Sąd Okręgowy w Krakowie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 659/13
Data wyroku: 2013-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Wilczek, Jadwiga Żmudzka, Sławomir Noga
Słowa kluczowe: Rozbój
Podstawa prawna: art. 437§2 kpk

Sygn. akt IV Ka 659/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 grudnia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSO Sławomir Noga
Sędziowie: SO Jadwiga Żmudzka (spr.)
SO Kazimierz Wilczek
Protokolant: prot. Marta Kruk

przy udziale Bogusława Machyni Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku, sprawy
K. M. (1)
oskarżonego o przestępstwo zart. 280 § 1 kkiart. 278 § 5 kkiart. 275 § 1 kkiart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego,
od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie z dnia 26 marca 2013r. sygn. akt II K 684/12/N,
zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie do ponownego rozpoznania.

SSO Jadwiga Żmudzka SSO Sławomir Noga SSO Kazimierz Wilczek

Sygn. akt IV Ka 659/13

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 17 grudnia 2013r.

K. M. (1)został oskarżony o to, że:
w dniu 5 października 2012 roku wK., działając wspólnie i w porozumieniu z inną, nieustaloną osobą, co do której materiały wyłączono od odrębnego prowadzenia, w celu przywłaszczenia, po uprzednim zastosowaniu przemocy wobecA. C.polegającej na przyduszaniu, przewróceniu na ziemię, przygniataniu kolanem, uderzaniu rękami po całym ciele, kopaniu po całym ciele, dokonał zaboru portfela z zawartością pieniędzy w kwocie 700 zł, dowodu osobistego, książeczki wojskowej na nazwiskoA. C., dwóch kart bankomatowychbanków (...)oraz(...), telefonu komórkowegom-ki N.wraz z kartą SIM, o wartości 500 zł, telefonu komórkowegom-ki S.wraz z kartą SIM, o wartości 500 zł, złotego łańcuszka z krzyżykiem z wizerunkiem Jezusa o wartości 2.000 zł, zegarkam-ki C.o wartości 700 zł, czym spowodował straty w łącznej wysokości 4.400 zł na szkodęA. C., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 kk,
tj. o przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.iart. 278 § 5 k.k.iart. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie wyrokiem z dnia 26 marca 2013 roku sygn. akt II K 684/12/N orzekł w tym przedmiocie następująco:
I. oskarżonegoK. M. (1)uznał za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu 05 października 2012 roku wK., działając wspólnie i w porozumieniu z inną nieustaloną osobą, której sprawę wyłączono do odrębnego postępowania, po uprzednim zastosowaniu przemocy wobecA. C., polegającej na przyduszaniu, przewróceniu na ziemię, przygniataniu kolanem oraz uderzaniu i kopaniu po ciele, dokonał na jego szkodę zaboru w celu przywłaszczenia portfela z zawartością pieniędzy w kwocie 700,00 złotych, dowodu osobistego, książeczki wojskowej, dwóch kart bankomatowychbanków (...)oraz(...), dwóch telefonów komórkowych, złotego łańcuszka z krzyżykiem oraz zegarkamarki C., o łącznej wartości 4.990,00 złotych, usuwając tym samym spod jego władztwa dokument w postaci książeczki wojskowej, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat, po dobyciu w okresie od dnia 18.11.2009r. do dnia 15.11.2010r., kiedy to został warunkowo przedterminowo zwolniony, przy zaliczeniu na poczet kary okresów: od 14.03.2006r. do 21.08.2006r., od 11.12.2006r. do 17.01.2007r., od 24.01.2007r. do 30.04.2007r., od 10.05.2007r. do 06.06.2007r. i od 21.06.2007r. do 19.11.2007r., części kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności orzeczonej m.in. za przestępstwo zart. 280 § 1 k.k., tj. umyślne przestępstwo podobne, wyrokiem Sądu Rejonowego dla(...)z dnia 21.08.2006r., sygn. akt XIV K 534/06/S, co stanowi występek zart. 280 § 1 k.k.,art. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na mocyart. 280 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę 3 (trzech) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
II. na mocyart. 46 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonegoK. M. (1)środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoA. C.kwoty 4.680,00 (cztery tysiące sześćset osiemdziesiąt) złotych;
III. na mocyart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemuK. M. (1)na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt. I wyroku okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, to jest tymczasowego aresztowania od dnia 08 października 2012 roku do dnia 26 marca 2013 roku;
IV. na zasadzieart. 624 § 1 k.p.k.iart. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(tekst jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w całości.

Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca oskarżonego zarzucając:
- obrazę przepisów postępowania karnego która miała wpływ na treść wyroku a toart. 5 § 2, art. 7 i art. 410 k.p.k., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, przy przyjętym a priori założeniu o winie oskarżonego, a polegającą w szczególności na obdarzeniu walorem wiarygodności zeznań pokrzywdzonego, który - jak sam przyznał - był w trakcie zdarzenia pod wpływem alkoholu, a co za tym idzie jego zdolność postrzegania i zapamiętywania była w istotnym stopniu zaburzona co spowodowało, że przedstawiona przez niego relacja tycząca zdarzenia nie może być w całości wiarygodna a co pozostało poza oceną sądu orzekającego w sprawie,
- błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu, że zachowanie sprawcy spełnia znamiona przestępstw określonych wart. 280 § 1 k.k.,art. 278 § 5 k.k.,art. 275 § 1 k.k.iart. 276 k.k.podczas gdy pokrzywdzony - poza pustymi deklaracjami - nie wykazał okoliczności z których wynikało by niezbicie, że został napadnięty przed dwóch sprawców, którzy użyli wobec niego przemocy o jakiej mowa w dyspozycjiart. 280 kk- co pozwala jedynie na przyjęcie, że oskarżonyK. M. (1)dopuści! się zwykłej kradzieży na szkodęA. C.,
- rażącą niewspółmierność kary przejawiającą się zwłaszcza w orzeczeniu w stosunku do niego kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 8 miesięcy, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności i zasad wymiaru kary stanowi podstawę do orzeczenia kary w niższym wymiarze.
W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zakwalifikowanie czynu jako przestępstwa określonego wart. 278 § 1 k.k.i wymierzeniu na tej podstawie stosownej kary ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Odwoławczy rozważył, co następuje:

Część zarzutów podniesionych w apelacji jest trafnych, skutkując koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji.

Sąd Okręgowy, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku stwierdził, że Sąd Rejonowy nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dostrzegł istotnych sprzeczności między zeznaniami pokrzywdzonegoA. C.iA. D..
OtóżA. C.na etapie śledztwa i przed Sądem Rejonowym konsekwentnie podawał w swoich zeznaniach, że potrafi opisać i rozpoznać mężczyznę określanego przez niego jako nr 1, a mianowicie, że miał on z wyglądu ok. 28 do 30 lat, wzrostu ok. 180 cm, szczupłej budowy ciała, włosy krótkie „na jeża”, ubrany był w kurtkę koloru czarnego, skórzaną, spodnie jeansowe ciemne, buty sportowe. Pokrzywdzony podawał w swoich zeznaniach, że zapamiętał rysy jego twarzy i jest w stanie go rozpoznać. Zeznał, iż trzy dni po dokonaniu rozboju, w dniu 8 października 2012r., przed sklepem ogólnospożywczym zauważył mężczyznę z kobietą, od razu rozpoznał po wyglądzie, że jest to ten sprawca rozboju na jego osobie, opisany jako mężczyzna nr 1, rozpoznał go po rysach twarzy, po włosach, po sylwetce, był tak samo ubrany jak w chwili zdarzenia, ponadto, jak się zbliżył to zobaczył, że ma on na lewej ręce założony jego zegarek, który mu wówczas skradziono. Zeznał, że jest w stu procentach pewny, że wskazany przez niego policjantom mężczyzna jest sprawcą rozboju na jego osobie i opisywanym przez niego mężczyzną nr 1 (k. 2, 37). Podał w swoich zeznaniach, że na drugi dzień po rozboju poszedł na Komisariat Policji, ale go nie przyjęli, bo był jeszcze pod wpływem alkoholu, musiał „dmuchnąć w alkomat”, który wykazał, że miał jeszcze 0,4 promila albo innych jednostek, dlatego go odesłali (zeznania k. 95)
Tymczasem świadekA. D.zeznała w toku śledztwa, że w dniu 6.10.2012r. pełniła służbę zastępcy dyżurnegoKPVIII wK., ok. godz. 9-10 do okienka podszedł mężczyzna, od którego wyczuwalna była silna woń alkoholu z ust. Mężczyzna ten oświadczył, że został w godzinach nocnych okradziony. Twierdził, że utracił dokumenty, potem dodała, że w tej chwili nie jest pewna, czy mówił o dokumentach. Z krótkiego rozpytania wynikało, że w chwili zdarzenia był pod wpływem alkoholu i nie jest w stanie rozpoznać sprawców zdarzenia ani ich opisać. Zeznała ponadto, że oświadczył on, iż po zdarzeniu wypił jeszcze alkohol i wciąż czuje się nietrzeźwy, wobec tego pouczyła go, aby udał się do miejsca zamieszkania, spożył posiłek, odpoczął i wrócił za około dwie godziny i wtedy zostanie od niego przyjęte zawiadomienie o przestępstwie na protokół (k. 97).
Sąd Rejonowy nie wyjaśnił tego, czy istotnie pokrzywdzony powiedziałA. D.w dniu 6.10.2012r. w budynku Komisariatu Policji, że nie jest w stanie rozpoznać sprawców zdarzenia ani ich opisać. Tymczasem w swoich zeznaniach na etapie postępowania przygotowawczego pokrzywdzony podawał konsekwentnie, że nie ma żadnych wątpliwości odnośnie sprawcy, że jest pewien, że ten mężczyzna, który stał przed sklepem, a którego wskazał Policji i który został następnie zatrzymany, to jest ten, który dokonał na nim rozboju. Podawał, że składając zawiadomienie o przestępstwie opisywał go jako mężczyznę nr 1. Co do jego rozpoznania nie ma absolutnie żadnych wątpliwości, rozpoznał go po rysach twarzy, po posturze ciała, miał na sobie tę samą kurtkę, co w czasie rozboju, poza tym mężczyzna miał na ręce zegarek stanowiący jego własność, a który to utracił w czasie rozboju.

Dokonując oceny zeznań pokrzywdzonegoA. C.Sąd Rejonowy nie dostrzegł i tego, że wymieniony zeznawał sprzecznie, gdy idzie o moment, kiedy zobaczył na ręku oskarżonegoK. M. (1)zegarek, który rozpoznał jako swój, a utracony w wyniku rozboju. Otóż z jego pierwszych zeznań można wysnuć wniosek, że w dniu 8.10.2012r. zegarek na ręku oskarżonego zobaczył, zanim wszedł do sklepu i zadzwonił na Policję (k. 2). Tymczasem zeznając w dniu 29.10.2012r. pokrzywdzony podał, że kiedy szedł do sklepu to zobaczył tego napastnika, on stał przed sklepem z jakąś kobietą i pił piwo, on (A. C.) szybko wszedł do sklepu i poprosił, ażeby pracownica sklepu zadzwoniła na Policję, bo nie miał żadnych wątpliwości, że to ten mężczyzna, który go napadł, poznał go po twarzy i kurtce, ta kurtka była bardzo specyficzna, była czarna, chyba z imitacji skóry, na szczupłego mężczyznę, poza tym ten mężczyzna był bardzo krótko obcięty, to też zapamiętał, dopiero kiedy był wewnątrz sklepu i ta ekspedientka dała mu zadzwonić po Policję to przypatrywał mu się i zobaczył, że spod kurtki wystaje mu na ręce, jego (A. C.) zegarek (k. 95). Z tego wniosek, że pokrzywdzony rozpoznał oskarżonego jako jednego z dwóch współsprawców rozboju, zanim zobaczył na jego ręce swój zegarek i zanim wszedł do sklepu, a zegarek stanowiący jego własność zobaczył na ręce oskarżonego już po tym, gdy dostał wewnątrz sklepu telefon od ekspedientki celem zadzwonienia na Policję.

Sąd Odwoławczy uzupełnił przewód sądowy poprzez uzupełniające przesłuchanie pokrzywdzonegoA. C.iA. D.oraz przeprowadzenie konfrontacji pomiędzy nimi.

Pokrzywdzony zeznał na rozprawie odwoławczej (przed konfrontacją), że powiedział policjantce (A. D.), że został napadnięty przed dwóch sprawców, w tym momencie wyczuła ona u niego alkohol i dała mu alkomat, powiedział jej jeszcze, że napadło na niego dwóch sprawców ok. godziny 10 w nocy, że został przez nich napadnięty i okradziony, nie opisał jej wyglądu tych sprawców, bo nie miał możliwości, gdyż został przez nią odesłany na późniejsze zeznania. Nie powiedział jej, że w chwili napaści na niego był pod wpływem alkoholu bo nie miał takiej możliwości. Zeznał ponadto, że nie powiedział tej policjantce, że nie jest w stanie rozpoznać sprawców zdarzenia ani ich opisać, nie był o to przez nią zapytany, nie powiedział też tego z własnej inicjatywy bo od razu było badanie go i odesłanie. Nie opisywał przebiegu napaści, powiedział jej, że został napadnięty i okradziony. W trakcie konfrontacji pokrzywdzony nie umiał odpowiedzieć na pytanie, czy widzi sprzeczności w zeznaniach swoich iA. D.odnośnie tego, czy mówił jej, iż w chwili zdarzenia był pod wpływem alkoholu i nie jest w stanie rozpoznać sprawców zdarzenia ani ich opisać. Niemożność odpowiedzi na to pytanie wytłumaczył tym, że fizycznie i psychicznie nie czuje się dobrze, wyjawił, że w tym dniu cierpi na grypę żołądkową i spieszy się na samolot doC.(k. 539, 540). Istotnie w takcie przesłuchania, jeszcze przed zarządzeniem konfrontacji świadekA. C.wnosił o zarządzenie przerwy w rozprawie, sygnalizując, iż ma problemy żołądkowe (k. 537).
ŚwiadekA. D.utrzymywała, że gdyby ten mężczyzna (czyliA. C.) od razu powiedział, że chodzi o napad, to „byłaby inna rozmowa” (k. 295/odwrót). Wymieniona nie potwierdziła, że pokrzywdzony badany był na zawartość alkoholu w organizmie, niemniej zauważyć należy, że w tym zakresie pokrzywdzony konsekwentnie zeznawał, że poddano go badaniu na zawartość alkoholu, uzyskując wynik 0,4 promila (albo innych jednostek - jak podał). Mając na uwadze, że przez jedną godzinę organizm może wydalić 0,2 promila alkoholu, te depozycje pokrzywdzonego potwierdzone są tym, że samaA. D.w swoich pierwszych zeznaniach podała, że powiedziała pokrzywdzonemu, ażeby wrócił za dwie godziny, co odpowiada czasowi, jaki potrzebuje organizm na wydalenie 0,4 promila alkoholu. Zeznania świadkaA. D., zaprzeczającej, ażeby pokrzywdzony mówił jej, iż dokonano na nim napadu, są wątpliwe, zważywszy, że pokrzywdzony stanowczo twierdził, iż policjantka z Komisariatu Policji naos. (...)(czyliA. D.) sugerowała mu zrobienie obdukcji lekarskiej, w powiązaniu z tym, że pokrzywdzony miał wówczas na jednej z dłoni widoczny opatrunek. Przy ocenie zeznańA. D.należy mieć na względzie i to, że wymieniona utrzymuje, iż dopełniła swoich obowiązków służbowych, tymczasem nie tylko nie sporządziła pisemnego protokołu zawiadomienia o przestępstwie popełnionym na szkodęA. C., ani nawet nie sporządziła żadnej notatki urzędowej, odsyłając pokrzywdzonego i polecając mu powrót do budynku Komisariatu za 2 godziny, tymczasem żaden przepiskodeksu postępowania karnegonie zakazuje sporządzania protokołu zawiadomienia o przestępstwie, gdy zawiadamiający jest w stanie po użyciu alkoholu, a jak wskazuje doświadczenie zawodowe, upływ czasu zmniejsza szanse na wykrycie sprawcy (sprawców) przestępstwa, w sytuacji gdy jego tożsamość nie jest ofierze znana. Nie było przy tym przeszkód, ażeby w późniejszym terminie powtórnie przesłuchać pokrzywdzonego, gdy będzie on całkowicie trzeźwy.

Niezależnie od powyższego ujawniły się sprzeczności w zeznaniach pokrzywdzonego odnośnie zastrzeżenia kart bankomatowych. Otóż słuchany po raz pierwszy pokrzywdzony podał, że sprawcy skradli mu m.in. dwie karty bankomatowe:(...)i(...)(k. 2). Słuchany na rozprawie przed Sądem Rejonowym zeznał, że następnego dnia po zdarzeniu zgłosił fakt kradzieży kart i je zastrzegł (k. 246). Słuchany na rozprawie odwoławczej zeznał początkowo, że po tej napaści nie zastrzegał żadnych kart, jako że w tamtym czasie „splajtował” i musiał zamknąć firmę, stąd nie musiał zastrzegać skradzionych kart ponieważ na tamten czas nie miał pieniędzy na koncie. Po odczytaniu fragmentów jego poprzednich zeznań podtrzymał je, podając, że kwestię zastrzeżenia kart zlecił swojej sekretarceK. M. (2)i z odczytanego pisma z(...)wynika, że wymieniona z tego obowiązku się nie wywiązała. Nie umiał wyjaśnić, po odczytaniu pisma z(...), dlaczego tyle ilości kart zastrzeżono i dlaczego było to półtora miesiąca po zajściu. Z pisma(...) Bank (...)z dnia 4.12.2013r. wynika, że we wskazanym przez Sąd Okręgowy okresie (czyli od 5 października 2012r. do chwili obecnej) nie miały miejsca zastrzeżenia kart. Pokrzywdzony zeznał na rozprawie odwoławczej, że karta z(...)była kartą firmową (zaś pytanie Sądu Odwoławczego skierowane do tego banku dotyczyło zastrzeżenia kart bankomatowych przezA. C., a nie kart związanych z firmąA. C.). Natomiast z pisma(...)wynika, że w okresie od 5.10.2012r. zastrzeżono łącznie 5 kart wydanych dlaA. C., z czego jedną w dniu 19.11.2012r, trzy w dniu 20.11.2012r, a jedną w dniu 12.09.2013r.

Stwierdzając powyższe uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na treść wyroku, konieczne stało się jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji (art. 437 § 2 k.p.k.).
Rozpoznanie pozostałych zarzutów przedstawionych w apelacji jest przedwczesne.

Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Rejonowy:
- przeprowadzi postępowanie dowodowe,
-rozważy, czy nie zachodzą przesłanki po myśliart. 192 § 2 k.p.k.do przesłuchania pokrzywdzonegoA. C.z udziałem biegłego psychologa,
- wyjaśni sprzeczności w zeznaniach świadkaA. C.,
- przesłucha w charakterze świadkaK. M. (2)(byłą pracownicęA. C.) na okoliczność, czy, a jeśli tak to kiedyA. C.zlecił jej zastrzeżenie kart bankomatowych w okresie od 5.10.2012r. i w związku z jakim zdarzeniem, chyba, że nie będzie można ustalić jej adresu albo z innych przyczyn jej przesłuchanie na rozprawie będzie niemożliwe,
- ustali, poprzez zwrócenie się do(...) Bank (...), czy na dzień 5.10.2012r. firma prowadzona przezA. C.-(...)z siedzibą(...)miała konto w tym banku i czy w związku z tym była wystawiona karta bankomatowa oraz czy w okresie od 5.10.2012r. zastrzegano tę kartę i z jakich przyczyn.

SSO Jadwiga Żmudzka SSO Sławomir Noga SSO Kazimierz Wilczek