Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 367/13
Data wyroku: 2013-07-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Szwagierczak, Ewa Madera, Alicja Podczaska
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt

III AUa 367/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia10 lipca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak (spr.)

Sędziowie:

SSA Ewa Madera
SSA Alicja Podczaska

Protokolant

sekr. sądowy Anna Kuźniar

po rozpoznaniu w dniu10 lipca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuU. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o zwrot nienależnie opłaconych składek
na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię

od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia5 lutego 2013 r.sygn. aktIV U 1700/12

I.zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z dnia 8 sierpnia 2013 roku w ten sposób , że nakazuje zwrot wnioskodawczyniU. R.nienależnie opłaconych składek za okres od czerwca 2004 roku do marca 2005 roku ,
II.zasądza od organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 30 zł ( słownie : trzydzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu .

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.decyzją z dnia8 sierpnia 2012 r. odmówiłU. R.zwrotu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 czerwca 2004 r. do marca 2005 r. – wobec ich przedawnienia (art. 94 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej – w brzmieniu obowiązującym do 19 lipca 2011 r.).
Na skutek odwołania wnioskodawczyni Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. oddalił odwołanie.
Jak wynika z uzasadnienia Sąd podzielił pogląd ZUS, iż sporne składki uległy przedawnieniu, zarówno w świetle art. 94 ust. 2 ustawy o świadczeniachustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych-w brzmieniu do 19 lipca 2011 r., jak i wobec treściart. 24 ust. 6 lit. g pkt 2zgodnie z którymi to przepisami nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dniach opłacenia (stąd oddalenie żądania po myśliart. 47714§ 1 kpc).
W apelacji od powyższego wyroku odwołującaU. R.zarzuciła naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to:
- art. 94 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych – w brzmieniu obowiązującym do 19 lipca 2011 r. – oraz art.1 pkt 1e ustawy zmieniającej z 28 kwietnia 2011 r. – poprzez niezastosowanie,
- art. 24 ust. 6g pkt 2 ustawy o s.u.s. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o świadczeniach i art. 27 ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., tzw. deregulacyjnej.
Wskazując na powyższe wniosła o:
- zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Organ rentowy nie odniósł się do apelacji.

Rozpoznając sprawę Sąd Apelacyjny ustalił i rozważył co następuje:

Apelacja jest zasadna.
U. R.w dniu 9 lipca 2012 r. złożyła wniosek o zwrot nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 czerwca 2004 r. do 31 maja 2005 r. Zakład rozliczył konto wnioskodawczyni (jako płatnika składek) i stwierdził nadpłatę składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnychw kwocie 1.488,68 zł za okres od czerwca 2004 r. do marca 2005 r.
Kwestionowaną decyzją odmówiono jednak zwrotu w/w składek „albowiem od terminu opłacenia składek minęło 5 lat, zgodnie z nowym brzmieniem art. 24 ust. 6g pkt 2 ustawy o s.u.s. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o s.u.s., nie ma podstaw do zwrotu składek”.
Z poglądem tym Sąd Apelacyjny, w składzie orzekającym, nie zgadza się z powyższych zasadniczych powodów:

        - po pierwsze;
art. 94 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008 r. Nr 164 poz. 1027 ze zm.),w brzemieniu obowiązującym do 19 lipca 2011 r. został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2012 r. sygn. 41/11i zgodnie z dyrektywą interpretacyjną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku, sądy - od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału (Dz. U. 2012/476) nie mogą uwzględnić deregowanego przepisu i nie może on być podstawą odmowy zwrotu nienależnie opłaconych składek (patrz też wyrok Sądu Nawyższego z 20 maja 2009 r. – I CSK 379/08),
- po drugie;uchwałą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232 poz. 1378) skrócono termin przedawnienia dochodzenia roszczeń związanych z należnościami zusowskimi do 5 lat. Jednocześnie w przepisach przejściowych tej ustawy (art. 27) wprowadzono regułę, że w przedawnieniu należności z tytułu składek jak i nadpłat z tego tytułu, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się nowy (skrócony z 10 do 5 lat) termin przedawnienia, z tym, ze rozpoczyna się on od1 stycznia 2012 r. roku. Natomiast jeśli bieg terminu przedawnienia, rozpoczętego przed 1 stycznia 2012 r., nastąpiłby wcześniej zgodnie z przepisami dotychczasowymi, tj. dziesięcioletnim okresem przedawnienia, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego okresu.
ZUS nie podniósł zarzutu przerwy czy zawieszenia biegu przedawnienia.
- po trzecie;mówiąc prościej – nienależnie opłacona przez płatnika składkaw czerwcu 2004 r. przedawnia się z upływem dziesięcioletniego okresu przedawnienia tj. w czerwcu 2014 r. (por. odpowiednio wyrok Sądu Apelacyjnegow Rzeszowie z dnia 9 maja 2013 r. – sygn. akt III AUa 162/13),

        - po czwarte;
uznanie, że należne p.U. R.nienależnie opłacone składki nie podlegają zwrotowi, gdyż od dnia ich opłacania upłynęło5 lat, w sytuacji gdy nadpłata została ujawniona już po tym terminie, prowadziłaby do nierównego, dyskryminującego traktowania płatników składek, a tym samym skutkowałoby naruszeniem zasady wynikającej z treściart. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.). Dyskryminacja oznacza bowiem różne traktowanie osób znajdujących się w istotnie podobnym położeniu, bez obiektywnego i racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok ETPCz z dnia 17 lutego 2011 r. – A. v Czechy – nr 6268/08, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 maja 2010 r. – P 29/08, jak również wyżej cytowany wyrok Trybunału z 19 kwietnia 2012 r.).
W konsekwencji Sad Apelacyjny podzielił stanowisko apelantki i na podstawieart. 386 § 1 kpcorzekł jak w sentencji.