Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 72/99
Data wyroku: 1999-05-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Michniewski, Jan Dybek, Barbara Suchowska
Słowa kluczowe: "Ustawa Lutowa"
Podstawa prawna: art. 8 ustawy z 23.02.1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Sygn. akt: II AKa 72/99

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 maja 1999 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący

SSA Barbara Suchowska

Sędziowie

SSA Marek Michniewski (spr.)
SSA Jan Dybek

Protokolant

Barbara Gawor

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Jolanty Cykowskiej
po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1999r.
sprawy z wnioskuC.B.iJ. B.o odszkodowanie izadośćuczynienie za doznaną krzywdę poK. B.w oparciu o przepisy ustawy rehabilitacyjnej z dnia 23 lutego 1991r. (Dz. U. Nr 34 poz. 149 z 1991r. z późniejszymi zmianami)
z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawców
od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej
z dnia 04 lutego 1999 r. sygn. akt III Ko 218/98

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

2
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

II AKa 72/99

UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 4 lutego 1999 r. oddalono wniosekC. B.orazJ. B.o zasądzenie odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy rehabilitacyjnej związane z represjami jakich doznali ze strony organów sądowych ówczesnegoZwiązku (...)w okresie od 20 września 1939 r. /data aresztowania zatrzymaniaJ. F.– kapitana Wojska Polskiego/ oraz jego stracenia co nastąpiło na terenieC.w 1940 r., a co doK. B.deportowanie jej w 1940 r. do ZSRR, a następnie skazanie w 1943 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności za odmowę przyjęcia radzieckiego dowodu osobistego.
Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawców w części dotyczącej odmowy odszkodowania za represje jakich doznałaK. B..
Apelacja zarzuca:

-

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia polegający na przyjęciu,że represje dotknęły rodzinę wnioskodawców w latach 1939 – 1940.

Podnosząc ten zarzut autor apelacji wnosi o uchylenie zaskarżonego wyrokuw szczególności z tego powodu, iż Sąd I instancji przyjął, że represje /wobecK. B./ miały miejsce w 1939 – 1940 r., podczas gdyK. B.przebywaław więzieniu radzieckim od 13 marca 1943 r. do 9 maja 1944 r. i należy to uważać jako kontynuację represji, które miały miejsce w latach 1939 i 1940 r. na terytorium Państwa Polskiego w granicach określonych Traktatem Ryskim.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Omawiana wyżej kwestia jest uregulowana w znowelizowanymart. 8 ust. 2ai 2b/ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa PolskiegoDz. U. Nr 97 poz. 604/.
Z akt sprawy wynika, iż jeżeli chodzi oK. B.te represje miały mieć postać:

1
w 1940 r. została deportowana zT.doN., a następnie doT.(1)/k. 7v/,

2
dnia 23 marca 1943 r. została skazana przez Sąd Ludowy 3 – go Obwodu dla miastaM.zart. 67 – 1 cz. II Kodeksu karnegoTurkmeńskiej Republiki Radzieckiej na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbyłaod 13 marca 1943 r. do 9 maja 1944 r. za naruszenie obowiązku posiadania dowodu osobistego /rep. turkmeńskiej wzgl. Radzieckiej k. 2-4 aktSW w Bielsku – Białej sygn. III Ko 219/98/.

Oby tych represji nie można jednak z sobą wiązać, bo przecież pierwsza z nich nie spowodowała automatycznego niejako skazania przez tzw. Sąd(...)Turkmeńskiej Republiki Radzieckiej.
Odnośnie sytuacji opisanej w punkcie 1 miała ona miejsce wT., a więc na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim i chodzi w tym wypadku o rok 1940.
Aby można było uwzględnić wniosek o odszkodowanie, zgodnie z treściąart. 8 ust. 2a, Skarb Państwa ponowi odpowiedzialność za represje stosowane wobec obywateli polskich w okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1956 r. przy czym wymogiem koniecznym jest stosowanie represji na terytorium Polski.
Jedynie w 1940 r. można by przyjąć, iż represje wobecK. B.stosowane były na terytorium Państwa Polskiego, ale nie spełnia to formalnego wymogu z art. 8 ust. 2a stosowania represji w okresie od 1 stycznia 1944 r. do31 grudnia 1956 r.
Jeżeli chodzi o kwestię opisaną w punkcie 2, to również roszczenie jest bezzasadne, chociażby z tego formalnego powodu, iż skazanieK. B.przez tzw. Sąd Ludowy jak i odbywanie kar więzienia miało miejsce poza terytorium Polski, co również powoduje brak przesłanek z art./ 8 ust. 2a do zasądzenia odszkodowaniai jedynie w tym fragmencie uzasadnienie Sądu Okręgowego wymagało uzupełnienia.