Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 199/13
Data wyroku: 2013-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c.

Sygn. akt II Ca 199/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

24 października 2013r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący

SSO Wojciech Borodziuk

Sędziowie

SO Irena Dobosiewicz (spr.)
SO Aurelia Pietrzak

Protokolant

stażysta Małgorzata Kujawa

po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013r. w Bydgoszczy

na rozprawie

sprawy z powództwaI. B.

przeciwko(...) S.A.wW.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy

z dnia 27 listopada 2012r. sygn. akt. I C 1896/11

1
oddala apelację;

2
zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Na oryginale właściwe podpisy
II Ca 199/13

UZASADNIENIE
PowódkaI. B.wniosła o zasądzenie od pozwanego(...) S.A.wW.na swoją rzecz kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną śmiercią jej mężaD. B.z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu wskazała, że z mężem, który zginął w wypadku drogowym, łączyły ją silne więzy emocjonalne. Sprawca wypadku była osoba ubezpieczona u pozwanego. Powódka powołała się na przepisart. 448 k.c., uzasadniający jej żądanie.
Pozwany domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Powołał się na fakt, że zdarzenie, w wyniku którego nastąpiła śmierć męża powódki, miało miejsce przed 3 sierpnia 2008 r., gdy nie było jeszcze przepisuart. 446 § 4 k.c.Tym samym brak jest podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powódki.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd I instancji ustalił, co było bezsporne, że mąż powódki zginął w dniu 16 grudnia 2005 r., na skutek obrażeń, jakich doznał w tym zdarzeniu. Sprawcą byłT. S., kierujący autem markiS.(...)onumerze rejestracyjnym (...), który naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez zjechanie ze swojego pasa ruchu i uderzenie w jadącego prawidłowo poboczem rowerzystę –D. B.. Sprawca zdarzenia był ubezpieczony u pozwanego w ramach ubezpieczenia OC.
Pozwany w postępowaniu przedsądowym odmówił wypłaty zadośćuczynienia.
Sąd Rejonowy ustalił, że powódka iD. B.byli zgodnym i kochającym się małżeństwem, łączyła ich silna więź emocjonalna. Zmarły pracował i utrzymywał rodzinę. Powódka nie pracowała, zajmowała się dziećmi oraz chorymi rodzicami. Po śmierci męża powódka przez dwa lata korzystała z pomocy psychologicznej, zażywała leki przeciwdepresyjne. Bezpośrednio po zdarzeniu, powódce w wykonywaniu codziennych obowiązków musiała pomagać jej siostra. Aktualnie nadal, mimo upływu czasu, u powódki występują zaburzenia adaptacyjne typu depresyjnego, co ma związek z przedłużającą się żałobą po utracie męża. Stan zdrowia powódki kwalifikuje ją do dalszego leczenia psychiatrycznego w trybie ambulatoryjnym, a uszczerbek na zdrowiu wynosi 5%. Obecnie powódka jest zdolna do samodzielnej egzystencji, zaś zaburzenia psychiczne mają niewielkie nasilenie.
Ustalenia dotyczące stanu zdrowia Sąd Rejonowy oparł o opinię biegłego sądowego dr.K. P., którą ocenił jako rzetelną, fachową, sporządzoną m.in. w oparciu o badania powódki. Opinii tej strony nie kwestionowały. Nadto oparł się Sąd I instancji na zeznaniach powódki, uznając je za szczere, obiektywne. Wskazują one, w ocenie Sądu Rejonowego, na silny wstrząs psychiczny wywołany nagłą śmiercią męża.
W przedmiocie rozważań natury prawnej, Sąd Rejonowy odniósł się do przepisówart. 448 k.c.w zw. zart. 24 k.c., mając na uwadze stanowisko pozwanego, który kwestionował możliwość domagania się zadośćuczynienia w oparciu o te przepisy.
Za podstawę odpowiedzialności pozwanego przyjął Sąd I instancji przepisyart. 822 k.c.,art. 415 k.c.,art. 23 i 24 k.c.

W apelacji od wyroku pozwany zarzucił naruszenie przepisówart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zapłaty powodowi z umowy OC zawartej ze sprawcą szkody, zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego w postaci prawa dożycia w rodzinie, zerwania szczególnej więzi uczuciowej, rodzinnej oraz naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 448 k.c.orazart. 23 i 24 k.c.przez przyjęcie, że mają one zastosowanie w sprawie.
Wskazując na te zarzuty domagał się pozwany zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na swoją rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu za obie instancje, ewentualnie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
W sprawie nie były kwestionowane ustalenia faktyczne Sądu I instancji.
Nie zgadza się natomiast skarżący z przyjętą przez Sąd Rejonowy podstawą prawną roszczenia, skutkującą uwzględnieniem roszczenia o zadośćuczynienie.
Sąd Okręgowy absolutnie nie podziela poglądu apelującego, iż jedyną podstawą prawną dla zasądzenia zadośćuczynienia osobie najbliższej zmarłemu jest przepisart. 446 § 3 k.c., obowiązujący od dnia 3 sierpnia 2008 r., a skoro śmierć nastąpiła w 2005 r., tj. przed tą datą, to roszczenie o zadośćuczynienie nie przysługuje.
Aktualnie ugruntowany jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że do oceny takich roszczeń mają zastosowanie przepisyart. 448 k.c.w zw. zart. 24 § 1 k.c., jako że więź rodzinna może być uznana za dobro osobiste członków rodziny zmarłego (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11). W orzecznictwie tym Sąd najwyższy wskazywał, że katalog dóbr osobistych określony wart. 23 k.c.jest otwarty, zaś zakresem stosowaniaart. 23 i 24 k.c.objęte są wszelkie dobra osobiste, które w życiu społecznym są uznawane za doniosłe i zasługujące na ochronę, np. tradycja rodzinna, pamięć o osobie zmarłej.
Przy takim zapatrywaniu, także i więzi rodzinne takim dobrem pozostają i wobec tego są pod ochroną przewidzianą wart. 23 i 24 k.c.Wobec tego spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie właśnieart. 448 k.c.
Wobec tego za całkowicie chybiony uznać należy zarzut apelującego, że powódce nie przysługuje roszczenie z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnej między najbliższymi członkami rodziny.
Stanowisko takie byłoby nie do zaakceptowania, zważywszy na fakt, że także orzecznictwo sądów powszechnych, w ślad za Sądem Najwyższym, przyznaje członkom rodziny zmarłego ochronę prawną na podstawieart. 448 k.c.w zw. zart. 23 i 24 k.c.(tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r.; I ACa 1270/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 7 czerwca 2013 r., I ACa 211/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2013 r., I ACa 63/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 maja 2013 r., I ACa 104/13).
Całkowicie chybiony jest też zarzut naruszeniaart. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany jest zobowiązany do zapłaty powódce z umowy OC sprawcy zdarzenia zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego w postaci prawa do życia w rodzinie.
Przepis ten rzeczywiście stanowi o przyznaniu odszkodowania, nie mniej jednak orzecznictwo tak Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych potwierdziło, że przepis ten nie wyłączał z zakazu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawieart. 448 k.c.(vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2012 r., I ACa 481/13).
Trudno zatem mówić o naruszeniu przywołanego tu przepisu.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy apelację pozwanego jako bezzasadną oddalił na mocyart. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekła na mocyart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.
Na oryginale właściwe podpisy
Za zgodność z oryginałem