Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1357/13
Data wyroku: 2013-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Natalia Lipińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 1357/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Natalia Lipińska
Protokolant:    stażysta Sylwia Dymańska

po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaM. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 14 czerwca 2013 roku nr(...)
w sprawieM. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięM. N.prawo do emerytury od dnia 14 maja 2013 roku.

Sygn. akt IV U 1357/13

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 27 września 2013 r.

Decyzją z dnia 14 czerwca 2013 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153,poz. 1227 ze zm.) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówiłM. N.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnia wymogów określonych w art. 184 powołanej ustawy, od wystąpienia których uzależnione jest nabycie prawa do emerytury, ponieważ nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze, a jedynie 10 lat, 9 miesięcy i 17 dni takiej pracy. Do stażu tego organ rentowy nie doliczył wnioskodawcy okresu zatrudnienia wZakładzie (...)wB.od 21 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1996 r., ponieważ na podstawie przedłożonej dokumentacji archiwalnej nie można ustalić charakteru wykonywanej przez ubezpieczonego pracy zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. oraz przynależności resortowej zakładu pracy.

Decyzję tę zaskarżyłM. N., domagając się jej zmiany i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, że od 21 sierpnia 1985 r. do22 czerwca 1996 r. pracował w szczególnych warunkach wZakładzie (...)wB.w charakterze spawacza.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł też, że za sporny okres wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Bezsporne w niniejszej sprawie było, żeodwołującyM. N.,urodzony (...), w dniu 26 marca 2013 r. osiągnął 60 lat życia. Na dzień 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca udokumentował 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat, 9 miesięcy i 17 dni z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wZ.od 4 listopada 1974 r. do 20 sierpnia 1985 r. w charakterze spawacza.
We wniosku z dnia 14 maja 2013 r. ubezpieczony wniósł o przyznanie mu prawa do emerytury.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 czerwca 2013 r.(...) OddziałwT.odmówiłM. N.przyznania prawa do emerytury, ponieważ wnioskodawca nie udokumentował 15- letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze.
Odwołujący nie przystąpił do OFE.
(okoliczności bezsporne)

Sąd ustalił ponadto następujący stan faktyczny sprawy:

Od 21 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1996 r. odwołującyM. N.pracował wZakładzie (...)wB.w pełnym wymiarze czasu pracy od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r. na stanowisku spawacza, od 1 marca 1991 r. do 31 grudnia 1995 r. na stanowisku ślusarza- spawacza i od 1 stycznia 1996 r. do22 czerwca 1996 r. na stanowisku spawacza- ślusarza. W okresie od 21 sierpnia 1985 r. do28 lutego 1991 r., za wyjątkiem sierpnia 1989 r. i stycznia 1990 r., wypłacano mu dodatek szkodliwy na stanowisku spawacza.

dowód:

-

świadectwo pracy z dnia 28.08.1996 r.- k. 12 cz. IV akt ZUS,

kartoteki zarobkowe- k. 16-19 cz. IV akt ZUS,

częściowo zeznania odwołującegoM. N.- 00:05:48,

Zakład (...)wB.przeprowadzał naprawy samochodów ciężarowych. Odwołujący pracował na wydziale tzw. skrzyń ładunkowych, zajmując się ich remontami. Były to skrzynie ładunkowe samochodów ciężarowych. Na wydziale tym pracowało około 30-40 osób na stanowiskach monterów, spawaczy, ślusarzy i elektryków. Będąc spawaczem odwołujący wycinał stare elementy skrzyń ładunkowych przy użyciu palnika gazowego, a przy montażu nowych spawał poszczególne części blach. W zakładach tych wnioskodawca zajmował się spawaniem gazowym i elektrycznym. Prace tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze godzin od 7:00 do 15:00. Nie był kierowany do realizacji żadnych innych prac.

dowód:

-

częściowo zeznania odwołującegoM. N.- 00:05:48-00:13:25,

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentówi zeznania odwołującego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego.
Zeznania odwołującegoM. N.Sąd uznał za wiarygodne w części. Odmówił im bowiem wiary w zakresie, w jakim wnioskodawca twierdził, że pracęw charakterze spawacza wykonywał przez cały okres zatrudnienia wZakładzie (...)wB.od 21 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1996 r., nie zaś jak wskazał pracodawca w świadectwie pracy, jedynie od 21 sierpnia 1985 r. do28 lutego 1991 r. W tym względzie Sąd przyznał prymat dokumentom. W świadectwie pracy z dnia 28 sierpnia 1996 r. w punkcie 8 wyraźnie podano, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach w charakterze spawacza od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego1991 r. Taki zapis koresponduje z treścią znajdujących się w aktach organu rentowego kartotek zarobkowych, z których wynika, że w całym tym okresie, za wyjątkiem sierpnia 1989 r. i stycznia 1990 r., pracodawca wypłacał wnioskodawcy dodatek szkodliwy na stanowisku spawacza. W pozostałym zakresie zeznania odwołującego zasługiwały na wiarę. W tej części zeznań wnioskodawca wskazał na rodzaj i charakter wykonywanej przez siebie pracy wZakładzie (...)wB.. Zeznaniaw tej części były jasne i logiczne, a ponadto znalazły potwierdzenie w zgromadzonychw sprawie dokumentach, które posłużyły Sądowi do ustalenia stanu faktycznego sprawy.Z zeznań tych wynika, że w wymienionych wyżej Zakładach odwołujący stale i w pełnym wymiarze godzin pracował w charakterze spawacza, zajmując się zarówno spawaniem gazowym, jak i elektrycznym.

Mając na uwadze, że okoliczności sporne zostały w sprawie dostatecznie wyjaśnione na podstawie zgromadzonych dowodów, w szczególności znajdujących się w aktach organu rentowego dokumentów, które w ocenie Sądu były wystarczające dla rozstrzygnięcia kwestii zasadniczej z punktu widzenia rozstrzygnięcia, pominięciu podlegały dowody z zeznań świadków, które niczego nowego do sprawy nie wniosłyby. W tej mierze Sąd miał też na uwadze, iż jak podał odwołujący, jeden z zawnioskowanych świadków w najbliższym czasie ma przebywać w szpitalu. Dopuszczenie więc w niniejszej sprawie dowodu z zeznań świadków niewątpliwe przyczyniłoby się tylko do przewłoki postępowania.

Pozostałe okoliczności sprawy Sąd uznał za bezsporne, gdyż nie były w żaden sposób kwestionowane przez strony, zaś dokumenty przedstawione na ich stwierdzenie nie budziły wątpliwości Sądu co do ich autentyczności.

Sąd rozważył, co następuje:
Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnieniaw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat- dla kobieti 65 lat- dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
Wymagany w art. 184 ust. 1 pkt 2 okres składkowy i nieskładkowy przewidujeart. 27 powołanej ustawy, w świetle którego wynosi on co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn.
Przepis art. 32 ustawy statuuje natomiast, iż ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 1. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu- za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia orazo znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Stosownie do treści art. 32 ust. 4 ustawy, wiek emerytalny, o którym mowaw ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Mowa tu orozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Jak wynika z § 1 wskazanego rozporządzenia, stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia.
W myśl § 2 ust. 1, okresami uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (ust. 2).
Zgodnie zaś z § 4 ust. 1, prawo do emerytury nabywa pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia, w tym co najmniej okresem 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Bezsporne w niniejszej sprawie było, że odwołujący osiągnął wiek 60 lat, posiadał na dzień 1 stycznia 1999 r. wymagany 25- letni okres ubezpieczenia i nie przystąpił do OFE.
Kwestią sporną pozostawała natomiast kwalifikacja jego pracy od 21 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1996 r. wZakładzie (...)wB..
Odmawiając odwołującemu zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach tego okresu zatrudnienia organ rentowy wskazał, że za okres ten wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zaś na podstawie przedłożonej dokumentacji archiwalnej nie można ustalić charakteru wykonywanej przez niego pracy zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. oraz przynależności resortowej zakładu pracy.
W aktach organu rentowego brak jest co prawda świadectwa wykonywania pracyw szczególnych warunkach, jednak znajduje się w nich świadectwo pracy z dnia 28 sierpnia 1996 r., w którym wyraźnie wskazano (w punkcie 8), że od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r. odwołujący wykonywał pracę w szczególnych warunkach w charakterze spawacza.W aktach organu rentowego złożono ponadto kartoteki zarobkowe, z których wynika, żew całym tym okresie, tj. od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r., za wyjątkiem sierpnia 1989 r. i stycznia 1990 r., wnioskodawcy wypłacany był na stanowisku spawacza dodatek szkodliwy- co potwierdza taki charakter zatrudnienia odwołującego.
W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., okresy pracy w szczególnych warunkach lubw szczególnym charakterze zakład pracy stwierdza nie tylko w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według ustalonego, ale równieżw świadectwie pracy.
Jak wynika z treściart. 97 § 2 Kodeksu pracy, w świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy. W § 1 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania z dnia 15 maja 1996 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 60, poz. 282 ze zm.) wskazano zaś, że w świadectwie pracy, oprócz informacji określonych wart. 97 § 2 Kodeksu pracy, zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczenia społecznego, dotyczące między innymi okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Jeżeli więc w świadectwie pracy uczyniono wzmiankę o wykonywaniu pracyw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, dokument taki powinien być wystarczającym dowodem na okoliczność świadczenia w danym okresie pracy w takim charakterze.
Okoliczność wykonywania pracy na stanowisku spawacza wZakładach (...)wB.potwierdził słuchany w charakterze stronyM. N., który podał, że w Zakładach tych zajmował się tylko i wyłącznie spawaniem gazowym i elektrycznym, stale i w pełnym wymiarze godzin.
Odwołujący podniósł co prawda, że pracę spawacza wykonywał w całym okresie zatrudnienia wZakładzie (...)wB.od21 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1996 r., jednak w tym przedmiocie Sąd przyznał prymat dokumentom, z których jednoznacznie wynika, że w charakterze spawacza pracował on tylko od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r. i w tym czasie (za wyjątkiem sierpnia 1989 r.i stycznia 1990 r.) przysługiwał mu dodatek szkodliwy. Od 1 marca 1991 r. do 31 grudnia 1995 r. był zaś ślusarzem- spawaczem, a od 1 stycznia 1996 r. do 22 czerwca 1996 r. spawaczem- ślusarzem.
Wykonywana przez wnioskodawcę od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r. praca wymieniona została w Dziale XIV, zatytułowanym „Prace różne”, pkt 12 (prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym i atomowodorowym) wykazu A, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W tym miejscu podkreślić jedynie należy, że dla oceny, czy pracownik pracowałw szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (por. wyroki SN: z dnia 19 maja2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652; z dnia 8 czerwca 2011 r., I UK 393/10,LEX nr 950426; z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEX nr 619638; z dnia 14 września2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152).
Doliczając do uznanego przed organem rentowym stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat, 9 miesięcy i 17 dni, okres pracy na stanowisku spawacza od 21 sierpnia 1985 r. do 28 lutego 1991 r., stwierdzić należało, że ubezpieczony legitymuje się 15- letnim takim stażem, nawet po odliczeniu z niego dwóch miesięcy (sierpnia 1989 r.i stycznia 1990 r.), kiedy nie otrzymywał dodatku szkodliwego.

Uwzględniając powyższe, na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego orazart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.