Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1072/12
Data wyroku: 2013-02-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Małgorzata Rokicka-Radoniewicz, Teresa Czekaj
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o FUS

Sygn. akt III AUa 1072/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)

Sędziowie:

SA Teresa Czekaj
SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Protokolant: st. prot. sądowy Krzysztof Wiater

po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Lublinie
sprawyH. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwR.
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt VI U 141/12

I
oddala apelację;

II
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.na rzeczH. N.kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

AUa 1072/12

UZASADNIENIE
Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.decyzją z dnia 26 października 2012 roku odmówiłH. N.przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Do pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono wnioskodawcy okresu zatrudnienia wOdlewni (...)wS.od 31 lipca 1972 roku do 19 maja 1989 roku na stanowisku formierza, bowiem w świadectwie pracy w warunkach szczególnych nie podano charakteru wykonywanej pracy zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku „w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze” oraz podane stanowisko nie odpowiada powołanym w tymże świadectwie przepisom resortowym.
Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Radomiu wniósł wnioskodawcaH. N., podnosząc, że organ rentowy niesłusznie nie uznał mu okresu pracy w warunkach szczególnych od 31 lipca 1972 roku do 19 maja 1989 roku w(...) S.A.wS., ponieważ nie jest jego winą, że zakład pracy wystawił wadliwe świadectwo pracy w warunkach szczególnych.
Wyrokiem z dnia 26 października 2012 roku Sąd Okręgowy w Radomiu zmienił zaskarżoną decyzje i przyznałH. N.prawo do emerytury od dnia 19 grudnia 2011 roku. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawcaH. N.został zatrudniony wOdlewni (...)wS.z dniem 31 lipca 1972 roku w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku formierza. Z dniem 12 sierpnia 1972 rokuH. N.został zwolniony z zakładu pracy z uwagi na powołanie do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Zasadniczą służbę wojskowąH. N.odbył w okresie od 16 sierpnia 1972 roku do 3 sierpnia 1974 roku. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej,H. N.został przyjęty ponownie do pracy wOdlewni (...)wS.z dniem 28 sierpnia 1974 roku na stanowisku formierza, w pełnym wymiarze czasu pracy.Odlewnia (...)wS.zajmowała się produkcją elementów z żeliwa lub staliwa, takich jak korpusy kotłów, ruszty do kotłów, wymienniki ciepła, elementy młynów w cementowniach, zawirowywacze dla elektrociepłowni, części do wózków widłowych. Wnioskodawca pracował na Wydziale Aparatury, gdzie zajmował się wykonywaniem form modeli i zalewaniem form żeliwem lub staliwem, najczęściej zajmował się produkcją rusztów do kotłów, wymienników ciepła, kul do cementowni. Czynności formierzaH. N.rozpoczynał od wykonania formy modelu. W tym celu kładł na płycie modelowej model, posypywał formę talkiem, sitem zasiał masę przymodelową, zakładał skrzynkę, wsypywał łopatą masę wypełniającą i ubijał młotkiem pneumatycznym. Następnie odwracał model i powtarzał te same czynności oraz dodatkowo wkładał układ wlewowy, nakłuwał górną formę, żeby odeszły gazy, po czym wyjmował model, wygładzał formę, składał ją i klamrował. Wnioskodawca głównie jednoosobowo wykonywał mniejsze formy, które zalewał łyżkami staliwem lub żeliwem. Dziennie wykonywał i zalewał około 11 form, zależności od rodzaju i wielkości. Na Dziale(...)było duże zapylenie, które powstawało przy pudrowaniu form oraz z pracy pieca, duży hałas związany z pracą młotków pneumatycznych. Dodatkowo w powietrzu unosiły się opary związków chemicznych wydzielających się z ciekłego żeliwa i staliwa. W związku z uciążliwymi warunkami pracy wnioskodawca pobierał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.
Od 1 lutego 1989 roku do 31 stycznia 1991 rokuH. N.był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)C.z siedzibą wP.w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku formierza i pracę wykonywał na exporcie w Czechosłowacji.
Ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy poczynił opierając się na dokumentach znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy – angażach, kartotekach placowych oraz zeznaniach wnioskodawcy i świadków, którzy byli zatrudnieni w tym samym okresie.
Sąd Okręgowy orzekł, że w oparciu o przepisart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 Nr 153, poz. 1227 j.t.) wnioskodawca urodzony po dniu 31 grudnia 1948 roku mógłby uzyskać prawo do emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart.32– czyli 60 roku życia, pod warunkiem osiągnięcia w dniu wejścia w życie ustawy 15 letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okresu składkowy i nieskładkowego wynoszącego 25 lat.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat i udowodnił wymagany 25 letni okres zatrudnienia, nie przystąpił również do otwartego funduszu emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy.
Sprawą sporną pozostało ustalenie, czy wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A w wymiarze, co najmniej 15 lat i czy okres ten osiągnął przed dniem 1 stycznia 1999 roku.
Wnioskodawca złożył świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, w którym stwierdzono, że w okresie zatrudnienia wOdlewni (...)wS.od 31 lipca 1972 roku do 19 maja 1989 roku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace formierz na stanowisku wymienionym w dziale II poz. 21 pkt. 2 zał. 1 wykazu A do zarządzenia nr 5 Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku „w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu Hutnictwa i(...)Maszynowego” Natomiast ze świadectwa pracy wydanego przezOdlewnię (...)wS.wynika, żeH. N.był zatrudniony od 31 lipca 1972 roku do 19 maja 1989 roku na stanowisku formierz, a ostatnio na stanowisku formierz – zalewacz.
Świadectwo pracy i pracy w warunkach szczególnych znajduje potwierdzenie w dokumentach zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy odnośnie stanowiska pracy. Z umowy o pracę, kart obiegowych oraz angaży wynika, że wnioskodawca zajmował stanowisko formierza. W angażu z dnia 29 listopada 1984 roku dotyczącego podwyżki stawki godzinowej wynagrodzenia za pracę jest wskazane stanowisko pracy wnioskodawcy formierz- zalewacz. Treść dokumentów z akt osobowych wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków i wnioskodawcy.
Przedmiotem sporu był również fakt, kiedy wnioskodawca zaprzestał pracować wOdlewni (...)wS.. Ze świadectwa pracy wynika, że nastąpiło to z dniem 19 maja 1989 roku. Przyczyną rozwiązania stosunku pracy było porzucenie pracy przez wnioskodawcę, co wskazuje, że pracę przestał świadczyć przed datą końcową stosunku pracy wskazaną świadectwie pracy. W ocenie Sądu, należy przyjąć, żeH. N.przestał świadczyć pracę na rzeczOdlewni (...)wS.od momentu nawiązania z dniem 1 lutego 1989 roku stosunku pracy zPrzedsiębiorstwem (...)C.z siedzibą wP.i wyjazdu na kontrakt zagraniczny w Czechosłowacji. Potwierdzeniem prawidłowości takiego ustalenia jest nie zgłoszenie wnioskodawcy do ubezpieczenia przezOdlewnię (...)wS.od dnia 1 lutego 1989 roku.
Opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym Sąd uznał, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia wOdlewni (...)wS.w okresie od 31 lipca 1972 roku do 12 sierpnia 1972 roku i od 28 sierpnia 1974 roku do 31 stycznia 1989 roku/14 lat, 5 miesięcy, 15 dni/ wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace przy przygotowaniu mas formierskich i prace rdzeniarzy oraz obsługa żeliwiaków, rozlewni i ich urządzeń pomocniczych wskazane w wykazie A dział III pkt. 21 i 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku „w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze”.
Potwierdzeniem tego rodzaju pracy w warunkach szczególnych jest Dział III poz.21 pkt.2 oraz poz.22 pkt 21 wykazu stanowiącego załącznika nr 1 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 29 września 1981 roku „w sprawie prac zaliczanych do pierwszej kategorii (Dz. Urz.(...)nr 13, poz. 86). Według wymienionych pozycji pracą w warunkach szczególnych jest praca na stanowisku formierza ręcznego oraz zalewacza.
Do okresu pracy w warunkach szczególnych Sąd na podstawie art.108 ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku „o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej” ( Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz.2416, ze zm. ) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 roku „w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin „ ( Dz. U. Nr 44, poz.318 ) zaliczył wnioskodawcy okres zasadniczej służby wojskowej od 16 sierpnia 1972 roku do 3 sierpnia 1974 roku ( 1 rok, 11 miesięcy, 17 dni ). Wnioskodawca przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej i po powrocie z niej pracował wOdlewni (...)wS.w warunkach szczególnych na stanowisku formierza ręcznego, a przerwa pomiędzy zakończeniem zasadniczej służby wojskowej, a ponownym podjęciem zatrudnienia nie przekraczała 30 dni.
ŁącznieH. N.udowodnił 16 lat, 5 miesięcy, 2 dni stażu pracy w warunkach szczególnych i tym samym spełnił warunki wymienione w przepisieart.184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo nabycia prawa do emerytury po ukończeniu 60 roku życia, a ten wiek wnioskodawca osiągnął w dniu 19 grudnia 2011 roku.
Od tego wyroku apelację wniósł organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR., zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego art.184 w związku zart.32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzepoprzez zaliczenie do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu odbywania służby wojskowej.
Wnosił o zmianę wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Sądu Okręgowego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie
Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przeprowadzone przez Sąd Okręgowy postepowanie dowodowe niezbicie wykazało, że wnioskodawca odbywał służbę wojskową w okresie zatrudnienia wOdlewni (...)wS.. Zgodnie zart. 108 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220) obowiązującej w okresie odbywania przez wnioskodawcę służby wojskowej czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Przepisy wykonawcze do tej ustawy zawarte wrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin(Dz.U. Nr 44, poz.318) określały w § 2 ust. 1 obowiązek zakładu pracy, który zatrudniał żołnierza w dniu powołania do służby wojskowej, do niezwłocznie zatrudnienia go na stanowisku poprzednio zajmowanym lub równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia zwolnienia z tej służby żołnierz zgłosi powrót do zakładu pracy, a w myśl § 5 ust 1 rozporządzenia żołnierzowi, który podjął zatrudnienie na tych zasadach, wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Przepisy te nie budzą żadnych wątpliwości co do ich właściwej interpretacji i orzeczenie Sądu Okręgowego potraktowania okresu zasadniczej służby wojskowej jako równorzędnego z okresem zatrudnienia w zakresie wynikających uprawnień, jest prawidłowe. Twierdzenia pozwanego, jakoby w związku z powołaniem do służby wojskowej został rozwiązany stosunek pracy i ponownie został nawiązany po zakończeniu tej służby, jest całkowicie pozbawione podstaw. Organ rentowy wybiórczo ocenił dokumenty znajdujące się w aktach osobowych – karty obiegowe zmiany, których odnotowano zwolnienie wnioskodawcy ze świadczenia pracy w związku z powołaniem do służby oraz ponowne przyjęcie do pracy po jej zakończeniu. Z akt tych nie wynika, aby nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy – brak jest jakichkolwiek dowodów na taką okoliczność, co więcej, należy przypomnieć organowi rentowemu, ze obowiązujący przepisart. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej(Dz. U. Nr 44, poz. 220) stanowił, że w okresie między powołaniem pracownika do czynnej służby wojskowej a jej odbyciem stosunek pracy nie może być przez zakład pracy wypowiedziany ani rozwiązany a zgodnie z art. 121 ust1 tej ustawy zakład pracy, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz zaszeregowania osobistego, jeżeli w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia pracy. Dopiero niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy.
Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanego w apelacji naruszenia przepisówart.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychani też przepisu§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Przepisy te znajdują zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i na ich podstawie słusznie Sąd Okręgowy przyjął, że wnioskodawca spełnił wymagane warunki do nabycia emerytury w niższym wieku emerytalnym.
Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776). Podnieść należy dodatkowo, że skarżący argumentami przytoczonymi w apelacji w żaden sposób nie podważył zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji. Apelacja zawiera bowiem jedynie własną ocenę faktów odmienną od przyjętej przez Sąd Okręgowy oraz własną interpretację powołanych powyżej przepisów.
W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada przepisom prawa, dlatego apelacja nie może być uwzględniona.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawieart.385 KPCorzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach Sąd Apelacyjny oparł na przepisieart.98 § 1 KPCoraz przepisach§ 12 ust.2 i § 13 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz.1348).