Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 85/13
Data wyroku: 2013-03-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Górzanowska, Grzegorz Krężołek, Piotr Rusin
Słowa kluczowe: Użytkowanie Wieczyste
Podstawa prawna: art. 72 ust.3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Sygn. akt I ACa 85/13
Sygn. akt I ACz 140/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Grzegorz Krężołek

Sędziowie:

SSA Piotr Rusin
SSA Barbara Górzanowska

Protokolant:

st.sekr.sądowy Beata Lech

po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwaDrukarni (...) Sp. z o.o.wK.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi MiastaK.
oraz z powództwaDrukarni (...) Sp. z o.o.Spółki Komandytowej wK.
przeciwko
Skarbowi Państwa - Prezydentowi MiastaK.
o ustalenie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości
na skutek apelacji obu powodów
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt I C 1281/09 oraz zażalenia powodaDrukarni (...) Sp. z o.o.Spółki Komandytowej wK.od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I C 1281/09

1
umarza postępowanie zażaleniowe;

2
oddala obie apelacje;

3
zasądza od każdego z powodów na rzecz Skarbu Państwa (Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa) kwoty po 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn.akt I A Ca 85/13 i A Cz 140/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn.akt IC 1281/09 Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie powództwDrukarni (...) Spółki z o.owK.iDrukarni (...)- Spółka z o.o. - Spółki Komandytowej wK.przeciwko Skarbowi Państwa ( Prezydentowi MiastaK.) ustalił, że aktualizacje opłaty rocznej za prawo użytkowania wieczystego położonychK.nieruchomości stanowiących działki nr.(...)i(...)obręb(...)dokonane wypowiedzeniem z dnia 23 września 2008 r. są zasadne odpowiednio do do kwot 59.637 zł. i 18.459 zł., oddalił oba powództwa w pozostałym zakresie oraz zasądził na Skarbu Państwa ( Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ) od obu powodowych Spółek po 1.050 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy ustalił, pismem z dnia 23 września 2008 r. doręczonym adresatowi w dniu 3 października 2008 r. Prezydent MiastaK.reprezentujący właściciela nieruchomości wypowiedział powodowiDrukarni (...) Spółce z o.o.wK., ówczesnemu użytkownikowi wieczystemu obu wymienionych wyżej działek wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z kwoty 4.216,43 zł. do kwoty 92.419,17 zł., począwszy od dnia 1 stycznia 2009 r.
(...) Spółki z o.o.wK.operat szacunkowyW. Z., na podstawie którego ustalono wartość nieruchomości i w konsekwencji wysokość opłaty rocznej obciążającej użytkownika wieczystego był wadliwy, wobec Spółka ta wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wK.o ustalenie że podwyższenie tej opłaty było nieuzasadnione lub uzasadnione w innej wysokości.
Orzeczeniem z dnia 6 lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wK.wniosek ten oddaliło , wobec czego w sprzeciwieDrukarnia (...) Spółka z o.o.wK.wniosła o ustalenie wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczystej nieruchomości składającej się z obu działek w wysokości 55.000 zł. oraz o zasądzenie kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W toku procesu sądowegoDrukarnia (...) Spółka z o.o.wK.umową z dnia 30 grudnia 2010 r. przeniosła tytułem aportu na rzeczDrukarni (...)-Spółka z o.o- Spółki Komandytowej wK.między innymi prawu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr.(...), zachowując prawo użytkowania wieczystego nieruchomości obejmującej działkę nr.(...)
W związku pismem z dnia 17 maja 2011 r. pozwany Skarb Państwa wyraził zgodę na wstąpienie do sprawy w części dotyczącej ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr.(...)nabywcy tego prawa -Drukarni (...)-Spółka z o.o. - Spółki Komandytowej wK.w miejsce zbywcy-Drukarni (...)-Spółki z o.o. wK..
Postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 19 maja 2011 r. częściowo zmienionym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2011 r. umorzono postępowanie w zakresie powództwaDrukarni (...)-Spółki z o.o. wK.w odniesieniu do działki nr.(...)za okres od 1 stycznia 2011 r.
W związku z tym na rozprawie w dniu 11 stycznia powódDrukarnia (...) Spółka z o.o.wK.wniosła o ustalenie wysokości opłaty za obie działki w kwocie 55.000 zł., aDrukarnia (...) Spółka z o.o.-Spółka Komandytowa wK.o ustalenie opłaty w wysokości 41.419 zł. z tytułu użytkowania wieczystego działki nr.(...)
Na podstawie dowodu z opinii biegłego sądowegoM. N.Sąd Okręgowy ustalił, że na dzień 31 grudnia 2008 r. wartość nieruchomości stanowiącej działkę nr.(...)wynosiła 615.300 zł., a działkę nr.(...)- 1.987.900 zł.
Sąd Okręgowy ustalił wymieniony wyżej stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów oraz opinii biegłego sądowegoM. N., która legła u podstaw ustalenia wartości nieruchomości na dzień 31 grudnia 2008 r. stanowiącej kryterium ustalenia opłaty rocznej obciążającej użytkownika wieczystego względem właściciela nieruchomości. Opinię tę , a w szczególności jej uzupełniającą część odnoszącą się do zarzutów kierowanych do treści opinii przez powodowe Spółki Sąd Okręgowy uznał za wyczerpująco i przekonywująco uzasadnioną, wobec czego nie uwzględnił wniosku o strony powodowej o weryfikację tej opinii w drodze dowodu z opinii innego biegłego. Zdaniem Sądu zarzuty, że przyjęta przez biegłego metoda porównawcza jest błędna nie mógł się ostać ,gdyż co prawda przyjęte za podstawę wyceny ceny transakcyjne dotyczyły nieruchomości o mniejszej powierzchni aniżeli szacowane ,ale biegły mając to na uwadze dokonał stosownej korekty ze względu na wielkość terenu ustalając w odniesieniu do działki nr.(...)jak „ średnią " , a działki nr.(...)jako „ najgorszą ", a poza tym za trafnością przyjętej metody przemawia okoliczność, że przyjęte do porównania czynności prawne obrotu dotyczyły nieruchomości położonych w tym samym rejonieK.. Biegły wyjaśnił też, że przy wycenie wziął pod uwagę , że 16 % powierzchni nieruchomości przeznaczone jest na teren pasażu-ciągu pieszego.
Sąd uznał za bezzasadny zarzut, że biegły nie zastosował współczynnika relacji prawo własności -prawo użytkowania wieczystego z & 29ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego( Dz.U. Nr.207,poz.2109 ze zm.), gdyż dokonanej wyceny dotyczy &
28 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia i jest ona zgodna z tymi przepisami, natomiast okoliczność że toczy się spór o własność przedmiotowej nieruchomości jest bez znaczenia dla jej oszacowania.
Poczyniwszy powyższe ustalenia Sąd Okręgowy na podstawieart. 72 ust. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami( Dz.U . z 2010 r. Nr. 102 , poz. 651 ze zm.) ustalił zasadność aktualizacji opłat rocznych za użytkowanie wieczyste obu nieruchomości do kwot wskazanych w sentencji w wysokości 3% ich wartości na dzień

30
grudnia 2008 r.

Orzekając o kosztach procesu Sąd I instancji zastosowałart. 100 k.p.c., mając na uwadze że powodowe Spółki wygrały proces w 11,46 % , a strona pozwana w 88,54%.
W apelacji, opartej na zarzutach naruszenia przepisów postępowania , a mianowicieart. 233& 1,art. 217& 2 iart. 328& 2k.p.c.Drukarnia (...) Spółka z o.o.wK.kwestionuje zaskarżony wyrok w części ustalającej zasadność wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej nieruchomości stanowiącej działkę nr.(...)i(...)i oddalającej powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekającej o kosztach procesu między nią a stroną pozwaną i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego lub o jego zmianę przez rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem pozwu oraz o zasadzenie o kosztach procesu za obie instancje , w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W oparciu o takie same zarzuty apelacja(...) Spółka z o.o.- Spółki Komandytowej wK.kwestionuje zaskarżony wyrok w części orzekającej o opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr.(...), oddalającej powództwo w pozostałym zakresie i rozstrzygającej o kosztach procesu między tą Spółką a stroną pozwaną i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego lub o jego zmianę przez orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu i o zasądzenie kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedziach na te apelacje pozwany wniósł o ich oddalenie i zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa ( Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ) kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Obie apelacje kwestionują ocenę wartości dowodowej opinii biegłegoM. N., naruszenieart. 240 k.p.c.przez pominięcie wcześniej dopuszczonego dowodu z opinii innego biegłego mimo braku przesłanki zmiany okoliczności, a takżeart. 328& 1k.p.c.przez zbyt lakoniczne uzasadnienie utrudniające polemikę ze stanowiskiem zajętym przez Sąd.
Zarzuty te nie mogą jednak odnieść skutku.
Stosownie doart. 240& 1k.p.c.sąd nie jest związany swym postanowieniem dowodowym i może je stosownie do okoliczności uchylić lub zmienić nawet na posiedzeniu niejawnym.
Z przepisu tego nie wynika konieczność zmiany okoliczności do uchylenia bądź zmiany postanowienia dowodowego i dysponując opinią biegłegoM. N.po jej głębszej analizie Sąd Okręgowy był władny zmienić swoją wcześniejszą decyzję i pominąć dowód z opinii innego biegłego tej samej specjalności celem weryfikacji opinii już wydanej.
Dlatego też Sąd Okręgowy w pominięciu dowodu z innej opinii w sytuacji kiedy na wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie co do wartości nieruchomości na dzień wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostały już wyjaśnione , nie można dopatrzyć się naruszeniaart. 217& 2k.p.c.Sama ocena dowodu z opinii biegłegoM. N.wbrew odmiennym zarzutom apelacji nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów , jest logiczna , przekonywująca i odnosi się do wszystkich wątpliwości skierowanych pod adresem tej opinii przez powodowe Spółki. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że w sytuacji obrotu prawem własności nieruchomości położonych w pobliżu przedmiotowych nieruchomości właściwy było oszacowanie wartości metodą wskazaną w & 28rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a nie & 29 ust. 2 tego rozporządzenia , nieruchomości sprzedawane w tej samej dzielnicy wzięte przez biegłego do wyceny metodą porównawczą miały co prawda mniejszą powierzchnię od przedmiotowych nieruchomości, ale biegły miał to na uwadze i wyjaśnił że dokonał stosownej korekty wyjaśnił iż uwzględnił fakt częściowego przeznaczenia nieruchomości na cele pasażu-ciągu pieszego, a także wyjaśnił że bez znaczenia jest iż toczy się postępowanie w zwrot nieruchomości poprzednim właścicielom , wobec czego brak było rzeczywiście podstaw do uzupełniania postępowania dowodem z opinii innych biegłych. Uzasadnienie Sądu I instancji w znacznej mierze dotyczy ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych wobec opinii biegłegoM. N.i ocenie wartości dowodowej tej opinii, Sąd Okręgowy poczynił wszystkie ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w wystarczający sposób powołał podstawy materialno-prawne rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zawiera więc wszystkie konieczne elementy wymienione wart. 328& 2k.p.c., wobec czego i o naruszeniu tego przepisu nie może być mowy.
Skoro przy tego rodzaju ustaleniach treść zaskarżonego rozstrzygnięcia nie narusza powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów prawa materialnego , żadna z apelacji nie może odnieść skutku , wobec czego Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił obie apelacje jako bezzasadne.
O kosztach zastępstwa prawnego , na które składają się koszty zastępstwa prawnego pozwanego w wysokości stawek minimalnych określonych w & 6pkt. 6w związku z & 12ust. 1 pkt. 2rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu( Dz.U.Nr.163 , poz. 1349 ze zm.), orzeczono na podstawieart. 11 ust. 3 zd.l ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa( Dz.U.Nr.169 , poz. 1417 ze zm.) orazart. 98& 1 i 3 w związku zart. 391& 1k.p.c.
Zażalenie powoda-Drukarni (...) Spółka z o.o.-Spółki Komandytowej wK.na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 maja 2011 r. nie może być merytorycznie rozpoznane, gdyż w częściowym uwzględnieniu zażalenia drugiego z powodów w materii objętej tym postanowieniem zapadło już prawomocne postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia z dnia 19 października 2011 r. sygn..akt I A Cz 1375/11 -k-294 tom II akt. W tej sytuacji postępowanie wywołane zażaleniem powodaDrukarni (...)- Spółka z o.o. - Spółki Komandytowej wK.podlega umorzeniu na podstawieart. 355& 1 w związku zart. 391& 1 iart. 397& 2k.p.c.