Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 556/13
Data wyroku: 2013-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Szponar-Jarocka, Alicja Sołowińska, Marek Szymanowski
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania, Emerytura
Podstawa prawna: art. 401(1) kpc

Sygn.akt III AUa 556/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2013r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Szymanowski (spr.)
Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka
SA Alicja Sołowińska
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. wB.
sprawy ze skargiE. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt III U 861/11
na skutek apelacji wnioskodawczyniE. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt III U 33/13

oddala apelację.

Sygn. akt III A Ua 556/13

UZASADNIENIE
E. S.wniosła owznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie sygn. akt III U 861/11. Jako podstawę wznowienia wskazałaart. 4011k.p.c.powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. opublikowany w Dzienniku Ustaw z 22 listopada 2012 r. pod pozycją 1285 , mocą którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjnośćart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Skarżąca domagała się, aby w wyniku wznowienia dokonać zmiany zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji organu rentowego poprzez zobowiązanie ZUS do wypłaty zaległej, niesłusznie wstrzymanej emerytury wraz z odsetkami za okres od 1 października 2011 r.
Organ rentowy – ZakładUbezpieczeń Społecznych Oddział wP.(k.19) wniósł o odrzucenie skargi , a na wypadek nie uwzględnienia tego wniosku wniósł o jej oddalenie. Z uzasadnienia stanowiska organu rentowego wynika, iż wznowił on już skarżącej prawo do wypłaty emerytury od dnia 12 września 2012 r. od dnia 1 września 2012 r. w związku z rozwiązaniem przez nią stosunku pracy. Na rozprawie organ rentowy podniósł dodatkowo, iż wyrok TK nie dotyczy sytuacji prawnej wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury od dnia 1 maja 2007 r.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce (k. 27) oddalił skargę. U podstaw tego wyroku legły następujące ustalenia faktyczne:E. S.od 1 marca 1985 r. zatrudniona była wZespole (...)wP.na stanowisku nauczyciela. Decyzją z dnia 12 czerwca 2007 r. ZUS przyznał jej prawo do emerytury od dnia 1 maja 2007 r. , zawieszając jednocześnie jej wypłatę z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy. Z dniem 8 stycznia 2009 r.art. 37 ust 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008r. o emeryturach kapitałowychuchylił przepisart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychnakazującego rozwiązanie stosunku pracy emerytowi w celu uzyskania wypłaty emerytury. Jednakże z dniem 1 stycznia 2011 r. w życie wszedł art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS , który ponownie nakazywał zawieszenia wypłaty emerytury bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu kontynuowanego zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał ją bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Na podstawie tego przepisu decyzją z dnia 12 października 2011 r. ZUS wstrzymał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 r. Jej odwołanie od tej decyzji oddalił Sąd Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie III U 861/11.
Sąd Okręgowy wskazał, iż stosowanie doart. 4011k.p.c.orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucjąstanowi podstawę wznowienia postępowania. Jednakże zdaniem Sądu Okręgowego
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12 OTK-A 2012/10/121) opublikowany w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1285 z dnia 22 listopada 2012 r., na który powołuje się skarżąca nie może stanowić wznowienia postępowania w jej sprawie. Trybunał stwierdził wprawdzie , iżart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej– jednakże wyrok ten ma zastosowanie do osób , które nabyły prawo do emerytury w okresie między 08.01.2009 r. a 31.12.20010 r. , a skarżąca do kręgu tych osób się nie zalicza.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na zasadzie na podstawieart. 412 § 2 k.p.c.skargę oddalił.
E. S.wywiodła apelację od tego wyroku zarzucając Sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego tj.art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2011 r.polegająca na błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, iż wyrok ten nie znajduje zastosowania do sytuacji prawnej wnioskodawczyni .
Wskazując na powyższe apelacja wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wznowienie wypłaty emerytury od dnia 22 listopada 2012 r.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje .
Apelacja podlegała oddaleniu
Ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd Okręgowy wymagają uzupełnienia i uporządkowania, choć w istocie stan faktyczny nie wydaje się być w sprawie w ogóle sporny. Bezspornym w sprawie było, iżE. S.od 1 marca 1985 r. zatrudniona była wZespole (...)wP.w wymiarze pełnego etatu na stanowisku nauczyciela (wcześniej w wymiarze ½ etatu), a decyzją z dnia 12 czerwca 2007 r. nabyła prawo do emerytury od dnia 1 maja 2007 r. (k. 36-37, 43 a.r.). Jednocześnie wypłatę tego świadczenia zawieszono z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy.
Mimo czasowej rezygnacji przez ustawodawcę z warunku rozwiązania stosunku pracy jako warunku wypłaty świadczenia organ rentowy decyzją z dnia 22 maja 2009 r. zawiesił wnioskodawczyni wypłatę świadczenia z uwagi na osiąganie przez nią przychodu przekraczającego 130% przeciętnego wynagrodzenia (k. 74 a.r.). W świetle akt rentowych decyzją z dnia 14 września 2010 r. organ rentowy wznowił odwołującej się wypłatę emerytury od dnia 1 października 2010 r. w związku ukończeniem przez nią 60 roku życia tj. (k.119).
Kolejną decyzją z dnia 12 października 2012 r. (k.159 a.r.) wstrzymano skarżącej wypłatę emerytury na podstawieart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z kontynuowaniem zatrudnienia u pracodawcy na rzecz którego praca była wykonywana przed dniem nabycia prawa do emerytury. Odwołanie od tej decyzji Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił 22 grudnia 2011 r. w sprawie III U 861/11 (k. 11 akt III U 861/11) i tego to wyroku w istocie dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia 12 września 2012 r. organ rentowy wznowił wypłatę emerytury wnioskodawczyni od dnia 1 września 2012 r. w związku z rozwiązaniem stosunku pracy wnioskodawczyni.
Odnosząc powyższe ustalenia faktyczne do przepisów prawa materialnego z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12 OTK-A 2012/10/121) opublikowanego w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1285 z dnia 22 listopada 2012 r. nie można podzielić trafności zarzutu podniesionego w apelacji.
Jak wiadomo wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iżart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dla przypomnienia wyjaśnić wypada, iż przedmiotowaustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. z 2010 , Nr 257 poz. 1726 ) w swoimart. 6dokonała zmiany wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychmiędzy innymi właśnie poprzez dodanie art. 103a. zgodnie z którym - prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Skutki zakresowej niekonstytucyjności przedmiotowegoart. 28są takie, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utracił on moc w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r. lub przed 8 stycznia 2009 r.
Bezspornym zaś jest, iż wnioskodawczyni w świetle powyższych ustaleń faktycznych nie należy do kręgu osób, które prawo do emerytury nabyły w przedziale czasowym od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. kiedy to nie było obowiązku rozwiązywania stosunku pracy. Wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.z dnia 12 czerwca 2007 r. od dnia 1 maja 2007 r. (k. 36-37, 43 a.r.). Jednocześnie wypłatę tego świadczenia zawieszono z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy.
Nabycie przez nią prawa do emerytury miało zatem niewątpliwe miejsce w stanie prawnym, w którym istniał obowiązek rozwiązania stosunku pracy przez osobę pozostającą w zatrudnianiu, która ubiegała się o świadczenia emerytalne. Stosownie bowiem do obowiązującego w okresie od 1 lipca 2000 r. do 07 stycznia 2009 r. przepisuart. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z zm.) - prawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Argumenty zatem Trybunału Konstytucyjnego przytoczone w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2012 r. , które zadecydowały o stwierdzeniu zakresowej niekonstytucyjnościart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– nie przystają do sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni, bowiem przechodząc na emeryturę od dnia 1 maja 2007 r. była świadoma tego, że emerytura jej przyznana zostanie zawieszona, jeżeli nie rozwiąże stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, co zresztą uczyniono już w decyzji przyznającej to świadczenie.
W tej sytuacji zapadły w dniu 13 listopada 2012 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego (K 2/12 OTK-A 2012/10/121) opublikowany w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1285 z dnia 22 listopada 2012 r. - nie ma zastosowania do sytuacji prawnej wnioskodawczyni, a w szczególności nie stanowi on wystarczającej podstawy w rozumieniu 401(
          1)
k.p.c.do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 grudnia 2011 r. wydanym w sprawie III U 861/11 (k.10).
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 385 k.p.c.apelację oddalił .