Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 149/13
Data wyroku: 2013-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Majka, Agnieszka Połyniak, Adam Pietrzak
Słowa kluczowe: Naprawienie Szkody
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 149/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2013 roku.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Waldemar Majka (spr.)

Sędziowie :

SO Agnieszka Połyniak
SO Adam Pietrzak

Protokolant :

Magdalena Telesz

przy udziale Andrzeja Mazurkiewicza Prokuratora Prokuratury Okręgowej,
po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 roku
sprawyR. G.
oskarżonego zart. 157 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowegoD. Z.
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygnatura akt II K 134/11

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sygnatura akt IV Ka 149/13

UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy we Wschowie wniósł akt oskarżenia przeciwkoR. G.oskarżając go o to, że w dniu 12 września 2009 r. na terenie byłegoOśrodka (...)przyul. (...)wS.woj.(...), poprzez uderzenia pięścią oraz kopnięcia nogąD. Z.spowodował u niego obrażenia ciała w postaci urazu kolana prawego poprzez całkowite uszkodzenie(...), krwiaka stawu, częściowego uszkodzenia(...)oraz stłuczenia chrząstki(...)naruszając prawidłowe czynności narządów ciała na okres powyżej dni 7-miu – to jest o przestępstwo określone wart.157§1 k.k.

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 roku (sygn. akt II K 134/11) Sąd Rejonowy w Wałbrzychu:

I
R. G.uznał za winnego tego, że w dniu 12 września 2009 r. wS., w województwie(...), wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, wziął udział w pobiciuD. Z.polegającym na popychaniu, kopaniu i uderzaniu go po całym ciele narażającym na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku zart.157§1 k.k., a zarazem spychając ze schodów oraz kopiąc tegożD. Z.spowodował u niego umyślnie obrażenia ciała w postaci: całkowitego uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego, urazu kolana prawego, częściowego uszkodzenia więzadła pobocznego pośrodkowego, stłuczenia chrząstki stawowej i krwiaka stawu z przewlekłą niestabilnością kolana prawego wymagającą leczenia operacyjnego, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni to jest za winnego popełnienia występku zart.158§1 k.k.iart.157§1 k.k.w zw. zart.11§2 k.k.i za to na podstawieart.157§1 k.k.w zw. zart.11§3 k.k.wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart.69§1 k.k.iart.70§1 pkt. 1 k.k.wykonanie kary wymierzonejR. G.warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat;

III
na podstawieart.415§4 k.p.k.zasądził odR. G.na rzeczD. Z.2.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

IV
zasądził odR. G.na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wałbrzychu obowiązek zwrotu wydatków i wymierzył mu opłatę w wysokości 180 złotych.

Apelację od wskazanego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego zarzucają:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku:

a
art.4, 7 i 410 k.p.k.poprzez:

-

pominięcie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, że zdarzenie z udziałem oskarżonego i pokrzywdzonego składało się z dwóch etapów – pierwszego, kiedy pokrzywdzony obraził małżonkę oskarżonego, na skutek czego został poproszony o opuszczenie tarasu domku letniskowego i opuścił taras dobrowolnie oraz drugiego, kiedy pokrzywdzony po upływie kilkunastu minut wrócił na miejsce zdarzenia prawdopodobnie po klucze, które mu wcześniej wypadły i sprowokował awanturę oraz szarpaninę, do której doszło przed domkiem letniskowym na miękkim i piaszczystym podłożu, w trakcie której został uderzony przez oskarżonego w twarz oraz kopnięty, co z kolei wyklucza, że pokrzywdzony został zepchnięty z tarasu doznając na skutek tego wskazanych w sentencji obrażeń;

oparcie wyroku w zakresie osobowych źródeł osobowych jedynie na zeznaniach świadkówD. Z.iS. Ł., których zeznania są niespójne, wzajemnie sprzeczne i wykluczające się;

dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego oraz świądówB. K.,K. K.iM. G., którzy konsekwentnie potwierdzali wersję zdarzeń przedstawioną przez oskarżonego wskazując również konsekwentnie, że pokrzywdzony o własnych siłach opuścił miejsce zdarzenia, kierując się, będąc pod wpływem alkoholu, w środku nocy, leśną drogą do swojego miejsca zamieszkania, a nadto, że zdarzenie składało się w dwóch części;

b
art.5§2 k.p.k.poprzez nie rozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości wynikających :

-

z pisemnej opinii lekarskiejM. W.oraz pisemnej opinii sądowo-lekarskiej biegłegoM. B.oraz ustnej opinii uzupełniającej biegłegoM. B., z których to dokumentów wynika, że do urazu którego doznał pokrzywdzony mogło dojść w przypadku samodzielnego działania pokrzywdzonego polegającego na upadku lub poruszaniu się pokrzywdzonego pod wpływem alkoholu po nierównym, wyboistym i trawiastym podłożu, z kolei z ustnej uzupełniającej opinii wynika, że biegły nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, jakiego rodzaju obrażenia ciała powstały u pokrzywdzonego bezpośrednio po urazie, a nadto, że wcześniejsze osłabienie aparatu wiązadłowego stawu kolanowego mogło wpłynąć na to, że nawet niewielki uraz tego stawu mógł spowodować następstwa takie jak stwierdzono u pokrzywdzonego oraz, że uszkodzenia tego typu powinny spowodować znaczne ograniczenie możliwości poruszania się pokrzywdzonego, który następnego dnia po zdarzeniu poruszał się samodzielnie na terenie ośrodka, a także wracając z miejscowościS.kierował samochodem, którym wcześniej przyjechał,

z wzajemnie sprzecznych, niespójnych i wykluczających się zeznań świadkówD. Z.iS. Ł.;

a w konsekwencji:

c
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że w trakcie sprzeczki oskarżony popchnął pokrzywdzonego, a ten spadł ze schodów wiodących na taras na skutek czego doznał urazu w postaci całkowitego uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego, urazu kolana prawego, częściowego uszkodzenia więzadła pobocznego pośrodkowego, stłuczenia chrząstki stawowej i krwiaka stawu z przewlekłą niestabilnością kolana prawego,

a podnosząc powyższe zarzuty wniósł o :

1
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego czynu,

ewentualnie:

2
uchylenie zaskarżonego wyroku przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Apelację wywiódł również oskarżyciel posiłkowyD. Z.za pośrednictwem swego pełnomocnika skarżąc uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rzekomego przyczynienia się pokrzywdzonego (oskarżyciela posiłkowego)D. Z.do nastąpienia skutku jego pobicia jakim było całkowite uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego, urazu kolana prawego, częściowego uszkodzenia więzadła pobocznego pośrodkowego, stłuczenia chrząstki stawowej itd.
Zarzucając mu, na mocyart.438 pkt. 2 k.p.k.błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę uzasadnienia, polegający na uznaniu wbrew zebranym dowodom w sprawie, że pokrzywdzonyD. Z.przyczynił się do wystąpienia skutków jego pobicia,
i wniósł o:

1

1
zmianę zaskarżonego uzasadnienia przez wyeliminowanie z jego treści ustaleń odnoszących się do przyczynienia się oskarżyciela posiłkowego do zaistniałych skutków jego pobicia, za które winnym został uznany oskarżonyR. G.;

2
zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów zastępstwa prawnego za instancję odwoławczą w kwocie 1000 złotych.

Sąd okręgowy zważył:

apelacje nie są pozbawione trafności w formułowanych zarzutach.
Słusznie podnosi obrońca oskarżonego (argumentując - k.298-299), iż w oparciu o przeprowadzone dowody poczynione ustalenia faktyczne nie mogą być uznane za definitywne i jedyne możliwe ustalenia. Wobec powyższego nie sposób stwierdzić, że sprawa została należycie rozpoznana.
Przypisując oskarżonemu sprawstwo czynu zart. 158§1kkiart.157§1kkw zw. zart.11§2 kksąd I instancji ustalił, iż oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z inną osobą , którą był, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku –B. K.mający kopać pokrzywdzonego (w jakie części ciała nie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku). Ustalenie zakresu sprawstwa drugiego ze współsprawców (nie wykluczając trojga sprawców – o czym poniżej) ma znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonego (art.20 kk). Z ustaleń faktycznych wynika również, że pokrzywdzony trzykrotnie upadał po uderzeniach i wstawał co poddaje w wątpliwość zakres skutków jego upadków abstrahując już od poziomu „znieczulenia” z powodu poziomu adrenaliny w sytuacji stresowej i znacznej nietrzeźwości.
Analiza przebiegu zajścia nie może pozostawać obojętna na wnioski opinii biegłegoM. B.oraz treść pierwszej relacji pokrzywdzonego.
Skoro nie można wykluczyć, iż w wyniku zepchnięcia pokrzywdzonego z tarasu mogło dojść do mniej poważnych w skutkach urazów stawu kolanowego, które następnie się pogłębiły w wyniku działań i zaniechań niezależnych od woli oskarżonego (k.236), to celowym pozostawało przeanalizowanie zachowania pokrzywdzonego w czasie kiedy pozostawał pod działaniem alkoholu i wówczas gdy pod takim działaniem nie był, zwłaszcza że do zdarzenia doszło 12 września 2009 roku, a z konsultacji lekarskiej skorzystał 14 września 2009 roku.
Nie bez znaczenia pozostaje również treść relacji pokrzywdzonego po upływie pięciu miesięcy od zdarzenia (k.3) kiedy to nie miał wątpliwości co do tego, że żona oskarżonego biła go po twarzy kiedy upadł z tarasu, co miał widziećS. Ł., czego ten ostatni nie potwierdza (k.27). Z tejże relacji pokrzywdzonego wynika również, że sam po zdarzeniu udał się do domku, w którym nocował, aS. Ł.go odprowadził, co również nie jest zgodne z relacją tego ostatniego wskazującego na utratę przytomności pokrzywdzonego i potrzebę zaniesienia go do miejsca spoczynku. Nie jest uprawnione zatem stwierdzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iżwersja zdarzeń przedstawiona przez pokrzywdzonego jest – nie licząc rzekomego udziału w pobiciu małżonkiR. G.– zgodna z zeznaniamiS. Ł.(k.279).Nie są to rozbieżności w relacjach błahe, a dotyczące ilości sprawców, sposobu ich działania oraz zakresu zaistniałego skutku, a zatem celowym pozostaje przeprowadzenie konfrontacji między wymienionymi i podjęcia próby usunięcia tych rozbieżności. Pokrzywdzony bądź to ze względu na ilość spożytego alkoholu bądź z innych znanych sobie powodów nie jest w stanie precyzyjnie zrelacjonować przebiegu zdarzenia.
Sąd I Instancji dokonując zmiany opisu czynu oskarżonego w istocie przypisał mu przestępstwo z narażenia na skutek, które było brzemienne skutkiem mieszczącym się w granicach narażenia, co nie jest zabiegiem prawidłowym. Oczywiście kumulatywna kwalifikacja przyjęta w czynie przypisanym w aspekcie teoretycznym jest dopuszczalna i znajduje oparcie w orzecznictwie(wyroki Sądu Najwyższego z 4 października 2005 roku, V KK 211/05 oraz z 11 lutego 2003 roku, IV KKN 243/00), jednak dotyczy sytuacji narażenia nautratę życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu- czyli ten opisany wart.156 kk. Skoro jednak oskarżony miał pokrzywdzonego działaniem swym narazić na skutek zart.157§1kki skutek taki spowodować przyjmowanie kwalifikacji zart.158§1 kkjest błędne, bowiem w sytuacji takiej dochodzi do uprzedniej współukaralności przestępstwa z narażenia.
Rację ma również apelujący oskarżyciel posiłkowy podnosząc, iż w oparciu o treść zaskarżonego wyroku w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu nie jest uprawnione powoływanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku faktu przyczynienia się pokrzywdzonego „w pewnym stopniu” (jakim stopniu ?), bowiem o przyczynieniu się pokrzywdzonego w aspekcie logiki zdarzeń oczywiście można mówić ale nie o przyczynieniu się w sensie cywilnoprawnym czy karnoprawnym.
Zastrzeżenia budzi również podstawa prawna orzeczenia z punktu III dyspozycji zaskarżonego wyroku. Przepisart.415 kpkrozróżnia naprawienie szkody i zadośćuczynienie krzywdy. W§ 4 art.414 kpkmowa jest o odszkodowaniu, a nie zadość uczynieniu i przepis ten odsyła doart.415 kciart.444§1 kczgodnie z którymw razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.O zadośćuczynieniu mowa jest natomiast wart.445 kc.Skoro zatem intencją sądu I instancji pozostawało zasądzenie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę winien to uczynić w oparciu o podstawę materialnoprawną (art.46 kk), do której odsyłaart.415§5 kpk.
W świetle powyższego sprawstwo oskarżonego choć niewątpliwe budzi wątpliwości w zakresie skutku, który oskarżonemu można przypisać, co powoduje konieczność ponownego rozpoznania sprawy.