Sąd Okręgowy w Białymstoku
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 382/13
Data wyroku: 2013-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bogusław Suter, Bogdan Łaszkiewicz, Barbara Puchalska
Słowa kluczowe: Lokal Socjalny
Podstawa prawna: art. 14 ustawy o ochronie lokatorów

Sygn. akt II Ca 382/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Bogusław Suter (spr.)

Sędziowie:

SSO Barbara Puchalska
SSO Bogdan Łaszkiewicz

Protokolant:

st. sekr. sąd. Zofia Szczęsnowicz

po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyG.
przeciwkoK. M.iI. M.
o eksmisję
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I C 1540/12

oddala apelację.

UZASADNIENIE
Powódka GminaG.wnosiła o nakazanie, aby pozwanaI. M.opuściła, opróżniła z osób i rzeczy, reprezentujących jej prawa, lokalmieszkalny oznaczony numerem (...)położony wG.przyulicy (...)i wydała go powódce oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazywała, że na mocy umowy najmu z 22 grudnia 2010 roku przedmiotowy lokal mieszkalny został wynajęty pozwanej, ale w związku z zaleganiem z zapłatą czynszu powódka pismem z dnia 4 sierpnia 2011 roku wezwała pozwaną do zapłaty zaległego czynszu zakreślając jej dodatkowy miesięczny termin, który upłynął bezskutecznie. Pismem z dnia 30 kwietnia 2012 roku powódka wypowiedziała umowę najmu i wezwała pozwaną do opuszczenia lokalu, ale do dnia wniesienia pozwu pozwana nie opuściła lokalu.
PozwanaI. M.wnosiła o oddalenie powództwa w całości wskazując, że chce uregulować zadłużenie, a poza tym mieszkaniem nie ma gdzie się zatrzymać.
Wezwany do udziału w sprawie w charakterze pozwanego mążI. K.M., również w tym lokalu zamieszkujący, wnosił o oddalenie powództwa z uwagi na ciężką sytuację materialną pozwanych.
Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 roku Sąd Rejonowy w Białymstoku nakazał pozwanymI. M.iK. M., aby opuścili, opróżnili z osób i rzeczy reprezentujących ich prawa i wydali powódce GminieG.lokalmieszkalny oznaczony numerem (...)położony wG.przyulicy (...), orzekł o uprawnieniu pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego, nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez GminęG.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i odstąpił od obciążania pozwanych kosztami postępowania.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 22 grudnia 2010 roku GminaG.zawarła zI. M.umowę najmu lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)położonego wG.przyulicy (...). Umowa ta została zawarta na czas nieoznaczony.I. M.zamieszkuje w tym lokalu wraz z mężemK. M.. W trakcie umowy najemcy nie wywiązywali się z obowiązku terminowego uiszczania czynszu. Na dzień 4 sierpnia 2011 roku ich zadłużenie z tego tytułu wynosiło 3.087,78 złotych. W tej sytuacji pismem doręczonymI. M.w dniu 5 sierpnia 2011 roku GminaG.wezwała ją do spłaty zadłużenia w kwocie 3.087,78 złotych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. W wyznaczonym terminieI. M.nie uregulowała zadłużenia, wobec czego umowa najmu została wypowiedziana ze skutkiem na koniec maja 2012 roku.
Sąd I instancji ustalił też, żeI. M.od 7 listopada 2012 roku jest zarejestrowana w ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy wB.i od listopada 2012 roku pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Od 2008 roku pozostaje pod stałą opieką lekarza onkologa w związku z leczeniem choroby nowotworowej.I. M.nie figuruje w bazie danych Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie wG.jako osoba korzystająca ze świadczeń pomocy społecznej.K. M.obecnie pozostaje bez pracy – ostatnio pracował w listopadzie i grudniu 2012 roku bez umowy o pracę z wynagrodzeniem równym najniższej krajowej.
W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy wskazał, że umowa najmu lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)położonego wG.przyulicy (...)zawarta przez GminęG.zI. M.została skutecznie wypowiedziana i uległa rozwiązaniu w dniu 31 maja 2012 roku.I. M.pozostawała w opóźnieniu z zapłatą czynszu za więcej niż trzy pełne okresy płatności. GminaG.dochowała obowiązku pisemnego poinformowania o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego oraz wyznaczyła dodatkowy miesięczny termin do zapłaty zaległych i bieżących należności.I. M.nie dokonała spłaty zadłużenia w wyznaczonym terminie. W tej sytuacjiI. M.iK. M.od dnia rozwiązania umowy najmu zajmująlokal oznaczony numerem (...)położony wG.przyulicy (...)bez tytułu prawnego. Jednocześnie Sąd I instancji zaznaczył, że przyczyna wypowiedzenia umowy – zaległość czynszowa w dalszym ciągu nie została uregulowana, mimo zawieszenia niniejszego postępowania na ponad trzy miesiące celem umożliwienia pozwanym spłaty zadłużenia. Po zakończeniu umowy najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym. W konsekwencji Sąd Rejonowy na podstawieart. 675 § 1 k.c.powództwo uwzględnił, nakazując pozwanym zajmującym lokalmieszkalny oznaczony numerem (...)położony wG.przyulicy (...)jego opróżnienie i wydanie wynajmującemu.
Sąd I instancji odwołał się też doart. 14 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.) i uznał, że istnieją podstawy do przyznania pozwanym prawa do lokalu socjalnego. Zaznaczył, żeI. M.jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy wB.i utrzymuje się wraz z mężem z przyznanego jej zasiłku dla bezrobotnych, który w listopadzie 2012 roku wyniósł 463 złotych netto, zaś w grudniu 2012 roku - 814 złotych, zaśK. M.aktualnie również nie posiada pracy, ostatnio pracował w okresie listopad-grudzień 2012 roku bez formalnej umowy o pracę osiągając dochód równy najniższej krajowej. Pozwani są małżeństwem i pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Ich aktualna sytuacja finansowa i socjalna jest bardzo zła. Lokale socjalne mają służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych osobom osiągającym najniższe dochody i pozwanych, zdaniem Sądu Rejonowego, należy zaliczyć do grona osób, których sytuacja materialna uzasadnia przyznanie takiego prawa.
Przyznając pozwanym prawo do lokalu socjalnego Sąd Rejonowy wstrzymał wydanie przez nich lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)położonego wG.przyulicy (...)do czasu przedstawienia im oferty najmu lokalu socjalnego, stosownie doart. 14 ust 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.)
Z uwagi na trudną sytuację finansową i życiową pozwanych, którzy sprawę przegrali, korzystając z dyspozycjiart. 102 k.p.c.Sąd I instancji odstąpił od obciążania ich kosztami procesu poniesionymi przez stronę powodową.

Powyższy wyrok w części orzekającej o uprawnieniu pozwanegoK. M.do otrzymania lokalu socjalnego i nakazującej wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)położonego wG.przyulicy (...)przez tego pozwanego do czasu złożenia przez GminęG.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego zaskarżyła apelacją powódka zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego,  tj.  przepisówustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej(Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie przez przyjęcie, iż mogą one stanowić podstawę prawną wydania zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy przepisy tej ustawy utraciły moc w dniu 1 maja 2004 roku,
2. naruszenie prawa materialnego, tj.art. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.) w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 roku, Nr 69, poz. 415 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 roku w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1299) poprzez nieprawidłowe zastosowanie przez przyjęcie, iż w odniesieniu do pozwanegoK. M.zachodzą przesłanki do orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego w sytuacji, gdy pozwany ten nie wykazał, iż posiada status bezrobotnego.
Domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia odK. M.na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe, niesprzecznie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym ustalenia faktyczne. Ustalenia te Sąd Odwoławczy podziela i uznaje za własne, godząc się także z wyprowadzonymi na ich podstawie wnioskami i oceną prawną, w szczególności co do istnienia podstaw do orzeczenia o uprawnieniu pozwanegoK. M.do otrzymania lokalu socjalnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd I instancji, wbrew stanowisku skarżącej, nie stosował przepisówustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej(Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414), ale jedynie odwołał się do tej ustawy przytaczając treśćart. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.; dalej jakoustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego).
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszeniaart. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegow zw. zart. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 roku, Nr 69, poz. 415 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 roku w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1299) oczywiście zgodzić się należy ze skarżącą, że pozwanyK. M.nie ma statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu tych przepisów. Sąd I instancji nie orzekł jednak o uprawnieniu pozwanegoK. M.do otrzymania lokalu socjalnego na podstawieart. 14 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, ale na podstawie art. 14 ust. 3 tej ustawy.
Zgodnieart. 14 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnegosąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa wust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.
PozwanyK. M.znajduje się w trudnej, wręcz tragicznej sytuacji materialnej. U podstaw braku uiszczania przez pozwanychI. M.iK. M., którzy są małżeństwem i pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, legło nie lekceważenie przez nich tego obowiązku, ale problemy ze znalezieniem pracy, a wcześniej także choroba nowotworowa pozwanejI. M..
W ocenie Sądu Okręgowego zgodzić się należy zatem z Sądem I instancji, że dotychczasowy sposób korzystania przez pozwanegoK. M.z lokalumieszkalnego oznaczonego numerem (...)położonego wG.przyulicy (...)oraz jego szczególna sytuacja materialna i rodzinna uzasadniały orzeczenie o uprawnieniu tego pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego.
Dlatego na podstawieart. 385 k.p.c.oddalono apelację jako pozbawioną uzasadnionych zarzutów.