Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 1172/12
Data wyroku: 2012-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzanna Góral, Aleksandra Łączyńska-Mendakiewicz, Tomasz Pałdyna
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 222 k.c., art. 691 § 1 k.c., art. 29 a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej  Polskiej
Teza: „ Jakkolwiek… powód słusznie wskazywał, że pozwana nie może wywodzić prawa do zajmowania lokalu … z przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2010 r Nr 206, poz 1367), to jednocześnie, stosownie do art. 29a tejże ustawy do osób innych niż żołnierze zawodowi, które zajmują lokale mieszkalne będące w zasobie mieszkaniowym Agencji w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny oraz z dnia 17 listopada 1964 roku kodeks postępowania cywilnego.… w odniesieniu do pozwanej, będącej niewątpliwie osobą inną niż żołnierz zawodowy, które to pojęcie zdefiniowane jest w art. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2010,Nr 90,poz. 593) i obejmuje żołnierzy w stałej czynnej służbie wojskowej, art. 691 k.c. podlega zastosowaniu.”

Sygn. akt V Ca 1172/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 05 lipca 2012 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Marzanna Góral (spr.)

Sędziowie:

SO Aleksandra Łączyńska- Mendakiewicz
SR del. Tomasz Pałdyna

Protokolant:

Prot. sąd. stażysta Ewelina Pasi

po rozpoznaniu w dniu 05 lipca 2012 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)
przeciwkoJ. L.
o eksmisję
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie
z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I C 211/11

1
oddala apelację;

2

      zasądza od(...)na rzeczJ. L.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.

Sygn. akt V Ca 1172/12

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 13 kwietnia 2011 roku(...)wW.wniósł o zobowiązanie pozwanejJ. L.do opróżnienia i wydania powodowilokalu mieszkalnego nr (...)położonego wG., przyul. (...), zawiadomienie o toczącym się postępowaniu Urzędu Miasta i GminyG.nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że przedmiotowy lokal został przydzielonyT. W.na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr(...)z dnia l września 1977 roku oraz, że pozwana, która nie zawarła zT. W.związku małżeńskiego i nie była zameldowana w przedmiotowym lokalu, a więc nie posiadająca uprawnień do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym( dniu 30 października 2010r.)T. W., pomimo wezwania pozwana nie opróżniła przedmiotowego lokalu.
Pozwana wniosła o oddalenie powództwa wskazując, że jako osoba pozostająca z najemcą we wspólnym pożyciu, na podstawieart. 691 § l k.c.wstąpiła ona z mocy prawa w stosunek najmu bez konieczności zawierania nowej umowy i niezależnie od tego czy źródłem najmu była umowa najmu, czy decyzja administracyjna o przydziale.
W dniu 23 sierpnia 2011 roku GminaG.złożyła interwencję uboczną po stronie powoda wnosząc o orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu, podnosząc przy tym, że brak jest podstaw do przyznania lokalu socjalnego na podstawieustawy o ochronie praw lokatorówi mieszkaniowym zasobie gminy.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2010r. Sąd Rejonowy w Piasecznie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 137 tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
U podstaw powyższego orzeczenia legły następujące ustalenia faktyczne:

T. W.był żołnierzem w stopniu(...). Imiennym nakazem przydziału osobnej kwatery stałej nr(...)z dnia l września 1977 rokuT. W.otrzymał kwaterę o powierzchni użytkowej 37,18m(

      2), mieszkalnej 23,89m(

      2)wG.przyul. (...)nr(...). Przy ustalaniu rozmiaru kwatery uwzględniono członków rodziny: żonęE. W.i pasierbaP. M..T. W.zamieszkał w przedmiotowym lokalu z żoną i pasierbem. W 1995 rokuT. W.iE. W.rozwiedli się.E. W.wraz z synemP. M.wyprowadzili się ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Pod koniec roku 1995T. W.zamieszkał w przydzielonej kwaterze wraz zJ. L.. Od tej poryT. W.iJ. L.pozostawali w związku nieformalnym prowadząc wspólne gospodarstwo domowe.T. W.zmarł w dniu 30 października 2010 roku. W lokalu znajdującym się wG.przyul. (...)nr(...)nadal zamieszkujeJ. L.. Pismem z dnia 11 lutego 2011 roku(...)wW.zwrócił się doJ. L.wzywając ją do opróżnienialokalu mieszkalnego nr (...)usytuowanego w nieruchomości przyul. (...)wG.w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma.J. L.otrzymała wezwanie w dniu 18 lutego 2011 roku, jednak do chwili obecnej nie opuściła przedmiotowego mieszkania.
Sąd Rejonowy wskazał, że powyższy stan faktyczny nie był sporny i został ustalony przede wszystkim na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w dołączonych przez powoda aktach lokalowych, w postaci: nakazu dot. przydziału kwatery k. l, odpisu asc k. 35, pisma k. 48, zwrotnego potwierdzenie odbioru k. 46, które to dokumenty zostały przedstawione w oryginałach( kopie znajdują się z aktach niniejszego postępowania na k. 5 -- 6, 8, 9 i 10), a ich prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu. Zaznaczył nadto, że istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy były twierdzenia pozwanej k. 49 oraz zeznania świadków:K. B.,C. S.,E. S.iE. W.k. 48- 49, wzajemnie ze sobą korespondujące, spójne, rzeczowe i konkretne, w odniesieniu do których Sąd nie znalazł podstaw, aby nie dać im wiary. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, z uwagi na to, że nie został spełniona jedna z niezbędnych przesłanek powództw windykacyjnego (przewidzianego wart. 222 k.c.) w postaci braku skutecznego względem właściciela uprawnienia do władania rzeczą. Jakkolwiek bowiem powód słusznie wskazywał, że pozwana nie może wywodzić prawa do zajmowania lokalu opisanego w pozwie z przepisówustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej( t.j. Dz. U. z 2010 roku Nr 206 poz. 1367), to nie miał racji twierdząc, iż pozwana nie spełnia przesłanek zart. 691 § l k.c.do zajmowania przedmiotowego lokalu. Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z art. 23 ust. 3 ww. ustawy w razie śmierci żołnierza służby stałej, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny wspólnie zamieszkałym z nim w dniu jego śmierci: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposobionym przysługuje między innymi zajmowany lokal mieszkalny oraz, że jednocześnie, stosownie do art. 29a tejże ustawy do osób innych niż żołnierze zawodowi, które zajmują lokale mieszkalne będące w zasobie mieszkaniowym Agencji w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisyustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilnyorazustawy z dnia 17 listopada 1964 roku kodeks postępowania cywilnego. Stwierdził też, że wstąpienie w stosunek najmu po śmierci głównego najemcy regulujeart. 691 k.c., zgodnie z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą (§1). Osoby te wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (§2). Zdaniem Sądu Rejonowego w świetle ustalonego stanu faktycznego nie zachodziły żadne wątpliwości, iż pozwana spełniła przesłanki do wstąpienia w stosunek najmu przewidziane w powyższej regulacji tak jeśli chodzi o faktyczne pozostawanie we wspólnym pożyciu jaki i stałe zamieszkiwanie z najemcą do chwili jego śmierci. Podkreślił, że zeznania przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków - sąsiadów pozwanej, są zgodne i konsekwentne, co do kwestii, że pozwana iT. W.zamieszkiwali wspólnie w przedmiotowym lokalu do jego śmierci i że charakter ich związku odpowiadał związkowi małżeńskiemu. Według tegoż sądu pozwana również w pełni zasadnie wywodziła, iż brak zameldowania jej w przedmiotowym lokalu nie stanowi przeszkody do wstąpienia w stosunek najmu na mocyart. 691 k.c.bowiem zameldowanie nie należy w ogóle do warunków wstąpienia w stosunek najmu wymienionych w tym przepisie, a materialnoprawną przesłanką uwzględnienia powództwa wytoczonego na podstawieart. 691 k.c.jest wspólne zamieszkiwanie osoby razem z najemcą, a więc określony stan faktyczny, nie zaś stan prawny wynikający z treści decyzji administracyjnej o zameldowaniu. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu Rejonowego należało stwierdzić, że pozwanej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do zajmowania spornego lokalu, a konsekwencji, że wobec tego, nie spełnione przesłankirei vindicatiozart. 222 § l k.c.powództwo o eksmisjęJ. L.należało oddalić. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 98 § l i 3 k.p.c.obciążając nimi stronę powodową jako przegrywającą.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości i zarzucając:

1
naruszenie prawa materialnego, a mianowicie 23ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. Nr 10, poz. 1367 ze zm. - zwanej dalej ustawą), poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie w celu ustalenia osób uprawniony do zamieszkiwania w lokalu przydzielonym zmarłemu w ramach tej ustawy;

2
naruszenie prawa materialnego, a mianowicieart. 691 k.c.w zw. z art. 29 a ustawy poprzez błędne jego zastosowanie w przypadku, gdy kwestia dalszego zajmowania lokalu po zmarłym żołnierzu służby stałej reguluje przepis art. 23 ust. 3 ustawy.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący  wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie żądania pozwu wraz z orzeczeniem o kosztach sądowych według norm prawem przewidzianych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że zupełnie chybionym był wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie zart. 386 § 2 i 4 k.p.c.może to bowiem nastąpić jedynie w razie stwierdzenia nieważności postępowania ( której przyczyny określone są wart. 379 k.p.c.iart. 1099 k.p.c.) lub wówczas gdy sąd nie rozpoznał istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W przedmiotowej zaś sprawie żaden z tego rodzaju stanów nie zaistniał.
Wbrew stanowisku skarżącego nie zachodziły także podstawy do przyjęcia by zaskarżone orzeczenie zostało wydane z obrazą powołanych w apelacji norm prawa materialnego. Po pierwsze przepisart. 23 ust 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. Nr 10, poz. 1367 ze zm.) nie odnosi się do kwestii uprawnień osób wspólnie zamieszkujących w lokalu mieszkalnym z emerytem wojskowym, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Po wtóre zaś przedmiotowe unormowanie wskazujące na krąg osób uprawnionych do odpowiednich świadczeń, w tym m.in. prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego, w przypadku śmierci żołnierza służby stałej, nie dotyczy uprawnień innych osób zajmujących taki lokal, niż te które zostały w powołanym przepisie wskazane. W tym zakresie art. 23 w/w ustawy uzupełnia art. 29a tejże ustawy, zgodnie z którym do osób innych niż żołnierze zawodowi, które zajmują lokale mieszkalne będące w zasobie mieszkaniowym i internatowym Agencji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisyustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilnyorazustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego(Dz. U. Nr 43, póz. 296, z późn. zm.).W tym stanie rzeczy w odniesieniu do pozwanej, będącej niewątpliwie osobą inną niż żołnierz zawodowy, które to pojęcie zdefiniowane jest wart. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych(Dz. U. 2010, Nr 90, poz. 593) i obejmuje żołnierzy w stałej czynnej służbie wojskowej,art. 691 k.c.podlega zastosowaniu. Należy przy tym zauważyć, że powód zarówno na etapie przesądowym jak i w pozwie inicjującym postępowanie nie negował możliwości zastosowaniaart. 691 k.c.w niniejszej sprawie, przecząc jedynie aby pozwana należała do kręgu osób wymienionych w tym przepisie. Jednocześnie wypada stwierdzić, że kwestia spełnienia przez pozwaną przesłanek wstąpienia w stosunek najmu wymaganych w tejże regulacji - w postaci wspólnego zamieszkiwania i pozostawania we wspólnym pożyciu - została przez sąd pierwszej instancji oceniona prawidłowo i ostatecznie nie budziła zastrzeżeń strony powodowej. W konsekwencji nie zachodziły też podstawy do wydania żądnego wyroku reformatoryjnego, skoro pozwana wykazała, że aktualnie przysługuje jej skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania lokalem opisanym w pozwie.

Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację, rozstrzygając o kosztach procesu w instancji odwoławczej na podstawieart. 98 k.p.c.w zw. zart. 108 §1 k.p.c.iart. 391§1 k.p.c.poprzez obciążenie nimi strony powodowej jako przegrywającej, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania.