Sąd Rejonowy w Opolu
VII Wydział Karny
Sygnatura akt: VII K 203/12
Data wyroku: 2012-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Szokalski
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art.284 § 1kk

Sygn. akt VII K 203/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy w Opolu VII Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSR Adam Szokalski
Protokolant: st. sekr. sąd. Urszula Gajda
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w OpoluG. J.
po rozpoznaniu dnia 11.04.2012 r., 14.05.2012 r., 13.06.2012 r., 5.10.2012r., 14.11.2012 r.,
sprawyA. W.s.B.iA.zd.S.ur. (...)wO.Ś.
oskarżonemu o to, że w okresie od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r. wO.dokonał przywłaszczenia powierzonego mu do użytkowania przezJ. K. (1)samochodu markiC. (...)onr rej. (...)powodując straty w wys.(...)na szkodę(...) SAweW.tj. o czyn zart. 284 § 2 kk

uniewinnia oskarżonegoA. W.od popełniania zarzucanego mu czynu zart. 284 § 2 kkkosztami postępowania w sprawie obciążając Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
A. W.pozostawał pod zarzutem tego, że w okresie od dnia 1 grudnia 2010 roku do dnia 28 kwietnia 2011 roku wO.dokonał przywłaszczenia powierzonego mu do użytkowania przezJ. K. (1)samochodu markiC. (...)onr rej. (...)powodując straty w wysokości 25.000 zł na szkodę(...) S.A.weW., tj. o czyn zart. 284 § 2 k.k.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. K. (2)od lipca 2005 roku do marca 2011 roku prowadziła działalność gospodarczą podfirmą PPHU (...)mającą swą siedzibę wO.przyulicy (...). Przedmiotem działalności tejże firmy było między innymi prowadzenie restauracji oraz innych placówek gastronomicznych.J. K. (2)była tylko właścicielką przedmiotowej firmy, natomiast do reprezentowania i wykonywania wszelkich czynności faktycznych oraz prawnych, na podstawie pełnomocnictwa, upoważniony był jej mąż –J. K. (1). W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej pod wskazaną wyżejfirmą (...)zajmowała się opieką nad dzieckiem. Osobami świadczącymi pracę na rzecz wskazanej powyżej firmy byli między innymiA. M.,M. P.orazJ. S.. Pracownikiem tejże firmy był równieżA. W., który, z uwagi na udzieloną uprzednio pożyczkę, był także wierzycielemJ. K. (1).A. W., zatrudniony na stanowisku zaopatrzeniowca, początkowo do wykonywania nałożonych na niego obowiązków wykorzystywał swój prywatny samochód. Wyżej wymieniony, otrzymując pieniądze na zakup towaru, zobowiązany był do cotygodniowego rozrachunku. Oskarżony dokonując powyższego rozliczenia zobowiązany był nadto do parafowania każdej dokumentacji rozliczeniowej. W 2007 roku, na potrzeby prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej,J. K. (2)zawarła z(...) Funduszem (...)umowę leasingu operacyjnego. Na podstawie tejże umowyPPHU (...)uzyskało prawo do używania samochodu osobowego markiC. (...)onumerach rejestracyjnych (...). Przedmiotowy samochód osobowy markiC. (...)był używany przezA. W.. Wyżej wymieniony pojazd, za przyzwoleniem, był używany przezA. W.także do celów prywatnych (oskarżony posiadał zarówno dowód rejestracyjny, jak i 2 komplety kluczy). Na początku 2008 rokuA. W.otrzymał propozycję nabycia wskazanego powyżej samochodu osobowego. Początkowo oskarżony nie był zainteresowany przeprowadzeniem przedmiotowej transakcji, jednak po namyśle postanowił dokonać jego zakupu. W tym też celu, z uwagi na brak dostatecznych środków wymaganych do sfinalizowania przedmiotowej umowy kupna – sprzedaży (strony umowy uzgodniły wartość przedmiotu transakcji na kwotę w wysokości 36.000,00 złotych),A. W.udał się do znajomegoW. H., od którego pożyczył brakującą mu kwotę pieniędzy w wysokości 20.000,00 złotych. W dalszej kolejnościA. W.wraz zW. H.udali się dorestauracji (...), mieszczącej się wO.przyulicy (...), gdzie oskarżony spotkał się zJ. K. (1). Tam teżA. W.wraz zJ. K. (1)usiedli przy jednym stoliku, natomiast znajomy oskarżonego a toW. H.zajął miejsce przy sąsiednim stoliku. W trakcie przedmiotowego spotkaniaA. W., poprzez wpisanie swoich danych osobowych, uzupełnił przygotowaną przez siebie umowę kupna – sprzedaży, którą następnie dałJ. K. (1). Razem z przedmiotową umowąA. W.przekazał wyżej wymienionemu kwotę w wysokości 30.000,00 złotych (A. W.dokonując powyższej transakcji potrącił z ceny sprzedaży wynoszącej 36.000,00 złotych kwotę w wysokości 6.000,00 złotych, która to kwota stanowiła zaległe wynagrodzenie za pracę). Wtedy teżJ. K. (1)poinformował oskarżonego, że po dopełnieniu niezbędnych formalności, tj. po uzyskaniu danych oraz podpisu osoby uprawnionej, czyli jego żony, przekaże mu przedmiotową umowę kupna - sprzedaży.W. H., z uwagi na odległość pomiędzy stolikami, nie słyszał prowadzonej pomiędzyA. W.aJ. K. (1)rozmowy. Wyżej wymieniony widział jednak sam fakt przekazania pieniędzy. Po dokonaniu wskazanych powyżej czynności, które to czynności utwierdziły oskarżonego w przekonaniu, że został właścicielem przedmiotowego pojazdu,A. W.orazW. H.opuścili restaurację, po czym samochodem osobowym markiC. (...)udali się do miejsca swego zamieszkania. Oskarżony wielokrotnie interweniował w sprawie przedmiotowej umowy. Jego działania do dnia dzisiejszego nie przyniosły jednak żadnego rezultatu. W bliżej nieokreślonym dniu 2008 rokuA. W., nie zapoznając się z treścią, podpisał dokument opatrzony datą 01.07.2008 roku o następującej treści: „oświadczam iż wypożyczam autoC. (...)90 onumerze rej. (...)odpphu (...)ul. (...)od dnia 01.07.2008 do 01.07.2009, opłata za wynajem samochodu wynosi 1000 pln (jeden tysiąc złotych) za każdy rozpoczęty miesiąc wynajmu, płatne jednorazowo w dniu zwrotu samochodu. Kaucja wynosi 2000pln (dwa tysiące złotych) jest zwracana w chwili oddania samochodu w stanie niepogorszonym. Stan techniczny auta przy wynajęciu oceniono jako bardzo dobry z pełnym bakiem paliwa i wyposażeniem w gaśnicę, apteczkę, koło zapasowe, podnośnik. Samochód winien być zwrócony w siedzibie dnia 01.07.2009”. Opisany powyżej dokument powstał, poprzez ucięcie w części górnej, z arkusza o formacie większym niż A5. We wrześniu 2008 rokuA. W.wręczono wypowiedzenie umowy o pracę. Po dokonaniu wypowiedzenia oskarżony nadal użytkował przedmiotowy samochód osobowy. Od tego też czasuJ. K. (1)nie wzywałA. W.o zwrot pojazdu, przy czym oskarżony zawezwał wyżej wymienionego o zwrot pożyczki.J. K. (1)nie występował także z żadnymi innymi roszczeniami. W międzyczasie doszło jednak do kradzieży przynależnych do wskazanego powyżej pojazdu tablic rejestracyjnych. Przedmiotowe czynsze leasingowe nie były płacone w terminie. Obecnie, po uiszczeniu zaległych należności, samochód został nabyty przez wskazaną powyżej firmę, którą to firmę aktualnie prowadzi mążJ. K. (2)–J. K. (1).

Dowody:zeznania świadkaJ. K. (1)– k. 3-4, 12, 150-151,
zeznania świadkaJ. K. (2)– k. 54-55, 151,
zeznania świadkaW. H.– k. 52-53, 159,
zeznaniaA. M.– k. 159,
zeznaniaM. P.– k. 159,
zeznaniaJ. S.– k. 160,
zeznaniaK. B.– k. 165,
wyjaśnienia oskarżonego – k. 81, 144-145, 165,
oświadczenie o wypożyczeniu samochodu – k. 51,
opinia z dnia 18.05.2011 roku – k. 67-76,
opinia z dnia 06.10.2012 roku – k. 170-175.

A. W.nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego i wskazał, że będąc pracownikiemrestauracji (...)na stanowisku zaopatrzeniowca dysponował samochodem osobowym markiC.. Oskarżony wskazał również, że następnie odJ. K. (1)otrzymał propozycję kupna tegoż samochodu, z której, po zastanowieniu i pożyczeniu brakującej części gotówki, skorzystał. Podniósł, że w dniu zakupu tegoż samochodu sporządził stosowną umowę kupna – sprzedaży, którą to umowę przekazałJ. K. (1). Nadto wskazał, żeJ. K. (1), po uzupełnieniu przedmiotowej umowy przez jego żonę, zobowiązał się do jej zwrotu. Podniósł, żeJ. K. (1)ciągle go zwodził a po pewnym czasie wręczył wypowiedzenie. Oskarżony wskazał także, że za przedmiotowy samochód osobowy zapłacił łącznie 36.000,00 złotych, przy czym w dniu zakupu, z uwagi na zaległe wynagrodzenie za świadczoną przez niego pracę, przekazałJ. K. (1)kwotę w wysokości 30.000,00 złotych. Wskazał, że dodatkowoJ. K. (1)był mu winny 30.000,00 złotych, które uprzednio mu pożyczył. Nadto wskazał, że o przedmiotowy samochód w listopadzie 2011 roku upomniała się firma leasingowa, po czym – jak sam wskazał – doszło do kradzieży przynależnych do niego tablic rejestracyjnych. Podniósł, żeJ. K. (1)nie wzywał go do zwrotu przedmiotowego pojazdu ani też nie występował z żadnymi innymi roszeniami.
A. W.jest żonaty, ma dwoje dzieci. Posiada wykształcenie średnie. Oskarżony jest emerytem i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 2.000,00 złotych.A. W., oprócz własnościowego mieszkania o pow. 60 m2, nie posiada mienia większej wartości.
Oskarżony nie był uprzednio karany sądownie.

Dowody:wyjaśnienia oskarżonego – k. 81, 144-145, 165,
dane osobopoznawcze – k. 82,
karta karna – k. 163.

Sąd zważył, co następuje:

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uznania oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu zabronionego.
Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd oparł się w głównej mierze na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy a ujawnionych w oparciu o treśćartykułu 394 § 1 i 2 k.p.k.Sąd uwzględnił zatem niekwestionowane dowody z dokumentów w postaci: opinii wydanej na podstawie badań identyfikacyjnych podpisów z dnia 18.05.2011 roku, opinii wydanej na podstawie badań dokumentu z dnia 06.10.2012 roku, oświadczenia o wypożyczeniu samochodu, karty karnej oraz danych osobopoznawczych. W rekonstrukcji stanu faktycznego pomocne okazały się również wyjaśnienia oskarżonego oraz zeznania słuchanych w sprawie świadków, tj.W. H.,A. M.,M. P.,J. S.,K. B., a także w odpowiednim zakresie i części zeznaniaJ. K. (1)orazJ. K. (2).
Sąd uznał, iż oświadczenia procesowe złożone przez wyżej wymienione osoby z wyjątkiem dwóch ostatnich, w całości są logiczne, spójne i korespondują ze sobą. Nie zwierając sprzeczności czy niejasności ej dyskredytujących. Świadkowie zeznawali szczerze i dokładnie o tym co wiedzieli, to jest co widzieli słyszeli, lub w czym uczestniczyli, nie zeznając na temat okoliczności, o których nie wiedzieli. Nadto zarówno wyjaśnienia, jak i zeznania tychże osób nie zawierały żadnych sprzeczności, które dyskwalifikowałyby ich wartość dowodową.
Zeznania świadkówJ. K. (1)i jego żony sad wykorzystał i uznał za wiarygodne jedynie w części i w odpowiednim zakresie, to jest w takim jakim korespondują one z pozostałym materiałem dowodowym uznanym przez Sąd za wiarygodny i w zakresie jakim dokonano ustaleń stanu faktycznego.J. K. (2)orazJ. K. (1)zeznawali na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej podfirmą PPHU (...). Osoby te wskazały również, że w związku z prowadzeniem tejże działalności w 2007 rokuJ. K. (2)zawarła z(...) Funduszem (...)umowę leasingu operacyjnego, na podstawie którejPPHU (...)uzyskało prawo do używania samochodu osobowego markiC. (...)onumerach rejestracyjnych (...). Nadto osoby te podniosły, że użytkownikiem przedmiotowego samochodu był także zatrudniony na stanowisku zaopatrzeniowcaA. W.. W dalszej kolejnościJ. K. (1)zeznał, że w lipcu 2008 roku, z uwagi na podpisanie kolejnej umowy leasingowej, zawarł z oskarżonymA. W.umowę na wynajem przedmiotowego samochodu osobowego a to samochodu osobowego markiC. (...)onumerach rejestracyjnych (...).
Na wstępie należy zauważyć, iż pomiędzy stronami istnieje konflikt, w tym konflikt na tle finansowym (brak rozliczeń istniejących pomiędzy oskarżonymA. W.aJ. K. (1)wzajemnych zobowiązań), przez co oceniając osobowe źródła dowodowe Sąd uznał je za wiarygodne w zakresie, w jakim miały potwierdzenie w innych dowodach, zwłaszcza w dowodach z dokumentów oraz w oświadczeniach procesowych innych osób.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że oskarżonyA. W.nie jest winny popełnienia zarzucanego mu występku zart. 284 § 2 k.k.
Dochodząc do takiego wniosku Sąd miał na uwadze przede wszystkim treść wiarygodnych opinii a to opinii wydanej na podstawie badań identyfikacyjnych podpisów z dnia 18.05.2011 roku oraz opinii wydanej na podstawie badań dokumentu z dnia 06.10.2012 roku. Już w tym miejscu wskazać należy, że w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania opinii sporządzonych w przedmiotowej sprawie przez biegłego mgrW. S.. Opinie te bowiem zostały sporządzone w sposób rzetelny i prawidłowy. Nadto nie zawierają żadnych braków i są jednoznaczne w swych wnioskach, przez co Sąd powyższe dowody uznał za w pełni wiarygodne.
Z opinii tych wynika bowiem, że co prawda podpis o kompozycji uproszczonej nakreślony długopisem o niebieskiej barwie środka kryjącego, zlokalizowany w pozycji(...), w dolnej części oświadczenia datowanego na 01.07.2008 roku, dotyczącego wypożyczenia samochodu markiC. (...)90nr rej. (...), według widniejących zapisów od „pphu (...)ul. (...)”, na okres „od dnia 01.07.2008 do dnia 01.07.2009” został nakreślony przezA. W., to jednak w oparciu o aktualnie istniejące i powszechnie stosowane metody badawcze nie jest możliwe jednoznaczne i precyzyjne ustalenie kolejności kreślenia podpisów widocznych na zakwestionowanym dokumencie rozpoczynającym się o słów „Oświadczam iż wypożyczam autoC. (...)…”, a kończącym się słowami „…Samochód powinien być zwrócony w siedzibie dnia 01.07.2009.”, opatrzonym datą sporządzenia „01.07.2008 r.” Nadto w opinii wydanej na podstawie badań dokumentu z dnia 06.10.2012 roku biegły sądowy wskazał, że tekst maszynowy, który stanowi zasadniczą treść zakwestionowanego dokumentu rozpoczynającego się od słów „Oświadczam iż wypożyczam autoC. (...)…”, a kończącego się słowami „…Samochód powinien być zwrócony w siedzibie dnia 01.07.2009.”, opatrzonego datą sporządzenia „01.07.2008 r.” prawdopodobnie został naniesiony pierwotnie w stosunku do podpisu uproszczonego zlokalizowanego w pozycji(...)występującego na nazwiskoA. W.. Nie bez znaczenia - zdaniem Sądu - jest również fakt, że wskazany powyżej dokument powstał poprzez ucięcie w części górnej, z arkusza o formacie większym niż A5.
Natomiast oskarżonyA. W.w swych wyjaśnieniach konsekwentnie przeczył, by kiedykolwiek podpisywał wskazane powyżej oświadczenie o wypożyczeniu samochodu osobowego markiC. (...)onumerach rejestracyjnych (...). W ocenie Sądu, mimo rodzących się wątpliwości co do wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w tym zakresie, brak jest jednak jednoznacznych dowodów na to, by podważyć jego wersję. Wątpliwości te nie zostały usunięte także poprzez przeprowadzenie wskazanego powyżej obiektywnego dowodu (badanie przedmiotowego dokumentu oraz widniejących tam podpisów).
Co więcej uwadze Sądu nie mógł umknąć także fakt, że przywłaszczeniem w rozumieniukodeksu karnegojest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą znajdującą się w posiadaniu sprawcy przez włączenie jej do swego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do rzeczy ruchomej uprawnień właścicielskich, bądź też przeznaczenie jej na cel inny niż przekazanie właścicielowi. Natomiast czyn przypisany oskarżonemu stanowi typ kwalifikowany przywłaszczenia, tzw. sprzeniewierzenie, które polega na przywłaszczeniu rzeczy powierzonej sprawcy, przy czym powierzenie jest w swej istocie przekazaniem rzeczy z zastrzeżeniem jej zwrotu. A zatem sprawca nadużywa zaufania właściciela lub posiadacza rzeczy, który powierza rzecz poprzez jej użyczenie, wynajęcie, czy oddanie na przechowanie.
Przestępstwo zart. 284 § 2 k.k.charakteryzuje się szczególnym ukierunkowaniem - sprawcy musi towarzyszyć zamiar zatrzymania mienia bez żadnego tytułu prawnego, postąpienia z cudzą rzeczą, tak jakby był jej właścicielem. A zatem strona podmiotowa polega tu na umyślności wyłącznie w formie zamiaru bezpośredniego.
Tymczasem z lektury akt sprawy a to wyjaśnień oskarżonego popartych zeznaniami świadkaW. H.wynika, że przekazanieJ. K. (1)umowy kupna - sprzedaży, a co więcej przekazanie mu uzgodnionej wcześniej ceny sprzedaży w wysokości 36.000,00 złotych, pomniejszonej o kwotę w wysokości 6.000,00 złotych stanowiącą zaległe wynagrodzenie, wskazywało na przeniesienie prawa własności przedmiotowego samochodu osobowego na oskarżonego, przez co dokonanie powyższych czynności utwierdziłoA. W.w przekonaniu o nabyciu wskazanej powyżej rzeczy. Znamiennym jest również fakt, żeJ. K. (1), po rozwiązaniu stosunku pracy zA. W., nie wzywał oskarżonego do zwrotu przedmiotowego samochodu osobowego.
Powyższe potwierdzają także zeznania słuchanych w sprawie świadków a to zeznaniaA. M.,M. P.,J. S.orazK. B., w których to zeznaniach osoby te potwierdziły fakt nabycia przedmiotowego samochodu osobowego przez oskarżonego („nigdy nie było rozmowy, że samochód jest pożyczony zawsze była mowa o sprzedaży” - zeznaniaM. P.karta 159 akt).
W świetle powyższego przeświadczenie sprawcy, że ma on prawo dysponować będącym w jego posiadaniu mieniem, wyłącza wymaganą dla występku zart. 284 k.k.umyślność, prze co czyn taki winien być oceniany jedynie na gruncie prawa cywilnego. Wskazać w tym miejscu także należy, że jeżeli posiadacz rzeczy czuje się jej właścicielem, to dokonując jakiegokolwiek rozporządzenia taką rzeczą nie może być świadom realizacji znamienia czasownikowego „przywłaszcza”, a co za tym idzie swoim zachowaniem nie wypełnia on znamion strony podmiotowej przestępstwa kwalifikowanego treściąart. 284 k.k.(zob. postanowienie SN z dnia 23 kwietnia 2008 roku, V KK 406/07).
Niewątpliwie przeprowadzenie wszystkich dostępnych dowodów w niniejszej sprawie nie przyczyniło się do usunięcia rodzących się wątpliwości co do sprawstwa oskarżonegoA. W.odnośnie zarzucanego mu czynu zabronionego. Zebrane w sprawie dowody nie wskazują w sposób jednoznacznie rozstrzygający, pewny i przekonywujący, że oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Brak jest w niniejszej sprawie przekonywujących i wiarygodnych dowodów, które rozstrzygałyby i wskazywały, iż oskarżony dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Takim dowodem nie mogą być w szczególności zeznaniaJ. K. (1).
Z tych też względów orzeczono jak na wstępie.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów jest konsekwencją uniewinniającej treści wyroku.