Sąd Apelacyjny w Gdańsku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 970/12
Data wyroku: 2012-12-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Węgrzynowska-Czajewska, Jerzy Andrzejewski, Alicja Podlewska
Podstawa prawna: art 66 i 67 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym z 30.01.1959 r.

Sygn. akt III AUa 970/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Małgorzata Węgrzynowska - Czajewska

Sędziowie:

SSA Jerzy Andrzejewski
SSO del. Alicja Podlewska (spr.)

Protokolant:

Aleksandra Portaszkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. w Gdańsku
sprawyR. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o wysokość emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII U 356/12

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 970/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 grudnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił, na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227) ubezpieczonemuR. L.doliczenia do stażu ubezpieczeniowego przeszkolenia wojskowego w ramach czynnej służby wojskowej od 31 maja 1965 r. do 16 czerwca 1965 r. i od 16 czerwca 1967 r. do 29 lipca 1967 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż przeszkolenie wojskowe wnioskodawca odbył w czasie nauki w Państwowej Szkole(...)i było ono objęte obowiązkowym planem nauki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskodawcaR. L., argumentując, iż okresy służby wojskowej wynikają z wpisu do książeczki wojskowej.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie przywołując argumentacje jak w zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012r., wydanym w sprawie VII U 356/12, zmienił zaskarżoną decyzje i nakazał pozwanemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG., by zaliczył wnioskodawcyR. L.do stażu ubezpieczeniowego, jako składkowe, okresy odbywania przeszkolenia wojskowego od 31 maja 1965r. do 16 czerwca 1965r. i od 16 czerwca 1967r. do 29 lipca 1967r.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach.
UbezpieczonyR. L.urodzony (...)od 1 października 2003 r. ma ustalone prawo do emerytury. W dniu 21 listopada 2011 r. ubezpieczony złożył wniosek o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu służby wojskowej.
W latach 1964 do 1967 wnioskodawca był uczniem pomaturalnej Państwowej Szkoły(...)wS.. Dnia 10 czerwca uzyskał dyplom ukończenia tej placówki i tytuł technika nawigatora.
W okresach od 31 maja 1965 r. do 16 czerwca 1965 r. i od 16 czerwca 1967 r. do 29 lipca 1967 r. ubezpieczony odbywał przeszkolenie wojskowe odpowiednio w Jednostkach Wojskowych J.W.(...)i J.W.(...). Dnia 29 lipca 1967 r. uzyskał świadectwo ukończenia Wojskowego Szkolenia Studentów i został mianowany do stopnia mata i otrzymał tytuł podchorążego rezerwy.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił, na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227) ubezpieczonemuR. L.doliczenia do stażu ubezpieczeniowego przeszkolenia wojskowego w ramach czynnej służby wojskowej od 31 maja 1965 r. do 16 czerwca 1965 r. i od 16 czerwca 1967 r. do 29 lipca 1967 r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż przeszkolenie wojskowe wnioskodawca odbył w czasie nauki w Państwowej Szkole(...)i było ono objęte obowiązkowym planem nauki.
Stan faktyczny sprawy, w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, Sąd I instancji ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach ubezpieczeniowych. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich prawdziwości i rzetelności, zatem brak było podstaw by odmówić im wiarygodności.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd I instancji zważył, że wywiedzione odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy sporne pozostawało czy okresy od 31 maja 1965 r. do 16 czerwca 1965 r. i od 16 czerwca 1967 r. do 29 lipca 1967 r. kiedy wnioskodawca odbywał przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych należy zaliczyć mu do stażu ubezpieczeniowego.
Zgodnie z treściąart. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227) okresami składkowymi są m.in. okresy czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub
okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby.
Obowiązująca w spornym okresieustawa z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym(t.j. Dz. U. z 1963 r., nr 20, poz. 108) w treściart. 43 ust. 1 pkt 2jako formę wypełnienia powszechnego obowiązku służby wojskowej wskazywała m.in. wojskowe szkolenie studentów.
Wojskowe szkolenie studentów regulował Rozdział VI tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 65 wojskowe szkolenie studentów obejmuje zajęcia wojskowe w ciągu roku szkolnego w ramach studium wojskowego szkoły wyższej oraz przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych w czasie wakacji (ust. 1). Zajęcia wojskowe w ramach studium wojskowego są obowiązkowymi przedmiotami nauki, objętymi planami studiów i programami nauczania szkoły wyższej (ust. 2). Przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych nie może trwać dłużej niż 45 dni w roku, zaś łączny czas przeszkolenia w całym okresie wojskowego szkolenia studentów nie może przekraczać 60 dni (ust. 3). Z kolei art. 66 stanowił, że Studenci powołani do odbycia przeszkolenia wojskowego są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej od dnia wcielenia do jednostki wojskowej do dnia zwolnienia z tej jednostki (ust.1). Do studentów powoływanych do odbycia przeszkolenia wojskowego stosuje się przepisy dotyczące żołnierzy rezerwy powołanych na ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem art. 78 ust. 2). Po odbyciu przeszkolenia wojskowego w jednostce wojskowej przed ukończeniem szkolenia w ramach studium wojskowego studenci zostają zwolnieni z czynnej służby wojskowej bez przeniesienia do rezerwy (ust. 3).
Sąd I instancji podkreślił, że cytowany art. 65 wyróżnia dwie kategorie składające się na pojęcie „wojskowego szkolenia studentów”. Pierwszą z nich stanowią „zajęcia wojskowe” w ramach studium wojskowego, które są obowiązkowymi przedmiotami nauki (ust. 2 art. 65), zaś drugą „przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych” (ust. 3 art. 65). Studenci powołani do odbycia tego przeszkolenia są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej od dnia wcielenia do dnia zwolnienia z jednostki.
W latach 1965 - 1967 wnioskodawca był uczniem pomaturalnej Państwowej Szkoły(...)wS..
Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 i 2 uchwały 113 Rady Ministrów z dnia 27 marca 1963 r. w sprawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)i Szkoły(...)wS.(MP 1963, nr 28, poz. 142) w Szkole(...)i Szkole(...)wS.wprowadza się wojskowe szkolenie uczniów, które prowadzi się na zasadach ustalonych w uchwale nr 202. W § 1 ust. 2 uchwała nr 202 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1960 r. w sprawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)i Szkoły(...)wG.(MP 1960, nr 55, poz. 263) stanowi, że wojskowe szkolenie uczniów prowadzi się na zasadach ustalonych dla studium wojskowego szkół wyższych. Czas trwania szkolenia wojskowego oraz roczny wymiar godzin programowych nie może być niższy od obowiązującego w studiach wojskowych szkól wyższych.
Mając na uwadze przywołane wyżej regulacje wskazać należało, iż wnioskodawca w spornym okresie jako słuchacz pomaturalnej Państwowej Szkoły(...)wS.podlegał wojskowemu szkoleniu uczniów. Odbywało się ono na zasadach ustalonych dla studium wojskowego szkół wyższych (stosownie do treści przywołanych wyżej uchwał 113 i 202 Rady Ministrów).
Wnioskodawca odbywał w okresach od 31 maja 1965 r. do 16 czerwca 1965 r. i od 16 czerwca 1967 r. do 29 lipca 1967 r. przeszkolenie wojskowe odpowiednio w Jednostkach Wojskowych J.W.(...)i J.W.(...). Dnia 29 lipca 1967 r. uzyskał świadectwo ukończenia Wojskowego Szkolenia Studentów, został mianowany do stopnia mata i otrzymał tytuł podchorążego rezerwy. Takie są zapisy w książeczce wojskowej i świadectwie ukończenia wojskowego szkolenia studentów z dnia 29 lipca 1967 r., które kwalifikuje się zgodnie z brzmieniemart. 65 ust. 1 i 3 oraz art. 66przywołanej wyżejustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowymjako przeszkolenia wojskowe, a studentów powołanych do jego odbycia uważa się za żołnierzy w czynnej służbie wojskowej. W tym stanie rzeczy sporne okresy należało uwzględnić ubezpieczonemu do okresu ubezpieczeniowego (sprawa o analogicznym stanie faktycznym była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 12 maja 2011 r. II BU 12/10).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 kpcw zw. z przywołanymi wyżej przepisami zmienił zaskarżoną decyzje jak w wyroku.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany organ rentowy zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisuart. 6ust 1 i ust. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W oparciu o powyższy zarzut apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, że wnioskodawca podjął naukę w Państwowej Szkole(...)wS.w 1964 r. Był uczniem szkoły pomaturalnej i w czasie nauki podlegał wojskowemu szkoleniu uczniów. Szkolenie wojskowe, odbywane przez Ubezpieczonego było obowiązkowe, ale słuchacze nie odbywali służby czynnej w myślart. 43 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym( Dz U1963 Nr 20,poz. 108).
W ocenie pozwanego brak jest zatem podstaw do doliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu od 31.05.1965 - 16.06.1965 i od 16.06.1967 - 29.07.1967 , bowiem nie stanowiły on okresu czynnej służby wojskowej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie jest zasadna nie zawiera bowiem zarzutów skutkujących zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy wyjaśnił w toku przeprowadzonego postępowania wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przeprowadził także wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy postępowanie dowodowe, które ocenił zgodnie z treściąart. 233 § 1 k.p.c., nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych wyżej wskazanym przepisem.
Podkreślić należy, iż wobec bezsporności okoliczności faktycznych istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawnej.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ocenę prawną, jakiej dokonał Sąd I instancji, uznaje ją za wyczerpującą, a tym samym nie ma potrzeby powtarzać w całości trafnego wywodu prawnego /por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r., IV CK 380/05; z dnia 16 lutego 2005 r., IV CK 526/04/.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskodawca naukę w Państwowej Szkole(...)wS.odbywał w latach 1964-1967. Poza sporem pozostaje, że Państwowa Szkoła(...)wS.nie posiadała statusu szkoły wyższej w całym okresie, kiedy wnioskodawca pobierał w niej naukę, albowiem dopiero na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1968 r. (Dz. U. 1968 r. Nr 34 poz. 230) przekształcono ją w Wyższą Szkołę(...).
Pomimo dokonanej zmiany, nie uległy modyfikacji przeprowadzane w ramach nauki szkolenia wojskowe, oparte na takich zasadach, jak ustalone dla studium wojskowego szkół wyższych, co wynikało z § 1 uchwały nr 113 Rady Ministrów z 27 marca 1963r. w spawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)wS.( M.P. 1963 r. Nr 28 poz. 142) w zw. z § 1 uchwały Nr 202 Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1960 r. w sprawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)i Szkoły(...)wG.(M. P. 1960 r. Nr 55 poz. 263). Nie ulega przy tym wątpliwości, że ubezpieczony w spornych okresach nie był studentem a uczniem szkoły pomaturalnej, co wykluczało ich zakwalifikowanie jako okresów nieskładkowych w oparciu oart. 7 pkt 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm. – dalej: „ustawa”).
Spór natomiast w przedmiotowej sprawie sprowadzał się od ustalenia, czy okres odbywania przezR. L.przeszkolenia wojskowego w Państwowej Szkole(...)wS.w spornych okresach może zostać zaliczony do okresów składkowych, o których mowa w art. 6 ust l pkt 4 ustawy.
Stosownie do art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy emerytalnej okresem składkowym jest m.in. okres czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim. Jak prawidłowo ustalił Sad Okręgowy, stosownie do przepisówustawy z dnia 30 stycznia 1959r. o powszechnym obowiązku wojskowym- art. 66 ust. 1 i art. 71 w związku z § 1 uchwały nr 202 Rady Ministrów z 28 czerwca 1960r. w sprawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)i Szkoły(...)wG.(M. P. 1960 r. Nr 55 poz. 263) i § 1uchwały nr 113 Rady Ministrów z 27 marca 1963r. w spawie wojskowego szkolenia uczniów Szkoły(...)i Szkoły(...)wS.( M.P. 1963 r. Nr 28 poz. 142), ubezpieczony jako uczeń szkoły Morskiej wS.w okresie przeszkolenia wojskowego w jednostce wojskowej był żołnierzem czynnej służby wojskowej (art. 43 ust 2 ustawy). W wykonaniu upoważnienia ustawowego słuchacze tej szkoły byli bowiem objęci wojskowym szkoleniem na zasadach ustalonych dla studium wojskowego szkół wyższych, z nie niższym czasem jego trwania od obowiązującego w studiach wojskowych szkół wyższych.
Mając na uwadze omówiony powyżej stan prawny Sąd Apelacyjny przyjął, że skoro słuchacze Państwowej Szkoły(...)wS., w okresie, kiedy nie posiadała ona statusu szkoły wyższej, objęci byli - w wykonaniu upoważnienia ustawowego - wojskowym szkoleniem na zasadach ustalonych dla studium wojskowego szkół wyższych, z nie niższym czasem jego trwania od obowiązującego w studiach wojskowych szkół wyższych, to uwzględnieniu w stażu ubezpieczeniowym absolwenta podlega okres jego przeszkolenia wojskowego w jednostkach wojskowych w ramach wojskowego szkolenia uczniów, z tej racji, że przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych stanowi i stanowiło czynną służbę wojskową w Wojsku Polskim.
Zważywszy więc na obowiązujące w okresie objętym sporem uregulowania prawne okres odbywania przez wnioskodawcę przeszkolenia wojskowego w Jednostce Wojskowej w spornym okresie podlega zaliczeniu do jego stażu ubezpieczeniowego jako składkowy z tej racji, iż jest to okres czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim, o którym mowa wart. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Tożsame stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. (III AUa 1204/11, POSAG 2012/3/77-83) oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 grudnia 2006r. (III AUa 668/2006, Lex Polonica 418236), które to stanowisko Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w całej rozciągłości podziela i przyjmuje za własne.
Mając na uwadze powyższe, podzielając stanowisko Sądu I instancji i uznając apelację pozwanego za bezprzedmiotową, Sąd Apelacyjny, na mocyart. 385 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.