Sąd Okręgowy w Lublinie
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 857/13
Data wyroku: 2013-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Samulak, Jacek Janiszek
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 13 par. 1 kk w zw. z art. 280 par. 1 kk i in.
Teza: że przypisanie przestępstwa lekkiego uszkodzenia ciała z art. 157 § 2 k.k. uwarunkowane jest ustaleniem faktycznym, że dany sprawca spowodował konkretne uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Skoro zaś w niniejszej sprawie ustalono, że pokrzywdzony został uderzony w twarz i okolice głowy zarówno przez  M. H. i jak i K. H.i nie sposób ustalić który z ich ciosów doprowadził do powstania opisanego skutku w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, to brak było możliwości uwzględnienia art. 157 § 2 k.k. w kumulatywnym zbiegu z art. 280 § 1 k.k.

Sygn. akt V Ka 857/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 października 2013r.

Sąd Okręgowy w Lublinie V Wydział Karny - Odwoławczy

w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Morelowski
Sędziowie: SO Anna Samulak (spr.)
SO  Jacek Janiszek

Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Kura

przy udziale Prokuratora Beaty Syk - Jankowskiej
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013r.
sprawyM. H.iK. H.
oskarżonych o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zb.
zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.,art. 157 § 2 k.k.,art. 216 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie
z dnia 16 lipca 2013r.sygn. akt III K 224/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że eliminuje z opisu czynu przypisanego oskarżonym w pkt I sformułowanie „w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, które spowodowały rozstrój zdrowia lub naruszenie czynności narządów ciała na czas poniżej siedmiu dni”, a z kwalifikacji prawnej czynuart. 157 § 2 k.k.iart. 11 § 2 k.k.a z podstawy skazaniaart. 11 § 3 k.k.;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonych od zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym, obciążając nimi Skarb Państwa.

V Ka 857/13

UZASADNIENIE
M. H.iK. H.zostali oskarżeni o to, że:
l. w dniu 29 grudnia 2012r. wL., działając wspólnie i w porozumieniu używając przemocy wobecM. D.w postaci zadawania ciosów rękami w okolice głowy oraz grożąc pobiciem, usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 10 zł oraz odtwarzacz mp3 ze słuchawkami, jednak zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na postawę pokrzywdzonego, w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, które spowodowały rozstrój zdrowia lub naruszenie czynności narządów ciała na czas poniżej siedmiu dnitj. o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2k.k.
a nadtoM. H.został oskarżony o to, że:
II. w dniu 29 grudnia 2012 roku wL., kopiąc w prawe ramię oraz uderzając pięścią w twarzŁ. D.w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci zasinienia w okolicy kącika przyśrodkowego oka prawego oraz otarcia naskórka poniżej kącika zewnętrznego oka prawego, spowodował u niego rozstrój zdrowia lub naruszenie czynności narządów ciała na czas poniżej siedmiu dnitj. o czyn zart. 157 § 2 k.k.
III. w dniu 29 grudnia 2012r. wL., znieważyłŁ. D.kilkakrotnie plując mu w twarztj. o czyn zart. 216 § 1 k.k.
anadtoK. H.został oskarżony o to, że:
IV. w dniu 29 grudnia 2012 roku wL., znieważyłŁ. D.kilkakrotnie plując mu w twarztj. o czyn zart. 216 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 16 lipca 2013r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie III K 224/13:
M. H.orazK. H.uznał za winnych dokonania czynu zarzuconego im wpkt lprzy czym ustalił, iż osiągnięcie zamierzonego celu w postaci zaboru pieniędzy oraz odtwarzacza mp3 było niemożliwe z uwagi na brak tych przedmiotów we władaniu pokrzywdzonego i czyn ten zakwalifikował jako wyczerpujący dyspozycjęart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za ten czyn na mocyart. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył im kary po 2 (dwa) lata pozbawienia wolności;
NadtoM. H.uznał za winnego czynu zarzuconego mu wpkt IIwyczerpującego dyspozycjęart. 157 § 2 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;M. H.uznał za winnego także czynu zarzuconego mu wpkt IIIwyczerpującego dyspozycjęart. 216 § 1 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł (dziesięciu złotych);
K. H.uznał za winnego także czynu zarzuconego mu wpkt IVwyczerpującego dyspozycjęart. 216 § 1 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł (dziesięciu złotych);
Na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczone wobecM. H.kary pozbawienia wolności połączył i jako karę łączną wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.orazart. 70 § 2 k.k.wobecM. H.orazart. 69 § 1 i § 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wobecK. H.orzeczoną wobecM. H.karę łączną pozbawienia wolności oraz orzeczoną wobecK. H.karę jednostkową pozbawienia wolności zawiesił warunkowo na trzy letnie okresy próby w trakcie których na mocyart. 73 § 2 k.k.wobecM. H.orazart. 73 § 1 k.k.wobecK. H.oddał oskarżonych pod dozór kuratora;
Na poczet orzeczonych wobec oskarżonych kar grzywien na zasadzieart. 63 § 1 k.k.zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 29 grudnia 2012r. do dnia 31 grudnia 2012r.;
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonych od zapłaty kosztów sądowych i określił, iż tworzące je wydatki ponosi Skarb Państwa

Powyższy wyrok zaskarżył prokurator w części w zakresie zarzutu wskazanego w punkcie I aktu oskarżenia na niekorzyść oskarżonychM. H.iK. H.i zarzucił:
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na bezzasadnym wyrażeniu poglądu, iż dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności wystarczające do uznania, iż czyn zarzucony w punkcie I aktu oskarżenia wypełnia znamiona przestępstwa stypizowanego wart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § l k.k.w zb. zart. 157 § 2 kk. w zw. zart. 11 § 2 k.k., podczas gdy analiza całokształtu zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż oskarżeni zadając ciosy rękami w okolice głowy narazili pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo utraty życia lub uszczerbku na zdrowiu określonego wart. 157 § l k.k.w konsekwencji czego czyn przypisany oskarżonym powinien zostać zakwalifikowany jako przestępstwo zart. 13 §2kkwzw. zart. 280 § l k.k.w zb. zart. 158 § l kk. w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Stawiając powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie III Wydział Karny do ponownego rozpoznania.
Na rozprawie odwoławczej prokurator poparł apelację, z tym że zmodyfikował jej wniosek w ten sposób, że wniósł o wyeliminowanie z opisu czynuart. 157 § 2 k.k.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje
         :
Apelacja Prokuratora jest zasadna o ile wynika z niej konieczność zmiany kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonym przestępstwa z pkt I, choć nie w kształcie zaproponowanym w środku odwoławczym. Na uwzględnienie natomiast zasługiwał wniosek prokuratora złożony na rozprawie odwoławczej.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż Sąd I instancji w sposób prawidłowy, rzetelny i obiektywny przeprowadził postępowanie dowodowe, dążąc należycie do wyjaśnienia i w efekcie wyjaśniając zasadnicze okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia. Nie dopuścił się przy tym takich błędów i uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie winy. Sąd Rejonowy rozpoznając tę sprawę nie dopuścił się mogącej rzutować na treść wyroku obrazy przepisów postępowania, dokonał pełnej, logicznej, prawidłowej i bezstronnej oceny wyjaśnień oskarżonych oraz zeznań świadków, właściwie ustalił stan faktyczny, a ze zgromadzonych oraz ujawnionych dowodów - trafnie ocenionych w ramach uprawnień wynikających zart. 7 k.p.k.–w zakresie winy oskarżonych wyciągnął słuszne wnioski. Swe stanowisko w tej mierze Sąd Rejonowy wyraził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które generalnie odpowiada wymogomart. 424 k.p.k.Argumenty zawarte w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, co do winyM. H.iK. H.w zakresie zarzuconego im czynu z pkt I są logiczne, przekonujące, zgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a w związku z tym zasługują w pełni na aprobatę. Nie ma więc potrzeby przytaczać ich w tym miejscu ponownie, wystarczającym jest zaś odesłanie do treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Podkreślić tu jedynie należy, iż dokonana przez Sąd Rejonowy ocena materiału dowodowego i ujawnionych w sprawie okoliczności uwzględnia w pełni wskazaniaart. 4 k.p.k.iart. 5 § 2 k.p.k.Wątpliwości Sądu Okręgowego budzi jednak kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonym w pkt I zaskarżonego wyroku. Mimo bowiem, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie tego czynu to jednak dokonał wadliwej oceny prawnej zachowania się oskarżonych.
Wskazać należy, iż rolą Sądu I instancji jest przede wszystkim ustalenie czy zostało popełnione przestępstwo, o którym mowa w akcie oskarżenia, a zatem należy dokonać subsumpcji stanu faktycznego do normy prawnej określającej konkretny występek. Sąd Rejonowy oskarżonymK. H.iM. H.przypisał czyn zakwalifikowany zart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 157§ 2 k.k.w zw zart. 11 § 2 k.k.mający polegać na tym, że działając wspólnie i w porozumieniu używając przemocy wobecM. D.w postaci zadawania ciosów rękami w okolice głowy oraz grożąc pobiciem, usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 10 zł oraz odtwarzacz mp3 ze słuchawkami, jednak osiągnięcie zamierzonego celu w postaci zaboru pieniędzy oraz odtwarzacza mp3 było niemożliwe z uwagi na brak tych przedmiotów we władaniu pokrzywdzonego, w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, które spowodowały rozstrój zdrowia lub naruszenie czynności narządów ciała na czas poniżej siedmiu dni.
Z takim stanowiskiem Sądu Rejonowego nie można jednak się zgodzić. Rację ma w tym zakresie skarżący, że w realiach niniejszej sprawy nie można zastosować kumulatywnego zbiegu między przepisamiart. 280 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.Bezspornym jest, że w wyniku zdarzenia z dnia 29 grudnia 2012r. pokrzywdzonyM. D.doznał obrażeń wywołujących rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni. Jednak pamiętać należy, że przypisanie przestępstwa lekkiego uszkodzenia ciała zart. 157 § 2 k.k.uwarunkowane jest ustaleniem faktycznym, że dany sprawca spowodował konkretne uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Skoro zaś w niniejszej sprawie ustalono, że pokrzywdzony został uderzony w twarz i okolice głowy zarówno przezM. H.i jak iK. H.i nie sposób ustalić który z ich ciosów doprowadził do powstania opisanego skutku w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, to brak było możliwości uwzględnieniaart. 157 § 2 k.k.w kumulatywnym zbiegu zart. 280 § 1 k.k.( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 2 kwietnia 1993r. , II Akr 32/93, OSA 1994, NR 3 poz. 16). W takiej sytuacji odpowiedzialność – wobec niemożności przypisania konkretnemu sprawcy wywołania skutku powstałego u pokrzywdzonegoM. D.– mogłaby, zostać ograniczona do odpowiedzialności zart. 158 § 1 k.k.(pobicie). Konstrukcja zart. 158 k.k.jest wynikiem niemożności ustalenia, który z uczestników zajścia zadał cios pociągający za sobą skutki decydujące o kwalifikacji prawnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2000r., II AKa 181/00. OSPriP 2001, NR 6, poz. 22). Przy czym wskazać tutaj trzeba, że analiza zgromadzonych w sprawie dowodów, zwłaszcza w postaci opinii biegłego lekarza medycyny sądowej (k. 15) i ustalony na ich podstawie stan faktyczny wskazuje, że działania oskarżonych nie naraziłyM. D.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego wart. 156 § 1 k.k.lub wart. 157 § 1 k.k.o których mowa wart. 158 § 1 k.k.Do przypisania natomiast sprawcy popełnienia przez niego przestępstwa zart. 158 § 1 k.k.wymagane jest ustalenie jego udziału w pobiciu o niebezpiecznym charakterze powodującym stan realnego, bezpośredniego zagrożenia wystąpienia skutków wymienionych w tym przepisie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007r., I KZP 30/07, OSNKW 2007/11/79, Prok. i Pr. – wkł. 2007/12/6, Biul. SN 2007/11/19, Wspólnota 2007/41/53). Rację ma Sąd Rejonowy, że okoliczności takie jak zadawanie uderzeń pięścią z pozycji siedzącej przez napastników, zadanie tylko trzech uderzeń i powierzchowne obrażenia ciała pokrzywdzonego przemawiają przeciwko przyjęciu, iżM. D.został narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 lub art. 157 § 1 k.k.W tym zakresie ustalenia faktyczne i argumentacja Sądu Rejonowego zasługuje w pełni na akceptację ( str. 10-11 uzasadnienia). Apelacja prokuratora nie przedstawia zaś żadnych, a już przede wszystkim przekonujących i logicznych argumentów, które pogląd ten mogłyby skutecznie podważyć, zwłaszcza, że prokurator, mimo że skarży wyrok tylko w zakresie czynu zarzuconego oskarżonym w pkt I, jednocześnie cały czas w treści apelacji powołuje się na obrażenia, jakich doznał pokrzywdzonyŁ. D.w wyniku zachowaniaM. H.( czyn z pkt II).
Nie ma zatem racji prokurator wnosząc w apelacji o zakwalifikowanie czynu oskarżonych z pkt zart. 13 § 2 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.w zb. zart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.Zasadny jest natomiast wniosek prokuratora złożony na rozprawie odwoławczej o wyeliminowanie z opisu czynuart. 157 § 2 k.k.
W tych warunkach, mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że wyeliminował z opisu czynu przypisanego oskarżonym w pkt I sformułowania „w wyniku czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci kilku punktowych otarć naskórka w okolicy czołowej i na policzku prawym z niewielkim obrzękiem, które spowodowały rozstrój zdrowia lub naruszenie czynności narządów ciała na czas poniżej siedmiu dni” a z kwalifikacji prawnej czynuart. 157 § 2 k.k.iart. 11 § 2 k.k., zaś z podstawy skazaniaart. 11 § 3 k.k.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, nie dopatrując się innych uchybień, w tym zawłaszcza tych określonych wart. 439 k.p.k.lubart. 440 k.p.k., Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym wydano w oparciu oart. 624 § 1 k.p.k.ze względów słuszności.

      Piotr Morelowski Anna Samulak Jacek Janiszek