Sąd Okręgowy w Lublinie
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 865/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Artur Ozimek, Dorota Janicka, Marek Siwek
Słowa kluczowe: Szkoda
Podstawa prawna: art. 46 par 1 kk

Sygn. akt V Ka 865/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Lublinie V Wydział Karny – Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący : SSO Artur Ozimek (spr.)
Sędziowie: SO Dorota Janicka
SO Marek Siwek

Protokolant: st. prot. sądowy Ewa Kruk

przy udziale Prokuratora Krzysztofa Rubika
po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r.
sprawyZ. N.
oskarżonego o przestępstwo zart. 290 § 1 k.k.w zb. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 4 lipca 2013 r.sygn. akt III K 1653/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczony w trybieart. 46 § 1 k.k.obowiązek naprawienia szkody;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonego od zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze ustalając, że ponosi je Skarb Państwa.

Sygn. akt V Ka 865/13

UZASADNIENIE
Z. N.został oskarżony o to, żew dniu 27 października 2012r. z lasu w miejscowościK., woj.(...)po uprzednim wyrębie zabrał w celu przywłaszczenia 2 drzewa sosny oraz drzewo grab o łącznej wartości 530,81 zł. na szkodę NadleśnictwaL., tj. o czyn zart. 290 § 1 k.k.w zb. zart. 278 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku:

I
Z. N.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 278 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

II
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności na okres próby 2 (dwóch) lat;

III
na podstawieart. 290 § 2 k.k.orzekł od oskarżonego na rzecz NadleśnictwaL.nawiązkę w wysokości 1061,62 zł. (tysiąc sześćdziesiąt jeden złotych sześćdziesiąt dwa grosze);

IV
na podstawieart. 46 § 1 k.k.zobowiązał oskarżonego do częściowego naprawienia szkody przez zapłatę na rzecz NadleśnictwaL.kwoty 100 (sto) złotych;

V
zwolnił oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych, z czego wydatkami obciążył Skarb Państwa.

Apelację od powyższego wyroku złożył prokurator, który zaskarżył go w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody, na korzyść oskarżonego i powołując się na treśćart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 438 pkt 1 k.p.k.zarzucił:
obrazę przepisów prawa karnego materialnego a mianowicieart. 46 § 1 k.k.polegającą na zobowiązaniu oskarżonego do częściowego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez uiszczenie na rzecz pokrzywdzonego kwoty 100 zł., w sytuacji gdy skradzione przez oskarżonego drzewo zostało zwrócone pokrzywdzonemu.
Podnosząc powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie nałożonego na oskarżonego zobowiązania do częściowego naprawienia szkody.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja prokuratora jest zasadna zarówno w zakresie postawionego zarzutu jak i opartego na nim wniosku.
Na wstępie nie sposób zauważyć, że wina oskarżonegoZ. N.w sprawie nie jest kwestionowana i nie budzi wątpliwości.
Wyrok znajduje oparcie we właściwej ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i ujawnionego w postępowaniu, a zatem nie ma podstaw do zdyskwalifikowania w tej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rację ma skarżący wskazując na obrazę prawa materialnego w postaciart. 46 § 1 kk.
Obraza prawa materialnego zachodzi wtedy, gdy sąd dokona błędnej wykładni przepisu lub też zastosuje przepis nieodpowiedni. Polega również na wadliwym zastosowaniu/lub niezastosowaniu/ prawa materialnego w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych /OSNKW 1974r, z. 12, poz.233/90/.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skradzione przez oskarżonego drzewo sosnowe i grabowe zostało zatrzymane /vide: protokół zatrzymania rzeczy z dnia 27 października 2012r. k.7-9/ i oddane na przechowanie NadleśnictwuL./vide: protokół oddania rzeczy na przechowanie k.10-11/. Ponadto w toku postępowania przygotowawczego powyższe dowody rzeczowe /w postaci 50 sztuk drewna sosnowego i 11 sztuk drewna grabowego/ zostały zwrócone pokrzywdzonemu NadleśnictwoL./vide: postanowienie z dnia 6 grudnia 2012r. k.32/.
Przedstawione dowody wskazują, iż szkoda została pokrzywdzonemu naprawiona. Konsekwencją powyższych ustaleń jest to, iż orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody w trybieart. 46 § 1 kkbyło wadliwe. Wszak materialną podstawą przy orzekaniu tego środka karnego jest istnienie /w chwili orzekania przez sąd/ szkody, która została wyrządzona przestępstwem. Innymi słowy, obowiązek naprawienia szkody, przewidziany wart. 46 § 1 k.k., dotyczy tylko szkody, której nie naprawiono w całości albo w części /OSNKW 2013/7/57/. A zatem w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu orzekającego było ustalenie, czy szkoda ta nie została w toku postępowania naprawiona /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2011 r. III KK 392/10: naprawienie szkody, o którym mowa wart. 46 § 1 k.k., to w szczególności wyrównanie straty, którą poszkodowany poniósł. Sąd karny musi uwzględnić w chwili wyrokowania rozmiary pokrytej już szkody, w szczególności wartość uprzednio odzyskanego w stanie nie pogorszonym mienia. LEX nr 794161/.
W efekcie sąd I instancji błędnie zdekodował normę określoną wart.46 § 1 kkwadliwie przyjmując, iż zostały spełnione przesłanki do jej orzeczenia w całości lub części.
Ubocznie należy tylko wskazać, iż orzeczenie tego obowiązku nie byłoby również możliwe, gdyby szkoda nie została naprawiona. Wszak w wypadku skazania za wyrąb drzewa w lesie albo za kradzież drzewa wyrąbanego lub powalonego sąd orzeka na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę w wysokości podwójnej wartości drzewa –art. 290 § 2 kk.Istota nawiązki orzekanej na rzecz pokrzywdzonego polega na stworzeniu możliwości uzyskania przez pokrzywdzonego materialnego zadośćuczynienia za szkody wyrządzone przestępnym zachowaniem sprawcy i istotowo zbliża się do instytucji odszkodowania cywilnego /Kodeks Karny Część Szczególna, tom III, red. A. Zoll, Zakamycze 2006./ I jeśli się spojrzy z tej perspektywy na orzeczoną wobec oskarżonego nawiązkę zart. 290 § 2 kk, która niewątpliwie ma także charakter kompensacyjny, to obowiązek określony wart. 46 § 1 kkbędzie się materializował tylko wtedy, kiedy nawiązka nie zrekompensuje powstałej w wyniku przestępstwa szkody. O ile sąd I instancji wskazał źródło w doktrynie, które miało na celu wsparcie jego decyzji w przedmiocie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody obok nawiązki, jednakże nie dokonał krytycznej analizy prezentowanego tam poglądu. Autorzy wskazali tamże, że możliwość równoległego orzeczenia /nawiązki i obowiązku naprawienia szkody/ będzie tylko w takiej sytuacji, kiedy orzeczona nawiązka /w wysokości podwójnej wartości drzewa -§ 2 art. 290 kk/ nie będzie pokrywała w całości wyrządzonej szkody. Niestety, pomimo powołania się na w/w pogląd /Kodeks karny, op. cit. oraz tak samo Kodeks Karny Komentarz J. Bafia i inni, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1977, str. 568/, sąd I instancji w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń, które uzasadniałyby orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, choć było to możliwe. Z wyliczenia sporządzonego przez pokrzywdzone Nadleśnictwo wynikało, że wartość drzewa wyniosła 530,81 zł, zaś drewna odzyskanego 131,63 zł /k.22/. Tym samym także z powyższych względów orzeczenie tego obowiązku było niedopuszczalne, gdyż orzeczona nawiązka pokrywała w całości wyrządzoną szkodę. A zatem brak było materialnych podstaw do uznania, że szkoda nie został naprawiona w całości czy w części a tylko wtedy otwierałoby to możliwość lub obowiązek /o ile stosowny wniosek zostałby złożony prze pokrzywdzonego w terminie określonymart. 49a kpk/ do zastosowania normy określonej wart. 46 § 1 kk.
Z tych też względów i wobec nie stwierdzenia przesłanek podlegających uwzględnieniu z urzędu, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok poprzez uchylenie orzeczenia w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody.
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze uzasadnia przepisart. 634 kpk.

    Artur Ozimek Dorota Janicka Marek Siwek