Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1296/10
Data wyroku: 2012-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt. I C 1296/10

UZASADNIENIE
W pozwie który wpłynął do tut. Sądu dnia 24 września 2010r. powódM. K. (1)powód domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 150.000 zł za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości tj. sędziów Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim .
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał , iż kilkakrotnie składał pozwy o obniżenie wysokości alimentów , sąd mimo przytaczanych przez niego ważnych argumentów każdorazowo pozew oddalał. Powód wskazał , iż na skutek wyroków Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim doprowadzony został do dramatycznej sytuacji i następnie do opuszczenia mieszkania.
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o oddalenie powództwa w całości . W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała , iż ustawodawca uzależnił odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa w wyniku wydania orzeczenia od stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem tego orzeczenia. Poza tym powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa , a subiektywne przekonanie powoda o bezprawnych działaniach Skarbu Państwa nie może stanowić podstawy jego odpowiedzialności .
Postanowieniem z dnia 31 marca 2011r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim dokonał właściwej reprezentacji Skarbu Państwa ustalając , iż jednostką organizacyjną z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie jest Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim .
Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o oddalenie takiego powództwa.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny :
A. O.reprezentująca małoletniegoW. K.w dniu 2 grudnia 2003r. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego w kwocie po 800 zł . Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego 29 marca 2004r. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie III RC 756/03 zasądził odM. K. (1)na rzecz małoletniego alimenty w kwocie po 450 zł miesięcznie i oddalił powództwo w pozostałej części. ApelacjaM. K. (1)od tego wyroku została odrzucona z uwagi na wpłacenie opłaty od apelacji po terminie. Powód nie składał zażalenia na postanowienie o odrzucenie apelacji .
Dowód: - pozew k. 2, wyrok z 29.03.2004r. k.59, postanowienie k.70
akt III RC 756/03 Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
W dniu 19 września 2006r. do Sądu Rejonowego w TomaszowieM.. wpłynął pozew złożony przezA. O.reprezentującą tym razem małoletniąE. K.o podwyższenie alimentów zasądzonych przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem w sprawie III RC 249/04 z kwoty po 200 zł do kwoty po 500 zł . W sprawie tej w dniu 24 października 2006r. zapadł wyrok zaoczny podwyższający alimenty na rzecz małoletniej z kwoty po 200 zł do kwoty po 250 zł miesięcznie i oddalający powództwo w pozostałym zakresie. Po złożeniu sprzeciwu przezM. K. (1)wyrokiem z dnia 22 maja 2007r. w sprawie III RC 407/06 Sąd Rejonowy w TomaszowieM.. utrzymał w mocy wyrok zaoczny z dnia 24.10.2006r w całości . Wyrok uprawomocnił się nie będąc zaskarżony.
Dowód: - pozew k. 2-3, wyrok zaoczny k. 14, wyrok z 22.05.2006r. k.60
akt III RC 407/06 Sądu Rejonowego w TomaszowieM..
W dniu 14 maja 2007r. powódM. K. (1)wniósł o obniżenie alimentów zasądzonych na rzecz jego dzieci w sprawach III RC 756/03 i III RC 407/06 do kwot odpowiednio po 150 zł na każde z dzieci. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2008r. w sprawie III RC 162/07 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił powództwo powoda. Wyrok ten nie został przez powoda zaskarżony.
Dowód: - pozew k. 2, wyrok k.44 akt III RC 162/07 SR w Tomaszowie
(...)
Kolejnym pozwem złożonym w Sądzie 3 kwietnia 2008r. powód ponownie wystąpił o obniżenie alimentów zasądzonych na rzecz jego dzieci w sprawach III RC 756/03 i III RC 407/06 do kwot odpowiednio po 100 zł na każde z dzieci. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2008r. w sprawie III RC 148/08 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił powództwo powoda. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożony przez powoda został odrzucony przez Sąd postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009r. Postanowienie to uprawomocniło się nie będąc zaskarżone.
Dowód: - pozew k.2, wyrok z 25.11.2008r. k.38 , postanowienie z
14.01.2009r. k. 42 akt III RC 148/08 Sądu Rejonowy w
T.
Po raz kolejny o obniżenie alimentów do kwot po 100 zł na każde z dzieci powód wystąpił do Sądu składając pozew w dniu 1 czerwca 2009r. Wyrokiem z dnia 16 października 2009r. w sprawie III RC 310/09 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił powództwo powoda. Apelacja złożona przez powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010r. w sprawie II Ca 719/09.
Dowód: - pozew k. 2-3, wyrok SR w Tomaszowie Mazowieckim z
16.10.2009r. k.53, wyrok SO w Piotrkowie Tryb. k. 85 akt
III RC 310/09 SR w Tomaszowie Mazowieckim
Powód twierdzi , że został skrzywdzony bo bezprawnie odmawiano mu obniżenia alimentów. Zamieszkiwał w mieszkaniu matki które zostało zlicytowane na wniosek wspólnoty mieszkaniowej z uwagi na zaległości w płaceniu czynszu. Powód obecnie choruje na wiele chorób , ma padaczkę pourazową , bóle głowy, alergiczny nieżytu nosa, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i inne.M. K. (1)korzysta z pomocy społecznej otrzymując zasiłki celowe.
Dowód: - zeznania powodaM. K.k. 46
- zaświadczenie o stanie zdrowia k.55
- decyzje MOPS k. 56,57,96-99,101-102
Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach spraw w przedmiocie alimentów które zostały załączone na wniosek powoda do niniejszej sprawy. Sąd nie dał wiary powodowi który wskazywał na wysokość poniesionych szkód oraz związek tych szkód z działaniami Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, a w szczególności z wyrokami oddalającymi powództwa powoda o obniżenie alimentów. Jedynymi dowodami na wysokość szkody są tak naprawdę zeznania samego powoda , a związek przyczynowy między niekorzystnymi wyrokami, a rzekomo powstałą szkodą jest tak bardzo luźny , że nie sposób się tam upatrywać adekwatnego związku przyczynowego .
Sąd Okręgowy zważył co następuje :
Powództwo o odszkodowanie jest bezzasadne i jako takie podlega oddaleniu .
W przedmiotowej sprawie powód dochodzi roszczeń związanych przede wszystkim z wynikami spraw o obniżenie alimentów jakie zakładał przed Sądem Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim. Przed Sądem Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckiem toczyły się następujące sprawy: III RC 756/03 z powództwa małoletniegoW. K.przeciwko powodowi o alimenty , III RC 407/06 z powództwa małoletniejE. K.przeciwko powodowi o podwyższenie alimentów , III RC 162/07 , III RC 148/08 i III RC 310/09 z powództwa powoda przeciwko małoletnim o obniżenie alimentów. Powód formułując swoje roszczenia kwestionuje właściwie zasadność oddalenia jego powództw o obniżenie alimentów w sytuacji gdy faktycznie – w jego ocenie - zachodziły przesłanki do ich obniżenia. Wynika z tego , że w ocenie powoda wyroki oddalające jego powództwa zostały wydane niezgodnie z prawem.
Poczynając od 1 września 2004r. do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa znajduje zastosowanieart. 417 i nast. K.c.
Zgodnie zart. 417 k.c.za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działalnie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialności Skarb Państwa lub inna osoba prawna wykonująca tę władze z mocy prawa.
Z koli w myślart. 4171§2 k.c.jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji , jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem , chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej .
Powód w swoim stanowisku które wyraził w pozwie jak i w swoich zeznaniach wskazał co już wyżej podkreślono , iż dochodzone roszczenie wiąże z krzywdzącymi orzeczeniami m.in. w sprawach o obniżenie alimentów toczącymi się przez Sądem Rejonowym w Tomaszowie Mazowieckim.
Powód jednak ( co potwierdził w swoich zeznaniach ) nie wnosił do Sądu Najwyższego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń w sprawie brak zatem podstawowej przesłanki tzw. przedsądu który umożliwiałby skuteczne dochodzenie przez powoda odszkodowania od Skarbu Państwa.
Obecnie obowiązującyart. 4171§2 k.c.w zw. zart. 424bk.p.c.umożliwia dochodzenie odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem od którego skarga nie przysługuje, bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi,chyba, że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
Z mocyart. 4 ust. 1 ustawy   z dnia 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz. U. Nr 155, poz. 1037) przepisart. 4171§ 2 Kodeksu cywilnegow brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do orzeczeń, które uprawomocniły się od dnia 17 października 1997 r.
Przechodząc do analizy treści w/w przepisów które znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie stwierdzić należy , iż w sprawie III RC 162/07 zapadł wyrok oddalający powództwo o obniżenie alimentów , powód nie zaskarżył tego wyroku a zatem wyrok uprawomocnił się. Podobnie w sprawie III RC 148/08 wydano wyrok oddalający powództwo , spóźnione żądanie uzasadnienia tego wyroku zostało przez Sąd odrzucone postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009r. i uprawomocniło się nie będąc przez powoda zaskarżone. W tej sytuacji powód nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych bowiem nie złożył zażalenia na to postanowienie o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku . Taka postawa powoda uniemożliwia Sądowi rozważenie zasadności odszkodowania w związku z wydaniem prawomocnego orzeczenia w sprawie III RC 148/08 z uwagi na brak podstawowej przesłanki warunkującej dochodzenie odszkodowania . Sąd bowiem nie ma możliwości badania zgodności z prawem postanowienia o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie w sytuacji gdy powód nie zaskarżył tego postanowienia . Podobnie rzecz ma się jeśli chodzi o sprawę III RC 162/07 gdzie powód w ogóle nie wywiódł apelacji.
Z kolei w sprawie III RC 310/09 niekorzystny dla siebie wyrok powód zaskarżył jednakże jego apelacja okazała się nieskuteczna bowiem Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II Ca 719/09 oddalił apelację powoda .
W takiej sytuacji możliwość dochodzenia przez powoda odszkodowania w związku z wadliwie wydanym rozstrzygnięciem w sprawie III RC 310/09 (II Ca 719/09 ) winno być poprzedzone uzyskaniem przez powoda orzeczenia Sądu Najwyższego stwierdzającego niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia w trybieart. 424 k.p.c.. Bezspornym jest , ze powód nie dysponuje takim orzeczeniem zatem brak podstaw do jakiegokolwiek odszkodowania w związku ze sprawą III RC 310/09.
Jeśli chodzi o pozostałe sprawy tj. III RC 162/07 i III RC 148/08 to powód nie wykorzystał nawet w pełni drogi odwoławczej bowiem nie odwołał się skutecznie od postanowienia z dnia 14 stycznia 2009r. w sprawie III RC 148/08 , także w sprawie III RC 162/07 nie złożył w ogóle apelacji . Już stwierdzenie powyższych okoliczności upoważnia sąd od oddalenia powództwa bez potrzeby badania pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej .
Dodatkowo wskazać należy , iż powód nie wykazał szkody, związku przyczynowego pomiędzy szkodą a wydaniem wadliwych jego zdaniem orzeczeń. W swoich zeznaniach powód wskazuje , iż na dochodzoną kwotę 150.000 zł składa się także kwota z tytułu zadośćuczynienia za utracone zdrowie bowiem ma problemy z niedożywienia i jest osłabiony również z niedożywienia. Nie wiąże jednak tego rozstroju zdrowia wprost z działaniami Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim . Nawet gdyby tak istotnie przyjąć , to w ocenie Sądu stwierdzić należy , iż powód nie wykazał aby ta szkoda pozostawała w związku przyczynowym z działaniem lub zaniechaniem Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim . Nie sposób także dopatrywać się w działaniu Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim bezprawności a tym bardziej winy. Okoliczności te sprawiają , iż brak podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w myśl przepisówart. 23 k.c.w zw. zart. 448 k.c.czy teżart. 445 k.c.
Zgodnie zart. 102 k.p.c.w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Przepis ten stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zastosowanie tego przepisu winno być ocenione w kontekście całokształtu okoliczności . Okoliczności te powinny być związane z przebiegiem samego procesu jak i mogą być to fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego ( sytuacji życiowej) strony.. Okoliczności te powinny być ocenione przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego . ( por. postanowienie SN z 14.01.1974r. II CZ 223/73 nie publ.) .
Powód istotnie obecnie znajduje się w trudniej sytuacji posiada zaległości alimentacyjne do tego jest chory - jak wynika z przedstawionych zaświadczeń - na wiele różnych chorób , jest zmuszony korzystać z pomocy społecznej .
Mając zatem na uwadze chorobę powoda oraz przytoczone wyżej rozważania Sąd uznał ,iż zachodzą „szczególne okoliczności” w rozumieniuart. 102 k.p.c.które usprawiedliwiają odstąpienie od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i dlatego też orzekł jak w pkt 2 wyroku.