Sąd Okręgowy we Wrocławiu
III Wydział Karny
Sygnatura akt: III Kp 1305/10
Data wyroku: 2011-02-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Witold Firkowicz
Słowa kluczowe: Zażalenie Na Postanowienie O Umorzeniu Śledztwa

Sygn. akt III Kp 1305/10

POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2011r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu III Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSO Witold Firkowicz
Protokolant: Ewa Gonerska
przy udziale Prokuratora Prok. Rej. Agnieszki Korczak
po rozpoznaniu zażalenia opiekuna prawnego pokrzywdzonejM. T.,A. P.na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Stare Miasto z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt 1 Ds. 2425/10 o umorzeniu śledztwa,
na podstawieart. 437 § 1 i art. 465 § 1 i 2 kpk

postanawia
uchylić zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. prokurator prokuratury Rejonowej dla Wrocławia – Stare Miasto wszczął śledztwo w sprawie doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009 r. weW.przezI. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 750.000 zł, to jest o przestępstwo zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kk. Podstawą wszczęcia postępowania było uzasadnione podejrzenie popełnienie przestępstwa na skutek zawiadomienia złożonego przez opiekuna prawnegoM. T.,A. P.. Zgodnie z tym zawiadomieniem,I. M.i jej mążM. M.doprowadziliM. T.do niekorzystnego rozporządzenia jej domem jednorodzinnym wraz z działką, nakłaniając ją do dokonania darowizny na rzeczI. M., wykorzystując przy tym jej niezdolnośćM. T., która postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2010 r. została ubezwłasnowolniona całkowicie, do rozpoznania znaczenia tej czynności. W toku śledztwaA. P.złożyła też zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przezI. M.iM. M.przestępstwa polegającego na zaborze stolika, maszyny do szycia, pianina, biżuterii i innych przedmiotów stanowiących własnośćM. T..
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r. prokurator umorzył śledztwo w sprawie:

1
doprowadzeniaM. T.w dniu 27 lipca 2009 r. przezI. M.iM. M.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 750.000 zł poprzez wyzyskanie jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania w postaci zawarcia umowy darowizny na rzeczI. M.nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, stanowiącejdziałkę nr (...)o powierzchni 0,080 ha, położonej weW.przyul. (...), objętegoksięgą wieczystą (...), tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkwobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa,

2
przywłaszczenia w okresie od 2006 r. do listopada 2009 r. weW.przezI. M.iM. M.mieniaM. T.w postaci stolika o wartości 2.000 zł, maszyny do szycia o wartości 400 zł, trzech sznurów pereł o wartości 1.500 zł, kilimu o wartości 6.000 zł oraz pianina o wartości 12.000 zł, tj. mienia o łącznej wartości 21.900 zł, tj. o czyn zart. 284 § 1 kkwobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.

W uzasadnieniu tego postanowienia prokurator wskazał, że brak jest danych wskazujących w sposób pewny na stan świadomościM. T.w dniu 27 lipca 2009 r. Zaznaczył też, żeA. P.w swoich zeznaniach w charakterze świadka nie wspomniała o stanie świadomości matki w lipcu 2009 r. oraz w latach poprzednich. Odnośnie przywłaszczenia przedmiotów na szkodęM. T., prokurator uznał, że brak jest danych dostatecznie wskazujących, że przedmioty te zostały zabrane bez jej zgody i wiedzy.
Na postanowienie to złożyła zażalenie, działająca w imieniuM. T.,A. P., która zarzuciła brak zasadności, a co najmniej przedwczesność umorzenia śledztwa, albowiem w sprawie nie przeprowadzono wszystkich niezbędnych czynności.
Sąd zważył, co następuje.
Zażalenie należy uznać za zasadne. Decyzja prokuratora o umorzeniu śledztwa jest nieprawidłowa o tyle, że należy ocenić ją, jako przedwczesną.
Sąd podziela ocenę skarżącej, że w toku śledztwa nie przeprowadzono wszystkich czynności procesowych. Przeprowadzenie ich umożliwiłoby odpowiedź na pytania, wobec braku których zostało umorzone śledztwo.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że jednym z powodów umorzenia był brak wiedzy o stanie świadomościM. T.w czasie dokonywania darowizny domu. Nie zostały jednak przeprowadzone czynności, które mogłyby przyczynić się do uzyskania takiej wiedzy.A. P.w toku śledztwa składała wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych: psychiatry i psychologa celem ustalenia stanu zdrowia jej matki w dniu podpisania aktu notarialnego (pismo z 6.10.2010 r. – k. 95-97 akt). Wnioskowana opinia nie została przeprowadzona. Opinię, o zasięgnięcie której wnosiłaA. P.uznać należy za bezwzględnie konieczny dowód, jaki może być przydatny do poczynienia ustaleń nie dających podstaw do umorzenia śledztwa w zakresie przestępstwa zart. 286 § 1 kk. Stan zdrowiaM. T., a zatem jej zdolność do rozeznania znaczenia swojego zachowania w czasie zawierania umowy darowizny to okoliczność o fundamentalnym znaczeniu dla oceny zachowaniaI. M.iM. M.i ewentualnego wypełnienia tym zachowaniem ustawowych znamion typu czynu zabronionego zart. 286 § 1 kk. Wydaje się oczywistym, że sam fakt ubezwłasnowolnieniaM. T.nie przesądza o jej świadomości około pół roku wcześniej. Ustalenie tej okoliczności wymaga wiedzy specjalnej, jaką posiadają biegli z zakresu psychiatrii i psychologii. Należy zatem zasięgnąć ich opinii w dalszym toku śledztwa.
Nie jest wystarczające do podjęcia decyzji o umorzeniu śledztwa stwierdzenie, żeA. P., jako świadek, nie opisała szczegółowo stanu zdrowia swojej matki w lipcu 2009 r. Ten brak należało uzupełnić przez odpowiednie przesłuchanie świadka, a w szczególności zadanie pytań zmierzających do uzyskania pełnych zeznań. Na organie prowadzącym śledztwo będzie zatem ciążył obowiązek ponownego przesłuchania świadkaA. P.oraz tych wszystkich osób, które miały zM. T.bezpośredni kontakt w czasie zbliżonym do lipca 2009 r. Należy również zgromadzić możliwie najpełniejszą dokumentację leczeniaM. T., w szczególności przed dniem podpisania aktu notarialnego. Zarówno dokładne zeznania świadków, jak i dokumentacja lekarska powinny być pomocne w wydaniu przez biegłych opinii sądowo-psychiatrycznej i sądowo-psychologicznej.
Niezależnie od tego, że nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu śledztwa w zakresie przywłaszczenia przedmiotów na szkodęM. T., zaskarżone postanowienie i w tej części należało uznać za przedwczesne. Ocena taka leży też w samych sformułowaniach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Prokurator zwrócił uwagę, że nie ustalono, czy wyniesienie przezI. M.lub jej męża przedmiotów z domuM. T.odbyło się za jej zgodą i wiedzą. Z takim twierdzeniem należy zgodzić się w pełni. Okoliczność, jakiej brak w ustaleniach zauważył prokurator jest istotna dla możliwości uznania, czy w zachowaniuI. M.lubM. M.wyczerpane zostały wszystkie ustawowe znamiona typu czynu zabronionego zart. 278 lub art. 284 kk. Brak ustalenia tej okoliczności wynika jednakże, tak jak brak omówiony wcześniej, z faktu niezbyt precyzyjnego przesłuchania świadków.I. M.iM. M.powinni zostać szczegółowo przesłuchani na następujące okoliczności:

-

czyją własność stanowiły przedmioty, które wynieśli z domu przyul. (...)weW.,

czy właściciel tych przedmiotów wyraził zgodę na wyniesienie tych przedmiotów.
Do ustalenia tych samych okoliczności należy dążyć przez przesłuchanie w charakterze świadkówA. P.iM. T..
Tylko przeprowadzenie wskazanych wyżej dowodów, a także innych dowodów, których konieczność przeprowadzenia zostanie ujawniona w toku dalszego śledztwa, pozwoli na podjęcie prawidłowej decyzji procesowej przewidzianej wart. 313 § 1, 331 lub 322 § 1 k.p.k.