Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1948/12
Data wyroku: 2013-07-02 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Podstawa prawna: art. 477.14 § 1 i 2 kpc

Sygn. akt III AUa 1948/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 lipca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachWydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Ansion (spr.)

Sędziowie

SSA Ewa Piotrowska
SSA Maria Małek - Bujak

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. w Katowicach
sprawy z odwołania Przedsiębiorstwa(...)

(...) Spółki z o.o.wC.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
przy udziale zainteresowanych:J. N.,Ł. W.,
R. M.,S. W.
o ustalenie
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 1505/11
uchyla zaskarżony wyrok i znosząc postępowanie prowadzone przed Sądem Okręgowym Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie poczynając od dnia 5 czerwca 2012 r. sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcieo kosztach postępowania apelacyjnego.

/-/ SSA E. Piotrowska   /-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA M. Małek-Bujak  Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia
Sygn. akt III AUa 1948/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt IV U 1505/11, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie ustalił,że „zaskarżone decyzje ZUS zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym konstytucyjnych zasadart. 2 oraz art. 7 i art. 92 ust. 1 Konstytucjiw związku zart. 8 Konstytucjii nie wywołują skutków w obrocie prawnym od daty ich wydania” oraz zasądził od ZUS Oddział wC.na rzec odwołującego(...) Sp. z o.o.wC.kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy przedstawił szerokie opracowanie teoretyczno – prawne w przedmiocie kontradyktoryjności i równorzędności stronw procesie, w kontekście umocowania dyrektora oraz pracowników ZUS do podpisywania decyzji w imieniu organu.

Apelację od wyroku wniósł organ rentowy, który zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w całości zarzucił temu wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez ich niezastosowanie, a toart. 47714§ k.p.c.oraz naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, a to art. 74 ust. 5 ustawyz dnia 13 października 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) w zw. z § 2 Statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik dorozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 roku(Dz .U. Nr 18,poz. 93) poprzez uznanie, że pełnomocnictwa do wydania decyzji w sprawie nie zawierają podstawy prawnej, w sytuacji, gdy powołane przepisy prawa stanowią legalne zasady udzielania tego rodzaju upoważnienia i w niniejszej sprawie zostały prawidłowo zastosowane.

W oparciu o wskazane zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie.

Przepisyart. 47714§ 1 i 2 k.p.c., dotyczące postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowią, że „Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia, aw razie uwzględnienia odwołania sąd zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy”.
Natomiast § 3 powołanego przepisu stanowi, że „jeżeli odwołanie wniesionow związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, lub orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa”.
Powyższe oznacza, że Sąd I instancji, rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego nie ma możliwości dowolnego kształtowania rozstrzygnięcia, a jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie określonym zakresem decyzji, mając na względzie zasadność decyzji jak i odwołania.
Rozstrzygnięcie takie musi zawierać się w sentencji oddalającej odwołanie lubw przypadku uwzględnienia odwołania - w zmianie zaskarżonej decyzji w całości lubw części i orzeczeniu co do istoty sprawy.
Nie ma zatem Sąd I instancji możliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia decyzji.
Wyjątek od zasady określonej w § 1 i 2 powołanego przepisu został zawartyw § 3 i dotyczy on sytuacji, kiedy odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem przez organ rentowy decyzji.

W takim przypadku Sąd, w razie uwzględnienia odwołania - zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie lub orzeka co do istoty sprawy, stwierdzając, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy miało miejscez rażącym naruszeniem prawa.
Niezależnie jednak od powyższego w każdym z wymienionych wyżej przypadków Sąd, zgodnie zart. 328 § 2 k.p.c.winien w uzasadnieniu wyroku zawrzeć wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że sentencja orzeczenia w niniejszej sprawiewydaje sięwskazywać na zastosowanie przez Sąd I instancji art. 47714§ 3 jako podstawy rozstrzygnięcia, zawiera bowiem wskazanie naruszenia prawa, przy jednoczesnym uznaniu, że decyzja nie wywołuje skutków prawnych. Przepis ten jednak nie mógł znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie wobec faktu wydania decyzji przez organ rentowy.
Należy przy tym zaznaczyć że sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie odnosi się wyłącznie do aspektu naruszenia prawa - braku materialnego umocowania pracowników ZUS do wydawania decyzji w imieniu organu rentowego.Sąd Okręgowy w żaden sposób nie odniósł się merytorycznie do zaskarżonych decyzji, na mocy których organ rentowy ustalił prawidłową podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc wrzesieńi październik 2012 r. dla pracowników:spółki (...):J. N.,R. M.,Ł. W.,S. W.oraz podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za wrzesień i październik 2012 r. dla pracowników tej spółki.
W związku z tym istotneuchybienia w sporządzonym uzasadnieniuwyroku uniemożliwiły Sądowi Apelacyjnemu kontrolę, czy prawo materialne zostało prawidłowo zastosowane, należało uznać, że Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie rozpoznał istoty sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego.
Dodatkowo Sąd Apelacyjny zauważa, że Sąd I instancji pominął fakt,że zainteresowanyŁ. W.zmarł, stąd czynności, jakie Sąd Okręgowy podejmował począwszy od 5 czerwca 2012 r. są nieważne od tej daty.
Z tych względów na mocyart.386 § 4 k.p.c.należało orzec o uchyleniu wyroku i zniesieniu postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym od dnia 5 czerwca 2012 r. oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

/-/ SSA E. Piotrowska   /-/ SSA J. Ansion   /-/ SSA M. Małek-Bujak  Sędzia    Przewodnicząca    Sędzia

ek