Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Cz 522/13
Data wyroku: 2013-10-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Andrzej Jastrzębski, Mariusz Struski, Mariola Watemborska
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania Egzekucyjnego
Podstawa prawna: art. 825 kpc

Sygn. akt IV Cz 522/13

POSTANOWIENIE
Dnia 21października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Mariola Watemborska (spr.)
Sędziowie SO: Mariusz Struski, Andrzej Jastrzębski

po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. w Słupsku
na posiedzeniu niejawnym

sprawy ze skargi dłużniczkiA. J. (2)
na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku Michała Mertsch, podjętą w sprawie egzekucyjnej Km(...), polegającą na wszczęciu egzekucji z nieruchomości położonej wL.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadziksięgę wieczystą nr (...)

na skutek zażalenia dłużniczki
od postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku
z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I Co 2611/11

postanawia:

uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Lęborku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt IV Cz 522/13

UZASADNIENIE
DłużniczkaA. J. (2)złożyła skargę na czynność komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku Michała Mertsch, podjętą w sprawie egzekucyjnej Km(...), polegającą na:
- wszczęciu egzekucji z nieruchomości położonej wL.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadziksięgę wieczystą nr (...);
- wszczęciu egzekucji z wierzytelności przysługującej dłużniczce od Urzędu Skarbowego wL.z tytułu zwrotu podatku dochodowego i zwrotu podatku od towarów iusług (...).
Skarżąca domagała sięuchylenia zaskarżonej czynności i umorzenia w tej części postępowania egzekucyjnegona podstawieart. 825 pkt 3 kpcwskazując, iż pozostaje ona w sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy w Lęborku oddalił skargę dłużniczkiA. J. (2). W uzasadnienia postanowienia Sąd Rejonowy skupił się na okoliczności podniesionej przez dłużniczkę w skardze a dotyczącej zniesienia pomiędzy uczestniczką a jej mężem wspólności majątkowej małżeńskiej i konsekwencjami z tym związanymi. Nie zajął natomiast stanowiska w zakresie rozpoznania wniosku dłużniczki o umorzenie postępowanie egzekucyjnego w części, z uwagi na podnoszone zarzuty.

Dłużniczka zaskarżyła powyższe orzeczenie zażaleniem, domagając się jego zmiany, poprzez uchylenie czynności polegających na wszczęciu egzekucji z nieruchomości położonej wL.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadziksięgę wieczystą nr (...)oraz umorzenie w tej części postępowania egzekucyjnego, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Nadto wniosła o zasądzenie od wierzyciela na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:

⚫

art. 7871k.p.c.w zw. zart. 6 k.c., poprzez przyjęcie, że komornik sądowy był uprawniony do zajęcia wskazanej nieruchomości, na podstawie tytułu wykonawczego ograniczającego odpowiedzialność dłużniczki do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnegoM.iA. J. (2);

art. 803 k.p.c.w zw. zart. 7871k.p.c., poprzez przyjęcie, że mimo ograniczenia odpowiedzialności dłużniczki do majątku przedsiębiorstwa, egzekucja może być prowadzona z każdego składnika jej majątku;

art. 825 pkt 3 k.p.c., poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej opisanej wyżej nieruchomości;

art. 804 k.p.c., poprzez przyjęcie, że komornik sądowy nie jest zobowiązany do badania, czy wszczęcie przez niego czynności egzekucyjnych w stosunku do określonych składników majątkowych jest zgodne z tytułem wykonawczym;

art. 767 k.p.c.,art. 787 k.p.c.,art. 7871k.p.c.,art. 7872k.p.c.,art. 8401k.p.c.,art. 837 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż sporna nieruchomość nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa stanowiącego wspólny majątek dłużników; błędne przyjęcie, że dłużniczce przysługuje w niniejszej sprawie jedynie powództwo przeciwegzekucyjne; błędne przyjęcie, że identyczna jest sytuacja prawna podmiotów powołujących się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenia wynikające z umowy majątkowej małżeńskiej, z sytuacją osób powołujących się na ograniczenie wobec nich egzekucji jedynie do określonych przedmiotów majątkowych; przyjęcie, że dłużniczce nie przysługuje w niniejszej sprawie skarga na czynności komornika, jako środek ograniczający egzekucję wszczętą z opisanej nieruchomości;

art. 328 § 2 k.p.c.w zw. zart. 361 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c., poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Z całokształtu pisemnych wypowiedzi skarżącej wynika, że nie zgadza się ona z podjęciem przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lęborku Michała Mertsch, czynności egzekucyjnych w stosunku do stanowiącej jej własność nieruchomości. De facto więc dłużniczka składając skargę na czynności komornika zakwestionowała zasadność zajęcia opisanej wyżej nieruchomości na potrzeby prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec - jej zdaniem - bezzasadności dokonanego zajęcia Komornik winien umorzyć postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej egzekucji z nieruchomości oraz z wierzytelności przysługującej dłużniczce od Urzędu Skarbowego wL.z tytułu zwrotu podatku dochodowego i zwrotu podatku od towarów i usług VAT. Zdaniem dłużniczki zajęte na wniosek wierzyciela nieruchomość i wierzytelność nie tylko nie stanowią składników przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonkówM.iA. J. (2)ale w ogóle nie stanowią ich majątku wspólnego. MałżonkowieJ.bowiem umową majątkową małżeńską zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 9 września 2010r. ustanowili rozdzielność majątkową, a ponadto mąż dłużniczkiM. J.przeniósł na dłużniczkę do jej majątku odrębnego (osobistego) w drodze umowy darowizny przysługujący mu udział w prawie własności nieruchomości.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, w żaden bowiem sposób – na co słusznie zwraca uwagę żaląca - nie odniósł się do głównych zarzutów skargi a mianowicie do tego, czy wierzycielka, kierując wniosek egzekucyjny z dnia 8 marca 2013r. do Komornika Sądowego i wskazując w nim sposób egzekucji w tym m.in. przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności przysługującej dłużnikowi i jego małżonce, w tym z wierzytelności przysługujących względem Urzędów Skarbowych oraz z przysługującego dłużnikowi udziału w prawie własności nieruchomości położonej wL.przyulicy (...), skierowała egzekucję przeciwko osobie (tj. małżonce dłużnika), która według klauzuli wykonalności jest dłużnikiem.

Zgodnie bowiem z treściąart. 825 pkt 3 kpcorgan egzekucyjny umarza postępowanie w całości lub części na wniosek jeżeli egzekucję skierowano przeciwko osobie,która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiemi która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji albo jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

W ocenie Sądu Okręgowego, uszło uwagi Sądu I instancji to, że skarżąca małżonka dłużnika w przedmiotowej sprawie złożyła skargę na czynność komornika polegającą na wszczęciu egzekucji z nieruchomości gruntowej położonej wL.przyul. (...)oraz na wszczęcie egzekucji z wierzytelności wnosząc o uchylenie tych czynności a jednocześnie skarżąca domagała się umorzenie w tej części postępowania egzekucyjnego powołując się na treśćart. 825 pkt 3 kpc.

Sąd Rejonowy natomiast rozpoznał jedynie skargę na dokonanie zajęcia, w żaden zaś sposób nie odniósł się do wniosku małżonki dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W takie sytuacji na tym etapie postępowania nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Rację ma bowiem skarżąca, że treść postanowień Sądu Rejonowego dla Wrocławia-(...)we Wrocławiu, nadających prawomocnym nakazom zapłaty klauzulę wykonalności także przeciwko małżonce dłużnikaA. J. (2)z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków nie daje odpowiedzi na pytanie, z jakich konkretnie składników majątku wspólnego małżonkówJ., Komornik, na wniosek wierzyciela, może prowadzić egzekucję. Odpowiedź na to pytanie ma bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii, czy zachodzą przesłanki zart. 825 pkt 3 kpcdo umorzenia egzekucji prowadzonej wobecA. J. (2)– czy ona jest dłużniczką wskazaną w tym zakresie w klauzuli wykonalności.

Kwestię tę winien wyjaśnić i przesądzić Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, podejmując stosowną decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w żądanej części lub też decyzję o oddaleniu tego wniosku.

Analizując natomiast wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego Sąd I instancji musi wziąć pod uwagę zakres wniosku wierzycielki w szczególności to, czy wierzycielka w rzeczywistości domagała się prowadzenia egzekucji z całej nieruchomości położonej wL.przyul. (...)jeśli tak, czy ta nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy musi jednocześnie przesądzić kwestię tego kto i na jakim etapie postępowania władny jest ustalić jaki majątek należący do dłużnika i jego małżonki stanowi przedsiębiorstwo wchodzące w skład majątku wspólnego, skoro nie uczynił tego sąd nadający klauzulę wykonalności na małżonka dłużnika, gdyż jak stwierdził Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznając zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika Sąd klauzulowy nie bada czy majątek wspólny małżonków rzeczywiście istnieje, czy należy do niego przedsiębiorstwo oraz jakie przedmioty wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Otwarte pozostaje pytanie czy ustalenie w tym przedmiocie – jak sugeruje Sąd Okręgowy we Wrocławiu – winny być dokonane w postępowaniu egzekucyjnym przez organ egzekucyjny.

Słusznie natomiast Sąd Rejonowy zwraca uwagę na to, że zarzut z małżeńskiej umowy majątkowej może być podniesiony przez małżonka lub jego małżonka jedynie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze na podstawieart. 386 § 4 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpczaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji  celem odniesienia się przez ten Sąd do wnioskuA. J. (2)w zakresie żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawieart. 825 pkt 3 kpc.