Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 394/13
Data wyroku: 2013-10-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Ochalska-Gola, Hanna Rojewska, Tomasz Szabelski
Słowa kluczowe: Weksel
Podstawa prawna: art. 16 prawa wekslowego, art. 10 prawa wekslowego, art. 17 prawa wekslowego

Sygn. akt: I ACa 394/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 października 2013r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia SA Dorota Ochalska - Gola (spr.)

Sędziowie:

Sędzia SA Hanna Rojewska
Sędzia SA Tomasz Szabelski

Protokolant:

st. sekr. sądowy Julita Postolska

po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.
przeciwko(...)Spółce Akcyjnej w (...)z siedzibą wW.iR. P. (1)

o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 53/05

1
oddala apelację;

2

      zasądza od(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wŁ.na rzecz(...)Spółki Akcyjnej w (...)z siedzibą wW.iR. P. (1)kwoty po 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I A Ca 394/13

UZASADNIENIE
Powód- (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą  wŁ.wniósł w pozwie o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i o zasądzenie od pozwanych(...) Spółki AkcyjnejwW.iR. P. (1)solidarnie kwoty 2.850.000 zł z ustawowymi odsetkami od 22 stycznia 2002 r. oraz kosztami procesu. Wskazał, że nabył w drodze indosu uzupełniony weksel gwarancyjny, pierwotnie niezupełny, którego wystawcą jest pozwany(...) S.A., a poręczycielem pozwanyR. P. (1). W dalszym toku postępowania strona powodowa wyjaśniła, że na sumę wekslową składają się trzy należności: kwota 1.968.750 zł tytułem odszkodowania za korzyści utracone przez remitenta– (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnościąwŁ.na skutek nienależytego wykonania przez wystawcę weksla zobowiązania z umowy z dnia 3 września 2001 r.; kwota 875.000 zł tytułem zwrotu kwoty świadczonej w wykonaniu umowy zawartej między remitentem a wystawcą weksla w dniu 20 września 2001 r. oraz kwota 6.250 zł z tytułu zwrotu kosztów doradztwa prawnego związanego z tymi wierzytelnościami.
Nakazem zapłaty z 7 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt I Nc 39/04 Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny uwzględnił w całości żądanie pozwu.
Obaj pozwani wnieśli zarzuty od powyższego nakazu zapłaty, domagając się jego uchylenia i oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu. Pozwany(...) S.A.z siedzibą wW.wskazywał na brak formalnej legitymacji wekslowej powoda z uwagi na przerwanie ciągu indosów. W tym zakresie podnosił, że w imieniu remitenta pierwszego indosu dokonał pełnomocnik, który jednak nie ujawnił w treści weksla stosunku pełnomocnictwa. Na powyższą okoliczność powołał się także w toku postępowania pozwanyR. P. (1). W pozostałym zakresie pozwani odwołując się doart. 10 i art. 17 prawa wekslowegowskazywali na uzupełnienie weksla in blanco niezgodnie z deklaracją wekslową, która nie obejmowała ewentualnych wierzytelności z umowy przedwstępnej zawartej przez remitenta i wystawcę w dniu 20 września 2001 r. Ponadto, ich zdaniem nie powstała żadna wierzytelność odszkodowawcza z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., bowiem wystawca weksla wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania. Argumentowali, że skoro nie istnieje wierzytelność podstawowa, to nie powstała także akcesoryjna należność z tytułu doradztwa prawnego. Pozwani wskazywali także zgodnie na złą wiarę i działanie na szkodę dłużników zarówno po stronie posiadacza weksla, jak i po stronie poprzednich nabywców weksla.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny uchylił nakaz zapłaty wydany przez ten sąd w dniu 7 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt I Nc 39/04, zasądził od strony powodowej tytułem zwrotu kosztów procesu: na rzecz pozwanego(...)S.A. w likwidacji kwotę 13.217 zł, a na rzecz pozwanegoR. P. (1)kwotę 10.217 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych, które Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje i przyjmuje za własne:
W 2001 r.(...)z siedzibą wW.poszukiwał inwestora strategicznego dla powiązanej kapitałowospółki (...) S.A.zajmującej się działalnością leasingową. Doszło do nawiązania kontaktu między prezesem zarządu Spółki(...)aR. S. (1), który reprezentował podmioty powiązane zA. K. (1). W trakcie prowadzonych negocjacjiA. K. (1)występował jako osoba mająca kluczowe znaczenie dla osiągnięcia porozumienia ze strony przyszłego inwestora strategicznego dlaspółki (...). Był przedstawiany jako prezes zarządu, członek rady nadzorczej, akcjonariusz czy udziałowiec spółek, które negocjowały z przedstawicielami pozwanego(...). Przedstawiciele pozwanego uważali go za osobę, która w rzeczywistości kieruje tymi spółkami. Jednocześnie samA. K. (1)w trakcie negocjacji podnosił, iż jest akcjonariuszemBanku (...), w którym pełni funkcję przewodniczącego rady nadzorczej. Ostatecznie w dniu 3 września 2001 roku doszło zawarcia między(...) Sp. z o.o.z siedzibą wŁ.reprezentowaną przez prezesa zarząduT. G. (1)a(...) S.A.z siedzibą wW.reprezentowaną przez prezesa zarządu -R. P. (1)i wiceprezesa zarządu -K. P. (1)umowy inwestorskiej (umowy o pozyskaniu inwestora strategicznego dla(...) SA), której celem był dalszy i bezpieczny sposób funkcjonowania oraz rozwójfirmy (...) S.A.z siedzibą wW.. Zgodnie z postanowieniami tejże umowySpółka (...)deklarowała gotowość realizacji umowy inwestorskiej poprzez zakup pakietu akcji stanowiącego powyżej 40% łącznego kapitału akcyjnegofirmy (...) S.A., przyjmując jednocześnie na siebie ciężar Inwestora Strategicznego w tej spółce. Ponadto deklarowała, iż dysponuje odpowiednim doświadczeniem w świadczeniu usług pośrednictwa finansowego i posiada wymagane do realizacji niniejszej umowy zarówno środki finansowe jak również kontakty handlowe z podmiotami, które docelowo przejmą rolę inwestora strategicznego oraz banku finansującego bieżącą działalność leasingowa spółki(...)S.A. Pozwany(...)deklarował natomiast gotowość nabycia, na zasadach opisanych w umowie, akcji banku przyjmującego na siebie docelowo rolę Strategicznego Partnera finansującego bieżącą działalność finansową(...) S.A..
W § 1 umowy(...)zobowiązał się, iż wskazany przez niego podmiot zakupi od pozwanego 1.125.000 akcji(...) S.A.serii (...)od nr(...)do nr 1 725 000 po cenie nominalnej 1,05 zł, za łączną cenę 1 181 250 zł, zaś(...) S.A.zobowiązał się uzyskane w ten sposób środki przeznaczyć na objęcie akcjiBanku (...) S.A.w ramach emisji akcjiserii (...)na warunkach określonych w umowie. Jednocześnie(...)zobowiązał się do przedstawienia oferty i umożliwienia objęcia przez pozwanego akcjiserii (...)oraz w następnych emisjach związanych z podwyższaniem kapitału akcyjnegoBanku (...) S.A.wW.na łączną kwotę 3,5 mln złotych. Na zakup tych akcji pozwany miał przekazać środki uzyskane ze sprzedaży akcji(...) S.A.Ponadto(...)zobowiązał się do zapewnienia przedstawicielowi pozwanego 1 miejsca w Radzie Banku w terminie do końca 2001 roku. Stosownie do postanowień zawartej umowy(...) S.A.zobowiązał się do zapewnienia reprezentowania(...)we władzach(...) S.A.poprzez powołanie do dnia 30 listopada 2001 r. co najmniej 1 przedstawiciela(...)do zarządu Spółki oraz powołanie co najmniej 2 przedstawicieli Gwaranta do rady nadzorczej.
Strony ustaliły także, że w przypadku niezrealizowania postanowień umowy inwestorskiej przez(...), pozwany będzie miał prawo do odkupu akcji(...) S.A.po cenie ich sprzedaży tj. po 1,05 złotego za 1 akcję. W przypadku niezrealizowania postanowień niniejszej umowy przez(...) S.A.,(...)zastrzegł sobie natomiast prawo do odkupu akcjiBanku (...) S.A.po cenie ich nabycia przez pozwanego wraz z uzyskanymi rabatami tj. po 32,80 zł za 1 akcję. W § 6 umowy w celu zabezpieczenia wzajemnych roszczeń wynikających z umowy inwestorskiej strony zobowiązały się przekazać sobie zarejestrowane weksle własne in blanco wraz z deklaracjami wekslowymi w terminie do dnia 30 września 2001 r.
Projekty deklaracji wekslowych zostały przygotowane wspólnie przez wiceprezesa zarządu(...)oraz przedstawiciela(...)-R. S. (1), a następnie zaakceptowane przez pozwanegoR. P. (1)iA. K. (1). Zgodnie z deklaracją wekslową podpisaną przez(...) S.A.oraz przezR. P. (1)jako poręczyciela ,(...) Sp. z o.o.miała prawo wypełnić weksel in blanco na sumę odpowiadającą zadłużeniu(...)wynikającemu z niedotrzymania warunków umowy inwestorskiej wraz z odsetkami i innymi kosztami oraz opatrzyć ten weksel datą płatności według swojego uznania oraz klauzulą „bez protestu". Jednocześnie deklaracja stwierdzała, iż weksel będzie płatny wŁ.. W treści deklaracji nie wpisano daty zawarcia umowy inwestorskiej, a jedynie pozostawiono wolne wykropkowane miejsce na jej wpisanie. Takiej treści deklaracja wraz z wekslem in blanco wystawionym przez(...) S.A.i poręczonym przezR. P. (1)została przekazana(...) Spółce z o.o.

Deklaracja wekslowa podpisana przez prezesa zarządu(...)
T. G. (1)stanowiła, iż weksel in blanco z wystawienia tej spółki stanowi zabezpieczenie wszelkich zobowiązań z tytułu umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaspółki akcyjnej (...) S.A., zawartej w dniu 20.09.2001 r.. W szczególności(...) S.A.wW.ma prawo wypełnić ten weksel na sumę odpowiadającą wszystkim roszczeniom wynikłym z tej umowy wraz z odsetkami ustawowymi za zwłokę. Deklaracja tej treści wraz z wekslem in blanco wystawionym przez(...)i poręczonym przezA. K. (1)została przekazana pozwanej(...) S.A.

W dniu 14 września 2001 roku(...)wskazał jako nabywcę akcjiSpółki (...)firmę(...)Sp. o.o. weW., której prezesem zarządu byłR. S. (1). W tej samej dacie została zawarta między tym podmiotem i pozwanym(...)umowa sprzedaży (...).125.000 akcji(...) S.A.z siedzibą wW.,serii (...)o numerach od 600 001 do 1 725 000 za kwotę 1 181 250 zł , tj. po 1,05 zł za akcję.
Wykonując postanowienia umowy inwestorskiej(...)w dniu 26 września 2001 r. dokonał zapisu na 73 200 akcji imiennych serii(...) Banku (...) S.A.wW., a następnie dokonał wpłaty kwoty 3.001.200 zł jako ceny emisyjnej na rachunek Banku. Kwota ta została wykorzystana do założenia na rzecz(...)lokaty terminowej. Emisja akcjiserii (...)nie doszła jednak nigdy do skutku z uwagi na sprzeciw Komisji Nadzoru Bankowego.
W dniu 21 września 2001 r.(...)Sp. o.o. weW.zbyła na rzeczBanku (...) S.A.wW.468.750 akcji imiennych seriiA Spółki (...) S.A.za łączną kwotę 1.800.000 zł tj. po 3,84 zł za akcję. Z kolei w dniu 28 września 2001 r.(...)Sp. o.o. weW.zbyła pozostałą część akcji(...)tj. 656 250 akcji imiennychserii (...)na rzecz(...) sp. z. o.o., której prezesem zarządu w tamtym czasie byłA. K. (1), za łączna kwotę 98 437 zł tj. po 0,15 zł za akcję.
W dniu 20 września 2001 r.(...) S.A.zawarł z(...) Sp. z o.o.kolejną umowę, nazwaną umową przedwstępną, której przedmiotem było zobowiązanie stron do zawarcia umowy sprzedaży określonej ilości udziałów posiadanych przez(...) S.A.w spółkach :(...) Sp. z. o.o.w(...) Sp. z o.o.wW.,Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o. o.wW.,Zakład (...) Sp. z o.o.wW.. Stosownie do postanowień tejże umowy, zmienionej następnie w formie aneksów, ustalono łączną cenę sprzedaży wskazanych praw majątkowych na kwotę 14.000.000 zł. Zgodnie z § 5 tej umowy(...) Sp. z o.o.zobowiązał się do przekazania(...) S.A.zaliczki na poczet tej transakcji w kwocie 3.000.000 zł w dwóch transzach: pierwsza w kwocie 875 000 zł w terminie do 27 września 2001 r., druga w kwocie 2.125.000 zł w terminie do 31 grudnia 2001 r. W przypadku niedotrzymania przez(...)postanowień umowy pozwany(...)miał prawo naliczyć karę umowną w wysokości 888 750 zł. Powyższa umowa nie zawierała w swej treści żadnych postanowień dotyczących zabezpieczeń wekslowych. W dniu 26 września 2001 r. pozwany otrzymał od(...)pierwszą transzę zaliczki z umowy przedwstępnej w kwocie 875 000 zł.
W związku z tym, iż(...)w umówionym terminie nie przekazał drugiej raty zaliczki w kwocie 2.125.000 zł,(...) S.A.obciążył go karą umowną w wysokości 888.750 zł oraz dokonał kompensaty tej należności z wpłaconą przez Gwarant(...)zaliczką w kwocie 875 000 zł, o czym powiadomiłSpółkę (...).
W dniu 20 listopada 2001 r. odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy(...) S.A.zwołane na wniosek pozwanego(...) S.A.W zgromadzeniu tym brali udział przedstawiciele największych akcjonariuszyspółki (...)tj.(...),(...) Spółki z o.o.i (...) Spółki z o.o.Prezes Zarządu(...)uważał, iż rozszerzenie zarządu(...) S.A.nie jest najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia interesów tego akcjonariusza. Akcjonariusz(...)S.A. -Bank (...)nie miał planów dotyczących poszerzenia składu Zarządu o jego przedstawiciela ,a jedynie oczekiwał uzyskania jednego miejsca w radzie nadzorczej tej Spółki. Na wniosek Przewodniczącego ZgromadzeniaR. P. (1)Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy(...) S.A.jednogłośnie w głosowaniu jawnym skreśliło z porządku obrad punkt dotyczący rozszerzenia składu zarządu spółki. Za takim rozwiązaniem głosował takżeR. S. (1)jako przedstawiciel akcjonariusza(...) Spółki z o.o.(...)Akcjonariuszy(...)S.A. powołało natomiast w skład rady nadzorczejP. M.iR. S. (1), wskazanych przez(...) Spółki z o.o.

W 2001 r.A. K. (1)był wiceprzewodniczącym rady nadzorczejBanku (...) S.A., a poprzez powiązane firmy kontrolował pakiet około 40 % akcji Banku. Był jego największym inwestorem, mającym wpływ na podejmowane przez ten Bank decyzje strategiczne. Komisja Nadzoru Bankowego nie wyraziła zgody na reprezentowanie przez niego łącznego pakietu akcji, wynikającego z sumy akcji posiadanych przez jego firmy. Znaczna część środków kredytowychBanku (...)była przekazywana na współpracę z spółkami reprezentowanymi przezA. K. (1)w postaci kredytów, finansowania ich działalności leasingowej i kredytowej. Ta współpraca doprowadziła do powstania w 2001 r. straty Banku na poziomie 18.000.000 zł i obniżenia współczynnika jego wypłacalności do 2 % , przy wymaganym przez(...)8%. Strata Banku była wynikiem złego lokowania aktywów w działalność firm powiązanych zA. K. (1). Pod koniec 2001 r.Bank (...)znalazł się pod nadzorem(...), jednocześnie zarząd Banku podjął intensywne działania mające na celu przygotowanie programów naprawczych. W tamtym okresie kondycja finansowa Banku nie pozwalała na dalsze zakupy inwestycyjne. Wobec zarzutów ze strony(...)dotyczących zbyt dużej ekspozycjiBanku (...)na(...)oraz trudnej sytuacjiBanku (...), jego zarząd pod koniec 2001 r. podjął decyzję o wycofaniu się z inwestycji współkę (...). W dniu 6 lutego 2002 r. Komisja Nadzoru Bankowego ustanowiła nadzór komisaryczny wBanku (...) S.A.wW.. Sytuacja ekonomiczna i finansowaBanku (...)pod konie 2001 r. nie uzasadniała nabycia przez Bank pakietu kolejnych 656 250 akcji(...) S.A.za cenę 4 zł akcja.
W pierwszych miesiącach 2002 r.R. S. (1)prowadził intensywne rozmowy z wiceprezesem(...)na temat polubownego zakończenia sporu pomiędzy(...)a pozwanym. W ich trakcieR. S. (1)przedstawił propozycję ugodowego rozwiązania sporu, polegającą na tym, że(...)sprzeda pozwanemu akcjespółki (...), natomiast(...)zwrócispółce (...)środki w wysokości około 800 000 zł. W połowie 2002 r. okazało się, że do ugody nie dojdzie.
W dniu 21 grudnia 2001 r.T. G. (1)działając jako prezes zarządu(...) sp. z o.o.wŁ.udzieliłA. K. (1)pełnomocnictwa do dokonania indosu weksla własnego znajdującego się w posiadaniu tej Spółki , wystawionego przez(...)a poręczonego przezR. P. (1), na warunkach według uznania pełnomocnika. W dniu 23 stycznia 2001 r.A. K. (1)działając jako pełnomocnikSpółki (...)zawarł zJ. F. (1)umowę indosu wekslowego. Z treści tej umowy wynikało, że(...)jest wierzycielem wekslowym w stosunku do(...)z tytułu wystawionego weksla własnego, opiewającego na sumę wekslową 2.850.000 zł.(...)umieścił na wekslu indos wekslowy na rzeczJ. F. (1), który stanowi zabezpieczenie spłaty przez Gwaranta wierzytelności wobecJ. F. (1)w kwocie 1.830.439,24 zł. W przypadku spłaty przez(...)długuJ. F. (1)zobowiązała się do dokonania zwrotnego indosu weksla na rzecz(...)lub podmiotu przez niego wskazanego.J. F. (1)łączyła zA. K. (1)znajomość, która w 2001 r. przełożyła się na liczne wspólne przedsięwzięcia biznesowe. W 2001 r. pożyczała ona pieniądzeA. K. (1)jako prezesowi spółki(...)w formie typowych pożyczek, jak i depozytu nieprawidłowego. PonadtoA. K. (1)pomagałJ. F. (1)przy zakupie nieruchomości. W marcu 2001 r.A. K. (1)działając w imieniu(...)zbył na rzeczJ. F. (1)udział w nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)za kwotę około 900.000 zł. Po miesiącu czasuJ. F. (1)zbyła udział w tej nieruchomości na rzecz(...)za kwotę 2.000.000 zł. W czerwcu 2002 r.J. F. (1)iA. K. (1)zawarli związek małżeński.
W oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, Sąd I instancji przyjął, że nie doszło do przeniesienia jakichkolwiek wierzytelności objętych wekslem z(...)naJ. F. (1). Weksel ten stanowił okresowe zabezpieczenie należnościJ. F. (1), co wynikało z faktu, że Gwarant(...)posiadał zobowiązanie warunkowe z tytułu indosu; gdyby wystawca weksla lub poręczyciel nie wykupili weksla , to wówczas weksel wróciłby do(...)w formie regresu.
W dniu 14 czerwca 2002 r.J. F. (1)dokonała indosu spornego weksla na rzecz(...) sp. z. o. o.z siedzibą wŁ., której jednoosobowym prezesem zarządu byłA. K. (1). Transakcja ta miała na celu zaspokojenie wierzytelności strony powodowej wobecJ. F. (1). W księgach rachunkowych(...)brak jest analitycznego zestawienia obrotów i sald tej spółki za okres od 1 stycznia 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. w tym kont rozrachunkowych zJ. F. (1). Uwzględniając dane bilansowe za 2002 r. można stwierdzić, że w zapisach księgowych(...)brak jest zapisów potwierdzających przeniesienie wierzytelności objętej wekslem w drodze indosu na rzecz(...)w dniu 14 czerwca 2002 r. w przypadku zapłaty wekslem przezJ. F. (1)i tym samym likwidacji długu w kwocie 1.500.000 zł.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie II K 77/08 Sąd Rejonowy w Sieradzu uniewinniłA. K. (1)od zarzutu popełnienia czynu polegającego na tym, iż w dniu 7 stycznia 2002r. wŁ.będąc pełnomocnikiemSpółki (...)na podstawie pełnomocnictwa szczególnego wymienionej Spółki, działając z góry w powziętym zamiarze oszustwa i osiągnięcia korzyści majątkowej dokonał wypełnienia weksla in blanco wbrew woli wystawcy tj.(...)z siedzibą wW.na kwotę 2 850 000 zł pomimo, że nie istniało wymagalne zobowiązanie(...)wobec tej spółki oraz nie zawiadomił(...)o wypełnieniu i wykupie weksla jak również o dokonaniu indosu wekslowego w dniu 23 stycznia 2002 r. i w dniu 14 czerwca 2002r. na rzecz(...), po czym tak wypełniony weksel z pozornymi indosami i antydatowany przedstawił w Sądzie Okręgowym w Sieradzu uzyskując wyrok w postaci nakazu zapłaty, czym usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzania mieniem w kwocie 2.850.000 zł(...)i poręczyciela wekslaR. P. (1)tj. czynu zart. 13 § 1 kkw zw. zart.286 § 1 kkiart. 294 § 1 kkiart.270 kk.
W oparciu o tak zakreśloną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, Sąd I instancji w pierwszej kolejności zajął stanowisko w przedmiocie zarzutu pozwanych dotyczącego nabycia przez powoda weksla w złej wierze ewentualnie w warunkach rażącego niedbalstwa. Odwołując się do poglądów piśmiennictwa i orzecznictwa wskazał, że zła wiara będzie miała miejsce wtedy, gdy nabywca wiedział, lub wiedzieć powinien, jaka jest treść porozumienia wekslowego, a mimo to nabył weksel uzupełniony niezgodnie z tym porozumieniem, lub też go niezgodnie z tym porozumieniem wypełnił. Zła wiara zachodzi również , gdy nabywca nie znając tego porozumienia, weksel nabył jedynie w tym celu, aby pozbawić dłużnika zarzutów. Nabywca weksla działa świadomie na szkodę dłużnika, gdy w chwili nabycia weksla wie o istnieniu po stronie dłużnika podstawy do zarzutu wobec poprzedniego posiadacza weksla, i nabywając weksel chce pozbawić dłużnika, ze szkodą dla niego, możliwości podniesienia tego zarzutu.
Zdaniem Sądu Okręgowego, zebrany w sprawie materiał dowodowy daje dostateczne podstawy do stwierdzenia, żeA. K. (1)(jako jednoosobowy zarząd Spółki(...)) działał w złej wierze w momencie nabycia spornego weksla. DziałanieA. K. (1)związane z wypełnieniem weksla in blanco stanowiącego zabezpieczenie roszczeńSpółki (...)z tytułu umowy inwestorskiej z 3 września 2001 r., był działaniem przemyślanym, ukierunkowanym na wykorzystanie abstrakcyjnego charakteru weksla, w celu uniemożliwienia pozwanym skorzystania z zarzutów ze stosunku podstawowego. W przekonaniu Sądu I instancji, przez takie działanieA. K. (1)chciał zrekompensować sobie straty, jakie pod koniec 2001 r. poniósł w związku zawarciem przez(...) Spółkę z o.o.umowy inwestorskiej oraz umowy przedwstępnej. Starty te wynikały z jego zaangażowania wBanku (...) S.A.i sytuacji, jaka powstała w tym podmiocie pod koniec 2001 r. , kiedy to ujawniono nieprawidłowości wynikające ze współpracy tego Banku zfirmami (...)należącymi do grupy(...). Konieczność podjęcia działań naprawczych przez zarząd Banku Społem i obawa wprowadzenia zarządu komisarycznego przez(...)(do czego ostatecznie doszło w lutym 2002 r.), w znaczący sposób osłabiły pozycjęA. K. (1), a także doprowadziły do zaniechania planów dalszego zaangażowania Banku wSpółkę (...). Dodatkowo teżA. K. (1)( poprzez(...)) odnotował stratę w związku zawarciem umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że to właśnie te momenty zadecydowały o puszczeniu w obieg przedmiotowego weksla przy wykorzystaniu przezA. K. (1)posiadanego zaplecza oraz struktur jego firm, a przede wszystkim osób z kręgu jego najbliższego otoczenia , w tym narzeczonejJ. F. (1).
O złej wierzeA. K. (1)w rozumieniuart. 10 prawa wekslowegoświadczą jego osobiste powiązania z pierwszym indosatariuszemJ. F. (1), jego kluczowa rola współkach (...), czy wreszcie jego osobisty nadzór w zakresie obiegu weksla poprzez takie czynności jak wypełnienie weksla, sporządzenie umowy indosu wekslowego czy nabycie weksla przez podmiot wskazany przezA. K. (1)tj.(...). Sąd Okręgowy odwołał się w tym zakresie do powiązańA. K. (1)z jego matkąT. K., która w dacie wypełnienia weksla była większościowym wspólnikiem(...) Sp. z o.o., a także do udziałuA. K. (1)w negocjacjach z(...)S.A. w zakresie warunków umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., w tym formy jej zabezpieczenia i treści deklaracji wekslowej, a nadto do osobistych stosunków zJ. K., która w dacie nabycia weksla i jego indosowania na(...) Sp. z o.o.była narzeczonąA. K. (1). Sąd Okręgowy stanął ostatecznie na stanowisku, że indos dokonany naJ. F. (1)miał charakter typowego "parkowania" papierów wartościowych u osoby trzeciej. Powołał się również na opinię biegłego sądowegoK. G., w świetle której istnienie zobowiązań zabezpieczanych i następnie spłacanych w drodze pierwszego i drugiego indosu budzi uzasadnione wątpliwości. W świetle tych wszystkich okoliczności należało uznać, że pozwani wykazali złą wiarę nabywcy weksla w rozumieniuart. 10 prawa wekslowego, a zatem mogą się skutecznie powoływać na zarzuty ze stosunku podstawowego, w tym na wypełnienie weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem wekslowym.
W tym zakresie Sąd I instancji nie dał wiary twierdzeniom powoda, jak i świadkaA. K. (1), iż przyczyną, która usprawiedliwiała wypełnienie weksla było niewywiązanie się przez(...) S.A.z umowy inwestorskiej, poprzez niepowołanieR. S. (1)na członka zarządu(...) S.A.NiepowołanieR. S. (1)do zarządu(...) S.A.było wynikiem uzgodnień wszystkich akcjonariuszy tej Spółki, bowiem w świetle zeznań świadkaA. G. (1)- przedstawiciela(...)- w tamtym czasie nie zachodziła jakiekolwiek potrzeba rozszerzenia składu zarządu(...) S.A.Ponadto Bank(...)S.A. widział zabezpieczenie swoich interesów wyłącznie poprzez przyznanie mu reprezentacji w radzie nadzorczej(...) S.A., a nie w zarządzie tej spółki. O takim przebiegu zdarzeń świadczy zachowanieR. S. (1), który w dniu 20 listopada 2001 r. głosował za zdjęciem z porządku obrad punktu o rozszerzeniu składu zarządu o jego osobę, a następnie na tym samym zgromadzeniu wyraził zgodę na kandydowanie do rady nadzorczej(...) S.A.Sąd Okręgowy zwrócił także uwagę, że z ekonomicznego punktu widzenia brak przedstawiciela(...) Spółki z o.o.w zarządzie(...) S.A.nie stanowił przeszkody do realizacji przez(...)swoich roszczeń wynikających z umowy inwestorskiej.(...) Spółka z o.o., według twierdzeń samego powoda, była w stanie uzyskać znaczny zysk ze sprzedaży pierwszej transzy akcji(...) S.A., mimo że w tym okresie nie posiadała w zarządzie tej Spółki swojego przedstawiciela. Trudno zatem zaakceptować tezę, że posiadanie takiego przedstawiciela było warunkiem sine quo non do wypracowania kolejnego zysku z tytułu sprzedaży drugiej transzy akcji(...) S.A.Postępowanie dowodowe prowadzi do wniosku, że brak zysku ze sprzedaży drugiej transzy akcji(...) S.A.była wynikiem przyczyn leżących po stronieBanku (...)- jego sytuacji ekonomicznej pod koniec 2001 r. i utraty wpływów w tym podmiocie przezA. K. (1), a zatem pozostaje bez związku z zachowaniem pozwanego.
Zdaniem Sądu I instancji, stronie powodowej nie udało się zatem wykazać ani szkody w postaci utraconych korzyści, ani istnienia związku przyczynowego między ewentualnym nienależytym wykonaniem zobowiązania przez pozwanego a powstałą szkodą.
Nie zastąpią tego rodzaju koniecznych dowodów ogólne zeznania świadkaA. K. (1), które sprowadzają się do automatycznego założenia, ze wobec zapisów zawartych w umowie inwestorskiej osiągnął by zysk w wysokości 3 zł za akcję. W tym stanie rzeczy zamieszczenie w sumie wekslowej kwoty 1.968.750 zł, jako odpowiadającej wysokości odszkodowania należnego(...) Spółce z o.o.od(...)z tytułu nie dojścia do zawarcia drugiej transzy sprzedaży akcji(...) S.A., jest pozbawione podstaw faktycznych jak i prawnych.
Sąd I instancji zaakceptował również stanowisko pozwanych, iż weksel własny in blanco zgodnie z deklaracją wekslową wystawioną przez(...) S.A.nie zabezpieczał roszczeń z tytułu umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. W tym zakresie Sąd meriti odwołał się do wykładni językowej porozumienia wekslowego, podkreślając, że skoro deklaracja precyzyjnie wspomina, iż weksel wystawiony jest na zabezpieczenie wierzytelności z umowy inwestorskiej zawartej w określonym dniu, jak też, że remitent ma prawo wypełnić go na sumę zadłużenia wynikającego z niedotrzymania warunków umowy inwestorskiej, nie można w żaden sposób przyjąć, że zabezpiecza on wierzytelności z kilku umów, choćby nawet zawarto więcej niż jedną umowę inwestorską. Z powyższym koresponduje użycie w deklaracji słów "w dniu" a nie "w dniach". W dniu 20 września 2001 r. strony nie zawarły żadnej umowy inwestorskiej, a jedynie umowę przedwstępną, w której treści nie znalazły się żadne odniesienia do zabezpieczenia wykonania jej postanowień wekslem.
Sąd Okręgowy odniósł się także do zarzutów strony powodowej, iż umowa przedwstępna była dotknięta wadą oświadczenia woli w postaci pozorności tej czynności prawnej, a czynnością dysymulowaną była umowa pożyczki. Podkreślił, że rozmowy w tym przedmiocie zostały podjęte przezK. P. (1)iR. S. (1)dopiero w pierwszym półroczu 2002 r. a więc ex post tj. po zawarciu umowy przedwstępnej. W konkluzji Sąd I instancji przyjął, że nie było podstaw dla uzupełnienia weksla in blanco na kwotę 875.000 zł z tytułu zaliczki przekazanej(...) S.A.w związku z realizacją umowy przedwstępnej z 20 września 2001 r.
Wobec nieistnienia roszczeń głównych utraciło także byt zamieszczone w sumie wekslowej roszczenie z tytułu kosztów obsługi prawnej związanej z tymi wierzytelnościami w kwocie 6.250 zł.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 496 k.p.c.uchylił nakaz zapłaty wydany w sprawie sygn. I Nc 39/04 i oddalił powództwo w całości. O kosztach procesu orzekł na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa, zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu:
I. brak rozpoznania istoty sprawy przejawiający się nie tylko pominięciem i brakiem rozpoznania zgłaszanych przez powoda dowodów i twierdzeń oraz bezkrytycznym przyjęciu za wiarygodne dowodów i twierdzeń pozwanych oraz dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, ale przede wszystkim brakiem rozpoznania sprawy w zakresie rzekomej świadomości posiadacza weksla co do tego, iż przedmiotowy weksel został uzupełniony niezgodnie z porozumieniem, a przez to że powód nabywając ten weksel działał w złej wierze, co jest kluczową kwestią;
II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
1. rażące naruszenie treściart. 233 § 1 oraz 316 k.p.c.poprzez oparcie rozstrzygnięcia wydanego w sprawie na niezwykle wybiórczo ustalonym i ocenionym materiale dowodowym, a w szczególności całkowitym pominięciu stanowiska i materiału dowodowego przedstawianego przez stronę powodową na uzasadnienie swoich roszczeń oraz:
a) całkowicie dowolne uznanie, iż strona powodowa nabywając przedmiotowy weksel w drodze drugiego indosu uczyniła to w złej wierze co nastąpiło z pominięciem zgromadzonych w aktach sprawy dowodów potwierdzających świadomośćA. K. (1), iż wierzytelność na którą został przez niego uzupełniony przedmiotowy weksel przysługiwałaSpółce (...) sp. z o.o.;
b) całkowicie dowolne uznanie, iż akcjonariuszeSpółki Akcyjnej (...)na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy z dnia 20.11.2001 roku, zgodnie ustalili, iż nie będzie rozszerzany skład Zarządu tej Spółki oraz w związku z tym nie będzie powoływany do tego zarządu przedstawiciel(...) sp. z o.o.i wyprowadzenie z tego faktu całkowicie dowolnej oceny, iż w związku z tym nie jest prawdą, iż(...) S.A.nie wykonał swojego zobowiązania z § 4 pkt 3 ppkt a umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) S.Az dnia 03.09.2001 roku w sytuacji, gdy nie tylko na tym Walnym Zgromadzeniu AkcjonariuszySpółki (...) S.A.nie było osoby uprawnionej do reprezentacjiSpółki (...) sp. z o.o.w zakresie zmiany treści powyższej umowy, ale przede wszystkim nigdy nie doprowadziło to do zmiany treści tej umowy, której zmiana wyłącznie mogła nastąpić w formie pisemnej pod rygorem nieważności;
c) całkowicie dowolne uznanie jako niewiarygodnych twierdzeń powoda i zeznań świadkaA. K. (1), iż przyczyną, która usprawiedliwiała wypełnienie weksla było niewywiązanie się przez(...)z umowy inwestorskiej, poprzez niepowołanie na(...)w dniu 20 listopada 2001 r.R. S. (1)na członka Zarządu(...) S.A.;
d) całkowicie dowolne uznanie, iż niepowołanie przedstawiciela(...)do zarządu(...) SA, a więc brak wykonania przez kontrahenta istotnej części umowy, zapewniającej prawo bieżącej kontroli nad działalnością tego podmiotu, w którego inwestuje się pośrednio własne aktywa, nie stanowi jakiejkolwiek przeszkody do realizacji przez(...)swoich praw wynikających z umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) S.A., a w szczególności dalszej inwestycji nad którym nie ma się bieżącej kontroli;
e) całkowicie dowolne pominięcie faktu, iż(...) S.A.nie wykonał obowiązku zawartego w § 4 pkt 3 ppkt a Umowy o powołanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) SAz dnia 03.09.2001 roku nie w dniu 30.11.2001 roku, lecz już w dacie pozbawienia się wpływu na skład zarządu Spółki(...) S.A.;
f) całkowicie dowolne uznanie, iż „Z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, finansów i rozliczeń podatkowych wynika, że sytuacja ekonomiczna i finansowaBanku (...)pod koniec 2001 r. nie uzasadniała nabycia przez Bank pakietu kolejnych 656 250 akcji(...) S.A.za cenę 4 zł/akcja";
g) całkowicie dowolne i wewnętrznie sprzeczne uznanie, iż na koniec roku 2001 Spółki z grupy(...)reprezentowanej przezA. K. (1), reprezentujące około 40% kapitału akcyjnegoBanku (...) S.A.oraz posiadające swoich przedstawicieli w Radzie NadzorczejBanku (...) S.A.straciły wpływ na działalnośćBanku (...) S.A.w sytuacji, gdy sam Sąd I instancji ustalił, że niewykonanie poleceńA. K. (1)w zakresie tzw. rolowania kredytu w kwocie 7.000.000 zł udzielonego(...), doprowadziło do odwołania ówczesnego prezesa zarządu Banku;
h) całkowicie dowolne uznanie w oderwaniu od analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym zakresie, iżBank (...) S.A.jeszcze 30.11.2001 roku nie mógł nabyć drugiego pakietu akcjiSpółki (...) S.A.od podmiotu wskazanego przez(...) sp. z o.o., który by jedynie pośredniczył w sprzedaży tych akcji w imieniu i na rzecz(...) sp. z o.o.w sytuacji, gdy z zeznań świadkaA. G. (2)wprost wynikało, iżBank (...) S.A.był zainteresowany zakupem dalszego pakietu akcjiSpółki (...) S.A., zaś dopiero wobec zarzutów ze strony(...)dotyczących zbyt dużej ekspozycjiBanku (...)na(...)oraz trudnej sytuacji Banku (grożącej wprowadzeniem zarządu komisarycznego) Zarząd Banku Społem dopiero pod koniec 2001 roku, tj. w grudniu 2001 roku podjął decyzję o wycofaniu się z inwestycji współkę (...);
i) całkowicie dowolne uznanie za wiarygodne zeznaniaK. P. (1), iż „projekty deklaracji wekslowych zostały przygotowane wspólnie przez Wiceprezesa Zarządu(...)oraz przedstawiciela(...)-R. S. (1), a następnie zaakceptowane przez pozwanegoR. P. (1)iA. K. (1).";
j) całkowicie dowolne uznanie, iż deklaracja podpisana przez(...) SA. orazR. P. (1)do weksla własnego wystawionego przez(...) S.A.i poręczonego przezR. P. (1)zabezpieczała wyłącznie wykonanie umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) S.A.z dnia 03.09.2001 roku, a nie wierzytelności z umowy z dnia 03.09.2001 roku oraz umowy z dnia 20.09.2001 roku;
k) całkowicie dowolne uznanie, iż przedwstępna umowa z dnia 20.09.2001 roku nie jest umową pozorną, mającą na celu ukrycie umowy pożyczki dla uniknięcia podatku od czynności cywilnoprawnych;
l) całkowicie dowolne uznanie, iż pozwanej(...) S.A.przysługiwało prawo do potrącenia kary umownej z wierzytelnościąSpółki (...) sp. z o.o.o zwrot kwoty 875.000 zł;
2. naruszenie treściart. 328 § 2 k.p.c.orazart. 233 § 1 i 316 k.p.c.poprzez:
1) zupełne pominięcie w uzasadnieniu większości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie wskazanie w tym zakresie czy, a jeśli nie to dlaczego Sąd nie dał wiary temu materiałowi dowodowemu, a w szczególności pominięcie:
a) pełnej treści opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości PanaK. G.tj. zarówno pisemnej zasadniczej, pisemnej uzupełniającej oraz ustnej uzupełniającej m.in. w zakresie:
- wyrażanych we wszystkich tych opiniach ocen co do jedynie braku możliwości ustalenia przez biegłego sądowego ze 100% pewnością istnienia wierzytelnościJ. F. (1)w stosunku doSpółki (...) sp. z o.o.na zabezpieczenie której był po raz pierwszy indosowany weksel wystawiony przez(...) S.A., a poręczony przezR. P. (1);
-braku możliwości wskazania przez biegłego sądowego w aktach sprawy dowodów wygaśnięcia wierzytelnościJ. F. (1)w stosunku doSpółki (...) sp. z o.o.m.in. z tytułu przekazanego przelewem bankowym depozytu nieprawidłowego na kwotę 1.530.000 zł oraz z tytułu reszty ceny sprzedaży udziałów w nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...)wynikającej wprost z treści aktu notarialnego sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w dniu 27.04.2001 roku za Rep.(...)
- tego, iż biegły sądowy z zakresu rachunkowości nie badał aspektów ekonomicznych celowości nabycia przezBank (...) S.A.drugiego pakietu akcjiSpółki (...) S.A., w tym zakresie tego i jaki wpływ miałoby nawiązanie tej współpracy na sytuację ekonomicznąBanku (...) S.A., a w szczególności jak ta sytuacja różniła by się w stosunku do działalności kredytowejBanku (...) S.A.realizowanej w stosunku do innych podmiotów;
- tego, iż biegły sądowy z zakresu rachunkowości w swojej pisemnej uzupełniającej pisemnej opinii z dnia 12.11.2012 roku wprost wskazał na stronie 8 tej opinii, iż „posiadanie określonej kwoty pozwalającej na zakup np. akcji a ogólna sytuacja ekonomiczno-finansowa uzasadniająca nabycie przez bank pakietu kolejnych akcji to dwa różne stany.";
- tego, iż biegły sądowy z zakresu rachunkowości za podstawę wydanej tezy, iż sytuacja finansowa i ekonomicznaBanku (...) S.A.pod koniec 2001 r. nie uzasadniała nabycia przez Bank pakietu kolejnych 656 250 akcji(...) S.A.za cenę 4,05 zł/akcja nie badał ani stanu aktywówBanku (...) S.A.na tą datę, ani też stanu środków pieniężnych jakimi dysponowałBank (...) S.A.na tą datę, a już w szczególności nie zawarł w swojej opinii żądnego uzasadnienia ekonomicznego tego zupełnie arbitralnego stwierdzenia;
- tego, iż biegły sądowy nie badał żadnych wydruków analitycznychSpółki (...) sp. z o.o.nie z uwagi na to, iż rzekomo „W aktach rachunkowych(...)brak jest analitycznego zestawienia obrotów i sald tej spółki za okres od 1 stycznia 2002 roku do 30 czerwca 2002 r. w tym kont rozrachunkowych zJ. F. (1).",lecz z uwagi na fakt, iż w aktach niniejszej sprawy nie znajdowały się te wydruki z uwagi na to, iż pozwani, mimo tego iż to ich celem było wykazanie okoliczności, że weksel został nabyty w drodze indosu w złej wierze czy na szkodę pozwanych oraz to pozwani zgłaszali dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, nigdy nie zaoferowali biegłemu Sądowi pełnej dokumentacji księgowej w tym zakresieSpółki (...) sp. z o.o., ani też nie wnosili o zobowiązanie tej Spółki do przedłożenia takich dokumentów w sprawie;
b) pełnej treści umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...)
S.A. z dnia 03.09.2001 roku i pominięcie faktu, iż zgodnie z treścią tej umowy jakakolwiek
jej zmiana wymagała formy pisemnej pod rygorem nieważności;
c) pełnej treści przedwstępnej umowy z dnia 20.09.2001 roku oraz zawieranych do niej aneksów;
d) pełnych zeznań świadkaK. P. (1), który w pierwszych swoich zeznaniach wprost nazywał przedwstępną umowę z dnia 20.09.2001 roku jako umowę pożyczki;
2) uchylenie się od oparcia rozstrzygnięcia w sprawie na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a w szczególności pominięcie: dowodu z zeznań świadków:A. K. (1),R. S. (1),J. K., większości zeznańK. P. (1)oraz dowodu z dokumentów: projektu umowy pożyczki opiniowanej przez PanaR. S. (1), projektuaneksu nr (...)do umowy przedwstępnej z dnia 20.09.200lr. oraz warunków wstępnych do rozliczenia transakcji(...)(tj. notatki podpisanej przezK. P. (1)zawierające ustalenia stron dotyczące zawarcia ugody, w tym m.in. w zakresie zwrotu kwoty 875.000 zł oraz przekazania pozostałych aktów wpłaconej na podstawie umowy przedwstępnej z dnia 20.09.200 lr.); systematycznego i analitycznego zestawienia obrotów i saldspółki (...) sp. z o.o.za miesiąc styczeń 2002r. i na dzień 31.12.2002r., sprawozdania finansowego(...) sp. z o.o.wraz z załącznikami za rok 2002, zestawienia obrotów i sald(...) sp. z o.o.pozabilansowych za miesiąc styczeń 2002r., dokument księgowy - saldo należności(...) S.A.w stosunku do(...) sp. z o.o.wg stanu na dzień 31.12.2002r. ujęcie na koncie bilansowym 200-3, dokumentu księgowego - saldo należności(...) S.A.w stosunku do(...) sp. z o.o.- stan na dzień 31.12.2002r. ujęcie na koncie pozabilansowym d-203, dokumentu księgowego - zobowiązania(...) sp. z o.o.w stosunku do Kancelarii Radcy PrawnegoG. K.z dnia 02.01.2002r. na kwotę 6.250 zł., konto bilansowe 200-3, syntetycznego zestawienie obrotów i sald(...) sp. z o.o.na dzień 31.12.2002r. - wszystkie konta pozabilansowe, analityczne zestawienie obrotów i sald(...) sp. z o.o.na dzień 31.12.2002r. - konto pozabilansowe d-203 na okoliczność ujęcia przez(...) sp. z o.o.wierzytelności wobec(...) S.A.w księgach rachunkowych w styczniu 2002r. oraz braku jakiejkolwiek wiedzy co do tego działania przez powoda na szkodę pozwanych oraz dochowania w tym zakresie należytej staranności oraz wreszcie oświadczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej z dnia 20.09.2001 roku datowanego na dzień 24.12.2001 r. wraz z potwierdzeniem transmisji;
3. naruszenie treściart. 233 § 1 k.p.c.poprzez:
a) brak własnej oceny przedstawionego przez stronę powodową materiału dowodowego obrazującego istnienie wierzytelnościJ. F. (1)na zabezpieczenie, których został indosowany weksel wystawiony przez(...) S.A.i oparcie swoich ustaleń w tym zakresie jedynie na wybiórczym fragmencie oceny biegłego sądowegoK. G.;
b) brak dokonania oceny treści wydanych w niniejszej sprawie opinii biegłego sądowegoK. G., tak zasadniczej, jak i uzupełniających pod kątem zasad doświadczenia życiowego,
c) całkowicie dowolne uznanie w oderwaniu od analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym zakresie, iż Spółki z Grupy Gwaranta, z których każda posiadała łącznie mniej niż 10% akcjiBanku (...) S.A.naruszały jakiekolwiek przepisy Komisji Nadzoru Bankowego bez sprecyzowania konkretnych naruszanych przepisów;
d) całkowicie dowolne uznanie, iż„WspółpracaBanku (...)z firmami, których właścicielem bądź współwłaścicielem byłA. K. (1)(w tym z(...)), doprowadziła do powstania w 2001 r. straty Banku na poziomie 18 000 000 zł i obniżenia współczynnika jego wypłacalności do 2% , przy wymaganym przez(...)8%."w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie tylko nie dysponował bilansem sprzed okresu współpracy z firmami, których właścicielem bądź współwłaścicielem byłA. K. (1)( w tym Gwarant(...)), aby stwierdzić, iż akurat ta współpraca z tymi firmami doprowadziła do takiej straty, ale przede wszystkim z niczego nie wynika, iż faktycznie wymagany przez(...)współczynnik wypłacalności wynosi 8% i co on w ogóle obrazuje;
e) całkowicie dowolne uznanie, iż „W aktach rachunkowych(...)brak jest analitycznego zestawienia obrotów i sald tej spółki za okres od 1 stycznia 2002 roku do 30 czerwca 2002 r. w tym kont rozrachunkowych zJ. F. (1).";

      f) całkowicie dowolne przyjęcie, w szczególności jako ustalenie faktyczne w sprawie, iż „25 stycznia 2002r. nie doszło do przeniesienia jakichkolwiek wierzytelności objętych wekslem z(...)naJ. F. (1). Weksel ten stanowił okresowe zabezpieczenie należnościJ. F. (1), co wynikało z faktu, że Gwarant(...)posiadał zobowiązanie warunkowe z tytułu indosu; gdyby wystawca weksla lub poręczyciel nie wykupił weksla , to wówczas weksel wróciłby do(...)w formie regresu." w sytuacji gdy nie tylko jest to ocena prawna, nie zaś ustalenie faktyczne i nie może być przedmiotem opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości;

g) całkowicie dowolne ustalenie, iż znajdujące się w aktach sprawy projekty umowy pożyczki zostały sporządzone po dacie zawarcia przedwstępnej umowy z dnia 20.09.2001 roku;
h) całkowicie dowolne uznanie, iż w sprawie jakiekolwiek znaczenie ma to, iż przedstawiciel akcjonariusza(...) S.A.- Prezes Zarządu(...) S.A.był zdania, iż rozszerzenieZarządu (...) S.A.nie jest najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia interesów tego akcjonariusza w sytuacji, gdy to nie(...)lecz(...) SAprzyjął na siebie obowiązek powołania co najmniej jednego przedstawicielaSpółki (...) sp. z o.o.do zarządu Spółki(...) S.A.;
i) całkowicie dowolne uznanie, nie znajdujące jakiegokolwiek odzwierciedlenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, iż ktokolwiek z pozostałych akcjonariuszySpółki (...) S.A.miał pomagaćSpółce (...) S.A.we wprowadzeniu do zarządu Spółki(...) S.A.co najmniej jednego przedstawicielaSpółki (...) sp. z o.o.i w związku z tym całkowicie błędne badanie tego czy inni akcjonariusze(...) S.A.mieli zamiar czy też nie rozszerzenia składu Zarządu tej Spółki;
j) całkowicie dowolne uznanie, iżJ. K.w momencie nabycia wypełnionego weksla do(...) sp. z o.o.była narzeczonąA. K. (1)oraz, że nabywając przedmiotowy weksle w drodze indosu miała go „parkować" dlaA. K. (1), a nie zabezpieczać własną wierzytelność wobecSpółki (...) sp. z o.o., której Sąd I instancji samodzielnie w ogóle nie ocenił;
k) poprzez uznanie zeznańR. P. (1)za wiarygodne w całości;
l) nie przeprowadzenie dowodu z zeznań świadkaH. M.i nie zobowiązanie przez Sąd(...) Bank S.A.jako następcy prawnegoBanku (...) S.A.z siedzibą wW.do złożenia do akt niniejszej sprawy wyceny akcji(...) S.A.lub przedsiębiorstwa Spółki wykonanej przezBank (...) S.A.lub osoby działające na zlecenieBanku (...) S.A.z siedzibą wW.- wyceny wykonanej przez Bank w celu nabycia akcjiSpółki (...) S.A., o co powód wnosił w piśmie z dnia 20.09.2010 roku;
4.art. 285 § 1 k.p.c.poprzez oparcie ustaleń w sprawie na zupełnie arbitralnych stwierdzeniach biegłego sądowego, które nie mają żadnego uzasadnienia w treści wydanej przez niego opinii, a w szczególności w zakresie:
- oceny biegłego sądowego, iż sytuacja ekonomiczna i finansowaBanku (...)pod koniec 2001 r. nie uzasadniała nabycia przez Bank pakietu kolejnych 656 250 akcji(...) S.A.za cenę 4 zł/akcja w sytuacji, gdy nie tylko ocena w tym zakresie dokonana jest bez wiadomości specjalnych z zakresu ekonomii, ale przede wszystkim biegły nawet nie potrafił wyjaśnić co takiego uległo zmianie w sytuacji ekonomicznej i finansowejBanku (...) S.A.w przeciągu około dwóch miesięcy, że nabył pierwszy pakiet akcjiSpółki (...) S.A., a już po tak krótkim czasie sytuacja ekonomiczna i finansowaBanku (...) S.A.nie uzasadniała już nabycia kolejnego pakietu akcji tej Spółki po cenie 4zł/akcję;
- iż wierzytelnośćJ. F. (1)w stosunku do(...) sp. z o.o., która zabezpieczał indos weksla wystawionego przez(...) SA, i poręczonego przezR. P. (1)jest niewiarygodna, w sytuacji gdy biegły sądowy nie był jednocześnie w stanie wskazać na podstawie akt sprawy dowodów wygaśnięcia tych wierzytelności udowodnionych m.in. przelewem bankowym czy treścią aktu notarialnego, a wszelkie jego spekulacje co do braku pewności tej wierzytelności oparte są wyłącznie na spekulacjach biegłego sądowego, iż mogłyby istnieć wcześniejsze jakieś rozliczenia pomiędzyJ. F. (1)aSpółką (...) sp. z o.o., których biegły nie jest jednak w stanie przedstawić;
5.art. 6 k.c.poprzez uznanie, iż pozwani skutecznie wykazali w niniejszej sprawie, iż zostali zwolnieni z zobowiązania z umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) S.A.z dnia 03.09.2001 roku dotyczącego wprowadzenia w terminie do dnia 30.11.2001 roku co najmniej jednego przedstawicielaSpółki (...) sp. z o.o.do zarządu Spółki(...) S.A, a także , że strona powodowa nabywając przedmiotowy weksel działała w złej wierze, lub nabywając ten weksel dopuściła się rażącego niedbalstwa czy też działała ze świadomością pokrzywdzenia;
6.art. 227 k.p.c.poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowościZ. G. (1)na wskazaną okoliczność w sytuacji, gdy z punktu widzenia zakreślonych dla biegłego tez dowodowych dowód ten nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności z uwagi chociażby na fakt, iż w sprawie nie miało znaczenia to czy sytuacja ekonomiczna i finansowaBanku (...) S.A.uzasadniała nabycie przez Bank pakietu kolejnych 656 250 akcji(...) S.A.za cenę 4 zł/akcja, lecz to czy z punktu widzenia faktycznego majątku mógł to uczynić czy też nie;

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
1)art. 10 i 17 Prawa wekslowegopoprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki określone tymi przepisami uzasadniające wzruszenie abstrakcyjności weksla, z którego strona powodowa wywodzi swoje roszczenia w niniejszej sprawie, a w szczególności że w świetle dowodów przedkładanych przez stronę powodową na uzasadnienie swojego stanowiska, strona powodowa nabywając przedmiotowy weksel mogła mieć świadomość, iż w jakimkolwiek zakresie roszczenie objęte wekslem nie przysługuje, a zatem że nabyła ten weksel w złej wierze lub z rażącym niedbalstwem bądź świadomie na szkodę pozwanych;
3)art. 471w zw. zart. 83 § 1 kodeksu cywilnegopoprzez jego nie zastosowanie w związku z roszczeniem powoda o zwrot kwoty 875.000 zł. z tytułu pożyczki udzielonej(...) SA;
4)art. 723 kodeksu cywilnegopoprzez jego niezastosowanie w związku z roszczeniem powoda o zwrot kwoty 875.000 zł. z tytułu pożyczki udzielonej(...) SA.
5)art. 76 zd. 1, art. 77 k.c.w zw. z § 7 Umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) SAz dnia 03.09.2001 roku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż akcjonariuszeSpółki (...) S.A., którymi nie był dodatkowo(...) sp. z o.o., jako strona powyżej umowy z dnia 03.09.2001 roku, mogą wzajemnie uzgodnić i to w nie w formie pisemnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności, że(...) SAbędzie zwolniona z przewidzianego w § 4 pkt 3 podpkt a powyższej umowy obowiązku do wprowadzenia co najmniej jednego przedstawicielaSpółki (...) sp. z o.o.do Zarządu Spółki(...) S.A.najpóźniej do dnia 30.11.2001 roku;
6)art. 65 § 1 i 2 k.c.poprzez jego niewłaściwe ich zastosowanie i błędne uznanie, iż deklaracja podpisana poprzez pozwanych zabezpieczała jedynie roszczenia z umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) SAz dnia 03.09.2001 roku, w sytuacji gdy nie tylko została ona podpisana i wręczona nie przy tej umowie, lecz właśnie tzw. Przedwstępnej umowie z dnia 20.09.2001 roku, ale nadto przyjęcie, iż deklaracja ta zabezpieczała jedynie roszczenia z umowy o pozyskanie inwestora strategicznego dlaSpółki Akcyjnej (...) SAz dnia 03.09.2001 roku nie wyjaśnia dlaczego w tej deklaracji pozwani obsługiwani przez prawników i mający olbrzymie doświadczenie w zakresie wypełniania weksli oraz sporządzania deklaracji wekslowych, nie wpisali wprost tej umowy, mimo znania jej nazwy oraz daty jej zawarcia, co zresztą wprost uczyniono w drugiej deklaracji, niewątpliwie właśnie z takim zamiarem, ale nadto nie wyjaśnia dlaczego w ogóle pozostawiono to miejsce do uzupełnienia drugiej stronie;
7)art. 32 zd. 2 ustawy prawo wekslowepoprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności zupełne pominięcie jego treści przy oddalaniu roszczenia wekslowego strony powodowej w stosunku do pozwanegoR. P. (1)jako awalisty, mimo że zgodnie z tym przepisem zobowiązanie poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej.
W konkluzji apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji i pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, ewentualnie o zmianę wyroku i utrzymanie w mocy zaskarżonego nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie sygn. I Nc 39/04 oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancji.
W dodatkowych wnioskach apelujący domagał się rozpoznania w trybieart. 380 k.p.c.postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowościZ. G. (1)i pominięcia tego dowodu. Wnosił ponadto o dopuszczenie w trybieart. 381 k.p.c.dowodu z zeznań świadkaH. M.na okoliczność istnienia w 2001 r. wierzytelnościJ. F. (1)wobec(...) sp. z o.o., a także przyczyn zawarcia przez strony indosu wekslowego, ujęcia przez(...) sp. z o.o.wierzytelności wobec(...) S.A.w księgach rachunkowych Spółki oraz ich istnienia w 2001 i 2002 roku, jaki i sposobu dokonania księgowań w(...)w tym osób dokonujących takich księgowań; a także zobowiązania przez Sąd(...) Bank S.A., jako następcy prawnegoBanku (...) S.A.z siedzibą wW., do złożenia do akt niniejszej sprawy wyceny akcji(...) S.A.lub przedsiębiorstwa Spółki wykonanej przezBank (...) S.A.lub osoby działające na zlecenieBanku (...) S.A.z siedzibą wW.- wyceny wykonanej przez Bank w celu nabycia akcjiSpółki (...) S.A.

Pozwani wnosili o oddalenie apelacji oraz zawartych w niej wniosków dowodowych.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 25 września 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił wnioski dowodowe zawarte w apelacji strony powodowej uznając, iż ostatecznie pozostają one nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sporu, co zostanie wyjaśnione w dalszych rozważaniach.
W oparciu o materiał dowodowy zebrany przed Sądem I instancji, którego mocy dowodowej w tym zakresie żadna ze stron nie kwestionowała, Sąd Apelacyjny uzupełnił podstawę faktyczną o następujące ustalenia:
Na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy(...) S.A.w dniu 20 listopada 2001 r. nie było przedstawicielaBanku (...) S.A.( lista obecności k 1016). W dacie tego Zgromadzenia kapitał zakładowySpółki (...)dzielił się na 2.770.600 akcji o wartości nominalnej 1 zł, w tym 1.751.400 akcji imiennychserii (...)uprzywilejowanych co do głosu w stosunku 3:1, 269.000 akcji imiennychserii (...)zwykłych i 750.000 akcjiserii (...)uprzywilejowanych co do głosu w stosunku 3:1 ( odpis zupełny z KRS k 886 i nast.). Na Zgromadzeniu reprezentowanych było ogółem 2.143.650 akcji reprezentujących 6.208.950 głosów ( protokół z(...)z 20.11.2011 r. k 99).
W deklaracji wekslowej wystawionej przez(...) S.A.w wykropkowanym miejscu remitent przed uzupełnieniem weksla wstawił dwie daty „ 3/09 i 20/09/01r.” ( kopia uzupełnionej deklaracji wekslowej k 433).
W styczniu 2002 r. zawarciem umowy indosu w imieniuJ. K.zajmował się jej nieżyjący już ojciec, działający jako jej pełnomocnik. OjciecJ. K.zajmował się sprawami finansowymi , zarządzał rodzinnymi nieruchomościami, brał udział w innych transakcjach między córką a firmami A.K.. Korzystał także z konsultacji prawnych. Przed indosowaniem weksla i zawarciem umowy indosu(...) Spółka z o.o.udostępniła pełnomocnikowiJ. K.wszystkie dokumenty związane z indosem weksla , udostępniono mu także dane księgowe dotyczące stanu rozrachunków między remitentem a wystawcą weksla ( zeznanie świadkaA. K.k 1615, k 1639, zeznanie świadkaJ. F.–K.k 1641).
(...) Spółka z o.o.nie powiadomiła(...) S.A.o wypełnieniu weksla, ani też nie wezwała go do wykupienia weksla. Pierwsze wezwanie do zapłaty zostało wystosowane już po indosowaniu weksla (zeznanie świadkaA. K.k 1636)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja strony powodowej nie zasługuje na uwzględnienie.
Ocenę argumentów apelującego wypada rozpocząć od najdalej idącego zarzutu nierozpoznania istoty sporu, który w świetle przepisuart. 386 § 4 k.p.c.mógłby aktualizować potrzebę uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W przekonaniu Sądu Apelującego zarzut ten jest jednak całkowicie chybiony, co pośrednio wynika wprost z jego uzasadnienia. Skarżący utożsamia brak rozpoznania istoty sporu z wadliwą oceną materiału dowodowego i ostateczną aprobatą dla twierdzeń strony pozwanej. Tymczasem zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie ( tak min. SN w postanowieniu z dnia 15 lutego 2013 r. w sprawie I CZ 186/12, Lex nr 1308014). Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie I CZ 12/13 (Lex nr 1318308), oceny, czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie zaś na podstawie ewentualnych wad postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonego apelacją orzeczenia. Niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niewłaściwa ocena dowodów czy ewentualna błędna subsumcja nie są równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd Okręgowy odniósł się do roszczenia będącego przedmiotem żądania pozwu, poddał także wnikliwej analizie zarzuty podnoszone przez pozwanych. W obszernych wywodach uzasadnienia wskazał przyczyny, dla których przypisał posiadaczowi weksla nie tylko świadomość okoliczności świadczących o uzupełnieniu weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem, ale działanie na szkodę dłużników wekslowych, a więc zachowanie podjęte z zamiarem pozbawienia ich możliwości podnoszenia zarzutów subiektywnych i opartych na stosunku podstawowym. Przekonanie apelującego o wadliwości powyższego stanowiska nie oznacza wcale , że istota sporu nie została rozpoznana. Sąd Okręgowy odniósł się bowiem do tego co było przedmiotem sprawy, a jedynie konkluzja jego rozważań pozostaje odmienna od oczekiwań skarżącego, co jednak w żadnym razie nie uzasadnia przywołanego w apelacji zarzutu.
Punktem wyjścia dla oceny pozostałych zarzutów apelacji jest rozstrzygnięcie kwestii, do której Sąd I instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku , a która, z uwagi na to, że dotyka naruszenia przepisów prawa materialnego, powinna być uwzględniona przez Sąd Apelacyjny z urzędu ( vide uchwała składu 7 sędziów SN z 31 stycznia 2008 r. w sprawie III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55). Zagadnienie to jednocześnie determinuje dalsze rozważania poprzez zakreślenie zarzutów, które pozwani mogli skutecznie podnieść w procesie. Wyznacza zatem pośrednio krąg okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sporu i wypływa na ocenę zarzutów naruszenia prawa procesowego podniesionych w apelacji. Tym materialnoprawnym zagadnieniem jest legitymacja formalna strony powodowej wywodzona zart. 16 ust. 1 prawa wekslowego(Dz.U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 ze zm.). W myśl powołanego przepisu, będzie uważany za prawnego posiadacza, kto ma weksel i wykaże prawo swoje nieprzerwanym szeregiem indosów, chociażby ostatni indos był in blanco. Niewątpliwie powód jest posiadaczem weksla, ale w toku sporu skutecznie zakwestionowano drugą z przesłanek zakreślonych wart. 16 ust. 1 prawa wekslowegow postaci nieprzerwanego szeregu indosów. W ramach podnoszonych zarzutów pozwani podważali skuteczność pierwszego indosu dokonanego przez remitenta wskazując, iż w jego imieniu czynności tej dokonał pełnomocnik, który nie ujawnił stosunku pełnomocnictwa w treści weksla. Zarzutom tym nie sposób odmówić słuszności. Wymogi formalne skutecznego indosu sprecyzowane zostały wart. 13 prawa wekslowego. Z powołanego przepisu wynika, że warunkiem ważności indosu jest podpis indosanta. W świetle dyspozycjiart. 8 prawa wekslowegonie budzi wątpliwości, iż w imieniu indosanta czynności tej może dokonać jego reprezentant ( pełnomocnik). W takiej jednak sytuacji, z uwagi na formalizm zobowiązania wekslowego , winien on ujawnić stosunek pełnomocnictwa w treści weksla. Za trafne należy uznać stanowisko judykatury, zgodnie z którym zamieszczenie na wekslu oświadczenia indosanta , podpisanego przez jego pełnomocnika bez wskazania stosunku pełnomocnictwa, nie przenosi praw z weksla przez indos ( tak SN w uchwale z dnia 21 kwietnia 2004 r. III CZP 13/04, OSNC 2005/6/101, podobnie SA w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie VI ACa 143/03, Apel. W-wa 2005/4/32).
Zasadność omawianego zarzutu oznacza, że strona powodowa nie ma formalnej legitymacji wekslowej, bowiem wadliwość pierwszego indosu przerywa ich ciąg. W realiach sporu(...) Spółka z o.o.z siedzibą wŁ.posiada jednak legitymację materialną, która w świetle dominujących poglądów piśmiennictwa jest wystarczająca dla dochodzenia praw z weksla ( tak m.in. Prawo wekslowe i czekowe Komentarz - J. Jastrzębski, M.Kaliński , Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2008, s.183-184; Prawo wekslowe i czekowe Komentarz – M. Czarnecki, L.Bagińska, Wydawnictwo C.H.Beck , W-wa 2003 , s.239). W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, w oparciu o umowę indosu z dnia 23 stycznia 2002 r. zawartą miedzy(...) Spółką z o.o.wŁ.aJ. K.doszło do przelewu wierzytelności wekslowej na zabezpieczenie wierzytelności wzajemnej przysługującejJ. K.w stosunku do remitenta. Z oświadczeń woli stron tego stosunku obligacyjnego dotyczących celu czynności, cesji zwrotnej, sposobu dochodzenia wierzytelności od dłużnika wekslowego, wynika bowiem jednoznacznie wola przeniesienia naJ. K.wierzytelności objętej wekslem. W konsekwencji należy uznać, że stała się ona posiadaczem weksla legitymowanym materialnie. Mimo sporu w piśmiennictwie, Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym apelację opowiada się za dominującym w orzecznictwie poglądem, w myśl którego posiadacz weksla nie mający legitymacji formalnej, a legitymowany materialnie, może weksel ważnie indosować ( tak SN w wyroku z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie IV CSK 453/11, Lex nr 1213423; podobnie w wyroku z 21 września 2006 r. w sprawie I CSK 130/06, OSNC 2007/6/93). Tym samymJ. K.mogła ważnie indosować weksel na powoda. W konsekwencji powodowa Spółka pozostaje posiadaczem weksla legitymowanym materialnie, nie jest zaś legitymowana formalnie, bowiem nie został zachowany nieprzerwany ciąg indosów. Ta konstatacja ma daleko idące skutki dla dalszej argumentacji, bowiem posiadacza weksla legitymowanego wyłącznie materialnie nie chronią przepisyprawa wekslowego, a tym samym domniemania zart. 10 i 17 prawa wekslowego(podobnie I. Heropolitańska - Prawo wekslowe i czekowe. Praktyczny komentarz, Lex 2011, teza 1.8 do art. 16 prawa wekslowego; Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz – J. Jastrzębski, M. Kaliński, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2008, s. 197). W rezultacie zakres zarzutów, jakie mogą przeciwko niemu podnosić dłużnicy wekslowi reguluje przepisart. 513 k.c.Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie pozwani mogli wskazywać na zarzuty odnoszące się do stosunku podstawowego oraz do porozumienia wekslowego bez potrzeby wykazywania szczególnych przesłanek zart. 10 i art. 17 prawa wekslowego.
Nawet gdyby nie podzielić tej koncepcji, co - jak się wydaje - przyjął w swych rozważaniach Sąd I instancji, to nie budzi wątpliwości, że obu pozwanym tj. wystawcy i poręczycielowi wekslowemu przysługiwały zarzuty dotyczące stosunku podstawowego między wystawcą i remitentem (zarzut wypełnienia weksla gwarancyjnego mimo braku wierzytelności odszkodowawczej), a także zarzuty wywodzone z faktu wypełnienia weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem (zarzut wypełnienia weksla na wierzytelność z umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r.). Zarówno wystawca jak i awalista, który za niego poręczył, mogą podnosić tego rodzaju zarzuty mimo indosowania weksla, przy wykazaniu szczególnych przesłanek odpowiednio zart. 17 i art. 10 prawa wekslowego. O tym , że z zarzutów opartych na stosunku podstawowym pozwani mogą skorzystać mimo indosowania uzupełnionego już weksla in blanco przekonuje jednoznaczne stanowisko judykatury (vide wyrok SN z 23 października 2008 w sprawie V CSK 71/08, Lex nr 485921; podobnie wyrok SN z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie V CSk 29/05, Lex nr 490440). Przepisart. 10 prawa wekslowegonie uzależnia dopuszczalności zarzutu wypełnienia weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem od chwili uzupełnienia weksla. Stąd nie sposób przyjąć, że jego hipotezą objęte są wyłącznie weksle niezupełne indosowane przed ich wypełnieniem przez remitenta. Podobnie zakres zarzutówart. 17 prawa wekslowegonie jest ograniczony jedynie do stosunku podstawowego między posiadaczem weksla a poprzednim indosantem. Wystawca weksla może skorzystać z zarzutów opartych na stosunkach osobistych z wcześniejszymi indosantami, gdy także poprzednie indosy były skierowane na „odcięcie” zarzutów i przez to wyrządzenie szkody, o ile tylko wykaże w stosunku do poprzednich indosantów przesłanki zart. 17 prawa wekslowego( tak Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz – J. Jastrzębski, M. Kaliński, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2008, s.197 -198 i powołane tam piśmiennictwo) . PozwanyR. P. (1)poręczał za wystawcę weksla, a zatem zakres zarzutów, jakie może podnieść przeciwko posiadaczowi weksla, jest analogiczny do zarzutów(...) S.A., co wynika z przepisuart. 32 zdanie pierwsze prawa wekslowego. W okolicznościach sporu należy dodatkowo przyjąć, że poręczyciel może sięgnąć do zarzutów „osobistych” wynikających ze stosunku, jaki nawiązał się między nim a remitentem– (...) Spółką z o.o.z siedzibą wŁ.. Pozwany podpisał bowiem nie tylko weksel in blanco, ale także deklarację wekslową wręczonąSpółce (...), a tym samym nawiązał z remitentem stosunek umowny, zakreślający granice jego odpowiedzialności. W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie III CSK 254/10 (OSNC 2012/2/20) , jaki zapadł w zbliżonym stanie faktycznym, Sąd Najwyższy podkreślił, że może dojść do ukształtowania pozawekslowego stosunku obligacyjnego między poręczycielem wekslowym i remitentem. Porozumienie to może określać cel prawny udzielonego poręczenia wekslowego i tym samym ograniczać jego samodzielność prawną w postaci możliwości podnoszenia przez poręczyciela określonych zarzutów wobec remitenta. Przekładając powyższe rozważania na okoliczności sporu uznać należy, iż podpisując deklarację wekslową wręczonąSpółce (...)pozwanyR. P. (1)nawiązał z remitentem stosunek obligacyjny limitujący jego odpowiedzialność jedynie do wierzytelności wynikających z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., a zatem aktualnie może podnosić osobiste zarzuty wynikające z tego umownego ograniczenia jego odpowiedzialności.
Jak wyżej wskazano, brak legitymacji wekslowej formalnej po stronie powoda determinuje zakres zarzutów, jakie pozwani mogli skutecznie podnosić przeciwko posiadaczowi weksla, a tym samym wyznacza podstawę faktyczną sporu. Zgodnie z dyspozycjąart. 227 k.p.c.przedmiotem dowodu są bowiem fakty istotne dla rozstrzygnięcia. Przy tym założeniu należało ocenić zarzuty apelacji nakierowane w pierwszej kolejności na wykazanie błędów na etapie dowodzenia i oceny dowodów. Mimo rozbudowanej argumentacji i odwołania się do licznych uchybień przepisom prawa procesowego, apelujący w istocie stara się zakwestionować ustalenia faktyczne i rozważania Sądu Okręgowego dotyczące złej wiary po stronie kolejnych nabywców weksla oraz wykonania przez pozwanego(...) S.A.zobowiązania wynikającego z umowy z dnia 3 września 2001 r., przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnię deklaracji wekslowej, a także ocenę charakteru prawnego umowy z dnia 20 września 2001 r. W przeważającej mierze zarzuty te są niezasadne lub też mimo swej częściowej trafności, uchybienia Sądu I instancji nie przełożyły się na treść rozstrzygnięcia, bowiem naruszenie norm prawa procesowego ostatecznie dotyczyło okoliczności, które nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu.
Analizując przywołane w apelacji zarzuty naruszenia prawa procesowego w szczególności nie sposób zaaprobować twierdzeń skarżącego o uchybieniu dyspozycjiart. 328 § 2 k.p.c.w sposób uzasadniający wzruszenie zaskarżonego wyroku. Wypada zaznaczyć, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla jakich orzeczenie zostało wydane, jest sporządzane już po wydaniu wyroku, a zatem wynik sprawy z reguły nie zależy od tego, jak napisane zostało uzasadnienie i czy zawiera ono wszystkie wymagane elementy. Z tych przyczyn zarzut naruszenia przepisuart. 328 § 2 k.p.c.może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu całkowicie uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego ( tak SN w wyroku z dnia 2 marca 2011 r. w sprawie II PK 202/10, Lex nr 817516; w wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. w sprawie II UK 148/09, Lex nr 577847; podobnie SA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 października 2010 r. w sprawie I ACa 733/10, Lex nr 756715). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, choć w warstwie oceny dowodów lakoniczne, to jednak w pełni odtwarza tok rozumowania Sądu Okręgowego, ostatecznie wskazuje, w oparciu o które dowody poczynione zostały ustalenia faktyczne i w pełni poddaje się kontroli instancyjnej.
Sąd Apelacyjny nie podziela także przywołanych w apelacji zarzutów naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.,art. 316 k.p.c.iart. 285 k.p.c, a także będącego niejako konsekwencją zarzucanych uchybień – zarzutu naruszeniaart. 227 k.p.c.Część z argumentów apelującego została przy tym tak sformułowana, że w istocie odnosi się do subsumcji prawidłowo ustalonych faktów pod normy prawa materialnego lub do wykładni oświadczeń woli stron (np. wykładni oświadczenia woli zawartego w deklaracji wekslowej, czy też pozorności umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r.), a zatem nie podlega kontroli w ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego. Jak już uprzednio sygnalizowano, przy przyjęciu, że powodowi przysługuje jedynie legitymacja materialna, część zarzutów procesowych jest bezprzedmiotowa. Bez znaczenia dla wyniku postępowania pozostają bowiem wszystkie te zarzuty, które odnoszą się do ustaleń Sądu Okręgowego w przedmiocie złej wiary kolejnych indosantów i do dowodów, w oparciu o które tego rodzaju ustalenia były czynione. Pozwani nie są ograniczeni w podnoszeniu zarzutów dyspozycjąart. 10 i 17 prawa wekslowego, a zatem nie było potrzeby wykazywania złej wiary kolejnych nabywców i ich świadomego działania na szkodę dłużników wekslowych, a wszelkie ustalenia faktyczne w tej materii pozostają ostatecznie bez wpływu na wynik sporu. Powyższe okoliczności zadecydowały również o oddaleniu wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadkaH. M., zgłoszonego w trybieart. 381 k.p.c.Apelujący za pomocą wskazanego środka dowodowego starał się bowiem wykazać okoliczności dotyczące istnienia wierzytelności zabezpieczonej pierwszym indosem wekslowym i księgowania wierzytelności wekslowej w księgach rachunkowych(...) Spółki z o.o., co w konsekwencji miało się przełożyć na wykazanie dobrej wiary nabywców weksla.
Brak potrzeby oceny podniesionych przez pozwanych zarzutów przez pryzmat przesłanek zastrzeżonych wart. 10 i 17 prawa wekslowegousuwa konieczność szczegółowej analizy dowodów i wywiedzionych z nich ustaleń Sądu I instancji w przedmiocie złej wiaryJ. K.i powodowejSpółki (...). Tym niemniej warto zaznaczyć, że Sąd Apelacyjny w realiach sporu w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności na aprobatę zasługuje ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji, który - co wynika z rozważań –za niewiarygodne uznał zeznaniaA. K.iJ. F.-K.o istnieniu po ich stronie dobrej wiary. Uważna analiza tych zeznań utwierdza wręcz w przeświadczeniu o złej wierze kolejnych nabywców wierzytelności wekslowej. Trafna pozostaje argumentacja Sądu I instancji odnoszącą się do bliskich relacjiA. K.iJ. K., zarówno natury osobistej, nawet jeśli w tym okresie nie przyjęły one jeszcze formalnego charakteru narzeczeństwa, jak i gospodarczej. Świadczą o tym liczne transakcje handlowe międzyJ. K.a podmiotami reprezentowanymi przezA. K.podejmowane w 2001 r., a przede wszystkim ponadprzeciętne wzajemne zaufanie obu kontrahentów, które pozwalało na udzielanie przezJ. K.niezabezpieczanych pożyczek czy depozytów nieprawidłowych o wartości ponad 1.000.000, a także powodowało, żeJ. K.nie dochodziła wymagalnych należności wynikających z umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 27 kwietnia 2001 r. Warto także odwołać się do twierdzeń świadkaT. G., który zeznając w 2006 wskazał, że znałJ. K.jako dziewczynęA. K.od 5 – 7 lat. Oznacza to, że z całą pewnością występowała ona w tej roli w 2002 r. Przekonanie o złej wierze , a przynajmniej o rażącym niedbalstwie potwierdza pośrednio relacja samych zainteresowanych. ŚwiadkowieA. K.iJ. K.zgodnie wskazali, że oceną umowy indosu z dnia 23 stycznia 2002 r. i dokumentacji związanej z wekslem, w tym dokumentacji księgowej, zajmował się w imieniuJ. K.jej ojciec, działający jako jej pełnomocnik. Była to osoba zorientowania w realiach obrotu gospodarczego, od dawna zajmująca się zarządzaniem rodzinnym majątkiem, dodatkowo wsparta obsługą prawną. Skoro tak, to po okazaniu pełnej dokumentacji związanej z wystawieniem i uzupełnieniem spornego weksla in blanco pełnomocnikJ. K.musiał mieć świadomość, że weksel został wystawiony jako niezupełny, że był wekslem gwarancyjnym, a wskazana w jego treści suma wekslowa nie jest jednorodna i składa się z trzech różnych wierzytelności, z których jedna ma charakter odszkodowawczy i jest księgowana pozabilansowo jako wierzytelność warunkowa. Wreszcie, musiał także wiedzieć, że nie wzywano dłużnika do zapłaty należności i nie przedstawiono mu weksla do zapłaty. Gwarancyjny charakter weksla wymaga od jego nabywcy szczególnej dbałości i ostrożności, która w tej sprawie w oczywisty sposób nie została zachowana. Już tylko te okoliczności świadczą o rażącym niedbalstwie pierwszego nabywcy wierzytelności wekslowej, a w połączeniu z przedstawionymi wyżej okolicznościami wskazującymi na bliskie relacjiA. K.iJ. K.i brakiem

      causaedla nagłego zabezpieczenia jej wierzytelności wobecSpółki (...)w styczniu 2002 r., uzasadniają przekonanie o działaniu w złej wierze, tak by uniemożliwić dłużnikom wekslowym podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego z remitentem. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, szczególną uwagę należy zwrócić właśnie na brak realnej przyczyny zabezpieczenia wierzytelności wzajemnejJ. K.wobec remitenta, a nie na akcentowane w toku sporu i podważane w ramach zarzutów apelacji księgowanie wierzytelności przysługującejJ. K.w księgach rachunkowych(...) Spółki z o.o.W toku postępowania strona powodowa nie wyjaśniła, jakie przyczyny zadecydowały o tym, że w styczniu 2002 r. zaszła konieczność zabezpieczenia poprzez indos gwarancyjny weksla wierzytelności przysługującychJ. K., które istniały już znacznie wcześniej, a co do części z nich wierzycielka dysponowała tytułem egzekucyjnym. Nie sposób bowiem pominąć, że w § 4 umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 27 kwietnia 2001 r.Spółka (...)poddała się egzekucji co do zapłaty umówionej ceny ( umowa k – 1440 akt). W toku sporu nie wyjaśniono również, dlaczego formą zabezpieczenia miał być weksel na sumę wekslową przekraczającą o ponad 1.000.000 zł wierzytelność zabezpieczaną, a dodatkowo przy tak skonstruowanej umowie indosu, w której wszystkie działania zmierzające do wyegzekwowania należności pozostawiono przy(...) Spółce z o.o., pozostawiając jej także swobodną decyzję o dalszym indosowaniu weksla. Nie można dodatkowo pominąć, że strony tej transakcji ustanowiły tego rodzaju zabezpieczenie wierzytelnościJ. K.w sytuacji, gdy w tym samym czasie(...) Spółka z o.o.była właścicielką nieruchomości, a zatem istniała możliwość ustanowienia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność, aJ. K.pozostawała , jak sama twierdzi, dłużnikiem na kwotę 1.500.000 zł wobec powoda – spółki osobowo i kapitałowo powiązanej zA. K.i zeSpółką (...), która w owym czasie była jedynym wspólnikiem strony powodowej ( odpis KRS k 1587 akt). Całokształt tych okoliczności wskazuje na działaniaJ. K.w złej wierze, z zamiarem pozbawienia dłużników wekslowych możliwości podniesienia określonych zarzutów.
Także kolejny nabywca weksla tj. powodowa Spółka była w złej wierze i działała z zamiarem pozbawienia dłużników zarzutów opartych na stosunku podstawowym. Niewątpliwie w tej kwestii należy badać stan świadomości i cel działania jej jedynego ówczesnego reprezentanta, piastuna organu zarządzającego tj.A. K.. O działaniu w złej wierze i na szkodę dłużnika wekslowego można mówić, jeśli nabywcy weksla towarzyszy zamiar pozbawienia dłużnika możliwości podniesienia zarzutów innych niż obiektywne, związane z formalną stroną weksla. Nabywca nie musi przy tym przewidywać wszystkich zarzutów, z jakich mógłby skorzystać dłużnik, gdyby nie przeniesienie praw z weksla. Po stronie nabywcy wystarczająca jest świadomość, że dłużnik mógłby w sposób zasadny zwalczać obowiązek zapłaty sumy wekslowej. Z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, że taką świadomość z pewnością miałA. K.. Uwzględniając jego niekwestionowaną rolę i czynny udział w pertraktacjach towarzyszących podpisaniu umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. oraz w czynności wzajemnego wręczenia weksli i deklaracji wekslowych w dniu 20 września 2001 r., miał on świadomość, że weksel wystawiony przez(...) S.A.zgodnie z wolą wystawcy nie zabezpieczał należności z umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. Przyjęte do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne dotyczące przebiegu Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy(...) S.A.z dnia 20 listopada 2001 r. , a także obrotu drugą transzą akcji(...) S.A.przez(...) Spółkę z o.o.wskazują, żeA. K.miał również świadomość tego, że wierzytelność odszkodowawcza w wysokości 1.968.750 zł jest co najmniej sporna. Dodatkowo nie sposób nie zauważyć, że uzupełnienie weksla in blanco i przeniesienie praw z weksla naJ. K.przypada na okres pertraktacji ugodowych między stronami, a przed ostatecznym fiaskiem tych rozmów. Tymczasem ani remitent aniJ. K.nie powiadomili wystawcy weksla o jego uzupełnieniu i nie wezwali go do zapłaty.
W tym miejscu wypada odnieść się do zarzutu naruszeniaart. 285 k.p.c.iart. 233 § k.p.c.w kwestii oceny dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości oraz połączonego z nimi zarzutu naruszeniaart. 227 k.p.c.i wniosku zgłoszonego w trybieart. 380 k.p.c.w zakresie, w jakim dotyczyły one księgowania wierzytelności składających się na sumę wekslową oraz wierzytelności przysługującychJ. K.wobec remitenta i powodowi wobecJ. K.. Zgodzić się należy z apelującym o tyle tylko, że dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości dotyczył okoliczności, które ostatecznie nie miały w sprawie decydującego znaczenia. Mogły stanowić jedynie swoistą przesłankę, „poszlakę” w ciągu zdarzeń, ale w żadnym razie nie determinowały istnienia dochodzonego pozwem roszczenia i oceny dobrej czy złej wiary kolejnych nabywców weksla. Rola biegłego sprowadzała się w istocie do odpowiedzi na pytania, czy opisane wyżej wierzytelności zostały zaksięgowane w dokumentacji rachunkowej i czy uczyniono to prawidłowo, oraz jakie odbicie w dokumentacji księgowej remitenta i powoda znalazło przeniesienie praw z weksla. Z całą mocą podkreślić trzeba, że nawet pozytywne ustalenie tych okoliczności wcale nie oznaczało, że wierzytelności składające się na sumę wekslową istniały w kształcie wskazanym przez powoda. Księgowanie jako czynność rachunkowa jest z istoty swej zdarzeniem wtórnym do czynności prawnej lub innego zdarzenia prawnego kreującego wierzytelność, z całą pewnością nie tworzy stosunku obligacyjnego między stronami i nie przesądza o jego ostatecznym kształcie. Dzieje się tak zwłaszcza w tych sytuacjach, gdy tak jak w rozpatrywanej sprawie, księgowanie następuje w oparciu o dokumenty źródłowe i oświadczenia pochodzące od wierzyciela. Strona powodowa nie dysponowała bowiem żadnym dokumentem księgowym np. potwierdzeniem salda czy notą księgową wystawionym przez potencjalnych dłużników. Po wtóre, istnienie wierzytelności, które przeniesienie praw z weksla miało zabezpieczać, nie przesądza także o dobrej wierze nabywców wierzytelności wekslowej. Nie trudno sobie wyobrazić sytuację, w której wierzyciel, na skutek osobistych i gospodarczych powiązań z dłużnikiem, godzi się na fikcyjne zabezpieczenie jego wierzytelności nie mając żadnej realnej obawy, iż nie zostanie ona zaspokojona. Przedstawione uprzednio wywody wskazują, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Całkowicie chybiony pozostaje także przywołany w apelacji zarzut naruszeniaart. 227 k.p.c.i ściśle z nim związany wniosek zart. 380 k.p.c.o pominięcie dowodu z opinii biegłego sądowegoZ. G.. Skarżący dokonuje oceny przydatności omawianego dowodu ex post, w kontekście całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. To, że ostatecznie w ramach oceny prowadzonej zgodnie z dyrektywą zart. 233 § 1 k.p.c.dowód ten okazał się częściowo nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sporu, nie oznacza wcale, że doszło do naruszeniaart. 227 k.p.c.Zupełnym nieporozumieniem jest domaganie się pominięcia już przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości przez pryzmatart. 380 k.p.c.
W świetle dotychczas przedstawionych rozważań, decydujące dla oceny zarzutów podnoszonych przez pozwanych, a tym samym dla oceny żądania pozwu, pozostają ustalenia Sądu I instancji dotyczące rzeczywistej woli stron wyrażonej w porozumieniu wekslowym oraz nienależytego wykonania przez(...) S.A.obowiązku wprowadzenia przedstawiciela(...) Spółki z o.o.do zarządu Spółki(...), wynikającego z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., co – według twierdzeń strony powodowej – stało się źródłem szkody po stronie remitenta.
Wbrew argumentom apelacji nakierowanym na wykazanie uchybienia przepisomart. 233 § 1 k.p.c.iart. 316 k.p.c., Sąd Apelacyjny w pełni podziela ocenę dowodów z zeznańA. K.iR. S.co do rzeczywistej woli stron przy podpisywaniu deklaracji wekslowej do weksla in blanco. Pogłębiona wykładnia literalna tego dokumentu przeprowadzona przez Sąd Okręgowy prowadzi do wniosku, że wolą(...) S.A.towarzyszącą wystawieniu weksla in blanco i deklaracji wekslowej było zabezpieczenie wierzytelności z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. O prawidłowości tej oceny przekonuje zarówno treść analizowanej umowy z dnia 3 września 2001 r., która jako jedyna przewiduje zabezpieczenie wekslowe, jak i brzmienie samej deklaracji wekslowej oraz kolerujące z tymi dowodami zeznania świadkaK. P.oraz zeznania pozwanegoR. P.. Za taką wykładnią oświadczenia woli strony pozwanej paradoksalnie przemawia także fakt uzupełnienia deklaracji wekslowej przez remitenta dwiema datami bez wiedzy wystawcy weksla. Gdyby istotnie strony stosunku podstawowego były zgodne co do tego, że weksel niezupełny zabezpiecza wierzytelności zarówno z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., jak i z umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r.i (...) Spółka z o.o.pozostawał w takim przekonaniu w chwili uzupełnienia weksla, to w żaden racjonalny sposób nie da się wytłumaczyć faktu dopisania owych dat na dokumencie pochodzącym od kontrahenta bez jego wiedzy i zgody. Nie są przekonujące twierdzenia przeciwne strony powodowej, odwołujące się właśnie do zeznań świadkówA. K.iR. S., a także nawiązujące do treści prawomocnego wyroku z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie II K 77/08 Sądu Rejonowego w Sieradzu, w którym za wiarygodną uznano relacjęA. K.. Prawomocny wyrok w sprawie karnej uniewinniającyA. K.od zarzutu popełnienia przypisywanego mu czynu nie ma mocy wiążącej w postępowaniu cywilnym i nie wyklucza odmiennej oceny okoliczności faktycznych poddanych analizie Sądów w obu postępowaniach, a tym bardziej odmiennej wykładni oświadczeń woli stron umowy wekslowej. Stanowi jedynie dokument urzędowy, który podlega ocenie Sądu zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć trzeba, że tak silnie akcentowany w postępowaniu karnym profesjonalizm pozwanego(...) S.A., który przemawiać miał za określoną interpretacją pierwotnego braku daty umowy inwestorskiej w deklaracji wekslowej, w równym stopniu powinien przecież towarzyszyć działaniom drugiego profesjonalisty– (...) Spółki z o.o.Dokonując oceny zachowań tego ostatniego podmiotu przy uwzględnieniu kryterium podwyższonej staranności nie sposób pominąć, iż w umowie przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. nie przewidziano zabezpieczenia w postaci weksla in blanco, nigdy również nie zmodyfikowano postanowień § 6 umowy inwestorskiej, a deklaracja wekslowa do weksla niezupełnego wystawionego wzajemnie przezSpółkę (...)wyraźnie odwołuje się do tytułu umowy z dnia 3 września 2001 r. Nie ma przy tym racji apelujący podkreślając późniejszą w stosunku do umowy inwestorskiej datę wystawienia i wręczenia deklaracji wekslowej. Najwyraźniej jego uwadze uszło, że taką chronologię zdarzeń przewidziały same strony w treści § 6 umowy inwestorskiej ( wzajemne weksle gwarancyjne in blanco wraz z deklaracjami wekslowymi miały być wystawione w terminie do dnia 30 września 2001 r.). Data 20 września 2001 r., która pojawia się w deklaracji wekslowej „wzajemnej” wystawionej przezSpółkę (...), jest datą notarialnego poświadczenia podpisów na umowie inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. ( vide k 75 v akt). Jeśli strony od początku przewidywały taką formę szczególną umowy tj. pisemną z podpisami notarialnie poświadczonymi, to dzień 20 września 2001 r. jest także datą skutecznego zawarcia umowy inwestorskiej.
Przedstawione wywody ponownie wyznaczają zakres okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i powodują, że znaczna część zarzutów procesowych pozostaje bezprzedmiotowa. Skoro, zgodnie z wolą stron deklaracja wekslowa nie zabezpieczała należności z umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r., bezprzedmiotowe stały się te wszystkie argumenty apelującego, które odnoszą się do oceny dowodów i ustaleń faktycznych dotyczących jej pozorności, istnienia dysymulowanej umowy pożyczki i wierzytelności powoda z tego tytułu. I w tym jednak zakresie podzielić należy ustalenia Sądu I instancji. Brak jest przekonujących dowodów na to, że umowa przedwstępna z dnia 20 września 2001 r. była czynnością pozorną, zaś rzeczywistą wolą stron było zawarcie umowy pożyczki. Sąd Okręgowy trafnie odrzucił w tej materii niewiarygodne zeznania świadkówA. K.iR. S.. W żadnym razie o takim charakterze umowy z dnia 20 września 2001 r. nie świadczy załączony do akt projekt umowy pożyczki ( k 1243 akt), od którego przecież strony odstąpiły. Z pewnością do takiego wniosku nie prowadzi także projekt ewentualnego rozliczenia transakcji między(...) S.A.i (...) Spółki z o.o.negocjowany przezR. S.iK. P.w pierwszej połowie 2002 r. Apelujący zdaje się nie dostrzegać, że nie wspomina się w tym dokumencie o zwrocie pożyczki, zaś zwrot kwoty 875.000 zł jest jednym z elementów planowanej ugody i towarzyszy postanowieniom o ponownej odsprzedaży przezSpółkę (...)na rzecz(...)akcji(...)po cenie 0,30 zł, a zatem nawet niższej niż cena sprzedaży (vide warunki wstępne rozliczenia k 1242 akt). Co więcej, w projekcie jest wyraźnie mowa o zmianie postanowień w zakresie kar umownych, które zastrzeżone zostały jedynie w umowie przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. Tego rodzaju wzajemnie zastrzeżone kary umowne nie towarzyszyłyby przecież zwykłej umowie pożyczki, jak próbuje to przedstawiać powód, zaś negocjacje dotyczące zmiany postanowień umowy przedwstępnej potwierdzają, że omawiane klauzule wprowadzające kary umowne nie zostały zastrzeżone jedynie dla pozoru. Podtrzymując twierdzenia dotyczące pozorności umowy przedwstępnej, powód nie pokusił się nawet o przedstawienie istotnych elementów rzekomej umowy pożyczki np. w zakresie terminu jej zwrotu. Podkreślić trzeba, że gdyby termin ten nie został przez strony transakcji zastrzeżony, to dla skutecznego żądania zwrotu przedmiotu pożyczki konieczne byłoby wypowiedzenie umowy (art. 723 k.c.). Powód nie podjął nawet próby wykazania, czy i kiedy złożył pozwanemu(...) S.A.tego rodzaju oświadczenie. Jeśli zaś powód za tego rodzaju wypowiedzenie uważa swoje oświadczenie z dnia 24 grudnia 2001 r. o odstąpieniu od umowy z 20 września 2001 r., co do którego nota bene brak jest jednoznacznego dowodu doręczenia stronie pozwanej, to nie sposób nie zauważyć, że z uwagi na treść przepisuart. 723 k.c.w dacie uzupełnienia weksla wierzytelność o zwrot pożyczki nie byłaby jeszcze wymagalna. Jedynie na marginesie zaznaczyć należy, że samo odstąpienie od umowy z dnia 20 września 2001 r. budzi istotne wątpliwości, co do swej skuteczności. Strony umowy przedwstępnej w § 7 ust. 1 zastrzegły kupującemu –Spółce (...)prawo do odstąpienia od umowy „… począwszy od dnia 02.01.2002 r.” Tymczasem zgodnie z przepisemart. 395 § 1 k.c.niezbędną przesłanką umownego zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy jest określenie terminu, w którym strony mogą z tego prawa skorzystać. Chodzi zatem o zakreślenie terminu w ciągu którego, a nie po upływie którego umowne prawo odstąpienia może być wykonane. Postanowienia § 7 ust. 1 umowy przedwstępnej w sposób oczywisty nie spełniają tego wymogu. Z kolei na ewentualne przesłanki ustawowego prawa odstąpienia od umowy np. zart. 491 k.c.strona powodowa w toku postępowania nigdy nie wskazywała. Uzupełniająco wypada ponadto zauważyć, że podnoszone w toku postępowania przed Sądem I instancji twierdzenie strony powodowej, iż umowa z dnia 20 września 2001 r. jest nieważna z uwagi na jej przedmiot ( ułamkowa część niepodzielnych udziałów w kapitale zakładowym) jest całkowicie bezzasadne i najwyraźniej nie uwzględnia treści omawianej umowy ukształtowanejaneksem nr (...), gdzie wskazano liczbę udziałów w kapitale zakładowym poszczególnych spółek. Apelujący nie dostrzega także, że przywoływane przez niego tezy wzajemnie się wykluczają. Bez potrzeby prowadzenia w tym zakresie pogłębionych rozważań wystarczy zaznaczyć, że w razie bezwzględnej nieważności umowy nie może być mowy o tym, że jest ona pozorna i ukrywa inną ważną czynność prawną.
W świetle przedstawionej wyżej argumentacji, trafne pozostaje stanowisko Sądu I instancji, iż sporny weksel in blanco wystawiony został jedynie na zabezpieczenie wierzytelności wynikających z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. Wnikliwiej ocenie podlegał zatem zarzut pozwanych wywodzony ze stosunku podstawowego i gwarancyjnego charakteru weksla, odnoszący się do rzekomej wierzytelności odszkodowawczej z tytułu zysku utraconego przez(...) Spółkę z o.o.z planowanej sprzedaży pozostałych 656.250 akcjiSpółki (...). Niezasadne pozostają w tej materii zarzuty naruszenia przepisówart. 233 § 1 k.p.c.iart. 316 k.p.c.nakierowane na podważenie dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny dowodów, odrzucającej wersję zdarzeń przedstawianą przez świadkówA. K.iR. S.. Przede wszystkim na podkreślenie zasługuje to, iż w toku postępowania strona powodowa dość niekonsekwentnie wskazywała źródło szkody. Z twierdzeń przedstawianych w pismach procesowych, a także w zeznaniach świadkaA. K.nie wynika jednoznacznie, czy do zarządu(...) S.A.miał być wprowadzony przedstawicielSpółki (...)zgodnie z umową inwestorską z dnia 3 września 2001 r., a niedopełnienie tego obowiązku przez pozwanego(...) S.A.spowodowało, żeBank (...) S.Azrezygnował z zakupu drugiej transzy akcjiSpółki (...), czy też – bo takie twierdzenie pojawia się w piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2006 r. sygnowanym przezA. K.( k 540) – do zarządu(...) S.A.miał być wprowadzony przedstawicielBanku (...). Odpowiedź na to pytanie jest istotna, bowiem powód wywodzi odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego(...) S.A.z przepisuart. 471 k.c., tymczasem(...) Spółka z o.o.i pozwany nigdy nie umawiali się na wprowadzenie do zarządu Spółki(...)przedstawicielaBanku (...) S.A.W tej sytuacji jakiekolwiek zaniechania(...) S.A.w tej kwestii nie rodzą po jego stronie odpowiedzialności kontraktowej. Gdyby natomiast założyć, że zobowiązanie pozwanego(...) S.A.miało być wykonane w takim kształcie , jak wynika to z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., to jako oczywisty jawi się brak związku przyczynowego między ewentualnym niewykonaniem zobowiązania a deklarowaną szkodą. Powód nie pokusił się nawet o próbę wyjaśnienia, z jakich powodówBank (...) S.A.miałby zrezygnować z transakcji zakupu drugiej transzy akcji(...) S.A.z tej przyczyny, że podmiot trzeci –Spółka (...), nie będący akcjonariuszem(...) S.A.nie ma w zarządzie swojego przedstawiciela. Wydaje się, że apelujący jest w tej kwestii skłonny utożsamiać wolę i zamiar osoby prawnej i jej organu zarządzającego, z wolą i planamiA. K.- osoby fizycznej zasiadającej jedynie w radzie nadzorczej tego podmiotu, co zwłaszcza w świetleart. 3751k.s.h.pozostaje całkowicie nieuzasadnione.
Znaczna część zarzutów apelacji wywodzonych z naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.iart. 285 k.p.c.odnosi się do dowodu z opinii biegłego sądowegoZ. G.i ustaleń Sądu Okręgowego dotyczących kondycji finansowejBanku (...) S.A.w drugiej połowie 2001 r. , a także ekonomicznych uwarunkowań transakcji zakupu drugiej transzy akcji(...) S.A.przez ten podmiot. Tymczasem tak szczegółowo rozważane przez apelującego okoliczności mają w istocie całkowicie drugorzędne znacznie dla rozstrzygnięcia sporu. Bez względu na ocenę sytuacji finansowejBanku (...) S.A.istotne jest bowiem to, że stronie powodowej nie udało się wykazać, iż Bank jako odrębna osoba prawna, a nieA. K.- jako osoba wpływowa i zasiadająca w radzie nadzorczej Banku, był zainteresowany posiadaniem swojego przedstawiciela w zarządzie(...) S.A.i od spełnienia tego warunku uzależniał nabycie kolejnego pakietu akcji. Przeczą temu zeznania świadkówA. G. (2)iT. Ś.- członków zarząduBanku (...) S.A., którym Sąd I instancji słusznie dał wiarę. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego nie daje nawet podstaw dla wyprowadzenia wniosku, żeBank (...) S.A.podjął decyzję o zakupie dalszego pakietu akcji(...) S.A.za cenę planowaną przez(...) Spółkę z o.o., a zwłaszcza, że tego rodzaju decyzję podjął przed zbyciem akcji przez(...) Spółkę z o.o.na rzecz(...) Spółki z o.o.Przeczy temu protokół z posiedzenia rady nadzorczejBanku (...) S.A.z dnia 13 września 2001 r., w którym przedmiotem rozważań tego gremium pozostaje wyłącznie zakup akcji(...) S.A.za kwotę 1.800.000 zł, czyli dokładnie za cenę wskazaną w umowie z dnia 21 września 2001 r. ( protokół k 1482 i nast. akt). Powód wskazywał, że(...) Spółka z o.o.zawarła umowę pośrednictwa jedynie ze(...) Spółką z o.o.i to na tym pośredniku spoczywał obowiązek przekazania zysku ze sprzedaży akcji(...) S.A., pomniejszonego jedynie o należną prowizję. Zakładając prawdziwość tych twierdzeń, nie można nie dostrzec, że sprzedaż akcjiSpółki (...)przez Medianę na rzecz(...) Spółki z o.o.w dniu 28 września 2001 r. poniżej ceny zakupu i poniżej ich rzeczywistej wartości całkowicie niweczyła tą transakcję. Strona powodowa nie wykazała, by podobna umowa o pośrednictwo wiązałaSpółkę (...)ze(...) Spółką z o.o.Powołane wyżej przyczyny zadecydowały o oddaleniu przez Sąd Apelacyjny kolejnego wniosku dowodowego nakierowanego na zażądanie od następcy prawnegoBanku (...) S.A.złożenia do akt niniejszej sprawy wyceny akcji(...) S.A.lub przedsiębiorstwa tej Spółki. Okoliczności te pozostawały bowiem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu.
Dotychczasowe wywody pozostają w zasadzie wystarczające dla wykazania, że po stronie remitenta nie powstała wobec pozwanego wierzytelność odszkodowawcza w kwocie 1.968.750 zł , ale wobec zarzutów apelacji dotyczących naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego tj.art. 76 i 77 k.c.wypada choćby w skrócie ustosunkować się do kwestii przyczyn nie wprowadzenia przedstawiciela(...) Spółki z o.o.do zarządu(...) S.A.Rację ma apelujący podkreślając, że ustne ustalenia akcjonariuszySpółki (...), nie mogły skutecznie zmienić umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. Nie to jednak pozostaje istotą sporu, która determinuje ocenę, czy po stronie(...) S.A.powstała odpowiedzialność kontraktowa zart. 471 k.c.Bezspornie odpowiedzialność kontraktowa wiąże się z zawinionym niewykonaniem zobowiązania przez dłużnika, zaś okoliczności ustalone przez Sąd I instancji wskazują, że w realiach sporu zaniechanie wprowadzenia przedstawiciela remitenta do zarządu Spółki(...)nie było zawinione przez pozwanego. Zgodnie z przepisemart. 354 § 2 k.c.wierzyciel powinien współdziałać w wykonaniu zobowiązania zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. W rozpatrywanej sprawie ten obowiązek wierzyciela był szczególnie istotny , a to z tej przyczyny , że po sprzedaży akcji(...) S.A.na rzeczSpółki (...), pozwany(...) S.A.nie dysponował samodzielnie pakietem większościowym akcji i przy braku pewności co do ilości akcji reprezentowanych na zgromadzeniu, samodzielnie nie mógł spowodować przegłosowania żadnej uchwały. Na datę Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy(...) S.A.z dnia 20 listopada 2001 r.(...) S.A.miał 626.400 akcjiserii (...)uprzywilejowanych co do głosu w stosunku trzy do jednego i 66.000 akcji B zwykłych, dysponował razem 1.945.200 głosami na ogólną liczbę 7.773.400 wszystkich głosów i 6.208.950 głosów reprezentowanych na tym Zgromadzeniu. Oznacza to, że przy założeniu działań zgodnych z prawem, pozwany samodzielnie nie mógł nikogo „wprowadzić” do zarządu(...) S.A.Jednocześnie taki układ sił wSpółce (...), musiał być znany wierzycielowi, bowiem wynika z prostych działań arytmetycznych wykonanych w oparciu o jawne dane z Krajowego Rejestru Sądowego. Bezspornie dla wykonania zobowiązania z umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r. konieczne było współdziałanie pozwanego z pozostałymi akcjonariuszami, w tym naturalna wydawała się współpraca zBankiem (...) S.A.i (...) Spółką z o.o., którą na Zgromadzeniu reprezentował przecieżR. S.. Tymczasem na Zgromadzeniu nie było żadnego przedstawicielaBanku (...) S.A., aR. S.głosował za zdjęciem z porządku obrad punktu dotyczącego rozszerzenia składu zarządu Spółki(...). Co więcej , przy układzie sił na Zgromadzeniu w dniu 20 listopada 2001 r. przy obecności przedstawicielaBanku (...) S.A., oba podmioty –Bank (...).mogły przegłosować dowolną uchwałę, bowiem posiadały łącznie 3.375.000 głosów – wszystkie ich akcje były uprzywilejowane - na 6.208.950 obecnych. O tym, że zaniechanie działań polegających na wprowadzeniu przedstawiciela(...) Spółki z o.o.do zarządu(...) S.A.było wynikiem uzgodnień stron umowy inwestorskiej, a tym samym nie może być uznane z zawinione przez dłużnika niewykonanie zobowiązania, świadczy też dość znamienna okoliczność. W toku postępowania strona powodowa nigdy nie wskazała, kto był trzecim przedstawicielemSpółki (...). Zobowiązanie pozwanego(...) S.A.dotyczyło przecież wprowadzenia trzech osób do władz(...) S.A., a zatem ich dane osobowe musiały być znane i dostępne w dacie Zgromadzenia. Zgromadzenie Akcjonariuszy(...) S.A.musiałoby także dysponować ich zgodą na kandydowanie. Tymczasem przez cały spór powód nie pokusił się o wskazanie, kto był drugim kandydatem(...) Spółki z o.o.na członka rady nadzorczej(...) S.A., przygotowanym we wskazany wyżej sposób na Zgromadzenie z dnia 20 listopada 2001 r. Gdyby zakładać wersję powoda o braku jakiegokolwiek porozumienia jest oczywiste, że na Zgromadzenie w dniu 20 listopada 2001 r. musiałby być przygotowany także trzeci kandydatSpółki (...), zwłaszcza, że - jak twierdzi strona powodowa -R. S.miał być wybrany na członka zarządu, a z przepisuart. 387 § 1 k.s.h.wynika bezwzględny zakaz łączenia funkcji członka zarządu i członka rady nadzorczej.
Reasumując przyjąć należy, że zarzuty apelującego oparte na naruszeniu przepisów prawa procesowego pozostają niezasadne, a podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została przez Sąd I instancji ustalona prawidłowo. Przy tym założeniu nietrafne pozostają również przywołane w apelacji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przede wszystkim, z uwagi na brak legitymacji wekslowej formalnej po stronie powoda niezasadne pozostają zarzuty naruszeniaart. 10 i 17 prawa wekslowego. Wbrew wywodom apelującego, pozwani nie byli zobligowani do wykazywania złej wiary nabywców weksla i działania na szkodę dłużników wekslowych, a zakres przysługujących im zarzutów wyznaczał przepisart. 513 k.c.Tym niemniej w realiach sporu, tego rodzaju okoliczności zostały skutecznie wykazane, co trafnie wyjaśnił Sąd I instancji.
O zarzucie naruszenia przepisówart. 76 i 77 k.c.była już wyżej mowa. Choć apelujący słusznie wywodzi, że porozumienie akcjonariuszy(...) S.A.nie mogło prowadzić do skutecznej zmiany umowy inwestorskiej z dnia 3 września 2001 r., to zasadność tych twierdzeń nie przekłada się na podważenie stanowiska Sądu Okręgowego o braku wierzytelności odszkodowawczej(...) Spółki z o.o.wywodzonej zart. 471 k.c.Nieskuteczność zmiany umowy inwestorskiej, nie oznacza bowiem wcale, że niewykonanie zobowiązania przez pozwanego(...) S.A.było zawinione, a tym bardziej , że pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z utraconym zyskiem remitenta. Wyniki postępowania dowodowego pozwalają na obalenie domniemania winy dłużnika zart. 471 k.c., a chronologia zdarzeń, w tym zbycie akcji na rzecz(...) Spółki z o.o.i brak zainteresowaniaBanku (...)udziałem jego przedstawiciela lub przedstawicielaSpółki (...)w zarządzie Spółki(...), wyklucza istnienie związku przyczynowego w rozumieniuart. 361 § 1 k.c.między niewykonaniem przez pozwanego zobowiązania polegającego na wprowadzeniu przedstawiciela(...) Spółki z o.o.do zarządu(...) S.A.a szkodą w postaci zysku utraconego przez remitenta.
W świetle tych wywodów, całkowicie chybiony pozostaje również zarzut naruszeniaart. 361 § 2 k.c., utożsamiany przez skarżącego z bezzasadnością roszczenia odszkodowawczego.
Zarzuty naruszenia przepisówart. 471 k.c.w związku zart. 83 k.c.orazart. 723 k.c.w zakresie oceny umowy przedwstępnej z dnia 20 września 2001 r. pozostają o tyle bezprzedmiotowe, że jak ustalono weksel in blanco nie zabezpieczał wierzytelności z tytułu tego stosunku obligacyjnego. Aktualne pozostają także pozostałe przedstawione już argumenty dotyczące oceny tej umowy i skuteczności odstąpienia od niej, co aktualizowało ewentualny zwrot spełnionego świadczenia.
Bezzasadny jest również przywołany w apelacji zarzut naruszeniaart. 65 k.c.i reguł wykładni przy ocenie oświadczeń woli pozwanego zawartych w deklaracji wekslowej. Sąd Okręgowy trafnie odwołał się w tym zakresie do pogłębionej wykładni literalnej porozumienia wekslowego i potwierdzających wyniki tej interpretacji dowodów w postaci zeznań pozwanegoR. P.i świadkaK. P.. Stanowisko to doznaje wzmocnienia jeśli zważyć, że jedynie w umowie z dnia 3 września 2001 r. strony przewidziały zabezpieczenie w formie weksli in blanco, a wzajemna deklaracja wekslowa(...) Spółki z o.o.w swej treści wprost nawiązywała do tytułu umowy z dnia 3 września 2001 r.
Przywołany przez apelującego zarzut naruszeniaart. 32 prawa wekslowegowydaje się wynikać z niezrozumienia instytucji poręczenia wekslowego. Przepis ten w żadnym razie nie decyduje o rodzaju zarzutów przysługujących awaliście w taki sposób, jak interpretuje to powód, co zostało wyjaśnione w pierwszej części uzasadnienia. Ustawodawca wart. 32 prawa wekslowegonie określa, jakimi zarzutami może zasłaniać się wobec posiadacza weksla poręczyciel wekslowy. Wskazuje jedynie na akcesoryjność formalną odpowiedzialności awalisty. Skoro jednak poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten za kogo poręczył, przysługuje mu prawo podnoszenia także wszelkich zarzutów, jakie przysługują tej osobie ( tak m.in. SN w wyroku z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie V CKN 264/00, Lex nr 52788; podobnie w wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie II CSK 360/08, Lex nr 584726). W realiach sporu, o czym była wyżej mowa, pozwanyR. P. (1)mógł skutecznie podnosić zarzuty, które przysługiwały wystawcy weksla, za którego poręczył.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację strony powodowej jako bezzasadną.
O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.obciążając nimi powoda jako stronę przegrywającą. Na poniesione przez pozwanych koszty postępowania złożyło się wynagrodzenie pełnomocników procesowych w wysokości po 5.400 zł ustalone na podstawie§ 2 ust. 2, § 6 pkt 7w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).