Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 1021/12
Data wyroku: 2013-07-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Lipnicka
Słowa kluczowe: Dziedziczenie
Podstawa prawna: art.679 kpc, 924-927 kc

Sygn. I Ns 1021/12

POSTANOWIENIE
Dnia 3 lipca 2013 r.

Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Anna Lipnicka

Protokolant:

sekr. sąd. Katarzyna Tworek

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. w Kędzierzynie - Koźlu
na rozprawie
sprawy z wnioskuG. K.
z udziałemJ. S.
o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku poC. S.,

postanawia:

1
Oddalić wniosek,

2
Zasądzić od wnioskodawczyniG. K.na rzecz uczestnika postępowaniaJ. S.kwotę 377 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt I Ns 1021/12

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2012 r.G. K.wystąpiła o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku poC. S.wydanym dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie I Ns 679/11, a także o otwarcie i ogłoszenie testamentu spadkodawcy z dnia 2 czerwca 2003 r. i orzeczenie, że spadek po w/w na podstawie testamentu jego żonyH. S.z dnia 9 września 2010 r. nabyła wnioskodawczyni w całości. Jako uczestnika postępowania wskazałaJ. S..
Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawczyni podniosła, iż postępowanie o stwierdzenie praw do spadku poC. S.zainicjował wnioskiem z dnia 8 września 2011 r. jego bratJ. S.. We wniosku tym wskazał siebie jako jedynego spadkobiercę ustawowego, a składając zapewnienie spadkowe zeznał, iż spadkodawca nie pozostawił testamentu. Tymczasem spadkodawcaC. S.sporządził w dniu 2 czerwca 2003 r. testament notarialny, na podstawie któregoad mortus causapowołał do spadku swoją żonęH. S.w całości. Był to jedyny testament pozostawiony przez spadkodawcę. Nigdy nie został odwołany ani zmieniony.H. S.– żona spadkodawcy, w dniu 9 września 2010 r. sporządziła testament notarialny, mocą którego odwołała swoje wcześniejsze rozrządzenie na wypadek śmierci z dnia 2 czerwca 2003 r. na rzecz męża i powołała do spadku wnioskodawczynięG. K.w całości. Przyczyną zmiany testamentu było niegodne zachowanie męża, który nie pomagał jej w trudach ciężkiej choroby, dokuczał jej, nękał fizycznie i psychicznie. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku poH. S.sąd wydał prawomocne postanowienie z dnia 10 sierpnia 2012 r. stwierdzające, iż spadek po w/w na podstawie testamentu z dnia 9 września 2010 r. nabyła siostraG. K.w całości. W ocenie wnioskodawczyni, jest oczywistą sprawą, iż po myśliart.927 § 1 k.c., nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, jednak w kontekście art.art. 922 § 1 kc, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów prawa. Wolą spadkodawcyC. S.było powołanie do spadki po nim swoją żonęH. S., a nie brataJ. S.. Testament należy tłumaczyć tak, ażeby zapewnić możliwość najpełniejszego urzeczywistnienia woli spadkodawcy. Skoro tak, to w chwili otwarcia spadku poH. S.jej prawa i obowiązki majątkowe przeszły na wnioskodawczynię – jej siostrę, bo taka była jej wola w momencie sporządzenia na jej rzecz testamentu.
Uczestnik postępowaniaJ. S.w odpowiedzi na powyższe żądanie wniósł o jego oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, iż z uwagi na treśćart.925 kciart.926 kcoraz dalszych, wniosekG. K.nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec faktu, iż spadkobierczyniH. S.zmarła dnia 16 stycznia 2011 r. i nie dożyła otwarcia spadku, bowiemC. S.zmarł w dniu 26 sierpnia 2011 r., toH. S.nie posiada zdolności do dziedziczenia. Z tego względu, wniosek wnioskodawczyni jest bezpodstawny, a zaskarżone postanowienie jest całkowicie zgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
SpadkodawcaC. S.pozostawał w ważnym związku małżeńskim zH. S.do dnia śmierci współmałżonki tj. do 16 stycznia 2011 r. Małżonkowie nie mieli ani własnych, ani wspólnych dzieci. Spadkodawca sporządził przed śmiercią, w dniu 2 czerwca 2003 r., testament notarialny, w którym oświadczył, iż do całego spadku jaki po nim pozostanie powołuje swoją żonęH. S.. Analogiczny testament, w tym samym dniu, na rzecz swojego męża sporządziłaH. S., ale przed śmiercią go odwołała i ostatecznie testowała na rzecz siostryG. K.. W postępowaniu sądowym o stwierdzenie praw do spadku poH. S.sąd orzekł zgodnie z wolą testatorki. Testament notarialnyC. S.nigdy nie został przez niego odwołany.
W dniu 8 września 2011 r. zarejestrowano w tutejszym sądzie wniosekJ. S.o stwierdzenie nabycia spadku poC. S.zmarłym dnia 26 sierpnia 2011 r. wK.i tu ostatnio stale zamieszkałym. Wnioskodawca wskazał siebie - brata zmarłego, jako jego jedynego spadkobiercę ustawowego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym po odebraniu zapewnienia spadkowego od wnioskodawcy, sąd wydał w dniu 23 stycznia 2012 r. postanowienie, mocą którego stwierdził, iż spadek poC. S., na podstawie ustawy, nabył bratJ. S.w całości.

dowody:

⚫

akta sprawy I Ns 679/11 – w załączeniu,

protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu – k.25,

zeznanie wnioskodawczyni – k.26,

zeznanie uczestnika postępowania – k.27,

Sąd zważył, co następuje:
WniosekG. K.nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną zgłoszonego przez w/w żądania był przepisart.679 § 1 kc, który określa tryb procesowy umożliwiający zmianę prawomocnego orzeczenia o stwierdzeniu prawa do spadku. Stanowi on, iż dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku (..). Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. W dalszej kolejności ustawodawca stwierdza, iż wniosek o wszczęcie takiego postępowania może zgłosić każdy zainteresowany (§ 2). W myśl § 3 cytowanej normy, w razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku, zmieniając to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
W ocenie sądu, w istniejącym stanie rzeczy, wnioskodawczyni przysługiwał status osoby zainteresowanej po myśli przywołanych norm, a tym samym była uprawniona do zgłoszenia przedmiotowego wniosku. Negatywna ocena zasadności żądania wynikała z analizy przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy (art.924 kc) i z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek (art.925 kc). Zgodnie z treściąart. 926 § 1 k.c.powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. W myśl więcprawa spadkowegoo tym, kto dziedziczy majątek spadkowy decyduje w pierwszej kolejności sporządzony przez spadkodawcę testament, a w przypadku jego braku —ustawa Kodeks cywilny. Niezależnie od podstawy dziedziczenia, istnieje w każdym przypadku szereg ustawowych ograniczeń decydujących ostatecznie o możliwości dziedziczenia przez konkretną osobę, czy to fizyczną, czy prawną. Jedną z fundamentalnych zasadprawa spadkowegow tym zakresie jest przepisart. 927 kc.Stanowi on w§ 1, iż nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest§ 2cytowanej normy, który mówi, iż dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż spadkodawczyniH. S.nigdy nie nabyła praw do spadku po swoim mężuC., a to z tego względu, iż zmarła przed nim. Utraciła zatem zdolność dziedziczenia zanim doszło do otwarcia spadku poC. S.. Skutek prawny oświadczenia woli zawierającego rozrządzenie na wypadek śmierci, któreC. S.zawarł w testamencie z dnia 2 czerwca 2003 r., wygasł wraz ze śmiercią jego żony będącej spadkobierczynią testamentową.
Konstatacja powyższa musiała prowadzić do oddalenia wnioskuG. K.zmierzającego do zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku poC. S., jako że wnioskodawczyni nie podnosiła innych okoliczności faktycznych lub prawnych mogących taką zmianę uzasadniać.
Kierując się zatem treścią przywołanych norm prawnych, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia treśćart.520 § 1 i 2 kpc.