Sąd Okręgowy w Szczecinie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 475/13
Data wyroku: 2013-05-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Gdula, Ryszard Małachowski, Grażyna Sitko
Słowa kluczowe: Obrońca
Podstawa prawna: art. 437 § 1 kpk

Sygn. aktIV Ka 475/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 maja 2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczymw składzie:
Przewodniczący: SSO Ryszard Małachowski (spr.)
Sędziowie: SO Iwona Gdula
SO Grażyna Sitko
Protokolant: Aneta Maziarek
przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Ilony Talar
po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r.
sprawyA. W.
oskarżonego zart. 190 § 1 kkw zw. zart. 12 kkoraz zart. 288 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim ZamiejscowegoVII Wydziału Karnego w Pyrzycach
z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. VII K 270/12

uchyla zaskarżony wyrok i sprawęA. W.przekazuje Sądowi Rejonowemuw Stargardzie Szczecińskim do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt IV Ka 475 / 13

UZASADNIENIE
A. W.został oskarżony o to, że:

I
w okresie od 14 kwietnia 2012 r. do 16 kwietnia 2012r., w miejscowościK., gm.P., groził słownie oraz przy użyciu siekiery pozbawieniem życiaD. W., przy czym groźba ta wzbudziła u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona,to jest o czyn zart. 190 § 1 kkw zw. zart. 12 kk.

II
w dniu 14 kwietni 2012r., w miejscowościK., gm.P.,umyślnie dokonał uszkodzenia cudzego mienia w ten sposób,że rzucił kamieniem w okno mieszkania zajmowanego przezD. W., w wyniku czego pękła szyba i rama okna, czym spowodował straty w wysokości 300 zł na szkodęD. W.,to jest o czyn zart. 288 § 1 kk.

Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim wyrokiem z dnia 18 lutego 2012r. sygn. akt VII K 270 / 12:

I
uznał oskarżonego za winnego tego, w dniu 14 kwietnia 2012r.,w miejscowościK., gm.P., groził słownie oraz przy użyciu siekiery pozbawieniem życiaD. W., przy czym groźbyte wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione,to jest czynu określonego wart. 190 § 1 kki za to przestępstwo na podstawieart. 190 § 1 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

II
uznał oskarżonego za winnego tego, że działając w ramach ciągu przestępstw w dnia 15. 04. 2012r. i 16. 04. 2012r. w miejscowościK., gm.P., groził słownie pozbawieniem życiaD. W., przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, to jest czynów określonych wart. 190 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kki wymierzył za nie karę 7 miesięcy pozbawienia wolności,

III
uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu określonego wpunkcie IIzarzutu z tym, że ustalił wartość uszkodzonego mienia wyniosła 571,88 złi za to przestępstwo na podstawieart. 288 § 1 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.

IV
Na podstawieart. 91 § 2 kkbiorąc za podstawy kary pozbawienia wolności wymierzone oskarżonemu w punktach I, II, III wyroku wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności.

V
Na podstawie art. 46 § 1 orzekł wobec oskarżonego za czyn określonyw punkcie II zarzutu obowiązek naprawienia szkody w części na rzecz pokrzywdzonejD. W.poprzez zapłatę kwoty 300 zł.

VI
Na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet wymierzonej oskarżonemu kary łącznej zaliczył okres jego zatrzymania od dnia 14. 04. 2012r. do dnia 15. 04. 2012r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi pozbawienia wolności,

VII
Na podstawieart. 624 § 1 kpki art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1974r. o opłatach w sprawach karnych zwolniłA. W.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty.

Apelację od powyższego wyroku wywiódł oskarżony zarzucającmu rażącą niewspółmierność orzeczonej kary w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości zarzuconych mu czynów oraz nieuwzględnienia jego warunkówi właściwości osobistych oraz sytuacji rodzinnej.
Wniósł on o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzeniekar jednostkowych oraz kary łącznej pozbawienia wolności za przypisanemu przestępstwa z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jednakże nie w wyniku uznania słuszności zarzutu w niej postawionego, lecz z powodu uchybień proceduralnych Sądu Rejonowego.
W przedmiotowej sprawie, już na etapie postępowania przygotowawczego prokurator powziął informację o leczeniu psychiatrycznym, jakiemu poddany został oskarżony w przeszłości.A. W.przedstawił stosowną dokumentację medyczną, stwierdzającą, iż cierpi on na upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. W tej sytuacji niezbędnym było wydanie postanowienia o zasięgnięciu opinii biegłych lekarzy specjalistów oraz przyznanieA. W.( występującemu samodzielnie ) obrońcy z urzędu na podstawieart. 79 § 1 kpk, co też Prezes Sądu Rejonowego uczynił.
Opinia sporządzona przez powołanych biegłych lekarzy psychiatrów potwierdziła upośledzenie umysłowe badanego w stopniu lekkim. Mimo tego biegli uznaliA. W.za poczytalnego w momencie popełnienia czynu oraz za zdolnego do samodzielnego brania udziału w czynnościach procesowych.
W związku z jej wnioskiem wydane zostało zarządzenie o cofnięciu obrońcy, bowiem przestały zachodzić przesłanki obrony obligatoryjnej.
W ocenie Sądu odwoławczego opinia psychiatryczno – sądowa, jak również okoliczności popełnienia czynu przez oskarżonego wskazują, iż wyznaczonydla oskarżonego obrońca z urzędu powinien działać w jego imieniu w trakcie całego postępowania.
Mimo, iżA. W.uznano za poczytalnego zarówno w momencie popełnienia czynu jak również badania, to z całym przekonaniem nie można uznać,iż stan jego zdrowia psychicznego nie budzi wątpliwości.
Wedle opinii sądowo - psychiatrycznej,A. W.jest osobę rozumiejącą normy społeczne w wystarczającym zakresie, potrafiącą samodzielnie troszczyćsię o swój byt. Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, iż oskarżony w swoim działaniu jest irracjonalny i nieobliczalny.
Jak sam wyjaśnił, jego konflikt z pokrzywdzoną trwa już od wielu lat i nawet nie jest w stanie określić, co było jego zaczątkiem, ani jakie zachowania pokrzywdzonej budzą w nim agresję i złość. Nie sposób także wskazać logicznego związku przyczynowego pomiędzy sprzeczką między oskarżonym i jego kolegą, a zniszczeniem mienia i groźbami kierowanymi wobec pokrzywdzonej.
Stan zdrowia psychicznegoA. W.jest na tyle dobry, że może on ponosić odpowiedzialność karną, jednak z całym przekonaniem nie jest wystarczająco dobry,by oskarżony mógł w procesie występować bez udziału obligatoryjnego obrońcy.
Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy ( między innymi: wyrok z dnia 15. 03. 2005r., II KK 404 / 04, wyrok z dnia 01. 02. 2006r, II KK 340 / 05 ) stwierdzając, że: „samo stwierdzenie przez biegłych lekarzy psychiatrów, iż poczytalność oskarżonego w chwili popełnienia czyny jak i w czasie orzekania nie była w znacznym stopniu ograniczona nie jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że poczytalność nie budzi wątpliwości w rozumieniuart. 79 § 4 kpk. ”
Zważając na powyższe, należy stwierdzić, że sędzia wydając w toku postępowania zarządzenie o cofnięciu obrońcy z urzędu ( k. 67 ) naruszył dyspozycjęart. 79 § 4 kpk, gdyż samo stwierdzenie, że oskarżony jest upośledzony umysłowo powinno budzić wątpliwości, co do jego stanu psychicznego, a zasadność takiego stwierdzenia potęguje analiza zachowania oskarżonego, gdyż motywy jakimisię on kieruje, w korelacji z zebranymi w sprawie dowodami nie są zrozumiałe.
Naruszenie dyspozycjiart.79 § 4 kpkprowadzi także do naruszeniaart. 6 kpkstanowiącego o jednej z podstawowych zasad postępowania karnego, mianowicie prawa oskarżonego do obrony, stąd też wyrok Sądu I instancji ostać się nie może i niezbędne jest ponowne przeprowadzenie postępowania sądowego z poszanowaniem przepisów zawartych wart. 79 § 4 kpkiart. 6 kpk.
Niezależnie od powyższego wskazać należy na inne jeszcze uchybienia Sądu Rejonowego procedującego w niniejszej sprawie. Wadliwym jest powołanie działania oskarżonego w warunkach ciągu przestępstw we wskazanych tam datach bez wskazania, wskazania kwalifikacji prawnej tych czynów. Dopiero bowiem po indywidualizacji czynów przypisanych oskarżonemu i ich kwalifikacji prawnej Sąd Rejonowy uprawniony był ustalić, że oskarżony dopuścił się ich w warunkach przestępstwa ciągłego określonych wart. 91 § 1 kk. Przy czym rozważenia wymagałoby ustalenie, czy ciągiem tym nie jest objęty również czyn przypisany oskarżonemu w punkcie I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku.
Z tym względów, działając w oparciu o treśćart. 437 § 1 kpk, Sąd odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawęA. W.Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Ponownie zaś procedując Sąd Rejonowy, po ustanowieniu oskarżonemu obrońcy z urzędu, poczyni odpowiednie ustalenia związane z czynami zarzucanymi oskarżonemu, a następnie rozstrzygnie kwestię sprawstwa i winy oskarżonego oraz dokona ich właściwej subsumcji prawnej, a także rozstrzygnie w przedmiocie ewentualnej kary.

SSO Grażyna Sitko SSO Ryszard Małachowski SSO Iwona Gdula