mediacji pomiędzyM. C.aS. R., konsekwencją której było cofnięcie przez pokrzywdzonegoS. R.wniosku o ściganieM. C.o czyn zart. 190 §1 kk, Sad Rejonowy w Węgrowie postanowieniem z dnia 21 września 2010 roku postępowanie karne wobec oskarżonegoM. C.o czyn zart. 190 §1 kkumorzył na podstawieart. 17 §1 pkt 10 kpkw zw. zart. 12 §3 kpkz uwagi na cofnięcie wniosku o ściganie. Postanowienie to jest prawomocne.
Po wydaniu tego postanowienia Sąd Rejonowy w Węgrowie przeprowadził postępowanie karne jedynie w stosunku do oskarżonychR. A.iP. K.i po rozpoznaniu sprawy przeciwko tym oskarżonym, wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r. uznał oskarżonychR. A.iP. K.za winnych tego, że w dniu 11 listopada 2008 roku wK.gm.W., powiatu(...), woj.(...), wzięli udział we wspólnej bójce z inną ustaloną osobą w ten sposób, żeR. A.uderzał inną ustaloną osobę rękoma po głowie i kopał po całym ciele, zaś inna ustalona osoba oddawała mu ciosy rękoma, natomiastP. K.uderzył inną ustaloną osobę raz ręką w tył głowy w okolice lewego ucha, w wyniku czego doznała ona obrażeń ciała w postaci urazu głowy, stłuczenia mózgu w obrębie lewego płata czołowego, odmy śródczaszkowej, złamania kości czołowej po stronie lewej przechodzącej przez zatokę czołową lewą i strop oczodołu lewego, złamania ściany dolnej i bocznej oczodołu lewego, złamania ściany przedniej i bocznej lewej zatoki szczękowej, podbiegnięcia krwawego w obrębie powiek oka lewego oraz lewej małżowiny usznej, otarcia naskórka w okolicy jarzmowej, skroniowej i przyuszniczożwaczowej lewej, które to obrażenia spowodowały u niej naruszenie czynności narządów ciała na okres przekraczający siedem dni, przy czym w wyniku zdarzeniaR. A.iP. K.zostali narażeni na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 §1 kklubart. 157 §1 kk, zaś inna ustalona osoba na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 §1 kk, tj. czynu zart. 158 §1 kki za czyn ten na podstawieart. 158 §1 kkskazał:R. A.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaśP. K.na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawieart. 69 §1 i 2 kkw zw. zart. 70 §1 pkt 1 kk,art. 73 §1 kkwykonanie orzeczonych wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby wobecR. A.na okres 4 lat, zaś wobecP. K.na okres 3 lat i oddał ich w tym czasie pod dozór kuratora; na podstawieart. 71 §1 kkorzekł wobec oskarżonychR. A.iP. K.kary grzywny w wysokości 160 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych wobecR. A., zaś w wysokości 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych wobecP. K.; zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonegoR. A.kwotę 460 złotych, zaś odP. K.kwotę 300 złotych tytułem opłaty oraz obciążył ich poniesionymi w sprawie wydatkami w częściach im przypadających, tj.R. A.w kwocie 1.126,46 zł, zaśP. K.w kwocie 776,46 zł.
Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoW. W. (1)zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawieart. 427 §2w zw. zart. 438 pkt 3 kpkskarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, a wyrażający się nieprawidłowym przyjęciem, że oskarżeniR. A.orazP. K.wzięli udział we wspólnej bójce z ustaloną osobą (W. W. (1)) podczas gdy z materiału dowodowego bezspornie wynika, że z chwilą przystąpieniaP. K.do szarpiących sięW. W. (1)i oskarżonegoA.zaistniało przestępstwo pobicia albowiemW. W. (1)był już wówczas stroną wyłącznie broniącą się, nie mającą żadnych możliwości obrony przed dwiema osobami posiadającymi nad nim znaczną przewagę. Na podstawieart. 427 §1 kpkskarżący ten wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie, że oskarżeniR. A.orazP. K.wzięli udział w pobiciuW. W. (1)względnie o uchylenie wyroku do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Węgrowie II Wydział Karny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Odwoławczy po zapoznaniu się z aktami przedmiotowej sprawy i pisemnymi motywami zaskarżonego wyroku doszedł do przekonania, że Sąd I instancji w prawidłowy sposób przeprowadził postępowanie karne w tej sprawie, zgromadził wystarczającą ilość dowodów, które pozwoliły mu na ustalenie stanu faktycznego tego zdarzenia, zgodne z rzeczywistym jego przebiegiem. Na podkreślenie zasługuje też fakt, że żadna ze stron procesowych nie kwestionuje tak dokonanych ustaleń faktycznych, zaś apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego kwestionuje jedynie prawidłowość oceny prawnej tego zdarzenia.
Zgodzić się należy z apelującym, iż Sąd I instancji rozważając cały przebieg przedmiotowego zdarzenia, nieprawidłowo przyjął, iż oskarżeniR. A.iP. K.wzięli udział we wspólnej bójce z ustaloną osobą, tj. zW. W. (1), w wyniku czego takżeR. A.iP. K.zostali narażeni na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 §1 kklubart. 157 §1 kk. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że dyspozycjaart. 158 §1 kkjakkolwiek nie zawiera definicji bójki i pobicia, to jednak z dotychczasowej praktyki i jednomyślnego orzecznictwa Sądów w tym zakresie, bójka jest starciem co najmniej trzech osób, z których każda występuje w roli napastnika i atakowanego, zaś w pobiciu występują też co najmniej trzy osoby, z tym, że można tu odróżnić stronę atakująca i atakowaną, przy czym po stronie atakującej muszą występować minimum dwie osoby. Z dowodów zebranych w tej sprawie jednoznacznie wynika, iż faktycznie w pierwszej fazie zajścia doszło do wspólnej szarpaniny między oskarżonymR. A., a pokrzywdzonymW. W. (1), wywołanej przezW. W. (1). Żadna ze stron procesowych nie podważa tych ustaleń faktycznych, że w tej fazie zdarzeniaR. A.iW. W. (1)wymieniali wzajemnie ciosy między sobą, przy czym nie dało się ustalić, który z nich zadał cios jako pierwszy. W szarpaninie tej obie strony miały równe szanse. Dowody te również bezspornie wskazują, że w pewnym momencie do osób szarpiących się przyłączył się po stronieR. A.oskarżonyP. K., który podbiegł doW. W. (1)i od tyłu zadał mu silny cios w tył głowy. W wyniku tego uderzeniaW. W. (1)zachwiał się, upadł na drogę i wówczasR. A.jeszcze dwukrotnie kopnął go w głowę. Pozostałe osoby, występujące w niniejszej sprawie w charakterze świadków nie włączały się do tego zdarzenia, ale widząc, żeR. A.iP. K.bijąW. W. (1)i kopią leżącego,S. R.zawiadomił o tym policję. Dopiero informacja o wezwaniu policji spowodowała wycofanie się napastników od dalszego bicia pokrzywdzonego. Analiza zachowania wszystkich tych uczestników zajścia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że od momentu wkroczenia do biciaW.przezP. K., niewątpliwie doszło do pobiciaW. W. (1), a nie do wspólnej bójki. Zgodzić się należy z wywodami pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, że w sprawie niniejszej doszło do współsprawstwa sukcesywnego, które charakteryzuje się zawarciem porozumienia co do realizacji dokonania czynu zabronionego w trakcie innego czynu zabronionego, w tym przypadku czynny udziałP. K.w biciuW. W. (1)świadczy o podjęciu porozumieniaP. K.zR. A.co do pobicia pokrzywdzonego, w trakcie szarpaninyA.z oskarżycielem posiłkowym. Nie może budzić wątpliwości, iż przyłączenie sięP. K.do tego zdarzenia przyczyniło się do wzrostu sił po stronieR. A., tym bardziej że oskarżonyP. K.bez żadnego uprzedzenia zadałW. W. (1)cios w głowę, w wyniku którego ten upadł, a następnie pokrzywdzony otrzymał kolejne ciosy, w tym kopnięcia w głowę, w wyniku których doznał bardzo poważnych obrażeń ciała zagrażających nawet jego życiu. Wbrew przyjętej w wyroku Sądu Rejonowego koncepcji prawnej tego zdarzenia, z dowodów tych w żaden sposób nie wynika, byP. K.był przez kogokolwiek i w jakikolwiek sposób narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 §1 kklub 157§1 kk. Stąd też Sąd Odwoławczy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego, iż czyn ten wyczerpuje znamiona bójki trzech osób. Sąd Okręgowy w pełnej rozciągłości przyłączył się natomiast do stanowiska w tym zakresie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2009 roku w sprawie II AKa 47/09.
W świetle powyższego Sąd Odwoławczy nie zmieniając ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego, zaskarżony wyrok zmienił w ten tylko sposób, że uznał oskarżonychR. A.iP. K.za winnych popełnienia czynu zarzucanego im w akcie oskarżenia.
W pozostałej części Sąd Okręgowy utrzymał wyrok Sądu Rejonowego w mocy, bowiem zarówno kwalifikacja prawna tego czynu, jak też podstawa skazania i wymiaru kary nie uległy zmianie, a nadto Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które podważałyby zasadność wymierzenia tym oskarżonym wymienionych w wyroku kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz grzywien uznając, że kar tych w żadnej mierze nie można uznać za rażąco surowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 §1 i 2 kpkorazart. 636 §1 kpkorzekł, jak w wyroku.