Sąd Okręgowy w Siedlcach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 299/13
Data wyroku: 2013-07-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Jaszczuk, Krystyna Święcicka, Jerzy Kozaczuk
Słowa kluczowe: Przestępstwa Karno-Skarbowe
Podstawa prawna: art. 65 par. 1 i 3 kks w zb. z art. 91 par. 1 i 4 kks w zw. z art. 7 par. 1 kks
Teza: z punktu  widzenia odpowiedzialności z art. 91 par.1 kks konieczne jest ustalenie, czy zabezpieczone papierosy zostały przywiezione z zagranicy bez przedstawienia organowi celnemu lub zgłoszenia celnego, czy też stanowią produkcję krajową, co wykluczałoby naruszenie treści art. 91 par. 1 kks.

Sygn. akt II Ka 299/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Jaszczuk (spr.)

Sędziowie:

SO Jerzy Kozaczuk
SO Krystyna Święcicka

Protokolant:

st.sekr.sądowy Agnieszka Walerczak

przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek
po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r.
sprawyW. J.
oskarżonego o przestępstwo zart. 65 §1 i 3 kksi inne
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach
z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII K 628/12
wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II Ka 299/13

UZASADNIENIE
W. J.został oskarżony o to, że:
w dniu 30 sierpnia 2012 roku w miejscowościS., woj.(...)posiadał towar w postaci 754 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy skarbowej, w ilości wskazującej na zamiar ich wprowadzenia do obrotu, czym spowodował stratę na szkodę Skarbu Państwa z tytułu należnego podatku akcyzowego w kwocie łącznej 9689 zł,
tj. o czyn zart. 65 § l i 3 kksw zb. zart. 91 § l i 4 kksw zw. zart. 7 § l kks

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach:

I
OskarżonegoW. J.uznał za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, z tym że ustalił datę popełnienia czynu na dzień 20 sierpnia 2012 roku i za czyn tak opisany, jako wyczerpujący dyspozycjęart. 65 § l i 3 kksw zb. zart. 91 § l i 4 kksw zw. zart. 7 § l kks, na podstawieart. 65 § 3 kksw zw. zart. 7 § 2 kkswymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 10 (dziesięciu) stawek dziennych, ustalając na podstawieart. 23 § 3 kkswysokość jednej stawki dziennej na kwotę 60 (sześćdziesięciu) złotych;

II
na podstawieart. 30 § 2 kksw zw. zart. 31 § 6 kksorzekł na rzecz Skarbu Państwa przepadek dowodów rzeczowych w postaci 754 paczek papierosów bez polskich znaków akcyzy różnych marek, szczegółowo opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr(...)pod poz. 1-10 k. 17-17v akt sprawy, zrządzając jednocześnie ich zniszczenie;

III
na podstawieart. 20 § 2 kksw zw. zart. 63 § l kkna poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 20 sierpnia 2012 roku w rozmiarze l (jednego) dnia, przyjmując, iż jeden dzień pozbawienia wolności równoważny jest 2 (dwóm) stawkom dziennym grzywny i tym samym uznał grzywnę za wykonaną do wysokości 2 (dwóch) stawek dziennych;

IV
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 (sześćdziesięciu) złotych tytułem opłaty, natomiast zwolnił go z obowiązku zapłaty pozostałych kosztów postępowania, stwierdzając, iż ponosi je Skarb Państwa.

Apelację od powyższego wyroku wniósł prokurator, zaskarżając powyższy wyrok w całości na niekorzyść oskarżonegoW. J.. Orzeczeniu postawił zarzut:
- obrazy prawa materialnego, a mianowicieart. 91 § l i 4 kkspolegającą na bezpodstawnym wskazaniu przez Sąd tego przepisu w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemuW. J.w wyroku w sytuacji, gdy z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że oskarżony zabezpieczone u niego papierosy nabył na targu wZ., a nie przywiózł z zagranicy, co było warunkiem koniecznym dla wyczerpania przez niego znamion czynu zabronionego kwalifikowanego m.in. zart. 91 § l i 4 kks;
- obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieart. 413 § 2 pkt l kpkw zw. zart. 424 § 1 pkt 2 kpkpolegającą na nieuwzględnieniu w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I wyroku znamion przestępstwa zart. 65 § l i 3 kks, że oskarżony „nabył” i „stanowiące przedmiot czynu zabronionego określonego wart. 63 kks” i uznaniu go winnym popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 65 § 1 i 3 kksw zb. zart. 91 § 1 i 4 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw sytuacji, gdy poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne wykluczają zaistnienie czynu zart. 91 § l i 4 kks, a wskazują, że zachowanie oskarżonego polegało na tym, że „w okresie do dnia 20.08.2012 roku wZ.nabył a następnie w dniu 20.08.2012 roku wS.woj.(...)posiadał towar w postaci 754 paczek papierosów, stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego wart. 63 kks, polegającego na nieoznaczeniu znakami akcyzy, w ilości wskazującej na zamiar wprowadzenia ich do obrotu bez polskich znaków akcyzy skarbowej, czym spowodował straty na szkodę Skarbu Państwa z tytułu należnego podatku akcyzowego w kwocie łącznej 9689 złotych”, gdzie właściwą jest kwalifikacja prawna czynu jedynie zart. 65 § l i 3 kks, przy czym Sąd pominął w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienie przyjętej podstawy prawnej wyroku;
Powołując się na powyższe skarżący wniósł zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- wskazanie w punkcie I wyroku właściwego opisu czynu przypisanego oskarżonemu, odpowiadającego dokonanym ustaleniom, że: „w okresie do dnia 20.08.2012 roku wZ.nabył a następnie w dniu 20.08.2012 roku wS.woj.(...)posiadał towar w postaci 754 paczek papierosów, stanowiący przedmiot czynu zabronionego określonego wart. 63 kks, polegającego na nieoznaczeniu znakami akcyzy, w ilości wskazującej na zamiar wprowadzenia ich do obrotu bez polskich znaków akcyzy skarbowe, czym spowodował straty na szkodę Skarbu Państwa z tytułu należnego podatku akcyzowego w kwocie łącznej 9689 złotych”
- zakwalifikowanie czynu przypisanego oskarżonemu zart. 65 § l i 3 kkspoprzez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej „art. 91 § 1 i 4 kksw zw. zart. 7§1 kks”.
Na rozprawie apelacyjnej prokurator poparł apelację pisemną, modyfikując ją w zakresie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.
Oskarżony wniósł o utrzymanie wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Stanowisko wyrażone przez oskarżyciela publicznego na rozprawie odwoławczej o konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku zasługuje na uwzględnienie.
Lektura akt niniejszej sprawy, a w tym i pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, wykazuje bowiem, że Sąd I instancji wydając w stosunku do oskarżonegoW. J.wyrok dokonał tego w oparciu o niekompletną ocenę materiału dowodowego, dokonując ustaleń faktycznych, nie odniósł się bowiem w swoich rozważaniach do okoliczności, które winny być niewątpliwie wzięte pod rozwagę podczas ferowania wyroku.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że Sąd meriti przypisał oskarżonemu przestępstwo paserstwa akcyzowego (art. 65 kks) występującego w zbiegu kumulatywnym z paserstwem celnym (art. 91 kks). Przestępstwo czy wykroczenie w postaci paserstwa celnego polega na nabywaniu, przechowywaniu, przewozie, przesyłaniu lub przenoszeniu towaru pochodzącego z przestępstwa czy wykroczenia skarbowego (określonego wart. 86-90 § 1 kks), albo na pomocy w jego zbyciu, czy też na przyjęciu lub pomocy w jego ukryciu. Występuje ono w postaci umyślnej (jako typ podstawowy i uprzywilejowany -art. 91 § 1 i 3 kks) oraz nieumyślnej (art. 91 § 2 kks), a także jako wykroczenie skarbowe (art. 91 § 4 kks). Do prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu przestępnego, który jest paserstwem, z punktu widzenia przedmiotu przestępstwa, konieczne jest ustalenie, że mienie pochodzi z określonego przestępstwa i że sposób zawładnięcia tym mieniem przez sprawcę, który wprowadza je do obrotu, był przestępny. Przy czym paser celny może otrzymać towar z obrotu z zagranicą nawet od kolejnego posiadacza. Nie musi nim być sprawca czynu karalnego. Paser nie musi również znać osoby przekazującej mu towar z nazwiska czy adresu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z punktu widzenia odpowiedzialności zart. 91 § 1 kkskonieczne jest ustalenie czy zabezpieczone papierosy zostały przywiezione z zagranicy bez przedstawienia organowi celnemu lub zgłoszenia celnego, czy też stanowią produkcję krajową, co wykluczałoby naruszenie treściart. 91 § 1 kks. W tym zakresie konieczne jest ponowne przesłuchanie oskarżonego na okoliczności od kogo nabył papierosy – czy był to obcokrajowiec czy Polak, a przede wszystkim przeprowadzenie oględzin zabezpieczonego towaru, celem ustalenia czy został on wyprodukowany w Polsce czy też poza granicami kraju, co tym samym pozwoliłoby ustalić prawidłowo stan faktyczny w zakresie ewentualnego naruszeniaart. 91 § 1 kks. Tylko bowiem pewne ustalenie, że zabezpieczone papierosy zostały przywiezione z zagranicy, o czym można wnioskować choćby na tej podstawie, iż napisy na pudełkach są sporządzone w obcym języku, będzie pozwalało wysuwać wnioski w zakresie paserstwa celnego. Na obecnym etapie nie jest możliwe ustalenie czy zabezpieczone na skutek przeszukania rzeczy zostały przywiezione do Polski z narażeniem należności celnej na uszczuplenie, w ich opisie (k. 8) zawarte jest bowiem jedynie stwierdzenie „bez polskich znaków akcyzy”, co jeszcze nie przesądza czy jest to produkcja krajowa czy zagraniczna, a jeśli ta ostania to papierosy musiały być sprowadzone z naruszeniem treściart. 86 kks.
Tymczasem Sąd Rejonowy ograniczył się w motywach wyroku jedynie do lakonicznej oceny prawnej czynu przypisanegoW. J., bez jakiejkolwiek analizy czy zabezpieczone papierosy mogą być zaliczone do towarów określonych wart. 86- 90 § 1 kks– w zakresie czynu zart. 91 § 1 kkw(paserstwo celne), zaś określonych wart. 63, 64 lub 73 kks– w zakresie czynu zart. 65 § 1 kks(paserstwo akcyzowe).
Wskazane zaś wyżej ustalenia, których zabrakło na gruncie rozważań Sądu Rejonowego, a które powinny były znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, powinny były lec u podstaw analizy w zakresie ustalenia czy mamy w rzeczywistości do czynienia z przestępstwami paserstwa akcyzowego i celnego. Obecnie bowiem czynności wykonawcze zakwalifikowane dla paserstwa podatkowego w postaci nabywania, przechowywania, przewożenia, przenoszenia, pomagania w zbyciu, przyjmowaniu oraz pomaganiu w ukryciu są także właściwe dla przestępstw akcyzowych, a to w przypadku, gdy towar był też przedmiotem czynu z zakresu akcyzy. Niezbędnym zatem jest poddanie ocenie zabezpieczonego od oskarżonego towaru pod kątem spełnienia przez niego warunków określonych wart. 86-90 § 1 kksi wart. 63, 64 lub 73 kks. Jedynie bowiem uznanie, że zabezpieczone u oskarżonego papierosy należą do jednego z towarów wskazanych w powołanych przepisach, daje podstawę do dalszych rozważań czy oskarżony wypełnił znamiona zarzucanego mu czynu, a jeżeli tak, to który z przepisów należy zastosować.
Powyższe uchybienia Sądu I instancji, w ocenie Sądu Okręgowego, wywarły taki wpływ na treść orzeczenia, iż wyrok musiał zostać uchylony do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości, dbając o to, żeby zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisamikpki uwzględniało wytyczne Sądu Okręgowego. Następnie dokona prawidłowej oceny dowodów, wyda wyrok, a zajęte przez siebie stanowisko uzasadni zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zadaniem Sądu I instancji będzie w pierwszym rzędzie ustalenie czy zabezpieczone u oskarżonego papierosy mieszczą się w którejś z kategorii przedmiotów wymienionych wart. 63, 64, 73, 86-90 § 1 kks. Przedmiotem ustaleń Sądu winny być również pozostałe znamiona zarzucanego oskarżonemu czynu zabronionego.
Z tych względów Sąd Okręgowy w Siedlcach orzekł jak w wyroku.