Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 59/13
Data wyroku: 2013-07-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Orechwa-Zawadzka, Alicja Sołowińska, Bohdan Bieniek
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o sus

Sygn.akt III AUa 59/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2013r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)
Sędziowie: SA Alicja Sołowińska
SO del. Bohdan Bieniek
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska

po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. w Białymstoku
sprawy z wnioskuM. K.

przy udziale zainteresowanegoP. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt V U 392/12

oddala apelację.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.decyzją nr 94 z dnia 27 stycznia 2012r., na podstawieart. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ust. 1, art. 86 ust. 2, art. 68 ust. 1 pkt 1 lit a oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 13 pkt 1, art. 36 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), stwierdził, żeM. K.jako pracownik u płatnika składekP. K.nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 15 lipca 2011 r.
W odwołaniu od powyższej decyzjiM. K.zakwestionowała stanowisko organu rentowego i powołała się naart. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
ZainteresowanyP. K.nie zajął stanowiska w sprawie.
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2012r. Sąd Okręgowy w Białymstoku zmienił zaskarżoną decyzję i uznał, żeM. K.podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 15 lipca 2011r.
Sąd pierwszej instancji ustalił, żeM. K.została zatrudniona wfirmie (...)na czas określony od 15 lipca 2011r. do 14 lipca 2012r. na stanowisku pracownika administracyjnego (praca przez internet) w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 2100zł. Miejscem wykonywania pracy byłyS..M. K.została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego od dnia 15 lipca 2011r. do 3 lutego 2012r. W chwili podpisania umowy była w ciąży. Od 1 sierpnia 2011 r. do 14 sierpnia 2011r. była nieobecna w pracy, od 15 sierpnia 2011 r. do 9 września 2011 r. otrzymała wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a od 10 września 2011r. do 10 lutego 2012r. zasiłek macierzyński. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego została zatrudniona w szpitalu wC..
Sąd pierwszej instancji odwołał się doart. 6 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 22 §1 k.p.Podkreślił, iż spór w sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy pomiędzyP. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą(...)studio projektowe, i odwołującąM. K., doszło do skutecznego zawarcia umowy o pracę, tj. czy odwołująca faktycznie świadczyła pracę na rzecz wnioskodawcy zgodnie z w/w umową.
W ocenie Sądu Okręgowego materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdził słuszności stanowiska organu rentowego.M. K.wykonywała bowiem nałożone na nią umową o pracę obowiązki. Pracę świadczyła na komputerze w domu wS., a następnie wB..
Sąd podkreślił, że ciąża nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość zawarcia umowy o pracę na czas określony, a okoliczność, że w dacie jej zawarcia pracodawca wiedział o pozostawaniu ubezpieczonej w ciąży nie może być oceniana negatywnie. Samo zawarcie umowy o pracę z kobietą w ciąży nie jest bowiem kwalifikowane jako społecznie naganne. Stan zdrowia odwołującej w dacie zawarcia umowy o pracę umożliwiał realizację obowiązków pracowniczych, a w czasie pomiędzy nawiązaniem stosunku pracy a powstaniem niezdolności do pracy efektywnie i w pełnym wymiarze świadczyła ona pracę.
W oparciu o orzecznictwo Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy wskazał, że fakt zawarcia umowy o pracę w celu objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie stanowi obejścia prawa i nie skutkuje nieważnością umowy. Cel obejścia ustawy polega na takim ukształtowaniu treści umowy, które pozornie nie sprzeciwia się ustawie, ale w rzeczywistości zmierza do zrealizowania celu przez nią zakazanego. Umowie o pracę nie naruszającejart. 22 k.p.nie można stawiać zarzutu zawarcia w celu obejścia prawa, nawet gdy jej cel dyktowany był wyłącznie chęcią uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Krytyczny pogląd zawierania umów o pracę przez kobiety w zaawansowanej ciąży i ich krótkotrwałe zatrudnienie, rodzące prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu macierzyństwa, może uzasadniać poczucie nadużywania prawa, jednak nie jego obejścia. Wady oświadczeń woli dotykające umowy o pracę - nawet powodujące jej nieważność - nie wywierają skutku w sferze prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W tych stosunkach prawną doniosłość ma jedynie zamiar obejścia prawa przez "fikcyjne" zawarcie umowy, tj. takie, które nie wiąże się ze świadczeniem pracy, a dokonanie zgłoszenia do ubezpieczenia następuje pod pozorem zatrudnienia. Obrazuje to sytuacja, w której dochodzi do zgłoszenia do ubezpieczenia osoby niebędącej podmiotem ubezpieczenia, nieświadczącej pracy i przez to nienoszącej cech "zatrudnionego pracownika", gdy nie są wykonywane obowiązki i prawa płynące z umowy o pracę.
W ocenie Sądu Okręgowego fakt realizowania zawartej przez strony w dniu 15 lipca 2011r. umowy nie budził wątpliwości. Spójne zeznania odwołującej oraz zainteresowanego wskazywały, żeM. K.świadczyła pracę codziennie od poniedziałku do piątku w godz. 8 – 16, miała swoje miejsce pracy i wyznaczony zakres obowiązków, a za pracę otrzymała wynagrodzenie. Organ rentowy nie przedstawił zaś dowodów świadczących o tym, że umowa nie była faktycznie realizowana przez strony.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy, który zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji:

1
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek:

a
naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.art. 233 k.p.c.przez dokonanie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, bowiem oceniając materiał Sąd w istocie nie ustalił, czy i jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia miały następujące okoliczności:

- fakt, że dnia 17 lipca 2011r. odwołująca była na stażu wOśrodku (...)w SP ZOZ wL., co zważywszy na odległość pomiędzyS.,L.iR.wykluczało możliwość jednoczesnego świadczenia pracy na rzecz zainteresowanego oraz podważało fakt zawarcia umowy w dniu 15 lipca 2011r., odbycia instruktarzu ogólnego BHP wR.i wstępnych badań lekarskich wR.,
- fakt, że zarówno przed zatrudnieniem odwołującej jak i w trakcie jej nieobecności wszystkie czynności, które miała wykonywać, wykonywał sam zainteresowany, który nie zatrudnił nikogo na jej miejsce,
- fakt, że w umowie o pracę jako miejsce pracy wskazano miejsce zamieszkania odwołującej, pomimo tego, że ani ona ani zainteresowany nie przeprowadzili żadnych dowodów na okoliczność, że zostały spełnione i zagwarantowane warunki wykonywania telepracy, o których mowa w rozdziale IIbkodeksu pracy

b
dokonania ustaleń faktycznych nie znajdujących oparcia w zebranym materiale lub w oparciu o niewiarygodne dowody z przesłuchania stron i zeznań świadków, w zakresie, w jakim Sąd ustalił, że odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę w ramach stosunku pracy – przez internet, drogą pocztową i mailową, podczas gdy ani ona ani zainteresowany nie przedstawili dowodów wykonywania pracy,

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w okresie od 15 lipca 2011r. odwołująca rzeczywiście świadczyła pracę na podstawie umowy o pracę, podczas, gdy z okoliczności faktycznych wynika, że została ona zawarta jedynie dla pozoru,

3
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. zart. 11 ust. 1 i 2 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 83 § 1 k.c.przez przyjęcie, że odwołująca w okresie od 15 lipca 2011r. podlegała ubezpieczeniom społecznym w sytuacji, gdy umowa o pracę stanowiąca tytuł ubezpieczenia obarczona jest sankcją nieważności, stąd nie wywołuje skutków w sferze ubezpieczeń społecznych.

Organ rentowy wniósł o: zmianę wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja jest nieuzasadniona,gdyż Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz zgodnej z zasadami wskazanym wart. 233 § 1 k.p.c.oceny prawnej zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalając, żeM. K.podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej zP. K.prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą(...)studio projektowe wR.od dnia 15 lipca 2011r.
Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela i akceptuje te ustalenia oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Podstawą obowiązkowego ubezpieczenia emerytalno - rentowego na podstawieart. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.: Dz. U. 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.) i chorobowego na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy, jest według art. 8 ust. 1 pozostawanie w stosunku pracy. Według zaś art. 13 pkt 1 w/w ustawy ubezpieczenie trwa od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku.
Bezspornym w sprawie było, iżM. K.została zatrudniona przezP. K.na mocy umowy o pracę z dnia 15 lipca 2011 r. (w aktach ZUS) na czas określony od dnia 15 lipca 2011r. do 14 lipca 2012r. na stanowisku pracownika administracyjnego (praca przez internet) w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem w kwocie 2 100 zł miesięcznie. Posiadała ona zaświadczenie lekarza z zakresu medycyny pracy z dnia 15 lipca 2011r., dopuszczające ją do pracy na tym stanowisku. W aktach ZUS znajduje się również karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 15 lipca 2011r., oświadczenie o odbyciu szkolenia wstępnego przeciwpożarowego, ramowy program instruktażu ogólnego, ewidencja czasu pracy za miesiące od lipca do września 2011r. oraz informacja o podstawowych warunkach pracy obowiązujących wfirmie (...)studio projektowe wR.z dnia 18 lipca 2011r. (w aktach ZUS). Od dnia 1 sierpnia 2011r. odwołująca była nieobecna w pracy, a od 15 sierpnia 2011r. do 9 września 2011r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, zaś od 10 września 2011r. na zasiłku macierzyńskim. Należało zatem ustalić, czy w istocie realizowała ona w/w umowę o pracę.
Stosunek pracy to trwała i dobrowolna więź prawna łącząca pracownika i pracodawcę, której treścią jest obowiązek osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju przez pracownika pod kierownictwem, na rzecz i na ryzyko pracodawcy oraz obowiązek pracodawcy zatrudniania pracownika przy umówionej pracy i wypłacania mu wynagrodzenia za pracę. W stosunku tym pracownik jest zobowiązany do świadczenia pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, w sposób podporządkowany kierowniczej roli pracodawcy. Obowiązkiem pracodawcy wynikającym z nawiązania stosunku pracy jest wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia za pracę. Stosunek pracy jest zatem dobrowolnym stosunkiem prawnym o charakterze zobowiązaniowym, zachodzącym między dwoma podmiotami, z których jeden, zwany pracownikiem, obowiązany jest świadczyć osobiście i w sposób ciągły, powtarzający się, na rzecz i pod kierownictwem drugiego podmiotu, zwanego pracodawcą, pracę określonego rodzaju, oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca zatrudniać pracownika za wynagrodzeniem. Takie stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 2009r. (III PK 38/2009, LexPolonica nr 2243199). Z kolei w wyroku z dnia 5 czerwca 2009r. wskazał, że dla włączenia do ubezpieczenia społecznego niezbędna jest przynależność do określonej w ustawie systemowej grupy podmiotów podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. O tym czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających zart. 22 § 1 k.p.(I UK 21/2009, LexPolonica nr 2253556). Do ustalenia, że doszło do powstania pomiędzy stronami stosunku pracy nie jest zatem wystarczające spełnienie warunków formalnych zatrudnienia, takich jak zawarcie umowy o pracę, przygotowanie zakresu obowiązków, zgłoszenie do ubezpieczenia, a konieczne jest ustalenie, że strony miały zamiar wykonywać obowiązki stron stosunku pracy i to czyniły. Podobnie stwierdził, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 14 lutego 2013r. (III A Ua(...), LEX nr 1293598).
W ocenie Sądu Apelacyjnego niezasadne były zarzuty obrazy przez Sąd pierwszej instancjiart. 233 § 1 k.p.c.i dokonania błędnych ustaleń faktycznych, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowegoM. K.faktycznie wykonywała obowiązki na podstawie umowy o pracę zawartej dnia 15 lipca 2011r., a tym samym podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej umowy.
M. K.zeznała (k. 33 – 34, 54 – 55), że jej praca polegała na wyszukiwaniu, za pośrednictwem internetowej wyszukiwarki Biuletynu Informacji Publicznej, ogłoszeń o przetargach projektowych. Pracodawca udostępnił jej służbowy e-mail i przedstawił pisemne wytyczne co do jej pracy. Początkowo wykonywała obowiązki przy komputerze w miejscu zamieszkania rodziców wS., a następnie wB., gdzie przeprowadziła się wraz z mężem. Wyszukiwała przetargi przez 6 – 7 godzin dziennie, a potem zapoznawała się ze ich specyfiką i kryteriami. Następnie przekazywała telefoniczne lub e-mailowo informacje o przetargach na kwotę powyżej 10 000 zł, które mogłyby zainteresować pracodawcę. W związku z wygranymi przetargami przez firmę, wypełniała załączniki wymagane do projektu i wysyłała je do firmy e-mailem.
Podkreśliła, że przygotowała dokumenty w ramach dużego przetargu na rozbudowę i termomodernizacjęprzedszkola nr (...)wK.oraz budowę przedszkola wB., które wygrał pracodawca. Na potwierdzenie wykonywania obowiązków załączyła do akt raporty (k. 16- 32), z których wynikało, że w ramach swoich obowiązków służbowych w dniu 19 lipca 2011r. wyszukała 16 przetargów, w dniu 30 lipca 2011r. – 14 przetargów, a w dniu 21 lipca 2011r. – 20 przetargów.
P. K.zeznał (k. 47v - 48), żeM. K.w ramach stosunku pracy miała za zadanie wyszukiwanie na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej informacji o zamówieniach i przetargach, a następnie przygotowywanie oferty do przetargów z kompletem dokumentów, które następnie on sprawdzał i podpisywał. Podkreślił, że kontaktował się z odwołująca drogą e-mailową lub pocztową.
Z zeznańP. K.iM. K.wynikało, że odwołująca wypełniała wyżej wymienione obowiązki stale i codziennie poza siedzibą firmy, według wytycznych pracodawcy, a efekty swojej pracy przesyłała mu drogą elektroniczną lub tradycyjną pocztą. Pracodawca sprawował zaś nad nią nadzór, weryfikując przesyłane przez nią dokumenty. Nadzór pracodawcy nad pracownikiem był tu wykonywany w sposób dopuszczalny dla stosunku pracy i charakterystyczny dla telepracy, uregulowanej wart. 675§ 1 k.p.Zgodnie z tym przepisem praca może być wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną (telepraca). Według ustępu 2 tego przepisu telepracownikiem jest pracownik, który wykonuje pracę w warunkach określonych w§ 1i przekazuje pracodawcy wyniki pracy, w szczególności za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.
Telepraca nie jest nowym, innym stosunkiem pracy, od uregulowanego wart. 22 § 1 k.p.Jest ona jedynie rodzajem lub sposobem jej wykonywania przy użyciu środków technologii informatycznej w ramach umowy lub stosunku pracy, w którym praca, która mogłaby być wykonywana na terenie zakładu pracodawcy, jest przeniesiona do regularnego wykonywania poza ten teren. Chodzi tu więc o rodzaj pracy umożliwiający, po pierwsze, jej wykonywanie na terenie zakładu pracodawcy i, po drugie, przekazanie jej wyników przy użyciu technologii informatycznej. Taką definicję telepracy zawiera Europejskie Porozumienie Ramowe w sprawie telepracy zawarte dnia 16 lipca 2002 r. przez europejskich partnerów społecznych na podstawie art. 139 TWE (www.etuc.org).
Stosownie do treściart. 675§ 1 k.p.praca może być zatem wykonywana regularnie poza zakładem pracy, z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Stąd nie ma przeszkód dla świadczenia pracy polegającej na obsłudze prawnej firmy w przeważającej mierze w domu, a więc poza siedzibą pracodawcy. Analogiczne stanowisko zajął również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2012r. (III AUa 529/12, LEX nr 1220781). Podobnie w przedmiotowej sprawie nie było przeszkód aby odwołująca wykonywała swoje obowiązki w ramach umowy pracę z dnia 15 lipca 2011r. zawartej zP. K., poza siedzibą jego firmy, tj. w domu rodziców wS., a potem wB., gdzie posiadała dostęp do komputera i internetu. To było wystarczające do uznania, że realizowała ona stosunek pracy w warunkach, o których mowa wart. 675§ 1 k.p., tj. w ramach telepracy. Wbrew stanowisku organu rentowego, nie było przy tym konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego pod kątem pozostałych przesłanek wykonywania telepracy, o których mowa w rozdziale IIbkodeksu pracy.
Materiał dowodowy ze źródeł osobowych oraz załączonych do akt niniejszej sprawy i akt rentowych dokumentów wykazał, że odwołująca realizowała wskazany przez nią zakres obowiązków na rzeczP. K.w ramach stosunku pracy od dnia 15 lipca 2011r. z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.
Wbrew stanowisku organu rentowego, Sąd Apelacyjny uznał za wiarygodne i rzeczowe zeznania odwołującej, wskazujące na to, że właśnie dnia 15 lipca 2011r. zakończyła ona staż wOśrodku (...)w SP ZOZ wL.i tego samego dnia pojechała dofirmy (...)doR., gdzie podpisała umowę o pracę i odbyła szkolenie z zakresu BHP. Przeszła również wstępne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy. Wprawdzie w piśmie Powiatowego Urzędu Pracy wS.z dnia 26 lipca 2011r. wskazano, że odwołująca odbywała staż do dnia 16 lipca 2011r., a do dnia 17 lipca 2011r. figurowała jako osoba bezrobotna, to należało dostrzec, że w/w dni obejmowały dni wolne od pracy (weekend). Stąd mogła ona zakończyć ten staż w dzień roboczy w piątek 15 lipca 2011r. i tego samego dnia rozpocząć pracę na rzeczP. K..
Nie bez znaczenia pozostaje również to, że w realiach, w których funkcjonowałafirma (...)uprawnionym był wniosek, że miał on potrzebę zatrudnieniaM. K.na umowę o pracę. Prowadził bowiem działalność gospodarczą w branży projektowej i architektonicznej, w której istnieje duża konkurencja, a pozyskiwanie nowych inwestorów często odbywa się w drodze przetargów publicznych. Czynności związane z wyszukiwaniem przetargów, a następnie z przygotowaniem ofert na te przetargi są absorbujące czasowo. Pracodawca może robić to sam, obok innych czynności. Jeśli zaś zależy mu na rozwoju firmy, w tym na intensyfikacji działań celem pozyskania zleceń, często decyduje się na zatrudnienie pracownika. Tak też postąpiłP. K.. Jak wynikało z jego zeznań zatrudnił onM. K., oczekując od niej wyszukiwania zleceń w całej Polsce na usługi jego studia projektowego, gwarantujących rozwój tego studia. Z jego zeznań wynikało, że odwołująca przyczyniła się do sukcesu firmy, po tym jak przygotowała komplet dokumentów na przetargi m.in. dla Urzędu MiastaB.iZespołu (...)wK., z którymP. K.zawarł dnia 12 sierpnia 2011r.umowę nr (...)o wykonanie dokumentacji projektowej rozbudowy i termomodernizacji budynkuSzkoły Podstawowej nr (...)wK.za kwotę 93 500 zł. (kopia w aktach ZUS).
Należy podkreślić, że racjonalny pracodawca zatrudnia pracownika, dlatego że potrzebuje w swoim zakładzie pracy siły roboczej. U źródła każdej umowy o pracę leży przyczyna w postaci uzasadnionej przesłankami ekonomiczno - organizacyjnymi konieczności pozyskania pracownika do wykonywania prac zakreślonych przedmiotem działalności gospodarczej pracodawcy. Pracodawca kieruje się własną potrzebą gospodarczą i przy prawidłowym, ważnym stosunku pracy wyłącznie ta potrzeba jest sprawczym czynnikiem zatrudnienia. Sąd Najwyższy wielokrotnie stwierdzał, że przy ocenie pozorności umowy o pracę racjonalność zatrudnienia, potrzeba zatrudnienia pracownika są przesłankami istotnymi dla oceny ważności umowy (wyroki Sądu Najwyższego z 2 lutego 2002r., II UKN 359/99, OSNAPiUS Nr 13, poz. 447, z 17 marca 1997r., II UKN 568/97, OSNAPiUS z 1999 Nr 5, poz. 18 oraz z 4 lutego 2000r., II UKN 362/99, OSNAPiUS 2001 Nr 13, poz. 449). W realiach niniejszej sprawy zatrudnienieM. K.przezP. K.było uzasadnione i racjonalne. Pracodawca dążył do rozwoju firmy i w tym celu m.in. zatrudnił w 2011r. cztery nowe osoby, tj. asystenta, projektanta, konstruktora architekta i odwołującą.
Poza tym aby objąć stanowisko pracownika administracyjnego wfirmie (...)nie musiała legitymować się specjalistycznym wykształceniem i odpowiednim doświadczeniem. Do wykonywania powierzonego jej zakresu obowiązków wystarczało bowiem: dowolne wyższe wykształcenie, umiejętność obsługi komputera, w tym internetu oraz zaangażowanie. Stąd odpowiedne było w tym zakresie także jej wykształcenie psychologiczne.
W przedmiocie wysokości wynagrodzenia skarżącej określonego w umowie o pracę z dnia 15 lipca 2011r. w kwocie 2 100 zł. brutto miesięcznie, należało stwierdzić, iż materiał dowodowy nie wykazał jego zawyżenia w celu uzyskiwania w przyszłości wyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Jak stwierdziłP. K.zatrudniał w spornym okresie 12 pracowników, a średnia wysokość ich wynagrodzeń wynosiła 2 300 zł. brutto miesięcznie. Stąd kwota pensji ustalonej dla odwołującej mieściła się w tej średniej.
Z powyższych rozważań wynikało, że charakter zatrudnienia odwołującej odpowiadał cechom zatrudnienia pracowniczego, a zatem wykonywane przez nią czynności, skutkowały objęciem jej od dnia 15 lipca 2011r. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym na mocyart. 6 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wbrew stanowisku organu rentowego, strony miały zamiar realizacji konstrukcyjnych cech umowy o pracę z dnia 15 lipca 2011r. w momencie jej zawarcia i faktycznie cechy tej umowy realizowały. Organ rentowy nie wykazał zaś przesłanek pozorności umowy o pracę na podstawieart. 83 § 1 k.c.w zw. zart. 300 k.p.
Umowa o pracę jest zawarta dla pozoru (art. 83 k.c.w zw. zart. 300 k.p.), a przez to nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a podmiot wskazany jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, iż nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy. Nie można zatem przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca tę pracę przyjmował (wyroki SN z dnia: 12.07.2012 r.,(...)14/12, LEX nr: 1216864; 4.08.2005 r., II UK 321/04, OSNP 2006 nr 11-12, poz. 190 i z 19.10.2007 r., II UK 56/07, LEX nr 376433). Pozorność umowy o pracę ma miejsce także wówczas, gdy praca jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie, niż umowa o pracę (wyroki SN z dnia: 12.05.2011 r. II UK 20/11, OSNP 2012/11-12/145;: 5.10.2006 r., I UK 120/06, OSNP 2007 nr 19-20, poz. 294; z dnia 5.10.2006 r., I UK 342/06, Monitor Prawa Pracy 2008 nr 1, poz. 40; z dnia 8.07.2009r., I UK 43/09, LEX nr 529772). Pozorność czynności prawnej istnieje więc także wtedy, gdy strony stwarzają pozór dokonania jednej czynności prawnej, podczas gdy w rzeczywistości dokonują innej czynności prawnej. Istnieje zatem taka sytuacja, w której element ujawniony stanowi inny typ umowy, niż element ukryty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2005 r., IV CK 684/04, LEX nr 284205). Żadna z wyżej wymienionych rodzajów pozorności nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Strony realizowały umowę o pracę z dnia 15 lipca 2011r., czego nie mógł podważyć fakt, że zawarły ją w celu uzyskania przezM. K.(będącą wówczas w ciąży, o czym wiedział pracodawca) świadczenia z ZUS-u. Podjęcie pracy w wyżej wskazanym celu jest bowiem dopuszczalne i nie świadczy o intencji obejścia prawa czy też o nieważności umowy. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wyroku z dnia z dnia 9 sierpnia 2005 r. (III UK 89/2005, LexPolonica nr 384617) Sąd Najwyższy stwierdził, że samo zawarcie umowy o pracę w okresie ciąży, nawet gdyby głównym motywem było uzyskanie zasiłku macierzyńskiego nie jest naganne, ani tym bardziej sprzeczne z prawem. W innym orzeczeniu z dnia 21.05.2010 r. ((...), LexPolonica nr 2551782) stwierdził, że skoro z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych z 1998 r. wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowych oraz wypadkowego i chorobowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia tymi ubezpieczeniami i ewentualnie korzystania z przewidzianych nimi świadczeń nie jest obejściem prawa.
Sąd Apelacyjny nie kwestionował zatem wyrażonego przez Sąd Okręgowy poglądu popartego orzecznictwem, iż zawarcie umowy o pracę w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie stanowiło obejścia prawa.
Reasumując Sąd Apelacyjny – analogicznie jak Sąd Okręgowy - uznał, żeM. K.łączył stosunek pracy zP. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą(...)studio projektowe wR.. Stąd podlegała ona od dnia 15 lipca 2011r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.