Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 9/13
Data wyroku: 2013-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Krawiec, Jerzy Skorupka, Robert Wróblewski
Słowa kluczowe: Odszkodowanie Za Niesłuszne Skazanie, Tymczasowe Aresztowanie Lub Zatrzymanie
Podstawa prawna: art. 552 § 4 k.p.k.

Sygn. akt II AKa 9/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jerzy Skorupka

Sędziowie:

SSA Andrzej Krawiec
SSA Robert Wróblewski (spr.)

Protokolant:

Iwona Łaptus

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Beaty Lorenc - Kociubińskiej
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r.
sprawyJ. P.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt III Ko 187/12
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II. stwierdza, że koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
W dniu 18 sierpnia 2012 roku do Sądu Okręgowego we Wrocławiu wpłynął wniosek pełnomocnikaJ. P.o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne Tymczasowe aresztowanie. Wnioskodawca domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa na jego rzecz 120000 złotych zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 22 października 2012 roku (sygnatura akt III Ko 187/12), na podstawieart. 552 § 4 k.p.k., zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcyJ. P.120000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, a kosztami postępowania obciążył skarb państwa.
Z wyrokiem tym nie pogodził prokurator, który we wniesionej apelacji zaskarżył wyrok na niekorzyść wnioskodawcy i zarzucił:
I. obrazęart. 5 k.c.iart. 445 § 1 k.c.poprzez określenie wysokości zadośćuczynienia jedynie w oparciu o dane wskazane przez wnioskodawcę bez przeprowadzenia w tym zakresie dalszych dowodów, co uniemożliwia ocenę kryteriów miarkowania jego wysokości;
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mający wpływ na jego treść, poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż zasądzona na rzecz wnioskodawcy kwota 120.000 zł zadośćuczynienia jest odpowiednia, albowiem uwzględnia okres stosowania względem niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, warunki w jakich przebywał, doznaną krzywdę i trwałe jego następstwa, podczas gdy zakres i stopień naruszeń określonych dóbr osobistych nie był tak dolegliwy i daleko idący w sferze osobistej, na skutek czego zasądzone zadośćuczynienie jest zbyt wysokie tak w kontekście stopnia doznanych krzywd, jak i w aspekcie niedostosowania kwoty do realiów społecznych i zamożności mieszkańców.
Podnosząc te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora jest niezasadna.
W świetle ustaleń Sądu Okręgowego i deklaracji znajdującej się w apelacji (strona 3) jest oczywiste, że wnioskodawcaJ. P.spełnia, określone ustawą, warunki do uzyskania zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. I ze swej strony Sąd Apelacyjny nie znajduje jakichkolwiek powodów, aby kwestionować ustalenia Sądu I instancji.
Prokurator krytykuje natomiast zaskarżony wyrok przede wszystkim dlatego, ponieważ uważa, że zasądzona kwota zadośćuczynienia z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania jest za wysoka. Do tego bowiem faktycznie sprowadzają się zarzuty sformułowane w apelacji.
Sąd Apelacyjny nie podziela zapatrywania skarżącego i uznaje, że zarzuty podniesione w apelacji są chybione.
To prawda, że Sąd Okręgowy – ustalając wysokość zadośćuczynienia – oparł się w głównej mierze na okolicznościach wynikających z relacji wnioskodawcyJ. P.oraz z zaświadczeń wystawionych przez lekarzy(...)zatrudnionych w(...)wS.. Wiarygodność zeznań wnioskodawcy i ww. zaświadczeń nie była w tracie postępowania kwestionowana, w szczególności przez prokuratora. Dowodom tym zaufał Sąd Okręgowy, skoro stanowiły podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w tej sprawie. Jasno wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Tam też Sąd poddał ten materiał dowodowy wnikliwej i rzetelnej analizie oraz ocenie, która spełnia wszelkie wymogi zart. 7 k.p.k.
Sąd Okręgowy miał prawo ustalić stan psychiczny wnioskodawcy po opuszczeniu aresztu na podstawie jego zeznań, których wiarygodność – w sposób nie pozostawiający wątpliwości – potwierdzają zaświadczenia lekarzy(...)z Przychodni(...)wS.. Te ustalenia faktyczne pozostają pod ochronąart. 7 k.p.k., bowiem dla oceny ich poprawności wystarczające jest kryterium doświadczenia życiowego, którym dysponuje skład sędziowski, a nie jest konieczne posiadanie wiadomości specjalnych (art. 193 k.p.k.).
Od razu należy podkreślić, żein concretochodziło przecież o to, aby ustalić jak dalece niekorzystny wpływ na psychikę wnioskodawcy miało jego niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, co – jako jeden tylko z elementów – miało wpływ na przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia. W tym świetle jest najzupełniej oczywiste, że wystarczające było oparcie się na przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodach, bez konieczności zasięgania opinii biegłego, skoro ewentualna opinia i tak nie mogła przecież udzielić bezpośredniej odpowiedzi na pytanie jaka wysokość zadośćuczynienia będzie w tej mierze odpowiednia. Uwzględnienie zatem zarzutu zawartego w apelacji byłoby jedynie niepotrzebnym mnożeniem wydatków Skarbu Państwa (art. 618 § 1 pkt 9 k.p.k.w zw. zart. 554 § 2in finek.p.k.), kiedy jednocześnie wiadomo, że kwota zadośćuczynienia i tak w efekcie obciąży właśnie ten sam rachunek.
Słusznie zatem Sąd Okręgowy ustalił rozmiar krzywdy w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody, ocenione zgodnie z regułami wynikającymi zart. 7 k.p.k.Tym samym kwota przyznanego na tej podstawie zadośćuczynienia nie narusza dyspozycjiart. 445 k.c., ani tym bardziejart. 5 k.c.
Zgodnie bowiem zart. 445 k.c.(odpowiednio stosowanym w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie z mocy odesłania wynikającego zart. 558 k.p.k.), zadośćuczynienie ma być odpowiednie, co oznacza, że przynajmniej w przybliżeniu ma stanowić ekwiwalent poniesionej szkody majątkowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 grudnia 2010 r., II APa 21/10, POSAG 2011/1/51-78). Dodać przy tym należy, że kwota zadośćuczynienia, ze względu na niematerialny charakter krzywdy, opiera się na uznaniu sędziowskim. Uznanie to pozostaje pod ochroną prawa, gdy sposób rozumowania sądu, tak jak w tej sprawie, nie prowadzi do oczywistych sprzeczności z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego w tego rodzaju sprawach, prowadząc do oczywiście niesłusznego wzbogacenia czy pokrzywdzenia wnioskodawcy.
Biorąc pod uwagę okres izolacji wnioskodawcy, który w miarę upływu czasu wzmagał w nim poczucie krzywdy, a także uwzględniając następstwa, jakie w życiu zawodowym i osobistym wyniknęły dla wnioskodawcy z pozbawienia go wolności (precyzyjnie wskazane i właściwie ocenione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – strony 6-8), przyznana tytułem zadośćuczynienia kwota odpowiada dolegliwości krzywdy doznanej przezJ. P.i dlatego nie sposób uznać, aby raziła niedostosowaniem do realiów społecznych i zamożności mieszkańców.
Zasadnie także Sąd Okręgowy podkreślił (strona 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że rekompensacie nie podlegają wszystkie możliwe następstwa toczącego się wobec wnioskodawcy postępowania karnego, a jedynie te, które pozostają w normalnym związku przyczynowym z niewątpliwie niesłusznym aresztowaniem.
Reasumując – wyrok Sądu Okręgowego nie obraża przepisówart. 5 k.c.iart. 445 § 1 k.c., ani nie jest obarczony błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który mógłby mieć wpływ na jego treść. Wyrok ten jest słuszny, więc nie może być skutecznie kwestionowany, w szczególności argumentów ku temu nie dostarcza apelacja.
O kosztach sądowych za postepowanie odwoławcze rozstrzygnięto w myśl zasady wyrażonej wart. 554 § 2 k.p.k.in fine.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.