Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 24/13
Data wyroku: 2013-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Słowa kluczowe: Eksmisja
Podstawa prawna: art. 222 § 1 kc

Sygn. akt II Ca 24/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 lutego 2013 r.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

PrzewodniczącySSO Anna Mikuliszyn/spr/
SędziowieSSO Jadwiga Kwapiszewska, SSO Maria Lechowska
ProtokolantAgnieszka Lesicka

po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. w Jeleniej Górze
na rozprawie
sprawy z powództwa GminyJ.-(...)wJ.
przeciwkoZ. C.,G. C.iS. C.
o eksmisję
na skutek apelacji pozwanychG. C.iS. C.
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I C 844/11
oraz na skutek apelacji pozwanegoZ. C.
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt I C 844/11

I
umarza postępowanie apelacyjne wobec pozwanejG. C.;

II
oddala apelację pozwanychZ. C.iS. C.;

III
zasądza solidarnie odZ. C.iS. C.na rzecz strony powodowej kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.

Sygn. akt II Ca 24/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29.02.2012 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze nakazał pozwanymG. C.iS. C.orazZ. C.aby opuścili i opróżnili wraz ze wszystkimi rzeczami i osobami prawa ich reprezentującymilokal mieszkalny nr (...)położony wJ.przyul. (...)i wydali go powodowej GminieJ..
Ustalił jednocześnie Sąd, żeS. C.przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie tego orzeczenia wobec tego pozwanego do czasu złożenia stosownej oferty przez GminęJ..
Jednocześnie Sąd orzekł o braku uprawnienia do lokalu socjalnego wobec pozostałych dwojga współpozwanych. W stosunku doZ. C.wyrok ten był wyrokiem zaocznym.
Po rozpoznaniu sprzeciwuZ. C.od tego orzeczenia Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 2.10.2012 r. utrzymał w mocy orzeczenie o eksmisji tego pozwanego z lokalu mieszkalnego, orzekł o przysługującym temu pozwanemu uprawnieniu do lokalu socjalnego wstrzymując jednocześnie wykonanie orzeczenia o eksmisji do czasu złożenia stosownej oferty przez GminęJ..

Z ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego wynikało, że pozwaniZ.iG. C.byli najemcami przedmiotowego lokalu. Od dłuższego czasu pozwani nie uiszczali czynszu, zaległość z tego tytułu przekraczała trzy pełne okresy płatności. Pismem z 10.12.2010 r. strona powodowa wezwała pozwanych do zapłaty ciążących na lokalu zaległości i wyznaczała termin 1 miesiąca do ich uregulowania. Wobec braku wpłat pismem z 11.03.2011 r. wypowiedziała pozwanym umowę najmu ze skutkiem rozwiązującym na 30.04.2011 r. Pozwani nie opuścili mieszkania.
Dorosły i zamieszkały z najemcami ich synS. C.jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych.
Z. C.jest inwalidą z pierwszą grupą inwalidzką, jest całkowicie niezdolny do pracy, wymaga opieki osoby drugiej. Otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 946 zł.
G. C.pobiera zasiłek przedemerytalny.

Wywiódł następnie Sąd Rejonowy, że powód zasadnie domagał się orzeczenia eksmisji pozwanych. Jego żądanie znalazło oparcie w przepisachart. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21.06.2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego(Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 733 z późn. zm.).
W świetle art. 14 ust. 4 pkt 3 i 5 w/w ustawy obligatoryjnie należało orzec o uprawnieniu pozwanychZ.iS. C.do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymania wykonania opróżnienia dotychczas zajmowanego lokalu do czasu złożenia stosownej oferty przez GminęJ..

Od wyroków Sądu Rejonowego złożyli apelacje wszyscy pozwani.
S. C.zarzucił, że orzeczenie o eksmisję wobec jego rodziców było niehumanitarne, co powodowało, iż stało się ono niezasadne także wobec tego pozwanego.
Z. C.zarzucił nieważność postępowania wobec uniemożliwienia mu udziału w sprawie i odmowę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, naruszenieart. 5 kc, naruszenieart. 23w zw. zart. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego.
Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
W toku postępowania apelacyjnego pozwanaG. C.zmarła, co spowodowało umorzenie tego postępowania w stosunku do pozwanej (art. 391 § 1w zw. zart. 355 § 1 kpc).

Rozpoznając apelacje pozostałych pozwanych Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Wnosząc sprzeciw od wyroku zaocznego pozwanyZ. C.wniósł także o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 10.05.2012 r. wniosek ten został oddalony i wobec jego niezaskarżenia przez pozwanego orzeczenie to stało się prawomocne.
Nie można zatem skutecznie w apelacji kwestionować prawomocnego orzeczenia, skoro w toku postępowania przed Sądem I instancji pozwany nie zaskarżył go. Kontroli instancyjnej na wniosek strony podlegają tylko te postanowienia Sądu Rejonowego, które nie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia (art. 380 kpc). W rozpoznawanej sprawie orzeczenie o odmowie ustanowienia dlaZ. C.pełnomocnika z urzędu zostało wydane przez referendarza sądowego. W myślart. 398 § 2 kpcdo rozpoznania skargi na orzeczenie referendarza sądowego w takim wypadku stosuje się przepisy o zażaleniu.
Z urzędu jednak Sąd Okręgowy rozpoznając apelację winien badać, czy nie nastąpiła nieważność postępowania przed Sądem I instancji (art. 378 § 1 kpc). W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom apelacji brak jest podstaw do takiego stwierdzenia. Pozwany był powiadomiony o terminach rozprawy. Mimo nieobecnościZ. C.zaprezentował swoje stanowisko, odniósł się do żądania pozwu i przedstawił swoje argumenty w sprzeciwie od wyroku zaocznego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego pozbawienie strony możliwości obrony swych praw, o którym mowa wart. 379 pkt 5 kpcpolega na tym, że z powodu wadliwości procesowych Sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisówkpc, których nie można było usunąć do wydania orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części.
Stanowisko powyższe Sąd Najwyższy wyraził wielokrotnie zarówno w przytoczonym powyżej postanowieniu z dnia 06.03.1998 r. III CKN 34/98 – LEX 36068 jak i w wyroku z 10.05.1974 r. II CR 155/74 OSPiKA z 1975 r. z. 3 poz. 66, wyroku z 13.06.2002 r. – V CKN 105/00 LEX 55517. Wskazywane natomiast w apelacjiZ. C.okoliczności dotyczące porozumienia z dnia 2.05.2012 r. w zakresie spłaty zaległych należności pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonego orzeczenia. Uwzględniając żądanie pozwu Sąd Rejonowy zobowiązany był zbadać, czy nastąpiły wskazane w nim okoliczności uzasadniające w myślustawy o ochronie praw lokatorów(…) orzeczenie eksmisji wobec pozwanych. Fakt zalegania przez nich z zapłatą czynszu za 3 pełne okresy był bezsporny. W tej sytuacji ewentualna zgoda na rozłożenie tych zaległości na raty, czy też możliwość zawarcia przez wynajmującego z najemcą kolejnej umowy najmu tego samego lokalu w przyszłości pozostaje poza oceną Sądu.
Nie naruszył także Sąd Rejonowyart. 5 kc.Bardzo trudna sytuacja finansowa i życiowa pozwanych nie zwalnia ich od obowiązku zapłaty czynszu za zajmowany lokal. Właściciel wynajmujący jest uprawniony do żądania zapłaty za oddany w najem lokal i jego żądanie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, nie stanowi też nadużycia prawa.
Nadużycie prawa zachodzi wówczas, gdy wykonujący je postępuje sprzecznie z ogólnie przyjętymi normami czy też zasadą słuszności i winien być traktowany jakby wyszedł poza treść swego prawa, a więc już nie może go dalej wykonywać. Sprowadza się to do sytuacji, że z powodu nagannego wykonywania prawa, przestaje ono istnieć, co usprawiedliwia odmówienie ochrony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2.06.2011 r. I CSK 520/10 – LEX 1129076).
Zarzucając, że strona powodowa nie zaproponowała pozwanym zamiany lokalu na „tańszy”S. C.bezzasadnie upatruje w tym nadużycie prawa przez stronę powodową. Pomija także istotne okoliczności, że ewentualna zamiana lokalu na inny, w którym czynsz najmu byłby niższy leżała głównie w interesie pozwanych i nic nie stało na przeszkodzie, aby o nią zabiegali.
Orzekając o uprawnieniu pozwanychZ.iS. C.do lokalu socjalnego, Sąd Rejonowy nie był uprawniony do wskazania wielkości tego lokalu, czy też warunków jakim winien on odpowiadać.
Wielkość powierzchni takiego lokalu określa art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21.06.2001 r., przy czym na gminie, która z mocy art. 22 w/w ustawy jest zobowiązana do tworzenia takich lokali ciąży obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków osobom eksmitowanym.
W rozpoznawanej sprawie stan zdrowiaZ. C.i wynikająca z tego tytułu konieczność uwzględnienia jego inwalidztwa przy złożeniu przez Gminę oferty najmu lokalu socjalnego wykraczała poza przedmiot postępowania i nie mogła zostać w orzeczeniu uwzględniona. Cytowanaustawa o ochronie praw lokatorówani też żaden przepiskodeksu cywilnegonie daje sądowi orzekającemu możliwości wskazywania w orzeczeniu obowiązku przyznania osobie eksmitowanej szczególnych warunków, którym winien odpowiadać przyznany jej lokal socjalny.

Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcorzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego znalazło oparcie w przepisachart. 98 kpcoraz § 9 w zw. z § 12 ust. 1 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.