Sąd Okręgowy w Kielcach
II Wydział Cywilny Odwołaczy
Sygnatura akt: II Ca 934/13
Data wyroku: 2013-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Bajor-Nadolska, Teresa Strojnowska, Cezary Klepacz
Słowa kluczowe: Rozdzielność Majątkowa
Podstawa prawna: art. 52 par. 1 i 2 kro

Sygn. akt II Ca 934/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący:SSO Magdalena Bajor-Nadolska
Sędziowie:SO Cezary Klepacz
SO Teresa Strojnowska (spr.)
Protokolant: protokolant sądowy Agnieszka Baran

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. w Kielcach
sprawy z powództwaB. S.
przeciwkoT. S.
o ustanowienie rozdzielności majątkowej
na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie
z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. III RC 94/13

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jędrzejowie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt II Ca 934/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 roku sygn. akt III RC 94/13 w sprawie z powództwaB. S.przeciwko pozwanemuT. S.o ustanowienie rozdzielności majątkowej, Sąd Rejonowy w Jędrzejowie ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkamiB. S.iT. S., powstałą z chwilą zawarcia małżeństwa w dniu 27 czerwca 2009r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego wJ., zarejestrowanego pod nr(...), nie wskazując daty ustanowienia tej rozdzielności, nie obciążył pozwanego kosztami procesu.
Pozwany uznał powództwo i przyznał, że bez uzgodnienia z żoną zaciągał kredyty w różnych bankach, z których część już spłacił. Potwierdził, że pieniądze z kredytów nie zostały przeznaczone na otrzymanie rodziny.
W uzasadnieniu sąd I instancji ustalił, że wspólność majątkowa między małżonkami powstała z chwilą zawarcia małżeństwa w dniu 27 czerwca 2009r. Małżonkowie nie zawierali umów majątkowych małżeńskich. Od lutego 2009r. małżonkowie żyją w faktycznej separacji.B. S.w końcu lutego 2013r wyprowadziła się z synem ze wspólnego mieszkania. W dniu 23 maja 2013r. w sprawie III RC 86/13 o alimenty strony zawarły przed sądem ugodę, na podstawie którejT. S.zobowiązał się uiszczać na rzecz synaO. S.urodzonego (...)alimenty w kwocie po 400,00 zł miesięcznie.
Powódka dowiedziała się w 2012r., że mąż zaciąga kredyty w różnych bankach, których nie spłaca. Pozwany zapewniał żonę, że spłaca zaciągnięte zobowiązania, lecz mimo tego powódka otrzymywała telefony i sms-y z ponagleniami do spłaty. Pozwany przesłuchany w charakterze strony na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013r. przyznał te okoliczności, potwierdził również, że nie uzgadniał z żoną decyzji o zaciągnięciu kredytów, jak również to, że pieniądze przeznaczył tylko na własne potrzeby a nie dla rodziny. Małżonkowie nie mieszkają razem od końca lutego 2013r., nie prowadzą wspólnego gospodarstwa, nie podejmują wspólnie decyzji odnośnie do majątku wspólnego, zaciąganych zobowiązań.
W świetle powyższych ustaleń sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki określone wart.52 k.r.i.o, a mianowicie, że zaszły „poważne powody” i ustanowił rozdzielność majątkową, nie wskazując daty ustanowienia tej rozdzielności.
W apelacji od powyższego wyroku powódka zaskarżyła orzeczenie, zarzucając, iż sąd nie określił daty ustanowienia rozdzielności majątkowej. Mimo treści wyroku nadal otrzymuje sms-y z banków, telefony z ponagleniami do spłaty kredytów zaciągniętych przez męża. Ponadto wskazała, że pozwany nie przekazuje w pełnej wysokości alimentów, do zapłaty których zobowiązał się w ugodzie zawartej przed sądem w sprawie III RC 86/13. Powódka pracuje w wymiarze ½ etatu, sprawuje osobistą opiekę nad 3-letnim synem i nie ma możliwości uregulowania długów zaciągniętych przez męża. Nie wie od jak dawna mąż bez jej wiedzy i zgody zaciągał kredyty.
W obawie o bezpieczeństwo jej oraz dziecka, popierając apelację wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą zawarcia małżeństwa tj. z dniem 27 czerwca 2009r. oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Wyrok Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 6 czerwca 2013r. jest wadliwy, chociaż z innych przyczyn aniżeli wskazano w apelacji i podlega uchyleniu.
Ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej ma na celu wzmocnienie rodziny oraz zapewnienie jej ustabilizowanej bazy materialnej i najpełniej realizuje zasadę równych praw obojga małżonków w dziedzinie stosunków majątkowych, stanowiących materialna podstawę funkcjonowania rodziny.
Przepisart.52 § 1 k.r.i.o.stanowi, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa, jak wynika zart.52 § 2 k.r.i.o., powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ja ustanawia.
Zatem sąd orzekając o ustanowieniu rozdzielności majątkowej obowiązany jest z urzędu oznaczyć dzień jej ustanowienia (por. post. SN z 3.11.2010r. V CZ 78/10, Lex nr 784219). Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną jest możliwe o tyle tylko, o ile w tej dacie istniały już ważne powody ustanowienia rozdzielności, także w kontekście realnego zagrożenia interesu wierzycieli (por. wyrok SN z 4.06.2004 III CK 126/03, Lex nr 108480).
Tymczasem w niniejszej sprawie sąd w wyroku z dnia 6 czerwca 2013r. nie wskazał tej daty. Co prawda powódka ani w pozwie, ani na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013r. nie wskazała daty ustanowienia rozdzielności, aż dopiero w apelacji, to jednak nie zwalniało sądu z obowiązku określenia daty w wydanym wyroku. Brak daty, z którą sąd ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkamiB. S.iT. S., uniemożliwia kontrolę instancyjną zapadłego rozstrzygnięcia. To oznacza, że sąd nie rozpoznał istoty sprawy.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 stycznia 2003r. IV CKN 1710/00 (Lex nr 78281), który dotyczył at.52k.r.i.o.w brzmieniu o „zniesieniu wspólności majątkowej”, lecz zachowujący swoją aktualność doart.52kr.io. w obecnym brzmieniu „ustanowienie rozdzielności majątkowej”, przez ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej, przyjęło się rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły dobra rodziny.
W niniejszej sprawie sąd nie dokonał takich ustaleń, poprzestając jedynie na uznaniu przez pozwanego powództwa, co nie jest wystarczające, przeprowadzeniu dowodu z zeznań stron, które były lakoniczne i ogólnikowe. W szczególności powódka nie wskazała, kiedy, w jakich bankach, w jakiej wysokości pozwany zaciągał kredyty, bez jej wiedzy i zgody. Czy i w jakiej wysokości je spłacił. Również pozwany nie przedstawił szczegółowo swoich zachowań w tym zakresie. W zaskarżonym wyroku sąd nie wskazał z jaką datą ustanawia rozdzielność majątkową między małżonkami, co uniemożliwia kontrolę i ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Wskazane wyżej okoliczności oznaczają, że Sąd Rejonowy w Jędrzejowie nie rozpoznał istoty sprawy. W tej sytuacji wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, od początku. Dlatego też zaskarżony wyrok został uchylony w całości, sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jędrzejowie.
Sąd rozpoznając ponownie sprawę, przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe, oceni dowody przedstawione przez strony na okoliczność, czy zostały spełnione przesłanki przewidziane wart.52 k.r.i.o.tj. „ważne powody”, na podstawie których powódka opiera swoje żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej miedzy małżonkami powstałej z chwilą zawarcia małżeństwa w dniu 27 czerwca 2009r. i wyda orzeczenie. W przypadku uwzględnienia powództwa wskaże datę ustanowienia rozdzielności majątkowej.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy w Kielcach po rozpoznaniu apelacji powoda na podstawieart. 386 § 4 kpcorzekł jak w sentencji wyroku.

SSO Teresa Strojnowska SSO Magdalena Bajor-Nadolska SSO Cezary Klepacz