Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 262/13
Data wyroku: 2013-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Robert Bury, Wiesława Buczek-Markowska, Sędzia Agnieszka Bednarek-Moraś
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: art. 676 kpc

II Ca 262/13

POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Agnieszka Bednarek-Moraś

Sędziowie:

SO Wiesława Buczek-Markowska (spr.)
SO Robert Bury

Protokolant:

st. sekr. sądowy Dorota Szlachta

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2013 r. sprawy
sprawy z wnioskuS. G.
z udziałemF. G.,H. G.,
M. G. (1),W. G. (1),T. G.,M. G. (2),S. M.,T. M.,C. G.,
D. W.iW. G. (2)
o stwierdzenie nabycia praw do spadku poZ. G.
na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę
od postanowienia Sądu Rejonowego w Goleniowie
z dnia 10 września 2012 r., sygn. akt I Ns 455/12

I
zmienia zaskarżone postanowienie:

a
w punkcie 1 tylko o tyle, że stwierdza, iż bratF. G.również nabył wprost udział w spadku poZ. G.,

b
w punkcie 2 w ten sposób, że go uchyla,

II
koszty postępowania przed Sądem drugiej instancji uczestnicy ponoszą we własnym zakresie.

II Ca 262/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 września 2012 roku Sąd Rejonowy w Goleniowie stwierdził, że spadek poZ. G., zmarłym w dniu 11 maja 2012 roku nabyło wprost rodzeństwo :S. G.,H. G.,M. G. (1),W. G. (3),T. G.,M. G. (2),S. M.,T. M., bratanekW. G. (1)oraz z dobrodziejstwem inwentarza bratF. G.– wszyscy w udziałach po 1/10 części. W punkcie 2 postanowienie Sąd Rejonowy nakazał sporządzenie spisu inwentarza po zmarłymZ. G., którego wykonanie zlecił Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w GoleniowieN. K..
Swoje orzeczenie Sąd ten wydał w oparciu o następujące ustalenia i wywody:
Zmarły w dniu 11 maja 2012 rokuZ. G.w chwili śmierci był wdowcem, nie posiadał żadnych dzieci. Zmarły posiadał 11 rodzeństwa, którymi byli :S. G.,H. G.,M. G. (1),W. G. (3),T. G.,M. G. (2),S. M.,T. M.,F. G.orazB. G.(zmarł w wieku niemowlęcym) iJ. G.(zmarł 29.11.1960r. i pozostawił synaW. R.).
Wszyscy uczestnicy złożyli oświadczenia o przyjęciu spadku w formie aktu notarialnego, przy czymF. G.oświadczył, że przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali spadkobiercy przyjęli spadek wprost.
Następnie Sąd I instancji przywołał przepisart. 644 kpc, z którego wynika, że jeżeli złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony – sąd ma obowiązek wydać postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza, o czym orzekł w punkcie 2 postanowienia.
Apelację od powyższego postanowienia wywiódł wnioskodawcaS. G., który zaskarżył to orzeczenie w zakresie stwierdzenia nabycia spadku przez brataF. G.z dobrodziejstwem inwentarza oraz w zakresie punktu 2 postanowienia, w którym Sąd Rejonowy nakazał sporządzenie spisu inwentarza po zmarłymZ. G.. Wskazał, iż 82-letni brat w chwili składania oświadczenia przed notariuszem o nabyciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie miał pojęcia, jakie skutki prawne rodzi to oświadczenie w zakresie konieczności sporządzenia spisu inwentarza, nie został też należycie przez notariusza o tym pouczony.
Podkreślił, że zmarły nie posiadał długów, a jeżeli, to niewielką zaległość wobec gazowni, którą spadkobiercy niezwłocznie uregulują, natomiast pozostawił oszczędności na rachunku bankowym w znacznej wysokości. W takich okolicznościach nie zachodzi potrzeba dzielenia się tą kwotą z komornikiem.
Skarżący wskazał, iż po wydaniu przedmiotowego postanowienia, zostały podjęte czynności w celu uchylenia się przez brataF. G.od skutków złożonego przed notariuszem oświadczenia spadkowego.
W toku postępowania przed Sądem II instancji zostało ustalone, iż postanowieniem z dnia 3 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Goleniowie na podstawieart. 1019 § 1 kczatwierdził uchylenie się przezF. G.od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza poZ. G.. Postanowienie to jest prawomocne.
W toku postępowania apelacyjnego zmarł uczestnik postępowaniaW. G. (3), po czym Sąd Okręgowy podjął postępowanie z udziałem jego następców prawnych :C. G.,D. W.iW. G. (2).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżący zakwestionował orzeczenie Sądu I instancji w zakresie stwierdzenia nabycia spadku przez uczestnikaF. G.z dobrodziejstwem inwentarza wskazując, iż ten spadkobierca składając przed notariuszem oświadczenie o nabyciu spadku, nie miał pojęcia, jakie skutki prawne rodzi nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, zwłaszcza że wiąże się to z koniecznością nakazania przez sąd komornikowi sporządzenia spisu inwentarza
Rozpoznając zarzuty apelacji Sąd Okręgowy miał na uwadze, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 3 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Goleniowie na podstawieart. 1019 § 1 kczatwierdził uchylenie się przezF. G.od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza poZ. G.. Wobec powyższego należało uznać, że w chwili orzekania przez Sąd II instancji istniał dokument, który w powiązaniu z pozostałymi oświadczeniami spadkowymi złożonymi przez uczestników postępowania, dawał podstawę do przyjęcia, że wszyscy spadkobiercy nabyli wprost spadek poZ. G..
Zachodziła zatem konieczność zmiany zaskarżonego orzeczenia przez Sąd Odwoławczy w punkcie 1 tylko o tyle, że Sąd ten stwierdził, iż bratF. G.również nabył wprost udział w spadku poZ. G.(art. 386 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc).
Ponieważ z treściart. 644 kpcwynika, że tylko w sytuacji, gdy złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony – sąd ma obowiązek wydać postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza (i zlecić jego wykonanie komornikowi), a w niniejszej sprawie taka okoliczność już nie zachodziła, Sąd II instancji zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 2 w ten sposób, że ten punkt uchylił.
Na marginesie należy tylko wskazać, iż Sąd nie może w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku zawrzeć klauzuli o udostępnieniu przez banki kont bankowych i wypłaty spadkobiercom zgromadzonych kwot, gdyż żaden przepis prawa nie daje mu takiego upoważnienia.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z regułą określoną wart. 520 § 1 kpc.