Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 458/13
Data wyroku: 2013-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Szponar-Jarocka, Alicja Sołowińska, Marek Szymanowski

Sygn.akt III AUa 458/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2013r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.)
Sędziowie: SA Marek Szymanowski
SA Alicja Sołowińska
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. wB.
sprawy ze skargiU. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt III U 862/11
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt III U 7/13

zmienia zaskarżony wyrok i oddala skargę o wznowienie postępowania.

Sygn. akt III AUa 458/13

UZASADNIENIE
W dniu 31 grudnia 2012 roku (data stempla pocztowego)U. K.wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt III U 862/11, domagając się uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.z dnia 12 października 2011 roku, na podstawie której wstrzymano jej wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 roku. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie odsetekza okres od dnia 1 października 2011 roku do chwili wznowienia wypłaty świadczenia. Jako podstawę wznowienia wskazałaart. 4011k.p.c.Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 roku w sprawie o sygn. akt K 2/12 (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1285, lex numer 1227132), na podstawie którego stwierdzono niezgodność(w określonym zakresie) art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawyo finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 roku, Nr 257, poz. 1726) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiemz dnia 13 lutego 2013 roku zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję w ten sposób, ze przyznałU. K.prawo do wypłaty emerytury za okres od dnia 1 października 2011 roku do dnia 21 listopada 2012 roku (pkt I) orazna podstawieart. 47710§ 2 k.p.c.przekazał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałwP.wniosekU. K.o wypłatę odsetek celem rozpoznania (pkt II).
Z ustaleń Sądu I instancji wynika, iż na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.z dnia 15 września 2008 roku przyznano wnioskodawczyniod dnia 1 września 2008 roku prawo do emerytury, zawieszając jednocześnie wypłatę świadczenia z uwagi na kontynuowanie przez nią zatrudnienia wZespole Szkół (...)wP.. W związku z tym, że na podstawie przepisówustawyz dnia 21 listopada 2008 roku o emeryturach kapitałowych(Dz. U. z 2008 roku, Nr 228, poz. 1507 ze zm.) z dniem 8 stycznia 2009 roku uchylono przepisart. 103 ust. 2 ustawy z dnia17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją w/w organu rentowego z dnia 28 kwietnia 2009 roku wznowionoU. K.wypłatę świadczenia od dnia 1 kwietnia 2009 roku. Kolejną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.z dnia 12 października 2011 roku, wydanąna podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 rokuo zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, wstrzymano skarżącej wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 roku. Organ rentowy wskazał,że wskutek wejścia w życieart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest zobowiązany do wstrzymania wypłaty świadczenia z uwagi na nierozwiązanie przez ubezpieczoną stosunku pracy z pracodawcą,u którego była zatrudniona przed nabyciem prawa do emerytury. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 listopada 2011 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt III U 862/11, oddalono odwołanieU. K.od powyższej decyzji organu rentowego. Wyrok ten jest prawomocny.
Sąd Okręgowy zważył, iż stosownie doart. 4011k.p.c.można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą,na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 rokuw sprawie o sygn. akt K 2/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 28 ustawy z dnia16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowanyw Dzienniku Ustaw z dnia 22 listopada 2012 roku (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1285, lex numer 1227132). Wyrok Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 listopada 2011 roku w sprawieo sygn. akt III U 862/11, w której wniesiono skargę o wznowienie postępowania, został wydany przy zastosowaniuart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawyo finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Wspomniany przepis stanowił,iż do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy, o której mowa wart. 6, oraz ustawy, o której mowa w art. 18, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia 1 października 2011 roku. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał skargę za zasadną dlatego na podstawieart. 412 § 2 k.p.c.w zw. zart. 47714§ 2 k.p.c.wznowił postępowanie w sprawie i dokonał zmiany wyroku objętego skargą (pktI sentencji wyroku). W zakresie żądania przyznania ustawowych odsetek Sąd Okręgowy wskazał, iż żądanie to nie było dotychczas przedmiotem decyzji organu rentowego, a zatem nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, który rozpoznaje odwołanieod decyzji. W tym zakresie koniecznym jest rozpoznanie zgłoszonego wniosku przez organ rentowy. Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy jak w pkt II sentencji wyroku orzekł na podstawieart. 47710§ 2 k.p.c.
Apelację od tego wyroku wywiódł organ rentowy, zaskarżając powyższy wyrokw całości i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisuart. 103a ustawyz dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzez jego błędną wykładnię dokonaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 13 listopada 2012 roku w sprawie o sygn. akt K 2/12.
Wskazując na powyższy zarzut organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi o wznowienie postępowania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest zasadna.
Bezspornym w sprawie było, w świetle prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego,iżU. K.nabyła prawo do emerytury od dnia 1 września 2008 roku. W dacie tej pozostawała w stosunku pracy zZespołem Szkół (...)wP..
W wyroku, który powołała wnioskodawczyni jako podstawę wznowienia postępowania, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iżart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww związkuzart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 roku,w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodnyz zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Dla przypomnienia wyjaśnić wypada, iż przedmiotowa ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych w swoim art. 6 dokonała zmiany wustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychmiędzy innymi właśnie poprzez dodanieart. 103a, zgodniez którym - prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Skutki zakresowej niekonstytucyjności przedmiotowegoart. 28są takie, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utracił on moc w zakresie, w jakim przewiduje stosowanieart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdo osób, które nabyły prawo do emerytury przed dniem 1 stycznia 2011 roku, bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od dnia 8 stycznia 2009 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawodo emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od dnia 1 stycznia 2011 roku lub przed dniem 8 stycznia 2009 roku.
Bezspornym w świetle powyższych ustaleń faktycznych winno być,iż wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób, które prawo do emerytury nabyływ przedziale czasowym od dnia 8 stycznia 2009 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku, kiedyto nie było obowiązku rozwiązywania stosunku pracy. Wnioskodawczyni nabyła prawodo emerytury od dnia 1 września 2008 roku. Zarówno w dacie złożenia wniosku o emeryturę, jak i w dacie wydania decyzji przyznającej jej świadczenie, wnioskodawczyni była zatrudniona wZespole Szkół (...)wP..
Nabycie przez nią prawa do emerytury miało zatem niewątpliwie miejsce w stanie prawnym, w którym istniał obowiązek rozwiązania stosunku pracy przez osobę pozostającąw zatrudnieniu, która ubiegała się o świadczenia emerytalne. Stosownie bowiemdo obowiązującego w okresie od dnia 1 lipca 2000 roku do dnia 7 stycznia 2009 roku przepisuart. 103 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury ulegało zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywałje bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Argumenty zatem Trybunału Konstytucyjnego przytoczone w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 listopada 2012 roku, które zadecydowały o stwierdzeniu zakresowej niekonstytucyjnościart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww związku zart. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych– nie odnoszą siędo sytuacji prawnej i faktycznej wnioskodawczyni. Skarżąca znajduje się w innej sytuacji, bowiem nabyła emeryturę w okresie, kiedy dla realizacji prawa do świadczenia wymagane było rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego praca była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Stąd wejście w życie od dnia 1 października 2011 roku art. 28 ustawy zmieniającej z dnia 16 grudnia 2010 roku w zw. z art. 103a ustawy o emeryturachi rentach z FUS nie powoduje, aby skarżąca musiała poddać się nowej treści ryzyka emerytalnego. Przeciwnie, zarówno w stanie prawnym obowiązującym w czasie nabycia przez nią prawa do emerytury, jak również od dnia 1 października 2011 roku ryzyko emerytalne było takie samo, tj. dla nabycia i zrealizowania prawa do emerytury należało spełnić wymogi wieku, stażu ubezpieczeniowego oraz rozwiązania stosunku pracy. Dlatego też w decyzji przyznającej wnioskodawczyni emeryturę od dnia 1 września 2008 roku zawieszono jej wypłatę świadczenia z powodu nierozwiązania stosunku pracy.
W tej sytuacji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 rokuw sprawie o sygn. akt K 2/12 nie ma zastosowania do wnioskodawczyni, a w szczególności nie stanowi on wystarczającej podstawy w rozumieniu 4011k.p.c.do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 22 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt III U 862/11 i zmiany orzeczenia zgodniez żądaniem skarżącej.
W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 412 § 2 k.p.c.i skargę o wznowienie postępowania oddalił.