Sąd Okręgowy w Sieradzu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1024/12
Data wyroku: 2013-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Górny
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o rentach i emeryturach z FUS
Teza: Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej i faktycznie wykonywanej pracy.

Sygn. aktIV U 1024/12WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJDnia 27 marca 2013 rokuSąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw składzie:Przewodniczący: SSR del. Sławomir GórnyProtokolant: st. sekr. sąd. Beata Krysiakpo rozpoznaniu na rozprawiew dniu 27 marca 2013 roku w Sieradzu
odwołaniaE. G.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.z dnia 18.10.2012 roku Nr(...)w sprawieE. G.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.o emeryturęzmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeE. G.prawo do emerytury od dnia 1 października 2012 roku.Sygn. akt IV U 1024/12UZASADNIENIEDecyzją z dnia 18.10.2012r. za Nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział wŁ.odmówiłE. G.prawa do emerytury na podstawie ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) w związku z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Zakład podniósł, że do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono wnioskodawcy żadnego okresu, bowiem ubezpieczony nie przedstawił dokumentów - świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, pozwalających na stwierdzenie, żeE. G.wykonywał stale, w pełnym wymiarze pracę na stanowisku spawacza elektrycznego lub gazowego, operatora ciężkich maszyn budowlanych i kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton.Nie podzielając decyzji z dnia 18.10.2012r., wnioskodawca złożył odwołanie, twierdząc ostatecznie, że jego praca we wszystkich powołanych zakładach pracy była pracą w warunkach szczególnych. W szczególności,E. G.wniósł o przyznanie prawa do emerytury poprzez zaliczenie mu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach

      w zawodzie spawacza:od 12 listopada 1973 roku do 25 maja 1974 roku wZakładach (...)wW., w okresie od 12 października 1995 roku do 31 sierpnia 1996 roku w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM.oraz

      w zawodzie kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton i operatora maszynisty ciężkich maszyn budowlanychw okresie od 2 maja 1975 roku do 30 listopada 1979 roku w(...) Zakładach (...), od 17 grudnia 1979 roku do 14 czerwca 1980 roku wfirmie (...)wW., od 1 czerwca 1983 roku do 30 września 1993 roku w(...)Przedsiębiorstwie (...)wŁ.Cegielnia (...). Jago aktywność zawodowa łączyła się tylko z tymi profesjami, co mieli poświadczyć zawnioskowani świadkowie – współtowarzysze pracy i przełożeni.W odpowiedzi, organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania podnosząc, iż na wymagane 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wnioskodawca nie udowodnił żadnego okresu. Pozostałych przesłanek do nabycia świadczenia w obniżonym wieku organ nie kwestionował.Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:E. G., niepozostający w zatrudnieniu pracowniczym, nienależący do OFE,urodzony (...), wykazał posiadanie 26 lat 7 miesięcy i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia ubezpieczony złożył 9 października 2012 roku. Na wymagane 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach Zakład nie uwzględnił żadnego okresu i wydał decyzję odmowną(dowód: dane o okresach zatrudnienia, wniosek, decyzja z 18. 10. 2012roku - akta ZUS).Skarżący, w okresie od 1 września 1969 roku do 25 maja 1974 roku, pracował wZakładach (...)wW.. Pomimo angażu ślusarza, po szkole i po wojsku, w czasie od 12 listopada 1973 roku do 25 maja 1974 roku, wnioskodawca, na wydziale W2, wykonywał zawód spawacza elektrycznego wanien galwanicznych. Tamże, pod nadzorem kierownikaS.i mistrzaC., na zmiany, w pełnym wymiarze czasu pracy i stale, wchodząc w skład brygady spawaczy, na hali o powierzchni hektara, odziany w uniform spawacza, w masce, spawał cztery blachy, tak, by powstała wanna galwaniczna. Tylko niewiele dziennego czasu pracy, do 25 %,E. G.przeznaczał na przygotowanie elementów do spawania

        (dowód: akta osobowe wnioskodawcy, zeznania świadkówZ. S.iM. C.od 00,26,18 minuty do 00,(...)minuty, przesłuchanie wnioskodawcy k. 41 – 42).

(...) Przedsiębiorstwo (...), to czas, gdyE. G.od 2 maja 1975 roku do 30 listopada 1979 roku pracował jako kierowca. Baza transportowa wM.to miejsce, skąd wyjeżdżały do obsługi cegielni samochody ciężarowe odT.poZ., poprzez(...)wywrotki. Tym ostatnim rodzajem samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, w pełnym wymiarze czasu pracy, stale, bez przerw sezonowych, do cegielni wM.,O.,K.,C., razem z innymi kolegami kierowcami, woził węgiel, piasek, żwir, glinę, cegłę, słowem wszystko to, co było niezbędne do produkcji cegły i to, co wyprodukowały cegielnie. Podstawowy surowiec w postaci gliny wnioskodawca woził z kopali zM.,C.iO.. Zimą z urobkiem nie było problemów, ciągła praca koparek i wykładane maty pozwalały na zapewnienie stałych dostaw surowca(dowód: przesłuchanie wnioskodawcy k. 41 - 42, zeznania świadkówJ. H.iS. K.k. 39 - 40, umowy, angaże, karty wynagrodzeń k. 10 – 23, świadectwo pracy k. 370 akt rentowych).Na przestrzeni czasowej od 17 grudnia 1979 roku do 14 czerwca 1980 roku,przedsiębiorstwie (...)wW., wnioskodawca wykonywał zawód kierowcy. W tym to czasie, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,S.28 - wywrotką o ładowności do 5 ton,E. G.wywoził ziemię i przywoził żwir na budowę hali. Nadto, przez cały czas, przywoził miał do zakładowej kotłowni, która dostarczała całorocznej energii do produkcji przemysłowej. W zakładzie pracowało wielu kierowców, każdy z nich miał swój pojazd, w tym jelcze, stary i żuki. Zaś obsługę i naprawę pojazdów firmy przeprowadzali zatrudnieni tamże mechanicy, nie kierowcy(dowód: przesłuchanie wnioskodawcy k. 41 - 42, zeznania świadkaJ. W.k. 40, świadectwo pracy k.371 akt rentowych).Od 1 czerwca 1983 roku do 30 września 1993 roku w(...)Przedsiębiorstwie (...)wŁ.Cegielnia (...)wykonywał pracę operatora ciężkiej maszyny budowlanej. Tak jak poprzednim razem, wnioskodawca stacjonował w bazie wM.i stamtąd wyjeżdżał jedynym w bazie ciężkim sprzętem budowlanym w postaciO., ciągnika z łyżką czerpakową z przodu i koparko – łyżką z tyłu, co w sumie dawało ponad 4 tony wagi. Tymże sprzętem, skarżący stale, w pełnym wymiarze czasu i niezależnie od pory roku, jeździł po wszystkich okolicznych cegielniach ładując piasek i glinę do zasobników – zasilaczy, skąd przesyłano materiał do produkcji cegły, przewoził węgiel, usuwał gruz i pozostałości z placu składowego, wykonywał wszelkie zlecone prace. Ostatni okres pracyE. G.to dowożenie opisywanym ciężkim sprzętem gliny do zasilacza podającego surowiec na produkcję.O.to maszyna budowlana starego typu, wymagająca siły do sterowania i odporności na hałas i niewygody jazdy. Po wykonanej robocie wnioskodawca zjeżdżał do bazy wM., gdzie mechanicy dokonywali niezbędnych przeglądów i napraw maszyny

         (dowód: przesłuchanie wnioskodawcy k. 41 - 42, zeznania świadkówJ. H.iS. K.k. 39 - 40, umowy, angaże, karty wynagrodzeń k. 10 – 23, świadectwo pracy k. 372 akt rentowych).

Ubezpieczony, w czasie od 12 października 1995 roku do 31 sierpnia 1996 roku, w Spółdzielni Kółek Rolniczych wM., przez cały czas, w pełnym wymiarze czasu, pracował jako spawacz. W systemie akordowym, już z uprawnieniami zdobytymi w latach ubiegłych, ubrany w strój spawacza, mając swoje stanowisko pracy, razem z innymi, wnioskodawca przez cały czas spawał płoty, brony, wały strunowe, wszystko to, na co Spółdzielnia dostała zamówienie. Ślusarze również pracowali w zakładzie, mieli jednak wydzielony warsztat i ich to zadaniem było przygotowanie spawaczom pracy

        (dowód: przesłuchanie wnioskodawcy k. 41 – 42, , zeznania świadków:D. K.iA. K.k . 40 -41 , świadectwo pracy k. 374 akt ZUS).

Powyższy stan faktycznySąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków jako logicznym i spójnym. Istniejąca w sprawie wątpliwość co do tego, czy okresy zatrudnienia wnioskodawcy w opisanych wyżej latach były pracą w szczególnych warunkach została rozwiana treścią zeznań świadków, którym Sąd w pełni przyznał walor wiarygodności. Przedstawiony stan faktyczny nie został zakwestionowany przez organ rentowy.Sąd Okręgowy zważył, co następuje:OdwołanieE. G.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku, o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39 poz. 353 z późn. zm.) oraz § 1 - 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1, tj. w przypadku mężczyzn  jeżeli osiągnęli wiek 60 lat, mają wymagany „okres zatrudnienia” 25 lat i przepracowali co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.Zgodnie z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia konieczne jest, by praca taka wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Ust. 2 cyt. paragrafu stanowi, że okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym wg wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub świadectwie pracy. Według wykazu A cyt. rozporządzenia, działu XIV – prace różne, w punkcie 12 przewidziane są prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym, zaś prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wskazuje tenże wykaz w Dziale VIII poz. 2 załącznika do cyt. rozporządzenia i są to prace, których wykonywanie uprawnia do ubiegania się o emeryturę w niższym wieku. Natomiast opisywany wykaz A, w dziale V, poz. 3 załącznika do cyt. rozporządzenia, przewiduje, że pracami w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do ubiegania się o emeryturę w niższym wieku, są prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych.Pomocniczo wykaz A zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, Dział VIII – w transporcie i łączności, poz. 2 pkt 2, stwierdza, że pracami w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do ubiegania się o emeryturę w niższym wieku są prace kierowcy samochodu ciężarowego.Również pomocniczo wykaz A zarządzenia Nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, Dział XIV – prace różne, poz. 12 pkt 1, stwierdza, że pracami w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do ubiegania się o emeryturę w niższym wieku są prace spawacza elektrycznego i gazowego.Także pomocniczo, prace spawacza wskazuje Uchwała Nr 16 Zarządu Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych z 20 maja 1983 roku, w swym dziale XIV – prace różne.Należy stwierdzić, że odwołujący udowodnił wymagany staż pracy, zaś spór w niniejszej sprawie został ograniczony do tego, czy ubezpieczony posiada co najmniej 15 – letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, żeE. G.posiada ponad 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach poprzez wykonywanie opisanych zawodów.Ważkim w sprawie jest podkreślenie, że w uchwale z dnia 27.05.1985r. (III UZP 5/85 LEX nr 14635) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż w postępowaniu przed okręgowymi sądami pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno – rentowe dopuszczalne jest przeprowadzanie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, iż nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy z powodu likwidacji zakładu pracy lub zniszczenia dokumentów dotyczących takiego zatrudnienia. Przeprowadzanie dowodu z zeznań świadków nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy w pełni pogląd ten podzielił a przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, że praca wnioskodawcy w okresach opisanych w stanie faktycznym nosiła znamiona pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 cyt. Ustawy i jest tożsama z pracą opisaną we wskazanych działach i punktach wykazu A cyt. rozporządzenia. Sąd w pełni podziela rownież stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 24.03.2009r. (I PK 194/08), iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy, co w niniejszej sprawie ma szczególnie doniosły wymiar, bowiem umowy o pracę i świadectwa pracy z okresów objętych ustaleniami faktycznymi Sądu mówią również o pracy ślusarza, mechanika, zasilaczowego. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik dorozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.W ocenie Sądu ustalenia faktyczne prowadzą do jednoznacznego wniosku, iż skarżący spełnił kwestionowany warunek 15 – letniego zatrudnienia w szczególnych warunkach. Całokształt zgromadzonych dowodów - od drobnych epizodów zawodowych wZ.i w(...)M., po pracę przez 10 lat na ciężkiej maszynie budowlanej, przede wszystkim zeznania kolegów, współpracowników i przełożonych – świadczą o wykonywaniu przez skarżącego w sposób stały i ciągły zawodu spawacza, kierowcy i operatora ciężkiej maszyny budowlanej. Wnioskodawca wykazał także pozostałe przesłanki, nie były przedmiotem sporu, przeto z tych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałE. G.prawo do emerytury od 1 października 2012 roku, początku miesiąca kalendarzowego złożenia wniosku i świadczenie.