Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 813/12
Data wyroku: 2012-11-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Podczaska, Bogumiła Burda, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 386 par. 4 kpc

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia15 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda

Sędziowie:

SSA Janina Czyż (spr.)
SSA Alicja Podczaska

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu15 listopada 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuJ. S.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o emeryturę
na skutek apelacji pozwanego organu rentowego
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia19 czerwca 2012 r.sygn. aktIV U 593/12

u c h y l a zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie.

Sygn. akt III AUa 813/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.decyzją z dnia 28 marca 2012 r. odmówił wnioskodawcyJ. S.prawa do emerytury.
Za podstawę wydania decyzji tej treści organ rentowy podał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Zakład nie uznał wnioskodawcy okresów zatrudnienia od 7.09.1971 r. do 13.12.1971 r., od 17.07.1972 r. do 30.06.1977 r., od 17.08.1978 r. do 31.12.1978 r. wK.Kamieniołomach Drogowych jako pracy w szczególnych warunkach wskazując, że wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracyw szczególnych warunkach sporządzonego przez pracodawcę. Zakład nie uznał również okresów zatrudnienia od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. oraz od 11.08.1986 r. do 24.01.1989 r. w Państwowym Gospodarstwie Rolnym wP.jako pracy szczególnych warunkach, gdyż pracodawca nie sporządził świadectwa pracy o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach, a ponadto stwierdził, że w tych okresach wnioskodawca nie był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury i podniósł, że w okresie pracy wZakładzie (...)K.Kamieniołomów Drogowych wW.pracował jako kierowca w obrębie wyrobiska, natomiast o pracy w warunkach szczególnych w Państwowym Gospodarstwie Rolnym na stanowisku magazyniera świadczy zakres jego obowiązków (praca przy środkach ochrony roślin, nawozach, czyszczeniu zbóż, prowadzenie mieszalni pasz), jak również dodatek za prace ze skazanymi w mieszalni pasz. Domagał się również uwzględniania pracy w Kółku Rolniczym wM.w charakterze traktorzysty.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z tych samych przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od daty złożenia wniosku, zaś w pkt II stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego.
Rozpoznając odwołanie Sąd ustalił, że wnioskodawcaJ. S.ur. (...)w dniu 1 kwietnia 1966 r. podjął pracę w Kółku Rolniczym wM.od 6 września 1971 r. jako traktorzysta i wykonywał traktorem prace polowe, a w zimie traktorzyści wykonywali usługi transportowe.
W okresach od dnia 7.09.1971 r. do 13.12.1971 r. i od 17.07.1972 r. do 30.06.1977 r. wnioskodawca pracował wK.Kamieniołomach Drogowych wK.–Kopalnia (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w obrębie wyrobiska. Był to samochód Biełaso ładowności 35 ton.
Dalej Sąd ustalił, że w dniu 25 stycznia 1979 r. wnioskodawca podjął pracęw Państwowym Gospodarstwie Rolnym wP., gdzie pracował do 11 lipca 1986 r. na stanowisku magazyniera w pełnym wymiarze czasu pracy. W 1986 r. wnioskodawca przeszedł na rentę i od tego czasu pracował w zmniejszonym wymiarze czasu pracy.
Wnioskodawca był jedynym magazynierem w PGR wP.i prowadził magazyn paliw, surowców, nawozów sztucznych, chemicznych, środków ochrony roślin, węgla, zbóż, pasz oraz wełny bowiem PGR wP.specjalizowało się w hodowli owiec.
J. S.prowadził również mieszalnię pasz w której zatrudnieni byli skazani. Wnioskodawca sprawował dozór na tymi skazanymi i otrzymywał dodatek specjalny.
W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał co najmniej 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach tj. w Kółku Rolniczym wM.na stanowisku kierowcy ciągnika w wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze– dział VIII, poz. 3), na którym pracował od dnia 1 kwietnia 1966 r. do dnia6 września 1971 r. wK.Kamieniołomach Drogowych wK.–Kopalnia (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego (wskazanym w wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze– dział VIII, poz. 2), na którym pracował od dnia 07.09.1971 r. do 13.12.1971 r. i od 10.07.1972 r. do 30.06.1977 r. oraz od dnia 17.08.1978 r. do dnia 31.12.1978 r. oraz w Państwowym Gospodarstwie Rolnym wP.na stanowisku magazyniera (wskazanym w wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze– dział IV, pkt 19 i 40), na którym pracował od dnia 25.01.1979 r. do dnia 11.07.1986 r. w pełnym wymiarze czasu pracy.
Sąd uznał, że do dnia wejścia w życie ustawy emerytalnej, tj. do dnia 1 stycznia 1999 r. wnioskodawca spełnił warunek posiadania co najmniej 15 lat pracyw szczególnych warunkach zatem przysługuje mu prawo do świadczenia emerytalnego i dokonał zmiany zaskarżonej decyzji w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od daty złożenia wniosku.
W podstawie prawnej wskazałart. 47714§ 2 kpc.
Nadto Sąd uznał, że ustalenia umożliwiające przyznanieJ. S.prawa do emerytury możliwe były dopiero w postępowaniu sądowymi na zasadzie art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krośnie z dnia 19 czerwca 2012 r. pozwany organ rentowy zaskarżył apelacją do Sądu II instancji w której zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazart. 233 kpctj. w szczególności błędne zastosowanie przytoczonych przepisów oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło w/w orzeczeniem do przyznania wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawcy, bądź o uchylenie spornego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W ocenie apelującego wydanie wyroku wyłącznie w oparciu o zeznania wnioskodawcy oraz dokumentację, zawartą w aktach ZUS nie zweryfikowane zeznaniami świadków czy też dowodami z akt osobowych czyni rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesnym.
Organ rentowy zarzucił, że Sąd I instancji pominął fakt, że z zeznań samego wnioskodawcy wynika, że w okresie zimowym traktorzyści poza wykonywaniem usług transportowych zajmowali się również remontami maszyn, przy czym nie były to drobne bieżące naprawy lecz remonty generalne.
Według organu rentowego Sąd nie ustalił wymiaru w jakim wnioskodawca wykonywał inne prace niż praca kierowcy ciągnika, co wyklucza uwzględnieniew całości okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 1.04.1966 r. do 6.09.1971 r.w Kółku Rolniczym wM.do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Nadto organ rentowy zarzucił, że brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca będąc zatrudniony w Państwowym Gospodarstwie Rolnym wP.w okresie od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. wykonywał wyłącznie prace związane z przetwarzaniem, magazynowaniem, przepompowywaniem, przeładunkiem, transportem oraz dystrybucją ropy naftowej oraz jej produktów (wykaz A dział IV, poz. 19) czy też pracami magazynowymi surowców, półproduktówi wyrobów gotowych – pylistych, toksycznych, żrących, parzących i wybuchowych (wykaz A dział IV, poz. 40), gdyż do jego obowiązków należał całokształt prowadzonej gospodarki magazynowej.
Powyższe uzasadnia wnioski apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego organu rentowego jest nieuzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Warunkiem wydania rozstrzygnięcia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy jest uprzednie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Postępowanie odwoławcze przed Sądem I instancji tego warunku nie spełnia.
W świetle przytoczonych zarzutów apelacji ocena Sądu I instancji, że wnioskodawca wykazał 15 lat pracy w szczególnych warunkach budzi wątpliwości.
Uzasadniony jest zarzut apelacji z którego wynika, że Sąd I instancji dokonał sprzecznej oceny dowodów z zebranym materiale dowodowym skoro z zeznań wnioskodawcy wynika, że w okresie zimowym poza usługami transportowymi traktorzyści zajmowali się również remontami maszyn.
Sąd nie ustalił zatem kiedy wnioskodawca wykonywał prace traktorzystyw szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy a w jakich okresach jej nie wykonywał co należałoby odnieść do okresu zimowego, a zatem należało dokładnie ustalić ten okres. Uwzględnienie całego okresu pracy wnioskodawcy w Kółku Rolniczym wM.w okresie od 1.04.1966 r. do 6.09.1971 r. budzi wątpliwości i wymaga jednoznacznych ustaleń.
Uzasadniony jest również zarzut apelacji, co do przedwczesności uwzględnienia wnioskodawcy pracy na stanowisku magazyniera w Państwowym Gospodarstwie Rolnym wP.w okresie od 25.01.1979 r. do 11.07.1986 r. jako okresu wykonywania prac określonych w wykazie A dział IV poz. 19 oraz 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze skoro zarzut ten opiera się na tym, że wnioskodawca był jedynym magazynierem i wykonywał całokształt gospodarki magazynowej a nie tylko prace wymienione w wykazie A dział IV poz. 19, czy też w wykazie A dział IV poz. 40.
Z zeznań wnioskodawcy wynika, że w magazynie wykonywał różne prace łącznie z nadzorowaniem skazanych w mieszalni pasz. Zatem Sąd I instancji winien był ustalić w jakim wymiarze czasu były wykonywane prace które mogą być przyporządkowane do tych wymienionych w szczególnych warunkach, a jakie prace nie były wykonywane w szczególnych warunkach.
Sąd I instancji nie ustalił również dokładnie w jaki sposób była zorganizowana praca wnioskodawcy w PGR wP.w spornym okresie i czy można wyodrębnić prace wykonywane w szczególnych warunkach czy też do obowiązków wnioskodawcy należał całokształt prac magazynowych a zatem wykonywał też prace, które nie należą do wykonywanych w szczególnych warunkach.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełnione tylko wówczas gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W ponownym postępowaniu rzeczą Sądu I instancji będzie ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego przy uwzględnieniu powyższych wskazań, przy uwzględnieniu zasad wynikających zart. 229 i 232 kpc, celem ustalenia przez jaki faktycznie okres czasu pracy wnioskodawca wykonywał pracęw Kółku Rolniczym wM.w charakterze traktorzysty, a nadto czy w PGR wP.wykonywał wyłącznie pracę w szczególnych warunkach i przez jaki okres czasu.
Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego we wskazanym kierunku możliwe będzie dokonanie przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń odnośnie wykonywania pracy przez wnioskodawcę przez co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach wymaganej do przyznania emerytury.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku stosownie doart. 386 § 4 kpc.