Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 644/13
Data wyroku: 2013-10-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Janusz Kasnowski, Aurelia Pietrzak, Tomasz Adamski
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art 102 kpc

Sygn. akt II Cz 644/13

POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski
Sędziowie:  SO Aurelia Pietrzak
SO Tomasz Adamski (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 roku w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaW. S.
przeciwko;(...)(...) S.A.

wS.
o zapłatę
na skutek zażalenia powodaW. S.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 16 maja 2013 roku
sygn. akt I C 3709/12
postanawia:
1.oddalić zażalenie;
2. zasądzić od powoda na rzecz pozwanego kwotę 150 zł tytułem zwrotu
kosztów postępowania zażaleniowego;
3.przyznać radcy prawnemuR. B.od Skarbu Państwa -
Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 184,50 zł tytułem kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu
zażaleniowym.
II Cz 644/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 16 maja 2013 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwoW. S.przeciwko(...)(...) S.A.wS.o zapłatę i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji wskazał, że o kosztach orzekł zgodnie z ogólną regułą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 kpc). Powód zaryzykował wnosząc pozew, znając stanowisko pozwanego. W tej sytuacji nie ma podstaw do nieobciążania powoda kosztami procesu należnymi pozwanemu. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu wniósł powód domagając się jego zmiany poprzez nieobciążania powoda kosztami procesu. W uzasadnieniu podał, że powód wytoczył powództwo będąc przekonany o słuszności swych żądań, że jego roszczenie wynikające z umowy ubezpieczenia znajduje oparcie nie tylko w łączącej strony umowie, ale i w zasadach współżycia społecznego. Podniósł też, że powód znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i majątkowej i że z powództwem wystąpił licząc na możliwość „uruchomienia" umowy ubezpieczenia pożyczki zawartej z bankiem, czując się odpowiedzialny za los rodziny i realne zagrożenie utraty miejsca zamieszkania. Jego szczególna sytuacja osobista oraz realia niniejszej sprawy przemawiają- w jego ocenie - za zastosowaniem przez sąd instytucji opisanej wart. 102 kpci nieobciążanie go kosztami przegranego procesu. Nadto pełnomocnik powoda wniósł o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Pozwany w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie i o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie zażaleniowe, wskazując, że rozstrzygnięcie sądu I instancji jest słuszne i uzasadnione.

2
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z reguła określoną wart. 98 § 1 kpckoszty procesu ponosi strona przegrywająca proces, w niniejszej sprawie zatem powód. Wart. 102 kpcprzewidziany jest wyjątek od powyższej zasady pozwalający - w szczególnie uzasadnionych przypadkach- na odstąpienie od obciążania obowiązkiem zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu. Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Uzasadniony jest zarzut żalącego się, iż uzasadnienie sądu I instancji co do przesłanek, którymi kierował się sąd nie znajdując podstaw do zastosowania instytucji opisanej wart. 102 kpcjest lakoniczne, niemniej jednak - w ocenie sądu odwoławczego - przekonujące i znajdujące potwierdzenie w zebranym sprawie materiale dowodowym. Powód niewątpliwie jest osoba znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej: egzekwowane jest od niego zadłużenie z tytułu zawartych wcześniej pożyczek rzędu kilkunastu tysięcy złotych, powód otrzymuje rentę w wysokości niespełna 1.100 zł, a we wspólnym gospodarstwie z nim pozostają bezrobotna żona, bezrobotny syn, kolejny syn otrzymujący rentę socjalną i dwoje kolejnych dzieci kontynuujących naukę. Tym bardziej zatem powód powinien w sposób jeszcze bardziej rozsądny dysponować posiadanymi środkami finansowymi i wystrzegać się wywodzenia roszczeń w sposób oczywisty niezasadnych. Z drugiej strony uczestnik procesu nie może być pozbawiony kosztów mu należnych tylko dlatego, że przeciwnik wnoszący nieuzasadnione roszczenia jest w trudnej sytuacji majątkowej. Powód znał stanowisko pozwanego odmawiającego wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia jeszcze przed procesem. Znał też uzasadnienie tej odmowy wskazujące m.in. na to, że ochroną ubezpieczeniową nie są objęte choroby psychiczne ubezpieczonego, a na takie schorzenie powołuje się powód w pozwie. Nieracjonalne było zatem wystąpienie z powództwem w sytuacji gdy powód mógł przed wytoczeniem powództwa jednoznacznie i

3
precyzyjnie ustalić zapis ogólnych warunków umowy ubezpieczenia (nawet jeśli nie zapoznał się z nimi wcześniej) i rozważyć zasadność wystąpienia z pozwem. Powód tymczasem założył, że jako osoba uboga otrzyma od Państwa pomoc w postaci zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (co się zresztą stało), zaś konieczności ewentualnego zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi bezpodstawnie nie zakładał, bądź też przyjął, że z obowiązku ich zwrotu też zostanie zwolniony (o co wnosi obecnie w zażaleniu). Tymczasem zasady słuszności warunkujące zastosowanie instytucji zawartej wart. 102 kpcobejmują wystąpienie w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, które powodują, że zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego (por. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 roku, V Cz 132/12). Przepis ten nie może być wykładany rozszerzająco, jako unormowanie szczególne.
W realiach niniejszego procesu ani charakter sprawy, ani przyczyna oddalenia powództwa, ani też ewentualne usprawiedliwione, subiektywne przekonanie strony o zasadności jej żądań nie przemawiają za możliwością zastosowania regulacji opisanej w rat, 102kpc, a rozstrzygnięcie sądu I instancji co do obciążenia powoda kosztami procesu - zarówno co do zasady, jak i co do wysokości - jest prawidłowe.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy zażalenie uznał za bezzasadne i na podstawie przepisówart. 385 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpcje oddalił.
O kosztach postępowania odwoławczego sąd orzekł na podstawieart. 98 § 1 kpcw zw. zart. 108 § 1 kpci w§ 6 pkt 3w zw. z§ 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, wskazując, że z

4
przyczyn podanych wcześniej także odnoście tych kosztów sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda tymi kosztami (art. 102 kpc).
Nadto sąd odwoławczy wskazuje, że powód korzystał w postępowaniu zażaleniowym z pomocy pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu, który złożył oświadczenie, o którym mowa w§16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W związku z powyższym Sąd przyznał wynagrodzenie w wymiarze stawki minimalnej określonej w § 6 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, tj. kwotę 150 zł. Zgodnie z § 2 pkt 3 tegoż rozporządzenia - w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. I, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dlatego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, co łącznie daje kwotę 184,50 zł.

Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność z oryginałem