Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 2138/12
Data wyroku: 2013-01-23 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jan Kremer, Józef Wąsik, Jerzy Bess
Słowa kluczowe: Właściwość Sądu
Podstawa prawna: art. 27 kpc, 34 kpc, 38 kpc

Sygn. akt I ACz 2138/12

POSTANOWIENIE
Dnia 23 stycznia 2013 roku

Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSA Jan Kremer
Sędziowie: SSA Józef Wąsik
SSA Jerzy Bess
po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 roku w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaK. L.iA. L.
przeciwkoE. M.
o zapłatę
na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 września 2012 roku, sygn. akt I C 1023/12
postanawia:
oddalić zażalenie.

Sygn. akt I ACz 2138/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę z powództwaK. L.iA. L.przeciwkoE. M.przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sad Okręgowy podał, że powodowie po dokonanej zmianie przedmiotowej powództwa domagają się od pozwanej zwrotu całości zapłaconej ceny za sporną nieruchomość wobec złożonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży. Wskazał, że przepisart. 34 k.p.c.nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy wytoczenia pozwu o zwrot świadczenia po odstąpieniu przez kupującego od umowy sprzedaży na podstawie rękojmi za wady. Ponieważ pozwana przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu w Krakowie, z uwagi na wywiedzenie swojego roszczenia z przepisów rękojmi za wady, to stąd brak było podstaw do rozpoznania sprawy przed tym Sądem. W ocenie Sądu Okręgowego właściwym miejscowo w sprawie jest Sąd, w którego okręgu pozwana ma miejsce zamieszkania (art. 27 k.p.c.).
Powyższe postanowienie zaskarżyli zażaleniem powodowie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania:

1
art. 38 k.p.c.poprzez nieuwzględnienie, że w sprawie doszło do odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości i zajdzie konieczność rozpatrywania skuteczności oświadczenia od odstąpieniu, a tym samym kwestię własności przedmiotowej nieruchomości;

2
art. 34 k.p.c.poprze przyjęcie, iż uprawnienia z rękojmi wynikają z prawa a nie z umowy;

3
art. 15 k.p.c.iart. 34 k.p.c.poprzez nieuwzględnienie, iż w chwili wniesienie pozwu było uprawnienie z tytułu rękojmi w postaci obniżenia ceny, które należy traktować jako roszczenie odszkodowawcze z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania w rozumieniuart. 34 k.p.c.a w konsekwencji w chwili wniesienia pozwu Sąd Okręgowy w Krakowie był właściwy miejscowo i zgodnie z zasadą perpetuatio fori zostaje takim pomimo zmiany powództwa;

W uzasadnieniu podnieśli, że przedmiotem sporu jest nieruchomość położona wB.podK., zatem niniejsza sprawa jest sprawą o własność nieruchomości w rozumieniuart. 38 k.p.c.Nadto odstąpienie od umowy sprzedaży należy traktować jako roszczenie o rozwiązanie umowy w rozumieniuart. 34 k.p.c.Wskazali, że nie każde oparcie roszczenia o przepisy wynikające z rękojmi wyłącza możliwość powołania się naart. 34 k.p.c., gdyż roszczenie o obniżenie ceny jest zbieżne z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu niewykonania zobowiązania.
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o oddalenie zażalenia i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
:
Zażalenie powodów nie może odnieść zamierzonego skutku.
Zgodnie z ogólną regułą dotyczącą właściwości miejscowej powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania (art. 27 § 1 k.p.c.). W przeciwnym razie osoba pozwana bezzasadnie mogłaby mieć w istotny sposób ograniczoną lub utrudnioną możliwość ochrony swoich praw, będąc zmuszoną do uczestniczenia w procesie toczącym się przed sądem w odległej miejscowości. Od tak ustalonej właściwości ogólnej istnieje szereg wyjątków, w tym przypadki właściwości przemiennej i wyłącznej. Stosownie doart. 34 k.p.c.w zw. zart. 31 k.p.c.powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jak też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem. Właściwość przemienna sądu do którego pozew został wniesiony powinna wynikać z okoliczności wskazanych w pozwie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005 r. sygn. akt III CZP 28/05). Z kolei jak wynika z treściart. 38 § 1 k.p.c.powództwo o własność lub o inne sprawy rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie przed sąd miejsca jej położenia.
W niniejszej sprawie strony zawarły umowę sprzedaży nieruchomości dz. nr 195/1 położonej wB.gm.Z.. Z treści żądania pozwu wynika, że powodowie pismem z dnia 27 kwietnia 2011 r. odstąpili od umowy sprzedaży z uwagi na istotne wady przedmiotu z umowy sprzedaży nieruchomości zawartej w dniu 9 sierpnia 2010 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania ze względu na miejsce wykonania umowy sprzedaży wK.przepisuart. 34 k.p.c.Roszczenie pozwu opiera się bowiem nie na zawartej przez strony umowie, ale na jednostronnym oświadczeniu powodów o odstąpieniu od tej umowy z uwagi na wady przedmiotu sprzedaży, tym samym zobowiązanie z umowy sprzedaży w istocie wygasło. Powodowie wywodzą swoje roszczenie z przepisów regulujących skutki odstąpienia od umowy, które stanowią podstawę odrębnego roszczenia nie pokrywającego się z roszczeniami o wykonanie lub o odszkodowanie z tytułu niewykonania tej umowy (art. 471 k.c.,art. 566 § 1 k.c.). Roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia po odstąpieniu od umowy (art. 494 k.c.) nie mieści się w zakresie zastosowaniaart. 34 k.p.c., nie będąc już roszczeniem o wykonanie umowy lub odszkodowanie z powodu jej niewykonania, lecz roszczeniem wynikającym ze zniweczenia łączącego strony stosunku umownego na skutek jednostronnego oświadczenia woli jednej ze stron (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1983 r., II CZ 7/83). Z powyższego wynika, że tak sformułowane żądanie pozwu nie jest powództwem ani o prawo własności ani inneprawo rzeczowena nieruchomości ani też o posiadanie nieruchomości. Dlatego nietrafny również okazał się zarzut naruszeniaart. 38 k.p.c.
Ponieważ w sprawie nie zachodzą wymienione przesłanki do zastosowaniaart. 34 k.p.c.lubart. 38 k.p.c.Sąd Okręgowy trafnie uznał za zasadny podniesiony przez pozwaną zarzut niewłaściwości miejscowej i ustalił tę właściwość zgodnie z regułami właściwości ogólnej - wedługart. 27 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.