Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 570/13
Data wyroku: 2013-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do Daniel Strzelecki, Andrzej Wieja, Marek Klebanowicz
Słowa kluczowe: Wykroczenie
Podstawa prawna: art. 87§1a kw

Sygn. akt VI Ka 570/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia  SO Andrzej Wieja
Sędziowie   SO Marek Klebanowicz
SR del. do SO Daniel Strzelecki (spr.)

Protokolant Anna Potaczek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Lesława Kwapiszewskiego
po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r.
sprawyŁ. W.
oskarżonego zart. 178a § 2 kk
z powodu apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 3 września 2013 r.  sygn. akt II K 716/13

I
zmienia zaskarżony wyrok wobecŁ. W.w ten sposób, że:

- wpkt Iczęści dyspozytywnej ustala, że obwiniony dopuścił się wykroczenia zart. 87 § 1akw w zw. zart. 4 § 1 kki za to na podstawieart. 87 § 1 akw wymierza mu karę 500 (pięćset) złotych grzywny,
- uchyla rozstrzygnięcia z pkt II, III i IV części dyspozytywnej,

II
na podstawie art. 87 § 4 kw orzeka wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów w ruchu lądowym na okres 1 (jednego) roku,

III
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

IV
wymierza obwinionemu opłatę w kwocie 50 złotych za obie instancje stwierdzając, że pozostałe koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 570/13

UZASADNIENIE
Ł. W.został przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górzeoskarżony oto, że w dniu 1 maja 2013r. o godz. 00:20 wS., woj.(...)naul.(...)kierował na drodze publicznej rowerem znajdując się w stanie nietrzeźwościwynoszącym 0,62 mg/l stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, to jest o czyn zart. 178a§2 kk
Wyrokiem zaocznym z dnia 3 września 2013r. w sprawie sygn. akt II K 716/13 SądRejonowy w Jeleniej Górze:

1
oskarżonegoŁ. W.uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynuopisanego w części wstępnej wyroku, to jest występku zart. 178a§2 kk. i za to napodstawieart. 178a§2 kkwymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;

II. na podstawieart. 69§ l i 2 kkorazart. 70§ l pkt l kkwykonanie orzeczonej wobecoskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3lata;
III. na podstawieart 72§ l pkt 5 kk. zobowiązał oskarżonego w okresie próby dopowstrzymania się od nadużywania alkoholu;
IV. na podstawieart. 42§2 kkorzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia rowerów na okres2 lat;

V
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztypostępowania, w tym na podstawieart. 2 ust. l pkt l ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. oopłatach w sprawach karnychwymierzył mu 60zł opłaty.

Działając w oparciu o treśćart. 425§1 i 2 k.p.k.,art. 427§1 i 2 k.p k. orazart. 444 k p.kapelację od tego wyroku na niekorzyść oskarżonegoŁ. W.wywiódł prokurator ipowołując się naart. 437§1 i 2 k.p.k.domagał się zmiany tego orzeczenia w części orzeczenia okarze przez
- orzeczenie na podstawieart. 71 § l kk. kary grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych przyustaleniu, że jedna stawka dzienna odpowiada kwocie 20zł;
1
- orzeczerue na podstawieart. 49§ 1 k.k.świadczenia pieniężnego w kwocie 300zł na rzeczFunduszu(...).
Działając na podstawieart. 438 pkt 4 k.p.k.wyrokowi temu oskarżyciel publiczny zarzuciłrażąco niewspółmiernie łagodny wymiar kary wskutek wymierzenia oskarżonemu tylko kary 3miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próbywynoszący 3 lata, przez co tak orzeczona kara nie stwarza realnej dolegliwości dla oskarżonegouprzednio już karanego za podobne przestępstwo, przez co zaskarżony wyrok nie spełnia walorówprewencji ogólnej i indywidualnej, i jest niewspółmiernie, rażąco łagodny.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora nie mogły zostać uwzględnione, jako że popublikacji zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji, lecz przed uprawomocnieniem się tegoorzeczenia, stan prawny odnoszący się do penalizacji czynów polegających na kierowaniurowerami na drogach publicznych w stanie nietrzeźwości uległ istotnej zmianie. Zmiana ta niebyła bynajmniej obojętna dla orzekania w postępowaniu odwoławczym, które zostałozainicjowane środkiem odwoławczym wywiedzionym przez oskarżyciela publicznego.
Rozwijając zasygnalizowane zagadnienie wskazać trzeba, że w treści art. 2 pkt 3 lit a orazart. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianie ustawy - Kodeks postepowania karnegooraz niektórych innych ustaw, które weszły w życie w dniu 9 listopada 20 13 r., przewidziano,ujmując rzecz naj ogólniej, że zachowania wyczerpujące ustawowe znamiona typu czynuzabronionego statuowanego dotychczas wart. 178a§2 kk, ulegają częściowej depenalizacji i odtej daty stanowią wykroczenia, które należy subsumować pod znamiona ustawowe opisane wart.87§ 1 a k.w. Tego rodzaju zmiana stanu prawnego, nazywana w doktrynie prawa karnegomaterialnego kontrawencjonalizacją, jeżeli nastąpiła po wydaniu orzeczenia przez Sąda quo,aprzed uprawomocnieniem się tego rozstrzygnięcia na skutek wywiedzenia środka odwoławczego,obligowała Sądad quemdo dostosowania zaskarżonego orzeczenia do uregulowań, które weszływ życie w trakcie postępowania odwoławczego - A. MarekKodeks karny. Komentarz. Lex 2010,teza 3 doart. 4 kk, A. Zo11 (w:) A. Zoll (red.), G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, lMajewski, l Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel,Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz.Tom 1. Komentarz doart. 1-116 k.k., Zakamycze 2004, teza 44 doart. 4 k.k., postanowienia SąduNajwyższego z dnia 24 sierpnia 1999r., II KKN 150/99, Prok.i Pr.-wkł.200012/1i z dnia 25lutego 1999r., I KZP 28/98, Prok.i Pr-wkł. 1999/4/10.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzenia wymaga w pierwszejkolejności to, że skoro okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie budziły wątpliwości, to Sąd Iinstancji zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 3 września 2013r. zasadnie przypisał2
Ł. W.zawinienie i sprawstwo, subsumując to zachowanie pod obowiązujący wczasie orzekania art. l78a§2 kkSąd ten, co jednoznacznie wynika z pisemnych motywówzaskarżonego rozstrzygnięcia, miał na względzie treść wyjaśnień złożonych przez obwinionego,który przyznał się do popełnienia zarzuconego mu występku i opisał okoliczności, w jakichkierował w stanie nietrzeźwości rowerem na ulicy(...)wS.około godzi ny00:20 dnia l maja 2013r., a także to, że jego relacja korespondowała wynikami badań stanutrzeźwości, którym został poddany tego dnia o godzinie 0:22 i 0:37. Ustalenia faktycznepoczynione przez Sąda quow tym przedmiocie nie były zresztą kwestionowane przez stronypostępowania, jako że prokurator zaskarżył wyrok zaoczny jedynie w części orzeczenia o karze.Skoro jednak przypisanyŁ. W.zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 3września 20l3r. czyn zabroniony został zakwalifikowany jako występek według art. l78a§2 kk,a przed rozpoznaniem wywiedzionej od tego orzeczenia apelacji prokuratora, poddane pod osądzachowanie uległo częściowej depenalizacji, to należało dokonać zmiany wyroku w celudostosowania go do obowiązujących od dnia 9 listopada 2013r. uregulowań.
Zmieniono zatem zaskarżony wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w pkt Ijego części dyspozytywnej przez ustalenie, żeŁ. W.dopuścił się wykroczenia zart87§la kw. w zw. zart. 4§1 kk. i za to na podstawieart. 87§la kw. wymierzono mu karę 500złgrzywny. Sąd odwoławczy orzekaj ąc reformatoryjnie o karze uwzględnił te okoliczności, którezostały szczegółowo opisane w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancjizasadnie bowiem w uzasadnieniu wyroku zaocznego wywiódł, z jednej strony, że stężeniealkoholu w wydychanym przez obwinionego powietrzu ponad dwukrotnie przekraczało normęopisaną w treściart. l15§16 pkt 2 kk, zwrócił też uwagę na błahą motywację, któraspowodowała, żeŁ. W.zdecydował się w krytycznym czasie kierować rowerem, jak ina to, że był on uprzednio dwukrotnie karany, w tym raz za przestępstwo podobne. Z drugiejjednak strony Sąda quodostrzegł szereg okoliczności, które łagodząco wpływały na zakresodpowiedzialności obwinionego, a mianowicie to, że jednośladem poruszał się po drodzepublicznej w nocy i na krótkim odcinku, a więc gdy ruch drogowy charakteryzował sięniewielkim natężeniem, wywodząc zarazem, że jego inkryminowana aktywność nie spowodowałaistotnego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Sąd II instancji wymierzając zatemŁ. W.karę grzywny w kwocie 500złuwzględnił przywołane okoliczności obciążające i łagodzące, ustalając zarazem, że przypisane muwykroczenie zart. 87§ lakkcharakteryzowało się przeciętnym stopniem społecznejszkodliwości. Wymierzona obwinionemu kara grzywny stanowić będzie dla obwinionegodolegliwość współmierną do stopnia jego zawinienia spełniając swoje zadania tak wobec niegosamego, jak i w zakresie społecznego oddziaływania sankcji. W ocenie Sądu odwoławczego
3
sankcja ta we właściwy sposób uwzględniała występujące w sprawie okoliczności obciążające
. oraz okoliczności łagodzące. Orzeczona kara grzywny powinna zatem uzmysłowićŁ. W.nieopłacalność łamania prawa i stanowić dlań przestrogę na przyszłość. Realizujączadania w zakresie prewencji generalnej wymierzona obwinionemu kara powinna natomiastdoprowadzić każdego do przeświadczenia, że osoba dopuszczająca się czynu zabronionegopodlega nieuchronnej karze.
Zaskarżony wyrok zaoczny podlegał również zmianie w zakresie pkt. 2-4 jego częścidyspozytywnej, przez uchylenie tych rozstrzygnięć. Skoro bowiemŁ. W.wymierzono karę grzywny, to oczywistą konsekwencją orzeczenia reformatoryjnego było to, żeodpadła konieczność orzekania wobec niego w przedmiocie warunkowego zawieszeniawykonania kary pozbawienia wolności. Mając natomiast na względzie okoliczność, że wustawiez dnia 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeńnie przewidziano możliwości oddziaływania naobwinionego środkami probacyjnymi, to również orzeczenie opisane w pkt. 3 częścidyspozytywnej wyroku zaocznego podlegało uchyleniu. O identycznej treści rozstrzygnięciereformatoryjne zapadło w odniesieniu do orzeczonego wobecŁ. W.w pkt. 4 częścidyspozytywnej wyroku zaocznego z dnia 3 września 2013r. środka karnego w postaci zakazuprowadzenia rowerów na okres 2 lat. Ten środek karny został przecież wobec obwinionegoorzeczony za popełnienie przestępstwa zart. 178a§2 kk, co skutkowało tym, że rozstrzygnięciew tym przedmiocie oparte zostało na treściart. 42§2 k.k.Skoro jednak, co już podniesiono,obwinionego uznano ostatecznie za winnego popełniania wykroczenia zart. 87§la k.w., to w pkt.II części dyspozytywnej wyroku Sądu odwoławczego wobecŁ. W.orzeczono napodstawie art. 87§4 kw. środek karny w postaci zakazu prowadzenia rowerów w ruchu lądowymna okres l roku. Ten orzeczony wobec obwinionego środek karny spełni bowiem celeprewencyjne o charakterze indywidualnym i generalnym, które opisano we wcześniejszej częścininiejszego uzasadnienia. Nadmienienia jednak wymagało to, żeŁ. W.realizującustawowe znamiona przypisanego mu wykroczenia dobitnie wykazał, że prowadzenie przez niegorowerów w ruchu lądowym zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Z uwagi jednak na to, żeokoliczności, w jakich obwiniony popełnił przypisany mu czyn zabroniony nie dawały podstawdo przyjęcia, że wywołane przez niego w krytycznym czasie abstrakcyjne zagrożeniebezpieczeństwa w ruchu drogowym było szczególnie duże, to dojść należało do wniosku, żewłaśnie na okres l roku powinien on zostać wyeliminowany z uczestniczenia w ruchu lądowym wcharakterze kierowcy rowerów.
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok zaoczny utrzymano w mocy. Podniesieniawymagało jednakże to, że skoro w chwili publikacji zaskarżonego wyroku zaocznego czynprzypisanyŁ. W.wyczerpywał ustawowe znamiona przestępstwa, to Sąd I4
instancji zobligowany był oprzeć orzeczenie o kosztach procesu na uregulowaniachKodeksupostępowania karnegoCo więcej, z uwagi na to, że opisana w treściart. 4§ 1 k.kzasadastatuująca intertemporalny zasięg stosowania ustawy karnej w czasie, znajdowała zastosowaniejedynie do uregulowań penalnych o charakterze materialnoprawnym, to przepisy proceduralneKodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia"łapały w lot" w chwili kontrawencjonalizacjitypu czynu zabronionego opisanego wart. 178a§2 kkNie zachodziły zatem żadne powody, któreuprawniałyby Sądad quemdo ingerencji w zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim orzeczenie todotyczyło kosztów procesu, bowiem przedmiotem tego wyroku bezsprzecznie był występek, azmiana stanu prawnego obligowała do retrospektywnego stosowania jedynie przepisówmaterialnoprawnych - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2001r., V KZ 130/00,LEX nr 51833, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2007r., VKK383/07, LEX nr353347. Na marginesie należało dodatkowo podnieść, że gdyby Sąd odwoławczy zmieniłorzeczenie o kosztach procesu postępowania przed Sądem I instancji przez oparcie go naprzepisachKodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, to dlaŁ. W.byłoby topostąpienie niekorzystne. Wszak zgodnie z art. § 1 pkt l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwościz dnia 10 października 200 l r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowaniaoraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach owykroczenia wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania (. .. ) przed sądem pierwszejinstancji wynosi od jednego obwinionego (...), za postępowanie zwyczajne (. .. ) 100z1.Tymczasem wysokość wydatków poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęciapostępowania ustalona w oparciu o przepisyKodeksu postępowania karnegozamknęła się wkwocie 90zł, bowiem łączna suma wydatków postępowania przygotowawczego wyniosła 70zł inależało ją powiększyć jedynie o kolejne 20zł tytułem kwoty ryczałtu za doręczenie wezwań iinnych pism (§ l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003r. w sprawiewysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym). Ten aspektrozstrzygnięcia drugoinstancyjnego nie pozostawał zatem obojętny w kontekście brzmieniaart.434§1 k.p.k.w zw. zart. 109§2 k.p.s.w., gdy zauważy się, że prokurator wnosząc apelację naniekorzyść obwinionego nie zarzucał zaskarżonemu wyrokowi żadnych uchybień w zakresierozstrzygnięcia o kosztach procesu.
W przedstawionym kontekście jako oczywisty jawił się także fakt, że nie mogły zostaćuwzględnione zarzuty sformułowane przez prokuratora w apelacji. Wszakże wyrokiem Sądu IIinstancji orzeczono wobecŁ. W.samoistną karę grzywny za popełnieniewykroczenia, ponadto ustawodawca nie przewidział wKodeksie wykroczeńmożliwościorzeczenia wobec obwinionego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego
s
Orzeczenie o kosztach postępowania w postępowaniu odwoławczym zostało natomiastoparte na treściart. 636§1 k.p.k., który z mocy odesłania opisanego w treściart. 119 k.p.s.w.znajdował zastosowanie w postępowaniu prowadzonym w sprawie o wykroczenie, jak również natreści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach sprawach karnych. Wprawdzieapelacja prokuratora doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku, to bezsprzecznie, na skutekwywiedzenia na niekorzyśćŁ. W.tego środka odwoławczego, ostatecznie zapadłorozstrzygnięcie dla niego korzystne. W kontekście brzmieniaart. 636§ 1 k. p.k.w zw. zart. 119§ lk. p.s.w. nie można było zatem uznać, że apelacja prokuratora została uwzględniona - wyrok SąduNajwyższego z dnia 7 grudnia 1970r., Rw 1349/70, OSNKW 1971/4/59. Z tego właśnie powodu,wobec zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie rodzaju kary, co nastąpiło na skuteknieuwzględnienia apelacji prokuratora, Sąd odwoławczy wymierzył obwinionemu jedną opłatę zaobie instancje w kwocie 50zł, stwierdzając zarazem, że pozostałe koszty sądowe ponosi SkarbPaństwa,
6