Sąd Okręgowy w Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 38/11
Data wyroku: 2011-10-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Alicja Fronczyk

Sygn. akt I Ns 38/11

POSTANOWIENIE
Dnia 06 października 2011 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział I Cywilny, w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Alicja Fronczyk
Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Bondel
po rozpoznaniu w dniu 06 października 2011 roku w Warszawie na posiedzeniu jawnym
sprawy z wnioskuJ. S.pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego(...)
z udziałemS. C. (1)
o wydanie orzeczeniaw trybieart. 111 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy
p o s t a n a w i a:

1
zakazać uczestnikowi postępowaniaS. C. (1)rozpowszechniania informacji, że:

„- wGminie N.termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość;
- WójtGminy N.bierze kredyt na pokrycie bieżącej działalności;
- w Urzędzie(...)od grudnia 2010 r. do września 2011 r. zatrudnienie wzrosło o 30%”;

2
nakazać uczestnikowi postępowaniaS. C. (1)sprostowanie nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie na swój koszt, w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się postanowienia w(...)oraz w(...)sprostowania następującej treści:

    „S. C. (1)oświadcza, że jego wypowiedzi zawarte w ulotce wyborczej pt.Gmina N.–(...)(...)?, iż:

„- wGminie N.termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość;
- WójtGminy N.bierze kredyt na pokrycie bieżącej działalności;
- w Urzędzie(...)od grudnia 2010 r. do września 2011 r. zatrudnienie wzrosło o 30%”
- są nieprawdziwe
S. C. (1)”;

3
oddalić wniosek w pozostałem zakresie;

4
zasądzić od uczestnikaS. C. (1)na rzecz wnioskodawcyJ. S.pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego(...)kwotę 360 zł. (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
W dniu 05 października 2011 roku o godzinie 10:30J. S.– pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego(...)wniósł o wydanie orzeczenia:

1
zakazującego uczestnikowi postępowaniaS. C. (1)rozpowszechniania informacji, że:

„- wGminie N.termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość;
WójtGminy N.bierze kredyt na pokrycie bieżącej działalności;
w Urzędzie(...)od grudnia 2010 r. do września 2011 r. zatrudnienie wzrosło o 30%”;

2
nakazującego uczestnikowi postępowaniaS. C. (1)sprostowanie nieprawdziwej informacji poprzez opublikowanie na swój koszt, w terminie 48 godzin od uprawomocnienia się postanowienia w(...)oraz w(...)sprostowania następującej treści:

    „S. C. (1)oświadcza, że jego wypowiedzi zawarte w ulotce wyborczej pt.Gmina N.–(...)(...)?, iż:

„- wGminie N.termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość;
- WójtGminy N.bierze kredyt na pokrycie bieżącej działalności;
- w Urzędzie(...)od grudnia 2010 r. do września 2011 r. zatrudnienie wzrosło o 30%”
- są nieprawdziwe
S. C. (1)”;

3
nakazującego uczestnikowi postępowaniaS. C. (1)wpłacenie kwoty 10.000 zł na rzeczorganizacji (...)(...)wL.,ul. (...),(...)-(...) I.(nr KRS(...)).

Nadto wnioskodawca wniósł o zasądzenie od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca zarzucił uczestnikowiS. C. (1), iż ten w ulotce wyborczej sygnowanej swoim nazwiskiem i podpisem, zatytułowanej

    „Gmina N.–(...)(...)?”, zawarł cały szereg nieprawdziwych lub niepełnych informacji oraz pomawiających tez dotyczących działalności aktualnych władzGminy N., a dokonał tego w kontekście zbliżających się wyborów parlamentarnych 2011 r. oraz w nawiązaniu do przynależności do partii politycznej(...)Wójta Gminy i radnych Gminy. Zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy w przedmiotowej ulotce – kolportowanej na terenie objętym obszarem okręgu wyborczego do Sejmu nr(...)(ze szczególnym uwzględnieniemGminy N.i powiatu(...)) – zawarte są co najmniej trzy ewidentnie nieprawdziwe informacje, że jakoby:
1) wGminie N.termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość;
2) Wójt Gminy bierze kredyt na pokrycie bieżącej działalności;
3) w Urzędzie(...)od grudnia 2010 r. do września 2011 r. zatrudnienie wzrosło o 30 %.
Wnioskodawca załączył do wniosku dokumenty mające stanowić dowody na potwierdzenie nieprawdziwości powyższych stwierdzeń uczestnika. Żądanie opublikowania sprostowania w dwóch dziennikach lokalnych uzasadnił on tym, że ulotka wyborcza uczestnika postępowania zawierająca nieprawdziwe informacje, była publikowana w regionie, w którym te dzienniki się ukazują. (wniosek wraz z załącznikami – k. 3 – 41)
W odpowiedzi na wniosek (mylnie nazwanej „odpowiedzią na pozew”, złożonej w dniu 05 października 2011 roku o godzinie 15:10) uczestnikS. C. (1)oświadczył, iż informacje, które podane są we wniosku jako nieprawdziwe, czerpał z Biuletynu Informacji Publicznej ((...)) i mógł przekazać(...). Uczestnik przyznał jednak, że Biuletyn Informacji Publicznej może nie być aktualizowany na bieżąco w wyniku czego mogły nastąpić drobne pomyłki za co uczestnik przeprasza. (odpowiedź na wniosek – k. 50).
Na rozprawie w dniu 06 października 2011 roku wnioskodawca poparł wniosek precyzując, że Komitet Wyborczy(...)nie jest uczestnikiem niniejszego postępowania, a został wskazany we wniosku jedynie jako alternatywny adres uczestnikaS. C. (1). Wskazuje na to również treść żądania wniosku, skierowana jedynie w stosunku doS. C. (2)(k. 51).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
S. C. (1)jest kandydatem bezpartyjnym w wyborach do Sejmu RP w 2011 r. kandydując z listy(...)w okręgu wyborczym nr(...)(L.). Uprzednio był on WójtemGminy N.w województwie(...), obecnie Wójtem tej Gminy jestK. U.należący do(...)(niesporne).
W sygnowanej przezS. C. (1)i kolportowanej na terenie okręgu wyborczego nr(...)ulotce wyborczej pt.

    „Gmina N.–(...)(...)?”S. C. (1)zawarł na wstępie stwierdzenie

    „Patrzę z niepokojem na poczynania obecnych władz. Prowadzą one do katastrofy finansowej gminy, tym samym do znacznego pogorszenia warunków naszego życia. Odchodząc ze stanowiska Wójta zostawiłem w Urzędzie nadwyżkę budżetową w wysokości ok.(...)tys. zł. Po pięciu miesiącach rządów WójtaU.nie widać gdzie się podziały te pieniądze?”. W dalszej treści ulotki jej autor podał, że za swojej kadencji rozpoczął budowę przedszkola i kompleksu sportowego bez potrzeby brania kredytu, zaś w kampanii na Wójta Gminy w 2010 r. oskarżono go fałszywie o zadłużenie, myląc poręczenie bankowe z kredytem, w co wielu uwierzyło.S. C. (1)stwierdził następnie:

    „Dzisiaj plac budowy świeci pustkami.

      Termin ukończenia przedszkola jest przesunięty w nieokreśloną przyszłość – a kompleks sportowy skreślony z listy inwestycji!!”
. Nadto podkreślił on, że

    „w latach 2005-2010 wszystkie szkoły gminne zostały wyposażone w nowoczesny sprzęt i skomputeryzowane. Wybudowano sale gimnastyczne, boisko wielofunkcyjne i boisko(...). Warunki nauki w szkołach gminnych są o wiele lepsze niż wL.i w tych zarządzanych przez(...).

      Obecnie Wójt bierze kredyty na pokrycie bieżącej działalności.

     W szkołach już brak pieniędzy!!! Będziesz biedniejszy – będziesz pokorniejszy.”

Zakwestionował on także politykę kadrową obecnych władzGminy N., zarzucając im zwolnienie profesjonalnych i doświadczonych pracowników, przeznaczanie pieniędzy z podatków na kształcenie nowych, niekompetentnych osób, oraz podporządkowanie Rady Gminy Wójtowi poprzez stworzenie dla(...)Przewodniczącego i(...)Wice – Przewodniczącego specjalnych nowych stanowisk pracy, opłacanych z podatków. W związku z tymS. C. (1)podał, iż

      „Od grudnia do września zatrudnienie w UG wzrosło o 30 %!!”.
Zaapelował on na głosowanie w wyborach parlamentarnych na jego osobę (dowód: ulotka wyborcza – k. 9)
Inwestycja w postaci budowy przedszkola wmiejscowości N.została określona w Umowie o roboty budowlane zawartej w dniu 15 września 2010 roku w imieniuGminy N.przezS. C. (1)jako WójtaGminy N.z wykonawcą –(...) sp. z o.o.z siedzibą wL.. W umowie tej termin realizacji inwestycji określono na dzień 30 września 2012 roku, przy czym miała ona obejmować trzy etapy: etap I – do dnia 30 listopada 2010 roku, etap II – do dnia 30 listopada 2011 roku i etap III – do dnia 30 września 2012 roku. (dowód: umowa – k. 10 – 16)
W dniu 15 września 2010 roku pomiędzyGminą N.reprezentowaną przez WójtaK. U.a wykonawcą(...) sp. z o.o.zawartoAneks nr (...)do Umowy o roboty budowlane z dnia 15 września 2010 r., na mocy którego zmieniono m.in. daty zakończenia realizacji II. i III. etapu budowy przedszkola. W Aneksie tym przewidziano, że etap II. realizowany będzie do dnia 15 października 2011 roku, zaś etap III. – do 31 grudnia 2012 roku. (dowód:Aneks nr (...)– k. 17-18).
W dniu 02 września 2011 roku Rada(...)podjęła Uchwałę Nr(...)w sprawie zaciągnięcia kredytu na pokrycie planowanego deficytu budżetu w związku z realizacją przezGminę N.zadań inwestycyjnych. W Uchwale tej ustalono, żeGmina N.zaciąga długoterminowy kredyt w wysokości łącznej(...)zł na pokrycie planowanego deficytu budżetu gminy z przeznaczeniem na sfinansowanie realizowanych przezGminę N.zadań inwestycyjnych. Źródłem spłaty kredytu mają być dochody własne gminy osiągnięte w latach 2012-2021, całkowita spłata kredytu nastąpi w 2021 r., a zabezpieczeniem tej spłaty będzie weksel własny

    in blancoz deklaracją wekslową. (dowód: Uchwała nr(...)– k. 39).
W dniu 09 grudnia 2010 roku (tj. w ostatnim dniu kadencji, w której WójtemGminy N.byłS. C. (1)) zatrudnienie w Urzędzie(...)wynosiło 50 osób (łącznie z kierownikami gminnych jednostek administracyjnych), zaś w dniu 30 września 2011 roku zatrudnienie to wynosiło 51 osób (łącznie z kierownikami gminnych jednostek administracyjnych) (dowód: zaświadczenie wydane przez WójtaGminy N.z dnia 04.10.2011 r. – k. 40)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie załączonych przez wnioskodawcę do wniosku i wymienionych powyżej dowodów z dokumentów, których wartość dowodowa nie była kwestionowana przez uczestnika postępowania, ani nie budziła wątpliwości Sądu. Dokumenty urzędowe (Uchwały Rady(...), zaświadczenie wydane przez WójtaGminy N.o stanie zatrudnienia) stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 § 2 k.p.c.w zw. zart. 244 § 1 k.p.c.).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej zostały spełnione przesłanki określone wart. 111 § 1 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy(Dz. U. nr 21, poz. 112 ze zm.).
Zgodnie z art. 111 § 1 kodeksu wyborczego, jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniuustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe(Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.5)), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1) zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje;
3) nakazania sprostowania takich informacji;
4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone;
6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Wniosek został złożony przez osobę legitymowaną, tj. pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego(...)–J. S.. Zainteresowanie Komitetu Wyborczego(...)w stwierdzeniu nieprawdziwości informacji zawartych w ulotce rozpowszechnianej przez kandydata na posła do Sejmu RPS. C. (1)startującego z listy wyborczej Komitetu Wyborczego(...), wynika z faktu zawarcia w tej ulotce zarzutów pod adresem członków tej partii wchodzących w skład organówGminy N., w tym zwłaszcza jej obecnego Wójta. Wskazuje na to bezpośrednio tytuł ulotki odnoszący się do działań(...).
Ulotka, której treść kwestionuje wnioskodawca, stanowi materiał wyborczy w rozumieniu powołanego przepisu, albowiem zarówno jej wydźwięk jak i treść wskazują na ich ścisły związek z trwającą kampanią wyborczą oraz – w konsekwencji – na możliwość wpływu na wynik wyborów przez zarzucenie członkom(...)((...)) wchodzącym w skład organówGminy N.postępowania dyskredytującego nie tylko ich, ale i innych członków tej partii – w tym także jej kandydatów w nadchodzących wyborach parlamentarnych. Niewątpliwie kolportowanie tej ulotki naraża kandydatów(...)na utratę zaufania koniecznego do wykonywania mandatu posłów i senatorów. Przeciętny wyborca, po zapoznaniu się z treścią ulotki, może odnieść wrażenie, że wykonywanie władzy (na szczeblu samorządowym, czy państwowym) przez członków(...)cechuje się niegospodarnością i brakiem realizacji istotnych dla wyborców inwestycji.S. C. (1)w ulotce przedstawił działania władz gminnych w negatywnym świetle, w opozycji do własnych osiągnięć na stanowisku WójtaGminy N.i z apelem o głosowanie na jego osobę, co bezsprzecznie stanowi agitację wyborczą.
Wnioskodawca wykazał nieprawdziwość trzech informacji ujętych w przedmiotowej ulotce przezS. C. (1)przedstawiając wiarygodne dowody. Uczestnik zaś nie dość, że nie przedstawił wbrewart. 6 k.c.żadnego dowodu na okoliczność ustalenia prawdziwości podanych przez niego w ulotce wyborczej faktów, to w odpowiedzi na wniosek wręcz przyznał się do błędu i za to przeprosił.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1i 2 postanowienia uznając, że są podstawy do zakazania uczestnikowi dalszego rozpowszechniania nieprawdziwych informacji i nakazania mu opublikowania oświadczenia w lokalnych dziennikach. Tego rodzaju nakaz może odwrócić skutki podania nieprawdziwych informacji zawartych w ulotce wyborczej.
W ocenie Sądu wobec stanowiska uczestnika, który de facto przyznał się do podania nieprawdziwych informacji i przeprosił wnioskodawcę – nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku w części majątkowej – zasądzenia od uczestnika na cel publiczny żądanej kwoty. Na taką decyzję Sądu ma wpływ i to, że koszt publikacji ogłoszeń stanowi wystarczającą dolegliwość dla uczestnika za podanie nieprawdziwych informacji.
Z tych powodów orzeczono jak w pkt 2 sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawieart. 520par. 2 k.p.c.w zw. zpar. 11 ust. 1 pkt 2w zw. zpar. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.)..