Sąd Okręgowy w Zamościu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 400/13
Data wyroku: 2013-06-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zdzisław Łukasiewicz, Tadeusz Bizior, Lesław Dąbrowski
Słowa kluczowe: Kara
Podstawa prawna: art.244 kk

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 czerwca 2013 r.
Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: SSO Zdzisław Łukasiewicz
Sędziowie: SO Tadeusz Bizior
SO Lesław Dąbrowski (spr.)
Protokolant: st.sekr.sąd. Krystyna Duras
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Marka Sowy
po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 roku
sprawyA. B.
oskarżonego zart.244 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Hrubieszowie
z dnia 27 marca 2013 r.     sygn. akt II K 28/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce nieprawidłowej daty popełnienia zarzuconego czynu, przyjętej w opisie tego czynu w części wstępnej wyroku w postaci „26 lutego 2012 r.” wskazuje datę prawidłową „26 października 2012 r.” ;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.S. J.kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy), w tym 96,60 (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy) podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu w postępowaniu odwoławczym ;

IV
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za drugą instancję, a poniesionymi wydatkami obciąża Skarb Państwa.

/-/ Na oryginale właściwe podpisy.
Sygn. akt II Ka 400/13

UZASADNIENIE
A. B.został oskarżony o to, że w dniu 26 października 2012 roku w miejscowościN.powiatu(...)nie zastosował się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Hrubieszowie zakazu prowadzenia pojazdów niemechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat (sygn. akt II K 954/11 z dnia 27 grudnia 2011 roku) obowiązującego od 15 marca 2012 roku w ten sposób, że kierował rowerem po drodze publicznej - to jest o czyn zart. 244 k.k.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 roku, sygn. akt II K 28/13 Sąd Rejonowy w Hrubieszowie oskarżonegoA. B.uznał za winnego dokonania zarzuconego mu czynu, wyczerpującego dyspozycjęart. 244 k.k.i za to na podstawieart. 244 k.k.w zw. zart. 58 § 3 k.k.wymierzył mu karę grzywny w liczbie 75 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 złotych; zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Hrubieszowie, który zaskarżył wyrok w całości, na niekorzyść oskarżonego. Przedmiotowemu wyrokowi zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 413 § 1 pkt 4 kpk, mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na nieprzytoczeniu w części wstępnej wyroku dokładnego opisu czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu;

2
obrazę przepisów postępowania pod postaciąart. 413 § 2 pkt 1 kpk, polegającą na niewskazaniu właściwej daty popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu;

3
obrazę przepisów postępowania w postaciart. 424 § 1 pkt 1 i § 2 kpk, polegającą na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku co do faktów i okoliczności, jakie sąd uznał za udowodnione, co do okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary, co spowodowało, że uzasadnienie wyroku nie spełnia ustawowych wymogów i uniemożliwia jednoznaczne odtworzenie toku rozumowania sądu i prawidłową kontrolę zaskarżonego wyroku;

4
rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary, w stosunku do wielokrotnej karalności za przestępstwa podobne, w sytuacji, gdy wzgląd na cele zapobiegawcze i wychowawcze kary oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa wskazują na konieczność wymierzenia oskarżonemu kary surowszego rodzaju. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Hrubieszowie do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jest zasadna tylko częściowo. Na uwzględnienie zasługiwały bowiem dwa pierwsze zarzuty apelacji, z tym zastrzeżeniem, że oba dotyczyły tego samego uchybienia sądu pierwszej instancji. Na początku należy przypomnieć, że wyrok, jako urzędowa wypowiedź sądu orzekającego o odpowiedzialności karnej oskarżonego dzieli się na trzy zasadnicze części: wstępną - zwaną też komparycją, która składa się z elementów wymienionych w przepisachart. 413 § 1 pkt 1-4 kpk; dyspozytywną - zwaną także sentencją, która składa się z elementów wymienionych wart. 413 § 1 pkt 5 i 6 kpk, a także - w wypadku wyroku skazującego – z elementów wymienionych w§ 2tegoż przepisu; motywacyjną, którą stanowią ustnie podane powody (motywy) wyroku, wygłaszane przez przewodniczącego składu orzekającego lub sędziego (sprawozdawcę) –art. 418 § 3oraz uzasadnienia sporządzanego na piśmie (art. 422-424 kpk). Obowiązek dokładnego przytoczenia w części wstępnej wyroku opisu czynu, statuuje przepisart. 413 § 1 pkt 4 kpk. Nie ulega zatem wątpliwości to, że sąd winien dokładnie przytoczyć czyn zarzucony oskarżonemu w akcie oskarżenia. Opisem czynu, którego popełnienie oskarżyciel zarzucił oskarżonemu (art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k.) jest wyłącznie to, co oskarżyciel zarzucił oskarżonemu w pierwotnym, pisemnym akcie oskarżenia skierowanym do sądu. Takie też stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2000 r., sygn. akt II AKa 11/00 - OSA 2000/10/76 oraz wyrok Sądu Najwyższego 15 maja 2001 r., sygn. akt V KKN 598/98 - Lex nr 49432 ). Trzeba zatem przyznać rację skarżącemu prokuratorowi, że przedmiotowy wyrok zapadł z obrazą przepisów prawa procesowego w postaciart. 413 § 1 pkt 4 kpkorazart. 413 § 2 pkt 1 kpk, a obraza ta miała wpływ na treść wyroku, ponieważ sąd pierwszej instancji ferując swój wyrok błędnie przytoczył opis czynu, o którego popełnienie został oskarżonyA. B.. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce nieprawidłowo wpisanej daty popełnienia zarzuconego czynu, przyjętej w opisie tego czynu w części wstępnej wyroku, w postaci daty „26 lutego 2012 r.”, wskazał datę prawidłową, to jest „26 października 2012 r.” .
Nie zasługiwały na uwzględnienie natomiast pozostałe zarzuty apelacji (w pkt 3 i 4). Podniesiony w punkcie 3 apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania, w postaciart. 424 § 1 i § 2 k.p.k.polegający na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku co do faktów i okoliczności jakie sąd uznał za udowodnione oraz co do okoliczności, które sąd miał na względzie przy wymiarze kary nie miały wpływu na treść wyroku i w rzeczywistości nie uniemożliwiły prawidłowej kontroli odwoławczej. Niewątpliwie, zgodnie z treściąart. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.uzasadnienie wyroku powinno zawierać między innymi wskazanie, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Natomiastart. 424 § 2 k.p.k.stanowi, że w uzasadnieniu wyroku, Sąd powinien przytoczyć okoliczności, które miał na względzie przy wymiarze kary, a więc okoliczności obciążające i łagodzące jej wymiar. Faktem też jest to, że jeżeli uzasadnienie wyroku sądu orzekającego nie czyni zadość powyższym wymogom, to wówczas kontrola odwoławcza tego orzeczenia jest utrudniona, a nawet wykluczona. Tymczasem, sąd meriti, niezależnie od tych błędnych, wskazał również rzeczywiste elementy stanu faktycznego oraz przytoczył niezbędne argumenty przemawiające za wymiarem kary, zarówno te obciążające jak i łagodzące, zaś sąd odwoławczy, działający jako sąd drugiej instancji, był w stanie dokonać merytorycznej kontroli orzeczenia - w tym także okoliczności mających wpływ na wymiar kary. Jakkolwiek przytaczając ilustracyjnie treść opinii sądowo psychiatrycznej sąd ów powoływał fakty z tejże opinii nie wynikające, tym nie mniej prawidłowo skonstatował, że biegli stwierdzili u niego obniżenie sprawności umysłowej (upośledzenie). Trafnie także zwraca uwagę w swojej apelacji prokurator, że Sąd Rejonowy w części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku pomimo, że nie orzekł wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów rowerowych, w pisemnym uzasadnieniu wskazał, że na jego poczet zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy, to jednak uchybienie to, wbrew stanowisku autora apelacji, nie uniemożliwiło należytej kontroli odwoławczej. Doprowadziło co prawda do sprzeczności z treścią orzeczenia, tym nie mniej do rozstrzygnięcia tejże wystarczyło zastosowanie reguły kolizyjnej, polegającej na tym, że w razie zaistnienia takiej sprzeczności decydujące znaczenie ma treść wyroku, zaś w tymże, orzeczenie takie nie zostało zawarte (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2002r., sygn. akt V KK 11/02 – Lex nr 53911). Uchylenie orzeczenia powodują jedynie takie sprzeczności, które mają charakter zasadniczy. Musi być to sprzeczność oczywista i musi powodować zasadnicze wątpliwości co do intencji sądu wyrażonej w zaskarżonym orzeczeniu. Jak to natomiast wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w części zaliczającej okres zatrzymania na poczet środka karnego, wskazane powyżej uchybienie nie było efektem świadomej decyzji sądu, wynikającej z jego koncepcji co do takiego, a nie innego redagowania uzasadnienia wyroku, ale nastąpiło na skutek omyłki sporządzającego na piśmie wyrok sędziego, prawdopodobnie poprzez przenikniecie treści pliku innego uzasadnienia na skutek nieuważnego korzystania przez sporządzającego pisemne motywy sędziego z komputerowego edytora tekstu. Można nawet wyrazić pogląd, że w takiej sytuacji, tego rodzaju omyłki mogą być naprawione również w trybieart. 105 § 1 kpk, nawet po zwrocie akt sądowi meriti. Podobnie należało ocenić również podnoszone przez prokuratora uchybienia dotyczące oceny wyjaśnień oskarżonego i błędnego wskazania poszczególnych kart z akt sprawy, z tym zastrzeżeniem, że błędny jest pogląd skarżącego, iż sąd meriti dokonał niejako niezasadnej oceny wyjaśnień oskarżonego, który de facto odmówił składania wyjaśnień. Nie może przecież budzić wątpliwości, że przyznanie się do winy oskarżonego także stanowi treść wyjaśnień na okoliczność postawionego mu zarzutu. Zatem sąd meriti zasadnie dokonał oceny tychże wyjaśnień w kontekście całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Odnośnie do podniesionej w punkcie 4 apelacji rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary grzywny, w stosunku do jego zawinienia, należy stwierdzić, że wbrew wywodom apelacji, w sprawie niemniejszej nie mamy do czynienia z rażącą niewspółmiernością kary. Zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy wymierzona kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy, zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1985 r., sygn. akt V KRN 178/85, OSNKW 1985/7-8/60). Oczywiście, zarzut niewspółmierności kary nie wymaga od skarżącego wskazania nowych, nie ustalonych przez sąd okoliczności, polegać bowiem może na wykazaniu, że okoliczności ustalone mają takie znaczenie i ciężar gatunkowy, których orzeczona kara, bądź nie uwzględnia w ogóle, bądź uwzględnia je w stopniu niedostatecznym. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy w Hrubieszowie, w tym przypadku trafnie wyeksponował okoliczności, które miał na uwadze przy dokonywaniu wyboru rodzaju kary, decydując się na wymierzenie kary samoistnej grzywny. Wprawdzie, oskarżonyA. B.nie po raz pierwszy już kierował pojazdem niemechanicznym, wbrew orzeczonemu zakazowi, to jednak, gdy się zważy, że każdy czyn musi być badany pod kątem zawartości kryminalnej indywidualnie, oznacza to, że w pochodzie kilku następujących po sobie skazań (w tym także za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), zawsze należy uwzględniać – co słusznie uczynił sąd meriti, stopień karygodności danego zdarzenia (społecznej szkodliwości), który faktycznie w tym wypadku był nieznaczny oraz stopień zawinienia, który też był niewysoki. Należy bowiem zauważyć, że tym razem oskarżony kierując rowerem nie znajdował się pod działaniem alkoholu, tak jak to miało miejsce uprzednio, zaś jego zachowanie na drodze oraz w czasie kontroli było poprawne. Nie bez znaczenia jest również osobowość sprawcy, który, jak to wynika z opinii biegłych lekarzy psychiatrów jest umysłowo upośledzony (k.71). W tym miejscu należy stwierdzić, że ustawowe reguły wymiaru kary w żadnym razie nie wiążą sądu co do wyboru rodzaju represji karnej w tym sensie, że przyjęty w poprzednim skazaniu rodzaj kary w postaci pozbawienia wolności uniemożliwia zastosowanie kary łagodniejszego rodzaju (grzywny, ograniczenia wolności) i determinuje niejako stosowanie kary rodzajowo najsurowszej (pozbawienie wolności). Przepisart. 53 § 1 kkstanowi tylko, że sąd wymierza karę według własnego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, bacząc by jej dolegliwość nie przekroczyła stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości społecznej (społecznego oddziaływania). Zaś żadna z tych dyrektyw nie uzyskuje pierwszeństwa przed pozostałymi (por. OSNKW 1974/3/45). Mając te okoliczności na uwadze, Sąd Okręgowy akceptuje oceny sądu meriti co do tego, że wymierzona oskarżonemuA. B.kara samoistnej grzywny, tak co do zasady oraz odnośnie do jej wysokości jest karą adekwatną do zawinienia oskarżonego, społecznej szkodliwości jego czynu, jak też należycie uwzględnia cele wychowawcze oraz społecznego oddziaływania. Nie pozostaje również w rażącej dysproporcji do sytuacji majątkowej oskarżonego oraz jego warunków osobistych. W przekonaniu Sądu Okręgowego, kara orzeczona w takim wymiarze wypełni należycie, zarówno rolę represyjną, jak i wychowawczą, zaś w odczuciu społecznym nie będzie oceniona, jako kara niesprawiedliwa.
Analiza akt sprawy nie dała podstaw do dalszej korekty treści zaskarżonego wyroku i dlatego też, sąd ad quem w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze oparto o przepisart. 624 k.p.k.Zwolnienie oskarżonegoA. B.od ponoszenia tychże kosztów uzasadniają zasady słuszności. Oskarżony nie może ponosić ujemnych następstw finansowych wynikłych z uchybienia Sądu Rejonowego. Wniesienie przez Prokuratora apelacji, było bowiem wynikiem wyżej wskazanego uchybienia sądu pierwszej instancji.

Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ Na oryginale właściwe podpisy.