Sąd Okręgowy w Szczecinie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Kz 131/13
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Michał Tomala, Bożena Majgier-Strączyńska, Małgorzata Jankowska
Słowa kluczowe: Subsydiarny Akt Oskarżenia
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. akt IV Kz 131/13

POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący: SSO Małgorzata Jankowska (spr.)
Sędziowie: SO Bożena Majgier-Strączyńska
SO Michał Tomala
Protokolant: Iwona Warszawska
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. w SzczecinieAnny Paździórko
po rozpoznaniu w sprawie z oskarżenia subsydiarnegoH. O.
przeciwkoL. D.
o czyn zart. 286 § 1 kk
zażalenia wniesionego przez adw.D. S.
na postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim
z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II K 791/11
w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 624 § 1 kpk,art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 r. Prawo o adwokaturze(Dz.U. 2009.146.1188 j.t).

p o s t a n o w i ł:
1) zmienić zaskarżone postanowienie poprzez zastąpienie powołanego w jego podstawie prawnej przepisuart. 17 § 1 pkt. 1 kpk(pkt. 1) przepisemart. 17 § 1 pkt. 9 kpk;
2) zwolnić pokrzywdzonąA. O.od wydatków związanych z postępowaniem
odwoławczym;
3) odmówić przyznania wynagrodzenia adw.D. S.za czynności
wykonane w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim umorzył postępowanie z oskarżenia subsydiarnegoA. O.przeciwkoL. D.o czyn zart. 286 § 1 kk, powołując się na to, że zgromadzony materiał dowowy nie dostarcza podstaw do uznania, iż na szkodę pokrzywdzonej zostało popełnione przestępstwo, a jednocześnie nie można wskazać nowych dowodów, które pozwoliłyby usunąć istniejące w tej sprawie wątpliwości.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adw.D. S., podnosząc zarzut obrazy prawa procesowego, tj. przepisuart. 339 § 3 pkt. 2 kpkpoprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie zasady bezpośredniości, polegające na odstąpieniu od przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków na rozprawie i wydaniu przez sąd orzeczenia na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu przygotowawczym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego za postępowanie przed Sądem II instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wniesione w tej sprawie okazało się skuteczne jedynie w takim znaczeniu, że doprowadziło do skorygowania podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia.
Kontrola odwoławcza kwestionowanego orzeczenia ujawniła takiej miary mankamenty w zakresie procedowania Sądu I instancji, ze względu na które merytoryczna ocena stanowiska tegoż sądu – przedwczesnego, okazuje się niemożliwa, a w istocie – nieuprawniona.
Na wstępie zauważyć trzeba, iż zgodnie z przepisemart. 84 § 1 kpk, który reguluje zakres czasowy uprawnienia do działania obrońcy – ustanowionego przez stronę oraz wyznaczonego z urzędu – obrońca może podejmować czynności w toku całego postępowania, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia – jeżeli ustanowienie go lub wyznaczenie z urzędunie zawiera ograniczeń.Przepis powyższy z mocyart. 88 kpk, ma zastosowanie również do wyznaczonego z urzędu pełnomocnika strony. W niniejszej sprawie, adw.D. S.zarządzeniem Prezesa Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28.06.2010 r. wyznaczony został pełnomocnikiem z urzędu pokrzywdzonejA. O.cyt.: „w sprawie Prokuratury Rejonowej w Stargardzie Szczecińskim, sygn. akt 1 Ds 1301/10”.Treść wskazanego wyżej zarządzenia jednoznacznie dowodzi, że w tym przypadku, wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ma charakter ograniczony, albowiem uprawniało ono adw.D. S.do działaniajedynie w postępowaniu przygotowawczymprowadzonym w sprawie 1 Ds 1301/10 (późniejsza sygnatura – 1 Ds 462/11). Śledztwo w sprawie o sygn. akt 1 Ds 1301/10 (1 Ds 462/11) zakończyło się prawomocnym umorzeniem (postanowienie z dnia 31.05.2010 r.), o czym pokrzywdzona i jej pełnomocnik zostali zawiadomieni. Nie ulega wątpliwości, iż wniesienie do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia, nie jest czynnością postępowania przygotowawczego.A..D. S.nie był zatem uprawniony do wniesienia subsydiarnego oskarżenia w imieniuA. O., skoro zarządzenie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu zawiera wyraźne ograniczenie, w związku z którym był on uprawniony do działania jako pełnomocnik pokrzywdzonej, wyłącznie w postępowaniu przygotowawczym, a jednocześnie do podejmowania dalszych działań, nie został umocowany ani przezA. O., ani też nie został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu do sporządzenia subsydiarnego aktu oskarżenia lub do działania w imieniu pokrzywdzonej w toku całego postępowania sądowego zainicjowanego oskarżeniem subsydiarnym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż realizując wezwanie sądu odwoławczego do przedstawienia dokumentu uprawniającego do działania w tym postępowaniu, adw.D. S.przesłał faksem zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28.06.2010 r., które dotyczyło wyłącznie postępowania przygotowawczego.
Przedstawione wyżej okoliczności wskazują jednoznacznie na to, że działający bez należytego umocowania adwokat, nie był uprawniony do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w imieniu pokrzywdzonejA. O., a skoro dokonał tej czynności – to uznać należało, iż wniesiona skarga nie pochodzi od uprawnionego oskarżyciela. Wystąpiła zatem ujemna przesłanka procesowa, która spowodowała konieczność umorzenia postępowania, jednakże wobec umorzenia tego postępowania przez Sąd I instancji z innej przyczyny, konieczne stało się nie tylko przedstawienie powyższej argumentacji, ale także dokonanie zmiany w zakresie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia poprzez powołanie w niej w miejsceart. 17 § 1 pkt. 1 kpkprzepisuart. 17 § 1 pkt. 9 kpk.
Zauważyć trzeba, iż pozycja pełnomocnika i skutki podejmowanych przez niego działań, nie są identyczne z tymi, jakie aktualizują się w przypadku obrońcy. Z mocy przepisuart. 86 § 1 kpk, obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że oskarżony nie ponosi negatywnych skutków błędów, czy zaniedbań jego obrońcy. Regulacja powyższa, zgodnie z treściąart. 88 kpk, nie ma jednak zastosowania w stosunku do pełnomocnika, co oznacza, że strona ponosi negatywne następstwa działań zawinionych przez pełnomocnika. Dodać nadto trzeba, iż przewidziany wart. 55 § 1 kpkmiesięczny termin do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia nie jest terminem zawitym lecz prekluzyjnym, a zatem nie podlega on przywróceniu.
Ze względu na to, że czynności podejmowane w postępowaniu odwoławczym przez adw.D. S.nie tylko nie mieszczą się w granicach jego obowiązków, ale przede wszystkim wykraczają poza zakres uprawnień pełnomocnika z urzędu, które wygasły wraz z prawomocnym zakończeniem śledztwa w sprawie 1 Ds 1301/10 (1 Ds 462/11) – zasądzenie na jego rzecz wynagrodzenia za działania podjęte w postępowaniu odwoławczym, nie znajduje uzasadnienia w treściart. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze.
Z powyższych względów, Sąd Okręgowy orzekł jak na wstępie.
Kierując się względami słuszności, zwolniono pokrzywdzoną od wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym.