Sąd Okręgowy w Warszawie
III Wydział Cywilny
Sygnatura akt: III C 1313/12
Data wyroku: 2013-09-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Falkowska

Sygn. III C 1313/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR del. Iwona Falkowska

Protokolant:

sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk

po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwaW. G.iJ. G.
przeciwkoS. H.
o zachowek

I. oddala powództwo.

sygn. aktIII C 1313/12

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 29 listopada 2012 roku powodowieW. G.iJ. G.domagali się zasądzenia od pozwanegoS. H., na rzecz każdego z powodów kwoty po 145.200 złotych, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty, tytułem zachowku po zmarłejE. H..
Na rozprawie w dniu 2 września 2013 roku pozwany podniósłzarzutprzedawnienia roszczenia i wniósł o oddalenie powództwa w całości.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Postanowieniem z dnia 8 października 2012 roku Sąd Rejonowy dlaW.wW.stwierdził, że spadek poE. H., zmarłej 25 czerwca 2008 roku wW., nabyliW. G.,J. G.iS. H.po 1/3 części udziału każdy z nich (dowód: postanowienie k. 17).
Zgodnie zart. 991 k.c.zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach — połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Kwestię przedawnienia roszczeń regulujeart. 1007 k.c.Brzmienie tego przepisu zostało zmienioneustawą z dnia 18 marca 2011 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. z dnia 22 kwietnia 2011 r.). Zgodnie z art. 8 tej ustawy do roszczeń, o których mowa wart. 1007 k.c., powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.Ustawa z dnia 18 marca 2011 rokuweszła w życie w terminie sześciu miesięcy od dnia jej ogłoszenia, tj. w dniu 22 października 2010 roku.
Przed tą datą obowiązywał przepisart. 1007 § 2 k.c.w brzmieniu, zgodnie z którym roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawniało się z upływem lat trzech od otwarcia spadku. Otwarcie spadku następuje, zgodnie zart. 925 k.c., z chwilą śmierci spadkodawcy. SpadkodawczyniE. H.zmarła w dniu 25 czerwca 2008 roku. Roszczenie powodów o uzupełnienie zachowku uległo zatem przedawnieniu w dniu 25 czerwca 2011 roku. Mając zatem na uwadze, iż jak wskazano powyżej ustawazdnia 18 marca 2011 roku weszła w życie w dniu 22 października 2010 roku, do roszczeń powodów nie znajduje zastosowaniaart. 1007 k.c.w brzmieniu ustalonym wskazaną ustawą.
Zgodnie zart. 117 § 2 k.c.po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Wobec podniesienia przez pozwanego na rozprawie w dniu 2 września 2013 roku zarzutu przedawnienia, powództwo ulegało oddaleniu.
Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uznania, by skorzystanie z zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniuart. 5 k.c.W uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 1996 r., II PZP 3/96 (OSNAPiUS z 1997 r. nr 14, póz. 249), Sąd Najwyższy stwierdził, że skorzystanie z zarzutu przedawnienia może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Jednak powoływanie się na zasady współżycia społecznego nie może być regułą, gdyż wówczas przepisy regulujące przedawnienie roszczeń - mające na celu stabilizację stanu prawnego - utraciłyby swój sens. Uznanie korzystania z przewidzianego przepisami uprawnienia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach, w których korzystania z prawa w stosunku do danej osoby nie można pogodzić z ogólnym poczuciem sprawiedliwości. Pogląd ten jest zgodny ze stanowiskiem Sądu Najwyższego prezentowanym w licznych orzeczeniach, np. w wyroku z dnia 4 marca 1998 r., II UKN 536/98 (OSNAPiUS z 1999 r. nr 4, póz. 147).
Powodowie nie powoływali się na szczególne okoliczności uniemożliwiające wytoczenie powództwa przed upływem okresu przedawnienia. W ocenie Sądu pozwanemu nie można zatem zarzucić nadużycia prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.