Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 799/12
Data wyroku: 2012-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Myszkowska, Wiesława Kuberska, Anna Miastkowska
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie, Renta
Podstawa prawna: art. 445 k.c., art. 444 k.c.

Sygn. akt: I ACa 799/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Anna Miastkowska

Sędziowie:

SA Alicja Myszkowska
SA Wiesława Kuberska (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Grażyna Michalska

po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaA. S.
przeciwkoInstytutowi(...)z siedzibą wŁ.i(...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.Oddział wŁ.

o zapłatę zadośćuczynienia, odszkodowania i renty
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II C 880/10
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
Sygn. akt I ACa 799/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwoA. S.przeciwko Instytutowi(...)wŁ.i(...)Spółce Akcyjnej wW.Oddziałowi wŁ.o zapłatę oraz orzekłw przedmiocie kosztów postępowania

( wyrok – k. 254 ).
Sąd Okręgowy wydał powyższe orzeczenie na podstawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że uA. S., leczącej się od 1993 r. z powodu tocznia oraz mającej rozpoznanie obecności wirusa CIN 1 HPV, podczas wizyty w dniu 7 marca 2008 r. w Poradni GinekologicznejInstytutu (...)stwierdzono opryszczkę na wardze sromowej i zalecono leczenie lekami Heviran i Zovirax. Leczenie tymi lekami kontynuowano wobec stwierdzenia opryszczki sromu podczas kolejnych wizyt w Poradni w dniach 7 kwietnia 2008 r. i 20 czerwca 2008 r. W dniu 2 grudnia 2008 r. podczas ostatniej wizyty powódki w Poradni odnotowano datę ostatniej miesiączki, usunięto spiralę wewnątrzmaciczną i pobrano cytologię, nie odnotowując stanu warg sromowych. W dniu 4 lutego 2009 r. powódka rozpoczęła leczeniewPrzychodni (...)wŁ., podczas którego stwierdzono u niej obecność rosnącej od roku zmiany na wardze sromowej i w następstwie hospitalizacji w IIKlinice (...), wykonano u niej dwa zabiegi pobrania wycinka z tej wargi, rozpoznając już po pierwszym badaniu VIN 2/3. W dokumentacji medycznej nie zawarto opisu makroskopowego diagnozowanej zmiany, nie odniesiono się do jej charakteru, lokalizacji i nie podano jej rozmiarów. Materiał pobrany w wyniku drugiego zabiegu nie nadawał się do dalszych badań. W badaniu ginekologicznym stwierdzono u powódki zmianyo charakterze nadżerek na wargach sromowych mniejszych i większych oraz zmiany dysplastyczne, obejmujące górną część lewej wargi sromowej większej, okolice łechtaczki oraz górny biegun wargi sromowej większej prawej, przechodzący od strony wewnętrznej na wargi sromowe mniejsze.W dniu 20 marca 2009 r. wykonano u powódki - za uprzednią jej zgodą na zabieg okaleczający - proste wycięcie sromu. W usuniętym sromie powódki stwierdzono dysplazję dużego stopnia VIN 3 oraz łagodną postać brodawczaka apokrynowego sromu.
Sąd Okręgowy w oparciu o opinie biegłychD. W.orazE. P.przyjął, że lekarz zatrudniony w(...)nie dokonał niewłaściwego rozpoznania i nie zastosował niewłaściwego leczenia w okresie poprzedzającym hospitalizację powódki w IIKlinice (...). Kierując się opinią biegłego(...)P., Sąd Okręgowy uznał, że brak jest dowodów na stałe utrzymywanie się zmianw obrębie sromu powódki, pomimo stosowanego leczenia oraz na to, że jużw marcu 2008 r. w obrębie sromu powódki istniała jakakolwiek zmiana nowotworowa. Tym samym Sąd oddalił powództwo wobec stwierdzenia braku przesłanek odpowiedzialności pozwanego

( uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 255 – 257 ).

Apelację od powyższego wyroku wywiodła powódka, zaskarżając gow całości i zarzucając naruszenie:
-art. 278 k.p.c.w zw. zart. 290 k.p.c.poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii Instytutu, mimo zgłoszonego przez nią wniosku, podczas gdy do wszechstronnego rozważenia materii sprawy była konieczna wiedza specjalna, szersza niż posiadana przez samodzielnych biegłych wydających opinie w sprawie, które to opinie nie odpowiadały na stawiane pytania i były wewnętrznie sprzeczne, a konieczność powołania Instytutu pojawiła się po zeznaniach świadkaK. S.,
-art. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 278 § 1 k.p.c.poprzez dowolną a nie swobodną ocenę opinii wydanych przez biegłą w sprawie, która to opiniapozostaje w oczywistej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym,tj. w szczególności z dokumentacją medyczną zeSzpitala im. (...)wŁ.oraz zeznaniami świadkaK. S.oraz
-art. 318 k.p.c.poprzez wydanie wyroku oddalającego powództwow całości, podczas gdy zostały spełnione przesłanki do wydania wyroku wstępnego.
W następstwie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości lub uwzględnienie powództwa co do zasady, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepianych zaI i II instancję, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, ewentualnieo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i pozostawienie temu Sądowi orzeczeniao kosztach postępowania

( apelacja – k. 267 – 269 ).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest zasadna o tyle, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi i pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięciao kosztach postępowania apelacyjnego.
Zważyć bowiem należy, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy, nie ustalając uprzednio faktycznej podstawy roszczeń objętych pozwem. Przystępując do postępowania dowodowego, przyjął nadto konieczność zbadania związku przyczynowego między zawinionym zachowaniem lekarza, zatrudnionego w pozwanym(...), a szkodąw postaci rozstroju zdrowia, wynikającego z poddania się przez powódkę okaleczającemu zabiegowi operacyjnemu, w sytuacji, gdy powódka nie określiła, w jakim zdarzeniu upatruje źródła swej szkody.
Mając na uwadze treść pozwu, dostrzegalne jest, że powódka dochodząc wskazanych tytułem odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty kwot, stoi na stanowisku, że podjęte w pozwanym(...)leczenie było nieprawidłowe wobec postawienia błędnej diagnozy i tym samym nieskuteczne. Doprowadziło ono w jej ocenie do spóźnionego wykrycia choroby nowotworowej i postawiło ją przed koniecznością przebycia trwale okaleczającego zabiegu, będącego dla niej przyczyną cierpienia psychicznego. Powódka prezentuje przy tym pogląd, że gdyby choroba była u niej rozpoznana wcześniej, możliwe by było przeprowadzenie zabiegu laserowo, bez potrzeby usuwania dużych części tkanek. Jednocześnie wskazuje jednak na kontynuację leczenia wSzpitalu (...)z uwagi na podejrzenie przerzutów nowotworu do kręgosłupa. Z tych względów nie można przyjąć, że jasno określiła ona faktyczną podstawę dochodzonych roszczeń, skoro stanowić ją może zarówno okoliczność utraty zewnętrznych narządów płciowych, jak i niepowstrzymanie, wskutek przebytej w dniu 20 marca2009 r. operacji prostego wycięcia sromu, dalszego rozwoju choroby nowotworowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, na obecnym etapie postępowania nie sposób jest dokonać oceny prawidłowości wyników dotychczasowego postępowania dowodowego, w tym zasadności oddalenia przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego, zgłoszonego przez powódkę w dniu 24 kwietnia2012 r., skoro jego kierunek uzależniony jest od niedookreślonej na ten moment podstawy faktycznej roszczeń. Wątpliwości budzi natomiast argumentacja użyta przez Sąd dla uzasadnienia oddalenia tego wniosku, nawet gdyby odpowiadał on potrzebom postępowania ze względu na oparcie roszczeń na okoliczności samego tylko usunięcia sromu u powódki.Z argumentacji tej wynika bowiem, że jedną z przyczyn negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku, było jego spóźnione zgłoszenie, gdyż Sąd stanął na stanowisku, że powódka powinna wystąpić z tym wnioskiem już po wydaniu przez biegłą opinii pisemnej, bądź po jej przesłuchaniu. Ze względu na to, że w myślart. 217 § 1 k.p.c.strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej, w ocenie Sądu Apelacyjnego przedmiotowy wniosek jawi się jako zgłoszony w terminie i nie może podlegać oddaleniu z uwagi na wystąpienie z nim dopiero w dniu24 kwietnia 2012 r.
Zawnioskowany dowód, podobnie, jak wydana w sprawie opinia biegłejE. P.oraz biegłegoD. W., skoncentrowane zostały wokół okoliczności usunięcia sromu u powódki, prowadząc przez to do uznania, że było ono równoznaczne ze szkodą, dającą podstawę roszczeń. Utożsamienie szkody z rozległością pola operacyjnego jest jednak przedwczesnei uzależnione od sprecyzowania przez powódkę podstawy jej żądań.
Niemniej jednak zgodzić się należy ze skarżącą, że Sąd Okręgowy błędnie uznał opinię wydaną przez biegłą(...)P.za konsekwentną i wewnętrznie spójną. Nie analizując na tym etapie jej przydatności dla prowadzonego postępowania, stwierdzić należy, że wnioski z niej płynące są sprzeczne i w kontekście pierwszego z podniesionych w apelacji zarzutów, uzasadniać by mogły potrzebę ich skonfrontowania z opinią innego biegłego. Początkowo biegła wnioskom nadała kategoryczny charakter w pisemnej opinii, podkreślając wielokrotnie, że lekarz, pod którego opieką pozostawała powódka –G. B., nie postawił błędnej diagnozy i zastosował właściwe dla rozpoznanej opryszczki leczenie. W ustnej opinii uzupełniającej biegła jednak dopuściła możliwość wystąpienia omyłki w diagnoziei podważyła celowość wielomiesięcznego leczenia przeciwwirusowego powódki w sytuacji, gdy po tym czasie lekarz, nie widząc poprawy, powinien rozszerzyć diagnozę i skierować powódkę na stosowne badania. Zbudowanie przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych wyłącznie na podstawie pisemnej opinii biegłej, przy pominięciu wniosków zawartych w jej ustnej opinii uzupełniającej, jest niewątpliwie uchybieniem z punktu widzenia zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej wart. 233 § 1 k.p.c., która nakazuje poddać ocenie, z uwzględnieniem kryteriów wiarygodności i mocy dowodowej, całokształt zebranego materiału. Skoro Sąd rozważył ten materiał wybiorczo, ocena przez niego dokonana nie może się ostać.
Nie można natomiast podzielić zarzutu skarżącej, że opinia biegłej(...)P., we wskazanym w apelacji zakresie, jest sprzecznaz zeznaniamiK. S.oraz dokumentacją medyczną, dotyczącą leczenia powódki. Określenie stadium choroby rozpoznaneju skarżącej jako VIN 2/3 oznacza zmianę przednowotworową lub przedinwazyjną, jak wyjaśniła biegła, z którym to określeniem zgodził się świadekS.w końcowej części złożonych zeznań. Takim też określeniem posłużono się w dokumentacji medycznej, wobec czego nie można stwierdzić istnienia zarzuconej sprzeczności.
Całkowicie chybiony jest także zarzut obrazyart. 318 k.p.c., gdyż zaskarżony wyrok był w istocie wyrokiem wstępnym, pomimo braku takiego określenia w jego komparycji. O jego wstępnym charakterze decyduje treść postanowienia z dnia 24 kwietnia 2012 r., mocą którego Sąd ograniczył rozprawę do zagadnienia wstępnego w postaci zasadności roszczeń pozwu co do zasady.
Widoczne nierozpoznanie istoty sprawy, uniemożliwiające wydaniew niej prawidłowego orzeczenia, skutkować zatem musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.Sąd Apelacyjny pozostawił nadto temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego, stosownie do regulacjiart. 386 § 4 k.p.c.w zw. zart. 108 § 2 k.p.c.
Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Okręgowy, przy uwzględnieniu treściart. 386 § 6 k.p.c., wezwie powódkę do sprecyzowania faktycznej podstawy dochodzonych roszczeń oraz w sytuacji jedynie informacyjnego jej wysłuchania, przeprowadzi dowód z przesłuchania strony powodowej, celem ustalenia jej obecnego stanu zdrowia, w kontekście zawartej w pozwie informacji o rozprzestrzenianiu się choroby nowotworowej. Stosownie do okoliczności, Sąd Okręgowy zażąda nadto dokumentacji medycznej aktualnego leczenia powódki. Wobec dochodzonej przez powódkę renty, Sąd ustali także, czy wykonuje ona pracę zarobkową i czy doznaje w jej ewentualnym wykonywaniu ograniczeń z przyczyn zdrowotnych, czy ma zwiększone potrzeby ze względu na stan zdrowia, w tym, czy korzystaz pomocy osób trzecich. Stosownie do inicjatywy dowodowej stron, Sąd rozważy również potrzebę dopuszczenia innych dowodów w sprawie, łączniez dowodem z opiniiInstytutu (...)oraz opinii biegłych psychiatry, psychologa i seksuologa. Tym samym Sąd zbada w niniejszej sprawie wystąpienie przesłanek odpowiedzialności pozwanych oraz przeprowadzi postępowanie dowodowe co do wysokości dochodzonego odszkodowania, zadośćuczynienia i renty. Następnie poczynione ustalenia Sąd zamieściw uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, oddając w nim przebieg procesu motywacyjnego w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.