Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 336/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lilla Mateuszczyk, Jolanta Grzegorczyk, Wiesława Kuberska
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art 750 k.c., art 471 k.c.

Sygn. akt I ACa 336/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jolanta Grzegorczyk

Sędziowie:

SA Lilla Mateuszczyk
SA Wiesława Kuberska (spr.)

Protokolant:

sekr. sądowy Joanna Płoszaj

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaG. K.
przeciwkoM. M.
o zadośćuczynienie i odszkodowanie
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 491/12
1. oddala apelację;
2. zasądza od powódkiG. K.na rzecz pozwanejM. M.kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I A Ca 336/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu w sprawie z powództwaG. K.przeciwkoM. M.o zapłatę kwoty 1.300.000 zł zadośćuczynienia i odszkodowania, oddalił powództwo w całości oraz nie obciążył powódki kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. Roszczenie zostało wywiedzione z faktu, że pozwana – reprezentująca powódkę z urzędu w postępowaniu przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuratorowi Rejonowemu w Kaliszu, w sprawie Sądu Okręgowego w Kaliszu oznaczonego sygn. akt I C 544/11 – reprezentację tę poprowadziła nienależycie i błędnie.

(wyrok – k. 165).
Sąd Okręgowy wydał powyższe orzeczenie na podstawie ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podziela w całości i uznaje za własne.
Poczynione bardzo drobiazgowo ustalenia faktyczne Sąd I instancji oparł na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, przede wszystkim w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy I C 544/11 Sądu Okręgowego w Kaliszu. Sąd a quo nie dał wiary zeznaniom powódki, jakoby pozwana unikała kontaktu z powódką, nie informowała jej o przebiegu sprawy i podejmowanych czynnościach procesowych, gdyż przeczą temu inne dowody, oraz z tego powodu, że na utrudniony kontakt z powódką uskarżał się także jej poprzedni pełnomocnik z urzędu – adw.M. T.oraz adw.E. B.i aplikantadwokacki (...). Ponadto powódka nie stawiła się na dwie rozprawy sądowe w dniach 20 stycznia i 22 lutego 2012 r., mimo prawidłowego zawiadomienia jej o tych terminach. Wezwania były doręczone w trybie awizo.
W świetle tych ustaleń Sąd I instancji ocenił, że powództwo jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał analizy procesowej roli profesjonalnego pełnomocnika, w tym pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Wskazał, że stronę i takiego pełnomocnika wiąże umowa o świadczenie usług, do której na mocyart. 750 k.c.odpowiednio stosuje się przepisy o umowie zlecenia. A zatem strony procesu wiązała między innymi umowa konsensualna będąca umową starannego działania, której celem nie jest osiągnięcie zamierzonego rezultatu. Pozwana nie była zobowiązana do wygrania dla powódki sporu sądowego, a jedynie do podjęcia wszystkich dopuszczalnych prawem działań na rzecz swojej klientki, czyli powódki. W ocenie Sądu a quo pozwana, jako pełnomocnik powódki z urzędu podjęła wszelkie działania zmierzające do zapoznania się ze stanowiskiem powódki i aktualnym stanem sprawy. Przeprowadziła z powódką rozmowę w swojej kancelarii dotyczącą wyjaśnienia podstaw prawnych powództwa, zagadnień prawnych występujących w sprawie, zebrała wszystkie niezbędne w sprawie dokumenty, wymieniła się z powódką numerami telefonów celem ułatwienia kontaktu oraz zobowiązała powódkę do dostarczenia brakujących dokumentów. Podobnie należycie starannie pozwana zachowała się w trakcie całego toczącego się z jej udziałem postępowania.
Niezależnie od powyższej oceny Sąd Okręgowy podkreślił, że powództwoG. K.– już bez udziału pozwanej – zostało ostatecznie prawomocnie oddalone z uwagi na brak cech bezprawności zachowania pozwanej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, co prowadzi do wniosku, że brak zaskarżenia postanowienia częściowo odrzucającego pozew, jak i nie doręczenie powódce odpisu postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r. nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie mogą rodzić odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej.
O kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.uwzględniając sytuację materialną powódki.

(uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 169 – 187).

Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka, zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w zakresie pkt. 1 zarzucając orzeczeniu, że zostało oparte na przyjęciu, iż pozwana kontaktowała się z powódką, podczas, gdy tak nie było, co zmusiło powódkę do samodzielnego prowadzenia sprawy i żądania zmiany pełnomocnika. Zdaniem apelującej, pozwana podawała do Sądu I instancji różne kwoty żądania, ale „w żaden sposób ich nie udowodniła”, a zatem bezmyślnie prowadziła proces. W ocenie skarżącej pozwana sama powinna była zrezygnować z prowadzenia sprawy z urzędu, a tego nie zrobiła.
W następstwie tak sformułowanych zarzutów powódka wniosłao zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 poprzez uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

(apelacja strony powodowej – k. 192 – 195).
Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

(odpowiedź na apelację – k. 203a – 203b).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja jest nietrafna.

Przede wszystkim należy podnieść, że wywody apelacji nie odnoszą się w ogóle do stanu faktycznego przyjętego przez Sąd a quo, jako podstawa rozstrzygnięcia, a stanowią jedynie własną, bardzo subiektywną relację powódki o tym, jak w jej mniemaniu wyglądały fakty, które miały miejsce w toku postępowania przed Sądem Okręgowym w Kaliszu w sprawie o sygn. akt I C 544/11. Skarżąca nie powołuje się przy tym na żadne dowody przedstawione choćby przez nią samą przed Sądem I instancji, nie próbuje nawet wykazać żadnych błędów logicznych lub wynikających z doświadczenia życiowego, popełnionych przez Sąd a quo przy ocenie materiału dowodowego, a które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego. Tym samym należy przyjąć, że w sferze zarzutów naruszenia prawa procesowego przedmiotowa apelacja jest jedynie niedopuszczalną polemiką z ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji, co prowadzi do wniosku, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo.
Odnosząc się do kwestii prawa materialnego, to wskazać trzeba na to, żeG. K.nie kwestionuje oceny, że stosunek pomiędzy stroną procesu a ustanowionym dla niej pełnomocnikiem z urzędu należy traktować, jako umowa o świadczenie usług, do której na mocyart. 750 k.c.odpowiednio stosuje się przepisy o umowie zlecenia. A zatem poza sporem jest, że pozwana miała jedynie obowiązek starannego prowadzenia procesu, a nie jego wygrania. W tym miejscu należy z całą stanowczością podkreślić, że obowiązek działania pełnomocnika z urzędu nie może i nie zastępuje obowiązków procesowych samej strony. To strona, jako uczestnik zdarzeń mających miejsce przed wytoczeniem powództwa, które w ogóle usprawiedliwiają wniesienie takiego powództwa, jest jedynym źródłem informacji o faktach, podobnie jak tylko i wyłącznie strona może wskazywać na negatywne dla siebie skutki zachowania strony pozwanej w procesie. A zatem nie było zadaniem – wbrew stanowisku apelacji – pełnomocnika z urzędu udowodnienie szkody lub krzywdy majątkowej powódki, bez względu na to, jaką kwotą roszczenia te byłyby wyrażone. To powódka powinna była w tym zakresie dostarczać argumentów swojemu pełnomocnikowi.
Zupełnie umknęło także skarżącej i to, że powództwo w sprawie o sygn. akt I C 544/11 Sądu Okręgowego w Kaliszu zostało oddalone nie z powodu braku udowodnienia roszczenia, ale wobec braku wykazania zasady odpowiedzialności. Przy czym nie można również zapomnieć i o tym, że pozwana nie była pierwszym, ani też ostatnim pełnomocnikiem powódki z urzędu, a zatem ani nie formułowania roszczenia, ani też jej działania nie przypadły na czas zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji.
Reasumując, Sąd ad quem podziela w całości ocenę jurydyczną przedstawioną przez Sąd Okręgowy i jednocześnie wskazuje, że bezzasadne są zarzuty apelacji naruszenia prawa procesowego, natomiast działając z urzędu Sąd Apelacyjny nie dostrzegł naruszenia prawa materialnego, co skutkuje oddaleniem apelacji na podstawieart. 385 k.p.c.O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.