Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1715/12
Data wyroku: 2013-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Rzeźniowiecka., Lucyna Guderska, Maria Padarewska-Hajn
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 1715/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 września 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Lucyna Guderska (spr.)
Sędziowie: SSA Maria Padarewska - Hajn
del. SSO Dorota Rzeźniowiecka.
Protokolant: sekr. sądowy Aleksandra Słota

po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. w Łodzi
sprawyT. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddziałowi wŁ.
o wysokość świadczenia,
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt: VIII U 1475/12;

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 1715/12

UZASADNIENIE
Decyzją z 21 marca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...)Oddział wŁ.odmówiłT. P.prawa do przeliczenia emerytury. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że nie ma podstaw do doliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu zatrudnienia od 4 stycznia 1965 r. do 7 stycznia 1967 r. uE. J.w charakterze opiekunki z uwagi na fakt, że wymieniony pracodawca nie figuruje w ewidencji płatników składek ZUS. Jednocześnie organ rentowy poinformował, że okres zatrudnienia w(...)od 2 lutego 1968 r. do 18 sierpnia 1978 r. został uwzględniony do ustalenia wysokości świadczenia.
W odwołaniu od tej decyzjiT. P.wniosła o jej zmianę i zaliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. w czasie którego była zatrudniona uE. J.jako niania do dziecka. Do odwołania wnioskodawczyni załączyła świadectwo pracy wystawione na jej prośbę przezE. W.w dniu 25 marca 2011 r. Wniosła także o przeliczenie jej emerytury z uwzględnieniu zarobków z okresu zatrudnienia od 2 lutego 1968 r. do 18 sierpnia 1978 r. w(...) Zakładach (...).
Zaskarżonym wyrokiem z 4 października 2012r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie.
Sąd(...)instancji ustalił, żeT. P.,urodzona (...), od 31 lipca 1998 r. pobierała rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przyznaną na stałe. Ubiegając się o to świadczenie wnioskodawczyni nie wskazała okresu zatrudnienia uE. J.(W.) od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r.
Od 2 lutego 1968 r. do 19 sierpnia 1978 r. odwołująca była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Zakładach (...).
Decyzją z 8 grudnia 2009 r. na wniosek z 13 października 2009 r., ZUS przyznał wnioskodawczyni emeryturę od 12 listopada 2009 r., to jest od ukończenia wieku emerytalnego. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury, obliczonej zgodnie z art. 53 ustawy o emeryturach i retach z FUS, przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 10 lat kalendarzowych 1990-1999 ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 35,91 % oraz kwotę bazową 2.578,26 zł. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono 11 lat, 9 miesięcy i 5 dni okresów składkowych oraz 3 lata, 11 miesięcy i 2 dni okresów nieskładkowych ograniczonych do 1/3 okresów składkowych. Tak obliczona emerytura wyniosła 785,62 zł. Podstawę obliczenia emerytury, zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy o emeryturach i retach z FUS, stanowiła kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego (178.326,32 zł). Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę (247,30 miesięcy). Tak obliczona emerytura wyniosła 721,09 zł. Emerytura wnioskodawczyni ustalona jako 80 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy oraz 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy wyniosła 772,72 zł brutto.
Wnioskiem z 11 marca 2010 r.T. P.wniosła o przeliczenie emerytury przy uwzględnieniu zarobków z lat 1968-1978.
Decyzją z 21 maja 2010 r. ZUS odmówił wnioskodawczyni prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury, wskazując iż brak możliwości ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, ponieważ wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu jedynie przez 19 lat, tj. w latach: 1967-1975, 1978,1990-1998.
Prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie VIII U 1630/10 oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z 21 maja 2010 r. w zakresie żądania przeliczenia świadczenia z uwzględnieniem m.in. zarobków otrzymywanych w(...), oraz przekazał do rozpoznania organowi rentowemu wniosek odwołującej o zaliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r.
Decyzją z 8 lutego 2011 r. ZUS dokonał przeliczenia emerytury wnioskodawczyni od 12 listopada 2009 r., korygując wysokość wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w roku 1997. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczony z 10 lat kalendarzowych 1990-1999 wyniósł 35,98 %. Emerytura wnioskodawczyni ustalona jako 80 % emerytury obliczonej na podstawie art. 53 ustawy oraz 20 % emerytury obliczonej na podstawie art. 26 ustawy wyniosła kwotę 772,98 zł brutto, od l kwietnia 2011 r. kwotę 808,69 zł brutto.
Wnioskiem z 16 stycznia 2012 r.T. P.wniosła o zaliczenie jej do stażu okresu pracy uE. J.od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. oraz w Ł.Z.P.B.(...)od 2 lutego 1968 r. do 18 sierpnia 1978 r. w oparciu o załączone świadectwa pracy.
Wnioskodawczyni ukończyła szkołę podstawową w 1964 r. wA.. W latach 1973-1975 uczęszczała do Liceum(...). Naukę przerwała w 1975 r. kiedy urodził jej się syn.
W dokumencie nazwanym „świadectwo pracy" wystawionym w dniu 25 marca 2011 r. i opatrzonym podpisemE. W.zaświadczono, że mieszkając wŁ.przyul. (...)E. W.(wcześniejE. J.) zatrudniała wnioskodawczynię jako nianię do swojej nowonarodzonej córkiK.w okresie od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. za wynagrodzeniem miesięcznym 500 zł plus posiłki w kwocie 300 zł miesięcznie. W dokumencie tym zaświadczono, że świadectwo pracy zostało wystawione na prośbę wnioskodawczyni.

E. W., zmarła(...)r., była pisarką, dziennikarką
      .E. O.mieszkała z mężem wŁ.przyul. (...).
W latach 1965-1967E. O.zatrudniała wnioskodawczynię do opieki nad córkąK., która była wtedy niemowlęciem. Wnioskodawczyni wychodziła z córkąE. O.na spacery, usypiała ją i karmiła.
Od 17 sierpnia 1967 r. do 31 grudnia 1967 r. wnioskodawczyni była zatrudniona w(...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...)wŁ.na stanowisku gońca.
Sąd Okręgowy odmówił wiary zeznaniom wnioskodawczyni w zakresie wskazanego przez nią rozmiaru i rodzaju wykonywanych prac uE. O.wskazując, że zeznania te pozostają w sprzeczności z twierdzeniami świadków i nie zostały poparte żadnymi innymi wiarygodnymi dowodami. Sąd podniósł, że z zeznań świadków wynika, że odwołująca w latach 1965-1967 pracowała uE. J.wyłącznie jako niania, co zresztą pozostaje w zgodzie z treścią „świadectwa pracy" z 25 marca 2011 r. Świadkowie w swoich zeznaniach podkreślili, że nie wiedzieli wnioskodawczyni przy innych pracach, czasem tylko miała ona pomócE. O.przy przygotowaniu obiadu, składała także pieluchy i ubranka dziecka. Zgodnie zeznali także, że widzieli wnioskodawczynię uE. O.tylko 2-3 razy w tygodniu przed lub po południu, głównie na spacerach z dzieckiem. Sąd podniósł, że ze złożonego przez wnioskodawczynię świadectwa pracy nie wynika ani wymiar czasu pracy, ani inne istotne informacje np. czy zatrudnienie było wykonywane w sposób stały i nieprzerwany (np. chorobą czy korzystaniem z urlopu bezpłatnego). Wskazał też, iż świadectwo pracy jest oświadczeniem wiedzy, nie woli i jako takie nie może wiązać sądu. Nadto podkreślił, iż wnioskodawczyni nigdy wcześnie nie zgłaszała tego zatrudnienia, nie przedstawiła świadectwa pracy, zatem w ocenie Sadu dokument ten został sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania, gdyż został on wydany po ponad 40 latach na wyraźną prośbę wnioskodawczyni, co w sposób nie budzący wątpliwości zostało w nim zaznaczone.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Przywołując treśćart. 114 ust. l oraz art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychSąd stwierdził, że w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych oraz przytoczonych przepisów, nie ma podstaw do zaliczenia okresu od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawczyni, gdyż nie ma bowiem dowodów, że we wskazanym okresie wnioskodawczyni pracowała w wymiarze co najmniej połowy pełnego etatu.
Sąd wskazał, że wprawdzie z zeznań zawnioskowanych przez wnioskodawczynię świadków wynika, żeT. P.w latach 1965 -(...)w charakterze niani pracowała uE. J., nie można jednak na ich podstawie przyjąć, że pracę swą wykonywała stale w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Dowodem powyższego nie mogą być wyłącznie twierdzenia wnioskodawczyni, które nie znalazły potwierdzenia w zeznaniach świadków ani w żadnych innych dowodach.
Mając na względzie powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawczyni nie wykazała w niniejszym postępowaniu, a na niej to w myślart. 6 kcspoczywał taki obowiązek, że w latach 1965-1967 po ukończeniu 15 roku życia pracowała uE. W.w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Z tytułu wymienionego zatrudnienia wnioskodawczyni do ubezpieczeń społecznych nie była zgłoszona i składki nie zostały za nią opłacone (co sama przyznała w odwołaniu). W tej sytuacji brak było podstaw do zaliczenia okresu od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. do stażu ubezpieczeniowego jako okresu składkowego.
Sąd podniósł, że kwestia przeliczenia wysokości emeryturyT. P.z uwzględnieniem zarobków uzyskiwanych przez nią w(...) Zakładach (...)w latach 1968-1978 była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w sprawie VIII U 1630/10, zakończonej prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2011 r. oddalającym odwołanie wnioskodawczyni. W niniejszym postępowaniu wnioskodawczyni nie ma możliwości powtórnego domagania się takiego przeliczenia z uwagi na fakt, że sprawa ta została już prawomocnie osądzona a wnioskodawczyni nie załączyła do odwołania żadnych nowych dowodów pozwalających na ponowne ustalenie wysokości jej emerytury z uwzględnieniem zarobków z tego okresu.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ l kpcodwołanie oddalił.
Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyłaT. P.wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie odwołania.
Skarżąca zarzuciła, że wyrok Sądu Okręgowego jest dla niej krzywdzący, gdyż pracowała uE. J.przez 2 lata i 3 miesiące a z uwagi na młody wiek nie posiadała wiedzy, że pracodawca winien ją zgłosić do ubezpieczeń. Podała, że w okresie tego zatrudnienia nie tylko zajmowała się dzieckiem, ale też robiła drobne zakupy, pomagała przy sprzątaniu mieszkania, zmywaniu naczyń, co zajmowało jej czas od godziny 9 do 17. Wyjaśniła, że wcześniej nie wskazywała tego okresu zatrudnienia, gdyż ubiegając się o emeryturę dowiedziała się, że mąż paniJ.nie żyje a nie znała adresuE. J..

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie bowiem Sąd Okręgowy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawie oraz w treści obowiązujących przepisów prawa.
Jak trafnie podniósł Sąd(...)instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że praca skarżącej w okresie od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. uE. J.była wykonywana w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Jak wynika z zeznań świadków oraz treści świadectwa pracy z 25.03.2011r., pracodawczyniT. P.pracowała wówczas w domu, a skarżąca zatrudniona została do opieki nad jej nowonarodzoną córkąK.. Świadkowie potwierdzili, że widzieli skarżącą wyłącznie przy czynnościach z dzieckiem -na spacerach, przy usypianiu, zabawie, karmieniu, niekiedy składaniu pieluch czy ubranek dziecka. Zgodzić się trzeba z Sądem Okręgowym, że brak jest dowodów, by skarżąca wykonywała również inne czynności, nie związane z opieką nad dzieckiem, tym bardziej, że z przedłożonego świadectwa pracy także wynika, iżE. J.zatrudniła skarżącą jako nianię, a nie pomoc domową. Za stanowiskiem Sądu(...)instancji, co do oceny zeznań odwołującej w części dotyczącej podanego przez nią wymiaru czasu pracy i charakteru czynności wykonywanych w spornym okresie, przemawia również fakt, że była ona wówczas pracownikiem młodocianym, a zatem mało prawdopodobne jest, by świadczyła pracę stale w wymiarze 8 godzin dziennie. Jak wynika przy tym z akt ZUS,E. J.nie figuruje w ewidencji płatników składek, a sama skarżąca przyznała, że w w/w okresie nie były za nią odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. Znamienne jest również, że skarżąca do 2011r. - ubiegając się o rentę, składając wnioski o jej przeliczenie a następnie wniosek o emeryturę - nie wykazywała spornego okresu zatrudnienia uE. J., a uczyniła to dopiero po uzyskaniu z ZUS informacji, że wobec braku 20-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu nie jest możliwe ustalenie podstawy wymiaru jej emerytury z 20 lat z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.
W świetle powyższych okoliczności Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu(...)instancji o braku uzasadnionych podstaw do uznania okresu od l kwietnia 1965 r. do l lipca 1967 r. za okres składkowy, o którym mowa wart. 6 ust. 2 pkt 1 a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(jednolity tekst: Dz. U. Nr 153 z 2009r., poz. 1227 z późn.zm.).
W konsekwencji, wobec braku wykazania przez skarżącą podlegania ubezpieczeniu przez okres co najmniej 20 lat, brak jest możliwości do przeliczenia jej emerytury z uwzględnieniem w podstawie wymiaru zarobków z okresu zatrudnienia w(...)w latach 1968 – 1978, gdyż okres ten nie mieści się w przedziale 20 ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę albo ponowne ustalenie.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 kpc, apelację jako bezzasadną oddalił.