Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 158/13
Data wyroku: 2013-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Żłobińska, Jan Krośnicki, Paweł Rysiński
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Życiu, Przestępstwa Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art.158§1 i 3 kk

Sygn. akt II AKa 158/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2013r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

      Przewodniczący: SSA – Paweł Rysiński

      Sędziowie: SA – Maria Żłobińska

SA – Jan Krośnicki (spr.)

      Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska

przy udziale oskarżycielki posiłkowejA. A.
Prokuratora Elżbiety Kozakiewicz - Jackowskiej
po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r.
sprawyD. S. (1)
oskarżonego zart. 158 § 1 i 3 k.k.
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońcę oskarżonego i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej

      od wyroku Sądu OkręgowegoW. –. P. w. W.

z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt  V K 218/10

      - zaskarżony wyrok uchyla i sprawę oskarżonegoD. S. (1)przekazuje Sądowi OkręgowemuW. –. P. w. W.do ponownego rozpoznania,

- zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.Z. J.z Kancelarii Adwokackiej wW.kwotę 738 zł, w tym 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za obronę pełnioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym, a także na rzecz adw.T. S.z Kancelarii Adwokackiej wW.kwotę 738 zł, w tym 23 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oskarżycielce posiłkowej przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
D. S. (1)oskarżony został o to, że:
- w dniu 5 lutego 2006 r. wW.działając wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1)dokonał pobiciaK. R.poprzez kopanie pokrzywdzonej po głowie skutkujące powstaniem krwawienia śródczaszkowego z wytworzeniem się krwiaka podtwardówkowego i śródmózgowego, z dołączającym się obrzękiem mózgu i uciskiem na ważne dla życia ośrodki centralnego układu nerwowego, czego następstwem był zgonK. R.w dniu 13 marca 2006r.;
tj. o czyn zart. 158 § 1 i 3 k.k.
Sąd OkręgowyW. –. P. w. W.po rozpoznaniu po raz trzeci niniejszej sprawy wyrokiem z dnia 31 października 2012 r. w sprawie o sygn. akt V K 218/10 uznał oskarżonegoD. S. (1)za winnego tego, że w dniu 5 lutego 2006 roku wW.działając wspólnie i w porozumieniu zK. S. (2)wziął udział w pobiciuK. R., czym naraził ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, to jest czynuart. 158 § 1 k.k.i za to na podstawie powyższego przepisu skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności.
Na mocyart. 63 § 1 k.k.Sąd zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 4 czerwca 2008 roku do dnia 17 lipca 2009 roku i od dnia9 sierpnia 2011 roku do dnia 24 lutego 2012 roku.
Od powyższego wyroku apelację złożyli obrońca oskarżonegoD. S. (1)oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejA. A..

Apelacjapełnomocnika oskarżycielki posiłkowejzarzuciła wyrokowi:
- zastosowanie błędnej kwalifikacji czynu przez uznanie oskarżonegoD. S. (1)winnym jedynie czynu zart. 158 § 1 k.k., a także rażącą niewspółmierność kary, w szczególności przy porównaniu wymierzonej kary prawomocnie skazanemu współsprawcyK. S. (2).
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 438 ust 3 k.p.k.) wyrażającego się w szczególności w nieuzasadnionym zróżnicowaniu udziału sprawców w czynie, co doprowadziło do zróżnicowania w kwalifikacji prawnej i wymiarze kary.
W konkluzji apelacja wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku:
- uznanie oskarżonegoD. S. (1)za winnego popełnienia czynu tj. przestępstwa zart. 158 § 3 k.k.w zw. zart. 158 § 1 kk. i skazanie oskarżonego za tak przypisane mu przestępstwo na karę 6 lat pozbawienia wolności.

Z koleiobrońcaoskarżonegoD. S. (1)w apelacji zarzucił wyrokowi obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 5 § 2 i art. 7 k.p.k.mającą wpływ na treść wyroku polegającą na bezpodstawnym i nieuprawnionym uznaniu, że oskarżonyD. S.wspólnie i w porozumieniu zK. S.dokonał pobiciaK. R.narażając ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w sytuacji, kiedy kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego na podstawie kompleksowej analizy zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia tj.K. S., jak iE. K. (1)zaistniały w sprawie nie dające się usunąć wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego, które należało rozstrzygnąć - zgodnie z zasadą zart. 5 § 2 k.p.k.- na korzyść oskarżonego, czego jednak Sąd Okręgowy nie uczynił.
Apelacja wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonegoD. S. (1)jest niezasadna, natomiast pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że oskarżonyD. S. (1)w sposób aktywny wspólnie zK. S. (2), brał udział w pobiciu pokrzywdzonejK. R.. Wskazują na to, dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne, z których wynika, że oskarżonyD. S. (1)nie tylko słownie podburzałK. S. (1)do bicia pokrzywdzonej ale sam kopał w głowę i nogi oraz wyzywał, a następnie wraz zK. S. (2)wyprowadziłK. R.z budynku, pozostawiając 60 letnią kobietę na zimnie przed klatką schodową. Dodać należy, że oskarżony aprobował przestępcze zachowanieK. S.wobec pokrzywdzonej, nie próbując się im przeciwstawić i zachęcając go do jej bicia. Trafnie też Sąd ustalił, że obrażenia jakich doznała pokrzywdzona nie powstały wskutek upadku rulonu wykładziny w łazience ani też od uderzenia ją w twarz przezK. S., z opinii bowiem sądowo – lekarskiej wynika, że obrażenia wewnątrzczaszkowe jakich doznała pokrzywdzona, skutkujące jej zgonem wywołane zostały od urazów mechanicznych godzących w głowę z co najmniej średnią siłą.
Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o dogłębną analizę zeznań bezpośredniego świadka krytycznego zdarzeniaE. K. (1), pierwszych zeznańK. S. (1)orazA. A.. Wyjaśnienia oskarżonegoD. S.jako niewiarygodne Sąd odrzucił.Sąd Okręgowy oceniając wskazane dowody dokonał ich analizy kierując się wymagani określonymi wart. 7 k.p.k.Sąd nie pominął żadnych nieścisłości w wypowiedziach świadkaE. K., zwracając uwagę, że również ten świadek ubliżał pokrzywdzonej. Zarazem słusznie zauważył, iż świadek ten nie miała żadnego interesu prawnego w pomawianiu oskarżonego.Sąd trafnie też spostrzegł, że świadekA. A., która nie była obecna podczas krytycznego zdarzenia, w zainscenizowanej rozmowie zK. S.dowiedziała się od niego, że sprawcą pobicia jej matki był oskarżonyD. S. (1). Reasumując należy uznać, że w sprawie nie występują żadne wątpliwości co do udziału oskarżonego w pobiciu pokrzywdzonej, a zatem sytuacja określona wart. 5 § 2 k.p.k.w sprawie nie zachodzi. Sąd przekonanie swoje o zawinieniu oskarżonego oparł na przekonującej analizie wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w tym także opinii biegłego psychologaW. G.odnoszącej się do zeznań świadkaE. K. (1), dokumentacji lekarskiej pokrzywdzonej i opinii sądowo – medycznej dotyczącej stanu zdrowia i przyczyny śmierciK. R.. Należy zauważyć, że w przeciwieństwie do Sądu, który ocenę dowodów zawarł na str. 6 – 18 maszynopisu pisemnego uzasadnienia wyroku, obrońca oskarżonego w złożonej apelacji poza gołosłownym stwierdzeniem zaistnienia w sprawie wątpliwości co do sprawstwaD. S.w żadnym wymiarze nie odniósł się do rozważań Sądu, nie wskazując, które z jego elementów naruszałyby wymogi określone wart. 7 k.p.k.Jednakże Sąd dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych odnośnie sprawstwa oskarżonegoD. S.w pobiciu pokrzywdzonej wspólnie zK. S.w sposób wadliwy i niezrozumiały przyjął, iż działaniem swoim wyczerpał dyspozycję przepisuart. 158 § 1 k.k.Dokonując zmiany kwalifikacji prawnej zaproponowanej w akcie oskarżenia, Sąd Okręgowy dokonał jednocześnie zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu pomijając w nim działanie oskarżonego polegające na kopaniu po głowie pokrzywdzonej w następstwie czego w wyniku doznanych obrażeń zmarła. W rezultacie doszło do rażącej sprzeczności między ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd, w których zaakcentowano kopanie pokrzywdzonej przez oskarżonego zK. S.po głowie i nogach a opisem czynu mu przypisanego, przez co kwalifikacja prawna zastosowanego przepisu normy prawnej stała się niewłaściwa zaś wymierzona oskarżonemu kara nieadekwatna.
Powodem zmiany kwalifikacji prawnej czynu oskarżonemuD. S. (1)zart. 158 § 1 i 3 k.k.naart. 158 § 1 k.k.było uznanie przez Sąd braku jednoznacznych podstaw do przypisania indywidualnie oskarżonemu bezpośredniego spowodowania u pokrzywdzonejK. R.takich obrażeń, które skutkowałyby jej zgonem. Zaprezentowana przez Sąd Okręgowy interpretacja prawna przepisuart. 158 § 1 i 3 k.k.świadczy o zignorowaniu nie tylko poglądu prawnego wyrażonego przez Sąd Apelacyjny w przedmiotowej sprawie w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. o sygn. akt II AKa 333/10 (str. 15 maszynopisu uzasadnienia) ale także o braku znajomości doktryny prawa karnego i orzecznictwa sądowego odnośnie stosowania przepisuart.158 § 1 i 3 k.k.
W związku z tym należy przypomnieć, że kwalifikacja zart. 158 § 3 k.k.ma zastosowanie do sprawcy pobicia, gdy:

a
nie można stwierdzić, że pomiędzy indywidulnym działaniem a wynikiem przewidzianym wart. 158 § 3 k.k.zachodzi związek przyczynowy,

b
dany sprawca nie działał w zamiarze, aby z jego działania lub działania wspólnie z innym napastnikiem wynikał skutek przewidziany wart. 158 § 3 k.k.

W przypadku, w którym zamiar sprawcy pobicia (bezpośredni lub ewentualny) skierowany jest np. na spowodowanie śmierci albo ciężkiego lub innego uszkodzenia ciała, ma zastosowanie przepisart. 148 k.k.alboart. 156 § 1 lub art. 157 § 1 k.k., a nieart. 158 k.k.
W rezultacie błędnego procedowania doszło nie tylko do rażących naruszeń prawa tj.art. 442 § 3 k.p.k.,art. 158 § 1 i 3 k.k.ale także rażącej sprzeczności między sentencją zaskarżonego wyroku a poczynionymi ustaleniami faktycznymi zawartymi w części motywacyjnej wyroku, których to błędów nie można było naprawić w postępowaniu odwoławczym.
Dodać należy, że przedmiotowe orzeczenie doprowadziło także do sprzeczności z wyrokiem Sądu OkręgowegoW. –. P. w. W.z dnia 29 lipca 2010 r. o sygn. akt V K 93/09, w którym działanieK. S. (1)wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (tj.D. S.), przejawiające się wspólnym przestępczym działaniem na szkodęK. R.w wyniku, którego poniosła śmierć zostało zakwalifikowane zart. 158 § 1 i 3 k.k.
Poza tym wykazane błędne rozstrzygnięcie Sądu spowodowało również przewlekłość postępowania w sprawie niezbyt skomplikowanej i konieczność jej ponownego już po raz czwarty rozpoznania.
Z tych wszystkich powodów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.