Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 181/13
Data wyroku: 2013-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Jastrzębska, Tomasz Ślęzak, Mieczyław Brzdąk
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 109 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 181/13

POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSA Mieczyław Brzdąk

Sędziowie:  SA Ewa Jastrzębska
SO del. Tomasz Ślęzak (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa  Skarbu Państwa – Starosty(...)
przeciwko(...)spółce z ograniczoną odpowiedzialnością wC.

o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Okręgowego w Katowicachz dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I C 314/12
postanawia:

1
oddalić zażalenie;

2
zasądzić od pozwanej na rzecz powoda Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego

Sygn. akt I ACz 181/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie 2 wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I C 314/12, Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od powoda Skarbu Państwa – Starosty(...)na rzecz pozwanej(...) sp. z o.o.kwotę 3 617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że orzeczenie o kosztach procesu wydano na podstawieart. 98 k.p.c.,a zasądzona na rzecz pozwanej kwota obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika pozwanej określone na podstawie przepisu § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 roku, nr 163, poz. 1348 ze zmianami) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Uznał Sąd, że przy dokonywaniu rozliczenia kosztów procesu, nie jest wiążąca wysokość wynagrodzenia wynikająca z umowy pomiędzy adwokatem a jego klientem i w konsekwencji nie uwzględnił wniosku pozwanej o zasądzenie kosztów w stawce wyższej niż minimalna. Sąd zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w stawce minimalnej uznał, że niezbędny nakład pracy adwokata, jak również charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, nie uzasadniały zastosowania stawki wyższej niż minimalna.
Nadto Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej za udział w rozprawach sądowych. W ocenie Sądu udział profesjonalnego pełnomocnika w czynnościach procesowych, w tym w rozprawie, jest podejmowany dla celowego dochodzenia praw i celowej obrony reprezentowanej strony, a koszty z tym związane stanowią wynagrodzenie adwokata ustalone w oparciu o przepisy powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002 roku, które jednak nie przewidują dodatkowego wynagrodzenia za udział adwokata w rozprawach w postępowaniu cywilnym. Zdaniem Sądu brak było podstaw aby przyjąć, że istnieje podstawa do przyznania stronie także kosztów związanych z udziałem adwokata na poszczególnych rozprawach, nawet jeśliw umowie pomiędzy stroną a adwokatem takie wynagrodzenie zostało przewidziane. Wynagrodzenie adwokata za udział w rozprawie nie stanowi bowiem wydatku adwokata, o jakim mowa wart. 98 § 3 k.p.c., a z faktur przedstawionych przez pozwaną nie wynika, by obejmowały one wydatki związane na przykład z celowymii niezbędnymi kosztami przejazdu do Sądu na rozprawy.
Nie uwzględnił Sąd również żądania powiększenia wynagrodzenia o kwotę podatku od towarów i usług (VAT), bowiem podatek ten nie wchodzi w skład niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata z wyboru.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana stwierdziła między innymi, że, wprawdzie obowiązujące przepisy pozwalają Sądowi na miarkowanie wysokości zasadzonych kosztów, to nie dotyczy to przypadków, w których strona zawarłaz pełnomocnikiem umowę na prowadzenie sprawy, a wynikające z niej wynagrodzenie mieści się w dopuszczalnych granicach. Wskazując, że dochodzone przez stronę pozwaną koszty procesu obejmujące 11 316 złote tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 złotych odpowiadające opłacie skarbowej od pełnomocnictwa mieszczą się w dopuszczalnych przepisami prawa granicach, a nadto zostały przez pozwaną należycie udokumentowane
W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa domagała się oddalenia zażalenia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca koncentruje się w nim na wykazaniu, że Sąd orzekając o kosztach procesu, związany jest wysokością wynagrodzenia określonego w umowie adwokata z klientem, pod warunkiem że kwota honorarium pełnomocnika zawiera się w granicach zakreślonych przez przepisy powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ustanowionego z urzędu. Stanowisko to niegdyś ugruntowane w judykaturze, uległo zmianie w związku z nowelizacją przepisuart. 109 k.p.c.wprowadzoną z dniem2 marca 2006 r., na mocy przepisuart. 126 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. nr 167, poz 1398), polegającą na dodaniu § 2 tego przepisu. W obecnym stanie prawnym sąd ocenia wysokość podlegającego zwrotowi wynagrodzenia na podstawie autonomicznie określonych przesłanek i każdorazowo oceniając charakter sprawy, uwzględnia rzeczywisty nakład pracy pełnomocnika i podjęte przez niego czynności (tak Sąd Najwyższyw uzasadnieniu uchwały z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt III CZP 130/06). Stwierdzić zatem należy, że ingerencja Sądu Okręgowego w umowę zawartą pomiędzy stroną pozwaną a jej adwokatem znajduje oparcie w obowiązujących przepisach.
Uznać również trzeba, że Sąd I instancji uwzględniwszy niezbędny nakład pracy adwokata, jak również charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia trafnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności zdecydowanie zwiększające nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków pełnomocnika i uzasadniające przyznanie wynagrodzenia powyżej minimalnej wysokości. Ocenę tę uzasadnia okoliczność, iżw niniejszym procesie trwającym nieco ponad sześć miesięcy, pełnomocnik strony pozwanej sporządził odpowiedź na pozew (k. 74), jedno pismo procesowe (k. 123) oraz uczestniczył w dwóch rozprawach (k. 127, 136). Słusznie zatem Sąd Okręgowy uznał, że nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie nie odpowiada kwocie11 333 złotych wynikającej z przedłożonego spisu kosztów (k. 133).
Podzielić należy również pogląd Sądu Okręgowego, zgodnie z którym przepisart. 98 k.p.c.oraz przepisyrozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędunie dają podstaw do przyznania stronie także kosztów związanych z udziałem adwokata na poszczególnych rozprawach, nawet jeśli w umowie pomiędzy stroną a adwokatem takie wynagrodzenie zostało przewidziane.
Za prawidłowe uznać należy również stanowisko Sądu Okręgowego co do podwyższenia wynagrodzenia adwokata reprezentującego pozwaną spółkę o kwotę podatku od towarów i usług. W świetle bowiem przepisu§ 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. nr 163 poz. 1348 z późn. zm.) niewątpliwym jest, że w skład niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokataz wyboru nie wchodzi podatek od towarów i usług, a zatem opłata, zasądzana na rzecz strony reprezentowanej przez adwokata z wyboru, ustalana według wskazań zamieszczonych w § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia, nie zostaje podwyższonao stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynnościwustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług(Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) W tym zakresie podatek ten nie wchodzi w skład wynagrodzenia adwokackiego (art. 98 § 3 k.p.c.) i nie stanowi też wydatku, ponieważ jest świadczeniem publicznoprawnym (podobnie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I UZ 86/12).
Z powyższych przyczyn zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu o czym orzeczono na mocy przepisuart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na mocy przepisuart. 98§ 1 k.p.c.w związku z przepisem§ 6 pkt 3 oraz § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.(Dz.U. nr 163 poz 1348).