Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 2051/12
Data wyroku: 2013-06-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 2051/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Maria Małek - Bujak (spr.)

Sędziowie

SSA Jolanta Ansion
SSA Ewa Piotrowska

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaE. Z.(E. Z.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV U 1618/11
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie do ponownego rozpoznania.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA M. Małek-Bujak  /-/ SSA E. Piotrowska

Sędzia Przewodnicząca Sędzia

Sygn. akt III AUa 2051/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 września 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwC.odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wobec braku wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie dowodów dołączonych do wniosku - uzyskanych w wyniku przeprowadzonego postępowania - organ rentowy przyjął za udowodniony okres 13 lat, 9 miesięcy i 5 dni pracy w szczególnych warunkach.
Od decyzji tej ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, iż w okresie od10 stycznia 1973 roku do 26 maja 1979 roku wK.Zakładach (...)pracował na stanowisku maszynisty maszyny papierniczej, ponadto zajmował się hydrotermiczną obróbką drewna, wytwarzaniem kwasów i ługów warzelnych. Natomiast w okresie od 1 czerwca 1995 roku do 31 października 2004 roku pracował wZakładzie (...), gdzie wykonywał pracę pomocnika trakowego.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż nie uznał okresu pracy wykonywanej wK.Zakładach (...)wK.w okresie od 10 stycznia 1973 roku do 26 maja 1979 roku na stanowisku pomocnika maszynisty maszyny papierowej z uwagi na niezgodności zajmowanych stanowisk z wykazem resortowym. Ponadto, organ rentowy wyjaśnił, iż brak podstaw do uznania wskazanego przez ubezpieczonego w odwołaniu okresu pracy od1 czerwca 1995 roku do 31 października 2004 roku wZakładzie (...)za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach, ponieważ ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających fakt wykonywania prac w szczególnych warunkachw tym okresie.

Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie w sprawie o sygn. akt IV U 1618/11 zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemuE. Z.(Z.) prawo do emerytury od dnia 15 sierpnia 2011 roku.

Sąd I instancji, na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego,w szczególności zeznań świadkówF. O.,M. O.,Z. S.oraz ich akt rentowych, akt rentowych ubezpieczonego, ustalił następujący stan faktyczny.
Ubezpieczony dnia 18 sierpnia 2011 roku złożył wniosek o emeryturę. Wiek 60 lat osiągnął(...)2011 roku. Posiada 27 lat, 1 miesiąc i 26 dni pracy i 13 lat, 9 miesięcyi 5 dni pracy w warunkach szczególnych.
Zdaniem Sądu Okręgowego, świadekM. O.potwierdziła pracę ubezpieczonego przy różnych maszynach do produkcji papieru, bowiem pracowała na tej samej hali, przy maszynie w okresie od 1969 roku do 1977 roku. Z relacji świadka wynika,iż do zadań ubezpieczonego należało smarowanie maszyn smarem, czyszczenie sit kwasem solnym i smarowanie papieru smołą. W ocenie Sądu I instancji, zeznania świadkaZ. S.w sposób logiczny potwierdzają, iż ubezpieczony pracował przy ręcznym załadunku i rozładunku drewna, w szczegółach wyjaśnił na czym polegała praca ubezpieczonego.
Sąd I instancji na podstawie zeznań świadków uznał, że ubezpieczony wykonywał zatrudnienie w warunkach szczególnych od 1 stycznia 1973 roku do 26 maja 1979 rokui od 1 czerwca 1995 roku do 31 października 2004 roku.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści art. 184 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd I instancji uznał,iż ubezpieczony spełnił wszystkie warunki niezbędne do przyznania emerytury.
Odnosząc się do zarzutu organu rentowego, iż nazwa stanowiska powinna być zgodna z przepisem resortowym, Sąd I instancji uznał, iż decydujące znaczenie ma charakter pracy ubezpieczonego, a nie jego nazewnictwo.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję.

Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.

Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości, organ rentowy zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przyjęcie, że ubezpieczony legitymuje się, co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a toart. 184 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawyz dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) i przyznanie ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury, pomimo braku spełnienia ustawowego warunku w postaci posiadania, co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Wskazując na powyższe, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyrokuw całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, iż przypisane przez Sąd stanowisko pracy ubezpieczonego, jako pomocnika maszynisty maszyny papierniczej, nie zostało wymienione w wykazie A Dział IX poz. 5 pkt 1 załącznika do zarządzenia Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 lipca 1987 roku. Ponadto, apelujący podniósł, iż z zeznań świadków, którzy zeznawali na okoliczność zatrudnienia ubezpieczonego wK.Zakładach (...)wynika, że ubezpieczony pracował na różnych stanowiskach. Zgodniez decyzją majstra, pracował przy maszynach papierniczych, wykonując różne czynności,w tym czyszczące przy użyciu kwasu solnego, czy smarownicze. Apelujący wskazał,iż pracownicy nie otrzymali dodatków za pracę w warunkach szkodliwych. Ponadto, pracodawcaZakład (...)nie wystawił świadectwa pracy w warunkach szczególnych dotyczących wskazanych okresów, a wręcz podał, że ubezpieczony nie wykonywał pracyw warunkach szczególnych (pkt 4 ppkt 8 świadectwa pracy z dnia 24 maja 2000 rokui świadectwa pracy z dnia 2 listopada 2004 roku).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja zasługuje na uwzględnienie.

Apelację należy uznać za zasadną, jakkolwiek na obecnym etapie postępowania, spór nie dojrzał do merytorycznego rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia.
Sąd I instancji nie dokonał analizy podstawy prawnej, powołując się jedynie ogólnie na treśćart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,bez wskazania przepisów szczególnych definiujących prace w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze. Trafnie zarzucił apelujący, iż Sąd I instancji nie przyporządkował pracy ubezpieczonego do żadnej z pozycji wykazu prac zawartychwrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Należy przypomnieć, iż uzasadnienie wyroku pełni ważną rolę procesową, umożliwia stronie zrozumienie motywów, jakimi kierował się Sąd, wydając wyrok, jak również umożliwia sprawowanie nadzoru judykacyjnego przez sąd wyższej instancji. Zart. 328§ 2 k.p.c.wynika, że uzasadnienie powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Na wskazanie podstawy faktycznej składa się ustalenie faktów, które sąd uznałza udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jeśli uzasadnienie nie zawiera wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, poprzez ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej lub wyjaśnienia podstawy prawnejwyroku z przytoczeniem przepisów prawa, wówczas orzeczenie podlega uchyleniu,zaś sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania (wyrok SN z dnia 26 lipca 2007r., V CSK 115/07)
Przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego była ocena pracy ubezpieczonego przez pryzmat pracy w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancjinie wyjaśnił i pozostawił poza swą oceną okoliczności faktyczne, będące podstawą odwołania od decyzji organu rentowego. Umknęła Sądowi Okręgowego analiza stanowiska pracy ubezpieczonego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe koncentrowało się wokół charakteru pracy świadków, którzy pracowali wspólnie z ubezpieczonym. Sąd I instancji odniósł się do pracy ubezpieczonego jedynie w sposób lakoniczny, natomiast szczegółowo opisał stanowiska jakie zajmowali świadkowie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji będzie zobowiązany w sposób precyzyjny dokonać oceny stanowisk pracy ubezpieczonego, natomiast w przypadku uwzględnienia pracy w warunkach szczególnych, jest zobligowany do przyporządkowania zaliczonego okresu pracy do odpowiedniej pozycji wykazu prac w warunkach szczególnych.
Na marginesie zauważyć należy, że w dniu 7 lipca 1987 roku zostało wydane zarządzenie nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zawodach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz. U. M.G. 1987.4.7), a nie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na mocyart. 396§ 4 k.p.c.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

/-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA M. Małek-Bujak  /-/ SSA E. Piotrowska

Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia

JR