Sąd Okręgowy w Koszalinie
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 364/13
Data wyroku: 2013-10-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Przemysław Żmuda, Sędzia Grzegorz Polewiak, Marek Mazur
Słowa kluczowe: Znamiona Czynu Zabronionego
Podstawa prawna: art. 413 § 2 pkt 1 kpk

Sygn. akt V Ka 364/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 01 października 2013r.

Sąd Okręgowy w Koszalinie V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący – Sędzia: SO Grzegorz Polewiak
Sędziowie: SO Marek Mazur (spr.)
SO Przemysław Żmuda

Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Dzierżyńska
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. w Koszalinie Wacława Jona

po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013r. sprawy

R. S.
oskarżonego zart. 207 § 1 kk,art. 278 § 1 kk(x2)
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Drawsku Pomorskim
z dnia 22 stycznia 2013 roku    sygn. akt II K 416/11

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Drawsku Pomorskim do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt V Ka 364/13

UZASADNIENIE

R. S.został oskarżony o to, że:

I
w okresie od 01 stycznia 2008 r. do 07 lutego 2011 r. wZ.naul. (...)znęcał się fizycznie i psychicznie nadS. S.i synemA. S.w ten sposób, że będąc w stanie po użyciu alkoholu wszczynał w stosunku do nich awantury domowe podczas których popychał, szarpał za ubranie, groził pozbawieniem życia, pobiciem i spaleniem mieszkania, niszczył budynek mieszkalny, sprzęty domowe, zmuszał do opuszczenia mieszkania oraz używał w stosunku do pokrzywdzonych słów powszechnie uznanych za obelżywe,

tj. o czyn zart. 207 § 1 kk,

II
w okresie od 03 lutego 2011 r. do 04 marca 2011 r. wZ.naul. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia kluczyków od samochoduV. (...)nr rej. (...), rzeczy osobistychS. S.w postaci ubrań i kosmetyków, łóżka sypialnianego, telewizoramarki S., telewizora(...),P., laptopaA., laptopaA., zestawu komputerowego, skuteraP., sztućców srebrnych, kompletu pościeli o łącznej wartości 55443,00 zł na szkodęS. S.,

tj. o czyn zart. 278 § 1 kk,

III
w dniu 16 maja 2011 r. wZ.naul. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczeniu sprzętów gospodarstwa domowego w postaci m. in. suszarki do bielizny, grzejników elektrycznych, odkurzacza, kompletów porcelany, obrusów, kołder oraz mebli z wyposażenia mieszkania w postaci narożnika skórzanego, ławy szklanej, hokerów 5 sztuk i innych o łącznej wartości 30170,00 zł na szkodęS. S.,

tj. o czyn zart. 278 § 1 kk.

Sąd Rejonowy w Drawsku Pomorskim wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie II K 416/11:

I
uznał oskarżonegoR. S.za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt I oskarżenia czynu, tj. występku zart. 207 § 1 kki za to na podstawieart. 207 § 1 kkwymierzył mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;

II
uznał oskarżonegoR. S.za winnego tego, że w okresie od 03 lutego 2011 r. do 04 marca 2011 r. wZ.naul. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia rzeczy osobistychS. S.w postaci ubrań, butów i kosmetyków, telewizora(...), laptopa markiA., sztućców srebrnych, kluczyków od samochoduV. (...)nr rej. (...), zestawu do monitoringu wraz z 2 kamerkami i 3 sztuk pilotów do bramy o łącznej wartości 39443,00 zł na szkodęS. S., a ponadtoP.
(...)z dwoma padami i zestawu komputerowego o łącznej wartości 7000 zł na szkodęA. S.oraz za winnego tego, że w dniu 16 maja 2011 r. wZ.naul. (...)dokonał zaboru w celu przywłaszczenia drzwi drewnianych do sypialni z szybami, fotela skórzanego beżowego i motocykla marki(...)o łącznej wartości 5800 zł na szkodęS. S., a ponadto kłada, roweru(...), roweru górskiego i 2 sztuk motorynek o łącznej wartości 8900 zł na szkodęA. S., przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw zart. 278 § 1 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 91 § 1 kkwymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

III
na podstawieart. 91 § 2 kkiart. 86 § 1 kkpołączył orzeczone w punktach I i II wyroku wobec oskarżonegoR. S.jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawieart. 69 § 1 i 2 kkw zw. zart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowo zawiesił na okres 4 lat próby;

IV
na podstawieart. 73 § 1 kkoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;

V
na podstawieart. 72 § 1 pkt 4 kkzobowiązał oskarżonego w okresie próby do wykonywania pracy zarobkowej;

VI
na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 kkzobowiązał oskarżonego w okresie próby do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu;

VII
na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązał oskarżonegoR. S.do naprawienia szkody w części poprzez zapłatę na rzecz: pokrzywdzonejS. S.kwoty 42243 zł i pokrzywdzonegoA. S.kwoty 15900 zł;

VIII
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.J. K.kwotę 1328,40 zł brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowejS. S.z urzędu;

IX
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym opłatę w kwocie 300 złotych.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który na podstawieart. 444 kpkiart. 425 § 1-3 kpkzaskarżył powyższy wyrok na korzyść oskarżonego w całości.
Na podstawieart. 438 pkt 1-3 kpkpowyższemu wyrokowi zarzucił:

1
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku, to jest:

-art. 7 kpkpoprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a w szczególności poprzez jednostronną ocenę wyjaśnień oskarżonego i świadków obrony poprzez uznanie, że nie mówią oni prawdy o stosunkach panujących w małżeństwieR.iS. S.;
-  ustalenie wysokości szkody, którą odnieśli pokrzywdzeni mimo braku dowodów na istnienie tak znacznej liczby rzeczy, które wymieniła pokrzywdzonaS. S.w swoich pismach oraz brak dowodów na to, że rzeczy te mają wartość wskazaną przez pokrzywdzoną; uznanie za wiarygodne dokumentów prywatnych przedłożone przez pokrzywdzonąS. S.(k. 123-124, 205-206, 217;
-art. 5 § 2 kpkpoprzez rozstrzygnięcie wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości w sprawie na niekorzyść oskarżonego, to jest co do charakteru i intensywności konfliktu między małżonkami i ich młodszym synem oraz kwestii własności rzeczy, które pokrzywdzona uważała za swoje lub należące do jej syna,
-art. 393 § 3 kpkw zw. zart. 394 § 2 kpkpoprzez ujawnienie bez ich odczytywania i poczynienie ustaleń w sprawie na podstawie dokumentów prywatnych stworzonych przez pokrzywdzoną (k. 123-124, 205-206, 217) na potrzeby postępowania karnego,
-art. 170 § 1 pkt 5 kpkpoprzez oddalenie przez Sąd wniosków dowodowych obrony w postaci zwrócenia się o informację do szkoły pokrzywdzonegoA. S.o informację o jego wynikach w nauce, jak również z odtworzenia przedłożonych przez oskarżonego nagrań z rozmów pokrzywdzonej z wróżką, podczas gdy wnioski te były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,
-art. 410 kpkoparcie ustaleń w sprawie na podstawie materiału, który nie został ujawniony podczas rozprawy, to jest na podstawie nagrań ze spotkań pokrzywdzonej, po oddaleniu przez Sąd wniosków dowodowych o odtworzenie tych nagrań na rozprawie,
-art. 424 § 1 pkt 1 kpkpoprzez ogólnikowe wskazanie w uzasadnieniu, jakie rzeczy zostały rzekomo skradzione pokrzywdzonejS. S.(zwłaszcza odnośnie odzieży, butów, kosmetyków), jaka była wartość tych rzeczy, niewskazanie w jaki sposób Sąd ustalił wartość rzekomo skradzionych rzeczy, na jakich w tym zakresie oparł się dowodach,
-art. 193 kpkpoprzez ustalenie wartości szkody bez zasięgnięcia opinii biegłego, podczas gdy w sprawie zachodziła koniczność powołania biegłego z zakresu wyceny rzeczy ruchomych,
2.  błąd w ustaleniach faktycznych:
-  błędne ustalenie, że oskarżony dopuścił się przestępstwa znęcania, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego wskazuje na to, że w sprawie co najwyżej można stwierdzić, że między małżonkami doszło do konfliktu na tle majątkowym, w którym żadna ze stron nie miała dominującej przewagi,
-  błędnym ustaleniu, że oskarżony dopuścił się kradzieży wskazanych w zarzutach i pismach pokrzywdzonej rzeczy, podczas gdy w sprawie brak dowodów na to, że oskarżony zabrał w celu przywłaszczenia rzeczy oskarżonej, a część z tych rzeczy stanowiła własność oskarżonego,
-  polegający na ustaleniu zawyżonej wartości rzekomego skradzionego mienia, podczas gdy pokrzywdzona w sposób oczywisty zawyżyła ilość i wartość posiadanych przez siebie przedmiotów, a w sprawie brak było dowodów zakupu tak znacznej ilości odzieży, kosmetyków i innych przedmiotów, rzeczy te musiały być używane, a wycenione zostały jak nowe, ponadto pokrzywdzona wskazywała jako swoje rzeczy, które w rzeczywistości do niej nie należały,
3.  rażącą niewspółmierność kary, poprzez wymierzenie kar pozbawienia wolności w wymiarze niewspółmiernym do stopnia winy i szkodliwości społecznej przypisanych czynów i orzeczenie zbędnych środków probacyjnych,
4. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.art. 207 § 1 kk, poprzez uznanie, że ustalony przez Sąd stan faktyczny kwalifikuje się jako znęcanie, podczas gdy prawidłowa jego ocena nakazuje stwierdzić, że między małżonkami, pod koniec ich związku nastąpił rozkład pożycia, konflikt na tle sporów majątkowych i osobistych pretensji, w ramach którego żadna ze stron nie uzyskała takiej przewagi, która uniemożliwiała sprzeciw drugiej strony.
Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uniewinnienie oskarżonego, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Wniósł także o zmianę rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w zaskarżonym wyroku poprzez zwolnienie oskarżonego w całości od kosztów postępowania, a także o zwolnienie go od kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wywiedziona apelacja okazała się w znacznej mierze uzasadniona i w konsekwencji tego konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nałożony na Sąd odwoławczy obowiązek kontroli orzeczenia poza granicami zaskarżenia ujawnił niepodnoszone w apelacji uchybienia, których nieuwzględnienie doprowadziłoby do tego, że wydany wyrok jawiłby się jako rażąco niesprawiedliwy.
Sąd pierwszej instancji z urzędu winien był rozważyć kwestię prawidłowego określenia zarzucanegoR. S.w akcie oskarżenia występku zart. 207 § 1 k.k.ze wszystkimi konsekwencjami prawnymi wynikającymi z tego faktu. Zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowej kontroli zarzutu oskarżenia doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj.art. 207 § 1 k.k., mającego ewidentny wpływ na treść wyroku, ponieważ skazanoR. S.za zachowanie, które nie odpowiada ustawowym elementom strony przedmiotowej tego przestępstwa.
Przedmiotem bezpośredniego działania występku zart. 207 § 1 k.k.może być bowiem osoba najbliższa (art. 115 § 11 k.k.), inna osoba pozostająca w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy lub osoba nieporadna albo małoletni. Jednakże przyjęty w punkcie I wyroku Sądu pierwszej instancji opis czynu przypisanegoR. S.nie odpowiada zastosowanej do tego czynu kwalifikacji prawnej. Opis czynu stosowanie do treściart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.musi zawierać te wszystkie elementy stanu faktycznego, które stanowią desygnaty poszczególnych znamion typu czynu zabronionego przyjętego w kwalifikacji prawnej. Stosownie do przyjętego typu czynu zabronionego kształtuje wówczas opis zarzuconego sprawcy czynu, przy czym wtedy, gdy konkretne znamię czynu zabronionego może być spełnione przez różne desygnaty, zobligowany jest do uszczegółowienia tego opisu, wskazując, na czym konkretnie polegało przypisane sprawcy zachowanie.
Tymczasem Sąd pierwszej instancji przypisując oskarżonemu popełnienie przestępstwa znęcania się nadS. S.nie określił wprost w opisie tego czynu statusu pokrzywdzonej w kontekście desygnatów pojęcia osoby najbliższej, który to spełnia charakterystykę wynikającą z treściart. 207 § 1 k.k., błędnie przyjmując za prokuratorem opis tego zachowania wskazany w akcie oskarżenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostają ustalenia zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku odnoszące się do relacji łączącej pokrzywdzoną z oskarżonym, wskazujące na fakt pozostawania przez te osoby w związku małżeńskim w okresie objętym zarzutem oskarżenia. Trzeba bowiem przypomnieć, że wynikający zart. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.obowiązek dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu oznacza, że w jego opisie należy zawrzeć te elementy, które należą do istoty czynu, a więc dotyczące podmiotu czynu, rodzaju atakowanego dobra, czasu, miejsca i sposobu jego popełnienia oraz skutków, zwłaszcza rodzaju i wysokości szkody. W szczególności powinien on zawierać wszystkie znamiona przypisanego typu przestępstwa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2007 r., II KK 101/07, LEX nr 280739). Ustalenia faktyczne będące podstawą dokonywanej subsumpcji pod normy prawa karnego znajdują się bowiem w wyroku, nie zaś w pisemnym jego uzasadnieniu. Dlatego też dokonane w uzasadnieniu ustalenia faktyczne odnoszące się do wzajemnej relacji pomiędzy pokrzywdzoną a oskarżonym nie pozwalały na przypisanieR. S.popełnienia przestępstwa zart. 207 § 1 k.k, którym miałaby być pokrzywdzonaS. S..
Pominięcie w opisie czynu przyjętego w punkcie I wyroku Sądu pierwszej instancji stwierdzenia, że oskarżony znęcał się nadS. S.jako żoną spowodowało, że zdekompletowany został zespół znamion określających przestępstwo zart. 207 § 1 k.k.Wada tego rodzaju nie może być zdaniem Sądu odwoławczego naprawiona ani w postępowaniu apelacyjnym, ani w toku ponownego rozpoznania sprawy z uwagi bowiem na to, że apelacja została wniesiona wyłącznie na korzyść oskarżonego, a przepisart. 434 § 1 k.p.k.nie pozwala Sądowi odwoławczemu na uzupełnienie opisu czynu o brakujące znamię, bowiem byłaby to niewątpliwie zmiana na niekorzyść oskarżonego.
W tej sytuacji, z uwagi na oczywistą obrazęart. 413 § 2 pkt 1 kpk, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, wyrok Sądu pierwszej instancji w tej części musiał zostać uchylony, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy powinien zatem ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, uwzględniając przytoczone wyżej wskazania, mając przy tym na uwadze okoliczność, że w odniesieniu do czynu popełnionego na szkodęS. S.nie jest dopuszczalne przyjęcie kwalifikacji prawnej przestępstwa zart. 207 § 1 k.k.z uwagi na granice zaskarżenia. Przepisart. 443 k.p.k.nie pozwala bowiem wydać orzeczenia dla oskarżonego surowszego, niż uchylone. W ramach granic zaskarżenia dopuszczalne będzie zweryfikowanie zachowaniaR. S.w odniesieniu do pokrzywdzonej jedynie z punktu widzenia jednostkowo znamion innych przestępstw, jak choćby znieważania, naruszania nietykalności cielesnej, czy też groźby.
Konsekwencją uchylenia wyroku w zakresie występku zart. 207 § 1 k.k.popełnionego na szkodęS. S., jest także konieczność ponownej oceny zachowania oskarżonego podejmowanego wobecA. S.z punktu widzenia znamion powołanego przestępstwa. Sąd Okręgowy podziela bowiem argumenty obrońcy oskarżonego podniesione w apelacji i dostrzega niedostatki przeprowadzonego postępowania dowodowego w tym zakresie, co sprawia, że w tej części zaskarżony wyrok także nie mógł się ostać.
Otóż nie sposób oprzeć się wrażeniu, że Sąd pierwszej instancji pomimo dociekliwości w ocenie dowodów nie odniósł się jednak dostatecznie wnikliwie do wszystkich okoliczności, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim nie sposób w kontekście znamion strony przedmiotowej przestępstwa pominąć treści zeznań pokrzywdzonegoA. S.złożonych na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. (k. 414), w których świadek ten potwierdził, że w okresie objętym zarzutem nie bał się oskarżonego. Ma to o tyle znaczenie, że za znęcanie się nie można uznać zachowania się sprawcy, które nie powoduje u ofiary poważnego bólu fizycznego lub cierpienia moralnego. Pojęcie znęcania się na gruncieart. 207 k.k.zawiera bowiem w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić w niewielkim stopniu. Tymczasem z kontekście jedynie zeznań pokrzywdzonegoA. S.nie sposób dopatrzyć się tej przewagi.
Ponadto nie sposób podzielić przyjętego za podstawę oskarżenia, a następnie podstawę ustaleń faktycznych wyroku ram czasowych tego przestępstwa. Sąd pierwszej instancji przyjął bowiem za prokuratorem, że przestępstwo znęcania się na szkodęA. S.popełnione zostało w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 7 lutego 2011 r. Tymczasem z treści zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, w tymS. S.orazA. Ł.wynika, że oskarżony w okresie objętym zarzutem niejednokrotnie przebywał za granicą w celach zarobkowych. PonadtoR. S.przez prawie cały ten okres nie mieszkał z pokrzywdzonymi, gdyż przebywał wS.. Na szczególną uwagę zasługuje także fakt, że Sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku na k. 736 akt sprawy wskazuje, że latem 2010 r. w następstwie ujawnienia przez funkcjonariuszy CBŚ nielegalnej fabryki papierosów oskarżonyR. S.ukrywał się. Co istotne, ustalenie to nie skłoniło jednak Sądu pierwszej instancji do poddania pod rozwagę, czy w okresach, kiedyR. S.nie przebywał w domu, jego przestępcze zachowanie nie uległo w tym czasie zmianie.
Tymczasem konsekwencją dokonania ustaleń w powołanym zakresie jest konieczność rozważenia, czy przerwy w przestępczym zachowaniuR. S.spowodowane wykonywaniem pracy zarobkowej za granicą, czy też faktem ukrywania się nie wpłynęły na zakończenie okresu znęcania się oskarżonego nad synem, czy też trwał on nadal w tym zamiarze. W kontekście bowiem zeznań świadków ustalenie Sądu pierwszej instancji, że całości postępowania oskarżonego towarzyszył jeden zamiar zadawania cierpień moralnych synowiA. S.jest ustaleniem dowolnym, nie znajdującym oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach.
Zatem końcowy wniosek o przypisaniu oskarżonemu przestępstwa określonego wart. 207 § 1 k.k.na szkodęA. S.na obecnym etapie postępowania uznać należało za przedwczesny. Wymaga to uzupełnienia w postępowaniu ponownym. W związku z powyższym zaskarżony wyrok należało także w tej części uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie dowodów, które miały wpływ na uchylenie wyroku, co do przypisanego oskarżonemu przestępstwa zart. 207 § 1 k.k., uwzględniając przytoczone wyżej wskazania, wystrzegając się jednocześnie uchybień, które doprowadziły do uchylenia wyroku. W postępowaniu ponownym zachodzi w szczególności konieczność dokonania niebudzących wątpliwości ustaleń dotyczących tego, co działo się w okresach, w których oskarżony nie przebywał w miejscu zamieszkania wraz z synem, z punktu widzenia kryterium znęcania się. W tym zaś celu zajdzie potrzeba dokonania kompleksowej oceny zarówno wyjaśnień oskarżonego, jak i zeznań pokrzywdzonegoA. S., a jednocześnie skonfrontowania ich wypowiedzi procesowych z zeznaniami świadków - obserwatorów zdarzeń bądź też mających wiedzę o ich przebiegu z innych źródeł.
Apelacja obrońcy oskarżonego zasługuje na uwzględnienie także w części, w której zakwestionowano prawidłowość rozstrzygnięcia dotyczącego uznaniaR. S.za winnego przestępstw kradzieży przypisanych mu w punkcie drugim zaskarżonego wyroku. Stąd też w tej części zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Przede wszystkim wskazać należy, że niedopuszczalne było odczytanie na rozprawie dokumentów prywatnych sporządzonych przezS. S., obejmujących zestawienie przedmiotów, które stanowiły przedmiot kradzieży na szkodę pokrzywdzonych, a także wskazujących na ich wartość. Stoi temu bowiem na przeszkodzie przepisart. 393 § 3 k.p.k., który wprawdzie dopuszcza możliwość odczytania w toku rozprawy głównej dokumentów powstałych poza postępowaniem karnym, ale nie dla jego celów. Zgodnie z ugruntowanym w judykaturze i doktrynie poglądem tzw. dowody prywatne gromadzone w sposób pozaprocesowy i nieformalny, lecz w celu ich wykorzystania w sprawie karnej, są niedopuszczalne. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że dokumenty prywatne sporządzone zostały przezS. S.poza postępowaniem karnym, jednakże dla jego celów.
Jednocześnie wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji ujawniając powołane wyżej dokumenty prywatne dopuścił się także obrazy prawa procesowego, tj.art. 174 k.p.k., który zakazuje zastępowania wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych, jako że służy on eksponowaniu bezpośredniości w przeprowadzaniu dowodów. Dokumenty takie nie mogą zatem służyć zastępowaniu wyjaśnień oskarżonych, czy też zeznań świadków. Tymczasem Sąd pierwszej instancji zastąpił zeznania pokrzywdzonychS. S.iA. S.w zakresie ilości, rodzaju oraz wartości przedmiotów, które zostały im skradzione, bezpodstawnie zastępując ich treść prywatnymi zapiskami sporządzonymi przez pokrzywdzoną na potrzeby toczącego się postępowania karnego. Tym samym Sąd pierwszej instancji doprowadził do sytuacji procesowej, w której brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego zarówno na ilość, jak i rodzaj stanowiących przedmiot przestępstwa ruchomości.
Trzeba ponadto wskazać, że ma rację skarżący, gdy twierdzi, iż Sąd pierwszej instancji nie wykonał obowiązku właściwej oceny dowodów, które określały wysokość zabranego przez oskarżonego mienia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wartość tego mienia ma oczywiste i ważkie znaczenie w procesie kształtowania kary, jak również przekłada się na wysokość orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji do kwestii tej w ogóle się nie odniósł i - co wręcz niezrozumiałe - wskazując na źródło swoich ustaleń w omawianym zakresie, przywołał jedynie zestawienia pokrzywdzonejS. S.oraz zeznaniaA. S.. Kwestia wartości mienia będącego przedmiotem zaboru stanowi natomiast kategorię obiektywną i tym samym stosunek do niej pokrzywdzonego nie decyduje o realizacji znamion określonego typu czynu zabronionego.
Tymczasem Sąd pierwszej instancji nie sprostał obowiązkowi precyzyjnego ustalenia rodzaju oraz wartości poszczególnych przedmiotów stanowiących przedmiot przestępstw kradzieży, jako że oparł ustalenia faktyczne w tym zakresie jedynie na twierdzeniach pokrzywdzonych, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że większość tych przedmiotów była używana, ponadto zakupiona została w różnym czasie, co nakazywałoby uwzględnienie występujących różnic pomiędzy wartością rzeczy nowej a wartością rzeczy z uwzględnieniem stopnia jej zużycia. Ponadto co istotne, przedmioty te częściowo należały także do drugiego z synów stron, tj.W. S., który nie był objęty niniejszym postępowaniem. Takie ustalenie wartości przywłaszczonego mienia jest niedopuszczalne ze względu na powinność dokładnego oznaczenia przypisanych występków.
Reasumując, stwierdzić należy, że uchybienia Sądu pierwszej instancji nie pozwalają na utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy także w zakresie występków zart. 278 § 1 kk. Stąd też Sąd Okręgowy uznał, że jedynie uchylenie orzeczenia i cofnięcie sprawy do stadium postępowania przed Sądem Rejonowym może uczynić zadość regułom rzetelnego procesu.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe, dbając by zostały przeprowadzone wszystkie istotne w sprawie dowody, a następnie dowody te podda wnikliwej ocenie i w oparciu o dowody obdarzone wiarą ustali stan faktyczny rozstrzygając kwestię odpowiedzialności karnej oskarżonego. Przeprowadzając postępowanie dowodowe Sąd pierwszej instancji winien dopuścić dowód z zeznań świadkówS. S.iA. S.na okoliczność rodzaju, ilości oraz wartości rzeczy stanowiących przedmiot zarzucanych oskarżonemu przestępstw kradzieży. Ponadto Sąd pierwszej instancji winien precyzyjnie ustalić wartość poszczególnych przedmiotów z uwzględnieniem okresu nabycia tych rzeczy oraz stopnia ich zużycia. W szczególności niezbędne będzie tu chyba zasięgnięcie opinii biegłego rzeczoznawcy. Sąd zwróci zwłaszcza uwagę na to, by sposób przeprowadzenia dowodów był zgodny z regułamik.p.k., a zebrany w ten sposób materiał dowodowy podda ocenie zgodnej z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego (art. 7 k.p.k.), czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z regułami zawartymi wart. 424 k.p.k.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez obrońcę oskarżonego w środku odwoławczym stwierdzić należy, że wobec treści rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, wydanego w niniejszej sprawie, zbędne i przedwczesne jest ustosunkowywanie się na tym etapie do tych zarzutów. Nie istnieje bowiem potrzeba omówienia pozostałych argumentów wniesionego środka odwoławczego, skoro uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 436 kpk).
Mając na uwadze powyższe motywy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.