Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 37/12
Data wyroku: 2012-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Staszkiewicz
Słowa kluczowe: Jednorazowe Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt IV U 37/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2012r.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Staszkiewicz
Protokolant:Arkadiusz Orzechowski

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. w Jeleniej Górze
sprawy z odwołaniaJ. D.
przeciwkoKasie Rolniczego Ubezpieczenia SpołecznegoP.Terenowej wJ.
na skutek odwołania od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoz dnia 27 grudnia 2011r. znak DS-GO-(...), GO-(...)
w przedmiocie jednorazowego odszkodowania

zmienia zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 grudnia 2011r. znak DS-GO-(...), GO-(...), w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyJ. D.prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej w dniu 12 listopada 2011r. w kwocie odpowiadającej 15 % (piętnaście procent) długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

(...)

UZASADNIENIE
WnioskodawcaJ. D.złożył odwołanie od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27.12.2011 r., na podstawie której strona pozwana odmówiła mu prawa do jednorazowego odszkodowania w wyniku nie uznania zdarzenia z dnia 12.11.2011 r. za wypadek przy pracy rolniczej. Wnioskodawca podał, że w uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że zaistniały wypadek nie ma związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a wobec tego nie można go uznać za wypadek przy pracy rolniczej. Zdaniem wnioskodawcy, organ rentowy nie zauważył celu przycinania drzew owocowych w ogrodzie gospodarstwa rolnego, a w szczególności tych drzew, nad którymi biegnie linia średniego napięcia doprowadzająca prąd do gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca wskazał, że dbanie o należyty stan infrastruktury technicznej gospodarstwa rolnego należy do zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Ponadto przebieg i przyczyny wypadku organ rentowy oparł na nieprawdziwych ustaleniach. W protokole wypadkowym uznano, że przyczyną wypadku był m.in. brak zastosowania odpowiedniego obuwia. Tymczasem w trakcie oględzin miejsca zdarzenia i przesłuchania poszkodowanego, nie pytano o obuwie i nie proszono o jego okazanie.
Strona pozwana wniosła o oddalenie odwołania. Zarzuciła, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż drzewo orzech, z którego spadł wnioskodawca doznając obrażeń, rośnie na podwórzu, które nie jest wykorzystywane do produkcji roślinnej, a zatem zaistniały wypadek nie ma związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 12.11.2011 r., w godzinach popołudniowych,J. D.przycinał drzewa owocowe w przydomowym ogrodzie.J. D.chciał również przyciąć gałęzie orzecha rosnącego w tym ogrodzie, albowiem rosły w kierunku linii prowadzącej prąd do jego domu i całego gospodarstwa rolnego.J. D.stał na drabinie opartej o tego orzecha, na wysokości około 3 metrów. Miał krótką piłkę i przyciął już kilka gałęzi. W wyniku podmuchu wiatru został potrącony przez gałąź i spadł z drabiny na ziemię.
Dowód: zeznania wnioskodawcyJ. D.k. 18v-19;

W wyniku upadku na ziemię w dniu 12.11.2011 r., z wysokości około 3 metrów,J. D.doznał urazu w postaci złamania kompresyjnego pierwszego kręgu lędźwiowego, który spowodował u niego uszczerbek na zdrowiu w wysokości 10 % i pourazowego przykurczu zgięciowego prawego stawu łokciowego, który spowodował u niego uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %. Powyższe urazy spowodowały uJ. D.długotrwały uszczerbek na zdrowiu w łącznej wysokości 15 %.
Dowód: opinie biegłego ortopedy k. 39-40 i 50;

Przed dniem 12.11.2011 r.J. D.obcinał gałęzie na tym orzechu około 2 lata wcześniej.J. D.przycina gałęzie tego orzecha, kiedy rosną w kierunku linii prowadzącej prąd do jego gospodarstwa. Z tego orzechaJ. D.zbiera około 120-150 kg orzechów, które są sprzedawane.
Dowód: zeznania wnioskodawcyJ. D.k. 18v-19.

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie wnioskodawcy zasługiwało na uwzględnienie.
Strona pozwana oparła zaskarżoną decyzję na treści przepisówart. 10, art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz.291). Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej. Stosownie do treści art. 11 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy, za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności, na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje, albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym. W myśl art. 6 pkt. 3 tej ustawy, przez działalność rolniczą rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż przyczyną odmówienia wnioskodawcy prawa do jednorazowego odszkodowania był brak związku pomiędzy zaistniałym wypadkiem, a prowadzeniem gospodarstwa rolnego, wobec czego zdarzenie z dnia 12.11.2011 r. nie zostało uznane za wypadek przy pracy rolniczej. W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wskazała, że drzewo orzech, z którego spadł wnioskodawca doznając obrażeń, rośnie na podwórzu, które nie jest wykorzystywane do produkcji roślinnej, a zatem zaistniały wypadek nie ma związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Sąd nie podzielił powyższego stanowiska strony pozwanej. Z ustaleń Sądu, opartych na wiarygodnych zeznaniach wnioskodawcy wynika, że drzewo orzech, z którego spadł wnioskodawca, rośnie w przydomowym ogrodzie, gdzie rosną również drzewa owocowe i kwiaty. Z tego orzechaJ. D.zbiera około 120-150 kg orzechów, które są sprzedawane. W dacie zdarzenia wnioskodawca zajmował się, w ramach prowadzenia tego gospodarstwa rolnego, wyłącznie produkcją roślinną. Nie można zatem uznać, że orzech ten, ani miejsce, w którym się znajdował, nie były wykorzystywane do produkcji roślinnej.
Ponadto, zdaniem Sądu, nie można uznać, aby zaistniałe zdarzenie nie miało związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca tłumaczył bowiem, iż spadł z drzewa orzech podczas przycinania gałęzi tego drzewa, co z kolei wiązało się z koniecznością usunięcia gałęzi rosnących w kierunku linii elektrycznej doprowadzającej prąd do całego gospodarstwa rolnego. W realiach niniejszej sprawy należało zatem uznać, że czynność ta pełniła istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu gospodarstwa rolnego, a zatem stanowiła czynność związaną z prowadzeniem działalności rolniczej. Uszkodzenie tej linii elektrycznej przez gałęzie tego drzewa doprowadziłoby do pozbawienia energii elektrycznej całego gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Należy w tym miejscu wskazać, że w uzasadnieniu uchwały z dnia 29.05.1980 r. (III UZP 2/80) Sąd Najwyższy uznał, że przy „zwykłych czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego” chodzi o czynności związane w taki ścisły sposób z gospodarowaniem, że bez nich gospodarstwo nie mogłoby funkcjonować prawidłowo i zgodnie z wymogami postępu. W ocenie Sądu, powyższą argumentację można przenieść na realia niniejszej sprawy. Gdyby bowiem wnioskodawca nie podejmował czynności pielęgnacyjnych, polegających na przycinaniu gałęzi orzecha rosnących w kierunku linii elektrycznej, to jego gospodarstwo rolne mogłoby zostać pozbawione prądu, a tym samym nie mogłoby prawidłowo funkcjonować.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zdarzenie z dnia 12.11.2011 r. miało taki przebieg, jak zaprezentował to wnioskodawca. Sąd uznał jednocześnie, iż zdarzenie to należało uznać za wypadek przy pracy rolniczej biorąc pod uwagę definicję tego wypadku zawartą wart. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Sąd musiał również ustalić, czy w wyniku wypadku przy pracy rolniczej w dniu 12.11.2011 r. wnioskodawca doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Zważywszy, że ocena stanu zdrowia wnioskodawcy wymagała wiadomości specjalnych, Sąd zasięgnął opinii najpierw biegłego lekarza neurologa, a następnie biegłego lekarza ortopedy. Na podstawie wydanych w niniejszej sprawie opinii biegłego ortopedy Sąd ustalił, że uszczerbek na zdrowiu wnioskodawcy w wyniku zdarzenia z dnia 12.11.2011 r. wynosi 15 % i jest to uszczerbek o charakterze długotrwały. Biegły neurolog w swojej opinii nie ustalił, aby wnioskodawca doznał uszczerbku na zdrowie, zalecił jednak zasięgnięcie oceny lekarza ortopedy.
Należy zaznaczyć, że opinia biegłego podlega - jak inne dowody - ocenie wedługart. 233 § 1 kpc, lecz odróżniają ją szczególne kryteria oceny. Stanowią je zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej wniosków. Przedmiotem opinii biegłego nie jest przedstawienie faktów, lecz ich ocena na podstawie wiedzy fachowej (wiadomości specjalnych). Nie podlega ona zatem weryfikacji w takich kryteriach, jak dowód na stwierdzenie faktów. Nie jest zatem miarodajne dla oceny tego dowodu niekonkurencyjna z nią ocena wnioskodawcy co do faktów będących przedmiotem opinii. Jednocześnie, przy ocenie biegłych lekarzy sąd nie może zająć stanowiska odmiennego, niż wyrażone w tej opinii, na podstawie własnej oceny stanu faktycznego (vide wyrok SN z 1987.10.13, II URN 228/87,(...)). Z istoty i celu dowodu z opinii biegłego wynika przy tym, że jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, dowód z opinii biegłych jest konieczny. W takim wypadku Sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego, jeżeli jest ona prawidłowa i jeżeli odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się przesłanek podważających prawidłowość wydanej opinii przez biegłego ortopedę. Żadna ze stron nie zgłaszała zastrzeżeń do tej opinii.
Powyższe okoliczności skutkowały orzeczeniem jak w wyroku (art. (art. 47714§ 2 kpc).