Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 202/12
Data wyroku: 2012-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Cieślikowska, Maria Pietkun, Irena Różańska-Dorosz
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Sygn. akt III AUa 202/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Maria Pietkun (spr.)

Sędziowie:

SSA Irena Różańska-Dorosz
SSA Janina Cieślikowska

Protokolant:

Monika Horabik

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuW. S.
przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
o emeryturę
na skutek apelacjiW. S.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt VIII U 700/10

oddala apelację.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. oddalił odwołanie wnioskodawcyW. S.od decyzji strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.z dnia 29 marca 2010 r. i 19 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnym charakterze.
Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oparł na ustaleniach i rozważaniach prawnych, które Sąd Apelacyjny w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia uznaje jako własne.
Apelację od tego wyroku złożył wnioskodawca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Ten ostatni wniosek uzasadnił przebywaniem z powodu pilnych spraw osobistych pozaW.w okresie od 8 ─ 30 listopada 2011 r., nie mógł więc być na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, ani zapoznać się z jego treścią.
W apelacji wnioskodawca zarzuca, iż sąd pierwszej instancji nie uwzględnił jego wyjaśnień zawartych w pismach procesowych, w których powoływał się na okoliczność, że już w 1991 r. ówcześni pracodawcy uznawali 15-letni staż pracy dziennikarskiej wnioskodawcy. Dodając do tego jeszcze okres zatrudnienia w latach 1991 - 1996 łącznie wykazał ponad 20-letni staż takiego zatrudnienia.
Przy tak podniesionych zarzutach sformułowane wnioski zmierzają do zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia odwołań.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy przywrócił wnioskodawcy termin do złożenia apelacji.
Sąd Apelacyjny ustalił dodatkowo w toku postępowania apelacyjnego w przedmiocie przywrócenia wnioskodawcy terminu do złożenia apelacji.
Wnioskodawca odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 9 listopada 2011 r., ale już w tym okresie wyjechał pozaW., spowodowane to było śmiercią kuzyna w woj.(...), pogrzeb odbył się w dniu 13 listopada 2011 r. Po pogrzebie nie wrócił do domu bo zajął się pomocą i doradzaniem pozostałym krewnym w sprawach gospodarczych i spadkowych, sam nie dziedziczył po zmarłym. Następnie nie wrócił do domu, zatrzymał się w domu siostry swojej matki wO., bowiem znacznie pogorszył się stan zdrowia tej ciotki, osoby w wieku 90 lat, która przebywa od 5 lat w domu opieki społecznej. Jest jedynym krewnym. Apelację złożył po powrocie doW.w dniu 2 grudnia 2011 r.
Dowód: przesłuchanie wnioskodawcy.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje.

Sąd Okręgowy przywrócił wnioskodawcy termin do złożenia apelacji na podstawie wyjątkowo ogólnikowych informacji strony o załatwianiu poza miejscem zamieszkania spraw osobistych od 8 do 30 listopada 2011 r. Z uwagi na treśćart. 373 kpcw ramach kontroli sąd drugiej instancji ocenia zasadność przywrócenia przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu międzyinstancyjnym terminu do wniesienia apelacji. W razie stwierdzenia, że termin do wniesienia apelacji został przywrócony bezpodstawnie, sąd drugiej instancji odrzuciliby apelację. Z tych względów dopiero uzupełnienie informacji w zakresie przyczyn opóźnienia, ze wskazaniem jak wyżej ustalono, że w okresie kiedy mijał termin do wniesienia apelacji wnioskodawca zaangażował się w sprawy rodzinne związane ze śmiercią kuzyna, pogrzeb miał miejsce 13 listopada 2011 r., zajął się doradztwem pozostałym członkom rodziny w sprawach spadkowych i gospodarczych, a nadto pogorszył się stan będącej w domu opieki społecznej siostry matki i przebywał w jej domu k.O.tam gdzie w okolicy ciotka przebywa w ośrodku. Niewątpliwie nałożenie się tylu poważnych spraw rodzinnych, czyni zasadnym przyjęcie że z przyczyn niezawinionych wnioskodawca w terminie, a więc do dnia 30 listopada 2011 r., skoro nie składał wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, nie złożył apelacji.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są chybione.
Przedmiotem sporu w sprawie była kwestia spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wymaganych do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku na podstawie przepisówustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43).
Wnioskodawca jest osobą urodzoną po 1.01.1949 r.,ur. (...), z tego względu zgodnie z brzmieniem art. 184 ustawy w/w ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat ─ dla kobiet i 65 lat ─ dla mężczyzn oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Spełnienie tej ostatniej przesłanki jest w okolicznościach sprawy niesporne. Prawo do tej emerytury przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Przepis art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi natomiast, że ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 .
Natomiast zgodnie z§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia przedmiotowe prace w warunkach szczególnych muszą być wykonywane stale i pełnym wymiarze.
W sprawie okolicznością sporną był jedynie okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnym charakterze dotyczy to bowiem pracy dziennikarza w rozumieniu art. 32 ust. 3 pkt 4 ustawy o emeryturach… w związku z § 13 precyzującym, iż dziennikarz zatrudniony w redakcjach dzienników, czasopism, w radiu, telewizji oraz w agencjach prasowych, informacyjnych, publicystycznych albo fotograficznych, objęty układem zbiorowym pracy dziennikarzy, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn w czasie wykonywania pracy dziennikarskiej,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy dziennikarskiej.

Nadmienić należy, co nie jest nawet okolicznością sporną w sprawie, że objęcie dziennikarza układem zbiorowym pracy nie staje się dodatkowym warunkiem nabycia spornego prawa do emerytury, ale należy to traktować jako element definicyjny pracy dziennikarza (vide: wyrok SN z dnia 26 maja 1999 r. sygn. akt II UKN 665/98).
Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że organ rentowy uznał jako okres pracy dziennikarskiej zatrudnienie w wymiarze 14 lat 8 m-cy i 17 dni, obejmujący pracę wnioskodawcy w okresie od 1 czerwca 1981 r. ─ 30 kwietnia 1991 r. wWydawnictwie (...)oraz od 15 lipca 1991 r. do 30 kwietnia 1996 r. w Wojewódzkim Komitecie(...)jako rzecznik prasowy. Dowody zatrudnienia z tych okresów jednoznacznie wskazują, że wnioskodawca wykonywał prace dziennikarza i w pełnym wymiarze.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma podstaw do uznania pozostałych okresów pracy dziennikarskiej jako wykonywanej w pełnym wymiarze. Pismo z 14 lutego 1975r. K 3 t II akt ZUS i K 25 T I akt ZUS, jednoznacznie traktuje o umowie zlecenia, a nie zatrudnieniu pracowniczym. Praca w charakterze instruktora politycznego w Wojewódzkim Komitecie(...)począwszy od 1 września 1972 r., nie miała charakteru pracy dziennikarskiej, którą to okoliczność jednoznacznie przyznał wnioskodawca w toku rozprawy apelacyjnej. Natomiast świadectwo pracy z dnia 30 kwietnia 1991 r. wystawione przezwydawnictwo (...)za okres zatrudnienia od 1 lutego 1976 r. do 30 kwietnia 1991 r. jednoznacznie zawiera zapis, że w okresie od 1 lutego 1976 r. do 31 maja 1981 r. wnioskodawca był zatrudniony na ½ etatu. Jest to dokument oryginalny, wystawiony przez pracodawcę i co najważniejsze bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia i zapis o okresie zatrudnienia na ½ etatu nie budzi żadnych wątpliwości (K ─ 29 T I akt ZUS), z zapisem tym koresponduje treść umowy o pracę z 1 lutego 1976 r. ─ K 110 akt ZUS, bowiem prace wykonywał wZakładach (...)w Redakcji(...). Zasadnie więc organ rentowy zaliczył zatrudnienie dopiero od 1 czerwca 1981 r. jako pracę w szczególnym charakterze w pełnym wymiarze. W okresie od 1 października 1990 r. do 30 listopada 1991 r. wnioskodawca był zatrudniony w Kancelarii(...)w wymiarze ¼, ten wymiar również nie pozwala uznać tego okresu do pracy w szczególnym charakterze.
W świetle powyższego okresu zatrudnienia w wymiarze niższym niż pełny nie mogą być uwzględnione do wymaganego 15 ─ letniego stażu pracy w szczególnym charakterze.
Oceny tej nie zmienia stanowisko wnioskodawcy prezentowane w toku procesu i podnoszone w apelacji, iż już w 1991 r. w piśmie pracodawcyWydawnictwa (...)z 20 lutego 1991 r. uznano jego 15-letni staż pracy dziennikarskiej ─ K 83 akt ZUS pismo to zostało wystawione na użytek uprawnień wnioskodawcy do nagrody jubileuszowej, z jego treści w ogóle nie wynika, aby uwzględniało tylko pracę w pełnym wymiarze, która to okoliczność wynika dopiero z analizy pozostałych dowodów zatrudnienia. Fakt wykonywania zawodu dziennikarza ponad 15 lat na luty 1991 r., nie oznacza, że praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze. Równie dowolne i ogólnikowe są twierdzenia wnioskodawcy jakoby w przeszłości przepisy uzp dla dziennikarzy zrównywały go w uprawnieniach z zatrudnionymi w pełnym wymiarze. Uszło uwadze skarżącego, że w sprawie ocena jest ukierunkowana na pracę wykonywaną wyłącznie stale i w pełnym wymiarze zgodnie z wymiarem etatu wynikającym z umowy o pracę. Oceny tej nie zmienia faktyczny okres zatrudnienia, czy wyrównywanie zarobków chociażby z tytułu wierszówki.
Wskazać należy, iż chybione jest stanowisko organu rentowego w kwestii nieuznania jako okresu składkowego zatrudnienia wnioskodawcy od 1 września 1972 r. do 31 grudnia 1972 r. jako instruktora politycznego w(...)z powodu niezgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego. Okres tego zatrudnienia przypada przed dniem 15 listopada 1991 r. tj. datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, która to ustawa wprowadziła pojęcie okresów składkowych, a więc uzależnionych od faktycznego opłacania wymaganych składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2007r. sygn. akt II Uk 185/06 przyjął, że przed wejściem w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdla uznania za okres składkowy w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 tej ustawy, wystarczające jest wykazanie faktu pozostawania w zatrudnieniu, okres tego zatrudnienia jest okresem składkowym nawet w przypadku, gdy pracodawca nie zgłosił pracownika do ubezpieczenia. Sporny okres oczywiście winien być doliczony do ogólnego stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy i nie decyduje o spełnieniu przesłanki wykazania co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnym charakterze.
Z tych motywów zarzuty podniesione w apelacji pozostają w oczywistej sprzeczności z dowodami dotyczącymi rzeczywistego wymiaru zatrudnienia. Zasadnie organ rentowy jak i sąd I instancji uznali, że wnioskodawca nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w zawodzie dziennikarza wykonywanej stale i w pełnym wymiarze.
Mając powyższe na względzie Są Apelacyjny oddalił apelację jako niezasadną na podstawieart. 385 kpc.
R.S.