Sąd Okręgowy w Legnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 9/13
Data wyroku: 2013-03-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jolanta Pratkowiecka, Sabina Ziser, Sylwia Kornatowicz

Sygn. akt II Ca 9/13

POSTANOWIENIE
Dnia 14 marca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Legnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie
Przewodniczący:  SSO Jolanta Pratkowiecka
Sędziowie: SO Sabina Ziser (sprawozdawca)
SO Sylwia Kornatowicz
Protokolant: st. sekr. sąd. Roksana Babiarczyk

po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2013 roku w Legnicy
na rozprawie sprawyz wnioskuR. G.
z udziałem uczestniczek postępowaniaE. G.iR. B.
o zasiedzenie
na skutek apelacji uczestniczek postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Głogowie
z dnia 30 października 2012 roku
sygn. akt I Ns 31/12

p o s t a n a w i a:

I
zmienić zaskarżone postanowienie w całości w ten sposób, że wniosek oddalić i zasądzić od wnioskodawcy na rzecz każdejz uczestniczek kwotę po 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania;

II
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz każdej z uczestniczek kwotę 1.450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt II Ca 9/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 30 października 2012r. Sąd Rejonowy w Głogowie ustalił, że wnioskodawcaR. G.nabył przez zasiedzenie z dniem 16 czerwca 2011r. udział w wysokości ½ w prawie własności nieruchomości położonej wG.stanowiącejdziałkę nr (...)zabudowaną budynkiem mieszkalnym, dla której Sąd Rejonowy w Głogowie prowadziksięgę wieczystą kw nr (...)oraz orzekł, że wnioskodawca i uczestniczki ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika, że od momentu rozwodu w dniu 15 czerwca 1981r.I. G.nie przyjeżdżała do Polski i nie podjęła żadnych kroków zmierzających do podziału majątku dorobkowego obejmującego przedmiotową nieruchomość natomiast od tego czasu wnioskodawcaR. G.był posiadaczem samoistnym całości nieruchomości przyul. (...)G., traktował całą nieruchomość jako swoją własność i korzystał z niej bez ingerencji osób trzecich. Sąd Rejonowy uznał, że z całokształtu dowodów wynika, że manifestował na zewnątrz, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności co wyrażało się dokonywaniu remontów budynku z własnych środków. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd wskazałart. 172 par. 1 kc.

Z orzeczeniem powyższym nie zgodziły się uczestniczki postępowania, które wniosły apelację zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania - wyrażonej wart. 233 kpczasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie zeznań świadkówA. D.,E.Herling iP. G.oraz ocenie zeznań stron;
- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że wnioskodawca od momentu rozwodu był samoistny posiadaczem nieruchomości przyul. (...)wG., ponosił wszelkie opłaty związane z tą nieruchomością i przeprowadzał jej remonty od roku 1986 aI. G.i uczestniczki postępowania nie rościły żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżące domagały się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku w całości. Jako żądanie ewentualne zgłosiły wniosek o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest uzasadniona.
Jak trafnie zarzucają skarżące zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przywołanych w apelacji przepisów prawa procesowego, w szczególnościart. 233 par. 1 kpcpoprzez dowolną, a przez to błędną ocenę materiału dowodowego, iż wnioskodawca wykazał, że nabył przez zasiedzenie udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości położonej wG.przyul. (...)należący doI. G..
Współwłasność jest prawem własności przysługującym niepodzielnie kilku osobom (art. 195 kc). Niepodzielność prawa wyraża się tym, że każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy a zatem z faktu posiadania przez współwłaściciela całej rzeczy wynika jedynie, że korzysta z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem (art. 206 kc). Kwestia zasiedzenia udziału w prawie współwłasności rzeczy była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 29 czerwca 2010r., III CSK 300/09; z dnia 20 września 2012r., IV CSK 117/12; z dnia 07 stycznia 2009r., II CSK 405/08; z dnia 02 marca 2012r., II CSK 249/11). W orzecznictwie tym ugruntowany jest pogląd dopuszczający możliwość zasiedzenia idealnego udziału we współwłasności nieruchomości między współwłaścicielami przy spełnieniu jednak ściśle określonych warunków. W postanowieniu z dnia 29 czerwca 2010, sygn. akt III CSK 300/09 Sąd Najwyższy wskazał, że „niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciele posiadający przejmuje rzecz w samoistne posiadanie w zakresie ich uprawnień. Posiadanie właścicielskie całej rzeczy przez współwłaściciela wyłącznie dla siebie i z wolą odsunięcia od realizacji tych praw do tej rzeczy innych współwłaścicieli jest możliwe, jednak wymaga żeby współwłaściciel żądający stwierdzenia zasiedzenia idealnego udziału innego współwłaściciela udowodnił, że zmienił (rozszerzył) zakres swojego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia zart. 206 kci uzewnętrznił tę zmianę wobec współwłaścicieli. Zastosowanie w takim wypadku domniemania zart. 339 kcwymaga wykazania przez współwłaściciela, że posiada rzecz ponad swoje prawo wynikające ze współwłasności.”

Ustawodawca nie wprowadził katalogu zachowań czy też czynności, które mogłyby świadczyć o zamanifestowaniu przez współwłaściciela woli posiadania całej rzeczy tylko dla siebie, decydować zatem o tym będą okoliczności konkretnej sprawy. Jak wynika z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nieruchomość przyul. (...)wG.stanowiła przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej wnioskodawcy iI. G., który zajmowali wspólnie. Wnioskodawca od początku korzystał z całej nieruchomości. Uczestniczka pod koniec lat 70-tych wraz z małoletnimi córkami wyjechała do Niemiec. Od tego czasu utrzymywała ona córki natomiast wnioskodawca ponosił opłaty związane z korzystaniem z nieruchomości. Tak samo było po ich rozwodzie, który orzeczony został wyrokiem z dniem 15 czerwca 1981r. Fakt ponoszenia opłat za nieruchomość przez wnioskodawcę nie świadczy w ocenie Sądu Okręgowego o wykroczeniu ponad uprawnienia wynikające ze swojego udziału skoro z nieruchomości tej korzystał wyłącznie wnioskodawca a zatem to jego obciążały koszty bieżącej eksploatacji nieruchomości. Natomiast odpowiedzialność współwłaścicieli z tytułu podatku od nieruchomości jest solidarna a więc organ podatkowy był uprawniony do domagania się całości należności od każdego ze współwłaścicieli.
Zamanifestowaniem woli posiadania całej rzeczy wyłącznie dla siebie mogłoby być podejmowanie samodzielnej decyzji o znaczących remontach nieruchomości i dokonywanie zmian w przedmiocie współwłasności. Jak wynika z zebranego sprawie materiału dowodowego znaczący remont w budynku przyul. (...)miał miejsce dopiero w latach 2007-2008. Wcześniej przeprowadzano jedynie drobne bieżące remonty albowiem na większe nie pozwalała zła sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego rodziny. W tych okolicznościach zachowanie wnioskodawcy nie daje podstaw do oceny, że już od dnia 16 czerwca 1981r. zmienił – rozszerzył – zakres swojego samoistnego posiadania ponad realizację uprawnienia zart. 206 kci uzewnętrznił tę zmianę wobecI. G.. O takim zachowaniu można by ewentualnie było mówić dopiero począwszy od 2007r. Jednakże licząc od tej daty nie upłynął jeszcze termin wymagany do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
Reasumując stwierdzić należy, że zdaniem Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że bieg terminu zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości rozpoczął się z chwilą rozwiązania małżeństwaR. G.iI. G.przez rozwód wnioskodawca nie wykazał bowiem, zgodnie z treściąart. 6 kc, konkretnych faktów świadczących o rzeczywistym przejęciu przez niego, z tą właśnie chwilą, praw i obowiązków byłej żony i to w sposób pozwalający jej na dostrzeżenie tej zmiany.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uwzględnił apelację na podstawieart. 386 par. 1 kpcw zw. zart. 13 par. 2 kpcoddalając wniosek o zasiedzenie oraz orzekł o kosztach postępowania przed Sądem pierwszej instancji na podstawieart. 520 par. 2 kpc. Interesy uczestników postępowania były sporne dlatego też należało zasądzić od wnioskodawcy na rzecz każdej z uczestniczek kwotę po 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – kosztów zastępstwa prawnego - na podstawie par. 8 pkt. 1 w zw. z par. 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…), przy wskazanym przez strony wartości przedmiotu sporu na kwotę 150.000,00 zł.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 520 par. 2 kpcorazpar. 13 ust. 1w zw. zpar. 8 pkt.1w zw. z par. 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…). Łączna wysokość poniesionych przez uczestniczki kosztów wyniosła 2.900,00 zł, w tym 2000 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji i 900 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego dlatego też należało zasądzić od wnioskodawcy na rzecz każdej z uczestniczek z tego tytułu kwotę 1.450,00 zł.