Sąd Okręgowy w Szczecinie
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 586/13
Data wyroku: 2013-09-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Miller-Młyńska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z fus

Sygn. akt VI U 586/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:

Przewodnicząca:

SSO Monika Miller-Młyńska

Protokolant:

St. sekr. sądowy Katarzyna Herman

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2013 r. wS.
sprawyZ. K. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaZ. K. (1)
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.
z dnia 20 marca 2013 roku znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeZ. K. (1)prawo do emerytury, poczynając od 6 kwietnia 2013r.

UZASADNIENIE
Decyzją z 20 marca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłZ. K. (1)prawa do emerytury po osiągnięciu 60 roku życia, z uwagi na nieudowodnienie przez niego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia w stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 1 września 1969 r. do 3 września 1981 r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)oraz od 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP.z uwagi na brak świadectwa pracy w warunkach szczególnych.
Z. K.zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. ubezpieczony wskazał, że w(...) Przedsiębiorstwie (...)pracował jako izolarz, następnie był zatrudniony w(...)wP.na stanowisku hydraulika oraz w Spółdzielni Mieszkaniowej jako palacz c.o.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Z. K. (1)urodził się w dniu(...)roku. Jego łączny staż ubezpieczeniowy (udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe) na dzień 1 stycznia 1999r. wynosił 29 lat, 3 miesiące i 27 dni.
Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego
Wniosek o emeryturę złożył w organie emerytalnym w dniu 5 marca 2013 roku.
Okoliczności niesporne, a nadto dowody:
- wniosek o emeryturę – k. 1-2 plik I akt rentowych;
- raport z ustalenia uprawnień do świadczenia - k. 30 plik I akt rentowych.

W okresie od 1 września 1969 r. do 3 września 1981 r.Z. K.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...). Przez początkowy okres, do 26 czerwca 1971 r., był przy tym zatrudniony jako uczeń w zawodzie montera wewnętrznych instalacji budowlanych (naukę pobierał w przyzakładowej zasadniczej szkole zawodowej dla pracujących), jednak od 27 czerwca 1971 r. otrzymał „zwykły” angaż na stanowisku izolarza. W czasie zatrudnienia w tym zakładzie pracy, w okresie od 27 stycznia 1973 r. do dnia 14 grudnia 1974 r. ubezpieczony odbywał przy tym zasadniczą służbę wojskową; po jej zakończeniu w styczniu 1975 r. ponownie podjął pracę w tym samym zakładzie i na tym samym stanowisku, co wcześniej. W czasie pełnienia służby wojskowej, od 14 marca 1973 r. do 14 grudnia 1974 r. ubezpieczony pracował przy tym jako monter instalacji sanitarnych.
Będąc uczniem praktycznej nauki zawodu ubezpieczony pracował przez 3 dni w tygodniu, w pozostałe dni uczęszczał do szkoły zawodowej.
W okresie zatrudnienia na stanowisku izolarza pracodawca wypłacał ubezpieczonemu dodatek za pracę w warunkach szkodliwych.
Prace izolacyjne, które wykonywał ubezpieczony w omawianym okresie zatrudnienia, były prowadzone w wykopach, w których były położone rury. Do zadańZ. K.należało oczyszczanie i malowanie rur, ich owijanie watą szklaną, a następnie obłożenie papą, siatką i azbestocementem.
Dowody:
- świadectwo pracy -k. 7 plik I akt rentowych;
- kwestionariusz dot. okresów składkowych i nieskładkowych - k. 5-6 plik I akt rentowych;
- zaświadczenie WKU - k. 5 plik KPU;
- dokumentacja w aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...)koperta k. 17 akt sądowych: umowa o pracę z 27.01.1975 r., karty płac;
- zeznania ubezpieczonego k. 20-21 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- dokumentacja w aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...)- k. 39 akt sądowych: odpis świadectwa ukończenia(...), życiorys;
- książeczka wojskowa okazana na rozprawie w dniu 9.09.2013 r.

W okresie od 7 września 1981 r. do 31 października 1994 r.Z. K.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wP.na stanowisku hydraulika.
W czasie zatrudnienia w tym zakładzie pracy ubezpieczony przeważnie wykonywał obowiązki montera zewnętrznych instalacji sanitarnych i grzewczych, zajmując się układaniem rurociągów, wykonywaniem prac izolacyjnych w głębokich wykopach, w otwartym terenie. Zdarzało się również, że ubezpieczony usuwał awarie tej instalacji; w tym celu odkopywał instalacje, usuwał usterkę i z powrotem zakopywał wykop; niekiedy zdarzało się, że ubezpieczony zajmował się usuwaniem awarii instalacji c.o. również w budynkach.
RównolegleZ. K.zajmował się także pracami spawalniczymi: spawał zarówno montowane instalacje, jak również dokonywał napraw instalacji i urządzeń już istniejących (jak np. boksów dla krów). Gdy nie było pracy w terenie (zwłaszcza zimą) zdarzało się, że był kierowany do pracy w warsztacie, gdzie zajmował się - w pełnym wymiarze czasu pracy - pracami spawalniczymi przy remoncie maszyn rolniczych. Ubezpieczony posiadał w tym czasie uprawnienia spawacza, ukończył bowiem podstawowy kurs spawania elektrycznego.
Sporadycznie ubezpieczony bywał także kierowany do prac przy rozładunku dostarczanych wagonami kolejowymi nawozów; miało to miejsce nie częściej niż raz w miesiącu w okresie wiosennym i jesiennym.
Dodatkowo, przez okres około pół roku (w roku 1987 lub 1988) ubezpieczony zajmował się także montażem metalowych silosów na zboże, o wysokości 16-17 m. Montaż polegał na poskręcaniu, pospawaniu części, zrobieniu podestów.
Dowody:
- świadectwo pracy - k. 10 plik I akt rentowych;
- zeznania ubezpieczonego k. 20-21 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- zeznania świadkaJ. N.- k. 42-43 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- zeznania świadkaP. S.- k. 43-44 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- książka spawacza nr(...)okazana na rozprawie w dniu 9.09.2013 r.

W okresie od 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r.Z. K.był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP.na stanowisku palacza centralnego ogrzewania.
Kotłownia, w której pracował ubezpieczony nie była zautomatyzowana, znajdował się w niej jedynie taśmociąg, który transportował miał do pieca. Taśmociąg trzeba było jednak obsługiwać ręcznie. W kotłowni były zainstalowane dwa kotły wodne, również obsługiwane ręcznie.
Jako palacz c.o. ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, zarówno w zimie, jak i w lecie, bowiem kotłownia była całoroczna. Kotłownia dostarczała wodę i zapewniała ogrzewanie dla osiedla mieszkaniowego, przedszkola, warsztatu, budynków wolnostojących.
W czasie zatrudnienia u tego pracodawcyZ. K.otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia w wysokości 5% najniższego wynagrodzenia.
W wystawionym świadectwie pracy z dnia 30 czerwca 1998 r. pracodawca potwierdził, że ubezpieczony jako palacz c.o. w okresie od 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych.
Dowody:
- świadectwo pracy -k. 11 plik I akt rentowych;
- zaświadczenie pracodawcy z 30.06.1998 r. - k. 12 plik I akt rentowych;
- zeznania ubezpieczonego k. 20-21 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- zeznania świadkaJ. N.- k. 42-43 oraz w formie elektronicznej (nagranie);
- zeznania świadkaP. S.- k. 43-44 oraz w formie elektronicznej (nagranie).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się uzasadnione.

Zgodnie z przepisemart. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. jedn. Dz. U. z 2009 Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.; dalej jako: ustawa emerytalna) - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a i 50e i 184.
W myśl jednak przepisu art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej - ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (co najmniej 25 lat dla mężczyzn).
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Wykaz prac zaliczanych do prac w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze zamieszczony został w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Przepis § 4 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi przy tym, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W myśl przepisu § 2 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o którym mowa stwierdza przy tym zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 cytowanego rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
W załączniku do powyższego rozporządzenia, w wykazie A, w dziale V zatytułowanym „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”, pod pozycją 1 wskazano, że pracami w warunkach szczególnych są „ roboty wodnokanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach”, w dziale XIV, zatytułowanym „Prace różne”, pod pozycją 1 wskazano, że pracami w szczególnych warunkach są „prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego”, natomiast pod pozycją 12 wskazano, że pracami w szczególnych warunkach są „prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym”.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał fakt, że ubezpieczony ukończył 60 lat w dniu(...)roku, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz że na dzień 31 grudnia 1998r. przebył okresy składkowe i nieskładkowe o łącznej długości przekraczającej 25 lat. Przedmiotem sporu pozostawało natomiast, czy ubezpieczony do tego czasu co najmniej 15 lat przepracował w warunkach szczególnych. Organ rentowy odmówił mu bowiem zaliczenia do stażu takiej pracy okresów zatrudnienia od 1 września 1969 r. do 3 września 1981 r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)oraz od 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP., powołując się na brak świadectw pracy w warunkach szczególnych za te okresy. Do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono również okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP.. Bezspornym przy tym było, że ubezpieczony faktycznie w wymienionych przedsiębiorstwach pracował.
Zgodnie z utartą praktyką i wielokrotnie wyrażanymi w orzecznictwie poglądami, w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mogą być ustalane także przy pomocy innych środków dowodowych niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84). Wydanie lub niewydanie przez pracodawcę świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie rodzi bowiem żadnych skutków materialnoprawnych. Zaświadczenie to jest jedynie dokumentem prywatnym (art. 245 k.p.c.), wydawanym dla celów dowodowych, a okoliczności potwierdzone przez pracodawcę w tym dokumencie podlegają weryfikacji zarówno w postępowaniu sądowym, jak i w postępowaniu przed organem rentowym. Określenie stanowiska pracy i jej charakteru wskazane w wystawionym przez pracodawcę świadectwie pracy nie wiąże zatem Sądu, który na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocenia, czy ubezpieczony pracował – stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – w warunkach szczególnych. Przy tym dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska (w niniejszym przypadku izolarz, hydraulik, palacz c.o.), tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to bowiem praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, nie zaś praca na stanowisku o nazwie ściśle zgodnym z tym wymienionym w przepisach tego rozporządzenia.
W niniejszej sprawie w ramach postępowania dowodowego Sąd dopuścił dowód z dokumentów zawartych w aktach emerytalnych ubezpieczonego oraz jego aktach osobowych z okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)i w(...)wP.. Autentyczność dokumentów nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji stąd też Sąd ocenił je jako wiarygodne. Walor wiarygodności przyznał Sąd także zeznaniom świadków oraz korespondującym z nimi zeznaniom ubezpieczonego. Oceniając zeznania świadków Sąd miał na względzie, że przesłuchane osoby są osobami obcymi dla ubezpieczonego i nie mają żadnego interesu w tym by nieprawdziwie zeznawać na korzyśćZ. K., narażając się jednocześnie na odpowiedzialność karną. Zeznania przesłuchanych świadków były przy tym spójne, konsekwentne i zbieżne ze sobą wzajemnie, a nadto znalazły potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji, przez co nie wzbudziły jakichkolwiek wątpliwości Sądu co do ich wiarygodności.
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy dał podstawy do przyjęcia, że praca wykonywana przez ubezpieczonego w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)(z wyłączeniem okresu zatrudnienia w charakterze ucznia zawodu, tj. okresu od 1.09.1969 r. do 26.06.1971 r.), w(...)wP.oraz wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)niewątpliwie była pracą w warunkach szczególnych.
W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego Sąd ustalił bowiem, iż w okresie pracy w(...)ubezpieczony do 26 czerwca 1971 r. zatrudniony był jako uczeń w zawodzie montera wewnętrznych instalacji budowlanych (naukę pobierał w przyzakładowej zasadniczej szkole zawodowej dla pracujących), a od 27 czerwca 1971 r. aż do końca zatrudnienia nieprzerwanie zajmował stanowisko pełnoprawnego izolarza. Z zeznań przesłuchanych w sprawie osób wynikało przy tym jednoznacznie, że prace izolacyjne odbywały się w wykopach, w których były rury. Rury należało czyścić, pomalować, owinąć watą szklaną, na to położyć papę, siatkę i azbestocement. Co więcej Sąd zwrócił uwagę, ze z kart płac ubezpieczonego ze spornego okresu zatrudnienia wynika, że pracodawca wypłacał ubezpieczonemu dodatek za pracę w warunkach szkodliwych (w kartach płac wypłaty z tego tytułu widnieją pod pozycją: „dod.szkodl.”).
Z kolei jeśli chodzi o zatrudnienieZ. K.w(...)wP.Sąd ustalił, że ubezpieczony w czasie tego zatrudnienia przeważnie wykonywał obowiązki montera zewnętrznych instalacji wodno – kanalizacyjnych, zajmując się układaniem rurociągów, wykonywaniem prac izolacyjnych w głębokich wykopach, w otwartym terenie. Zdarzało się również, że ubezpieczony usuwał awarie tej instalacji; w tym celu odkopywał instalacje, usuwał usterkę i z powrotem zakopywał wykop; niekiedy zdarzało się, że ubezpieczony zajmował się usuwaniem awarii instalacji c.o. również w budynkach. Z zeznań przesłuchanych osób wynikało przy tym, że ubezpieczony równolegle zajmował się pracami spawalniczymi: spawał zarówno montowane instalacje, jak również innego rodzaju urządzenia, jak np. boksy dla krów. Gdy nie było pracy w terenie (zwłaszcza zimą) zdarzało się, że ubezpieczony był kierowany do pracy w warsztacie, gdzie zajmował się w pełnym wymiarze czasu pracy pracami spawalniczymi przy remoncie maszyn rolniczych. Sąd ustalił przy tym, że ubezpieczony posiadał w tym czasie uprawnienia spawacza, ukończył podstawowy kurs spawania elektrycznego.
Wymienione wyżej prace w ocenie Sądu niewątpliwie były pracami w warunkach szczególnych, o których mowa w przywołanych wyżej przepisach.Z. K.bowiem nie tylko formalnie zajmował się robotami wodnokanalizacyjnymi, wymienionymi w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., ale i faktycznie wykonywał obowiązki izolarza (okres zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)) oraz montera instalacji sanitarnych i grzewczych (okres zatrudnienia w(...)wP.), dodatkowo zaznaczone w zarządzeniu resortowym Ministra Budownictwa. W tym miejscu Sąd zwrócił bowiem uwagę, że w przepisie § 1 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. zamieszczono upoważnienie dla właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz centralnych związków spółdzielczych do ustalenia - w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych - w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. W praktyce upoważnienie to oznaczało jednak tylko tyle, że poszczególni ministrowie mogli ewentualnie tylko doprecyzować rodzaje owych stanowisk pracy. Odnośnie prac związanych z robotami wodnokanalizacyjnymi oraz budową rurociągów w głębokich wykopach, wykonywanych w przedsiębiorstwach branży budowlanej, doprecyzowania stanowisk pracy, na których wykonywana jest praca w warunkach szczególnych dokonał Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w zarządzeniu nr 9 z dnia 1 sierpnia 1983 roku w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prac w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty. W załączniku nr 1 do tego zarządzenia, w dziale V pod poz. 1 wyliczył w szczególności, że do robót wodno-kanalizacyjnych oraz przy budowie rurociągów w głębokich wykopach, należą m.in.prace izolarza(pkt 5) orazprace montera instalacji sanitarnych i grzewczych(pkt 6).

Odnośnie zatrudnienia ubezpieczonego w(...)wP.należy wskazać, że z wyjaśnień przesłuchanych osób wynikało, iż poza robotami stricte wodno-kanalizacyjnymi ubezpieczony zajmował się tam również spawaniem. W ocenie Sądu tym bardziej przemawia to za koniecznością zaliczenia owego okresu zatrudnienia do czasu pracy w warunkach szczególnych - prace spawalnicze również zostały bowiem wymienione w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że z wyjaśnień świadków i ubezpieczonego wynikało, że często prace montera oraz spawaczaZ. K.wykonywał równolegle. To także nie stanowiło jednak przeszkody dla uznania, że w spornym okresie ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. W tym miejscu podkreślenia bowiem wymaga , że pracownik, który u jednego pracodawcy w tym samym czasie (okresie) wykonywał różne rodzaje pracy w szczególnych warunkach (wymienione w załączniku dorozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze- wykaz A), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie może być pozbawiony uprawnienia do zaliczenia tego okresu do zatrudnienia w szczególnych warunkach wymaganego do emerytury na podstawie art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy emerytalnej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2012 r. II UK 103/11).
Sąd dostrzegł ponadto, że świadkowie oraz sam ubezpieczony wskazali, że podczas zatrudnienia w(...)wP.zdarzało się, żeZ. K.był kierowany do prac przy rozładunku nawozów, jednakże podkreślili przy tym, że zdarzało się to sporadycznie: nie częściej niż raz w miesiącu w okresie wiosennym i jesiennym. Zdaniem Sadu fakt incydentalnego wykonywania innych czynności w czasie przedmiotowego zatrudnienia nie podważa ustalenia o stałym i ciągłym wykonywaniu przez ubezpieczonego jako montera instalacji sanitarnych i grzewczych i spawacza pracy w warunkach szczególnych. Jak się bowiem przyjmuje w orzecznictwie, a który to pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, okres pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze w szczególnych warunkach w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. może obejmować również czas krótkotrwałych, ubocznych zajęć (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008, I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 oraz z dnia 22 kwietnia 2009 r., II UK 333/08, LEX nr 1001310). Tym samym nawet sporadyczne wykonywanie prac niezwiązanych z pracą montera instalacji wodno kanalizacyjnych nie uniemożliwiają ustalenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach "stale i w pełnym wymiarze". Co więcej Sąd zwrócił uwagę, że również prace przeładunkowe nawozów należałoby uznać za prace w warunkach szczególnych, skoro dziale VIII pod pozycją 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. wskazano, że pracami w szczególnych warunkach są ciężkie prace załadunkowe i wyładunkowe orazprzeładunek materiałów sypkich, pylistych, toksycznych, żrących lub parzących.
Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że ubezpieczony w swoich wyjaśnieniach wskazał, że w czasie zatrudnienia w(...)wP.przez około pół roku (w roku 1987 lub 1988) zajmował się montażem metalowych silosów na zboże, o wysokości 16-17 m, polegającym na poskręcaniu, pospawaniu części, zrobieniu podestów. Zdaniem Sądu również i te obowiązki należało zakwalifikować jako pracę w warunkach szczególnych. W wykazie A dział V stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. pod poz. 5 wskazano bowiem, że pracami w warunkach szczególnych są „prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości”, a takimi właśnie pracami miał zajmować się ubezpieczony (co wynika z jego zeznań). Sąd dał przy tym wiarę wyjaśnieniom ubezpieczonego w tym zakresie, mimo że teoretycznie - jako osoba zainteresowana korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem -mógł próbować zatajać przed Sądem okoliczności mogące wpłynąć niekorzystnie na ustalenia w zakresie wykonywania przez niego prac w warunkach szczególnych. Zdaniem Sądu jednak fakt tak szczegółowego przywoływania wszystkich rodzajów prac faktycznych wykonywanych w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy, świadczy raczej o tym, że ubezpieczony zeznawał uczciwie, nie pomijając żadnych okoliczności i zdając pełną relację ze wszystkich powierzanych mu w spornych okresach obowiązków. Stąd też Sąd uznał za wiarygodne również i jego twierdzenia w zakresie zakresu prac związanych z montażem silosów na zboże.
Wreszcie, trzeba zwrócić uwagę na fakt, że w czasie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)ubezpieczony w okresie od 27 stycznia 1973 r. do 14 grudnia 1974 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Wskazać zaś należy, że zgodnie z aktualną linia orzecznictwa Sądu Najwyższego okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął w tym zakresie w dniu 16 października 2013 r. uchwałę (sygn. akt II UZP 6/13), w której przyjął, że czas odbywania zasadniczej służby wojskowej w oparciu o art. 108 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP z 1967 r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974 r., zalicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku zgodnie z art.184 w związku z art. 32 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W latach odbywania służby wojskowej przez ubezpieczonego 1973-1974 obowiązywała zaś właśnie ta ustawa, w omawianym i interpretowanym przez SN brzmieniu. Z jej art. 108 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974 r. wynikało zaś, że okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień w stosunku do osób, które po odbyciu tej służby pojęły zatrudnienie w tym samym zakładzie, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby albo w tej samej gałęzi pracy. Przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego należało wiec uwzględnić czas odbywania służby wojskowej, jakby ubezpieczony pracował wówczas w szczególnie trudnych warunkach.

W wyniku tak poczynionych ustaleń faktycznych i na tle dokonanych rozważań prawnych, koniecznym było więc uznanie – przy wzięciu pod uwagę zasad doświadczenia życiowego oraz logiki - żeZ. K. (1)pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)od dnia 27 czerwca 1971 r. do 3 września 1981 r. oraz w(...)wP.od 17 września 1981 r. do 31 lipca 1994 r. Ze stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych Sąd wyłączył przy tym okres zatrudnienia ubezpieczonego w(...) Przedsiębiorstwie (...)od dnia 1 września 1969 r. do 26 czerwca 1971 r., a to z uwagi na fakt, że w tym czasie ubezpieczony zatrudniony był jako uczeń w zawodzie montera wewnętrznych instalacji budowlanych. Będąc uczniem zawodu ubezpieczony pracował przez 3 dni w tygodniu, w pozostałe dni uczęszczał do szkoły zawodowej, co oznacza że nie wykonywał „stale” pracy w warunkach szczególnych.

W ocenie Sądu w analizowanym postępowaniu zgromadzony materiał dowodowy dał nadto podstawy do przyjęcia, że również praca wykonywana przez ubezpieczonego na stanowisku palacza c.o. w okresie zatrudnienia wSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wP.od dnia 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. była pracą w warunkach szczególnych. Sąd zwrócił bowiem uwagę, że wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie zgodnie wskazywali, że kotłownia, w której pracował ubezpieczony nie była zautomatyzowana, gdyż jedynym „automatycznym” urządzeniem był w niej taśmociąg, który transportował miał do pieca. Sam taśmociąg trzeba było jednak obsługiwać ręcznie (wrzucać nań miał). W kotłowni były dwa kotły wodne również obsługiwane ręcznie. Jako palacz c.o. ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, zarówno w zimie, jak i w lecie, otrzymując z tego tytułu dodatek za pracę w warunkach szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia w wysokości 5% najniższego wynagrodzenia. Dodatkowo, w wystawionymZ. K.świadectwie pracy z dnia 30 czerwca 1998 r. pracodawca potwierdził, że ubezpieczony jako palacz c.o. w okresie od dnia 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych (czego organ rentowy najwyraźniej jednak nie dostrzegł).
Powyższe zdaniem Sądu w pełni pozwoliło na uznanie, że w okresie od 1 listopada 1994 r. do 30 czerwca 1998 r. ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wykonując w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązki palacza CO, a więc – w konsekwencji - że legitymuje się on okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych łącznie (z okresem zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)od dnia 27 czerwca 1971 r. do 3 września 1981 r. oraz w(...)wP.od 17 września 1981 r. do 31 lipca 1994 r. ) przekraczającym 15 lat.

W myśl przepisu art. 129 ust 1 ustawy emerytalnej, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. Ubezpieczony wniosek o emeryturę złożył w dniu 5 marca 2013 r., przy czym wiek 60 lat osiągnął dopiero(...)r.
W tym stanie rzeczy, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że przyznałZ. K. (1)prawo do emerytury od 6 kwietnia 2013 r., tj. od dnia osiągnięcia przezeń wieku emerytalnego.