Sąd Okręgowy w Siedlcach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 699/13
Data wyroku: 2013-11-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Kirsch
Słowa kluczowe: Hipoteka
Podstawa prawna: art.65 ustawy o księgach wieczystych

Sygn. akt I C 699/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 listopada 2013r

Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący SSO Andrzej Kirsch
Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Makać

po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013r w Siedlcach
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.
przeciwkoP. M.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoP. M.na rzecz powoda(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 487.846,03 (czterysta osiemdziesiąt siedem tysięcy osiemset czterdzieści sześć złotych i trzy grosze) wraz z odsetkami umownymi od kwoty 366.701,55 (trzysta sześćdziesiąt sześć tysięcy siedemset jeden złotych i pięćdziesiąt pięć groszy) od dnia 15 lutego 2013r do dnia zapłaty według zmiennej stopy procentowej wynikającej z uchwał zarządu(...) S.A.z siedzibą wW., właściwej dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych po upływie okresu wypowiedzenia w stan natychmiastowej wymagalności, stanowiącej każdorazowo czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP wynoszącej na dzień 14 lutego 2013r 21% w stosunku rocznym;

II
zasądza od pozwanegoP. M.na rzecz powoda(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.kwotę 6.150 (sześć tysięcy sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
wyrokowi nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt I C 699/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013r Sąd Rejonowy w Garwolinie uznał się niewłaściwym i przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach sprawę z powództwa(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.przeciwkoP. M.(k. 32).(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wW.domagał się zasądzenia od pozwanegoP. M.kwoty 487.846,03 zł, na którą składają się kwoty: 366.701,55 zł tytułem należności głównej, kwota 120.802,98 zł tytułem skapitalizowanych odsetek oraz kwota 341,50 zł tytułem kosztów, wraz z dalszymi odsetkami umownymi liczonymi od należności głównej od dnia 15 lutego 2013 roku do dnia zapłaty według zmiennej stopy procentowej wynikającej z uchwał zarządu powodowego banku właściwej dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych po upływie okresu wypowiedzenia w stan natychmiastowej wykonalność, stanowiącej każdorazowo czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP wynoszącej na dzień sporządzenia pozwu 21% w stosunku rocznym. Żądał również zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazywał, że przysługuje mu od pozwanego wymagalna wierzytelność z tytułu zabezpieczenia rzeczowego ustanowionego dla spłaty kredytu gotówkowegoP.nr(...), udzielonego przez oddział powodowego banku wŁ.na podstawie umowy z dnia 21 lipca 2010 rokuJ. M.. Stosownie do umowy kredytu, jego spłata została zabezpieczona poprzez: ustanowienie hipoteki umownej zwykłej w kwocie 384.000,00 zł na nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej we wsiS., gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Garwolinie Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...)oraz ustanowienie na tej samej nieruchomości hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 192.000,00 zł. Powód wskazywał, że dochodzi swojej należności na podstawieart. 71 i 75 ustawy o księgach wieczystych i hipotecez nieruchomości obciążonej hipotekami zabezpieczającymi wierzytelność powoda. Podnosił jedocześnie, że wzywał pozwanego do dobrowolnego uregulowania należności wynikających z ustanowionych hipotek, jednak pozwany do dnia wniesienia pozwu nie spłacił swojego zobowiązania.
Pozwany na rozprawie w dniu 16 września 2013 roku nie uznawał powództwa. Wskazał, że zobowiązanie z tytułu umowy kredytu zostało zaciągnięte przez jego ojca. Podnosił, że na dokumentach przedstawionych przez powoda znajdują się jego własnoręczne podpisy, jednak on z ojcem nie jeździł do banku podpisywać żadnych dokumentów. Wskazywał, że nie posiada środków na spłatę zobowiązania. Podawał, że w dalszym ciągu jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku pozwany uznał powództwo w całości (k. 76v).

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:

W dniu 21 lipca 2010 roku pomiędzy(...) Bankiem (...) S.A.z siedzibą wW.Oddział wŁ., aJ. M.- ojcem pozwanegoP. M., doszło do podpisaniaumowy nr (...)kredytuP., w ramach której bank zobowiązał się udzielićJ. M.kredytu w wysokości 384.000 zł na okres 117 miesięcy (k. 5-8 - kopia umowy kredytu, k. 4 - wyciąg z ksiąg rachunkowych banku). Jako zabezpieczenie umowy kredytu, na nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej we wsiS., gm.O., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Garwolinie Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...),J. M.iP. M., ustanowili na rzecz banku hipotekę umowną zwykłą w kwocie 384.000 zł oraz hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 192.000 zł.P. M.jako współwłaściciel nieruchomości złożył ponadto oświadczenie o poddaniu się egzekucji z tej nieruchomości(k. 6v - postanowienia umowy kredytu, k. 9 - oświadczenieP. M.o poddaniu się egzekucji, k. 22-30 - wydruk treściksięgi wieczystej nr (...)). Przedmiotowa nieruchomość od dnia 20 lipca 2010 roku stanowiła współwłasnośćJ. M.iP. M.w udziałach po ½. Wpis hipotek w dziale IVksięgi wieczystej (...)nastąpił w dniu 21 sierpnia 2010 roku, na podstawie wniosku złożonego w wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Garwolinie w dniu 22 lipca 2010 roku (k. 29-30 - wydruk działu IVksięgi wieczystej nr (...)wraz z podstawami wpisu).
Pismem z dnia 10 kwietnia 2012 rokuP. M.wezwano w związku z zabezpieczeniem kredytu na nieruchomości pozwanego do uregulowania należności wobec(...) Banku (...) S.A.z siedzibą wW.. Wezwanie nadano na jego adres w dniu 13 kwietnia 2012 roku (k. 10-11 - kopia wezwania do zapłaty wraz potwierdzeniem nadania).
J. M.zmarł w dniu 7 lipca 2012 roku (zeznaniaP. M.zarejestrowane na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku - od 00:11:18-00:21:00).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie były co do zasady przedmiotem sporu pomiędzy stronami. W szczególności w sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność zawarcia w dniu 21 lipca 2010 roku przezJ. M.umowy nr (...)kredytuP.. Nie była ona kwestionowana przez pozwanego, jak również wynika ona wprost z dołączonej do pozwu dokumentacji zawierającej m.in. kopię umowy kredytu. Fakt istnienia zobowiązania z przedmiotowej umowy należy wywodzić również z faktu istnienia wpisu hipoteki zabezpieczającej wierzytelności banku z tytułu przedmiotowej umowy. Wynika to z treści domniemania prawnego zart. 71 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece. Powołany przepis został co prawda uchylony z dniem 20 lutego 2011 roku, na podstawieustawy z dnia 26 czerwca 2009 roku o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z 2009 r., Nr 131, poz. 1075), jednak stosownie do art. 10 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej, w dalszym ciągu znajduje zastosowanie do hipotek ustanowionych przed wejściem w życie powołanej ustawy, a więc również w sprawie niniejszej. Przepis ten stanowi, żedomniemanie istnienia prawa wynikającego z wpisu hipoteki obejmuje, jeżeli chodzi o odpowiedzialność z nieruchomości, także wierzytelność zabezpieczoną hipoteką. Z wpisu hipoteki zabezpieczającej konkretną wierzytelność należy zatem domniemywać zarówno istnienie hipotek jak i wierzytelności, jakie te hipoteki zabezpieczają. Przeciwko przedstawionym okolicznościom związanym z zawarciem umowy przezJ. M.oraz przeciwko domniemaniu z art. 71 u.k.w.h. nie zostały przy tym przeprowadzone przez pozwanego żadne dowody, zatem należało uznać je za niewątpliwe.
Przepis art. 71 u.k.w.h., z racji domniemania prawdziwości hipoteki, potwierdza fakt zabezpieczeniaumowy nr (...)kredytuP.wpisem hipotek na rzecz(...) Banku (...) S.A.Oddziału wŁ.. Wpis ten dotyczy przy tym całej nieruchomości, tj. również udziału w wysokości ½ w jej współwłasnościP. M.. Z istnienia prawa wynikającego z wpisu hipoteki wywodzić należy okoliczność złożenia przez pozwanego oświadczenia o obciążeniu nieruchomości hipoteką, o którym mowa wart. 95 ust. 3 i 4 ustawy prawo bankowe. W innym wypadku w treści księgi wieczystej funkcjonowałby wpis ograniczający zabezpieczenie hipoteczne jedynie do udziału w nieruchomościJ. M.. Podstawą tego rodzaju wpisu jest oświadczenie banku wystawione w trybieart. 95 ust. 1 ustawy prawo bankowe, w związku z pisemnym ustanowieniem przez właściciela nieruchomości hipoteki na rzecz banku. Należy podkreślić, że nie ulega przy tym wątpliwości w świetle podstaw wpisu prawa własności widniejących w dziale II księgi wieczystej, że przedmiotowa nieruchomość, w dacie podpisania przezJ. M.umowy kredytu oraz podpisania przezP. M.oświadczenia o poddaniu się egzekucji (21 lipca 2010 roku), stanowiła już przedmiot współwłasnościJ. M.iP. M., gdyż, jak wynika z treści księgi wieczystej ostatnia umowa o przeniesienie prawa własności tej nieruchomości datowana jest na 20 lipca 2010 roku. Co najmniej więc od tej datyP. M.iJ. M.byli współwłaścicielami nieruchomości w udziałach po ½.
Roszczenie powoda przeciwko pozwanemuP. M.wynika, jak wskazano w pozwie, z rzeczowego zabezpieczenia spłaty kredytu bankowego, jakim było ustanowienie na nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej we wsiS., gm.O., dla której Sąd Rejonowy w Garwolinie Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą numer (...), hipoteki umownej zwykłej na kwotę 384.000,00 zł oraz hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 192.000,00 zł. Możliwość rzeczowego zabezpieczenia wierzytelności wynika z treści art. 65 ust. 1 u.k.w.h., który stanowi,że w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka). Uprawnienie do zaspokojenia się z nieruchomości, według dominujących w doktrynie poglądów, nie ogranicza się wyłącznie do ściśle rozumianego uprawnienia do zaspokojenia się z nieruchomości i obowiązku znoszenia egzekucji przez dłużnika, a nosi charakter tzw. obligacji realnej, co oznacza, że wierzyciel hipoteczny może żądać od właściciela zapłaty sumy hipoteki z ograniczeniem do przedmiotu hipoteki. OdpowiedzialnośćP. M., jako dłużnika hipotecznego z tytułu wierzytelności powoda wynikającej z opisanej umowy kredytu jest więc, na chwilę obecną, odpowiedzialnością wyłącznie rzeczową, ograniczającą się do jego udziału w przedmiotowej nieruchomości, nie zaś odpowiedzialnością osobistą całym majątkiem dłużnika. Podstawę odpowiedzialności pozwanego jako dłużnika rzeczowego stanowi art. 75 u.k.w.h., w myśl którego zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny. Niezbędnym zatem dla uzyskania przez wierzyciela możliwości egzekucji z przedmiotowej nieruchomości jest uzyskanie w postępowaniu sądowym tytułu egzekucyjnego, a następnie tytułu wykonawczego poprzez zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności.
W niniejszej sprawie, jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, nie budzi wątpliwości fakt ustanowienia przez pozwanego hipotek: zwykłej i kaucyjnej na nieruchomości, zabezpieczającychumowę nr (...)kredytuP.. Pozwany wskazał bowiem w toku swoich zeznań na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku, że co prawda nie pamięta okoliczności w jakich składał podpis na oświadczeniu o poddaniu się egzekucji i poddawał w wątpliwość fakt, aby udawał się do banku celem podpisania jakiegokolwiek zobowiązania, jednak wprost stwierdził, że nie kwestionuje prawdziwości podpisów widniejących na oświadczeniu o poddaniu się egzekucji. Nie podnosił przy tym żadnych zarzutów natury materialnej, mogących świadczyć o wadzie złożonego w ten sposób oświadczenia woli. W związku z powyższym jego odpowiedzialność jako dłużnika rzeczowego wynikająca z umowy kredytu zawartej pomiędzy powodem a ojcem pozwanego, należy uznać za niekwestionowaną i niewątpliwą. Należy również podkreślić, że pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności z tytułu umowy kredytu tak co do zasady, jak i co do wysokości. Na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku wprost uznał powództwo, którym Sąd, stosownie doart. 213 par. 2 k.p.c.jest związany. Uznanie powództwa nie budzi wątpliwości Sądu z perspektywy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności treści umowy kredytu, oświadczeń pozwanego o poddaniu się egzekucji, zeznań pozwanego oraz wyciągów z ksiąg banku. Pozwany nie kwestionował ani wysokości należności głównej, ani wysokości odsetek czy pozostałych należności banku.
W związku z powyższym powództwo(...) Banku (...) S.A.wW.należało w całości uznać za zasadne, o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku.
Z racji uwzględnienia powództwa w całości, o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepisyart. 98 par. 1 i 2 k.p.c.Na koszty te składają się po stronie powoda uiszczona opłata stosunkowa od pozwu w wysokości 6.099 zł oraz 51 zł tytułem opłat poniesionych w związku z udzieleniem pełnomocnictw.
Nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadniał natomiast przepisart. 333 par. 1 pkt. 2 k.p.c, w związku z uznaniem przez pozwanego powództwa.