Sąd Okręgowy w Kaliszu
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Cz 973/13
Data wyroku: 2013-12-17 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Roszewski, Wojciech Vogt –, Barbara Mokras
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art 788 k.p.c.

Sygn. akt II Cz 973/13

POSTANOWIENIE
K., dnia 17 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:S.S.O. Wojciech Vogt – spr.
Sędziowie: S.S.O. Barbara Mokras
S.S.O. Janusz Roszewski
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia  2013 r. w Kaliszu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku wierzyciela(...) Spółka z o.o.z siedzibą wS.
z udziałemM. P.
o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy wierzyciela
w przedmiocie zażalenia wierzyciela(...) Spółka z o.o.z siedzibą wS.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I Co 4000/13

postanawia:

oddalić zażalenie

Sygn. akt II Cz 973/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu nie znalazł podstaw do nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt VI Nc-e 49064/11 oddalając wniosek(...) Spółka z o.o.z siedzibą wS..
W uzasadnieniu ustalił, że do wniosku wnioskodawca załączył kserokopię umowy przelewu wierzytelności z dnia 4 czerwca 2012 r. zawartą pomiędzy pierwotnym wierzycielem(...)
(...)im.Z. C.wL.a(...) S.a.
(...)z siedzibą wL.wraz z kserokopia aneksu(...)dnia 21 stycznia 2013 r. Dołączono także kopie umowę z dnia 4 czerwca 2012 r. dotyczącą obsługi wierzytelności 21 B w odniesieniu do segmentu 21 wraz z kserokopiaaneksu nr (...)z dnia 25 stycznia 2013 r. zawartą pomiędzy(...)z siedziba wL.a(...)wS.. Ponadto w aktach sprawy znajdują się dołączone do każdego z wymienionych dokumentów kserokopie notarialnych poświadczeń podpisów osób działających w imieniu zawierających poszczególne umowy podmiotów oraz kserokopie notarialnych poświadczeń zgodności z oryginałem poszczególnych kserokopii dokumentów. Wszystkie przedłożone kserokopie dokumentów zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez fachowego pełnomocnika działającego w sprawie.
Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Sąd Rejonowy powołał przepisart. 788 § 1 k.p.c.zauważając, że przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym. Co jest dokumentem urzędowym określaart. 244 k.p.c.a przedłożone w sprawie dokumenty mające potwierdzić przejście uprawnień na nowego wierzyciela nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu tego przepisu. Sąd Rejonowy wskazał nadto, że dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.). Podpis pod dokumentem prywatnym, aby mógł rodzić skutki wynikające zart. 788 k.p.c.musi zostać urzędowo poświadczony przez powołane do tego podmioty.
Przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie mogą stanowić podstawy nadania klauzuli wykonalności zgodnie z żądaniem wniosku. Umowy przelewu wierzytelności, których kserokopie przedłożył wnioskodawca zawierane były w dniu 4 czerwca 2012 r., aneksy do nich podpisano w dniu 25 stycznia 2013 r., natomiast notarialne poświadczenia podpisów pod powyższymi dokumentami miało miejsce 31 stycznia 2013 r. i 25 lutego 2013 r. r. Zatem podpisy stron pod powyższymi dokumentami nie były faktycznie składane w obecności notariusza.
W myślart. 79 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie(Dz.U. z 2008r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), jedną z czynności wykonywanych przez notariusza jest sporządzanie poświadczeń. Podpisy na poświadczonych dokumentach składane są w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie (art. 88 ustawy). Przepis ten nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza, również żadne inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisania tej samej umowy. Umowa zostaje zawarta w momencie podpisania jej przez strony. Dyspozycjaart. 788 § 1 k.p.c.dotyczy potwierdzania urzędowego podpisów kreujących przejście uprawnień wynikających z danego tytułu egzekucyjnego na nowego wierzyciela. W przedmiotowej sprawie miałoby to dotyczyć zawarcia umów przelewu wierzytelności i aneksów do nich. Notariusz poświadczając własnoręczność podpisów osób reprezentujących strony umowy w innej dacie niż data jej zawarcia potwierdza jedynie , że podpisy złożone w dniu ich potwierdzenia zostały złożone w obecności notariusza, a więc tylko tych podpisów może dotyczyć walor urzędowego poświadczenia. Nie rozciąga się on jednak na podpisy stron złożone w dniu zawarcia umowy, gdyż te nie były składane w obecności notariusza, co przyznaje we wniosku wnioskodawca. Co za tym idzie nie można przyjąć, że podpisy osób reprezentujących strony skutkujące zawarciem umowy zostały urzędowo poświadczone. Ponowne złożenie podpisu pod dokumentem w obecności notariusza nie jest bowiem równoznaczne z uznaniem wcześniej złożonego podpisu za własnoręczny.
Zażalenieod tego rozstrzygnięcia złożył wierzyciel zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.art. 788 § 1 k.p.c.przez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w tym przepisie.
W oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie kosztów a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie zart. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie(Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze. zm.) notariusz poświadcza między innymi własnoręczność podpisu. Zgodnie natomiast z art. 88 cytowanej ustawy podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznaczy w sporządzonym dokumencie.
Wnioskodawca w zażaleniu wskazuje, że w niniejszej sprawie stawający u notariusza ponownie podpisali podpisane przez nich wcześniej umowy przelewu wierzytelności i dotyczące obsługi wierzytelności a także aneksy do tych umów, a notariusz potwierdził własnoręczność tych podpisów. Twierdzi więc, że w niniejszej sprawie notariusz poświadczył własnoręczność złożonych w jego obecności podpisów. Z tej przyczyny, w ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie wykazano przejście uprawnień w rozumieniuart. 788 § 1 k.p.c.dokumentem prywatnym z podpisem notarialnie poświadczonym.
Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać trzeba, że skarżący w swych rozważaniach zupełnie pominął treśćart. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, który nie przewiduje możliwości ponownego podpisania umowy w obecności notariusza ani poświadczania podpisów, które w istocie nie kreowały zawartych między stronami umów. Również żaden inny przepis prawa nie przewiduje możliwości dwukrotnego podpisywania tej samej umowy. Wart. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariaciewskazano jasno dwie i tylko dwie sytuacje. Pierwszą, gdy podpis pod umową składany jest w obecności notariusza, a drugi gdy umowa została podpisana wcześniej. Wówczas osoba, która ją podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie.
Skoro z twierdzeń wnioskodawcy i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że umowy i aneksy zostały podpisane wcześniej obowiązkiem stawających przed notariuszem było uznanie znajdujących się na umowie podpisów za własnoręczne, co notariusz winien zaznaczyć w sporządzonym dokumencie.
W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw dla przyjęcia, iżzdanie pierwsze art. 88 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariaciema zastosowanie do umów już wcześniej podpisanych bez obecności notariusza, gdyż oczywistym jest, że dotyczy on tylko pierwszy raz podpisywanej umowy, co ma mieć miejsce w obecności notariusza. Przepisy nie przewidują żadnej innej możliwości poświadczenia podpisów, a uznanie za słuszne twierdzeń skarżącego prowadziłoby w istocie do ominięcia przepisów i stworzenia nowych zasad poświadczania podpisów, nie znajdujących oparcia w przepisach prawa.
Trafnie więc Sąd Rejonowy uznał, że przedłożony dokument prywatny nie zawiera podpisów urzędowo poświadczonych. Twierdzenia skarżącego są bowiem zupełnie dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Z tych przyczyn nie ma podstaw do nadania klauzuli wykonalności wobec nie spełnienia przesłanek wymaganych przezart. 788 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie zart. 385w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.iart. 13 § 2 k.p.c.orzec jak w sentencji.