Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 797/12
Data wyroku: 2012-11-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Feliksa Wilk, Marta Fidzińska-Juszczak, Jadwiga Radzikowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy emerytalnej

Sygn. akt III AUa 797/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Feliksa Wilk

Sędziowie:

SSA Jadwiga Radzikowska
SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Mariola Pater

po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuJ. K. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wK.
o wyrównanie emerytury
na skutek apelacji organu rentowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt V U 142/12

z m i e n i a zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.

1
syn.akt III AUa 797/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 marca 2012r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.z dnia 28 grudnia 2011r. i zobowiązał organ rentowy do wyrównania emeryturyJ. K. (1)za okres od marca 2008r. do marca 2011r.
Sąd Okręgowy ustalił. że decyzja z dnia 8 marca 2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.przyznałJ. K. (1)emeryturę od dnia 7 czerwca 2006r. Do ustalenia podstawy wymiaru przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 101,90%.Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury nie uwzględniono wówczas wynagrodzenia za rok 1993r. Decyzją z dnia 26 lipca 2011r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.przeliczył emeryturę wnioskodawcy uwzględniając wynagrodzenie za okres od 15.06.1993r. do 8.10.1993r. natomiast za okres od 9.10.1993r. do 4.03.1994r. przyjęto wynagrodzenie minimalne. Uzyskany wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 104,62 %.
Z akt sprawy wynika, żeJ. K. (1)odwołał się od decyzji z dnia 26 lipca 2011r. Jakkolwiek zgodził się z dokonanym przeliczeniem to kwestionował brak przyznania mu wyrównania świadczenia za okres trzech lat wstecz.
Wyrokiem z dnia 6 października 2011r. Sąd Okręgowy w Kielcach sygn.akt V U 859/11 oddalił odwołanie, a żądanieJ. K. (1)o zapłatę wyrównania świadczenia przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych do rozpoznania. Skutkiem wykonania postanowienia Sądu była wym. wyż. decyzja z dnia 28 grudnia 2011r., którą organ rentowy odmówił wypłaty zgodnej z wnioskiem.
Sąd Okręgowy zważył, że odwołanie, w którymJ. K. (1)podniósł, iż już w 2007roku, gdy złożył wniosek o emeryturę organ rentowy winien był uwzględnić rok 1993 ze wskaźnikiem 109,38%, albowiem w legitymacji ubezpieczeniowej, którą od początku posiadał ZUS wpisane było rzeczywiste wynagrodzenie za ten rok – zasługuje na uwzględnienie. Cytując art. 133 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia
2
1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) stwierdził Sąd, iż w stanie faktycznym sprawy błędem organu rentowego było to, że mimo posiadania legitymacji ubezpieczeniowej już w dacie złożenia wniosku o emeryturę, która zawierała wpis o wysokości wynagrodzenia za okres od 15.06.1993r. do 01.03.1994r. oraz świadectwa pracy z tego okresu, nie uwzględnił tego wynagrodzenia przy obliczaniu podstawy wymiaru emerytury. Dodał Sąd, że jeżeli organ rentowy miał jakieś wątpliwości co do treści zapisów w legitymacji ubezpieczeniowej winien był poinformować o tym wnioskodawcę. Za nietrafny uznał Sąd zarzut organu rentowego, że dopiero złożenie przez wnioskodawcę w dniu 5.04.2011r. umów o pracę z podanym wynagrodzeniem pozwoliło doliczyć wysokość osiągniętego w spornym okresie zarobku. Z tych względów na podstawieart. 47714§2 kpcorzekł jak w sentencji.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł organ rentowy. Zaskarżył wyrok w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 133 ust. 1ustawy o emeryturach i rentach z F.U.S.(cyt. wyż). Wskazując na te podstawę wniósł o zmianę wyroku i zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej daty, od której przeliczono świadczenie. Apelujący stwierdził, że zaprezentowane w wyroku stanowisko Sądu nie może się ostać. Zastrzeżenia budzi – w świetle treści art. 133 ustawy – przyznanie wyrównania od miesiąca marca 2008r. Końcowo apelujący wywiódł, że nawet przy przyjęciu, iż w trakcie postępowania przed organem rentowym miał miejsce błąd, o którym mowa w art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy to dopuszczalne byłoby przeliczenie świadczenia jedynie za okres 3 lat poprzedzających złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponieważ za wniosek o wypłatę wyrównania uznano przekazanie do rozpoznania organowi rentowemu postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 6.11.2011r. brak jest podstaw do wypłaty wyrównania emerytury za okres od marca 2008r.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja, którą organ rentowy zaskarżył wyrok w całości, jest uzasadniona.
Stan faktyczny niniejszej sprawy był niesporny i w całości znajdował odzwierciedlenie w aktach organu rentowego. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy przyznając wnioskodawcy emeryturę od dnia 7 czerwca 2006r. organ rentowy wydając decyzję z dnia 8 marca 2007r. błędnie obliczył jej wysokość i bezpodstawnie pominął w obliczeniu wskaźnika wysokości podstawy
3
wymiaru 20 najkorzystniejszych lat roku 1993, a więc dopuścił się błędu w rozumieniu art. 133 ust. 1 ustawy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego trafnie zarzuca apelujący, że stanowisko Sądu I instancji przypisujące organowi rentowemu błąd nie może się ostać. Stosownie do treściart. 133 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz.U.Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy wysokości świadczenia, podwyższone świadczenie wypłaca się za okres nie dłuższy niż trzy lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie, jeżeli przyznanie niższych świadczeń było następstwem błędu organu rentowego. Jest niewątpliwe, że pierwotnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał do wglądu legitymacje ubezpieczeniową wnioskodawcy, w której za okres na przełomie lat 1993 i 1994 wpisano kwotę(...). Porównując nagłówek tej rubryki z dokonanym wpisem nie można było jednoznacznie ustalić czy kwota ta dotyczy roku 1993, czy też 1994W wyjaśnieniu tej ewidentnej niedokładności specjalisty ds. adm.-biurowych dokonującego wpisu, nie mogło być dla ZUS pomocne zaświadczenie, wydane przez zakład pracy stwierdzające, że w okresie od 9.10.1993r do 5.07.1994r. wnioskodawca korzystał z zasiłków chorobowych(15 t.I i k. 16 a.r). Nie dysponując zatem jednoznacznym dokumentem wskazującym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne wnioskodawcy w 1993r., ZUS trafnie pominął ten rok przy typowaniu 20 najkorzystniejszych lat. Podkreślenia wymaga, że wyliczenie podstawy wymiaru emerytury organ rentowy dokonuje na podstawie wynagrodzenia wykazanego przez pracodawcę, a zart. 125 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz.U.Nr 162, poz. 1118 ze zm.) wynika, że wydawanie pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości jest obowiązkiem pracodawcy. Nie budzi więc wątpliwości, że na pracodawcy spoczywa powinność prawidłowego wykazania wynagrodzenia osiąganego przez pracownika w poszczególnych latach i żaden przepis nie nakłada na organ emerytalno-rentowy obowiązku kontrolowania zgodności tego zaświadczenia z dokumentacja płacową pracodawcy.

4

W dniu 26 lipca 2011 organ rentowy wydał decyzję o przeliczeniu emerytury ubezpieczonego co nastąpiło od dnia 1 kwietnia 2011r. i stanowiło załatwienie wniosku z dnia 5 kwietnia 2011r. ( k.237 a.r. t.II).
Do wniosku ubezpieczony przedłożył ponownie kserokopię legitymacji ubezpieczeniowej z wpisem zarobków za okres od 15.06.1993r. do 4.03.1996r. w wysokości(...), świadectwo pracy z(...), oraz umowy o pracę wSpółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego CentrumwW.: na okres próbny od 15.06.1993r. do 15.09.1993r., i na czas nieokreślony od 15.09.1993r. W obu tych umowach zawarto zapis, że w czasie jej trwaniaJ. K. (1)będzie otrzymywał wynagrodzenie w kwocie(...). Powołał się, że oryginały tych dokumentów znajdują się już w aktach ZUS, przy czym minął się z prawdą, albowiem w aktach rentowych wraz z wnioskiem o rentę z dnia 1,07,1994r. przedłożone zostało jedynie świadectwa pracy z dnia 4.03.1994r.Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej Centrumza okres od 15.06.1993r. do 4.03,1994r. z którego wynikało, że na ostatnio zajmowanym stanowisku pracował jako kierownik budowy, otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze(...).
W ocenie Sądu Apelacyjnego dokumenty te nie dawały możliwości jednoznacznego ustalenia zarobku wnioskodawcy w roku 1993. Skoro więc wyliczenia podstawy wymiaru świadczenia organ rentowy dokonuje na podstawie zaświadczenia wykazanego przez pracodawcę, to apelujący prawidłowo dokonał pierwotnie tych wyliczeń z pominięciem zarobku za 1993r., co do którego nie posiadał jednoznacznego dowodu na wysokość wypłaconego wnioskodawcy wynagrodzenia. W wyroku z dnia 28 października 2008r. III AUa 40/08, lex 468590 Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyraził pogląd, że na pracodawcy spoczywa powinność prawidłowego wykazania wynagrodzenia osiąganego przez pracownika w poszczególnych latach i żaden przepis nie nakłada na organ emerytalno-rentowy obowiązku kontrolowania zgodności tego zaświadczenia z dokumentacja płacową pracodawcy.
Reasumując zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że podstawa wymiaru emerytury wnioskodawcy od 7 czerwca 2006r. została zaniżona na skutek błędu organu rentowego. ZUS wyliczył ja bowiem prawidłowo w świetle dokumentów, które posiadał, zatem nie może ponosić
5

odpowiedzialności za to, że pracodawca w legitymacji ubezpieczeniowej nie wpisał należycie wynagrodzenia osiągniętego przez wnioskodawcę w 1993r. Ponowne wyliczenie podstawy wymiaru – z uwzględnieniem tego roku – stało się możliwe dopiero po dostarczeniu dodatkowych dokumentów (umowy o pracę).
W świetle powyższych rozważań Sąd Apelacyjny uznał, iż orzekając o zmianie decyzji odmawiającejJ. K. (2)wyrównania świadczenia, za okres 3 lat sprzed miesiąca złożenia wniosku Sąd Okręgowy naruszył prawo materialne w postaci art. 133 ust. 1 ustawy ( cyt. wyż.), zatem konieczne stało się uwzględnienie apelacji – co mając na uwadze na zasadzie art. 386 § 1 orzeczono jak w sentencji.