Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 411/13
Data wyroku: 2013-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
Teza: praca w szczególnych warunkach jako przesłanka nabycia prawa do wcześniejszej emerytury

Sygn. akt VI U 411/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc

po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. w Bydgoszczy
na rozprawie
odwołaniaF. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 11 stycznia 2013 r., znak:(...)
w sprawie:F. M.
przeciwko:Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych
Oddziałowi wB.
o emeryturę

Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemuF. M.prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013 r.,
IInie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt VI U411/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 stycznia 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówił przyznania ubezpieczonemuF. M.prawa do emerytury. Organ rentowy powołał się na przepisyart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych/Dz. U z 2009 roku, nr 153, poz. 1227/ irozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. Nr 8 z 1983 r., poz. 43.)
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ubezpieczony nie spełnia wymogów określonych w /w przepisach, ponieważ nie udokumentował wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, iż w warunkach szczególnych był zatrudniony w okresie od dnia 25 stycznia 1971 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku w(...)Zakładzie(...)wM.. Na powyższą okoliczność ubezpieczony wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych przez niego świadków.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Nadto pozwany wskazał, iż nie uwzględnił ubezpieczonemu jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych zatrudnienia w okresie wskazanym przez ubezpieczonego, ponieważ świadectwo pracy w warunkach szczególnych zostało wystawione w sposób nieprawidłowy.

Sąd ustalił, co następuje:

UbezpieczonyF. M.(ur. dnia (...)), dnia 3 stycznia 2013 roku złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Organ rentowy uznał za udokumentowany staż ubezpieczeniowy na dzień 31 grudnia 1998 roku w wymiarze 29 lat, 5 miesięcy i 11 dni w tym żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych, ubezpieczony nie jest członkiem OFE.
-okoliczności bezsporne
Sporną pozostawała okoliczność, czy ubezpieczony przez okres co najmniej 15 lat był zatrudniony w warunkach szczególnych, czy taki charakter miało zatrudnienie ubezpieczonego w okresie zakwestionowanym przez pozwany organ rentowy.
Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe, na podstawie, którego ustalił następujący stan faktyczny:
UbezpieczonyF. M.w okresie od dnia 25 stycznia 1971 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku był zatrudniony w(...)Zakładzie(...)wM.( następnieWojewódzki Ośrodek (...)wM.) Od dnia 25 stycznia 1971 roku ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku ślusarza maszyn rolniczych. Na tym stanowisku ubezpieczony faktycznie wykonywał czynności mechanika w kanałach remontowych.Wojewódzki Ośrodek (...)wM.zajmował się produkcją roślinną i zwierzęcą, oraz naprawą pojazdów mechanicznych. W warsztatach naprawczych ubezpieczony zajmował się naprawą pojazdów mechanicznych należących do tego zakładu. , było 27 ciągników rolniczych, 2 ciągniki gąsiennicowe, koparka, 2 samochody ciężarowe 
  marki(...), 1 autobus, 2 samochody marki(...)oraz samochód marki(...). W warsztacie znajdowały się 2 stanowiska naprawcze bez kanałów remontowych oraz 2 stanowiska naprawcze z kanałami, oraz duża wiata naprawcza bez kanałów. Miejscem pracy ubezpieczonego był warsztat z dwoma kanałami remontowymi. Ubezpieczony zajmował się naprawą podzespołów w kanałach, naprawił ciągniki rolnicze, oraz samochody marki(...)i(...). Poza godzinami pracy ubezpieczony zajmował się również naprawą pomp wtryskowych. Ubezpieczony ukończył również podstawowe kursy spawania łukowego i gazowego w 1978 roku i zdarzało się, że wykonywał także prace spawalnicze, gdy wystąpiła potrzeba zespawania w naprawianym przez niego pojeździe. Ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, nie miał dłuższych przerw w pracy, jak również nie korzystał z urlopów bezpłatnych.
Od dnia 1 sierpnia 1987 roku ubezpieczony objął funkcję brygadzisty pracującego w warsztatach gospodarstwa rolnego wM.. Ubezpieczony jako brygadzista pracujący również pracował w kanałach remontowych, dodatkowo rozdzielał pracę poszczególnym mechanikom, jak również zajmował się prowadzeniem dokumentacji.

    - dowód: zeznania świadków:K. D.iZ. Z.k. 23-24 akt sądowych, akta osobowe z okresu zatrudnienia, dokumenty k. 21 akt sądowych, zeznania ubezpieczonego k.
  25 akt sądowych

Sąd uznał zeznania świadków oraz ubezpieczonego za wiarygodne. Świadkowie dokładnie opisali charakter wykonywanej przez niego pracy, nadto w tym samym okresie byli zatrudnieni wraz z ubezpieczonym, zatem dokładnie znali ubezpieczonego i widywali go przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, dodatkowo ich zeznania dotyczące zajmowanych przez ubezpieczonego stanowisk pracy znalazły potwierdzenie w dokumentach składających się na akta osobowe z okresu zatrudnienia ubezpieczonego.

Sąd zważył, co następuje:

Sąd dokonał oceny omówionego wyżej stanu faktycznego w kontekście przepisówart.184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych/Dz. U. z 2009 roku, nr 153,poz.1227 / orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. Nr 8 z 1983 r., poz. 43.)
Zgodnie z treścią art. 184. ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego.( art. 184 ust 2 )
Zgodnie z treścią art.32 ust 1 cytowanej wyżej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 ( 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet.)
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 lutego1983r, które nadal zachowały swoją moc na warunkach określonych wart. 32 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Niemniej jednak należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych,art. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z ww. artykułami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym zeznania ubezpieczonego, świadków oraz dowody składające się na akta osobowe z okresu zatrudnienia ubezpieczonego, pozwala na stwierdzenie, iż ubezpieczony w spornym okresie czasu stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu cytowanego przepisuart. 184 ust 1, ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wykonywana przez niego praca wymieniona jest w wykazie „A” dziale XIV poz. 16 ( -prace wykonywane w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych)rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. Nr 8 z 1983 r., poz. 43.) i jest pracą o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości. Podkreślić również należy, iż sam okres zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku ślusarza maszyn rolniczego wykonujące pracę w kanałach remontowych od dnia 25 stycznia 1971 roku do dnia 31 lipca 1987 roku był już wystarczający do nabycia przez niego uprawnień do wcześniejszej emerytury.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że ubezpieczony ma wymagany łączny ponad 15 letni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych, uprawniający do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury na mocy cytowanegoart. 32w zw. zart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Zaliczenie wymienionego wyżej okresu spowodowało, że odwołujący spełnia warunki konieczne do przyznania emerytury określone w cytowanych wyżej przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku i§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 z 1983 r., poz. 43 ze zm.)
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawieart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
W punkcie II wyroku Sąd Okręgowy zgodnie z przepisem art. 118 ust. 1a ustawy emerytalno- rentowej FUS z urzędu orzekał w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, pomimo uwzględnienia odwołania ubezpieczonego. Ubezpieczony za sporny okres zatrudnienia przedłożył wprawdzie świadectwo pracy w warunkach szczególnych, które z uwagi na ściśle określone wymogi formalne zostało zakwestionowane przez pozwany organ rentowy.
Mając na uwadze sformalizowany przebieg postępowania przed organem rentowym, jak również występujące ograniczenia dowodowe, do przyznania ubezpieczonemu prawa do żądanego świadczenia konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność świadczenia przez odwołującego zatrudnienia w warunkach szczególnych.

SSO Janusz Madej