Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ca 440/13
Data wyroku: 2013-08-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Rafał Krawczyk
Słowa kluczowe: Przedawnienie roszczeń
Podstawa prawna: art. 386 § 4 kpc

Sygn. akt VIII Ca 440/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 sierpnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Rafał Krawczyk
po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaB. (...)Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego wG.
przeciwkoA. T.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu
z dnia 20 maja 2013 r.
sygn. akt I C 384/13
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grudziądzu pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach za instancję odwoławczą.

Sygnatura akt: VIII Ca 440/13

UZASADNIENIE
Powód domagał się od pozwanej zapłaty kwoty 6939,45 zł z odsetkami umownymi od dnia wniesienia pozwu tytułem zwrotu pożyczki z wierzytelności nabytej w drodze cesji. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo, uznając za skuteczny podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia. Jak wskazał tenże Sąd, roszczenie stało się wymagalne w dniu 14 kwietnia 2008 r., termin przedawnienia wynosił 3 lata zatem upłynął z dniem 14 kwietnia 2011 r. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska powoda, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu doprowadził do przerwania biegu przedawnienia, uznając, że czynność taka nie ma charakteru czynności sądowej o jakiej mowa wart. 123 § 1 pkt 1 k.c.; skutku takiego nie wywołało tez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, albowiem nie był to tytuł zapadły w wyniku postępowania rozpoznawczego.

Powód zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie:

1
art. 123 § 1 pkt 1 k.c.w zw. zart. 124 § 2 k.c.przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że złożenie przez poprzedniego wierzyciela wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nie skutkowało przerwą biegu przedawnienia

2
art. 340 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie wyroku zaocznego, pomimo złożonych już przez pozwaną wyjaśnień na piśmie (sprzeciw w elektronicznym postępowaniu upominawczym)

Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzenie na jego rzecz koszów postępowania za II instancję, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z pozostawieniem mu orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Zarzuty podniesione w apelacji są trafne.
Po pierwsze, rację ma skarżący co do braku podstaw do wydania wyroku zaocznego. Zgodnie zart. 340 k.p.c.wydanie takiego wyroku jest wykluczone m.in. jeśli pozwany złożył wyjaśnienie ustnie lub na piśmie, innymi słowy zajął stanowisko w przedmiocie zasadności roszczenia. To, czy podniesione przez pozwanego argumenty są skuteczne, pozostaje bez znaczenia dla wykładniart. 340 k.p.c.W sprawie niniejszej pozwana zakwestionowała roszczenie podnosząc w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzut przedawnienia. W rachubę wchodziło wyłącznie wydanie wyroku kontradyktoryjnego.
Po drugie, wbrew ocenie Sądu I instancji należy przyjąć, że złożenie przez poprzednika prawnego powoda wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu obejmującemu roszczeniein meritospowodowało przerwanie biegu przedawnienia.
Zgodnie zart. 123 § 1 pkt 1 k.c.bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Poglądy w kwestii tego, czy taką czynnością jest wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, ewoluowały.Kodeks zobowiązańwprost traktował wniosek o nadanie klauzuli wykonalności jako okoliczność powodującą przerwanie przedawnienia. W latach 70. utrwaliła się linia orzecznicza się Sądu Najwyższego odmawiająca omawianej czynności wierzyciela tego skutku, z uwagi na brak cechy bezpośredniości między złożeniem wniosku a realizacją roszczenia (uchwała SN z dnia 20 lutego 1974 r.,III CZP 2/74, OSNC z 1975 r. nr 2 poz. 18 i z dnia 22 lutego 1973 r.,III PRN 111/72, OSNC z 1974 r.nr 1 poz. 12). Wyrazem odejścia od tego stanowiska była uchwała SN z dnia 16 stycznia 2004 r.,III CZP 101/03 (OSNC z 2005 r. nr 4 poz. 58), w której uznano, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerywa bieg przedawnienia. Wprawdzie pogląd ten nie został jednolicie przyjęty w doktrynie, jednak brak jest dostatecznych argumentów aby podważyć jego poprawność. Za zakwalifikowaniem wniosku o nadanie klauzuli wykonalności jako czynności zart. 123 § 1 pkt 1 k.c.przemawia z jednej strony obligatoryjność uzyskania klauzuli wykonalności dla realizacji roszczenia, a z drugiej konieczność ochrony wierzyciela przed negatywnymi dla niego skutkami upływu czasu w toku postępowania klauzulowego. Spełniony jest również wymóg bezpośredniości. W piśmiennictwie wskazuje się, że czynność zmierza bezpośrednio do określonego celu, jeśli ma obligatoryjny charakter w procesie realizacji roszczenia, a więc jej ominięcie w procesie dochodzenia i egzekwowania roszczenia jest niemożliwe, a po jej podjęciu, do czasu ustosunkowania się do niej przez sąd, wierzyciel nie ma możliwości kontynuacji postępowania (B. Kordasiewicz [w:] Z. Radwański (red.),System Prawa Prywatnego, t. II, Warszawa 2008 s. 651). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że roszczenie cedenta stało się wymagalne z chwilą wypowiedzenia pozwanej umowy tj. 14 kwietnia 2008 r.; że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu został złożony przed upływem 3 lat od tej daty a klauzula została nadania postanowieniem Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 6 stycznia 2009 r., że toczyło się postępowanie egzekucyjne i że zostało umorzone postanowieniem komornika z dnia 19 kwietnia 2010 r. z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Natomiast pozew nabywcy wierzytelności został wniesiony do sądu w dniu 21 listopada 2012 r.
W świetle tego uznać należy, że bieg przedawnienia dochodzonego roszczenia został przerwany przez złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu i, zgodnie zart. 124 § 2 k.c.rozpoczął bieg od nowa dopiero po rozpoznaniu tego wniosku tj. 6 stycznia 2009 r. Kolejno bieg przedawnienia został przerwany przez złożenie wniosku egzekucyjnego (co wynikaexpressis verbiszart. 123 § 1 pkt 1 k.c.) i biegł ponownie od umorzenia tego postępowania, a więc od dnia 19 kwietnia 2010 r. Pozew w niniejszej sprawie został więc wniesiony przed upływem terminu przedawnienia
Stwierdzenie Sądu I instancji, iż biegu przedawnienia nie przerywa ani wniosek o nadanie klauzuli bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, ani też wszczęcie postępowania egzekucyjnego, należy uznać za błędne. Ubocznie można zauważyć, że stanowisko Sądu Rejonowego prowadziłoby do nieakceptowalnego wniosku, że roszczenie banku, wynikające z bankowego tytułu egzekucyjnego, przedawniałoby się definitywnie w każdym wypadku z upływem 3 lat od wymagalności roszczenia.
Sąd Rejonowy ograniczył postępowanie dowodowe do okoliczności związanych z zarzutem przedawnienia, nie dokonując ustaleń w zakresie źródła, zasadności i wysokości zobowiązania pozwanej. Jest to równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy. Dlatego też Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji pozostawiając mu orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego (art. 386 § 4 k.p.c.iart. 108 § 2 k.p.c.). Po zwrocie akt Sąd Rejonowy dokona ustaleń faktycznych co do istnienia i wysokości roszczenia oraz ich oceny przez pryzmat przepisów prawa materialnego.