Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 84/13
Data wyroku: 2013-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Edyta Gajgał, Barbara Żukowska, Andrzej Wieja
Słowa kluczowe: Koszty Procesu, Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 284§2 kk, art. 415§5 kpk, art. 46§2 kk, art. 627 kpk w zw. z §2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 28 IX 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Sygn. akt VI Ka 84/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 kwietnia 2013r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Edyta Gajgał (spr.)
Sędziowie SO Barbara Żukowska
SO Andrzej Wieja
Protokolant Jolanta Kopeć

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego
po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013r.
sprawyI. C.iG. C.
oskarżonych zart. 284 § 2 kkiart. 238 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 23 listopada 2012r. sygn. akt II K 2567/10

I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonychI. C.iG. C.w ten sposób, że uchyla orzeczenie zawarte w pkt V części dyspozytywnej wyroku dotyczące obowiązku naprawienia szkody,
II. uchyla orzeczenie zawarte w pkt VI części dyspozytywnej i sprawę w tym zakresie, to jest rozstrzygnięcia o należnych oskarżycielowi posiłkowemu poniesionych przez niego wydatkach, przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze,
III. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
IV. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze:
- od oskarżonejI. C.w kwocie 190 złotych,
- od oskarżonegoG. C.w kwocie 310 złotych.

UZASADNIENIE
I. C.iG. C.zostali oskarżeni o to, że:

1
w okresie od grudnia 2009r. do 8 stycznia 2010r. wJ.,D.,B.,P.iS.działając wspólnie i w porozumieniu przywłaszczyli powierzone im mienie w postaci pieniędzy w łącznej kwocie 123.684,79 złotych stanowiące przychód z automatów do gier, czym działali na szkodęSpółki (...) Sp. z o.o.weW.,

to jest o czyn zart. 284§2kk

G. C.został ponadto oskarżony o to, że:

2
w dniu 8 stycznia 2010r. wJ.złożył w Komisariacie I Policji zawiadomienie o przestępstwie włamania do swojego samochodu markiV. (...)onr rej. (...), skąd dokonano kradzieży pieniędzy w kwocie 92.000,00 złotych na szkodęSpółki (...)wiedząc, że w rzeczywistości nie zabrano z tego pojazdu pieniędzy w takiej kwocie,

to jest o czyn zart. 238kk

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 23 listopada 2012r. w sprawie II K 2567/10:

I
uznał oskarżonychI. C.iG. C.winnymi tego, wJ.woj.(...), działając ze z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu dokonali przywłaszczenia powierzonych im pieniędzy:

­

w dniu 16 grudnia 2009r. w kwocie 17 354,49 zł,

w dniu 01 stycznia 2010r. w kwocie 104 910,80 zł,

czym działali na szkodę(...) spółka z o.o.weW., to jest popełnienia czynu zart.284§2kkw zw. zart.12kki za to na podstawieart.284§2kkwymierzył im kary po 10 miesięcy pozbawienia wolności,

II
uznał oskarżonegoG. C.winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z pkt 2 części wstępnej wyroku i za to na podstawieart.238kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

III
na podstawieart.85kkiart.86§1kkpołączył orzeczone wobec oskarżonegoG. C.kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

IV
na podstawieart.69§1kkiart.70§1 pkt 1kkwarunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoG. C.kary łącznej pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata oraz warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejI. C.kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata,

V
na podstawieart.46§1kkzobowiązał oskarżonychI. C.iG. C.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego(...) spółka z o.o.weW.kwoty 122.265,29 zł,

VI
na podstawieart.627kpkzasądził od oskarżonychI. C.iG. C.na rzecz oskarżyciela posiłkowego(...) spółka z o.o.weW.kwoty po 6.150 zł, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

VII
na podstawieart. 627kpkw zw. zart. 633kpkzasądził od oskarżonychI. C.iG. C.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe po 1/2 części, w tym na podstawieart.2 ust.1 pkt 3 ustawy o opłatach w sprawach karnychwymierzył oskarżonejI. C.opłatę w kwocie 180 zł, zaś na podstawieart.2 ust.1 pkt 4 ustawy o opłatach w sprawach karnychwymierzył oskarżonemuG. C.opłatę w kwocie 300 zł.

Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca obojga oskarżonych zarzucając:

1
obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to:

a
art. 7kpk, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, wyrażającej się wyprowadzeniem z materiału dowodowego zebranego w sprawie treści dowodowych z niego niewynikających,

b
art.193§1kpkpolegającą na odstąpieniu od zasięgnięcia opinii biegłego lub biegłych dla ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, których stwierdzenie wymagało wiadomości specjalnych,

c
art.415§5kpkpoprzez zobowiązanie oskarżonych do naprawienia szkody w postaci zapłaty na rzecz pokrzywdzonego kwoty 122.265,29zł, pomimo iż roszczenie o zapłatę odszkodowania wynikającego z czynów przypisywanych oskarżonym jest przedmiotem sporu zawisłego przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze w sprawie sygn. akt I C 365/12,

2
mający wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, wyrażający się w przyjęciu, że:

a
oskarżeni dopuścili się popełnienia zarzucanych im czynów, mimo iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw dla takiego przyjęcia,

b
przychód z automatów za miesiąc grudzień 2009 roku wyniósł 80.897,80 zł, nie zaś – jak deklarowałaI. C.– 15.587 zł,

c
czyny stanowiące przedmiot zawiadomień złożonych przezG. C.w sprawach 2 Ds 134/10 oraz 1Ds 123/10/D nie zostały w rzeczywistości popełnione.

Stawiając powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja tylko w części okazała się zasadna, a mianowicie w tej dotyczącej postawionego w niej zarzutu obrazy przepisuart.415§5kpk(zarzut z pkt 1 c). Pozostałe zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonych nie mogły być uznane za słuszne i uzasadnione, w konsekwencji za bezzasadny uznać należało sformułowany przez skarżącego wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w pełnym zakresie do ponownego rozpoznania.
Wbrew temu co podnosi autor skargi apelacyjnej ocena dowodów jakiej dokonał Sąd Rejonowy nie jest dowolna, nie narusza przepisuart.7kpk. Sąd pierwszej instancji nie uchybił ponadto normieart.193kpkpoprzez zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłego dla ustalenia okoliczności istotnych w sprawie, jak wywodzi obrońca.
W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd orzekający wskazał, na jakich oparł się dowodach czyniąc ustalenia faktyczne, podał także przyczyny, dla których odrzucił dowody przeciwne. Stanowiska tego nie podważył skutecznie w złożonej apelacji skarżący. To, że za podstawę faktyczną wyroku przyjęte zostały wypowiedzi procesowe osób reprezentujących pokrzywdzonego – tak jeśli chodzi o władze spółki, jak i jej szeregowych pracowników - jak też dokumenty przedłożone przez te osoby, to dalece niewystraczający argument, by tylko na tej podstawie zakwestionować uznanie tych dowodów za wartościowe i wiarygodne. Nie sposób zgodzić się z obrońcą, gdy podnosi, że zeznaniaK. T.winy były wzbudzić wątpliwości, jako że jest ona zainteresowana treścią rozstrzygnięcia, a współpracę zI. C.przedstawiała w sposób niezgodny z prawdą. Zakwestionowanie przez Sąd Rejonowy relacjiK. T.w określonej części, nie implikuje automatycznie stwierdzenia o wątpliwej jej wartości także i w pozostałym zakresie, co zostało wykazane w pisemnych motywach rozstrzygnięcia. Zwrócić wypada uwagę, że zeznaniaK. T.nie zostały uwzględnione jedynie w tym zakresie, w jakim zaprzeczała wiedzy i świadomości władz spółki co do tego, że określone czynności na jej rzecz wykonywałG. C.w ramach umowy zawartej nie z nim, a z jego żonąI., co ma drugorzędne znaczenie z punktu widzenia jego odpowiedzialności.
Nie ma racji obrońca oskarżonych gdy wywodzi o konieczności przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu technik informatycznych, który to dowód pozwoliłby na zweryfikowanie twierdzeń pokrzywdzonej spółki o wysokości poniesionej przez nią szkody. Ustalenia przyjęte za podstawę orzeczenia w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Dość wskazać w uzupełnieniu argumentacji powołanej przez sąd pierwszej instancji, że oskarżonyG. C.zgłaszając o włamaniu, jakie miało być dokonane do jego samochodu informował o kradzieży pieniędzy w kwocie 92.000zł należących dospółki (...). Przyznawał więc tym samym, że przychód w takiej wysokości został osiągnięty z automatów należących do spółki. Zachowanie oskarżonego oraz jego żony w czasie, w którym miała być przeprowadzona wewnętrzna kontrola przez pracowników Spółki także dowodzi tego, że nie ujawnili oni właściwych przychodów, jakie przynosiły automaty.
Nie nasuwają wątpliwości poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia co do współdziałania obojga oskarżonych w zakresie przypisanego im czynu zart.284§2kk, jak też co do tego, że oboje działali z zamiarem zatrzymania pieniędzy spółki dla siebie, a więc trwałego pozbawienia władztwa pokrzywdzonego na nimi. Niewadliwe są także ustalenia w odniesieniu do zawiadomienia przez oskarżonegoG. C.o niepopełnionym przestępstwie. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że dokonane zgłoszenie miało służyć wyłącznie temu, by w ten sposób wytłumaczyć – ukryć, jak przyjął Sąd Rejonowy - przed pokrzywdzonym brak pieniędzy, ich nierozliczenie będące wynikiem przywłaszczenia.
Z dokumentów dołączonych do apelacji jednoznacznie wynika, że pokrzywdzona spółka wystąpiła do sądu z pozwem przeciwko oskarżonym o zapłatę kwoty 123.684,79zł wynikającej z przestępstwa będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Postępowanie to zostało zawieszone przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze postanowieniem z dnia 8 maja 2012r. z uwagi na będącą w toku sprawę karną. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości zaistnienie negatywnej przesłanki zart.415§5 zdanie drugie kpk, co zasadnie podniósł w apelacji skarżący. Zgodnie z tym przepisem, obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania. Oznacza to, że orzeczenie zawarte w pkt V części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, mocą którego oskarżeni zostali zobowiązani na podstawieart.46§2kkdo naprawieniaspółce (...)szkody wyrządzonej przestępstwem zapadło z rażącą obraząart.415§5kpk. Wymagało zatem uchylenia, zgodnie z wnioskiem obrońcy. W pozostałej zaś części rozstrzygającej o odpowiedzialności oskarżonych za przypisane im czyny, wobec braku podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w tej mierze w apelacji, zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy.
Uchylenia wymagało ponadto rozstrzygnięcie zawarte w pkt VI wyroku dotyczące zwrotu należnych oskarżycielowi posiłkowemu kosztów zastępstwa procesowego. Wprawdzie zarzut w tej materii nie został podniesiony w apelacji, to jednak fakt zaskarżenia wyroku w całości na korzyść obojga oskarżonych obligował sąd odwoławczy do oceny prawidłowości wszystkich rozstrzygnięć w nim zawartych.
Zgodnie zart.627kpk, od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku zwrotu kosztów procesu, które podlegają zasądzeniu na rzecz oskarżyciela posiłkowego chodzi o wydatki rzeczywiście poniesione przez niego, a jednocześnie takie, które są uzasadnione, jak stanowiart.616§1 pkt 2kpk, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego pełnomocnika. To, że oskarżycielowi posiłkowemu przysługuje od strony przeciwnej zwrot wydatków rzeczywiście poniesionych w toku postępowania nie oznacza jednak, że ich wysokość jest dowolna, limitują ją bowiem granice określone w§2 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163, poz.1348 ze zmianami). Zgodnie z tym przepisem wysokość wydatków, które należy zasądzić od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej, a granicę dolną wyznacza tu wysokość stawki minimalnej, w sprawie karnej określonej w rozdziale 4 rozporządzenia. Niezależnie zatem od tego jak została ukształtowana umowa łącząca adwokata z klientem (pełnomocnika z oskarżycielem, którego reprezentuje) co do wysokości należnego mu wynagrodzenia, w którą sąd nie może ingerować, to przeciwnik procesowy zobowiązany jest do zwrotu oskarżycielowi posiłkowemu kwoty poniesionych przez niego wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w granicach od stawki minimalnej do sześciokrotności tej stawki, choćby wynagrodzenie ustalone w umowie było wyższe (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie II A Kz 393/11, LEX 1001377). Co istotne przy tym, ”ustalając wysokość żądanych kosztów, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy zastępcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia” (tak wprost Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 marca 2011r. w sprawie I KZP 1/11, OSNKW z 2011r., nr 5, poz.38).
W tej sprawie maksymalna wysokość żądanych przez oskarżyciela posiłkowego kosztów wynosić mogła 6.552zł (przy stawce minimalnej 420zł, z uwzględnieniem ośmiu terminów rozprawy odroczonej, przy ewentualnym podwyższeniu do sześciokrotnej wysokości stawki minimalnej w kontekście przesłanek z §2 ust. 1 rozporządzenia). Wskazać przy tym należy, że zgodnie zart.633kpkkoszty te, przypadające od dwojga oskarżonych zasądzone być winny od każdego z nich według zasad słuszności. Tymczasem, Sąd Rejonowy zasądził na rzecz oskarżyciela posiłkowego w sumie kwotę 12.300zł całkowicie bezkrytycznie aprobując przedłożone przez pełnomocnika zestawienie, w którym podano, że wydatki w sprawie w związku z udziałem każdego z oskarżonych wynoszą 5.000zł za I instancję, w tym koszty przejazdów pełnomocnika oraz 1.150zł tytułem zwrotu podatku VAT. Zwrócić w tym miejscu uwagę wypada, że podwyższenie opłaty należnej adwokatowi o stawkę podatku od towarów i usług przewidziane jest w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej z urzędu (§2 ust.3 rozporządzenia), podobnie, jak tylko przy pomocy prawnej udzielonej z urzędu możliwy jest zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków adwokata, niezależnie od zasądzanej na jego rzecz opłaty (§19 ust.2 rozporządzenia). W tej zaś sprawie pomoc prawna świadczona oskarżycielowi posiłkowemu była wynikiem zawartej pomiędzy nim a pełnomocnikiem (adwokatem) umowy. Sąd Rejonowy nie umotywował w żaden sposób rozstrzygnięcia z pkt VI wyroku uwzględniającego w całości żądanie pełnomocnika zwrotu reprezentowanej przez niego stronie poniesionych w toku procesu wydatków w wysokości dalece przekraczającej koszty możliwe do zasądzenia, w tym nie poddał ocenie okoliczności, o jakich stanowi §2 ust. 1 rozporządzenia. Przy dalece ułomnym zestawieniu przedłożonym przez pełnomocnika dla udokumentowania tych wydatków, które jest tego rodzaju, że nie pozwala na jego weryfikację przez sąd odwoławczy, spowodowało to konieczność uchylenia tego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który uzupełniającym postanowieniem winien rozstrzygnąć o należnych oskarżycielowi posiłkowemu wydatkach uwzględniając uwagi zaprezentowane powyżej.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Okręgowy orzekł jak w części rozstrzygającej.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart.627kpkw zw. zart.633kpkorazart.2 ust.1 pkt 3 i 4w zw. z 8ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych.