Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 100/00
Data wyroku: 2000-05-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Mieszczańska, Barbara Suchowska, Paweł Węgrzynek
Słowa kluczowe: "Ustawa Lutowa"
Podstawa prawna: art. 8 ust. 1 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Sygn. akt: II AKa 100/00

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 maja 2000 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący

SSA Paweł Węgrzynek

Sędziowie

SSA Barbara Suchowska
SSO del. Elżbieta Mieszczańska (spr.)

Protokolant

Agnieszka Szendzielorz

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa
po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2000r.
sprawyJ. B.ur. (...)synaW.
- o odszkodowanie -
z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 24 lutego 2000r. sygn. akt XVI1 Ko 350/99

1
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

2
wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

II AKa 100/00

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 4 listopada 1999r.J. B.wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz 45.000 złotych tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikła z aresztowania go i ciężkiej pracy w kopalni w charakterze skazanego. Jako podstawę prawną swego roszczenia wnioskodawca powołał przepisyart. 3§1i następnych w zw. zart. 11 i art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2000r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił wniosekJ. B., kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, iż niespełniona została podstawowa przesłanka zart. 9 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, albowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lipca 1999r. Sąd Okręgowy w Katowicach odmówił uznania za nieważne orzeczenia Delegatury Komisji Specjalnej wK.z dnia 8 grudnia 1952r., którymJ. B.został skazany za przestępstwo zart. 111§2 kk z 1932r.na karę 1 roku i 6 miesięcy obozu pracy.
Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcyJ. B.wnosząco zmianę wyroku przez uwzględnienie wniosku bądź o uchylenie wyrokui przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i podnosząc, iż wnioskodawca uważa, że był represjonowanym przez UB w czasie aresztowania, procesu i pobytu w obozie pracy wKopalni (...).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest niewątpliwym, że wnioskodawcaJ. B.był skazany orzeczeniem Delegatury Komisji Specjalnej wK.z dnia 8 grudnia 1952r. za popełnienie przestępstwa zart. 111§2 kk z 1932r.na karę 1 roku i 6 miesięcy obozu pracy oraz, że po zastosowaniu wobec niego amnestii odbył karę w okresie od 9 kwietnia 1952r. do 9 czerwca 1953r.
Postanowieniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 sierpnia 1998r. w sprawie II AKo 227/98 uznano w oparciu o §23 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń, iż skazanieJ. B.przez Delegaturę Komisji Specjalnej nastąpiło z przyczyn politycznych albowiem orzeczenie to zapadło w okresie, w którym prawno – karne represje były nie tylko często stosowanym elementem walki z aktywną opozycją polityczną, ale również metodą zastraszenia ogółu społeczeństwa, dotykającą także przypadkowych obywateli.
Takie ustalenia są niewątpliwie wystarczającymi dla potrzeb emerytalno – rentowych, natomiast są niewystarczające dla uzyskania odszkodowania w trybieustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Z literalnego brzmienia art. 1 tej ustawy wynika w sposób jednoznaczny, iż prawo do unieważnienia orzeczeń represjonujących jak i odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną represję karną, przysługuje wyłącznie osobom, których spotkała represja karna z powodu lub w związku z ich działalnością na rzecz odzyskania niepodległości Państwa Polskiego.
Takie jest ratio legis ustawy. W sprawieJ. B.w postępowaniu o unieważnienie orzeczenia Delegatury Komisji Specjalnej wK.z dnia 8 grudnia 1952r. na jego wniosek, zakończonego prawomocnym postanowieniem oddalającym tenże wniosek, ustalono w sposób niewątpliwy, iż czyn mu przypisany nie był związany, ani też nie został popełniony z powodu prowadzonej przezJ. B.działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, albowiem wnioskodawca takiej działalności nie prowadził, co sam przyznał.
Jego zachowanie, za które spotkał się z represją karną było jednorazowym przypadkowym czynem umotywowanym poczuciem krzywdy, jakiej doznała jego rodzina na Wschodzie, a nie podjętą świadomie działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a nawet wyrażeniem opozycyjnych przekonań.
Stąd wobec braku spełnienia przesłanek z art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991r. niezbędnych dla zasądzeniaodszkodowania, wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach należało utrzymać w mocy stosownie doart. 437§1 kpk, albowiem brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, bądź uchybień procesowych, mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, bądź też poczynił błędne ustalenia faktyczne.
Orzeczenie o wydatkach postępowania odwoławczego oparto na przepisie art. 12 ustawy z 23 lutego 1991r. Dz. U. Nr 34 poz. 149 z późn. zmianami.