Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1396/13
Data wyroku: 2013-10-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do SO Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 1396/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2013r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. do SO Monika Obrębska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Bednarek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013r. wO.
sprawy z odwołaniaJ. N.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaJ. N.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
z dnia07.08.2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeJ. N.prawo do emerytury począwszy od 01.06.2013r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sygn. akt III U 1396/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 7.08.2013r.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłJ. N.przyznania prawa do emerytury.

J. N.wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że jest ona niezgodna ze stanem faktycznym. Dodał, że pracodawca nie chce mu wydać zaświadczenia o pracy w szczególnych warunkach, chociaż od 21.01.1990r. do 31.10.1994r. w Piekarni uA. K.pracował w szczególnych warunkach bezpośrednio przy wypieku pieczywa, w pełnym wymiarze czasu pracy. Wskazując na powyższe, wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu prawa do emerytury.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. ZUS wskazał, żeJ. N.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się 25-letnim ogólnym stażem pracy, nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS nie uznał bowiem jako okresu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 20.01.1990r. do dnia 31.10.1994r. w Piekarni uA. K., ponieważ odwołujący nie przedstawił świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje:

J. N.jest uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na stałe.
W dniu 20.06.2013r.J. N.złożył w Oddziale ZUS wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 7.08.2013r. ZUS odmówił mu prawa do tego świadczenia uznając, że osiągnął wymagany wiek emerytalny 60 lat, na dzień 01.01.1999r. legitymuje się łącznym stażem pracy w wymiarze 25 lat, lecz nie przepracował 15 lat w szczególnych warunkach. Organ rentowy zaliczyłJ. N.staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat, 1 miesiąca i 5 dni. Zakwestionował natomiast zasadność zaliczenia do okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 20.01.1990r. do dnia 31.10.1994r. z uwagi na brak świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

J. N.urodził się dnia(...)Zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jest art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.) w zw. z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W przedmiotowej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy odwołujący zgromadził wymagane powyższymi przepisami 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie odwołującemu prawa do spornego świadczenia nie były kwestionowane.

Na okoliczność pracy wPiekarni (...)w okresie od dnia 20.01.1990r. do dnia 14.01.1995r. odwołujący złożył do ZUS ogólne świadectwo pracy z dnia 7.02.1995r., z którego wynika, żeJ. N.był tam zatrudniony w w/w okresie w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku piekarza (vide k. 33 akta rentowe). Odwołujący nie przedłożył natomiast świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za ten okres, podnosząc że pracodawca odmówił mu wystawienia takiego dokumentu.

Wobec powyższego, w celu ustalenia rzeczywistego charakteru pracy odwołującego w sporym okresie, Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków i odwołującego, przeprowadził też dowód z dokumentów z akt osobowych, zwrócił się również do pracodawcy do podanie przyczyn, dla których odmówił wystawienia odwołującemu świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Z zeznań świadkówW. N.(k. 24-25 a. s.),K. S.(k. 25 a. s.) orazJ. N., przesłuchanego w charakterze strony (k. 26 a. s.) wynika, że odwołujący przez cały sporny okres pracował wPiekarni (...)wP.na stanowisku piekarza, w pełnym wymiarze czasu pracy, po 10 - 12 godzin dziennie. Zajmował się wyrabianiem, formowaniem pieczywa, wkładaniem pieczywa do pieca i jego wyjmowaniem z pieca. Zajmował się też maszynowym wyrabianiem ciasta. Wszystkie te prace odbywały się na jednej hali. Świadkowie zgodnie podali, że pracowali z odwołującym zarówno wPiekarni (...), jak i wPiekarni (...)wM.. Zgodnie stwierdzili, że w obu piekarniach zajmowali się dokładnie tym samym, z tą tylko różnicą, że wpiekarni (...)otrzymywali mleko jako posiłek regeneracyjny. ŚwiadekK. S.podał, że pracował cały czas jako piekarz, w takim samym charakterze, jak odwołujący i uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury. Przyznał, że odA. K.również nie uzyskał świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale jemu wystarczyły świadectwa z innych zakładów pracy.
Odwołujący nadmienił, że charakter jego pracy wpiekarni (...)niczym nie różnił się od pracy w innych zakładach, zaliczonych przez ZUS do szczególnych warunków, choć robił identycznie to samo.

Sąd dał wiarę zeznaniom wskazanych świadków, jak też odwołującego. Świadkowie to osoby, które pracowały z odwołującym w spornym okresie, znały więc doskonale specyfikę jego pracy. Ich zeznania były spójne, konsekwentne, wzajemnie się uzupełniały, tworząc logiczną całość.

Powyższe koresponduje z dokumentami z akt osobowych, z których wynika, że w spornym okresieJ. N.był zatrudniony na stanowisku piekarza (vide zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresie BHP na stanowisku piekarza, świadectwo pracy).

Z pisemnej informacji nadesłanej przezA. K.(vide k. 15-16 akt sądowych) wynika, żePiekarnia (...)istnieje od 1986r. Warunki pracy są tam bezpieczne i nie ma szczególnych warunków pracy. Pracownik przyjmujący pracę musi mieć wyrobioną książeczkę zdrowia i miał systematyczne kontrole badań. Poza tym systematycznie są robione badania przez Laboratorium Ochrony Środowiska Pracy zS.. Kontrole sanepidów też wykazują, że wszystko jest normie.
Odnosząc się do powyższego pisma stwierdzić należy, że odmowa wystawienia przezA. K.świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkachJ. N., wynika najprawdopodobniej z nieznajomości przepisów obowiązujących w tym zakresie przez pracodawcę. Pracodawca nie kwestionował bowiem, że odwołujący będąc zatrudnionym na stanowisku piekarza, zajmował się pracami przy wypieku pieczywa. Eksponował jedynie fakt, że wszystkie kontrole przeprowadzane w zakładzie pracy nie wykazują nieprawidłowości, co nie wyklucza w żaden sposób przyjęcia, że prace są wykonywane w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

Reasumując powyższe Sąd doszedł do przekonania, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że jako pracę wykonywaną w szczególnych warunkach należy zaliczyćJ. N.okres od dnia 20.01.1990r. do 14.01.1995 roku (tj. łącznie 4 lata, 11 miesięcy i 26 dni), w którym to okresieJ. N.na stanowisku piekarza wykonywał prace przy wypieku pieczywa. Była to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Prace te są wyszczególnione w wykazie Adziale X poz. 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze. zm.) jako prace przy wypieku pieczywa. Po dołączeniu wskazanego wyżej okresu do okresu uznanego przez ZUS w rozmiarze 13 lat, 1 miesiąca i 5 dni, daje to łącznie okres 18 lat, 1 miesiąc i 1 dzień, a więc więcej niż wymagane ustawą 15 lat.

Na marginesie podnieść należy, że okresy, za które odwołujący otrzymał po dniu 14.11.1991r. wynagrodzenie za czas choroby, a które przypadały w okresie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, również należy zaliczyć do okresów pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23.04.2010r., zgodnie z którym, wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art. 184 ww. ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r. (II UK 313/09). Taka interpretacja wynika z faktu, że ustawodawca w art.184 w/w ustawy utrwalił sytuację osób, które w dniu wejścia w życie ustawy wypełniły warunki stażu szczególnego i ogólnego i zadeklarował ich przyszłe prawo do emerytury w wieku wcześniejszym. Przez wydanie tego przepisu nastąpił stan związania, tj. zobowiązania się przez Państwo do powstrzymania się od jakiejkolwiek ingerencji w istniejące prawo tymczasowe. Wobec tego przewidziana w ustawie ekspektatywa prawa do emerytury nie mogła wygasnąć na skutek nowej regulacji ustalania stażu zatrudnienia. Gwarancji przyszłego prawa do emerytury złożonej wobec osób, o których mowa w art.184 ustawy, ustawodawca nie mógł już naruszyć przez ustalenie innego sposobu wyliczenia ich stażu ubezpieczenia. Stąd ocena, że wykazanie w dniu 1 stycznia 1999r. określonego w art. 184 ustawy okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach wyłącza ponowne ustalenie tego okresu po osiągnięciu wieku emerytalnego, według zasad wynikających z art. 32 ust. 1a pkt 1 obowiązujących po dniu 1 lipca 2004r.

J. N.spełnił też pozostałe warunki wymagane do nabycia prawa do spornego świadczenia. Ukończył 60 lat, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy tj. 25 lat i nie jest członkiem OFE. Z tych względów Sąd uznał, żeJ. N.spełnił wszystkie przesłanki do uzyskania prawa do emerytury w oparciu o art. 184 powoływanej na wstępie ustawy i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia 1.06.2013r. tj., od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek, stosownie do treści art. 129 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję na mocyart. 47714§2 kpci orzekł jak w pkt. 1 wyroku.

Stosownie do treści art. 118 ust.1 a ww. ustawy – Sąd, orzekając o prawie do emerytury, ma obowiązek stwierdzenia, czy organ rentowy ponosi lub nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji i przyznanie tego prawa na etapie postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do obciążenia ZUS odpowiedzialnością za nieprzyznanie odwołującemu prawa do spornego świadczenia już na etapie postępowania przed ZUS. Odwołujący nie przedłożył bowiem świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za sporny okres. Ocena, czy odwołującemu należy zaliczyć do pracy w szczególnych warunkach sporny okres, wymagała przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego, co możliwe było dopiero przed Sądem.

Wobec powyższego Sąd orzekł na mocy art. 118 ust.1a ww. ustawy jak w pkt. 2 wyroku.