Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 885/13
Data wyroku: 2013-11-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jacek Liszka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 roku Nr 153 poz.1227 ze zm.)

Sygn. akt IV U 885/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSR del. Jacek Liszka
Protokolant:    st. sekr. sądowy Małgorzata Houda

po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaB. J.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 24 kwietnia 2013 roku nr(...)
w sprawieB. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu sięB. J.emeryturę począwszy od dnia 14 marca 2013r.

Sygn. akt IV U 885/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 7 listopada 2013 roku

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłB. J.przyznania prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż odwołujący nie spełnia warunków, od których zależy prawo do emerytury, gdyż nie wykazał wymaganych co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, co nie daje podstaw do przyznania świadczenia emerytalnego na podstawieart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 roku Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósłB. J.domagając się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony podniósł, iż przedmiotowa decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż posiada wymagany staż pracy w warunkach szczególnych na stanowisku zbrojarza na dowód czego wniósł o przesłuchanie wymienionych w odwołaniu świadków.
W odpowiedzi na odwołanie organ emerytalny domagał się jego oddalenia, powołując argumentację z zaskarżonej decyzji, iż za powyższe lata pracy brak jest świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych.

Bezsporne między stronami było:

B. J.urodzony w dniu (...)ukończył 62 lata. Posiada na dzień 1.01.1999 r. łączny staż zatrudnienia wynoszący ponad 27 lat.

Nadto Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W okresie od 10.05.1978 r. do 31.03.1979 r. odwołujący pracował w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa Miejskiego (...)na stanowisku zbrojarza. Przedsiębiorstwo to zajmowało się budownictwem mieszkaniowym. Podczas tego zatrudnienia ubezpieczony wykonywał typowe prace zbrojarskie – przygotowywał zbrojenie, a następnie wykonywał jego montaż. Pracował tak wówczas stale i w pełnym wymiarze czasu pracy między innymi przy budowie biblioteki naul. (...)wK., podjazdu podhotel (...), nie wykonując innych prac.

Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania odwołującego - k. 81-82.

Następnie w okresie od 3.04.1979 r. do 31.07.1987 r. ubezpieczony był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)Zespół (...)wT.również na stanowisku zbrojarza. Przedsiębiorstwo to zajmowało się budową elektrowni, elektrociepłowni i dużych zakładów przemysłowych m. in. elektrowni wP.,huty (...). Ubezpieczony wykonywał wówczas prace zbrojarskie przy fundamentach, schodach i stropach, czyli przy stanie surowym budowli.
Podczas tego zatrudnienia zdarzały się okresy, kiedy odwołujący pracował na eksporcie, tj. w byłej Czechosłowacji, gdzie pracował przez okres około roku jako betoniarz przy budowiecukrowni (...)oraz malował na wysokościach duże silosy na cukier. Ponadto ubezpieczony pracował również przez kilka miesięcy w Rosji, gdzie zajmował się tylko i wyłącznie kopaniem głębokich wykopów pod rurociąg, którym szedł gaz.

Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania świadkaE. L.- k. 81,
- zeznania odwołującego - k. 81-82.

W czasie kolejnego zatrudnienia w okresie 27.09.1988 r. do 30.06.1992 r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.odwołujący pracował jako zbrojarz – betoniarz. W głównej mierze wykonywał wówczas prace zbrojarskie, a sporadycznie gdy była taka potrzeba również betoniarskie. Pracował przy budowie zbiornika wodnego w szpitalu,(...), wykonywał też pracy zbrojarskie komór ciepłowniczych. Pracował tak stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania świadkaJ. W.- k. 81,
- zeznania odwołującego - k. 81-82.

W kolejnych okresach zatrudnienia, tj. od 13.01.1997 r. do 31.08.1997 r. i od 11.05.1998 r. do 31.10.1998 r. wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowym (...) sp. z o.o.weW.ubezpieczony wykonywał prace zbrojarskie na eksporcie - były to między innymi budowa galerii wM.i domu zakonnego.

Dowód:
- akta ZUS,
- akta osobowe odwołującego się,
- zeznania odwołującego - k. 81-82.

Powyższy stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów w postaci akt ZUS i akt osobowych oraz zeznań świadkówE. L.iJ. W.oraz odwołującego się.
Dokumenty dające podstawę dla poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uznał za autentyczne i wiarygodne. Ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości uczestników postępowania, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tej kategorii dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), a dokumenty prywatne, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 kpc).
Sąd w całości uznał za wiarygodne zeznania świadkówJ. W.iE. L.oraz odwołującego się. Ich zeznania w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w przedstawionych okresach zatrudnienia odwołujący się faktycznie, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w warunkach szczególnych, czy to na stanowisku zbrojarza, betoniarza, czy też jeszcze inne czynności o takim charakterze. Zeznania te nie zawierały wewnętrznych sprzeczności, były spójne i konsekwentne oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie.

Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania było ustalenie czyB. J.przysługuje prawo do emerytury w niższym wieku z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Z powyższych względów zwrócić uwagę należy na regulację zawartą w art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2009 roku Nr 153 poz.1227 ze zm.) zgodnie, z którą ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, tj. 60 lat życia dla mężczyzny, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (czyli w dniu 1.01.1999 r.) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. 25 lat dla mężczyzny.
Z kolei według art. 32 wyżej powołanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącymi pracownikami (o których mowa w ust 2-3 tegoż artykułu), zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 – tj. 65 lat w przypadku mężczyzn. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa powyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczeniaw podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 32 ust. 4 powołanej ustawy stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Za owe przepisy dotychczasowe wymienione zarówno w art. 32 ust. 2 jak i w art. 184 ust. 1 pkt 1 ustawy należy uważać przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) wydanego na podstawie upoważnienia zawartego wart. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. 1982 r. Nr 40 poz. 267 ze zm.).
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2002 roku (sygn. akt III CZP 30/2001, opubl. OSNAPiUS 2002/10 poz. 243) zawarte w art. 32 ust. 4 ustawy odesłanie do przepisów dotychczasowych, sankcjonujących obowiązywanie rozporządzenia, można odnosić tylko do tych przepisów rozporządzenia, które regulują materię określoną w przepisie ustawy, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk, oraz warunki, na jakich osobom wykonującym te prace przysługuje prawo do emerytury. Zachowały zatem moc przepisy § 4-8a określające wiek emerytalny i okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach pracowników wykonujących prace wyszczególnione w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, przepisy § 9-15 określające wiek emerytalny i warunki przechodzenia na emeryturę osób zatrudnionych w szczególnym charakterze, a ponadto przepis § 3 określający ogólny wymagany okres zatrudnienia oraz przepis § 2 ust. 1 stanowiący, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Zgodnie zatem z § 4 rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iżB. J.spełnia wszystkie przesłanki nabycia prawa do emerytury. Otóż ukończył 60 lat, posiada wymagany okres ogólnego stażu pracy, bo wynoszący ponad 27 lat, jak również legitymuje się okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na stanowiskach objętych wykazem A cytowanego rozporządzenia wynoszącym co najmniej 15 lat pracy.
Należy również zauważyć, iż zgodnie zart. 473 k.p.c.w postępowaniu przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. To sprawia, że fakt zatrudnienia, bądź jego brak w warunkach szczególnych może być dowodzony za pomocą każdego środka dowodowego, w tym z zeznań stron i świadków.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie dowody z zeznań odwołującego i zeznań świadków w sposób jednoznaczny potwierdziły, żeB. J.pracując w okresach: od 10.05.1978 r. do 31.03.1979 r. w(...) Przedsiębiorstwie Budownictwa Miejskiego (...), od 3.04.1979 r. do 31.07.1987 r. wPrzedsiębiorstwie (...)Zespół (...)wT., od 13.01.1997 r. do 31.08.1997 r. i od 11.05.1998 r. do 31.10.1998 r. wPrzedsiębiorstwie Produkcyjno – Usługowym (...) sp. z o.o.weW.wykonywał prace zbrojarskie, nie wykonując przy tym innych prac.

Ponadto w okresie od 27.09.1988 r. do 30.06.1992 r. ubezpieczony będąc zatrudnionym wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.pracował jako zbrojarz – betoniarz. Były to prace wymienione w Wykazie A Dziale V pkt 4 (jako prace zbrojarskie i betoniarskie) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Powyżej wymienione czynności odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Należy wspomnieć, iż nawet przyjmując, że w powyższym okresie ubezpieczony wykonywał sporadycznie prace betoniarskie, to i tak są to prace w warunkach szczególnych o których mowa w Wykazie A Dziale V pkt 4 (jako prace zbrojarskie i betoniarskie) przedmiotowego rozporządzenia. Nie jest bowiem tak, iż aby praca była uznana za pracę w warunkach szczególnych musi ona być stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywana tylko na jednym stanowisku. Wymóg pracy stałej i w pełnym wymiarze czasu pracy dotyczy bowiem tego, aby wykonywane przez pracownika czynności odbywały się w warunkach szczególnych. Decydującą przecież rolę w analizie charakteru pracy z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że prawo do emerytury w wieku niższym od powszechnego z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest ściśle związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania z uwagi na szczególne warunki lub szczególny charakter pracy. Praca taka, świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też wykonująca ją osoba ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2.03.2012 r. III UK 86/11). Za taką pracę zgodnie z przedmiotowym rozporządzeniem uznaje się przecież zarówno prace betoniarza, jak i zbrojarza.
Powyższe stanowisko w pełni potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7.02.2012 r. (I UK 227/11) zgodnie z którym: „Z przywileju przejścia na emeryturę w niższym wieku emerytalnym, przysługującego pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy. Nie jest więc dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika, z czego a contrario wynika, że mogą i powinny być uwzględnione takie równocześnie wykonywane czynności, które miały szkodliwy wpływ na zdrowie zatrudnionego, bo zostały uznane przez ustawodawcę za pracę w warunkach szczególnych.”
Mając powyższe na uwadze trzeba także podnieść, iż za prace w szczególnych warunkach trzeba również uznać opisane w stanie faktycznym prace wykonywane przez ubezpieczonego na eksporcie w postaci choćby malowania na wysokościach – (jako prace wymienione w Wykazie A Dziale V pkt 6) oraz kopania głębokich wykopów pod rurociągi (jako prace wymienione w Wykazie A Dziale V pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia).
Wskazane zatem prace wykonywane we wszystkich wymienionych powyżej okresach zatrudnienia odwołującego określone są w Wykazie A stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tym samym, biorąc je pod uwagę łącznie z okresem pracy w warunkach szczególnych uznanym przez ZUS odwołujący spełnia wymagany warunek co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Mając powyższe na uwadze, działając na mocy wskazanych przepisów orazart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał odwołującemu emeryturę począwszy od dnia 14.03.2013 r., tj. od dnia złożenia wniosku.