Sąd Okręgowy w Słupsku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1336/13
Data wyroku: 2013-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Sławińska-Klamann
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna
Podstawa prawna: Art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 1336/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2013r.

Sąd Okręgowy w Słupsku wS.Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodniczący:SSO Ewa Sławińska- Klamann
Protokolant:  st. sekr. sądowy Joanna Adamczyk-Podolska
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013r. w Słupsku
na rozprawie sprawy
z odwołaniaG. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 5 lipca 2013 r. znak(...)
w sprawieG. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o rentę rodzinną

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonejG. K.prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężuJ. K.począwszy od 27 czerwca 2013 r.

UZASADNIENIE
UbezpieczonaG. K.w odwołaniu od decyzji z dnia 5 lipca 2013 2013r. znak(...)wydanej przez organ rentowy Zakład Ubezpieczeń społecznych Oddział wS.domagała się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu-J. K.. W uzasadnieniu wskazała, że spełnia warunki do uzyskania tego świadczenia.
Pozwany organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie wskazując w uzasadnieniu między innymi, że by spełnić warunki do renty rodzinnej należy udowodnić 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych przypadających w okresie 10 lat przypadających przed zgonem tj. od 10 marca 2001 do 10 marca 2011 r, natomiast zmarły legitymuje się okresem 3 lat, 9 miesięcy i 11 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wS.z dnia 31 maja 2011 roku, sygn. akt. VU 343/11 oddalono odwołanieG. K.od decyzji odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej z uwagi na brak wieku ubezpieczonej tj. 50 lat uprawniającego do otrzymania tego świadczenia.

Dowód: akta sprawy VU 343/11
UbezpieczonaG. K.,ur. (...), po ukończeniu 50 lat, będąc jedyną uprawnioną do renty rodzinnej wystąpiła w dniu 27 czerwca 2013 r. z wnioskiem o przyznanie jej prawa do renty rodzinnej.
Mąż ubezpieczonejJ. K.zmarł w dniu 10 marca 2011r. Na dzień śmierci legitymował się okresem składkowym wynoszącym 27 lat, 5 miesięcy oraz 2 lata,11 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych. Łącznie posiadał 30 lat, 4 miesiące i 12 dni okresu ubezpieczenia.

Dowód: dokumenty w aktach ZUS, akt małżeństwa, akt zgonu , wniosek k.154-155
Pozwany przy tak ustalonym stanie faktycznym wydał decyzję odmawiającą ubezpieczonej prawa do renty rodzinnej w uzasadnieniu wskazując brak spełnienia przesłanki w postaci posiadania przez męża ubezpieczonej 5 lat ubezpieczenia w dziesięcioleciu przed śmiercią .
Dowód decyzja k- 162 akt Zus

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Odwołanie ubezpieczonejG. K.zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie ma zastosowanieustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 cyt. ustawy, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia kumulatywnie następujące warunki:
1. jest niezdolny do pracy,
2. ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy,
3. niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b), pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a), pkt 10 lit. a), pkt 11-12, 13 lit. a), pkt 14 lit a) i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a), pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Zgodnie z art. 57 ust. 2 w/w ustawy przepisu ust.1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzny i 20 lat dla kobiety oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Art. 58. 1. Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:
1) 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;
2) 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;
3) 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;
4) 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;
5) 5 lat-jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.
2. Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej.
Od dnia 23.9.2011r. nastąpiła zmiana przepisów poprzez wprowadzenie do art. 58 ustępu 6, który stanowi, że przepisu art. 58 ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.
Przed tą zmianą ustawy ugruntowane było jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego, wg którego renta przysługiwała jeśli ubezpieczony był całkowicie niezdolny do pracy i udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej kobieta -20 lat, mężczyzna 25 lat bez potrzeby wykazania posiadania przewidzianego w art. 58 ust 2 w/w ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w okresie ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy / vide: uchwała SN z dnia 23.3.2006r., I UZP 5/05, OSNP 2006r., Nr 19020, poz. 305/. Niesporne jest, że zmarły mąż ubezpieczonej posiadał łącznie ponad 30 letni staż ubezpieczeniowy i był całkowicie niezdolny do pracy.
Zgodnie z art. 100 w/w ustawy, prawo do świadczeń powstaje po spełnieniu wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawaz zastrzeżeniem ust 2, jak również art. 129 ust 1 w/w ustawy, zgodnie z którym świadczenie wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu z uwzględnieniem ust 2.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że momentem powstania prawa do świadczeń jest moment spełnienia wszystkich warunków wynikających z ustawy. /art. 100 ustawy i wyrok SN z 9 lutego 2010r. IUK 262/09 Lex nr 585728. Samo spełnienie warunków nie rodzi po stronie uprawnionego prawa do wypłaty świadczenia, a tym samym nie rodzi obowiązku pozwanego organu rentowego do jego wypłaty. Warunkiem wypłaty jest złożenie wniosku /art. 129 ust 1 w/w ustawy/.
Prawo do renty ustala się na dzień spełnienia warunków powstania prawa do tych świadczeń, bez względu na ich realizację, co przesadza o zachowaniu przez zainteresowanego nabytego prawa w razie niekorzystnej zmiany stanu prawnego po dniu złożenia wniosku i ustaleniu uprawnień przez organ rentowy w formie decyzji. Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Gdańsku w sprawie analogicznej Sygn.akt III A Ua 1655/12 z 18 kwietnia 2013r. – „ wynika to z działania zasady ochrony praw nabytych i nie działania prawa wstecz. Nabytego prawa do świadczenia nie można wiec odebrać czy ponownie oceniać /chyba że po upływie okresu, na który zostało przyznane/, ze względu na zmianę w późniejszych regulacjach prawnych warunków powstania prawa. Z powyższego wynika również, iż ci ubezpieczeni, którzy nie zgłosili wniosku o świadczenie przed wejściem w życie nowych przepisów prawnych, ale na dzień ich wejścia w życie spełniali warunki do nabycia prawa, powinni mieć możliwość wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczeń na podstawie uchylonego już prawa /vide: wyrok SN z dnia 13 .9.2005r. I UK 354/04, OSNPUSiSP 2006r. nr 13-14, poz 223./.-„
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w tym zakresie, wobec tego mając na uwadze fakt, że wszystkie przesłanki nabycia prawa do renty rodzinnej spełnione zostały przed dniem zmiany przepisu art. 58 FUS – to oznacza, że uprawnienia ubezpieczonej nie powinny być oceniane na podstawie art. 58 ust 4. Jako że przepis ten na dzień śmierci męża nie obowiązywał.
Reasumują skoro mąż ubezpieczonej w dniu śmierci spełniał warunki ustawowe do otrzymania renty ponieważ legitymował się ponad 30 letnim stażem ubezpieczeniowym i był całkowicie niezdolny do pracy to nie musiał wykazywać 5 letniego okresu ubezpieczenia w okresie 10 lat od powstania niezdolności do pracy lub przed zgłoszeniem wniosku o rentę.
W tych okolicznościach na mocyart. 47714§ 2 kpczmieniono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.w ten sposób, że przyznano ubezpieczonejG. K.prawo do renty rodzinnej po zmarłym mężuJ. K.począwszy od 27 czerwca 2013 roku o czym orzeczono jak w sentencji.