Sąd Okręgowy w Siedlcach
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 175/13
Data wyroku: 2013-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Teza: ubezpieczony wykazał przesłanki do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o FUS.

Sygn. akt IV U 175/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 listopada 2013r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Jacek Witkowski

Protokolant

st. sekr. sądowy Marta Żuk

po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013r. w Siedlcach na rozprawie
odwołaniaA. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 30 stycznia 2013 r. (Nr(...))
w sprawieA. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy

I
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeA. J.prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 01 listopada 2012 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku;

II
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach) na rzecz radcy prawnejE. K.kwotę 73,80 zł (siedemdziesiąt trzy złote i 80/100) zawierającą podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Sygn. akt IV U 175/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 30.01.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówił wnioskodawcyA. J.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji pozwany organ rentowy wskazał, iż ubezpieczony posiada udokumentowane okresy składkowe w ilości 26 lat, 4 miesięcy i 10 dni oraz okresy nieskładkowe w wymiarze 8 lat, 9 miesięcy i 14 dni. W ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy ubezpieczony wykazał 4 lata, 9 miesięcy i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Pomimo, iż ubezpieczony został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 17.12.2012 r. to nie spełnia on warunków określonych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), gdyż w ostatnim dziesięcioleciu nie udowodnił co najmniej 5 lat okresu składkowego i nieskładkowego. Ponadto nie spełnia on przesłanek określonych w art. 57 ust. 2 ustawy o FUS, ponieważ przepis ten wymaga, aby zgodnie z art. 57 ust. 4 tej samej ustawy, mężczyzna wykazał co najmniej 30 lat okresów składkowych.
Od decyzji tej odwołanie złożył ubezpieczonyA. J., który wnosił o jej zmianę twierdząc, że wykazał ponad 5-letni okres składkowy i nieskładkowy w ostatnim dziesięcioleciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15.09.2009 r. sygn. akt IV U 261/09 oraz na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 8.12.2009 r., który w swoim uzasadnieniu potwierdził, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym okresem ubezpieczenia tj. 5 lat, 10 miesięcy i 24 dni.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego odrzucenie, powołując się na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku z dnia 15.09.2009 r. sygn. akt IV U 261/09, w którym to orzeczeniu Sąd ten przyjął, iż podstawą odmowy przyznania prawa do renty było ustalenie, że niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała po upływie 18 miesięcy od upływu ostatniego okresu ubezpieczeniowego i to stanowisko zostało potwierdzone w wyroku Sądu Apelacyjnego sygn. akt III AUa 980/09 z dnia 8.12.2009 r. W dalszej części odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony nie dołączył żadnego dokumentu mającego wpływ na zmianę decyzji organu rentowego i w związku z tym na zasadzieart. 366 kpczachodzi powaga rzeczy osądzonej.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
UbezpieczonyA. J.,ur. (...), ubiegał się o przyznanie mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w 2008 roku i wówczas pozwany organ rentowy uznając go za trwale częściowo niezdolnego do pracy decyzją z dnia 20.03.2009 r. odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Na podstawie dokumentacji pozwany ZUS wyliczył okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 35 lat, 1 miesiąca i 24 dni, w tym 26 lat, 4 miesiące i 10 dni okresów składkowych oraz 8 lat, 9 miesięcy i 14 dni okresów nieskładkowych. Pozwany ZUS przyjął wówczas, że ubezpieczony nie spełnia warunków określonych w art. 57 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o FUS, albowiem nie wykazał co najmniej 5 -letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed datą złożenia wniosku o rentę i datą powstania niezdolności do pracy, a także przyjął, że nie zdolność do pracy powstała po upływie 18-tu miesięcy przed dniem powstania niezdolności do pracy bądź złożenia wniosku o rentę. Wskutek odwołania ubezpieczonego Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 15.09.2009 r. oddalił odwołanie (k. 33 i 38 – 40 akt IV U 261/09). W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd Okręgowy ustalił, iż ubezpieczony legitymuje się w 10-leciu poprzedzającym datę powstania niezdolności okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 5 lat, 10 miesięcy i 24 dni, jednakże sąd ten ustalił, iż niezdolność do pracy wnioskodawcy powstała po upływie 18-tu miesięcy od ustania okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu, który upłynął 30.05.2001 r. W postępowaniu II instancyjnym Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia sądu I instancji co do okoliczności, iż częściowa niezdolność do pracyA. J.powstała po upływie 18-tu miesięcy od daty zakończenia okresu ubezpieczeniowego. W zakresie zaś ustaleń co do długości okresów składkowych i nieskładkowych Sąd II instancji okoliczności tej nie analizował szczegółowo, natomiast w końcowej części uzasadnienia wskazał, że Sąd Okręgowy omyłkowo w uzasadnieniu przyjął okres składkowy i nieskładkowy ubezpieczonego w ostatnim 10-leciu przed datą powstania niezdolności do pracy w wymiarze 5 lat, 10 miesięcy i 24 dni, zamiast 5 lat, 5 miesięcy i 24 dni, jednak okoliczność ta, zdaniem Sądu II Instancji, nie miała wpływu na zasadność kontrolowanego rozstrzygnięcia (k. 137 akt IV U 261/09).
W dniu 28.11.2013 r. ubezpieczonyA. J.wystąpił ponownie o przyznanie mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W toku postępowania orzeczniczego wnioskodawca został przebadany przez lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z dnia 17.12.2012 r. stwierdził całkowitą niezdolność do pracy ubezpieczonego, okresowo do 31.12.2015 r. przy czym jako datę powstania całkowitej niezdolności do pracy przyjął dzień 1.11.2012 r. (k. 7 a.r.). Ubezpieczony nie składał sprzeciwu od powołanego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Jednocześnie w postępowaniu o to świadczenie ubezpieczony nie przedłożył żadnego nowego dokumentu odnośnie podlegania ubezpieczeniom społecznym. Pozwany organ rentowy przyjął więc, że nie nastąpiły żadne nowe okoliczności w tym zakresie i ponownie wyliczył okresy ubezpieczenioweA. J.przyjmując dokładnie takie same okresy jak w postępowaniu wszczętym w 2008 roku i które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 20.03.2009 r. Pozwany ZUS potwierdził, że w jego ocenie ubezpieczony wykazał w dziesięcioleciu przed datą powstania niezdolności do pracy jak i przed datą złożenia wniosku o rentę okresy składkowe i nieskładkowe 4 lata, 9 miesięcy i 2 dni. W związku z tym zaskarżoną decyzją z dnia 30.01.2013 r. pozwany ZUS odmówił uwzględnienia wniosku ubezpieczonego powołując się na art. 57 ust. 1 i art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o FUS, a także na przepisy art. 57 ust. 2 i art. 58 ust. 4 tej samej ustawy (k. 9 a.r.). W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik ubezpieczonego popierał odwołanie i w piśmie procesowym powołał się na wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15.09.2009 r. sygn. akt IV U 261/09 i na orzeczenie Sądu II instancji, w których to rozstrzygnięciach ustalono, że ubezpieczony wykazał w dziesięcioleciu na dzień powstania niezdolności do pracy tj. w okresie od 8.12.1995 do 8.12.2005 r. ponad 5-letni okres składkowy i nieskładkowy. W związku z tym strona odwołująca się stosownie do treści art. 57 ust. 2 ustawy o FUS, domagała się przyznania prawa do renty ubezpieczonemu ponieważ jest on całkowicie niezdolny do pracy i legitymuje się ponad 25 - letnim okresem składkowym i w tym przypadku nie stosuje się wymagania określonego w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o FUS. (k. 19 – 22 a. s.). Na rozprawie pełnomocnik ubezpieczonego popierała odwołanie i przedstawioną argumentację. Pozwany organ rentowy w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na argumentację strony odwołującej się podtrzymał swoje stanowisko procesowe, potwierdzając swoją ocenę, iż ubezpieczony nie spełnia warunków określonych w art. 57 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o FUS, ponadto nie spełnia również przesłanki określonej w art. 57 ust. 2, ponieważ pomimo wykazania ponad 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie spełnił warunku określonego w art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS (k. 32 a.s.).
W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie ubezpieczonego jest uzasadnione. W przedmiotowym stanie faktycznym spór dotyczył długości okresów składkowych i nieskładkowych w ostatnim dziesięcioleciu przed datą powstania niezdolności do pracy. W postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt IV U 261/09 Sąd Okręgowy ustalił, że częściowa niezdolność do pracy ubezpieczonego powstała w dniu 8.12.2005 r. i w dziesięcioleciu poprzedzającym datę powstania niezdolności do pracy ubezpieczony wykazał 5 lat, 10 miesięcy i 24 dni. Ustalenie to zostało skorygowane przez Sąd Apelacyjny w Lublinie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.12.2009 r. przyjął, iż ubezpieczony wykazał 5 lat, 5 miesięcy i 24 dni (k. 137 a.s). Ustalenie to jest wiążące zarówno dla organu rentowego, jak i Sądu Okręgowego, który rozpatruje odwołanie od kolejnej decyzji ZUS tj. z dnia 30.01.2013 r. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W tej sytuacji Sąd w niniejszej sprawie przyjął, iż w wymienionym okresie ubezpieczony wykazał ponad 5 –letni okres składkowy i nieskładkowy. Orzeczona wówczas trwała częściowa niezdolność do pracy została zweryfikowana w nowym postępowaniu rentowym poprzez orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, który orzeczeniem z dnia 17.12.2012r. orzekł o całkowitej niezdolności pracy ubezpieczonego począwszy od 1.11.2012 r. Orzeczenie to nie było kwestionowane przez ubezpieczonego.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie budzi wątpliwości fakt, iż niezdolność do pracyA. J.powstała po upływie 18-tu miesięcy od daty zakończenia ostatniego okresu podlegania ubezpieczeniom społecznym, albowiem okres ten zakończył się z dniem 30.05.2001 r. Okoliczność ta nie wpływa jednak na prawo ubezpieczonego do renty, ponieważ w myśl art. 57 ust. 2 ustawy o FUS przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych w przypadku mężczyzn, oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. W przypadkuA. J.spełnia on te obydwie przesłanki pozytywne i w tej sytuacji Sąd Okręgowy z mocyart. 47714§ 2 kpcprzyznał ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od daty kiedy stwierdzona została całkowita niezdolność do pracy i jednocześnie został złożony wniosek o to świadczenie. Na mocyart. 98 § 1 kpcSąd przyznał reprezentującej ubezpieczonego radcy prawnej z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.