Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 970/12
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 448 k.c.

Sygn. akt I C 970/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2013 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział ICywilnywskładzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Protokolant: Aneta Łokaj
po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwaA. B.
przeciwko Skarbowi Państwa –(...)weW.
o zapłatę

I
zasądza od strony pozwanej Skarbu Państwa –(...)weW.na rzecz powodaA. B.kwotę 40 000 zł (czterdzieści tysięcy zł);

II
w pozostałej części powództwo oddala;

III
koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi.

UZASADNIENIE
PowódA. B.wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa –(...)weW.kwoty 12 500 zł tytułem odszkodowania za szkodę majątkową oraz kwoty 67 500 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek naruszenia dóbr osobistych powoda w związku z niezgodnym z prawem pozbawieniem powoda wolności na 135 dni w okresie od 27 lipca 2011 r. do 8 grudnia 2011 r. dokonanym na podstawie postanowienia(...)weW.,(...)wydanego dnia 11 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt V Kow/Owz 519/09.
W uzasadnieniu żądania powód podniósł, że postanowieniem z dnia 20 grudnia2007 r.(...)wŚ.udzielił powodowi jako skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, wyznaczając jednocześnie powodowi okres próby w wymiarze 3 lat, liczonych od dnia uprawomocnienia się postanowienia. Powód został oddany pod dozór kuratora sądowego w miejscu zamieszkania i nałożono na niego obowiązki: podjęcia pracy zarobkowej, zakazu przebywania z osobami o ujemnej opinii społecznej oraz nie nadużywania alkoholu.
Powód podniósł, że sumiennie wypełniał nałożone na niego obowiązki, jak także za zaleceniem kuratora zawodowego znalazł zatrudnienie u księdzaM. Ż.z Parafii(...)weW.. Świadcząc prace różnego rodzaju, powód otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 2 500 zł netto miesięcznie. Kurator zawodowy wiedziała o podejmowanych przez powoda działaniach, o jego pracy i zatrudnieniu na Parafii.
W połowie 2009 r. powód podczas krótkiego wyjazdu do Austrii związanego z pracą, został zatrzymany a następnie osadzony w zakładzie karnym na terenie Austrii. Nie miał możliwości skontaktowania się z kuratorem w celu uprzedzenia o niemożliwości przybycia na wyznaczony termin. Kurator wiedziała jednak o aktualnym miejscu pobytu powoda od jego matki. Pomimo tej wiedzy, kurator w dniu 23 października 2009 r. złożyła do(...)weW.(...)wniosek o odwołanie warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary w stosunku do powoda.
Celem rozpoznania wniosku,(...)weW.wyznaczył termin posiedzenia na dzień 11 grudnia 2009 r. i wysłał do powoda zawiadomienie o tymże posiedzeniu. Zawiadomienie – dwukrotnie awizowane – nie zostało przez powoda podjęte. Zostało następnie zwrócone przez Pocztę Polską do(...)z adnotacją: „zwrot nie podjęto w terminie”. Powód wyjaśniła, że podjęcie nie było możliwe z uwagi na jego pobyt w zakładzie karnym w Austrii. W efekcie, powód nie stawił się na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2009 r., a(...)weW.uznał, że zawiadomienie powoda o terminie posiedzenia było prawidłowe i wydał postanowienie o odwołaniu warunkowego zwolnienia skazanegoA. B.. Tym samym, zdaniem powoda(...)naruszył przepisart. 139 §1 k.p.k.
Powód podniósł nadto, że wydane względem niego w/w postanowienie o odwołaniu warunkowego zwolnienia z odbywania kary pozbawienia wolności również, dwukrotnie awizowane, nie zostało przez powoda – z przyczyn wyżej wyjaśnionych – podjęte. Zostało zwrócone przez Pocztę Polską do(...)z adnotacją: „zwrot, nie podjęto w terminie”. Powód wyjaśnił raz jeszcze, że podjęcie przesyłki sądowej nie było możliwe, gdyż przebywał nadal w Austrii. Pomimo w/w okoliczności(...)uznał postanowienie za prawidłowo doręczone, następnie zaś z dniem 2 lutego 2010 r. stwierdził jego prawomocność i wykonalność.
W dniu 18 lipca 2011 r. powód powrócił z Austrii do Polski. Jako osoba uprzednio pozbawiona wolności miał znikome szanse na znalezienie pracy. Jednak podjął starania w tym kierunku. W tym celu skontaktował się telefonicznie z księdzemM. Ż., który przebywał już wówczas w Parafii wB.. Ksiądz ponownie zaoferował powodowi pracę na dotychczasowych warunkach.
Powód wszczął przygotowania w kierunku dalszego zatrudnienia, jednak z przyczyn od powoda niezależnych nie udało mu się podjąć obiecanej pracy, bowiem w dniu 27 lipca 2011 r. został zatrzymany w mieszkaniu swej matki przez funkcjonariuszy Policji i przewieziony do areszty, a następnie przetransportowany do Zakładu Karnego wW.. Na podstawie postanowienia(...)weW.z dnia 11 grudnia 2009 r. – podjęto w stosunku do powoda wykonywanie kary pozbawieni owalności.
Powód wyjaśnił, że w zaistniałej sytuacji podjął bezzwłoczne starania o zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności. Zabiegał także o to aby kara ta nie była wykonywana w ZK wW.. Starania powoda nie przyniosły rezultatu. Powód wyjaśnił także, że przyczyną jego starań o przeniesienie do innej jednostki penitencjarnej były szykany, poniżanie, pobicia i zniesławienia, znęcanie się psychiczne i fizyczne, których doznał ze strony innych współosadzonych podczas ostatniego pobytu w Zakładzie Karnym wW.. Doświadczenia te odbiły się piętnem na psychice powoda i były źródłem, licznych lęków z jego strony.
Przy czym obawy powoda co do warunków odbywania przez niego niesłusznie wznowionej kary pozbawienia wolności – potwierdziły się. Fizyczne i psychiczne dręczenie i znęcanie się osadzonych w Zakładzie Karnym wW.nad powodem było codziennością, a pracownicy Służby Więziennej tego zakładu nie zapobiegli naruszeniom. Powód podniósł, że w/w okresie doznał rozstroju zdrowia, był nerwowy, drażliwy, zlękniony, cierpiał na nietrzymanie moczu. Powód wskazał także, że często cierpiał na bóle głowy, co zgłaszał administracji zakładu. Otrzymywał wówczas za każdym razem zastrzyki z(...), przez co jego organizm przestał reagować na ten lek uśmierzający ból.
Powód w dniu 3 sierpnia 2011 r. sporządził i wysłał do(...)zażalenie na postanowienie(...)weW.z dnia 11 grudnia 2009 r. w przedmiocie odwołania przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r.(...)weW.odmówiłA. B.przyjęcia jego środka odwoławczego od postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r., natomiast jako uzasadnienie wskazał, iż zażalenie został złożone po terminie.
Zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2011 r. zostało doręczone powodowi do Zakładu Karnego wW.wraz z pismem przewodnim z dnia 14 września 2011 r. W ustawowym terminieA. B.złożył zażalenie na w/w zarządzenie, zaskarżając je w całości.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II AKzw 1231/11(...)weW.(...)uchylił zaskarżone zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2011 er., uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r., umorzył postępowanie wykonawcze w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia udzielonegoA. B.postanowieniem(...)wŚ.z dnia 20 grudnia 2007 r. oraz zarządził niezwłocznie zwolnienieA. B.z Zakładu Karnego wW.. W uzasadnieniu postanowienia(...)wskazał naruszenia prawa, których względemA. B.dopuścił się(...)weW., wydając postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r. z rażącym naruszeniem prawaA. B.do obrony (naruszenieart. 139 §1 k.p.k.), jak także, w konsekwencji naruszenie przepisuart. 82 k.k., wobec zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie nieprawomocnego – w istocie – orzeczenia(...).
Reasumując, powód wyjaśnił, że w związku z wydaniem przez(...)postanowienia z dnia 5 grudnia 2011 r. w dniu 8 grudnia 2011 r. został zwolniony z Zakładu Karnego wW., jednakże nie ulega wątpliwości, że przez 135 dni był niesłusznie i niezgodnie z obowiązującym prawem pozbawiony wolności, przez co w jego ocenie – doznał szkody majątkowej i krzywdy.
Dochodzona tytułem odszkodowania kwota 12 500 zł jest odpowiednikiem sumy wynagrodzenia, jakie powód otrzymałby za pracę u księdzaM. Ż.za okres 4, 5 miesiąca w którym to był niezasadnie pozbawiony wolności.
Uzasadniając dochodzone zadośćuczynienie w kwocie 67 500 zł powód wskazał, że żądana suma będzie rekompensatą za naruszone względem niego przez stronę pozwaną dobra osobiste w postaci prawa do wolności, prawa do fizycznej swobody poruszania się, prawa do wolności od obaw i strachu oraz prawa do działania bez przymusu.

W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Państwa –(...)weW.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana przyznała, że postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II A Kzw 1231/11(...)weW.uchylił postanowienie(...)weW.z dnia 11 grudnia 2009 r., o odwołaniu warunkowego zwolnienia, umorzył postępowanie wykonawcze w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia udzielonego skazanemuA. B.i zarządził niezwłoczne jego zwolnienie z Zakładu Karnego wW., co – do zasady – może stanowić podstawę do ewentualnych roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
Strona pozwana zarzuciła jednak, że objęte powództwem w niniejszej sprawie roszczenie odszkodowawcze jest nieuzasadnione wobec braku przesłanek odszkodowawczych. Powód nie wykazał, bowiem, w ocenie strony pozwanej, aby na skutek bezprawnego pozbawienia go wolności poniósł szkodę w znaczeniu uszczerbku majątkowego. Podane w pozwie zdarzenia, zdaniem strony pozwanej, rodzą wątpliwości, że powód podjąłby jakąkolwiek pracę zarobkową, skoro w połowie 2009 r. podczas wyjazdu do pracy w Austrii został zatrzymany i osadzony w zakładzie karnym na terenie Austrii, skąd powrócił do Polski 18 lipca 2011 r. i już 27 lipca 2011 r. został zatrzymany przez policję i przewieziony do aresztu, następnie do Zakładu Karnego wW..
Strona pozwana zarzuciła także, że nawet, gdyby możliwość zatrudnienia powoda na Parafii wB.rzeczywiście istniała, to i tak szkodą majątkową nie byłby utracony zarobek, lecz różnica między stanem majątkowym jaki by istniał, gdyby powoda nie uwięziono, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności i tylko wówczas, gdy szkoda ta pozostawałaby normalnym następstwem pozbawienia możliwości zarobkowania, a nie wynikiem innych przyczyn. Pozwany zarzucił, że powód nie wskazał wyliczeń, na jakich oparł żądaną z tytułu odszkodowania sumę.
W odniesieniu do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, strona pozwana podniosła, że żądana przezA. B.kwota 67 500 zł jest bardziej niż nadmiernie wygórowana. Brak jest, w ocenie pozwanego, z uwagi na brak dostatecznych dowodów, bark jest także podstaw do uznania, że krzywda powoda wykraczała ponad typową krzywdę innych osób niesłusznie pozbawionych wolności. Powód nie przedstawił także, zdaniem pozwanego, jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie utraty zdrowia, jak i na potwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niesłusznym odbyciem kary pozbawienia wolności przez 135 dni, a utratą zdrowia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r.(...)wŚ., w sprawie o sygn. akt V Wz 1586/07, udzieliłA. B.jako skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, wyznaczając jednocześnie powodowi okres próby w wymiarze 3 lat, liczonych od dnia uprawomocnienia się postanowienia. JednocześnieA. B.został oddany pod dozór kuratora sądowego w miejscu zamieszkania i nałożono na niego obowiązki: podjęcia pracy zarobkowej, zakazu przebywania z osobami o ujemnej opinii społecznej oraz nie nadużywania alkoholu.
(dowód:postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. – akta(...)wŚ.o sygnaturze V Wz 1586/07);

Po opuszczeniu zakładu karnegoA. B.wypełniał nałożone na niego obowiązki jak także za pośrednictwem kuratora zawodowego znalazł zatrudnienie u księdzaM. Ż.z Parafii(...)weW.. Miejscem wykonywania pracy przez powoda była Parafia(...)wP.w Czechach. Świadcząc różnego rodzaju prace pomocnicze powód otrzymywał wynagrodzenie w wysokości ok. 2 500 zł netto miesięcznie. Nadto, powód otrzymywał ze strony parafii pożywienie i zakwaterowanie. O podjętym przez powoda zatrudnieniu, jego miejscu i charakterze, poinformowana zastała wyznaczona przez Sąd kurator. Kurator dzwoniła na parafię księdzaM. Ż.w celu uzyskania informacji i opinii oA. B.. Ksiądz potwierdził zatrudnienie powoda na parafii i wydał powodowi pozytywną opinię.
(dowód:zeznania świadka księdzaM. Ż., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:08:10 do 00:15:06, k. 145, przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W połowie 2009 r. powód podjął decyzję o wyjeździe do Austrii. Celem wyjazdu były wyższe zarobki. W trakcie pobytu na terenie AustriiA. B.został zatrzymany i osadzony w tamtejszej jednostce penitencjarnej pod zrzutem kradzieży pieniędzy i biżuterii dokonanej w hostelu.
(dowód:przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W dniu 23 października 2009 r. kurator zawodowy(...)dlaW.–J. P., złożyła do(...)weW.(...)wniosek o odwołanie warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary w stosunku do powoda. We wniosku z 23 października 2009 r., kurator podniosła, iż od matki powoda w dniu 15 października 2009 r. uzyskała informację o pobycie powoda w Zakładzie Karnym w Austrii.
(dowód: wniosek z 23.10.2009 r., akta o sygn. V Kow/Owz 519/09(...)weW.(...));

Celem rozpoznania wniosku,(...)weW.wyznaczył termin posiedzenia na dzień 11 grudnia 2009 r. i wysłał do powoda zawiadomienie o tymże posiedzeniu. Zawiadomienie – dwukrotnie awizowane – nie zostało przez powoda podjęte. Zostało następnie zwrócone przez Pocztę Polską do(...)z adnotacją: „zwrot nie podjęto w terminie”. Podjęcie przesyłki nie było możliwe z uwagi na pobyt powoda w zakładzie karnym w Austrii. W efekcie, powód nie stawił się na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2009 r.,
(dowód: zarządzenie Przewodniczącego akta o sygn. V Kow/Owz 519/09(...)weW.(...));

Na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2009 r., w sprawie pod sygn. akt V Kow/OWZ/591/09(...)weW.(...)na podstawie przepisuart. 139 §2 k.p.k.uznał, że zawiadomienieA. B.o terminie posiedzenia było prawidłowe i wydał postanowienie o odwołaniu warunkowego zwolnienia skazanegoA. B..
(dowód:zarządzenie z dnia 30.10.2009 r. i postanowienie z dnia 11.12.2009 r. – akta V Kow/OWZ/591/09(...)weW.(...));

Postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r. o odwołaniu warunkowego zwolnieniaA. B.z odbywania kary pozbawienia wolności, dwukrotnie awizowane, nie zostało przez powoda – w terminie ustawowym – podjęte i zostało zwrócone przez Pocztę Polską do(...)z adnotacją: „zwrot, nie podjęto w terminie”. Podjęcie przesyłki sądowej nie było możliwe, gdyżA. B.nadal pozbawiony wolności – przebywał w Austrii.(...)uznał postanowienie za prawidłowo doręczone, a z dniem 2 lutego 2010 r. stwierdził jego prawomocność i wykonalność.
(dowód:postanowienie z dnia 11.12.2009 r. – akta V Kow/OWZ/591/09(...)weW.(...)przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

Po powrocie z Austrii w lipcu 2011 r.A. B.skontaktował się z księdzemM. Ż.. Ksiądz jednakże przebywał wówczas na Parafii wB.. Powód z uwagi na wyczuwalny – w jego ocenie – ze strony księdzaM. Ż.dystans, nie ponowił kontaktu telefonicznego.
(dowód:zeznania świadkaM. Ż., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:08: 00:15:06, k. 145, przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W dniu 27 lipca 2011 r.A. B.został – w godzinach wczesno porannych – zatrzymany w mieszkaniu swej matki przez funkcjonariuszy Policji i przewieziony do Aresztu Śledczego weW., a następnie przetransportowany do Zakładu Karnego wW.. Na podstawie postanowienia(...)weW.z dnia 11 grudnia 2009 r. – podjęto w stosunku do powoda wykonywanie kary pozbawieni wolności.
(dowód:przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W przeszłości, podczas pobytu w Zakładzie Karnym wW., powód doznawał dręczenia fizycznego i psychicznego ze strony współosadzonych. Był poniżany i wyzywany. W celi uniemożliwiano mu wykonywanie podstawowych czynności. Został pobity, uległ próbie gwałtu. W dokumentacji z Zakładów Karnych, dotyczącejA. B., zaznaczano, iż istnieje zagrożenie dla jego bezpieczeństwa osobistego i dlategonie może on przebywać w zakładach karnych okręgu(...)- a w szczególności w Zakładzie Karnym wW..W piśmie z dnia 9 lipca 2004 r.A. B.wskazał, iż kiedyś był „poszkodowany", czuł się zagrożony ze strony współosadzonych, spotkał się z szykanami. Prosił też, aby nie przewożono go do Zakładu Karnego wW., gdzie administracja Zakładu Karnego nie mogła znaleźć dla niego miejsca w żadnej celi.
(dowód:pismo z 09.07.2004 r., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B (karty nienumerowane);

Pismem z dnia 9 sierpnia 2005 r. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego wW.o zgłoszenie powoda do przetransportowania do Zakładu Karnego wR.. Zaznaczył też, co następuje:„W aktach skazanego należy zawrzeć wyraźną adnotację, że nie może on odbywać kary w jednostkach okręgu(...)''.
(dowód:pismo z 09.08.2005., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B (karty nienumerowane);

W dniu 20 sierpnia 2005 r. wychowawca DziałuPenitencjarnego Zakładu Karnego wW.zaznaczył w dokumentacji dotyczącejA. B., iż wysłano pismo do Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej Okręgowego weW.o przetransportowanie skazanegopoza okręg(...)w celu zapewnienia mu bezpieczeństwa osobistego.
(dowód:notatka z 20.08.2005 r., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B (karty nienumerowane);

W notatce z 29 sierpnia 2005 r. wychowawca DziałuPenitencjarnego Zakładu Karnego wW.zaznaczył, iż powódnie może odbywać kary w jednostkach okręgu(...), ponieważ obawia się współosadzonych.Również w notatce z rozmowy po przetransportowaniu do Zakładu Karnego wR.wskazano, iżpowód nie może przebywać w jednostkach okręgu(...).
(dowód:notatka z 29.08.2005 r., rozmowa po przetransportowaniu, 31.08.2005 r., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B (karty nienumerowane);

W opinii o skazanym z 30 listopada 2007 r., sporządzonej w Zakładzie Karnym wK., wskazano, iż powód został przetransportowany z Zakładu Karnego nr(...)wS.dla zapewnienia mu bezpieczeństwa z uwagi na konflikty ze skazanymi grypsującymi, w tym osobą, przeciwko której występował w sprawie o znęcanie.
(dowód:opinia o skazanym z 30.11.2007 r., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B (karty nienumerowane);

Po osadzeniu w Zakładzie Karnym wW.w lipcu 2011 r.A. B.od początku prosił o przeniesienie do innego zakładu karnego. W piśmie z dnia 11 września2011 r., kierowanym do Dyrektora Zakładu Karnego wK., wnioskował o przyjęcie do Zakładu Karnego wK.. Wskazał,iżma„wielkie problemy w odsiadywaniu wyroku w ZKW., jak i innych ZK",gdyżjestosobą po przejściach, w przeszłości został zgwałcony i współwięźniowie znęcalisięnad nim. W dniu 13 października 2011 r. powód zawnioskował na piśmie o przeniesienie do Zakładu Karnego wK.. Podał, że obawia się negatywnej reakcji współwięźniów na jego nocne moczenie i pranie odzieży w nocy.
(dowody:pismo z 11.09.2011 r., notatka z rozmowy psychologicznej z 13.10.2011 - teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B z AŚ weW.i z ZK wW., przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W dniu 25 października 2011 r. wniosek powoda o przetransportowanie do Zakładu Karnego wK.został zaopiniowany negatywnie.
(dowód:opiniowanie prośby skazanego o przetransportowanie do innej jednostki z 25.11.2011 r., teczka osobopoznawcza, akta osobowe części B z AŚ weW.i z ZK wW.);

W związku z pobytem w Zakładzie Karnym wW.powód wielokrotnie uskarżał się na bóle głowy oraz bóle nóg. W dniu 27 lipca 2011 r. w ZOZ Aresztu Śledczego weW.powód zgłosił bóle głowy okresowe, podporucznik lekarzJ. C.przepisał mu silny lek przeciwbólowy(...). W dniu 24 sierpnia 2011 r. powód ponownie zgłosił lekarzowi, iż dokuczają mu bóle głowy, zwłaszcza wieczorem, bez ścisłej lokalizacji.
(dowód:książeczka zdrowia osadzonego, s. 2, s. 12 - 13);

W dniu 12 września 2011 r. lekarzM. G.zaleciła wykonanie powodowi badania EEG (tj. elektroencefalografii). Ostatecznie jednak, w czasie pobytu powoda w ZK wW., nie wykonano tego badania. W dniach 21 i 28 września 2011 r. powód nadal zgłaszał lekarzowi bóle głowy. W dniu 28 września 2011 r. lekarz przepisał powodowi lek uspokajający(...)oraz leki przeciwbólowe(...)i(...)
(dowód:książeczka zdrowia osadzonego, s. 14, s. 17-18);

W dniu 3 listopada 2011 r. lekarz neurologJ. K.stwierdziła u powoda przewlekłe pourazowe bóle głowy i przepisała powodowi lek uspokajający(...), lek przeciwbólowy(...)oraz iniekcje silnego leku przeciwbólowego(...). W dniu 5 grudnia 2011 r. powód zgłosił lekarzowiZ. F.nasilone dolegliwości bólowe w okolicy prawej pachwiny i dołu udowego. Lekarz stwierdził, iż wskazane jest badanie USG
(dowód:książeczka zdrowia osadzonego, s. 20, s. 23);

Bóle głowy i nóg towarzyszą powodowi nadal, po opuszczeniu Zakładu Karnego wW.. Powód kojarzy towarzyszące mu bóle ze stresem jaki towarzyszył mu za każdym razem w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym wW.. W celu uśmierzenia bólu powód zmuszony jest zażywać najmocniejsze leki.
(dowód: zeznania świadkaA. K., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:01:32 do 00:08:10, przesłuchanie powodaA. B., protokół elektroniczny rozprawy z dnia 07.03.2013 r., minuty od 00:15:06 do 00:38:46, k. 145);

W dniu 3 sierpnia 2011 r.A. B.sporządził i wysłał do Sądu zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2009 r. w przedmiocie odwołania przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2011 r.(...)weW.odmówiłA. B.przyjęcia jego środka odwoławczego od postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r., natomiast jako uzasadnienie wskazał, iż zażalenie zostało złożone po terminie.
(dowód:wniosek powoda z dnia 03.08.2011 r. i Zarządzenie(...)weW.z dnia 31.08.2011 r., akta(...)weW.V Kow/owz 519/09, k. 20 – 23);

Zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2011 r. zostało doręczone powodowi do Zakładu Karnego wW.wraz z pismem przewodnim z dnia 14 września 2011 r. W ustawowym terminieA. B.złożył zażalenie na w/w zarządzenie, zaskarżając je w całości.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II AKzw 1231/11(...)weW.(...)uchylił zaskarżone zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2011 r., uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r., umorzył postępowanie wykonawcze w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia udzielonegoA. B.postanowieniem(...)wŚ.z dnia 20 grudnia 2007 r. oraz zarządził niezwłocznie zwolnienieA. B.z Zakładu Karnego wW.. W uzasadnieniu postanowienia(...)wskazał naruszenia prawa, których względemA. B.dopuścił się(...)weW., wydając postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r. z rażącym naruszeniem prawaA. B.do obrony (naruszenieart. 139 §1 k.p.k.), jak także, w konsekwencji naruszenie przepisuart. 82 k.k., wobec zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie nieprawomocnego – w istocie – orzeczenia(...).
(dowód: potwierdzenie odbioru, zażalenie i postanowienie(...)weW.(...)z dnia 05.12.2011 r. sygn. akt II AKzw 1231/11 – akta(...)weW.V Kow/owz 519/09, k. 20 – 23);

W dniu 8 grudnia 2011 r., na podstawie prawomocnego postanowienia(...)weW.z dnia 5 grudnia 2011 r.,A. B.został zwolniony z Zakładu Karnego wW., w którym przebywał 135 dni.
(okoliczność bezsporna);

A. B.jest wielokrotnym recydywistą penitencjarnym, odbywającym w różnych zakładach karnych na terenie Polski kary pozbawienia wolności głównie za przestępstwa przeciwko mieniu (kradzieże, włamania, usiłowania kradzieży, itp.).
(akta osobopoznawcze powodaA. B.).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.
Powód niniejszym powództwem dochodził od pozwanego Skarbu Państwa odszkodowania za uszczerbek majątkowy i zadośćuczynienia za krzywdę doznane w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych na skutek nieuzasadnionego (na podstawie nieprawomocnego postanowienia(...)weW.) pozbawienia wolności, trwającego 135 dni w Zakładzie Karnym wW..
Strona pozwana – co do zasady – nie kwestionowała roszczeń odszkodowawczych powoda, zarzucając jednak ich wygórowanych charakter lub brak dowodów potwierdzających ich wysokość.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że podstawą dochodzenia w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa roszczeń objętych niniejszym powództwem nie są ujęte wRozdziale 58 kodeksu postępowania karnegoprzepisyart. 552 i nast., określające podstawy odszkodowania za wskazane wadliwości postępowania karnego, jakie dotknęły określoną osobę. Odszkodowanie lub zadośćuczynienie przysługuje na podstawie w/w regulacji prawnej tylko za szkodę lub krzywdę wynikłe z wykonania kary (w całości lub w części), gdy następnie, w wyniku wznowienia postępowania, kasacji albo stwierdzenia nieważności orzeczenia, oskarżony został uniewinniony (SN II KK 259/05, OSNKW 2006, nr 9, poz. 82 z glosą R. Kmiecika, PS 2008, nr 2, s. 95). Odszkodowanie, o którym mówi się w tytuleRozdziału 58 k.p.k., jest roszczeniem o charakterze cywilnym, które jednak dochodzone jest w trybie procesu karnego. Jakkolwiek w/w roszczenie ma charakter kompensacyjny, to jest ono instytucją prawa karnego i w związku z tym zasady zasądzania tego odszkodowania określone w przepisach karnoprocesowych zachowują szereg odrębności w stosunku do zasad obowiązujących w razie jego dochodzenia na podstawie przepisów prawa cywilnego" (post. SN z 29 kwietnia 1991 r., V KRN 475/90, OSNKW 10-12/1991, poz. 52).
Tryb przewidziany wart. 552 k.p.k.ma zastosowanie tylko wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie zawarte w nim przesłanki (tj.: 1. niesłuszne skazanie, w wyniku którego wykonana została kara w całości lub w części (art. 552 § 1 i 2), 2. niesłuszne orzeczenie i wykonanie środka zabezpieczającego (art. 552 § 3), 3. niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, także w związku z wykonywaniem Europejskiego Nakazu Aresztowania – SA w SzczecinieII AKa 1/09, OSA 2011, z. 6, poz. 19 (art. 552 § 4) 4. niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie (art. 552 § 4), 5. niesłuszne represjonowanie z przyczyn o charakterze politycznym – art. 8 ustawy o nieważności orzeczeń sądowych), ale przede wszystkim, gdy nastąpił już pozytywny dla oskarżonego wynik wznowienia postępowania, kasacji lub stwierdzenia nieważności orzeczenia, z czym w rozpoznawanej sprawie – nie mamy do czynienia. Nadto, odszkodowanie i zadośćuczynienie według powoływanego przepisuk.p.k.przysługuje tylko w wypadku wykonania kary (art. 32 k.k.), nie dotyczą one zatem: kary, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone (SA w BiałymstokuII AKa 7/10, Prok. i Pr. 2010, nr 10, poz. 31), jak i wykonania środków karnych (art. 39 k.k.), tak też SN V KK 33/08, BPK SN2008, nr 8, s. 13 i 14, niesłusznego okresu obserwacji psychiatrycznej zarządzonej w trybie określonym wart. 203(SA w WarszawieII AKa 86/10, Apelacja. Sąd Apelacyjny w Warszawie 2011, nr 1, poz. K-1), ani żadnych innych decyzji zawartych w wyroku, a niestanowiących wykonania kary.
Niesłuszne będzie zatem, w myśl w/w regulacji prawnej, tylko takie skazanie, które nastąpiło w sprawie, w której następnie po wznowieniu postępowania lub rozpatrzeniu kasacji oskarżony został prawomocnie uniewinniony (bez względu na przyczynę uniewinnienia) albo orzeczona została kara łagodniejsza niż ta, którą poniósł on na podstawie poprzedniego prawomocnego wyroku. Przepisówk.p.k.nie stosuje się zatem do sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nastąpiło odwołanie skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania reszty kary pozbawienia wolności i zarządzenie jej wykonania, a następnie faktyczne (częściowe) wykonanie, odbywające się na podstawie nieprawomocnego orzeczenia(...), które to orzeczenie w następstwie skutecznego zażalenia osoby skazanej, zostało prawomocnie uchylone przez(...)wyższej instancji. W rozpoznawanej sprawie nie mamy bowiem do czynienie, ani z niesłusznym skazaniem (w rozumieniu przesłanekart. 552 k.p.k.), ani też ze wznowieniem postępowania bądź kasacją, na skutek której oskarżony powódA. B.został uniewinniony albo została wobec niego orzeczona kara łagodniejsza. Powód wprawdzie część kary pozbawienia wolności odbył niezasadnie (o czym niżej,) jednak, owa „niesłuszność” rzeczywistego wykonania wobec powoda kary pozbawienia wolności nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem(...). Nie przysługuje powodowi zatem na podstawieart. 552 § 1 k.p.k.od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był odbyć. Może on natomiast dochodzić odszkodowania w postępowaniu cywilnym, na podstawieart. 417-420 k.c.
Przy czym, wbrew stanowisku pozwu, podstawy dochodzonych przezA. B.roszczeń, nie należy poszukiwać jednak w przepisieart. 4171§2 k.c., zgodnie z którym jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. (…) Literalne już brzmienie cytowanej regulacji prawnej wskazuje, że podstawą dochodzonych na jej podstawie roszczeń jest szkoda (krzywda) wyrządzona na skutek prawomocnych orzeczeń (lub ostatecznych decyzji), nie zaś szkoda i krzywda wyrządzone na skutek orzeczeń nieprawomocnych.
Zdaniem Sądu, podstawę prawną odpowiedzialności Skarbu Państwa za roszczenia odszkodowawcze objętego petitum pozwu, stanowi przepisart. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Komentowany przepis wymaga, by szkoda wyrządzona została przy wykonywaniu „władzy publicznej”. Wynika z tego, że chodzi tutaj wyłącznie o skutki funkcjonowania państwa i jednostek samorządu terytorialnego w sferze określanej pojęciemimperium, czyli działania i zaniechania polegające na wykonywaniu funkcji władczych i realizacji zadań władzy publicznej. Przy czym pojęcie „wykonywanie władzy publicznej” obejmuje tylko takie działania, które ze swej istoty, czyli ze względu na charakter i rodzaj funkcji przynależnej władzy publicznej, wynikają z kompetencji określonych wKonstytucji RPoraz w innych przepisach prawa, a ich wykonywanie z reguły łączy się z możliwością władczego kształtowania sytuacji jednostki. Organem władzy publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje władzę publiczną, kształtując w drodze przymusu sytuację prawną jednostki. Jeżeli wykonuje on zarówno władzę publiczną, jak i funkcjonuje w sferze cywilnoprawnej, należy uznać, że organem władzy publicznej w znaczeniuart. 77 Konstytucji RPjest tylko wówczas, gdy działa, posługując się metodami władczymi lub jeżeli jest zobligowany do podjęcia takiego działania (por. wyrok SA w Białymstoku z dnia 29 lutego 2008 r., I ACa 613/07, OSAB 2008, nr 1, poz. 12). Redakcja omawianego przepisu wskazuje nadto, że do wyrządzenia szkody musi dojść „przy wykonywaniu” władzy publicznej. Pomiędzy wyrządzeniem szkody a wykonywaniem władzy publicznej istnieć musi więc związek funkcjonalny. Przy ustalaniu związku między wykonywaniem władzy publicznej a szkodą należy pamiętać jednak, że dla przypisania odpowiedzialności nie ma znaczenia, kto jest bezpośrednim sprawcą szkody. Nie ma również znaczenia ustalanie statusu, charakteru funkcji i pozycji sprawcy szkody – bowiem przedmiotem oceny jest zachowanie się danej instytucji, nie zaś konkretnej osoby w ramach tej instytucji.
Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa wynikającą zart. 417 k.c.jest przede wszystkim bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie, zachowanie pozostające w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Dla przyjęcia w rozpoznanej sprawie odpowiedzialności Skarbu Państwa, ważne jest, aby zachowanie osób działających w jego imieniu, w ramach wykonywania władzy publicznej było bezprawne.
Zgodnie bowiem przepisemart. 41 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie, przy czym zgodnie zart. 4 § 1 kodeksu karnego wykonawczegokary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz zwydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia(art. 4 §2 k.k.w.). Zarządzając wykonanie kary pozbawienia wolności na podstawie postanowienia nieprawomocnego – w konsekwencji uchylonego – strona pozwana naruszyła omawiany przepis prawa, a więc działała bezprawnie.
Bezsporny w niniejszej sprawie pozostawał bowiem fakt, że w/w postanowienie(...)z dnia 11 grudnia 2011 r. wydane w postępowaniu prowadzonym przez(...)w sprawie V Kow/owz 519/09, zostało prawomocnie uchylone postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r., wydanym w wyniku wniesionego przez powoda zażalenia, przez(...)weW.(...). W tym samym postanowieniu(...)umorzył postępowanie wykonawcze w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia udzielonegoA. B.postanowieniem(...)wŚ.z dnia 20 grudnia 2007 r. oraz zarządził niezwłocznie zwolnienieA. B.z Zakładu Karnego wW.. W uzasadnieniu postanowienia(...)wskazał naruszenia prawa, których względemA. B.dopuścił się(...)weW., wydając postanowienie z dnia 11 grudnia 2009 r. z rażącym naruszeniem prawaA. B.do obrony (naruszenieart. 139 §1 k.p.k.), jak także, w konsekwencji naruszenie przepisuart. 82 k.k., wobec zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie nieprawomocnego orzeczenia(...).
Przy czym podkreślić należy, że przedmiotem oceny tut. Sądu w niniejszym postępowaniu nie jest istnienie lub brak podstaw odwołania w stosunku do powoda warunkowego przedterminowego zwolnienia, lecz sam fakt naruszeń związanych z bezprawnym, tj. obiektywnie bezpodstawnym działaniem(...), nakierowanym na pozbawienie powoda wolności i w rezultacie pozbawienie go wolności na okres 135 dni, bez podstawy prawnej w rozumieniu przepisówKonstytucjii wynikającej z niej zasady ograniczenia praw i wolności jednostki tylko „w zakresie niezbędnym” oraz przepisówkodeksu karnego wykonawczego, które jako podstawę pozbawienia wolności osoby skazanej, statuują wyłącznie orzeczenia prawomocne.
Reasumując tę część rozważań, stwierdzić należy, że już samo działanie strony pozwanej – zatrzymanie i pozbawienie powoda wolności, które nastąpiło po powrocie powoda z Austrii, tj. we wczesnych godzinach rannych, w dniu 27 lipca 2011 r., stanowiło podjęte przy wykonywaniu władzy publicznej działanie naruszające dobra osobiste powodaA. B., w postaci prawa do wolności. Pozbawienie powoda wolności na skutek odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia stanowiło naruszenie dóbr osobistych, których ochronę, każdej osobie, gwarantują przepisyart. 23 i 24 k.c.
Zgodnie zart. 23 k.c.dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.Art. 24 k.c.określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowanyart. 24 k.c.odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności doart. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Strona pozwana, na której w tej mierze, wobec zasady domniemania bezprawności spoczywał ciężar dowodu, nie podejmowała próby zaprzeczenia swojemu bezprawnemu działaniu, kwestionowała jednakże sam fakt powstania po stronie powoda szkody majątkowej jak także, zaprzeczała wykazaniu przezA. B.krzywdy, którą niosło bezprawne osadzenie powoda w Zakładzie Karnym wW..
Odnosząc się w pierwszej kolejności do doznanej przez powoda, wskutek nieuzasadnionego pozbawienia go wolności na okres 4,5 miesiąca, krzywdy, Sąd uznał, że roszczenie powoda o zadośćuczynienie z tego tytułu przysługuje powodowi co do zasady.
Pozbawienie wolności – tym bardziej nieuzasadnione – stanowi krzywdę, która dla każdego człowieka łączy się z cierpieniem, osamotnieniem, bezradnością. W ocenie Sądu, powód zdawał sobie sprawę z niezasadności zatrzymania mającego miejsce w dniu 27 lipca 2011 r. i osadzenia go w zakładzie karnym. Z relacji powoda słuchanego na rozprawie wynika, że jego obawy i zaskoczenie związane z dokonanym zatrzymaniem uzasadnione były przekonaniem, że o nieobecnościA. B.w Polsce, pozostawaniu w areszcie w Austrii – kurator powoda była informowana. Twierdzenia powoda w tym zakresie potwierdzają nie tylko zeznania jego matki – świadkaA. K., ale także treść wniesionego do(...)przez tegoż samego kuratora – wniosku o odwołaniu warunkowego zwolnienia.
Dodatkowo, co należy podkreślić, strona pozwana w rozważanym okresie tj. od 27 lipca do 8 grudnia 2011 r. naruszyła dobra osobiste powoda nie tylko samym bezprawnym działaniem skutkującym pozbawieniem go wolności, ale także uchybieniami w nadzorze nad wykonywaniem tejże kary, poprzez skierowanie powodaA. B.do Zakładu Karnego wW..
Zawartość akt osobopoznawczych powoda, zgromadzona w toku wykonywania przez niego kary pozbawienia wolności w różnych zakładach karnych na terenie Polski, jak także twierdzenia powoda przedstawione w toku niniejszego postępowania, nie pozostawiają wątpliwości, że w stosunku do powoda zatrzymanego w dniu 27 lipca 2011 r. weW.w związku z zaleceniem(...)zapadłymi na gruncie postanowienia z dnia 11 grudnia 2009 r., istniały podstawy do wydania innej decyzji klasyfikacyjnej w zakresie miejsca odbywania kary pozbawienia wolności.
Przepisartykułu 82 § 1 k.k.w.stanowi, że w celu stwarzania warunków sprzyjających indywidualnemu postępowaniu ze skazanymi, zapobieganiu szkodliwym wpływom skazanych zdemoralizowanych oraz zapewnieniu skazanym bezpieczeństwa osobistego, wyboru właściwego systemu wykonywania kary, rodzaju i typu zakładu karnego oraz rozmieszczenia skazanych wewnątrz zakładu karnego - dokonuje się ich klasyfikacji, mając na względzie w szczególności: płeć, wiek, uprzednie odbywanie kary pozbawienia wolności, umyślność lub nieumyślność czynu, czas pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolności, stan zdrowia fizycznego i psychicznego, w tym stopień uzależnienia od alkoholu, środków odurzających lub psychotropowych, stopień demoralizacji i zagrożenia społecznego, rodzaj popełnionego przestępstwa. Podstawą klasyfikacji są w szczególności badania osobopoznawcze. Skazany odbywa karę we właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub zabezpieczenie zakładzie karnym. Przeniesienie skazanego do innego właściwego zakładu karnego może nastąpić, m.in. ze względów związanych z bezpieczeństwem skazanego (art. 100 §1 ust. 7 k.k.w.)
Z zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 1999 r. w sprawie określenia przeznaczenia zakładów karnych (Dz. Urz. MS z dnia 10.09.1999 r.) wynika, że Zakład Karny wW.jest zakładem karnym typu zamkniętego przeznaczonym dla recydywistów penitencjarnych z oddziałami dla skazanych odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy w warunkach zakładu karnego typu zamkniętego oraz skazanych recydywistów penitencjarnych, odbywających karę pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego typu półotwartego. W Zakładzie Karnym wW.funkcjonuje oddział terapeutyczny dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo – recydywistów penitencjarnych, odbywających karę pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego typu zamkniętego. Ponadto w jednostce znajduje się oddział dla osadzonych stwarzających poważne zagrożenie społeczne lub poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu, w którym mogą przebywać skazani (również młodociani), zakwalifikowani do kategorii skazanych, o których mowa wart. 88 § 3 k.k.w.oraz tymczasowo aresztowani, zakwalifikowani do kategorii osadzonych, o których mowa wart. 212a § 1 k.k.
Z twierdzeń powoda, wielokrotnego recydywisty penitencjarnego, wynika, że to w tej właśnie jednostce penitencjarnej doznał uprzednio upokorzeń, zniesławień, naruszeń nietykalności cielesnej, jak także próby zgwałcenia. Fakt pobicia i znęcania się nad powodem w Zakładzie Karnym wW.potwierdziła także jego matka –A. K.– w swoich zeznaniach złożonych na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. Z akt osobopozanwczychA. B., można wywnioskować, że osobowość powoda, jego schorzenia na tle nerwicowym (nocne m.in. nieotrzymanie moczu) – wynikające m.in. z traumy jaką przeżył w dzieciństwie, stanowiły dla innych, bardziej zdemoralizowanych więźniów asumpt do kierowanej wobec powoda agresji werbalnej i przemocy fizycznej. W związku ze stresem i agresją ze strony innych więźniów powód cierpiał na silne bóle głowy, które uśmierzał jedynie najsilniejszy lek, zalecany powodowi przez lekarzy sprawujących opiekę medyczną w Zakładzie. Nadto, z wielokrotnie przeprowadzonych badań psychologicznychA. B., z notatek i wniosków wychowawców do Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej Okręgowego weW., z pisemnych wniosków i próśb o przeniesienie kierowanych wielokrotnie przez samego powoda do administracji zakładu, wynika, że ponowne osadzenieA. B.w Zakładzie Karnym wW., mogło zagrażać jego bezpieczeństwu ze strony osób współosadzonych. W ocenie Sądu, w stosunku doA. B., poprzez umieszczenie go – wbrew obiektywnym przesłankom negatywnym – w Zakładzie Karnym wW., zawiodły prewencyjne środki nadzoru stosowane dla względów bezpieczeństwa osadzonego. Powód zarzucił, a jego twierdzenia w tym zakresie są przekonywujące i poparte dokumentacją akt osobopoznawczych, że jego powrót do Zakładu Karnego wW.przysporzył mu dodatkowe cierpienia i wzmocnił poczucie krzywdy doznane nieuzasadnionym pozbawieniem wolności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że dobra osobiste powodaA. B.zostały naruszone nie tylko na skutek bezprawnego pozbawienia go wolności w okresie od 27 lipca do 8 grudnia 2001 r., ale nadto na skutek umieszczenia go w jednostce penitencjarnej, w której doznał krzywdy w rozumieniu cierpień psychicznych i fizycznych. Choć rozmiar tej krzywdy był mniejszy niż powód próbował wykazać w niniejszym postępowaniu, Sąd uznał, że stosowną rekompensatą ujemnych następstwa osadzenia powoda w Zakładzie karnym wW.będzie zadośćuczynienie pieniężne w wysokości 40 000 zł.
Na uwadze należy mieć bowiem również to, że powódA. B., jest recydywistą penitencjarnym, wielokrotnie był pozbawiony wolności, przebywał w warunkach izolacji więziennej, a jego akta osobowpozanwcze sporządzane przez jednostki penitencjarne – liczą kilka tomów. Choć wolność jest niezbywalnym prawem każdego człowieka, nie można jednak, zdaniem Sądu, pominąć w/w okoliczności dla oceny rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda.A. B.niejednokrotnie, na skutek popełniania przestępstw umyślnych przebywał w zakładzie karnym i posiada z tym związane negatywne doświadczenia (warunki sanitarno – bytowe, ograniczona ilość miejsca, brak intymności).
Ostatecznie zatem wysokość przyznanego zadośćuczynienia w kwocie 40 000 zł jest wyrazem oceny całokształtu okoliczności mających wpływ na wymiar zadośćuczynienia i jest adekwatne do wysokości krzywdy poniesionej przez powoda. Przyznane zadośćuczynienie, które w zasadniczej mierze spełnić winno rolę kompensacyjną ujemnych następstw doznanej krzywdy, nie może być nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, utrzymana więc być winna w rozsądnych granicach (tak SN w wyroku z 26.02.1962 r., 4 CR 902/61, OSNCP 1963, nr 5, poz.107). Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać także stosunki majątkowe i poziom życia istniejący w kraju miejsca zamieszkania poszkodowanego (wyrok SN z 12 lipca 2002 r., V CKN 1114/00, niepublik.).
Mając powyższe na uwadze, zasądzono na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 40 000 zł w punkcie I sentencji wyroku w pozostałym zakresie oddalając powództwo o zadośćuczynienie jako wygórowane w punkcie II sentencji wyroku.
Natomiast, w ocenie Sądu, wszystkie zarzuty strony pozwanej skierowane w odniesieniu do roszczenia odszkodowawczego powoda należało uznać za zasadne. Powód, na którym zgodnie z regułą ogólną zawartą wart. 6 k.c.ciążył obowiązek wykazania szkody i jej wysokości, nie udowodnił, że w związku z pozostawaniem w więzieniu przez 135 dni w okresie od 27 lipca do 8 grudnia 2011 r. doznał jakiejkolwiek szkody uregulowanej wart. 361 k.c., tj. uszczerbku w majątku w rozumieniu strat rzeczywiście doznanych oraz korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby w rozważanym okresie nie został pozbawiony wolności.
Sąd dał wiarę, potwierdzonym zeznaniami świadkaM. Ż., twierdzeniom powoda wskazującym na jego zatrudnienie przy ParafiiKościoła (...)w Czechach, jak także do osiąganych przez powoda za świadczone prace miesięcznych dochodów – w wysokości ok. 2 500 zł netto (równowartość 14 000 koron). Wiarygodne są także twierdzenia powoda co do okresu zatrudnienia u księdza, jak także warunków tego zatrudnienia, jego pozytywnych relacji z księdzem, dobrej opinii i prawdziwych przyczyn wyjazdu do Austrii. Powód, nie udowodnił jednak, aby po powrocie z Austrii jego dalsze zatrudnienie na parafiiKościoła (...)weW., w Czechach, czy wB.było pewne, czy nawet wysoce prawdopodobne. Wprawdzie z zeznań księdzaM. Ż., który już jednak wówczas nie pracował w Parafii w Czechach, wynika, że powód otrzymałby propozycję dalszego zatrudnienia na takich samych warunkach, jednakże, jak sam przyznałA. B.– słuchany na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. – z tej propozycji nie skorzystał. Powód przyznał, że w celu ponownego zatrudnienia się przy parafii skontaktował się z księdzemM. Ż.telefonicznie, zamierzał nawet zadzwonić do księdza po raz drugie, jednakże „wyczuł z jego strony dystans” i nie chciał dalej „drążyć tematu”. Powód przyznał zatem, że sam, z własnej woli zrezygnował z poszukiwań pracy u księdzaM. Ż., natomiast twierdzeń co do poszukiwaniu tego zatrudnienia „przez sąsiadkę, uK.” – nie udowodnił.
Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika zatem, że prawdopodobieństwo świadczenia przez powoda po powrocie z Austrii pracy zarobkowej na takich samych warunkach było bardzo małe. Starania powodaA. B.o pracę na jakichkolwiek innych warunkach – nie potwierdziły się, a powód pomimo opuszczenia zakładu karnego w grudniu 2011 r. nadal pozostaje bez pracy zarobkowej. Rozważania na temat wysokości szkody, której powód doznał na skutek pozostawania bez pracy zarobkowej w okresie osadzenia go w Zakładzie Karnym wW.w roku 2011 – są zatem zbędne. Na marginesie należy jednak podkreślić, iż słusznie strona pozwana zarzuciła, że istotą szkody w rozważanym znaczeniu (utracone korzyści) jest różnica pomiędzy stanem jaki by istniał, gdyby szkody nie wyrządzono, a stanem jaki istnieje po powstaniu szkody. Zatem, nawet gdyby przyjąć, że powód naprawdę zmierzał do ponownego zatrudnienia się po powrocie do Polski, to szkodą majątkową nie byłby utracony zarobek, lecz różnicą między stanem majątkowym jaki by istniał gdyby powoda nie uwięziono, a stanem rzeczywistym w chwili odzyskania wolności.
Konkludując, powód nie udowodnił, że w związku z pozbawieniem go wolności utracił jakiekolwiek dochody związane z jego odpłatnym zatrudnieniem, natomiast innej szkody – nie zgłaszał.
Z tych też przyczyn oddalono powództwo o odszkodowanie w punkcie II sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach procesu w punkcie III sentencji wyroku, zapadło w oparciu o przepisart. 100 zdanie pierwsze k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione (…). Wynik sprawy, w której każda ze stron utrzymała się przy swoim stanowisku w 50%, w pełni uzasadnia zastosowanie w/w zasady w odniesieniu do rzeczywiście poniesionych przez obie strony kosztów procesu.