Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 116/13
Data wyroku: 2013-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Masłowski, Marian Baliński, Maria Wiatr
Słowa kluczowe: Karne Skarbowe Przestępstwa
Podstawa prawna: art. 258 par. 1 kk i in.

Sygn. akt II AKa 116/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 września 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Wiesław Masłowski

Sędziowie:

SA Marian Baliński
SA Maria Wiatr (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Łukasz Szymczyk

przy udzialeP. K. (1), Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r.
sprawy
K. K. (1)
oskarżonego zart. 258 §1 kk;art. 271 §1 i 3 kkw zw. zart. 65 §1 kkw zw. zart. 12 kk;art. 56 §1 kksw zw. zart. 6 §2 kksw zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 kks
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt XVIII K 125/12
na podstawieart. 437 §1 kpk,art. 636 §1 kpk

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną,

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. K. (2)– Kancelaria Adwokacka wŁ.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym,

3
kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 116/13

UZASADNIENIE
K. K. (1)został oskarżony o to, że:

28
w okresie od sierpnia 2009 r. do co najmniej kwietnia 2010 r. wŁ., działając wspólnie i w porozumieniu zA. B.,D. L.,A. S.,A. Z.,D. K.,M. G.,K. K. (2)oraz innymi, w chwili obecnej nieustalonymi osobami, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienia przestępstw polegających na uszczuplaniu należności publiczno- skarbowych w postaci podatku VAT, poprzez tworzenie fikcyjnych podmiotów gospodarczych, fałszowanie dokumentów księgowych i składanie nieprawdziwych deklaracji VAT-7, tj. o czyn zart. 258 §1 k.k.;

29
w okresie sierpnia 2009 r. do co najmniej kwietnia 2010 r. wŁ., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w punkcie 28 aktu oskarżenia, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru, jako podatnik podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej(...)K. K. (1),Ł.,ul. (...), będąc jako właściciel firmy, osobą uprawnioną do wystawiania dokumentów, chcąc uzyskać dla siebie korzyść majątkową, poświadczył nieprawdę w fakturach VAT nr(...), co do zaistnienia w rzeczywistości faktu sprzedaży złomufirmie (...)należącej odM. G.iSkup (...)orazK.należących doD. K., to jest o czyn zart. 271 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.;

30
w okresie od sierpnia 2009 r. do co najmniej kwietnia 2010 r. wŁ., działając w zorganizowanej grupie przestępczej opisanej w punkcie 28 aktu oskarżenia, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu tego samego zamiaru, jako podatnik podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej(...)K. K. (1),Ł.,ul. (...), złożył w Urzędzie SkarbowymŁ.deklaracje dla podatku od towarów iusług (...)-7 za miesiące od sierpnia 2009 roku do kwietnia 2010 roku, w których podał nieprawdę co do posiadania podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od faktur VAT zakupu złomu wystawionych w tym samym czasie przez nieistniejące w rzeczywistości, nieustalone w chwili obecnej podmioty gospodarcze, narażając w ten sposób podatek od towarów i usług na uszczuplenie wielkiej wartości w kwocie 929.185 złotych, to jest o czyn zart. 56 §1 k.k.s.w związku zart. 6 § 2 k.k.s.w związku zart. 37 § 1 pkt 1 i 5 k.k.s.

Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 roku w sprawie XVIII K 125/12 Sąd Okręgowy w Łodzi orzekł:

1
oskarżonegoK. K. (1)uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu:

a
w punkcie 28 i za to na podstawie art. 258 §1 kle wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

b
wpunkcie 29wypełniającego dyspozycjęart. 271 §1 i §3 kkw zw. zart. 65 § 1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 271 §3 kkw zw. zart. 65 §1 kkwymierzył mu karę roku pozbawienia wolności;

c
wpunkcie 30wypełniającego dyspozycjeart. 56 §1 kksw zw. zart. 6 §2 kksw zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 kksi za to na podstawieart. 56 §1 kksw zw. zart. 37 §1 pkt 1 i 5 kksiart. 38 §2 pkt 1 kkswymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 93 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych;

2
na podstawieart. 85 kkw zw. zart. 20 §2 kksiart. 39 §1 i §2 kksw miejsce kar jednostkowych pozbawienia wolności orzeczonych wpunktach 1a, 1b i 1cwymierzył oskarżonemuK. K. (1)karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;

3
na podstawieart. 69 §1 i §2 kkw zw. zart. 20 §2 kksiart. 41a §2 kkswarunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobecK. K. (1)kary łącznej pozbawienia wolności na okres próby 3 lat oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora;

4
na podstawieart. 33 §1 kksw związku ze skazaniem za czyn z punktu lc wyroku orzekł wobec oskarżonego środek kamy w postaci częściowego przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w kwocie 4.000 złotych;

5
na podstawieart. 63 §1 kkw zw. zart. 20 §2 kksna poczet orzeczonej w punkcie lc kary grzywny zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 4 lutego 2013r. do dnia 20 marca 2013r. uznając, że jeden dzień pozbawienia wolności odpowiada dwóm stawkom dziennym grzywny;

6
zwolnił oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych przenosząc je na rachunek Skarbu Państwa;

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach obrony z urzędu.
Apelację od powyższego wyroku złożył prokurator, który zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego, zarzucił obrazę przepisów postępowaniaart. 387 § 2 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na niezasadnym przyjęciu, że w odniesieniu doK. K. (1)zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o wydanie wyroku skazującego oraz, że okoliczności popełnienia przestępstw przez wymienionego nie budzą wątpliwości, gdy w istocie, wobec nie dokonania ustaleń co do istnienia i treści decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2011 roku, numer(...)orzekającej o obowiązku zapłaty podatku, o którym mowa w treściart. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, determinującej w przypadku zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności obligatoryjne nałożenie na oskarżonego obowiązku uiszczenia w całości wymagalnego i nie uiszczonego uszczuplenia należności publicznoprawnej, brak było podstaw do przyjęcia, że okoliczności popełnienia przestępstwa przezK. K. (1)nie budzą wątpliwości oraz uwzględnienia wniosku o wydanie wyroku skazującego.
Podnosząc powyższe prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Łodzi.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja jest oczywiście bezzasadna. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że do wydania zaskarżonego wyroku doszło w trybieart.387§2kpki wszystkie jego elementy, w tym opisy przypisanych oskarżonemu czynów, wysokość orzeczonych kar i nie orzeczenie obowiązków, było przedmiotem ustaleń i akceptacji także prokuratora. Należy także zauważyć, że środek odwoławczy pochodzi od prokuratora, a zatem sąd odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę zobligowany był uwzględnić treśćart.434§1kpk, z którego wynika, że możliwe jest orzekanie na niekorzyść oskarżonego tylko w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym lub podlegających uwzględnieniu z urzędu. Pamiętać także należy, że środek odwoławczy wniesiony przez oskarżyciela publicznego na niekorzyść oskarżonego nie może być modyfikowany w trakcie postępowania przed sądem odwoławczym przez podnoszenie nowych zarzutów.
W niniejszej sprawie skarżący podniósł jedynie zarzut obrazyart.387§2kpkpolegający na tym, że nie dokonano ustaleń co do istnienia i treści decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 29 kwietnia 2011r. numer(...)orzekającej o obowiązku zapłaty podatku, o którym mowa w treściart.108 ust.1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, determinującej w przypadku zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności obligatoryjne nałożenie na oskarżonego obowiązku uiszczenia w całości wymaganego i nie uiszczonego uszczuplenia należności publicznoprawnej.
Tak sformułowany zarzut mógłby zostać uwzględniony, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zgodnie z treściąart.41§2kks, jedynie wtedy gdyby sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przypisał oskarżonemu popełnienie przestępstwa skarbowego, w związku z którym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej. Wtedy miałby rację skarżący, że nie zostały spełnione wymogiart.387§2kpk, gdyż brak stosownej decyzji Urzędu Skarbowego w chwili wyrokowania uniemożliwiałby uznanie, że „okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości i cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nie przeprowadzenia rozprawy w całości”, zaś twierdzenie sądu meriti zawarte w pisemnych motywach wyroku o niemożności orzeczenia obligatoryjnego obowiązku , o którym mowa wart.41§2i §4kksbyłoby niezasadne.
Rzecz jednak w tym, że prokurator w akcie oskarżenia w punkcie 30 zarzucił oskarżonemu popełnienie przestępstwa skarbowego którego skutek miał polegać na narażeniu podatku od towarów i usług na uszczuplenie, a sąd I instancji w punkcie 1c uznał oskarżonego za winnego tak opisanego czynu nie dokonując w nim żadnych zmian. Innymi słowy - oskarżony został uznany za winnego czynu, który miał polegać na narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej, a nie na uszczupleniu tej należności. W myślart. 41§2kkswarunkiem określenia obowiązku wyrównania należności publicznoprawnej jest przypisanie sprawcy popełnienia takiego przestępstwa skarbowego, w związku z którym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej. Jak wyżej zauważono warunek ten nie został spełniony. Sąd I instancji skazał oskarżonego za przestępstwo skarbowe kwalifikowane zart.56§1kks, którego skutkiem, jak wynika z opisu czynu, było nie uszczuplenie takiej należności, lecz narażenie Skarbu Państwa na jej uszczuplenie. Przy braku stwierdzenia w opisie przestępstwa skarbowego, że doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnej, przepisart.41§2kksnie mógł być zastosowany. Wbrew ustnym wywodom skarżącego, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zawarta wart.56§1kksnorma sankcjonowana obejmuje swoim zakresem czyny polegające nie tylko na narażeniu na uszczuplenie należności podatkowej, ale również, wnioskując a minori ad maius, na spowodowaniu takiego uszczuplenia. Brzmienie przepisuart.56§1kksświadczy natomiast o tym, że do wypełnienia jego znamion wystarczy już samo narażenie podatku na uszczuplenie przez określoną w niej czynność sprawczą. Nie oznacza to jednak, że dalej idący skutek w postaci zaistnienia uszczuplenia podatku, miałby stanowić przeszkodę w kwalifikowaniu czynu sprawcy z tego przepisu. WKodeksie karnym skarbowymnie ma wyodrębnionego typu przestępstwa oszustwa podatkowego, w którego opisie określone byłoby jako znamię przedmiotowe uszczuplenie należności podatkowej. Znamię skutku sprawca wypełnia zatem i wtedy (tym bardziej), gdy dochodzi do spowodowania uszczuplenia [ np. wyroki SN z dnia 9 stycznia 2012r. VKK 327/11 LEX 1109323, z dnia 22 października 2009r. IV KK 111/09 LEX 550462, z dnia 26 stycznia 2011r. II KK 214/10 LEX 786412, SA w Białymstoku z dnia 27 marca 2012r. II AKa 10/12 LEX 1254309].
W realiach niniejszej sprawy tak też skutek powinien być ujęty w opisie przypisanego oskarżonemu czynu. Rzecz jednak w tym, że pomiędzy wyrokiem a uzasadnieniem sądu I instancji istnieje sprzeczność. W wyroku sąd uznał bowiem, że skutkiem działania oskarżonego było narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej, zaś w uzasadnieniu wskazał, że działanie oskarżonego „wywołało skutek dalej idący uszczuplając podatek od towarów i usług” (k 8 uzasadnienia). Skarżący takie ustalenia sądu I instancji zaakceptował, nie dostrzegając sprzeczności pomiędzy częścią dyspozytywną wyroku, a jego uzasadnieniem i nie podnosząc tego uchybienia w środku odwoławczym. W ocenie Sądu Apelacyjnego, taka sprzeczność może natomiast być rozpatrywana tylko w kategoriach art.438pkt2kpk jako względna przyczyna odwoławcza, ale wtedy w stosunku do oskarżyciela publicznego zastosowanie będzie miałart.434kpk. W niniejszej sprawie prokurator takiego zarzutu nie podniósł, a zatem sąd odwoławczy nie mógł w tym zakresie rozstrzygać na niekorzyść oskarżonego. Uchylenie zaskarżonego wyroku i doprowadzenie do orzeczenia obowiązku zart.41§2 i §4pkt1kks byłoby natomiast możliwe jedynie przy przyjęciu w opisie czynu, o czym była już mowa wyżej, że oskarżony doprowadził do uszczuplenia należności publicznoprawnej, a takiemu ustaleniu jako niekorzystnemu dla K.K.(1)stoi na przeszkodzie zakres zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że podniesiony w skardze apelacyjnej zarzuty nie mógł doprowadzić do ewentualnej zmiany w zakresie ustaleń faktycznych co do skutku działania oskarżonego, a co za tym idzie do zmiany zaskarżonego wyroku w postulowanym w apelacji kierunku. Dlatego też Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
Wobec tego, że oskarżony w postępowaniu odwoławczym korzystał z pomocy obrońcy z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały opłacone Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy należne mu wynagrodzenie, zgodne z obowiązującymi w tej mierze przepisami.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie przepisów wskazanych w dyspozytywnej części wyroku.