Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 520/13
Data wyroku: 2013-12-09 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Służebność
Podstawa prawna: art. 305 § 1 k.c.

Sygnatura akt I Ns 520/13

POSTANOWIENIE
Jelenia Góra, dnia 09.12.2013 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant  Mariola Olechno
po rozpoznaniu w dniu 09.12.2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy
z wnioskuJ. L.
przy udziale(...) S.AwK.
-o ustanowienie służebności przesyłu
POSTANAWIA

I
oddalić wniosek;

II
kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i uczestnika zgodnie z ich udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 520/13

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 29.03.2013 r.J. L., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił przeciwko(...) S.A.wK.o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz każdoczesnego właściciela urządzenia przesyłowego – linii energetycznej, zlokalizowanej na stanowiąceych jego własność nieruchomościach położonych wO.gminaK.–działkach gruntu nr (...)dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydz. Zamiejscowy w Kamiennej Górze prowadziksięgi wieczyste nr (...). Zażądał nadto zasądzenia na jego rzecz od uczestnika kwoty 37 707 zł jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie ww. służebności oraz wnosił o powołanie biegłych z zakresu geodezji, elektroenergetyki i szacowania nieruchomości .
W uzasadnieniu wskazał, iż przez opisane na wstępie działki przebiega linia energetyczna należąca do uczestnika , koszty oraz brak interesu publicznego w likwidacji tej linii wymagają ustanowienia służebności przesyłu, a uczestnik nie wyraża gotowości zawarcia stosownej umowy o czym świadczy stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 08.11.2011r. i 01.12.2011r. Powołując się naart. 305((

    2))§2 kc.,143 kc.zaznaczył , że żąda ustanowienia służebności obejmującej zarówno powierzchnię zajętą pod słupy energetyczne jak i powierzchnię pod liniami energetycznymi oraz powierzchnię strefy ochronnej- obszar ok. 3516 m((

    2)). Podał , że wysokość wynagrodzenia wywiódł z różnicy pomiędzy wartością nieruchomości , porównując wartość nieruchomości rolnej z zakazem zabudowy – jaką w części obciążonej służebnością stanie się nieruchomość wnioskodawcy , i wartością nieruchomości przeznaczonej na usługi i handel z prawem do zabudowy , jakie to przeznaczenie ma pozostała część nieruchomości. Przemnożył powierzchnię(...)przez wartość m((

    2))działki pod zabudowę tj.(...)i współczynnik korekcyjny(...)oraz powierzchnię(...)
((

  ))przez wartość m((

    2))działki pod rolę tj.(...)i współczynnik korekcyjny(...). W odniesieniu do zarzutu zasiedzenia , które do 1990 r. mogło nastąpić wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa , stwierdził nie udowodnienie przez uczestnika nabycia takiego prawa od Skarbu Państwa . Przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.12.2009r. , sygn. akt IV CSK 291/09 oraz brak dobrej wiary uczestnika jako posiadacza służebności po 1990r. Zakwestionował możliwość doliczenia przez uczestnika okresu posiadania przez Skarb Państwa przed przeniesieniem posiadania prawa odpowiadającego służebności przesyłu w trybieart. 176 kc.jako możliwego tylko w okresie biegu zasiedzenia.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 24.07.2013r.(...) S.A.wK., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wniósł o oddalenie wniosku.
W uzasadnieniu przyznając fakt przebiegania przezdziałki nr (...)poniemieckiej linii średniego napięcia , przebudowanej w(...)zakwestionował twierdzenia wniosku jako gołosłowne, brak odnotowania w przedstawionychksięgach wieczystych działek nr (...), oraz zasadność i wysokość wynagrodzenia. Dodatkowo podniósł zarzut przedawnienia wobec nieprzerwanego, trwałego i widocznego użytkowania w dobrej wierze urządzeń elektroenergetycznych na działkach wnioskodawcy do(...)czyli ponad 30 lat , pomimo swoich zmian organizacyjnych. Przywołałart. 292 i 172 kc.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. L.jest właścicielem nieruchomości położonych wO.–działek nr (...), dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze W. Zam. w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...),działki nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze W. Zam. w Kamiennej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...). Przez nieruchomości te przebiega napowietrzna linia energetyczna średniego napięcia oparta na(...)słupach , a nadziałce nr (...)także linia niskiego napięcia oparta na trzech słupach .
(dowód: odpisy z księgi wieczystej k. 9-32 ,
mapa k. 69,
zeznania świadkaM. B.k.76,
okoliczności bezsporne ).
Pismem z dnia 20.10.2011 r.J. L.przez swoich pełnomocników wezwał(...) S.A.wK.Oddział wJ.m.in. do podpisania umowy regulującej korzystanie z jego nieruchomości oraz wypłaty z tytułu służebności przesyłu sumy nie mniejszej niż 38 707 zł, przyjmując ją jako iloczyn powierzchni zajętych przez linię średniego napięcia(...)
((

     ))i(...)
((

  )), kwot odpowiednio(...)zł i(...)za m((

    2))oraz(...)„współczynnika współkorzystania”.
W odpowiedzi pismem z dnia 08.11.2011r.(...) S.A.wK.Oddział wJ.zażądał dostarczenia tytułu prawnego do nieruchomości , zaznaczenie na załączonych do wniosku mapach granic działek oraz urządzeń elektroenergetycznych , celem umożliwienia ustosunkowania się do wniosku . Zaznaczył , że do czasu uzyskania dokumentów sprawa pozostaje bez biegu.
W piśmie z dnia 22.11.2011r.J. L.przez swoich pełnomocników stwierdził brak sporządzenia mapy przez Starostwo Powiatowe wK.dladziałek nr (...), umiejscowienie nadziałce nr (...)linii średniego napięcia . Domagał się odpowiedzi na pierwsze pismo w terminie 7 dni.
(...) S.A.wK.Oddział wJ.pismami z dnia 20.12.2011r., 27.01.2012r. ponowił swoje żądanie , wskazując na możliwość wystąpienia o sporządzenie mapy.
W odpowiedzi właściciel nieruchomości ponowił swoje pierwotne żądanie co do polubownego załatwienia sprawy.
(dowód: pisma wnioskodawcy k. 35, 37,
pisma uczestnika k. 36, 39 ).
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie wnioskodawca dochodził ustanowienia na rzecz każdoczesnego właściciela linii energetycznej średniego napięcia służebności przesyłu na stanowiących obecnie jego własność nieruchomościach położonych wO.–działkach gruntu nr (...), dla których Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydz. Zamiejscowy w Kamiennej Górze prowadziksięgi wieczyste nr (...), za wynagrodzeniem 37 707 zł .
Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do oceny prawnej zasiedzenia służebności , przesłanek ustanowienia służebności , jej zakresu i wynagrodzenia z tego tytułu.
Stosownie doart. 3051kc.nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Wg.art. 3052§ 1 kc.jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
Art. 3054kc.stanowi : do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.
Zgodnie zaś zart. 285 § 1 kc.nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
§ 2. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.
W ocenie sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał ani powierzchni służebności ani wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Sąd dopuścił dowody z dokumentów i zeznań świadkaM. B.zgłoszone przez strony, za wyjątkiem opinii biegłych geodety , elektroenergetyki i wyceny nieruchomości wnioskowanych przezJ. L.. Wnioskodawca , poprzez swojego pełnomocnika , wezwany zarządzeniem z dnia 01.07.2013r. doręczonym w dniu(...)do uiszczenia zaliczek na poczet ich wynagrodzenia , w terminie 14 dni, pod rygorem oddalenia wniosków dowodowych , nie uiścił przedmiotowych zaliczek . Sąd nie znalazł zarazem podstaw do ich obniżenia , oddalając tu wniosek pełn. wnioskodawcy postanowieniem z dnia 19.09.2013r. W konsekwencji sąd wskazane wnioski oddalił (art. 1304§ 4 i § 5 kpc. w zw. zart. 13 § 2 kpc.) . W tej sytuacji pozostały materiał dowodowy niewystarczający był do uwzględnienia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu tj. ustalenia przebiegu urządzeń , zakresu służebności , wysokości wynagrodzenia i wniosek jako nieuzasadniony również podlegał oddaleniu. Trzeba tu nadmienić , iż sąd nie był obligowany do przeprowadzania we wskazanym przedmiocie przebiegu, zakresu i wartości służebności dowodów z urzędu. Obowiązek należytego wyjaśnienia sprawy nie spoczywa na Sądzie lecz stanowi ciężar procesowy stron (art. 3, 127, 210, 232 kpcorazart. 6 kc; por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18.09.1997 r., sygn akt III AUa 266/97, opubl. w Apel.-Lub. 1997/4/25 , wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29.12.2003 r., sygn akt I ACa 1457/03, opubl. w OSA z 2005r. z.3 poz.12 , oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, opubl. w OSNC 6-7/97 poz. 76, z dnia 11.07.2001r. sygn. akt V CKN 406/00, Lex nr 52321, z dnia 12.04.2000r. sygn.. akt IV CKN 22/00 Lex nr 52438 ). Obowiązek Sądu polega na pouczaniu strony nieporadnej, ogólnym inspirowaniu czy pobudzaniu aktywności procesowej stron, dokładnym przeprowadzeniu zawnioskowanych dowodów i dokonaniu ich wnikliwej oceny. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Sąd nie jest też zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa bowiem na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 6 k.c.). Dodatkowo zauważyć należy , iż pełnomocnik wnioskodawcy wbrew własnemu zobowiązaniu na rozprawie w dniu 19.09.2013r. nie przedłożył odpisu księgi wieczystej obejmującejdziałkę nr (...)wskazaną we wniosku . Działka ta tymczasem nie jest wymieniona w przedłożonych wydrukach z internetowej bazy ksiąg wieczystych .
Na koniec odnosząc się do zarzutu zasiedzenia służebności zgłoszonego przez uczestnika , trzeba zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy o braku wykazania tego zarzutu. Uczestnik w żaden sposób nie tylko nie wskazał okresu , w jakim miałoby nastąpić zasiedzenie ale też nie udowodnił , aby sam lub jego poprzednicy prawni byli właścicielami urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na nieruchomościach i w zakresie służebności posiadali te nieruchomości wnioskodawcy przez okres zasiedzenia. Przedłożone dokumenty w postaci poświadczonych za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego kopii decyzji z dnia 01.09.19756r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego linii 20 kVP.-P., przyjęcia środka trwałego z dnia 12.09.1989r. czy fragmentu grupy środków trwałych nie pozwalają na uznanie zarzutu za wykazany. Uczestnik nie przedłożył jednocześnie mimo wezwania z dnia 19.09.2013r. , doręczonego w dniu 26.09.2013r. w czytelnej postaci pozostałych wnioskowanych dokumentów na okoliczność zasiedzenia. Brak zarazem jakichkolwiek podstaw do uznania istnienia dobrej wiary uczestnika – przedsiębiorstwa energetycznego , czy jego poprzedników prawnych w zakresie posiadania prawa odpowiadającego treści służebności przesyłu. Niezależnie od powyższego z przyjęcia środka trwałego z dnia 12.09.1989r. i zeznań świadkaM. B.wynika , że linia średniego napięcia powstała w(...)Przyjmując zatem złą wiarę uczestnika należało uznać , że nie upłynął okres 30-u lat posiadania prowadzący do zasiedzenia w myślart. 172 §2 kc.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 §2 kpc.