Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 84/02
Data wyroku: 2002-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Mieszczańska, Jan Dybek, Barbara Misztalska
Słowa kluczowe: "Ustawa Lutowa"
Podstawa prawna: art. 8 ustawy z 23.02.1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Sygn. akt : II AKa 84/02

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2002 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący

SSA Barbara Misztalska

Sędziowie

SSA Jan Dybek
SSA Elżbieta Mieszczańska (spr.)

Protokolant

Krzysztof Wdowiak

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa
po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2002r.
sprawy wnioskodawcyE. T.
- o odszkodowanie
na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 09 sierpnia 2001r. sygn. akt XVI1 Ko 231/98

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

II AKa 84/02

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2001 r. Sąd Okręgowy odmówił wnioskowi o odszkodowanie za represjonowanieI. T., złożonemu przezE. T., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd ustalił, iżI. T.został aresztowany w dniu 18 lutego 1945 r. wC.przez władze radzieckie i przewieziony do obozu jeńców wW., gdzie zmarł w dniu 27 lipca 1945 r.
Sąd Okręgowy ustalił nadto, iż brak jest dowodów wskazujących aby to pozbawienie wolnościI. T.było konsekwencją jego działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcyE. T.zarzucając obrazę przepisów postępowania, a toart. 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez niewskazanie dowodów na jakich oparte zostało zawarte w uzasadnieniu wyroku stwierdzenie, iż aresztowanieI. T.nie nastąpiło z powodów wskazanych wart. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiegoorazart. 9, art. 7 i art. 410 kpkpoprzez nie poddanie analizie i gruntownej ocenie materiału dowodowego, lakonicznym przesłuchaniu wnioskodawcy oraz nieprzeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, a w następstwie niewyjaśnienie okoliczności o istotnym znaczeniu dla oceny przesłanek decydujących o stwierdzeniu nieważności orzeczenia.
Autor apelacji zarzucił nadto błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego orzeczenia, a polegający na uznaniu, iż ojciec wnioskodawcy nie podejmował działań na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja pełnomocnika wnioskodawcyE. T.nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy art. 8 ust.2a i 2b ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodle­głego bytu Państwa Polskiego, stanowią o uprawnieniu do odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę osobom represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości bądź organy poza­sądowe, jednakże zawężając krąg osób uprawnionych jedynie do tych, których represja dotknęła za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności prowadzonej w okresie od 17 września 1939 r. do 5 lutego 1946 r.
W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że ojciec wnioskodawcy –I. T.został zatrzymany przez władze radzieckie, najprawdo­podobniej NKWD w dniu 18 lutego 1945 r. na terenieC.wraz z większą liczbą osób - około 200 - jak wynika to z protokołu przesłuchania świadkaJ. B.przed Sądem Grodzkim wC.z dnia 24 września 1945 r. Już sam fakt masowego aresztowania w niewielkim mieście, musi budzić wątpliwości czy było to związane z działalnością patriotyczną tych osób na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, aczkolwiek zważywszy, że zadziałały tak władze obcego państwa na wyzwolonym wówczas terytorium Polski, niewątpliwie przyznać trzeba, że miało to wymiar polityczny.
Taki tok rozumowania znajduje potwierdzenie w treści pisma Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 21 marca 2002 r., z którego wynika, że Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wG.prowadzi śledztwo w sprawie deportacji w I połowie 1945 r. z terenów byłych województw(...)i(...)ludności polskiej do obozów w b. ZSRR, to jest o czyny zart. 189 § 2 kk.
Nie oznacza to jednak w przełożeniu na osobęI. T., iż jego aresztowanie nastąpiło w realizacji represji za jego działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
W zgromadzonej dokumentacji, aczkolwiek bardzo szczupłej, nie można dopatrzyć się podstaw, do takich ustaleń. Również przesłuchani w charakterze świadków – wnioskodawca i jego siostra – żyjące dzieciI. T., nie podały żadnych okoliczności, które by na taką działalność wskazywały. Przeciwnie świadkowie jednoznacznie stwierdzili, że nic nie jest im wiadomo,, chociażby z przekazów rodzinnych, aby ich ojciec był członkiemorganizacji patriotycznej i włączał się do walki o niepodległość Państwa Polskiego.
Z kolei z pisma Starostwa Powiatowego wC.z dnia 12.11.1946 r. /k.22 akt/ wynika, że żonaI. T.nie została zaliczona do wdów po zmarłych więźniach politycznych, ponieważ jej mąż został tylko przymusowo wywieziony.
Nie znajdując zatem żadnych podstaw do uznania, że ojca wnioskodawcy spotkały ze strony władz radzieckich represje za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, należy podzielić argumentację przyjętą przez Sąd I instancji i w oparciu o przepisyart. 437 § 1 kpkzaskarżony wyrok utrzymać w mocy.
O kosztach sądowych orzeczono z mocyart. 13 ustawy z 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.