Sąd Okręgowy w Kielcach
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 1447/13
Data wyroku: 2013-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogna Kuczyńska, Ewa Opozda-Kałka, Jan Klocek

Sygn. akt IX Ka 1447/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2013 roku
Sąd Okręgowy w Kielcach IX Wydział Karny-Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Ewa Opozda-Kałka
Sędziowie: SO Bogna Kuczyńska
SO Jan Klocek (spr.)

Protokolant: protokolant sądowy Anna Wołowiec - Piłat

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu /del./ Jolanty Religi
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 roku
sprawyZ. A.
oskarżonego o przestępstwo zart.177 § 2 kkw zw. zart.178 § 1 kk,art.178 a § 4 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach
z dnia 24 czerwca 2013 roku sygn. akt II K 1265/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie VII wyroku za podstawę prawną orzeczenia o połączeniu środków karnych przyjmujeart. 85 k.k.,art. 90 § 2 k.k.,art. 88 k.k.;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

IX Ka 1447/13

UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Starachowicach oskarżyłZ. A.o to, że w dniu 30 maja 2012 roku wW.gminaP., województwo(...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym powodując nieumyślnie wypadek drogowy w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości 0.27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu kierował samochodem osobowym markiM. (...)nr rej. (...)z nadmierną prędkością niedostosowaną do panujących warunków i okoliczności w jakich ruch się odbywał i nie zachował należytej ostrożności podczas jazdy remontowaną drogą, stracił panowanie nad pojazdem i zjechał na lewy pas ruchu a następnie z nasypu do rowu na skutek czego pasażerka pojazduI. S.doznała obrażeń ciała w postaci ciężkiego urazu zmiażdżeniowego klatki, brzucha i miednicy ze złamaniem żeber, stłuczeniami i rozerwaniem płuca prawego z odmą opłucnową prawostronną, stłuczenia i pęknięcia wątroby, wielomiejscowego złamania miednicy z następowym ciężkim wstrząsem pourazowym, które to obrażenia spowodowały u niej ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 177 § 2 kkw zw. zart. 178 § 1 kk.
Ponadto Prokurator Prokuratury Rejonowej w Starachowicach oskarżyłZ. A.o to, że w dniu 30 maja 2012 roku wW.gminaP., województwo(...)będąc

wcześniej prawomocnie skazanym za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie II K 66/10 prowadził w ruchu lądowym pojazd markiM. (...)nr rej. (...)znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 178 a § 4 kk.

Sąd Rejonowy w Starachowicach wyrokiem z dnia 24 czerwca 2013 roku oskarżonegoZ. A.uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia stanowiącego występek zart. 177 § 2 kkw zw. zart.178 § 1 kki za ten czyn na podstawieart. 177 § 2 kkw zw. zart. 178 § 1 kkwymierzył oskarżonemu karę dwóch lat i dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 42 § 3 kkza czyn z punktu I aktu oskarżenia orzekł w stosunku doZ. A.środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze.
W ramach zarzucanego w punkcie II aktu oskarżenia czynuZ. A.uznał za winnego tego, że w dniu 30 maja 2012 roku w województwie(...)będąc wcześniej prawomocnie skazanym za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości przez Sąd Rejonowy w Kielcach w sprawie II K 66/10 prowadził w ruchu lądowym na trasieS.–S.–B.–W.pojazd markiM. (...)nr rej. (...)znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,27 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu to jest popełnienia przestępstwa zart. 178 a § 4 kki za ten czyn na podstawieart. 178 a § 4 kkwymierzył mu karę dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 42 § 2 kk,art. 43 § 1 kkza czyn z punktu II aktu oskarżenia orzekł w stosunku do oskarżonegoZ. A.

środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat.
Na podstawieart. 49 § 1 i 2 kkza czyn z punktu II aktu oskarżenia zasądził odZ. A.na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości jednego tysiąca złotych.
Na podstawieart. 85 kk,art. 86 § 1 kkorzeczone wpunkcie I i IIIkary połączył i jako łączną wymierzył oskarżonemuZ. A.karę trzech lat pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 85 kk,art. 92 § 2 kk,art. 88 kkorzeczone wpunkcie II i IVśrodki karne połączył i orzekł wobecZ. A.środek kary w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze.
Zasądził odZ. A.na rzecz Skarbu Państwa kwotę dwa tysiące pięćset dziewięć złotych tytułem kosztów sądowych.

Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 24 czerwca 2013 roku wniósł obrońca oskarżonego i działając jako obrońca oskarżonegoZ. A.na podstawieart. 444 kpkorazart. 425 § 1 i 2 kpkzaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 24 czerwca 2013 roku w sprawie II K 1265/12 w całości na korzyść oskarżonegoZ. A..
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt 2 i 3 kpkzaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, to jest:

-art. 5 § 2 kpkpolegającą na rozstrzygnięciu nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonegoZ. A.;

-art. 7 kpkpolegającą na dowolnej a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego bez uwzględnienia wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego;
-art. 410 kpkpolegającą na nie wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść polegający na przyjęciu przez Sąd Rejonowy, że oskarżony w czasie zdarzenia znajdował się w stanie nietrzeźwości oraz że remontowany odcinek drogi był w czasie zdarzenia prawidłowo oznakowany.
W oparciu o przepisart. 427 § 1 kpkobrońca oskarżonego wniósł by Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 1 i 2 kpkzmienił zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie w całości oskarżonegoZ. A.od popełnienia przypisanych mu czynów, ewentualnie uchylił orzeczenie w całości i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi I Instancji.
Nadto, niezależnie od powyższych zarzutów, na wypadek ich uwzględnienia przez Sąd Odwoławczy zaskarżonemu orzeczeniu obrońca oskarżonego na podstawieart. 438 pkt 4 kpkalternatywnie zarzucił:

1
rażącą niewspółmierność kary trzech lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;

2
rażącą niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze.

W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd Odwoławczy tychże zarzutów obrońca oskarżonego wniósł o wymierzenie oskarżonemuZ. A.kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres pięciu lat.

Sąd Okręgowy zważył:
Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem jawiła się jako bezzasadna.
Analizując treść rozstrzygnięcia Sądu I Instancji i poprzedzające je czynności procesowe Sądu zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego przez pryzmat zarzutów sformułowanych w apelacji należało uznać, że orzeczenie Sądu Rejonowego jest prawidłowe, gdyż oparte zostało na właściwie ocenionych dowodach, których sposób analizy Sąd orzekający przedstawił w spełniającym ustawowe wymogi uzasadnieniu przez co mogła nastąpić pełna kontrola instancyjna wyroku.
Autor apelacji nie zarzuca braków ilościowych w zakresie postępowania dowodowego co oznacza, że także zdaniem obrony przeprowadzono wszystkie istotne dowody w sprawie niezbędne dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Kwestionuje natomiast prawidłowość oceny przeprowadzonych dowodów, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz nie braniu pod uwagę dla podstaw wyroku całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy.
Z takim poglądem nie sposób się zgodzić. W żadnej mierze nie przekonują twierdzenia zawarte w apelacji, że przeprowadzone badanie co do stanu nietrzeźwości oskarżonego, urządzeniemA. I.jest niewystarczającym dowodem. Obrońca w istocie nie wskazuje żadnych racjonalnych podstaw mogących uzasadniać zdyskredytowanie pomiarów tym urządzeniem i wskazuje jedynie, że jeden z instytutów ekspertyz sądowych zaleca – w bliżej nieokreślonych okolicznościach – badanie urządzeniem stacjonarnym. Nie zauważa przy tym obrońca, że wspomniane urządzenie było dopuszczone do użycia, posiadało świadectwo wzorcowania a przeprowadzający tym urządzeniem badanie funkcjonariusz policji posiadał w tym względzie uprawnienia. Co więcej ustalony na podstawie badania poziom nietrzeźwości oskarżonego korelował z zeznaniami świadkaR. R.odnośnie nietrzeźwości oskarżonego a co najważniejsze wynik badania potwierdzony został badaniem na urządzeniu stacjonarnym, w czasie powyżej trzech godzin od zdarzenia wskazującym śladowe ilości alkoholu w organizmie oskarżonego co było oczywiste zważywszy na niewysoki poziom nietrzeźwościZ. A.w czasie wypadku drogowego i postępujący proces eliminacji alkoholu z organizmu sprawcy.
Zatem nie było żadnych racjonalnych przeciwdowodów, które dawałyby Sądowi Rejonowemu możliwość poczynienia innych ustaleń niż tych opartych na pomiarze urządzeniemA..
Trudno zatem mówić w tych okolicznościach, że Sąd Rejonowy pogwałcił zasadę swobodnej oceny dowodów traktujących o stanie nietrzeźwości oskarżonego.
Stwierdzenie to w takim samym stopniu odnieść należało do zarzutu nieprawidłowej oceny zeznańR. R.przez Sąd Rejonowy. Otóż zdaniem autora apelacji Sąd dawał wiarę zeznaniom R.R.tylko w zakresie okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego, a te korzystnie nie były brane pod uwagę choć korelowały z zeznaniami innych świadków i wyjaśnieniami oskarżonego.
Tak sformułowany zarzut rodzi istotną trudność w aspekcie oceny jego zasadności. Nie rozwinięto bowiem w apelacji jakie to twierdzeniaR. R.były obciążającymi oskarżonego, ani nie wskazano które były dla niego korzystne. Jakkolwiek należało zauważyć, że Sąd Rejonowy analizując zeznaniaR. R.(karta 203 verte – 204 , 321) stwierdził na karcie 8 uzasadnienia, że zeznania tego świadka w przeważającej części zasługują na wiarę. Sąd bardzo szczegółowo skupiał się na tych zeznaniach i zwracał uwagę na wszystkie aspekty. Rzeczywiście uznawał za wiarygodne te twierdzenia, w których świadek wskazywał iż czuć było od oskarżonego woń alkoholową, że tenże oskarżony prowadził samochód brawurowo i skupiał się po wypadku na czynnościach zmierzających do uniknięcia odpowiedzialności, ale należało pamiętać, że wszystkie te kwestie znajdowały potwierdzenie w innych dowodach a zwłaszcza w zeznaniach samej pokrzywdzonej, opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego i zeznaniach policjantów którzy przybyli na miejsce zdarzenia.
Z drugiej zaś strony Sąd odmawiał wiary twierdzeniomR. R., że miejsce wypadku nie było właściwie oznaczone jak chodziło o prowadzony tam remont, bowiem zeznający w sprawieC. K.,L.iT. G., a nawet częściowo sam oskarżony, nie mówiąc już o protokole oględzin stanowiły grupę dowodów przeczących twierdzeniom R.R.w tym zakresie. Zatem konkretna ocena poszczególnych fragmentów zeznań świadka, dokonana przez Sąd orzekający, nie była efektem z góry ukierunkowanego postępowania dowodowego lecz poprzedzona była analizą wszystkich dowodów, które odnosiły się do poszczególnych aspektów całego zdarzenia. W tym kontekście nie uchodziło również uwadze Sądu pierwotne przyznanie się oskarżonego do winy a w późniejszym czasie okoliczności i motywy odwołania tego.

Ocena ta zrealizowana została przez Sąd z uwzględnieniem obiektywnych kryteriów takich jak wiedza i doświadczenie oraz logika a nadto w oparciu o całokształt okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego. Rozważono w sprawie każdy dowód, a w jego obrębie istotne szczegóły, ich znaczenie oraz stosunek do wszystkich będących w logicznym związku okoliczności.
Poprzez to, wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, rozpoznający sprawę Sąd, podstawę wyroku kształtował poprzez całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a dokonanie konkretnej oceny dowodów realizował z uwzględnieniem wiedzy i logiki , co nie mogło stanowić naruszenia przepisówart. 410 kpk.
Sąd ma prawo oprzeć się na jednych dowodach bądź ich części, a pominąć inne byle tylko wskazał i wykazał dlaczego dowodów przeciwnych nie uznał. Wymogowi temu Sąd rozpoznający sprawę sprostał w związku z czym zarzut wyrażony w apelacji jakoby pogwałcono przepisart. 7 kpkiart. 410 kpknie potwierdził się.
Nie znalazł potwierdzenia również zarzut naruszenia przepisuart. 5 § 2 kpk. Także i w tym przypadku nie wskazano w apelacji jakie to wątpliwości zaistniały w sprawie co do sprawstwa oskarżonego, które należałoby brać na korzyśćZ. A..
Sąd Rejonowy w toku całego postępowania respektował względem oskarżonego zasadę domniemania niewinności, bowiem aż do wydania wyroku nie przeprowadził żadnej czynności, która poddawałaby w wątpliwość obiektywizm Sądu. Należało zauważyć, że Sąd przeprowadzał dowody, które były korzystne dla oskarżonego i te które pogarszały jego sytuację procesową. Nie odmawiał wnioskom obrony o przeprowadzenie dowodów, a końcową ocenę wszystkich dowodów zrealizował w sposób nie budzący zastrzeżeń i w sprawie nie pozostały żadne wątpliwości zarówno co do zagadnień faktycznych jak i prawnych.
O naruszeniu reguły in dubio pro reo można mówić tylko wówczas gdy Sąd poweźmie wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i mimo braku możliwości dowodowych mogących prowadzić do ich usunięcia rozstrzygnie je na niekorzyść oskarżonego, w szczególności jeśli prawidłowo dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów nie pozwala na wykluczenie innej bądź innych równorzędnych wersji przebiegu zdarzenia (por. wyr. SN z dnia 1 października 2002 roku, VKKN 238/01). Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. W związku z czym należało uznać, że Sąd rozpoznający sprawę nie dopuścił się żadnych uchybień procesowych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Nie sposób było zatem uznać, że Sąd rozpoznający sprawę dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. W szczególności z uwagi na ustalenie, że oskarżony był nietrzeźwy, a remontowany odcinek drogi był prawidłowo oznaczony. Odnośnie obu tych okoliczności Sąd Rejonowy przeprowadził szereg dowodów. Swoją treścią służyły za podstawę poczynionych przez Sąd ustaleń, a Sąd Odwoławczy analizując zarzut niewłaściwej oceny dowodów przesądzających o nietrzeźwości oskarżonego i oznakowania odcinka drogi, ocenę dowodów w tym względzie podzielał, bowiem nie mogła być ona inną od tej jakiej dokonał Sąd I Instancji. W tym kontekście apelacja przeciwstawia ustaleniom dokonanym w zaskarżonym wyroku odmienny pogląd, który jak chodziło o stan nietrzeźwości oskarżonego nie był poparty nawet odpowiednio dobranym materiałem dowodowym lecz zarzut wywiedziony został z bliżej nie znanego, czyli wręcz rzekomego poglądu instytutu medycznego. Z kolei protokół oględzin miejsca zdarzenia i korelujące z nim zeznania policjantów a także informacja od uprawnionego podmiotu wskazywały jednoznacznie na sposób oznaczenia drogi. Dlatego nie mające pokrycia w rzeczywistości wyjaśnienia oskarżonego, tudzież zeznania R.R., o których już była mowa nie mogą świadczyć że Sąd dokonujący omawianych ustaleń popełnił błąd.
Zatem zasadność wniosków i ocen dokonanych przez Sąd Rejonowy wynikał z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego i odpowiadał prawidłowości logicznego rozumowania.
W końcu Sąd Odwoławczy nie podzielał zasadności zarzutu rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności i środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze. Sąd Rejonowy miał na uwadze, co wyraził w uzasadnieniu wszelkie okoliczności które należy rozważać przy wymiarze kar i środków karnych. Nie ma zatem powodów by na nowo powoływać przedstawione rozważania.
Tak w judykaturze jak i doktrynie istnieje spójny pogląd, że rażąca niewspółmierność kary (art. 438 pkt 4 kpk) zachodzi wówczas gdy suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych orzeczonych za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osób skazanych. Nadto orzeczona kara i środek karny mogą być uznane za niewspółmierne gdy nie uwzględniają w sposób właściwy okoliczności popełnionego czynu, jak i osobowości sprawcy (por. wyr. z dnia 30.06.2009 roku w sprawie WA 19/09, OSN w SK 2009 nr 1 poz. 1255).

Wymierzona kara zasadnicza względemZ. A.za przestępstwo zart. 177 § 2 kka także za przestępstwo zart. 178 § 4 kkmieści się nie tylko w granicach ustawowego zagrożenia ale osadzona jest poniżej średniej granicy. Również kara łączna – trzech lat pozbawienia wolności – nie może być uznana za rażąco surową. Skutki wypadku były bardzo rozległe co musiało mieć wpływ na rozmiar kary. Równie istotny wpływ miała uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwo w ruchu lądowym. W końcu zaś nadmierna prędkość z jaką oskarżony prowadził samochód charakteryzująca się brawurą i jazda w stanie nietrzeźwości musiały znaleźć odzwierciedlenie w rozmiarze i rodzaju sankcji. Należy przy tym pamiętać, że na oskarżonym jako prowadzącym auto spoczywa również obowiązek zadbania o zapięcie pasów bezpieczeństwa przez pasażerów.
Nie do przyjęcia byłby wymiar kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bowiem trudno stawiać na przyszłość pozytywną prognozę względem sprawcy zakładającą, że kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania skłoni oskarżonego do poszanowania prawa w przyszłości a sam sprawca ulegnie pożądanej resocjalizacji.
Z. A.nie wykorzystał, po wcześniejszym skazaniu, danej mu szansy wobec czego musiał liczyć się przy ponownym popełnieniu przestępstwa ze stanowczą sankcją. Charakter kary ma w konkretnym przypadku wyeliminować oskarżonego jako kierowcę z ruchu drogowego i zabezpieczyć społeczeństwo.
Powyższe rozważania odnoszą się również do rozmiaru zastosowanego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów.Z. A.swoim zachowaniem wykazał, że jest osobą całkowicie nieodpowiedzialną i nie osiągnął roli odpowiedzialnego uczestnika ruchu drogowego. Rola kierowcy pojazdu jest mu całkowicie obca. Przecież krytycznego dnia realizował jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości przez kilka godzin, zakończoną tragicznym w skutkach wypadkiem. Nie potrafił w żądnym czasie ocenić krytycznie swojego zachowania i nie tylko nie rozpoczynać jazdy ale nawet nie zaprzestać jej we wcześniejszym czasie. W zasadzie bez istotnej potrzeby, w stanie nietrzeźwości poruszał się po drogach o nie małym natężeniu ruchu. W zasadzie czynił to dla rozrywki, przyjemności. Skoro tak to słusznie Sąd Rejonowy pozbawiłZ. A.praw do wykorzystywania pojazdów mechanicznych.
Reasumując należało uznać, że co do zasady zaskarżony wyrok jest prawidłowy i w związku z tym podlegał utrzymaniu w mocy. Jedynym mankamentem, nie wpływającym na istotę rozstrzygnięcia, było niewłaściwe powołanie przez Sąd I Instancji przepisów materialnych dotyczących łączenia orzeczonych środków karnych. Dotyczyło to w szczególności powołanegoart. 92 § 2 kkzamiast przepisuart. 90 § 2 kkw związku z tym w tym zakresie wyrok został zmieniony zgodnie z przepisemart. 437 § 1 i 2 kpk.
Zważywszy na nienajlepszą sytuację materialną oskarżonego i będące przed nim do wykonania kary pozbawienia wolności ograniczające możliwości zarobkowe Sąd Odwoławczy kierując się treściąart. 626 § 1 kpk,art. 634 kpkiart. 17. 1.)ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnychDZ. U nr 49 poz. 223 z 1983 roku zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

SSO J. Klocek SSO E. Opozda – Kałka SSO B. Kuczyńska