Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 3/13
Data wyroku: 2013-08-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzenna Ernest, Dorota Gamrat-Kubeczak, Wiesława Buczek-Markowska
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP

Sygn. akt II Ca 3/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 sierpnia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Wiesława Buczek - Markowska (spr.)

Sędziowie:

SO Dorota Gamrat - Kubeczak
SO Marzenna Ernest

Protokolant:

st. sekr. sąd. Dorota Szlachta

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 roku wS.
sprawy z powództwaWojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.Oddział (...)wS.
przeciwkoK. M.,M. M. (1),M. M. (2)iM. M. (3)
przy udziale interwenienta ubocznego GminyD.
o eksmisję
na skutek apelacji wniesionej przez interwenienta ubocznego
od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Kamieniu Pomorskim
z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt I C 409/12

oddala apelację.
Sygn. akt II Ca 3/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2012r. Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim nakazał pozwanymK. M.,M. M. (1),M. M. (2)iM. M. (3), aby opróżnili i wydali powodowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.Oddział (...)wS.lokal mieszkalny nr.(...)położony wD.przy u. Dziwnej nr. 4 w stanie wolnym od osób i rzeczy(pkt. I), ustalił, że pozwanym przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego ( pkt II) i nakazał wstrzymać wykonanie wyroku w punkcie I do czasu zaoferowania pozwanym przez GminęD.ofert zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt III), zasądził od pozwanejK. M.na rzecz powódki Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wW.Oddział (...)wS.kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu( pkt IV), nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (pkt V).
Swoje orzeczenie Sąd ten wydał w oparciu o następujące ustalenia i wywody:
Decyzją z dnia 19 grudnia 2000r.M. M. (4)jako zawodowemu żołnierzowi zostało przydzielone mieszkanie jako osobna kwatera stała wD.przyul. (...). Zamieszkiwał w nim wraz z żonąK. M.oraz dziećmi:M. M. (5),M. M. (2),M. M. (3).M. M. (6)zmarł 3 czerwca 2011r. Po śmierciM. M. (6)pozwana zawarła dnia 8 sierpnia 2011r. z powódka umowę najmu na czas nieoznaczony z Wojskową Agencją Mieszkaniową wW.Oddział (...)wS.. W umowie tej wskazano, że opłaty za używanie lokalu oraz opłaty pośrednie będą regulowane do dnia 15 każdego miesiąca z góry oraz, że wynajmujący zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia umowy najmu, bez zachowania terminów wypowiedzenia, jeżeli najemca zalega z opłatami za dwa pełne okresy płatności a także, iż w sprawach spornych mają zastosowanie przepisy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pozwana nie uiszczała należności wynikających z zawartej umowy , w związku z tym powódka pismem z dnia 11 maja 2012r. uprzedziła pozwaną o zamiarze wypowiedzenia umowy , wzywając jednocześnie do zapłaty zaległości. Wobec dalszego nieuregulowania należności w kwocie 36 426,58 zł. powódka pismem z dnia 26 czerwca 2012r. doręczonymK. M.orazM. M. (7), który dnia 31 maja 2012r. uzyskał pełnoletniość ,wypowiedziała pozwanej umowę najmu zawartą 8 sierpnia 2011r. ze skutkiem natychmiastowym.
Następnie pismem z dnia 5 lipca 2012r. wezwała pozwaną do opuszczenia i wydania spornego lokalu. Mimo wezwania pozwani nadal zamieszkują w przedmiotowym lokalu.M. M. (1)dnia 31 maja 2012r. ukończył lat 18, natomiastM. M. (2)orazM. M. (3)są małoletnie. Pozwem z dnia 24 sierpnia 2012r. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa wW.Oddział (...)wS.wniosła o nakazanie pozwanymK. M.,M. M. (1),M. M. (2)orazM. M. (3)opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego w budynku przyul. (...)wD.oraz działając na podstawie art. 45 ust.3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP o orzeczeniu uprawnienia do lokalu zastępczego a także wezwania do udziału w sprawie GminyD..
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd I instancji stwierdził, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny. Nie była sporna umowa najmu , którą powódka zawarła z pozwaną 8 sierpnia 2011r. po śmierci męża. Bezsporny był także fakt, że pozwana nie wywiązywała się z obowiązku zapłaty czynszu w wyniku, którego powstało zadłużenie w kwocie 36 426,58 zł. Zgodnie zart. 687 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny(Dz. U. 64.16.93 z póź.zm.) w razie dopuszczenia się przez najemcę lokalu mieszkalnego zwłoki z zapłatą czynszu za co najmniej dwa pełne okresy płatności, po stronie wynajmującego powstaje uprawnienie do wypowiedzenia umowy najmu, po uprzednim pisemnym poinformowaniu najemcy o tym fakcie oraz wyznaczenia mu dodatkowego terminu miesięcznego do spłaty istniejącego zadłużenia. Powódka pismem z dnia 11 maja 2012r. prawidłowo poinformowała o zamiarze wypowiedzenia umowy a także wyznaczyła pozwanym dodatkowy miesięczny termin do spłaty zadłużenia. Pozwani nie spłacili zadłużenia w wyniku czego pismem z dnia 26 czerwca 2012r. powódka wypowiedziała umowę najmu pozwanym.
W ocenie Sądu Rejonowego powództwo okazało się zasadne, gdyż zgodnie zart. 675 §1 kodeksu cywilnegonajemca o zakończeniu umowy najmu jest zobowiązany zwrócić rzecz wynajmującemu. Prawo do zajmowania lokalu przez pozwanych wynikające z umowy z dnia 8 sierpnia 2011r. wygasło na skutek wypowiedzenia dokonanego zgodnie zart. 365 k.cniezwłocznie po dokonaniu wypowiedzenia.
Mając na uwadze powyższe żądanie wydania lokalu Sąd I instancji uznał za zasadne i orzekł o ty w punkcie I wyroku.
Sąd I instancji w swoim rozstrzygnięciu orzekł także o przyznaniu pozwanym uprawnienia do lokalu socjalnego. Orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego wynika z art. 14 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. Dwoje z pozwanych jest małoletnich i pozostaje na utrzymaniu matki, a trzeci z pozwanych pełnoletniość uzyskał dopiero 31 maja 2012r., co pozwoliło na przyjęcie, że jeszcze przez jakiś czas pozostanie na utrzymaniu matki dopóki nie podejmie zatrudnienia, a jego sytuacja majątkowa nie pozwoli mu na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W związku z powyższym orzeczenie o prawie do lokalu socjalnego jest obligatoryjne. Orzekając o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego, Sąd I instancji jednocześnie wstrzymał wykonanie wyroku do czasu zaoferowania przez GminęD.zawarcia umowy najmu.
Orzeczenie o kosztach procesu oparto na przepisieart. 98 §1 kpczgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Ponieważ dwoje z pozwanych to osoby małoletnie, aM. M. (1)uzyskał pełnoletniość dopiero 31 maja 2012. i nie podjął jeszcze żadnego zatrudnienia. Z tych względów Sąd nie obciążył wymienionych pozwanych kosztami postępowania, natomiast koszty te zasądził od pozwanejK. M..
Interwenient Uboczny gminaD.zaskarżyła powyższy wyrok w części , tj. w pkt II, III, IV, V zarzucając mu:

-

naruszenie przepisów postepowania , w szczególnościart. 233 §1 kpcpoprzez błędne ustalenie, że pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego orza nie zasądzenia od pozwanych kosztów postępowania w całości .

Wskazując na powyższe intrwenient uboczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie o braku uprawnienia do lokalu socjalnego, a także zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz interwenienta kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według złożonego spisu kosztów, a w razie jego braku według norm przepisanych.
Apelująca podniosła, że zgodnie zart. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. Z 2005r, Nr 31 poz. 266) sąd może orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego, jeżeli osoby go zajmujące mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. Skarżąca wskazała, że Sąd I instancji nie poczynił ustaleń, według których można by przyjąć, że pozwani taką możliwość mają. Zarzuciła także temu Sądowi, że niedokładnie zbadał i ocenił możliwości mieszkaniowe pozwanych. Zdaniem apelującej Sąd powinien zbadać czy pozwani nie mają możliwości zamieszkać u osób najbliższych, które dysponują warunkami umożliwiającymi przyjęcie dwóch osób, bowiem jak wynika z wyżej wymienionego przepisu ustawodawca nie ogranicza możliwości mieszkaniowych eksmitowanych do stanu ich majątku, posiadanych nieruchomości czy tytułów prawnych do innych lokali, ponieważ możliwość zamieszkania w innym lokalu nie musi być jednoznaczna z posiadaniem prawa do tego lokalu. Apelująca wskazuje, że Sąd powinien szukać wśród osób najbliższych pozwanych możliwości przyjęcia dwóch małoletnich pozwanych do zamieszkania . Skarżąca podniosła, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy czyli okoliczności czy pozwanym faktycznie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Mając na uwadze powyższe zaskarżone orzeczenie nie może się ostać a apelacja jest zasadna.
W odpowiedzi na apelację pozwanyM. M. (1)wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę wnikliwie i zgodnie z przepisami prawa, uwzględniając przy tym trudną sytuację rodzinną i majątkową pozwanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja interwenienta ubocznego okazała się niezasadna i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Odwoławczego ustalenia i ocena stanu faktycznego zawarta w orzeczeniu Sądu I instancji, obejmujące dokonaną przez ten Sąd wykładnię zastosowanych przepisów prawa okazała się właściwa i nie budzi żadnych zastrzeżeń.
Sąd Okręgowy w pełni akceptuje stanowisko Sądu I instancji i przyjmuje je za własne, czyniąc je integralną częścią poniższych rozważań. Wywiedzioną apelacją interwenient uboczny starał się w głównej mierze podważyć ustalenia Sądu I instancji co do przyznania pozwanym prawa do lokalu socjalnego w rozumieniuustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego, celem nie przyznania pozwanym prawa do lokalu socjalnego.
Sąd Okręgowy po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma żadnych wątpliwości, że prawo do lokalu socjalnego należy się pozwanym z urzędu.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP - nie wydaje się decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze inrternatowej, miejsca w internacie albo kwatery interantowej przez:
- kobietę w ciąży
- małoletniego
- osobę niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 siepnia 1997r. O rehabilitacji zawodowej i społecznej orza zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( DZ. U z 2008r. Nr 14, poz. 92, z póź. zm) lub ubezwłasnowolnioną,
- obłożnie chorego,
- osobę, która dysponuje dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji ,a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż miesiąc przed wykonaniem przymusowego wykwaterowania,
- emerytów i rencistów
wraz z osobami wspólnie z nimi zamieszkującymi.
Powyższy przepis w związku z przepisemart. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym, zasobie gminy i o zmianiekodeksu cywilnego- który stanowi, że w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu Sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu zastępczego bądź o braku tego uprawnienia w stosunku do osób, których ten nakaz dotyczy – stanowi kompleksową regulację określającą przypadki, w których Sąd zobowiązany jest orzec o uprawnieniu pozwanych do lokalu socjalnego.
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy prawidłowo uwzględnił powództwo, nakazując opróżnienie lokalu przez pozwanych i jednocześnie orzekł o przyznaniu im prawa do lokalu socjalnego. Rozstrzygając w tym zakresie, Sąd słusznie uznał, że w stosunku do pozwanych należy pozytywnie orzec w przedmiocie orzeczenie prawa do lokalu socjalnego, albowiem dwie spośród pozwanych to osoby małoletnie i w związku z tym pozostają na wyłącznym utrzymaniu matki i pod jej władzą rodzicielską, natomiast trzeci spośród pozwanych pełnoletniość uzyskał dopiero 31 maja 2012r., co pozwala na przyjęcie założenia, że nie utrzymuje się samodzielnie i nie jest w stanie zapewnić sobie warunków do samodzielnego zamieszkania i utrzymania. Zarzuty apelacyjne GminyD.jakoby Sąd nie zbadał wszystkich możliwości mieszkaniowych pozwanych, są całkowicie niezrozumiałe i nie do przyjęcia w świetle zasad doświadczenia życiowego. Ponadto okoliczność, że pozwanym należy się prawo do lokalu socjalnego, nie powinna budzić żadnych wątpliwości, albowiem obowiązek orzeczenia takiego prawa został nałożony na Sąd z mocy prawa i jest on w przypadku, gdy w mieszkaniu zamieszkują osoby małoletnie - obligatoryjny.

1
W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu II instancji - nie budzi wątpliwości fakt, że skoro w mieszkaniu zamieszkują dwie osoby małoletnie i ich matka nie ma możliwości zamieszkania w innym lokalu niż dotychczas używany, zatem przyznanie im prawa do lokalu socjalnego pozostaje w tym zakresie w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

Apelujący powołuje się na brzmienie przepisówart. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnegoi podnosi, że Sąd powinien zbadać czy pozwani nie mają możliwości zamieszkać u osób najbliższych. Wskazał przy tym, że taka możliwość powinna dotyczyć możliwości przyjęcia przez osoby najbliższe dwóch małoletnich osób. Jak wskazano wyżej obowiązek orzeczenia o prawie do lokalu socjalnego, w przypadku gdy w mieszkaniu zamieszkują osoby małoletnie, jest nałożony na Sąd z urzędu i nie jest uzależniony od spełnienia innych przesłanek, czyli ani pozwani, ani Sąd nie ma obowiązku poszukiwania wśród osób najbliższych pozwanym, ewentualnego miejsca zamieszkania dla dwóch małoletnich osób.
Ponadto niezgodne z przepisami prawa ani z zasadami współżycia społecznego byłoby, gdyby Sąd miał wskazywać w swoim orzeczeniu miejsce zamieszkania małoletnich inne niż miejsce zamieszkania matki i nakazał ich umieszczenie u innych osób. Uprawnienie do orzeczenia prawa do lokalu socjalnego jest w tym przypadku obligatoryjne bez konieczności spełnienia dodatkowych przesłanek i nie budzi w tym wypadku żadnych wątpliwości Sądu. Przyznanie prawa do lokalu socjalnego pozostaje w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W świetle powyższych okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.coddalił apelację jako bezzasadną , o czym orzeczono w sentencji wyroku.