Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 218/13
Data wyroku: 2013-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Jolanta Kazberuk, Barbara Orechwa-Zawadzka Sędziowie Piotr Prusinowski
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne

Sygn.akt III AUa 218/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 września 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka Sędziowie: SO del. Piotr Prusinowski (spr.)
SA Maria Jolanta Kazberuk
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. wB.
sprawy z odwołaniaB. Ś. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne
na skutek apelacji wnioskodawcyB. Ś. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. akt IV U 3116/12

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 218/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12 października 2012 r., wydaną na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 3, art. 32 i art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.) orazart. 19, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym(Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.),art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 2, art. 24 ust. 5, art. 199 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia(Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) iart. 79 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 82 ust. 8, art. 242 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz. U. z 2008r. nr 164, poz. 1027 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.ustalił dlaB. Ś. (2)podstawę wymiaru składek i określił wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od października 2001 r. do kwietnia 2011 r.
B. Ś. (1)wniósł odwołanie od decyzji ZUS. Zarzucił jej naruszenieart. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Podnosił, iż składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 2001 r. do czerwca 2004 r. uległy przedawnieniu. Zarzucał też nieczytelność decyzji.
W odpowiedzi na odwołanie  organ rentowy domagał się jego oddalenia.
Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd ten ustalił, żeB. Ś. (1)od 1 czerwca 1995 r. prowadził działalność gospodarczą polegającą na naprawie pomp wtryskowych, konserwacji instalowaniu maszyn przemysłowych. Działalność podlegała opodatkowaniu zryczałtowanemu, od przychodów ewidencjonowanych.
Decyzją z dnia 26 lipca 2011 r. Dyrektor(...)Narodowego Funduszu Zdrowia orzekł, żeB. Ś. (1)jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 października 2001 r. do dnia 12 kwietnia 2011 r. Po uprawomocnieniu się tej decyzji, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 12 października 2012 r. określił podstawę wymiaru i wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotneB. Ś. (3)z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące od października 2001 r. do kwietnia 2011 r. W tym stanie faktycznym Sąd I instancji zauważył, że kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu została przesądzona prawomocną decyzją Dyrektora(...)Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 lipca 2011 r. Zaskarżoną w sprawie decyzją organ rentowy ustalił natomiast podstawę naliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne i wysokość składek. Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżona decyzja nie przesądza o wysokości, w jakiej należności będą egzekwowane. Zauważył, że po uprawomocnieniu się decyzji organ rentowy w osobnym rozstrzygnięciu wyliczy zaległe składki. W tym kontekście stwierdził, że kwestia przedawnienia składek będzie aktualna, gdy organ rentowy wyda decyzję określającą wysokość dochodzonych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd Okręgowy w Olsztynie powołując się na art. 24 ust. 5 ustawy z 21 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia iart. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznychwskazał dodatkowo, że wysokość przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności nie ma wpływu na obowiązek uiszczenia składek. Podkreślił, składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest opłacana od dodatkowych przychodów z działalności rolniczej, uzyskiwanych przez osoby, których świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia i które to osoby uzyskują dodatkowe przychody z tej działalności nie przekraczającej miesięcznie 50% najniższej emerytury. Świadczenie emerytalne wnioskodawcy w każdym miesiącu przekraczało wysokość najniższego wynagrodzenia, z uwagi na co na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.
Apelację od powyższego orzeczenia wniósłB. Ś. (1).Zaskarżając wyrok podniósł, że decyzja wydana w sprawie jest krzywdząca, a suma przypisana mu do zapłaty przewyższa jego możliwości płatnicze. Powołując się na niewiedzę i niejasne wytyczne organu rentowego przyznał, że po 5 latach zaprzestał opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne będąc przekonanym, że czyni to zgodnie z prawem. Wskazał na niskie dochody osiągane z działalności gospodarczej. Powołał się też na ustawę z dnia 09.11.2012 r. o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i wniósł o częściowe umorzenie zobowiązania.
Sąd Apelacyjny zważył:
Apelacja nie jest uzasadniona. Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał trafnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący w apelacji nie przedstawił zarzutów, które powyższą ocenę mogą zniweczyć.
W sprawie jest bezsporne, że od 1 czerwca 1995 r.B. Ś. (1)prowadził działalność gospodarczą. Nie ma również wątpliwości, że od października 2001 r. zaprzestał on opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Nie można również zakwestionować faktu, że wnioskodawca w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej pobierał świadczenie emerytalne, które przewyższało minimalne wynagrodzenie (zestawienie k. 53 akt rentowych). Z uwagi na to w całym okresie prowadzenia działalności gospodarczej odwołujący się był obowiązany do opłacania składki zdrowotnej. Potwierdza to prawomocna decyzja Dyrektora(...)Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 26 lipca 2011 r., w której orzeczono, żeB. Ś. (1)jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 października 2001 r. do dnia 12 kwietnia 2011 r. Z uwagi na to po uprawomocnieniu się decyzji Dyrektora(...)Narodowego Funduszu Zdrowia organ rentowy zasadnie zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 12 października 2012 r. określił podstawy wymiaru i wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji zaskarżona decyzja nie określiła, jaka należność ma być przez wnioskodawcę zapłacona. W rezultacie organ rentowy nie badał, które ze składek uległy przedawnieniu. Wydaje się, że rozumie to również wnioskodawca, gdyż w apelacji nie nawiązuje do tego wątku.
Sąd ubezpieczeń społecznych związany jest zakresem wytyczonym przez decyzję organu rentowego. Wskazany wymiar kontrolny ma znaczenie, jeżeli uwzględni się zarzuty zgłoszone w apelacji. Określenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne (wysokości składek) nie jest równoznaczne z oceną możliwości zastosowania ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności z tytułu nieopłaconych składek. Oznacza to, że przedmiotem postępowania przed sądem ubezpieczeń społecznych nie może być ta kwestia. Tryb odwoławczy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych musi uwzględniać swoistą dwuinstancyjność. Polega ona na tym, że najpierw organ rentowy powinien przesądzić określone zagadnienie, a dopiero później Sąd powszechny jest władny skontrolować prawidłowość dokonanej oceny prawnej. Skoro zaskarżona w sprawie decyzja nie odnosiła się do możliwości umorzenia składek, to zrozumiałe jest, że Sąd pierwszej instancji nie mógł do tej tematyki nawiązać. Analogiczne spostrzeżenia dotyczą postulatu dotyczącego częściowego umorzenia zobowiązania. W orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot i zakres orzeczenia sadu wyznaczana jest przez treść decyzji organu rentowego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13.05.1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000, nr 15, poz. 601, wyrok SN z dnia 29.09.2000 r., II UKN 759/99, OSNP 2002, nr 10, poz. 246, postanowienie SN z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747). Znaczy to tyle, że przedmiotem niniejszego postępowania nie mogło być umorzenie obowiązku przypisanego wnioskodawcy, gdyż zaskarżona decyzja nie rozstrzygała o dopuszczalności umorzenia składek.
Uwzględniając przedstawione argumenty należy stwierdzić, że apelacja nie zawiera zarzutów, które mogły stanowić podstawę do zmiany zaskarżonego wyroku. Dlatego zgodnie z przepisemart. 385 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.