Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 488/13
Data wyroku: 2013-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Cezary Wieczorek
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: Art. 184 ust. 1 i 2 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt IV U 488/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Cezary Wieczorek
Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Zięba

po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 roku w Nowym Sączu
na rozprawie
odwołaniaW. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
z dnia 14 marca 2013 roku  znak:(...)
w sprawieW. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.
o emeryturę

z m i e n i a zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej sięW. P.emeryturę od dnia(...).

Sygn. akt IV U 488/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 20 grudnia 2013 roku

Decyzją z dnia 14 marca 2013 roku, znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wN.– powołując się na przepisyustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 z zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. nr 8 poz. 43 z zm.) odmówiłW. P.przyznania emerytury. Uzasadniając decyzję organ rentowy wskazał, żeW. P.na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazała okresy składkowe, nieskładkowe w wymiarze 21 lat 6 miesięcy i 22 dni, jednakże nie udowodniła posiadania okresów pracy w warunkach szczególnych. Wobec tego zdaniem ZUS odwołująca nie legitymuje się okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszącym co najmniej 15 lat.

Od powyższej decyzji odwołała sięW. P.zarzucając rozstrzygnięciu organu rentowego wadliwe uznanie, że nie wykazała ona 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Podnosiła, iż w okresie od 15 grudnia 1977 roku do 31 marca 2006 roku była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy powołując na argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie odwołania. Organ rentowy ponownie wskazał, żeW. P.nie spełnia przesłanek do nabycia emerytury, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. nie wykazała co najmniej 15-letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. ZUS nie uwzględnił okresu pracy w okresie od 14 listopada 1977 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...)Spółdzielni Pracy wG.na stanowisku obuwnik-szwacz.

Bezspornymw sprawie było, żeW. P.ur. (...)na dzień 1 stycznia 1999 roku wykazała okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze 21 lat 6 miesięcy i 22 dni. Odwołująca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a wniosek o przyznanie emerytury złożyła dnia 27 lutego 2013 roku.

Sąd ustalił następujący się stan faktyczny:

OdwołującaW. P.w okresie od 14 listopada 1977 roku do 31 marca 2006 roku była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)Spółdzielni Pracy wG.na stanowisku obuwnik-szwacz. Praca polegała na klejeniu pantofli tzn. spody, które były wykonane z gumy lub ze skóry przyklejano do górnej części obuwia. Odwołująca ręcznie smarowała klejem i przyklejała części obuwia. Następnie po montażu szlifowała i oczyszczała z resztek kleju wykonane pantofle. Wszystkie prace wykonywane były ręcznie. Klejenie odbywało się na ciepło wobec tego klej należało rozgrzać i był przy tym bardzo uciążliwy zapach, ponieważ na hali produkcyjnej nie było należytej wentylacji. Innych czynności odwołująca nie wykonywała.
Odwołująca otrzymywała dodatek z tytułu pracy w warunkach szkodliwych, a na początku zatrudnienia także mleko.
W powyższych okresach wspólnie z odwołującą na tym samym stanowisku pracy zatrudnione byłyW. M.orazB. P.i z tytułu tej pracy organ rentowy przyznał im wcześniejsze emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych.

dowód:

świadectwo pracy k. 11 akt ZUS, zeznania świadkówW. M.k. 31-32,B. P.k. 32, zeznania odwołującej k. 33, akta osobowe odwołującej, akta emerytalneW. M.iB. P.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, której wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach świadków:W. M.iB. P.oraz odwołującejW. P., uznając je za wiarygodne, spójne, logiczne, a także korespondujące z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Świadkowie pracowali wspólnie z odwołującą się i szczegółowo wskazali na czym polegał charakter jej pracy. Brak jest, w ocenie Sądu, jakichkolwiek podstaw do podważenia wiarygodności zeznań w/w świadków. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz zgodne z nimi zeznania odwołującej potwierdziły w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości charakter zatrudnienia jak również rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującą. Podkreślić należy także okoliczność, iż organ rentowy uznałW. M.iB. P.okres zatrudnienia w(...)Spółdzielni Pracy wG.na stanowisku obuwnik-szwacz za pracę w warunkach szczególnych i z tytułu tego zatrudnienia przyznał emeryturę w obniżonym ustawowo wieku. Zdaniem Sądu istotne znaczenie ma fakt, iż przez cały okres zatrudnienia odwołująca wykonywała te same czynności, co powołani w sprawie świadkowie.
Pozostałe okoliczności sprawy uznał Sąd za bezsporne, bowiem nie były one kwestionowane przez strony. Również dokumenty przedstawione na stwierdzenie powyższych okoliczności zostały ocenione jako w pełni wiarygodne i prawdziwe.

Sąd zważył, co następuje:

OdwołanieW. P.zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie czy odwołująca się spełnia przesłanki do przyznania emerytury.
W związku z tym, żeW. P.nie osiągnęła powszechnego wieku emerytalnego (tj. 60 lat), jest osobą urodzoną po 31 grudnia 1948 roku i w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała ukończone 55 lat - należało rozważyć czy spełnia przesłanki do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153 poz. 1227 z zm.). Stosownie do tego przepisu ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.
Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia ubezpieczonego do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z ust. 2 art. 32 cyt. ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Warunki przejścia na emeryturę przez wymienionych powyżej pracowników określarozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.83 Nr 8 poz. 43 ze zm.). Wyszczególnienie prac uznawanych za wykonywane w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zawierają wykazy A i B stanowiące załącznik do wskazanego wyżej rozporządzenia.
Okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki: osiągnie wiek emerytalny, wynoszący dla kobiet 55 lat, 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za wymagany okres zatrudnienia uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.(§ 3 i 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku).
W świetle § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia zakład pracy stwierdza zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach. Natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okoliczności także w oparciu o inne dowody. Postępowanie w sprawach emerytalnych jest bowiem dwuetapowe, stąd też przed organem rentowym "sprawa emerytalna" ma charakter administracyjnoprawny, a w postępowaniu stosuje się przepisykodeksu postępowania administracyjnego. Na etapie postępowania odwoławczego sprawa o emeryturę - uprzednio administracyjna - staje się sprawą cywilną w rozumieniuart. 1 k.p.c.Do jej rozpoznania stosuje się przepisykodeksu postępowania cywilnego, a zasadniczym celem tego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, stąd też w niniejszej sprawie Sąd – wobec braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach - dopuścił dowód z zeznań świadków na okoliczność wykonywania przez odwołującą się pracy w szczególnych warunkach. Okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzemogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy. Zakład pracy wydaje świadectwo pracy wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody.
Bezspornym w niniejszej sprawie było to, iżW. P.w dniu(...)osiągnęła 55 lat życia i w dniu 1 stycznia 1999 roku posiadała wymagany okres zatrudnienia wynoszący co najmniej 20 lat. Odwołująca nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego. Spór dotyczył natomiast wymaganego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a w szczególności tego czy praca, którą odwołująca wykonywała w okresie od 14 listopada 1977 roku do 31 grudnia 1998 roku w(...)Spółdzielni Pracy wG.na stanowisku obuwnik-szwacz może być uznana za pracę, o której mowa wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Za pracę w szczególnych warunkach uznać należy taką pracę, która spełnia kryteria określone w przepisach w/w rozporządzenia Rady Ministrów – a mianowicie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach wymienionych w wykazie A lub B stanowiących załącznik do rozporządzenia. Zgodnie z wykazem A,dział VII pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze–prace przy produkcji spodów obuwniczych ze skóry, gumy i tworzyw sztucznych oraz klejenie i powlekanie tkanin obuwniczych należą do prac wykonywanych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, żeW. P.wykonywała wyżej opisane prace stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że w spornym okresie odwołująca się wykonywała pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu powołanych wyżej przepisów i na dzień 1 stycznia 1999 roku, tj. na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS posiadała ponad 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany przez powołany wyżej art. 184 tej ustawy. Nadto ZUS uznałW. M.iB. P.okres zatrudnienia w(...)Spółdzielni Pracy wG.na stanowisku obuwnik-szwacz za pracę w warunkach szczególnych i z tytułu tego zatrudnienia przyznał emeryturę w obniżonym wieku. Podkreślić należy, iż przez cały okres zatrudnienia odwołująca wykonywała dokładnie te same czynności, co powołani w sprawie świadkowie. Z uwagi na powyższe nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, że organ rentowy niektórym pracownikom wykonującym te same czynności w jednym zakładzie pracy przyznaje prawo do wcześniejszej emerytury, a innym pracownikom tego prawa odmawia.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, żeW. P.spełniła wszystkie ustawowe przesłanki wymagane do przyznania emerytury na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W tym stanie rzeczy, Sąd - na zasadzie 477(
    14)§ 2 kpci wskazanych powyżej przepisów - zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej sięW. P.emeryturę od dnia(...), tj. od daty ukończenia 55 lat życia.