Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 181/13
Data wyroku: 2013-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Mirosław Szwagierczak, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania
Podstawa prawna: art 412 par 2 kpc

Sygn. akt

III AUa 181/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia22 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak

Sędziowie:

SSA Janina Czyż (spr.)
SSA Marta Pańczyk-Kujawska

Protokolant

st.sekr.sądowy Elżbieta Stachowicz

po rozpoznaniu w dniu22 maja 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuZ. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o podjęcie wypłaty emerytury
na skutek skargi wnioskodawczyni o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnegow Rzeszowie z dnia 12.4.2012 r. sygn. akt III AUa 222/12
I.zmienia częściowo wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia12 kwietnia 2012 r. wydany w sprawie III AUa 222/12 oraz wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt IV U 2060/11 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.z dnia 13 października 2011 r. w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do wypła tyZ. C.emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r.,
II.uchyla w pozostałej części wymienione w pkt I wyroki i umarza postępowanie,
III. wniosek o wypłatę odsetek przekazuje do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.,
IV. zasądza od organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 zł (sto dwadzieścia zł) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn.. akt III AUa 385/12 Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił apelacjęZ. C.od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn.. akt IV U 2060/11 – w którym Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji pozwanego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.z 13 października 2011 r. wstrzymującej wypłatę emerytury od 1 października 2011 r.
W skardze z dnia 21.02.2013 r. wnioskodawczyni domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2012 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. i wyrównanie emerytury wraz z odsetkami za okres od zawieszenia wypłaty do dnia 21.11.2012 r.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

WnioskodawczyniZ. C.nabyła prawo do emerytury pozostając nadal w zatrudnieniu u swojego dotychczasowego pracodawcy(...)wK.. Decyzją z dnia 13 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.wstrzymał wnioskodawczyni wypłatę świadczenia od 1 października 2011 r. ma podstawie art. 103a ustawyo emeryturach i rentach z FUS z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia.
Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt IV U 2060/11 Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił odwołanie wnioskodawczyni od w/w decyzji wskazując jako podstawę rozstrzygnięciaart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 153, poz. 1227). Zgodnie z treścią tego przepisu prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.
Na skutek apelacji wnioskodawczyni Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. oddalił apelację.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257 poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291 poz. 1707) w zw. zart. 103 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji RP.
Sąd Apelacyjny, w oparciu o tak ustalony stan faktyczny, uznał, że skarga
o wznowienie postępowania złożona przezZ. C.jest dopuszczalna, a to zgodnie z treściąart. 4011kpcstanowiącym, że żądać wznowienia postępowania można również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wnioskodawczyni wniosła skargę w terminie przewidzianym wart. 407 § 2 kpcoraz wskazała podstawę warunkującą jej dopuszczalność.
Podstawę prawną orzeczenia wydanego w sprawie wnioskodawczyni stanowi art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Badając zgodność zKonstytucjąart. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, Trybunał Konstytucyjny powiązał treść tego przepisu z treścią art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując, że przepisy te nie znajdują zastosowania do osób, które nabyły prawo do emerytury przed1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oceniając skutki wyroku Trybunał Konstytucyjny uznał, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury, nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. W stosunku do tych osób art. 28 w/w ustawy o finansach publicznych, w zakresie w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS utracił moc obowiązującą.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma więc zastosowanie do wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury od 1 maja 2009 r. bez rozwiązania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą.
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności normy prawnej mają charakter konstytutywny, w świetleart. 190 ust. 4 Konstytucji RPoddziaływają ex tunc.
I tak w sferze uprawnień emerytalno – rentowych stwarzają nową rzeczywistość uprawnionych, różną w stosunku do tej, która została prawomocnie ustalona na podstawie niekonstytucyjnego i uchylonego unormowania. Przepisart. 190 ust. 4 Konstytucjidopuszcza więc wsteczne stosowanie nowego, niewadliwego prawa do stanów faktycznych, które powstały pod rządami niezgodnego zKonstytucjąprawa i wtedy się zakończyły. Wznowienie postępowania na podstawieart. 4011kpcstwarza więc możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o świadczenie emerytalno – rentowe z uwzględnieniem nowej sytuacji prawnej uprawnionych, oraz obowiązek zastosowania konstytucyjnej normy prawa materialnego w toku ponownie przeprowadzonego postępowania (por. uzasadnienie wyroku SN z 21 listopada 2006 r. II PK 42/06, Lex nr 950622).
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, żeart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, stanowił, że do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, o której mowa w art. 6, przepisy ustawyo emeryturach i rentach z FUS w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się poczynając od 1 października 2011 r. Z kolei wymieniony art. 6 pkt 2 dodał po art. 103, art. 103a w brzmieniu: „prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego”. Art. 28 cytowanej ustawy uchwalony został w dniu 16 grudnia 2010 r., zatem od tej daty został wyłączony z porządku prawnego z powodu jego niezgodności zart. 2 Konstytucjiale, jak wynika z uzasadnienia orzeczenia Trybunału, tylko w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury w przedziale czasowym od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. – bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Dodać przy tym należy, iż warunek rozwiązania stosunku pracy nie obejmował samego nabycia prawa do emerytury ale był warunkiem wypłaty świadczenia.
W stosunku zatem do ubezpieczonych objętych powołanym rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego, do jakich należy również wnioskodawczyni, ponownie rozpoznając sprawę trzeba dokonać rekonstrukcji stanu prawnego, powracając do stanu, jaki obowiązywał zanim do ustawy o emeryturach i rentach z FUS dodany został z dniem 1 stycznia 2011 r. art. 103a. Przed wprowadzeniem tego przepisu ustawodawca nie przewidywał wymogu rozwiązania stosunku pracy, celem realizacji prawa do emerytury. Z dniem 8 stycznia 2009 r.ustawąz dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych(Dz. U. Nr 228 poz. 1507) uchylony bowiem został przepis art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturachi rentach z FUS o treści identycznej z obecnym art. 103a w/w ustawy (wprowadzonym z dniem 1 stycznia 2011 r. z mocy art. 6 pkt 2 w zw. z art. 30 ustawyo zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw). Ubezpieczonym, którzy nabyli prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. była wypłacana zatem emerytura, mimo kontynuowania zatrudnienia u pracodawcy, na rzecz którego wykonywali je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, gdyż nie obowiązywały w tym zakresie żadne ograniczenia. W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego prawo do wypłaty emerytury dla tej grupy ubezpieczonych zostało zachowane.
Uwzględniając skargę o wznowienie postępowania Sąd Apelacyjny na podstawieart. 412 § 2 kpczmienił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego orzekając o wznowieniu wypłaty emerytury należnej wnioskodawczyni od 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012 r. W pozostałym zakresie wyroki te uchylił, a prowadzone w sprawie postępowanie umorzył na podstawieart. 47713kpc. Decyzją z dnia 25 stycznia 2013 r. organ rentowy wznowił bowiem wypłatę świadczenia wnioskodawczyni począwszy od 22 listopada 2012 r. Uznać zatem należało, że w tym zakresie pozwany zaspokoił częściowo żądania skarżącej.
Żądanie wypłaty odsetek od emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r., przy uwzględnieniu zasad wynikających z treściart. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jako wniosek w tym przedmiocie przekazano do rozpoznania organowi rentowemuw trybieart. 47710§ 2 kpc, jako nowe żądanie nie objęte kontrolowaną decyzją organu rentowego.
Orzeczenie o kosztach uzasadniaart. 98 kpc.