Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1181/12
Data wyroku: 2013-07-15 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Służebność
Podstawa prawna: art. 305^1^

Sygnatura akt I Ns 1181/12

POSTANOWIENIE
Jelenia Góra, dnia 15.07.2013 r.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant  Mariola Olechno

po rozpoznaniu w dniu 15.07.2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy
z wnioskuA. W.
przy udziale(...) S.A.Oddział wJ.
-o ustanowienie służebności przesyłu

POSTANAWIA

I
oddalić wniosek;

II
kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i uczestnika zgodnie z ich udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 08.08.2012r.A. W., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił przeciwko(...) S.A.wK.o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz każdoczesnego właściciela urządzenia przesyłowego – linii energetycznej niskiego napięcia , zlokalizowanej na stanowiącej jego własność nieruchomości położonej wM.–działce gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...). Zażądał nadto zasądzenia na jego rzecz od uczestnika kwoty 22 496 zł jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie ww. służebności oraz wnosił o powołanie biegłych z zakresu geodezji, elektroenergetyki i szacowania nieruchomości .
W uzasadnieniu wskazał, iż przez opisaną na wstępie działkę przebiega linia energetyczna niskiego napięcia należąca do uczestnika , koszty oraz brak interesu publicznego w likwidacji tej linii wymagają ustanowienia służebności przesyłu, a uczestnik nie wyraża gotowości zawarcia stosownej umowy o czym świadczy stanowisko wyrażone w pismach z dnia 28.05.2012r. , 10.07.2012r. Powołując się naart. 3052§2 kc.iart. 143 kc.zaznaczył , że żąda ustanowienia służebności obejmującej zarówno powierzchnię zajętą pod słupy energetyczne jak i powierzchnię pod liniami energetycznymi oraz powierzchnię strefy ochronnej- obszar ok. 370 m2. Podał , że wysokość wynagrodzenia wywiódł z różnicy pomiędzy wartością nieruchomości , porównując wartość nieruchomości rolnej z zakazem zabudowy – jaką w części obciążonej służebnością stanie się nieruchomość wnioskodawcy , a wartością nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną , jakie to przeznaczenie ma pozostała część nieruchomości. Przemnożył powierzchnię przez wartość m2działki pod zabudowę tj.76 zł i współczynnik korekcyjny 0,8. W odniesieniu do zarzutu zasiedzenia , które do 1990 r. mogło nastąpić wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa , stwierdził nie udowodnienie przez uczestnika nabycia takiego prawa od Skarbu Państwa . Przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.12.2009r. , sygn. akt IV CSK 291/09 oraz brak dobrej wiary uczestnika jako posiadacza służebności po 1990r.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 28.01.2013r.(...) S.A.wK.– następca prawny w skutek przekształcenia organizacyjnego(...) S.A.Oddział wJ.( vide : odpis z Krajowego Rejestru Sądowego ) , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , wniósł o oddalenie wniosku.
W uzasadnieniu wskazując na znajdującą się nadziałce nr (...)linię napowietrzną niskiego napięcia , opartą na jednym słupie podniósł , iż wybudowana ona została w 1918 r. i zgłosił zarzut zasiedzenia. Zaznaczył , że użytkuje nieprzerwanie od 1961 r. urządzenia elektroenergetyczne posadowione na działce wnioskodawcy pomimo następujących zmian organizacyjnych :
- do 1989r. wchodził w skład przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą(...)wP.–Zakład (...),
- w 1989r. na podstawie Zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. utworzonoprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wJ.,
- w 1993r.Zakład (...)został skomercjalizowany i powstałaspółka Zakład (...) S.A.,
- w 2004r.Zakład (...) S.A.przejął majątek spółek energetycznych zL.,O.,W.iW.w trybieart. 492 §1 pkt. 1 ksh. i stał się przedsiębiorstwem wielodziałowym pod nazwą(...) S.A., który zmienił następnie nazwę na(...) S.A., a obecnie po kolejnym połączeniu spółek , od 01.09.2011r. prowadzi działalność pod nazwą(...) S.A.wK.Oddział wJ..
Wyraził przekonanie, że skoro wg. zapisów w książce majątkowej uczestnika wskazana we wniosku linia wybudowana została przed 1989r. bez zmiany jej lokalizacji, oznacza to , iż do tego czasu linie te stanowią trwały i widoczny element objętej roszczeniem działki, a uczestnik jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego , w sposób widoczny, trwały i nieprzerwany od ponad 20-u lat , w dobrej wierze korzysta z nieruchomości należącej obecnie do wnioskodawcy oraz spełnione zostały przesłanki do nabycia prawa nieodpłatnego korzystania z nieruchomości wnioskodawcy w związku z zasiedzeniem służebności na gruncieart. 292 kc.iart. 172 kc.Powołał się na zmianę stosunków własnościowych z dniem 01.02.1989r. jako wyznaczających upływ okresu zasiedzenia z dniem 01.02.2009r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. W.jest właścicielem nieruchomości położonej wM.–działki gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...).
Na nieruchomości tej znajdują się napowietrzna linia niskiego napięcia z jednym słupem. Linia niskiego napięcia wybudowana została w 1918 r.
(dowód: wydruk z księgi wieczystej k.8-13 ,
mapa k.14-15, 74,
wykaz urządzeń k. 57,
wydruk z grupy środków trwałych k.73 ).

Pismem z dnia 24.04.2012 r.A. W.przez swoich pełnomocników wezwał(...) S.A.wK.Oddział wJ.m.in. do podpisania umowy regulującej korzystanie z jego nieruchomości oraz wypłaty z tytułu służebności przesyłu kwoty nie mniejszej niż 22 496 zł, przyjmując ją jako iloczyn powierzchni zajętej przez linię średniego napięcia wraz ze strefą ochronną 370 m2, kwoty 76 zł za m2i 0,8 „współczynnika współkorzystania”.
W odpowiedzi pismem z dnia 10.07.2012r.(...) S.A.wK.Oddział wJ.wskazał , że posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości w zakresie linii niskiego napięcia wybudowanej w 1918 r. zgłosił fakt zasiedzenia służebności po upływie 20-u lat posiadania w dobrej wierze , w dniu 01.02.2009r. Podkreślił, iż widoczne i trwałe urządzenia elektroenergetyczne na nabytej w 1994r. przez wnioskodawcę nieruchomości zostały przejęte przez skarb Państwa na podstawiedekretu z dnia 08.03.1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Odmówił uznania roszczeń odszkodowawczych i wynagrodzenia za służebność.
(dowód: pismo wnioskodawcy k. 17 ,
pisma uczestnika k.18,19-20 ).

Urządzenia elektroenergetyczne położone na nieruchomościA. W.do 1989r. wchodziły w skład przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą(...)wP.–Zakład (...). Następnie po utworzenia w 1989r. na podstawie Zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. doprzedsiębiorstwa państwowego Zakład (...)wJ., po skomercjalizowaniu i powstaniuspółki Zakład (...) S.A.w 1993r. ,do tej spółki, zaś od 2004r. po przejęciu przezZakład (...) S.A.majątku spółek energetycznych zL.,O.,W.iW.w trybieart. 492 §1 pkt. 1 ksh. i powstaniu przedsiębiorstwa wielodziałowego pod nazwą(...) S.A., który zmienił następnie nazwę na(...) S.A., a obecnie po kolejnym połączeniu spółek , od 01.09.2011r. prowadzi działalność pod nazwą(...) S.A.wK.Oddział wJ., do tej ostatniej spółki.
(dowód: odpis z KRS uczestnika k. 58-68 ,
Zarządzenie nr(...)k.69,
Zarządzenie nr(...)k.71 -72 ,
Okoliczności niesporne ).

Sąd zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie wnioskodawca dochodził ustanowienia na rzecz każdoczesnego właściciela linii energetycznej średniego napięcia służebności przesyłu na stanowiącej obecnie jego własność nieruchomości położonej wM.–działki gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...), za wynagrodzeniem 22 496 zł. Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do oceny prawnej przesłanek ustanowienia służebności , ewentualnie jej zakresu i wynagrodzenia z tego tytułu, zasiedzenia służebności .
Stosownie doart. 3051kc.nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa wart. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Wg.art. 3052§ 1 kc.jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
§ 2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
Art. 3054kc.stanowi : do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.
Zgodnie zaś zart. 285 § 1 kc.nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).
§ 2. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.
W ocenie sądu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy ,że wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał ani powierzchni służebności ani wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności. Sąd dopuścił dowody z dokumentów zgłoszone przez strony za wyjątkiem opinii biegłych geodety , elektroenergetyki i wyceny nieruchomości wnioskowanych przezA. W.. Wnioskodawca , poprzez swojego pełnomocnika , wezwany zarządzeniem z dnia 04.01.2013r. , doręczonym w dniu 14.01.2013r. do uiszczenia zaliczek na poczet ich wynagrodzenia , w terminie 14 dni, pod rygorem oddalenia wniosków dowodowych , nie uiścił przedmiotowych zaliczek . W konsekwencji sąd wskazane wnioski oddalił. W tej sytuacji pozostały materiał dowodowy niewystarczający był do uwzględnienia wniosku o ustanowienie służebności przesyłu i wniosek jako nieuzasadniony również podlegał oddaleniu.
Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba skutecznie podniesione przez uczestnika zarzuty posiadania tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości wnioskodawcy w zakresie linii niskiego napięcia . Linie ta wybudowana w okresie przedwojennym stały się natomiast niewątpliwie przedmiotem służebności przesyłu nabytej w drodze zasiedzenia i jest użytkowana przez uczestnika przynajmniej od 1961r . Zatem okres zasiedzenia służebności w odniesieniu do tych linii , przyjmując nawet złą wiarę i początek biegu tego okresu w dniu 31.12.1961r. upłynął nie później niż w dniu 31.12.1991r., kiedy znajdowały się w zasobach poprzednika prawnego uczestnika -przedsiębiorstwa państwowego Zakład (...)wJ..
W świetle powyższych okoliczności wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 520 §1 kpc.