Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 601/13
Data wyroku: 2013-10-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Paweł Hochman, Dariusz Mizera, Arkadiusz Lisiecki
Słowa kluczowe: Postępowanie Egzekucyjne
Podstawa prawna: art. 527 kc, art. 840 kpc

Sygn. akt II Ca 601/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 października 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie

SSO Paweł Hochman
SSO Dariusz Mizera

Protokolant

st. sekr. sąd. Beata Gosławska

po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwa(...) Spółki z o. o.z siedzibą wR.
przeciwko(...) Spółce z o.o.z siedzibą wB.
o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 3 lipca 2013 roku, sygn. akt I C 324/13
1. z zażalenia zawartego w apelacji zmienia zaskarżony wyrok w punkcie drugim sentencji w ten sposób, że nie zasądza od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu;
2. oddala apelację;
3. znosi wzajemnie koszty procesu między stronami za instancję odwoławczą.

Na oryginale właściwe podpisy

Sygn. akt II Ca 601/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. po rozpoznaniu sprawy z powództwa(...) Spółka z o.o.z siedzibąR.przeciwko(...) Spółka z o.o.z siedzibą wB.o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji
1. oddalił powództwo;
2. zasądził od powoda(...) Spółka z o.o.z siedzibą wR.na rzecz
pozwanego(...) Spółka z o.oz siedzibąR.kwotę 1.217,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego
W dniu 7 lutego 2011 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. w sprawie sygn. akt V GNc upr 2601/10 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał zapłatę kwoty 5.416,56 zł na rzecz pozwanego przez(...) Sp. z o.o.wP.(...).
Nakaz został zaopatrzony w klauzulę wykonalności w dniu 13.05.2011 r.
Dłużnik(...)jest Sp z. o.o. mającą siedzibę wP.(...). i zajmuje się wytwarzaniem mebli. Prezesem zarządu jestJ. S..
Powódka(...)jest Spółką z o.o. z siedzibą wR.i zajmuje się m.in. sprzedażą hurtową mebli. Prezesem zarządu w Spółce jestA. S., która jest żonąJ. Ś..
W dniu 27 czerwca 2011 r. wP.(...). pomiędzy(...) Sp. z o.o.wR.a(...) Sp. z o.o.wP.(...). doszło do zawarcia umowy pożyczki, w wyniku której(...) Sp. z o.o.pożyczyła(...) Sp. z o.o.kwotę 2.000.000 zł. Pożyczkobiorca zobowiązał się zwrócić kwotę pożyczki do 29.02.2012 r.
Na przekazywane przez pożyczkobiorcę ruchomości w ramach spłaty kredytu pożyczkodawca wystawiał faktury obejmujące przekazywane ruchomości w postaci mebli. W fakturach zaznaczone było, iż przekazanie to następuje tytułem rozliczenia pożyczki. W dniu 16 grudnia 2011 r. wystawiłfakturę nr (...)na łączną kwotę brutto 80.988,74 zł orazfakturę nr (...)na kwotę 9.445,07 zł. W dniu 30 marca 2012 r. wystawiłfakturę nr (...)na kwotę 138.934,96 zł,fakturę nr (...)na kwotę 50.603,74 zł,fakturę nr (...)na kwotę 93.486,15 zł orazfakturę nr (...)na kwotę 185.666,04 zł.
Przeciwko dłużnikowi(...) Sp. z o.o.toczy się wiele postępowań egzekucyjnych, w tym m.in. z wniosku pozwanej(...) Sp. z o.o.w sprawie KM(...).
W dniu 8.11.2012 r. komornik sądowyS. S.w sklepie powódki znajdującym się wP.(...). przyul. (...), dokonał zajęcia 157 sztuk mebli o łącznej wartości 191.600,00 , szczegółowo opisanych w sporządzonym protokole zajęcia. Obecny przy czynnościJ. Ś.prezes(...) Sp. z o.o.- dłużnika oświadczył, że właścicielem wszystkich zajętych ruchomości jest powódka(...) Sp. z o.o.Komornik wszystkie zajęte ruchomości oddał pod dozórJ. Ś..
W chwili zawierania umowy pożyczki oraz przenoszenia własności ruchomości powódka wiedziała, że(...) Sp. z o.o.ma długi i nie reguluje ich na bieżąco.
Sąd Rejonowy zważył, iż powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zajęte przez komornika ruchomości stanowią własność powódki- osoby trzeciej, która nie jest dłużnikiem pozwanej. Niemniej jednak powództwo nie może zostać uwzględnione, a to wobec zgłoszonego przez pozwaną zarzutu bezskuteczności wobec niego przeniesienia przez dłużnika na powódkę własności zajętych ruchomości.
Zgłoszony przez pozwaną zarzut jest w ocenie Sądu Rejonowego zasadny.
Przeniesienie przez dłużnika własności ruchomości na powódkę jest czynnością dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela (pozwanej), gdyż uniemożliwia mu zaspokojenie jego wierzytelności. Powódka w momencie dokonywania czynności prawnej z dłużnikiem o tym wiedziała, zdawała sobie sprawę, że dłużnik ma do spłacenia wiele wierzytelności. Powódka udzielając dłużnikowi pożyczki w 2011 roku również stała się jednym z wierzycieli.
Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla uprzywilejowania jednego wierzyciela (powódki) względem pozostałych.
W niniejszej sprawie powódka wiedziała, iż dłużnik(...) Sp. z o.o.ma długi i ich nie reguluje. PonadtoA. S., będąca prezesem(...) Sp. z o.o., jest żonąJ. S., który jest prezesem(...) Sp. z o.o.W ocenie Sądu Rejonowego są to przesłanki do uznania, iż spłata pożyczki przez(...) Sp. z o.o.została dokonana z pokrzywdzeniem pozwanej.
Z tych względów Sąd Rejonowy powództwo oddalił.
O kosztach procesu orzekł w oparciu oart. 98 k.p.c.

Pełnomocnik strony powodowej(...) sp. z o.o.wR., zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisuart. 527 § 1 i 2 k.c.poprzez błędną wykładnię skutkującą zastosowaniem w/w przepisu, polegającą na przyjęciu, iż dla uznania zasadności zarzutu pozwanego dotyczącego uznania czynności prawnej polegającej na sprzedaży towarów handlowych przez(...) sp. z o.o.(...) sp. z o.o.za bezskuteczną w stosunku do(...) sp. z o.o.z powodu dokonania czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, wystarczającym jest poczynienie ustaleń dotyczących świadomości osoby trzeciej - powódki co do sytuacji finansowej dłużnika- (...) sp. z o.o.w chwili dokonywania czynności prawnej z dłużnikiem, przy braku jakichkolwiek ustaleń dotyczących działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, ustaleń dotyczących kondycji finansowej dłużnika w chwili dokonywania czynności prawnych z powódką i w chwili zgłoszenia zarzutu zart. 527 k.c.przez pozwaną, ustaleń dotyczących skutków dokonanej czynności prawnej w zakresie niewypłacalności dłużnika, a nadto przy braku ustaleń dotyczących uzyskania przez powódkę korzyści majątkowych na skutek dokonanej z dłużnikiem czynności prawnej, ustaleń w zakresie braku wzajemnej ekwiwalentności świadczeń uzyskanych w wyniku dokonanej przez powódkę z dłużnikiem czynności prawnej, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisuart. 527 § 1 i 2 k.c.prowadzi do wniosku, iż wierzyciel może dochodzić uznania czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do niego, przy kumulatywnym spełnieniu następujących przesłanek: pokrzywdzenia wierzyciela, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, działania dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, wiedzy lub możliwości-przy zachowaniu należytej staranności - dowiedzenia się o tym przez osobę trzecią, zaś na skutek owej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
- przepisuart. 6 k.c.w zw. zart. 3 k.p.c,227 k.p.c.i232 k.p.cpoprzez przyjęcie, iż pozwany udowodnił przesłanki uznania czynności prawnej dłużnika- (...) sp. z o.o.z pokrzywdzeniem wierzycieli, w sytuacji gdy pozwany nie udowodnił faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, mimo iż z tych faktów wywodził skutki prawne, w szczególności nie wykazał, by na skutek dokonanej z powódką czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności prawnej, by dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, by na skutek dokonania czynności prawnej z dłużnikiem powódka uzyskała korzyść majątkową, by świadczenia otrzymane na skutek dokonanej z dłużnikiem czynności prawnej nie były wzajemnej ekwiwalentne,
przepisuart. 233 § 1 k.p.c.poprzez:
- brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału i nie uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, w szczególności treści umowy pożyczki zawartej przez powódkę z dłużnikiem i dokumentów obrazujących jej rozliczenie między stronami tej czynności prawnej oraz faktu, iż środki finansowe uzyskane z pożyczki przeznaczone zostały na spłatę zobowiązań finansowych dłużnika, a nadto wyjaśnień prezesa zarządu powódki i zeznań świadka dłużnikaJ. Ś., z których wynikało, iż dzięki udzielonej pożyczce dłużnik mógł spłacać swoje wymagalne
. zobowiązania finansowe, powódka zaś uzyskała ekwiwalentne świadczenie w postaci wykonywanych przez dłużnika usług na jej rzecz i przeniesienia własności ruchomości należących do dłużnika,
- braku wskazania jednoznacznego kryterium oraz argumentacji pozwalającej - wyższej instancji i powódce - na weryfikację dokonanej oceny w przedmiocie uznania dowodu za wiarygodny bądź też jego zdyskwalifikowanie przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dowodów, na których sąd się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, poprzez brak w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek rozważań w powyższym zakresie;
4) przepisuart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.poprzez przyznanie pozwanej od powódki kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1217 zł, w sytuacji gdy strony pozwanej nie reprezentował profesjonalny pełnomocnik procesowy - radca prawny, bowiem jedyne wniesione pismo przez stronę pozwaną, tj. odpowiedź na pozew zostało podpisane przez prezesa zarządu pozwanejW. N., a nadto stronie powodowej pozwana nigdy nie doręczyła pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu.
W konkluzji wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa i zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych.
Pozwany w odpowiedzi na apelację wnosił o jej oddalenie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja nie jest uzasadniona.
W ocenie Sądu II instancji nie jest uzasadniony zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisuart. 527 § 1 i 2 k.c.Na wstępie podnieść należy, że w odpowiedzi na pozew strona pozwana podnosząc zarzut uznania za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika z powódką wskazała dowody z dokumentów, które potwierdziły zgłoszony zarzut uzasadniając spełnienie przesłanek wskazanych w w/w przepisie. Zostały bowiem przedstawione faktury VAT na okoliczność dokonania czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela. Trafnie podnosi autor w odpowiedzi na apelację, że fakt nazwania spornej czynności „rozliczeniem pożyczki” nie może uzasadniać tej czynności za usprawiedliwioną. W uzasadnieniu pozwu powódka twierdzi, że nabyła zajęte przez komornika ruchomości na własność co mają potwierdzać faktury VAT, a następnie już w toku procesu powołuje się na umowę pożyczki i wzajemne rozliczenia pomiędzy spółkami. Okoliczność powyższa świadczy, że obie spółki pozostawały w relacjach handlowych i na co również zwraca zasadnie strona pozwana pozostawały w relacjach rodzinnych. W takim wypadku usprawiedliwione jest twierdzenie pozwanego, że z uwagi na postanowieniaart. 527 § 3 i 4 k.c.te okoliczności faktyczne zwalniały go z dowodzenia spełnienia przesłanek zart. 527 § 1 k.c.
Z zeznań strony powodowej wynika, że dłużnik w dacie dokonywania czynności prawnej znajdował się w trudnej sytuacji finansowej albowiem nie regulował wymaganych należności, w tym wynagrodzeń podległych pracowników.
Faktem jest, że wskutek dokonanej czynności prawnej strona powodowa odniosła korzyść majątkową w postaci zajętych przez komornika mebli. Powódka z racji wzajemnych transakcji handlowych, obecności osób z rodziny w ich zarządach miała zatem świadomość działania z pokrzywdzeniem pozwanej. Strona powodowa nie wykazała w toku procesu, że nie działała z pokrzywdzeniem wierzyciela. Jak to już wyżej podniesiono powódka wręcz przyznała, że znana jej była trudna sytuacja finansowa dłużnika. Z uwagi bowiem na jej trudną sytuację finansową zawarła umowę pożyczki by stworzyć jej warunki do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Z informacji udzielonej przez komornika wynika, że prowadzona jest przeciwko dłużnikowi egzekucja z wniosków egzekucyjnych złożonych przez wielu wierzycieli oraz, że istnieje możliwość w przypadku sprzedaży zajętych ruchomości zaspokojenia pozwanego w części.
W świetle powyższego zasadnie wywiódł Sąd Rejonowy, że zostały spełnione przesłanki określone w przepisieart. 527 § 1 i 2 k.c.Z tego to powodu w ocenie Sądu Okręgowego podniesiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisuart. 527 § 1 i 2 k.c.nie można podzielić.
Nie jest uzasadniony z wyżej wskazanych względów także zarzut obrazyart. 6 k.c.i następnych przepisów wskazanych w apelacji w tej materii.
Sąd II instancji nie podziela również zarzutu apelującego obrazy przez Sąd Rejonowy przepisuart. 233 § 1 k.p.c.W tym miejscu godzi się przypomnieć, że zgodnie zart. 233 § 1 k.p.c.sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczają w szczególności: obowiązek wyprowadzenia przez sąd z zebranego materiału dowodowego wniosków logicznie prawidłowych (zgodnych z zasadami logicznego rozumowania), ramy proceduralne (ocena dowodów musi respektować pewne warunki określone przez prawo procesowe, w szczególności przepisyart. 227-234 k.p.c.), wreszcie poziom świadomości prawnej sędziego oraz dominujące poglądy na sądowe stosowanie prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, nr 17, poz.655). W kontekście tych uwag zdaniem Sądu Okręgowego brak jest podstaw do kwestionowania przeprowadzonej w niniejszej sprawie oceny dowodów.
Dodatkowo podnieść należy, że strona powodowa w apelacji ogranicza się wyłącznie do polemiki z argumentacją Sądu Rejonowego, ponieważ przedstawia własną ocenę dowodów, nie wskazując natomiast żadnych uchybień wyżej wskazanym zasadom przez sąd meriti. Tak wywiedziony zarzut apelacji nie może odnieść zamierzonego skutku.
Z tych wszystkich względów apelację jako nie uzasadnioną Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił.
Zażalenie powódki zamieszczone w apelacji na orzeczenie w przedmiocie kosztów procesu jest zasadne.
Z lektury akt sprawy wynika, że strona pozwana w toku procesu nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem lub radca prawnym. Dlatego brak było podstaw do zasądzenia od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1217 zł. Orzeczenie w tej części zostało wydane z obraząart. 98 k.p.c.i z uwagi na powyższe z mocyart. 386 § 1orzeczono jak w sentencji.

Na oryginale właściwe podpisy