Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 2234/13
Data wyroku: 2013-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jan Futro
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów Sądowych
Podstawa prawna: art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz. 594 ze zm.).

I A Cz 2234/13

POSTANOWIENIE
Dnia 30 grudnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Jan Futro (spr.)
po rozpoznaniu dnia 30 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. M.iR. G.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prokuratora Rejonowego w Świebodzinie
o zapłatę
na skutek zażalenia powodaM. M.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 25 października 2013 r.
sygn. akt I C 402/13

oddala zażalenie.

Jan Futro

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy uwzględniając po części wniosek powodaM. M.o zwolnienie go od kosztów sądowych, zwolnił go od nich częściowo tj. od opłaty od pozwu powyżej 1000 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że powód nie ma nikogo na utrzymaniu. Zarabia 2950 zł. Spłaca kredyt mieszkaniowy oraz kredyt konsumpcyjny w ratach wynoszących łącznie 1587 zł i opłaca czynsz za mieszkanie w kwocie 330 zł miesięcznie. Powód nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych. Zważywszy, że ma stałe dochody i nie ma nikogo na utrzymaniu był w stanie poczynić oszczędności pozwalające mu uiścić opłatę w wysokości przynajmniej 1000 zł.
Na postanowienie to zażalenie złożył powód domagając się – jak należy wnioskować z treści zażalenia – zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia go od kosztów sądowych w całości.
Wskazał, że z uwagi na brak dochodów korzystał z pomocy rodziny, którą do dziś spłaca. Niewielki pozostały mu dochód nie starcza na uiszczenie opłaty sądowej i będzie zmuszony pożyczyć pieniądze, czego czynić nie chce.

S ą d Apelacyjny zwa ż y ł , co nast ę puje.

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie zart. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz.594 ze zm.) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten, we wskazanych w nim granicach, kreuje prawo podmiotowe jednostki i tworzy generalną kompetencję sądu powszechnego do zwolnienia uczestnika postępowania cywilnego od kosztów. Zwolnienie z kosztów gwarantuje uzyskanie ochrony sądowej podmiotom gorzej sytuowanym, dla których poniesienie kosztów w całości, a nawet w części, nie jest możliwe bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania (H. Ciepła [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz pod red. K. Piaseckiego, t. I, Warszawa 2001, s. 515).
Jak wynika jednak ze wskazanego wyżej przepisu koszty sądowe wyprzedzają jedynie koszty utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny. Nie ma żadnych podstaw do przyjmowania, że inne zobowiązania takie jak np. konieczność spłaty kredytów czy innych zobowiązań a nawet opłacenie podatków względnie obowiązkowych składek mają pierwszeństwo przed kosztami sądowymi.
Nadto jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy ubiegający się o taką pomoc Państwa winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc Państwa. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r. II CZ 104/84 - LEX nr 8623). Pogląd ten w szczególności znajduje zastosowanie w przypadku strony decydującej się na wytoczenie powództwa. Musi się ona, bowiem liczyć nie tylko z kosztami sądowymi związanymi z wytoczeniem powództwa, ale także i możliwością powstania w toku procesu innych kosztów czy także z obowiązkiem – w przypadku przegrania procesu – zwrotu kosztów przeciwnikowi, od których nawet zwolnienie od kosztów sądowych nie uwalnia.
Powód został uniewinniony w 2008 r. Miał zatem dostateczny czas na zgromadzenie środków na opłatę w wysokości 1000 zł.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w postanowieniu.

Jan Futro