Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 509/13
Data wyroku: 2013-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Lucyna Szafrańska, Dariusz Mizera
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: art. 1025 kc

Sygn. akt II Ca 509/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Grzegorz Ślęzak

Sędziowie

SSO Dariusz Mizera (spr.)
SSR del. Lucyna Szafrańska

Protokolant

Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwa(...)im.(...)z siedzibą wG.
przeciwkoM. J.,J. S.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb.
z dnia 10 maja 2013 roku, sygn. akt I C 228/13

oddala apelację i zasądza od powoda(...)im.(...)z siedzibą wG.na rzecz pozwanejJ. S.kwotę 600,00 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.

Sygn. akt II Ca 509/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. po rozpoznaniu sprawy z powództwa(...)Kasy(...)z siedzibą wG.przeciwkoM. J.,J. S.o zapłatę oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanejJ. S.kwotę 1 217,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
P. W.zawarł ze(...)z/s wG.umowę pożyczki nr (...)w dniu 7 stycznia 2009r. Poręczycielem zobowiązań dłużnika wynikających z tej umowy byłL. J..
Umowa pożyczki została wypowiedziana 29 grudnia 2009r. wobec zaprzestania terminowego spłacania rat. O wypowiedzeniu przesłano informację poręczycielowiL. J..
Wobec braku spłaty przez dłużnika, pozwany wskazał córki poręczycielaL. J.tj.M. J.orazJ. S.jako osoby zobowiązane do spłaty zadłużenia .
Wysokość zadłużenia z tytułu w/w umowy pożyczki wynosi 8 100,05 zł w tym kwota 3416,12 to odsetki a 4 683,93 zł to należność główna.
Pozwane były wzywane do zapłaty, lecz nie zapłaciły zadłużenia.
Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku poL. J.nie zostało przeprowadzone .
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011r w sprawie(...)Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w(...)M. B.umorzył postępowanie egzekucyjne przeciwkoL. J.wobec jego śmierci przed wszczęciem egzekucji.
Prócz pozwanychL. J.miał innych zstępnych, którzy odrzucili po nim spadek.
Sąd Rejonowy mając takie ustalenia stwierdził , iż powództwo podlega oddaleniu.
Sąd zwrócił uwagę , iż jak wynika z postępowania dowodowego w sprawie po śmierci poręczycielaL. J.nie zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie praw do spadku, a zatem krąg jego spadkobierców nie został ustalony. Sam fakt, iż pozwane są córkami w/w osoby tj. poręczyciela nie powoduje, iż odpowiadają one za długi zmarłego.
Legitymacja procesowa obu pozwanych nie została wykazana wobec braku w/w prawomocnego postanowienia spadkowego , które jest prawnym dowodem, że określona osoba, jest spadkobiercą /art. 1025§ 2 k.c./.
W tej sytuacji zdaniem Sądu powództwo jest przedwczesne i to skutkuje jego oddaleniem.
Wobec braku stanowiska w sprawie pozwanejM. J.wyrok wydany w sprawie był wyrokiem zaocznym.
W zakresie kosztów procesu wobec przegranej powoda sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanejJ. S.kwotę 1217,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (1200.00 + 17,00zł- koszt pełnomocnika).

Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik powoda zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie prawa materialnego, a toart. 1027 k.c.w zw. zart. 1025 § 1 i 2 k.c.poprzez przyjęcie, że wierzyciel musi wykazać postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku fakt, że dana osoba jest spadkobiercą, w sytuacji gdy wierzyciel, który dochodzi swoich praw od spadkobiercy swojego dłużnika, a nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, nie musi wykazywać się postanowieniemo stwierdzeniu nabycia spadku, a może wykazać to wszystkimi środkami dowodowymi, a tylko spadkobierca względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia,
— naruszenie prawa materialnego a toart. 720 k.c.w zw. zart. 876 § 1 k.c.w zw. zart. 879 § 1 k.c.w zw. zart. 922 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 471 k.c.poprzez przyjęcie, że pozwane nie odpowiadają za zobowiązania spadkobiercy, w sytuacji, gdy pozwane na podstawie cytowanych przepisów jako spadkobiercy poręczyciela odpowiadają za jego zobowiązania istniejące w chwili jego śmierci,
Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty apelujący wnosił o:

—

zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 8.100,05 zł odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,

zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych,

ewentualnie:
— uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania, w tym o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda jest bezzasadna.
Słusznie bowiem Sąd Rejonowy stwierdził , iż roszczenie powoda jest przedwczesne bowiem powód nie wykazał legitymacji biernej po stronie pozwanej.
Skarżący zarzucając sądowi naruszenieart. 1027 k.c.w zw. zart. 1025 § 1 i 2 k.c.wskazał , iż Sąd Rejonowy bezpodstawnie przyjął , że wierzyciel musi wykazać postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku fakt, że dana osoba jest spadkobiercą, Co prawda z żadnego przepisu nie wynika , że wierzyciel występując przeciwko spadkobiercom dłużnika musi wykazać się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku ale trudno sobie wyobrazić inny sposób wykazania nabycia spadku , a przez to legitymacji biernej po stronie pozwanej. PozwanaJ. S.nie utrzymywała kontaktów ze zmarłym , nie ma zatem wiedzy czy zmarły nie pozostawił testamentu. W ocenie Sądu sam fakt , iż pozwane są córkami zmarłego nie oznacza jeszcze, że są rzeczywiście jego spadkobiercami .
Wykazywanie wskazanych okoliczności, tzn. pozostawienia przez spadkodawcę testamentu czy złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku, nie może obciążać pozwanego, od którego wierzyciel domaga się spełnienia świadczenia z tytułu długu spadkowego. Generalnie to wierzyciela obciąża dowód, że osoba pozwana jest dłużnikiem (art. 6 k.c.). Nie sposób rozumiećart. 6 k.c.w taki sposób, że to pozwany ma wykazać, iż dłużnikiem nie jest (z jakichkolwiek przyczyn). W efekcie w procesie o wykonanie zobowiązania należącego do długów spadkowych, powód-wierzycielma obowiązek wykazać, że pozwany nabył spadek po zmarłym dłużniku. Najprostszym i najpewniejszym sposobem na to wykazanie jest uzyskanie przez wierzyciela stwierdzenia nabycia spadku. ( por. postanowienie SN z 19 października 2007r. I CNP 51/07 baza Legalis). Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każda osoba która ma w tym interes . Interes wierzyciela zmarłego spadkodawcy w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku nigdy w doktrynie ani też w orzecznictwie nie budził wątpliwości. To właśnie poprzez uzyskanie przez wierzyciela postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zostanie definitywnie wskazany dłużnik od którego wierzyciel będzie mógł domagać się zaspokojenia swoich roszczeń.
Z uwagi na przesądzenie kwestii braku wykazania przez powoda legitymacji biernej pozwanych bezprzedmiotowe jest rozważanie pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego tj.art. 720 k.c.w zw. zart. 876 § 1 k.c.w zw. zart. 879 § 1 k.c.w zw. zart. 922 § 1 i 2 k.c.w zw. zart. 471 k.c.
Dlatego też na podstawieart. 385 k.p.c.należało oddalić apelację jako bezzasadną.
Konsekwencją oddalenia apelacji powoda jest orzeczenie o kosztach procesu za instancje odwoławczą dlatego też na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 391 k.p.c.i§ 12 ust. 1 pkt 1w zw. z§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanejJ. S.kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.