Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1153/12
Data wyroku: 2013-09-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Szponar-Jarocka, Piotr Prusinowski, Marek Szymanowski
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 6 ust. 2 pkt 1 a ustawy z dnia 17.12.1998r.

Sygn. akt III AUa 1153/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 września 2013r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.)
Sędziowie: SA Marek Szymanowski
SO del. Piotr Prusinowski
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. wB.
sprawy z odwołaniaB. K. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o wysokość emerytury
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt V U 738/12

I
zmienia zaskarżony wyrok o tyle, że uwzględnia do wysokości emeryturyB. K. (1)okres jej zatrudnienia wSpółdzielni (...)wB.od 1 stycznia 1976 r. do 30 kwietnia 1986 r.; w pozostałym zakresie oddala odwołanie,

II

w pozostałym zakresie oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 1153/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 12 września 2011 roku, wydaną na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.), przyznałB. K. (1)emeryturę od dnia 1 lipca 2011 roku. Organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawczyni do wysokości świadczenia okresu zatrudnienia od dnia 1 czerwca 1970 roku do dnia 30 czerwca 1990 roku wSpółdzielni (...)wB..
B. K. (1)w odwołaniu od powyższej decyzji domagała się zaliczeniado wysokości emerytury w/w okresu pracy.
Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychpo rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 roku zmienił zaskarżoną decyzję i do okresu zatrudnienia odwołującejB. K. (1)zaliczył okres pracy wSpółdzielni (...)wB.od dnia 1 czerwca 1970 roku do dnia 30 czerwca 1990 roku (pkt I) oraz oddalił odwołanie w pozostałym zakresie (pkt II).
Na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.od powyższego wyroku, Sąd Apelacyjny Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Białymstoku wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 roku w sprawie o sygn. akt III AUa 1671/11 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia w sposób dostateczny, czy wnioskodawczyni faktycznie była zatrudniona w w/w zakładzie pracy w spornym okresie w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, a tym samym, czy okres ten mógł być traktowany jako składkowy w rozumieniuart. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazał, że Sąd Okręgowy winien zweryfikować prawdziwość zeznańB. K. (1)oraz zeznań świadkaI. C. (1)w powyższym zakresie na podstawie innych dowodów z zeznań świadków zatrudnionych wraz z wnioskodawczynią wSpółdzielni (...)wB.. Do tego, zgodnie z wytycznymi Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji winien również podjąć starania o pozyskanie archiwalnej dokumentacji osobowej wnioskodawczyni.
Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznychpo ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 24 września 2012 roku zmienił zaskarżoną decyzję i zaliczył do stażu emerytalnegoB. K. (1)okres pracy wSpółdzielni (...)wB.od dnia 10 czerwca 1970 roku do dnia 30 czerwca 1990 roku. Sąd Okręgowy, opierając się na treści postanowienia Prokuratury RejonowejB.–P.z dnia 18 sierpnia 2004 roku w sprawie Ds. 2459/04 o umorzeniu dochodzenia w sprawie zaginięcia w okresie od 1994 roku do 1998 roku dokumentacji płacowej i osobowej pracownikówSpółdzielni (...)wB., tj. o czyn zart. 276 k.k.wobec przedawnienia karalności na podstawieart. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., stwierdził, że akta osobowe wnioskodawczyni nie istnieją. Tym samym przeprowadzenie dowodu z niniejszych akt nie jest możliwe. Sąd I instancji podkreślił, iż wnioskodawczyni nie domagała się ustalenia wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez nią w spornym okresie, nie przedstawiając na tę okoliczność żadnych dowodów. Domagała się jedynie uznania okresu zatrudnienia w w/w zakładzie pracy. Sąd Okręgowy na podstawie dowodów z zeznań świadkówZ. W.,W. T. (1),I. C. (1)oraz dowodu z zeznańB. K. (1)przesłuchanej w charakterze strony, które to dowody ocenił jako wiarygodne, ustalił, że wnioskodawczyni w okresie od dnia 10 czerwca 1970 roku do dnia 30 czerwca 1990 roku pracowała wSpółdzielni (...)wB.w pełnym wymiarze czasu pracy. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.zarzucając orzeczeniu naruszenie:

a
przepisów prawa materialnego art.6 ust.2 pkt.1a ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach FUS poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni w okresie od 10.06.1970r. do 30.06.1990r. była zatrudniona wSpółdzielni (...)wB.na podstawie umowy o pracę w wymiarze nie niższym niż polowa pełnego wymiaru czasu pracy, z uwagi na niedostateczne udowodnienie powyższych okoliczności

b
przepisów postępowania tj.art.233 § 1 kpc, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie przez Sąd ustaleń faktycznych, które nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.

Wskazując na powyższe podstawy apelacji organ rentowy domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja jest w części uzasadniona.
W sprawie poza sporem pozostaje, iż organ rentowy decyzją z dnia 12.09.2011r. przyznałB. K. (1)emeryturę od 1.07.2011r. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił 11 miesięcy okresów składkowych, natomiast nie uwzględnił okresu zatrudnienia wSpółdzielni (...)wB.od 1.06.1970r. do 30.06.1990r. z uwagi na niezłożenie świadectwa pracy oraz innych dokumentów szczątkowych potwierdzających ten okres pracy.
Zgodnie z §21.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7.II.1983r. (Dz.U. z 25.II.1983r.) w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasady wypłaty tych świadczeń obowiązującego na dzień złożenia wniosku o emeryturę - środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy wydane na podstawie posiadanych dokumentów oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia.
Stosownie do § 21.5 rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia mogą być również legitymacje służbowe, legitymacje związków zawodowych, umowy o pracę, wpisy w dowodach osobistych, oraz pisma kierowane przez zakłady pracy do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (m.in. wyrok SN z 2.II.1996r. w sprawie IIURN 3/95) fakty od których uzależnione jest prawo do emerytury mogą być wykazywane przed Sądem wszelkimi środkami dowodowymi, z tym, że zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych.
Odwołująca w niniejszej sprawie nie złożyła świadectwa pracy potwierdzającego sporny okres zatrudnienia, jak również żadnych innych dokumentów na tą okoliczność.B. K.przedstawiła jedynie fragmenty legitymacji ubezpieczeniowej wydanej w dniu 10.IV.1970r. przez(...)wB.składające się z pociętych luźnych kawałków dotyczących zatrudnienia wSpółdzielni (...)wB.. Wnioskodawczyni zaoferowała też przed Sądem Okręgowym dowody z zeznań świadków tj. przełożonych lub współpracowników z okresu pracy we wskazanym okresie.
Sąd I instancji przesłuchał świadkówZ. W.,W. T. (1),I. C. (1)i uznał że zaznania te potwierdzają okres pracyB. K.w(...)od 10.06.1970r. do 30.06.1990r.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego dokonana w tej mierze ocena Sądu I-ej instancji nie jest w pełni trafna stąd też nie wszystkie ustalenia zasługują na uwzględnienie.
ŚwiadekZ. W.który był pracownikiem(...)od 1.08.1973r. do grudnia 1990r. w charakterze asystenta projektanta, a następnie projektanta instalacji sanitarnych stwierdził, że jak podjął pracę w Pracowni Ciepłowniczej, to odwołująca już była tam zatrudniona. Z rozmowy odbytej z
B. K.przed rozprawą w niniejszej sprawie wie, że pracę w firmie zakończyła ona w czerwcu 1990r.
ŚwiadekI. C. (1)nie potrafiła wskazać dokładnej daty w której
B. K.podjęła pracę wSpółdzielni (...). Wiedziała, że miało to miejsce w latach siedemdziesiątych XX wieku. Nie wskazała też do kiedy odwołująca tam pracowała.
ŚwiadekW. T. (1), który był przełożonym wnioskodawczyni w Pracowni Ciepłowniczej, zeznał, że pracował z nią od początku 1976r do 1986r.
Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez przesłuchanie zawnioskowanych przez odwołująca świadków:M. S. (1)iJ. P. (1).
M. S. (1)podała, że pracowała z odwołującą w pracowni ciepłowniczej należącej do(...)w latach 1974-1990r.
J. P. (1)zeznała natomiast że świadczyła pracę jako kierownik pracowni wykończeniowej od 1975r do 1989r. i widywała w tym czasie odwołującą, która była zatrudniona jako ekonomistka w pracowni ciepłowniczej.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków zasługują na wiarę, co do faktu zatrudnieniaB. K.wSpółdzielni (...). Nie można jednak bezkrytycznie przyjąć twierdzeń świadków odnośnie dat podjęcia i zakończenia pracy w tymże zakładzie. Podkreślić trzeba, żeI. C.nie pamiętała kiedy wnioskodawczyni rozpoczęła pracę i z jaką datą ustał jej stosunek pracy.Z. W.podał okres zatrudnieniaB. K.po rozmowie przeprowadzonej z nią, przed złożeniem zeznań w niniejszej sprawie.
Natomiast okresy rozpoczęcia i zakończenia pracy odwołującej wskazane przezM. S.iJ. P.nie są prawdziwe.
Przede wszystkim świadkowie ci zeznali na okoliczności mające miejsce kilkadziesiąt lat temu. Niewiarygodne więc jest, by precyzyjnie pamiętali dni rozpoczęcia i zakończenia pracy odwołującej, która była ich współpracownicą.
Zdaniem Sądu II-ej instancji najbardziej przekonujące są twierdzenia świadkaW. T., który zeznał, że pracował z wnioskodawczynią od początku 1976r. do 1986r. Zeznania tego świadka korelują z innymi dowodami zebranymi w sprawie.
Sąd Apelacyjny zażądał akt osobowych męża odwołującej –L. K. (1)z(...) Przedsiębiorstwa (...)wB., w których znajduje się wniosekL. K.z 7.IV.1975r. skierowany do ZUS o wydanie legitymacji ubezpieczeniowej dla niepracującej żony –B. K. (1). W dokumencie tym pochodzącym z 1975r. mąż odwołującej podał, że wnioskodawczyni nie pracuje. Zdaniem Sądu nie ma podstaw, by dowodowi temu odmówić prawdziwości. Tym bardziej, że w szczątkowej legitymacji ubezpieczeniowej wnioskodawczyni widnieją pieczątki(...)z lat 1980 – 1986
M.na uwadze całokształt dowodów zgromadzonych w sprawie należy przyjąć, żeB. K.była zatrudniona wSpółdzielni (...)od 1.I.1976r. do 30.IV.1986r. (najpóźniejsza data widniejąca obok pieczątki(...)w legitymacji ubezpieczeniowej).
Z powyższych względów do wysokości emerytury należy przyjąć wskazany wyżej okres zatrudnienia, w pozostałym zakresie odwołanie podlegało oddaleniu. Dlatego orzeczono jak w sentencji z mocyart.385 i 386 § 1 kpc.