Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 15/13
Data wyroku: 2013-03-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anatol Gul, Grażyna Kobus, Aleksandra Żurawska
Słowa kluczowe: Opłata Sądowa
Podstawa prawna: art. 42 ust. 1 uoks, art. 45 ust. 1 i art. 44 ust. 13 uoks

Sygn. akt II Cz 15/13

POSTANOWIENIE
Dnia, 4 marca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anatol Gul
Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska
SO Grażyna Kobus
po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. w Świdnicy
na posiedzeniu niejawnym
zażalenia wnioskodawcyM. H.
na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Rejonowego wŚ.
z dnia 22 listopada 2012 r., Nr Dz. Kw(...)
o zwrocie wniosku
w sprawie o odłączenie nieruchomości i przyłączenie do istniejącej księgi wieczystej
przy udzialeM. P.
postanawia:

oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący zwrócił wniosek, gdyż nie został on należycie opłacony. Wniosek, zdaniem Przewodniczącego, podlegał opłacie stałej w kwocie 260 zł, bowiem zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłatę stałą w kwocie 200 zł pobiera się od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności, natomiast art. 45 ust. 1 wskazuje, że opłatę stałą, określoną w art. 44 ust. 1-3 ( m.in. za połączenie) w kwocie 60 zł pobiera się niezależnie od opłaty za dokonanie wpisu własności. Wnioskodawca nabył własnośćdziałki gruntu nr (...)i wpis jego prawa obejmuje nie tylko zmianę oznaczenia nieruchomości w dziale I-O, ale także wpis własności w dziale II. W związku z tym przy sporządzeniu aktu notariusz winien był pobrać opłatę za przyłączenie działki ( połączenie ) obok opłaty za wpis własności. Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w pewnych okolicznościach wpis prawa własności jest zwolniony od opłaty, co nie byłoby zgodne z intencjami ustawodawcy. Skoro notariusz pobrał jedynie opłatę w wysokości 60 zł na podstawieart. 44 ust. 1 pkt 2uoks, to wniosek nie został należycie opłacony i na podstawieart. 5111§ 1 kpcpodlegał zwrotowi.
W zażaleniu, domagając się zmiany zaskarżonego zarządzenia poprzez ustalenie, że opłata sądowa od złożonego wniosku wynosi 60 zł bądź uchylenia zarządzenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 42 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata sądowa od wniosku o wpis prawa własności jest należna, mimo że takiego wniosku wnioskodawca nie złożył i Sąd takiego wpisu nie dokona ( nie wyda orzeczenia) oraz , że przepis powyższy nie mówi o wpisie właściciela, ale o ujawnieniu prawa
-2-

własności, które wcześniej nie było ujawnione, podczas gdy przepis stanowi, że wskazaną w nim opłatę pobiera się „od wniosku o wpis w księdze wieczystej własności” oraz naruszenie art. 44 ust. 1 pkt 2 uoks poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata sądowa za połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, jest tylko opłatą dodatkową i pobieraną zawsze obok opłaty za dokonanie wpisu prawa własności, podczas gdy przy połączeniu nieruchomości nie zawsze do takiego wpisu prawa własności dochodzi, a samoistność i odrębność opłaty za połączenie nie jest przez ten przepis wyłączona.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest uzasadnione.
Wbrew stanowisku skarżącego, wykładnia przepisówart. 42 ust.1 oraz art. 44 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych( t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.), dokonana przez Sąd Rejonowy i zastosowanie tych przepisów w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowe.
Art. 44 ust.1 pkt 2uoksc stanowi, że opłatę stałą w kwocie 60 zł pobiera się od wniosku o połączenie nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, niezależnie od liczby łączonych nieruchomości. Przyjmuje się zaś ( patrz Antoni Górecki, Lech Walentynowicz Komentarz do art. 44 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Oficyna 2008 ), że uprawnienie właściciela kilku nieruchomości, do połączenia ich w jedną nieruchomość, wynika zart. 21 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który to przepis przewiduje możliwość połączenia kilku nieruchomości w jednej księdze wieczystej, gdy nieruchomości mające ulec połączeniu są własnością tej samej osoby, a ponadto graniczą ze sobą lub stanowią całość gospodarczą. W sytuacji zatem, gdy właściciel nieruchomości ma kilka nieruchomości, dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste, a które chce połączyć w jednej księdze wieczystej zastosowanie znajduje przepisart. 44 ust.1 pkt 2uoksc, nakazujący pobrać jedynie opłatę stałą w kwocie 60 zł. Jeśli jednak, jak wskazują autorzy komentarza , zostaną złożone wnioski o odłączenie z istniejącej księgi wieczystej części nieruchomości i połączenie odłączanej części z nieruchomością mającą urządzoną księgę wieczystą, pobiera się dwie opłaty po 60 zł. Natomiast, jak trafnie uznał Sąd Rejonowy, gdy prawo własności wnioskodawcy do nabytejdziałki gruntu nr (...)nie zostało dotąd ujawnione w księdze wieczystej, należy je ujawnić w tej księdze wieczystej, do której jednocześnie nastąpi jej przyłączenie.
Jakkolwiek zaś wnioskodawca, co podnosi autor zażalenia, nie sformułował wprost wniosku o wpis prawa własności nabytej działki, to jednak, gdy złożył wniosek o „przyłączenie” nabytej działki do księgi wieczystej, w której jego prawo własności do tej działki zostanie ujawnione, należy stwierdzić, że wniosek o „przyłączenie” stanowi w istocie wniosek o wpis prawa własności nabytej działki w tej księdze wieczystej, która jest już prowadzona dla innej nieruchomości, stanowiącej własność wnioskodawcy, i o połączenie jej w tej księdze w jedną nieruchomość.
Gdyby przyjąć, jak podaje autor zażalenia, że wnioskodawca nie złożył w ogóle wniosku o wpis prawa własności, to zaniechanie tej czynności stanowiłoby naruszenie przepisu art. 35 ust.1 ukwh, który nakłada na wnioskodawcę, jako właściciela nabytej nieruchomości, obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej, przy czym gdy – jak w rozpoznawanej sprawie – do nabycia własności dochodzi przez czynność prawną, to
Sygn. akt II Cz 15/13
-3-
w myślart. 92 § 4 prawa o notariacie, obowiązek ujawnienia prawa własności obciąża notariusza. Wpis zaś prawa własności nabytej nieruchomości w księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, obejmuje nie tylko zmianę oznaczenia nieruchomości w dziale I-O, ale także wpis własności w dziale II.
Jakkolwiek zaś Sąd Okregowy zauważa, że analizując przepis art. 44 ust. 1 pkt 2 uoks, można dokonać jego interpretacji w sposób, jaki uczynił to autor zażalenia, przyjmując, że przepis ten nie mówi o połączeniu nieruchomości stanowiących własność jednego właściciela, z których każda ma założoną księgę wieczystą i w związku z tym można nawet wyprowadzić wniosek , że w sytuacji opisanej w zażaleniu w pkt II (jakiej dotyczy stan faktyczny wnioskodawcy ) w wyniku połączenia nieruchomości stanowiących własność tej samej osoby, z których jedna bądź więcej nieruchomości zostało odłączonych z ich ksiąg dotychczasowych i na wniosek właściciela ( ich nabywcy ) połączone zostały w księdze wieczystej, w której jako właściciel ujawniony jest tenże nabywca, nie dochodzi do powstania nowej nieruchomości, a jedynie zmieniają się proporcje dotychczasowych nieruchomości, co mogłoby uzasadniać pobranie opłaty w kwocie 60 zł, to jednak z uwagi na treść art. 35 ukwh oraz odwołanie się do treści art. 21 ukwh i jego wykładni, takiej interpretacji nie aprobuje.
Za przyjęciem argumentacji skarżącego nie przemawia omawiana w zażaleniu wykładnia celowościowa. O tym czy dla wnioskodawcy bardziej korzystnym jest założenie nowej księgi wieczystej dla nabywanej nieruchomości czy też połączenie tej nieruchomości w jednej księdze wieczystej, która jest już prowadzona, decyduje wnioskodawca i okoliczność ta jest bez znaczenia dla wysokości pobieranych opłat sądowych.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy uznał zażalenie za nieuzasadnione i je oddalił z mocyart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpc,art. 398 kpcorazart. 13 § 2 kpc.