Sąd Apelacyjny w Łodzi
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1748/12
Data wyroku: 2013-11-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Iwona Szybka, Anna Szczepaniak-Cicha, Ewa Naze
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 15 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt: III AUa 1748/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSA Ewa Naze
Sędziowie: SSA Anna Szczepaniak-Cicha
SSA Iwona Szybka (spr.)
Protokolant: st.sekr.sądowy Kamila Tomasik

po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Łodzi
sprawyB. P. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi wŁ.
o wysokość emerytury,
na skutek apelacji organu rentowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt: VIII U 854/12,

zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i oddala odwołanie.

Sygn. akt III AUa 1748/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 października 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.przyznał wnioskodawcy na podstawieart. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury od dnia 22 lipca 2011 roku, to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił 24 lata i 1 miesiąc okresów składkowych oraz 11 miesięcy okresów nieskładkowych. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 74,00 %, zaś wysokość miesięczna świadczenia została ustalona na kwotę 1455,84 złotych brutto. ZUS nie przyjął minimalnego wynagrodzenia za okres od 01.01 1963 roku do 31.12.1967 roku, gdyż w tym okresie wnioskodawca nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych.
Od powyższej decyzjiB. P. (1)odwołał się w dniu 4 listopada 2011 roku i wniósł o jej zmianę i przeliczenie świadczenia przy przyjęciu okresu zatrudnienia w okresie od 1 stycznia 1963 roku do 31 marca 1969 roku w Kółku Rolniczym wZ.gminaK.jako traktorzysta.

Zaskarżonym wyrokiem z 4 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi w pkt 1 zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do ustalenia wysokości emeryturyB. P. (1)przez obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia przy uwzględnieniu składki na ubezpieczenie z okresu 20 lat kalendarzowych, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, w następujących kwotach za niżej wskazane lata: 1963 rok - 8 850 złotych; 1964 rok - 9 000 złotych; 1968 rok - 15 595 złotych; 1971 rok -12 000 złotych; 1974 rok - 34 262 złote; 1975 rok - 38 714 złotych; 1976 rok - 49 647 złotych; 1977 rok - 47 701 złotych; 1978 rok - 53 927 złotych; 1979 rok - 54 385 złotych; 1980 rok - 56 665 złotych; 1981 rok - 101 048 złotych; 1982 rok - 83 950 złotych; 1983 rok - 151 322 złote; 1984 rok - 173 124 złote; 1985 rok - 174 656 złotych; 1986 rok - 199 266 złotych; 1987 rok - 234 441 złotych; 1988 rok - 454 399 złotych; 1989 rok - 1601847 złotych. W punkcie 2 oddalił odwołanie w pozostałej części.
Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujacych ustaleniach i rozważaniach:
B. P. (1)urodził się w dniu(...)roku. Ubezpieczony świadczył pracę wyłącznie na podstawie umowy o pracę w okresie od 1 stycznia 1963 roku do 31 marca 1969 roku w Kółku Rolniczym wZ.jako traktorzysta, od 1 kwietnia 1969 roku do 31 grudnia 1973 roku jako mechanik - traktorzysta wM.(...)wM.oraz od 1 stycznia 1974 roku do 25 maja 1990 roku jako mechanik i magazynier w Spółdzielni Kółek Rolniczych wK.następcy prawnego Kółka Rolniczego wZ.. W okresie od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku oraz od 1 grudnia 1968 roku do 30 marca 1969 rokuB. P. (1)świadczył pracę w wymiarze poniżej 1/2 etatu. W pozostałych okresach zatrudnienia wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy.
Za lata 1963 - 1967 składki do ZUS za trzech pracowników były odprowadzane bezimiennie.
W okresie od 26 kwietnia 1966 roku do 17 października 1967 roku wnioskodawca odbywał zasadniczą służbę wojskową. Z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wK.ubezpieczony uzyskał wynagrodzenie w następującej wysokości: w 1974 roku - 34.262 zł.; w 1975 roku - 38.714 zł.; w 1976 roku - 49.647 zł.; w 1977 roku - 47.701 zł.; w 1978 roku - 53.927 zł.; w 1979 roku - 54.385 zł.; w 1980 roku - 56.665 zł.; w 1981 roku - 101.048 zł.; w 1982 roku - 83.950 zł.; w 1983 roku - 151322 zł.; w 1984 roku - 173.124 zł.; w 1985 roku - 174.656 zł.; w 1986 roku - 199.266 zł.; w 1987 roku - 234.441 zł.; w 1988 roku - 454.399 zł.; w 1989 roku - 1601.847 zł.; w 1990 roku - 1439.080 zł. Wnioskodawca w okresach od 26 maja 1990 roku do 30 czerwca 1992 roku oraz od 1 stycznia 1991 roku do 31 grudnia 2003 roku pracował w gospodarstwie rolnym i odprowadzał składki do KRUS. W okresie od 1 maja 1992 roku do 31 stycznia 1993 rokuB. P. (1)świadczył pracę na podstawie umowy o pracę w(...) Spółdzielni PPHU. Z tytułu pracy u wskazanego pracodawcy uzyskał on następujące wynagrodzenie: w 1992 roku - 12.000.000 zł; w 1993 roku - 1.500.000 zł.
W niżej wskazanych latach minimalne wynagrodzenie pracowników odnośnie wnioskodawcy wyniosło: w 1963 roku - 8850 zł.; w 1964 roku - 9000 zł.; w 1965 roku - 9000 zł.; od 1 stycznia do 25 kwietnia 1966 roku - 2875 zł.; od 18 października do 31 grudnia 1967 roku - 2084,00 zł.; od 1 marca do 30 listopada 1968 roku - 15595 zł.; od 1 kwietnia do 31 grudnia 1969 roku - 1040,00 zł.; w 1970 roku - 10350,00 zł.; w 1971 roku - 12000,00 zł.; w 1972 roku -12000,00 zł.; w 1973 roku -12000,00 zł. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 października 2011 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wŁ.przyznał wnioskodawcy na podstawieart. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprawo do emerytury od dnia 22 lipca 2011 roku. Do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia. Do ustalenia wysokości emerytury Zakład Ubezpieczeń Społecznych uwzględnił 24 lata i 1 miesiąc okresów składkowych. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 74,00%. Do okresów ubezpieczenia nie zaliczono okresów pracy: od 1.01.1963 roku do 31.12.1967 roku w Kółku Rolniczym wZ.z uwagi na fakt, że ubezpieczony nie został wówczas zgłoszony do ubezpieczenia oraz od 01. do 02.1968 roku i 12.1968 roku do 03.1969 roku, gdyż w tych okresach zatrudniony był wymiarze mniejszym niż 1/2 etatu oraz okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 26.05.1990 roku do 31.12.2003 roku. Do emerytury przyjęto cześć składkową świadczenia rolniczego za okres pracy w gospodarstwie rolnym, to jest za 20 lat, 6 miesięcy. ZUS nie przyjął minimalnego wynagrodzenia za okres od 01.01.1968 roku do 28.02.1968 roku oraz od 01.12.1968 roku do 31.03.1969 roku oraz od 01.01.1963 roku do 31.12.1967 roku.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 6 sierpnia 2012 roku, dokonał hipotetycznego wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury wnioskodawcy, z uwzględnieniem wynagrodzenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, to jest lat 1963 - 1964, 1968, 1971, 1974 - 1989, przy przyjęciu minimalnego wynagrodzenia w j.g.u. za okres od 1 stycznia 1963 roku do 31 grudnia 1967 roku z wyłączeniem okresu odbywania przez wnioskodawcę służby wojskowej od 26 kwietnia 1966 roku do 17 października 1967 roku. Ponadto za okres od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku i od 1 grudnia 1968 roku do 31 marca 1969 roku nie przyjęto minimalnego wynagrodzenia w j.g.u. z uwagi na fakt, że w wyżej wymienionych okresach zatrudnienie nie wynosiło przynajmniej 1/2 etatu. Tak obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 74,23 % i okazał się wyższy od dotychczasowego.
Wskaźnik ten został wyliczony przy przyjęciu kwot: w 1963 roku - 8850 zł; w 1964 roku - 9000 zł.,a w pozostałych latach tj. 1968, 1971, 1974 – 1989, kwot przyjetych przez ZUS w dotychczasowym wyliczeniu. Sąd Okręgowy stan faktyczny ustalił w oparciu o zaświadczenie wystawione przez Kółko Rolnicze wZ.z dnia 19 marca 1974 roku, umowę o pracę, angaże, dokumenty załączone do akt sprawy i do akt emerytalnych ZUS, w tym dokumenty źródłowe w postaci: protokołu przesłuchania, wykazu obrotów, wykazu podstawy wymiaru składek, deklaracji rozliczeniowej, polecenia księgowania oraz potwierdzenia ubezpieczenia pracowników z dnia 2 sierpnia 2012 roku, z którego wynika, że tylko i wyłącznie w okresie od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku oraz od 1 grudnia 1968 roku do 30 marca 1969 rokuB. P. (1)pracował poniżej 1/2i etatu. Dokumenty te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez żadną ze stron, a więc stanowią one pełnowartościowy materiał dowodowy. Ponadto Sąd uwzględnił także o zeznania wnioskodawcy i świadkaS. J.. Zeznania wnioskodawcy i świadka są logiczne, spójne i korelują ze sobą oraz z pozostałym materiałem dowodowym, a szczególnie ze świadectwem pracy z dnia 5 października 2001 roku oraz świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 27 grudnia 2001 roku, z których bezsprzecznie wynika, że wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 1963 roku do 25 kwietnia 1966 roku i od 18 października 1967 roku do 31 grudnia 1967 roku, od 1 marca 1968 roku do 30 listopada 1968 roku oraz od 1 kwietnia 1969 roku do 31 grudnia 1973 roku świadczył pracę na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy (za wyjątkiem okresów od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku oraz od 1 grudnia 1968 roku do 30 marca 1969 roku ustalonych na podstawie dokumentów - przedstawionych przez ZUS oraz okresu odbywania służby wojskowej od 26 kwietnia 1966 roku do 17 października 1967 roku). Sąd Okręgowy podkreślił,, że świadekS. J.pochodzi z tej samej wioski, co wnioskodawca i bezpośrednio współpracował z ubezpieczonym do 1968 roku w Kółku Rolniczym wZ.i jest zorientowany co do charakteru zatrudnienia wnioskodawcy w tym zakładzie pracy oraz w wymiarze świadczonej przez niego pracy. Stanowi tym samym wiarygodne źródło dowodowe. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne. Powołał się naart. 27, art. 15 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm)  i wskazał, że jeśli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument. Judykatura stoi przy tym na ugruntpwanym stanowisku, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z dokumentów źródłowych w postaci: protokołu przesłuchania, wykazu obrotów, wykazu podstawy wymiaru składek, deklaracji rozliczeniowej, polecenia księgowania oraz potwierdzenia ubezpieczenia z dnia 2 sierpnia 2012 roku bezsprzecznie wynika, żeB. P. (1)tylko i wyłącznie w okresach od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku oraz od 1 grudnia 1968 roku do 30 marca 1969 roku w Kółku Rolniczym wZ.iM.(...)wM.pracował poniżej 1/2 etatu. Natomiast z dokumentów przedłożonych przezB. P. (1)w postaci: świadectwa pracy z dnia 5 października 2001 roku oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 27 grudnia 2001 roku wynika, że wnioskodawca pracował na umowę o prace w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy zaś nie zakwestionował powyższych dokumentów i nie wykazał wbrew treści świadectw pracy, że również w pozostałych spornych okresach ubezpieczony świadczył pracę poniżej ½. Również z zeznań świadkaS. J.i wnioskodawcy wynika, że ubezpieczony pracował wówczas w pełnym wymiarze czasu pracy, to jest od 1963 roku do 1967 roku oraz w późniejszym okresie. Ponadto Sąd Okręgowy ustalił, że za lata 1963 - 1967 składki do ZUS za trzech pracowników były odprowadzane bezimiennie. W świetle treści wskazanego wyżej świadectwa pracy z dnia 5 października 2001 roku i innych dokumentów wobec braku możliwości udokumentowania wysokości osiąganych zarobków w okresie pozostawania w stosunku pracy od 1 stycznia 1963 roku do 1969 roku w Kółku Rolniczym wZ.oraz wM.(...)wM.należało przyjąć minimalne wynagrodzenie pracowników z wyłączeniem okresu odbywania przez wnioskodawcę służby wojskowej od 26 kwietnia 1966 roku do 17 października 1967 roku oraz okresu od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku i od 1 grudnia 1968 roku do 31 marca 1969 roku, kiedy ubezpieczony świadczył pracę poniżej ½ etatu. Ustalenie w podany wyżej sposób zarobków w spornym okresie, spowodowało wzrost wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczonego z 20 najkorzystniejszych lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu z 74,00 % do 74,23 %, co w rezultacie dało wyższą kwotę świadczenia, potwierdzając tym samym w części zasadność odwołaniaB. P. (1). Natomiast odwołanie w zakresie przyjęcia minimalnego wynagrodzenia w okresie, gdy ubezpieczony odbywał służbę wojskową oraz, gdy świadczył pracę poniżej ½ etatu, co wykazał ZUS, w okresach od 1 stycznia 1968 roku do 28 lutego 1968 roku oraz od 1 grudnia 1968 roku do 30 marca 1969 roku dokumentami źródłowymi i potwierdzeniem ubezpieczenia Sąd na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.oddalił jako bezzasadne

Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej pkt. 1, w którym Sąd uznał, iż do wyliczenia wysokości emerytury wnioskodawcy należy przyjąć wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu z uwzględnieniem jako wynagrodzenia za rok 1963 kwoty 8850 zł i za rok 1964 kwoty 9000 zł. Apelujący postawił zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj.art. 233 kpcpoprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz dokonanie oceny zgromadzonego materiału w sposób nasuwający zastrzeżenia z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania iart. 328 § 2 kpcpoprzez niewskazanie dlaczego niektórym dowodom tj. przekazanej przez organ rentowy dokumentacji będącej podstawą wydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia, w tym zeznaniom księgowej Kółka Rolniczego wZ.Sąd odmówił wiarygodności oraz zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS poprzez przyjęcie do wyliczenia wysokości wynagrodzenia najniższego za okresy, które nie zostały uznane jako okresy składkowe. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia 6.10.2011 r. przyznano prawo do emeryturyB. P. (1). Przy wyliczeniu wysokości świadczenia przyjęto jako składkowy okres zatrudnienia w Kółku Rolniczym wZ.od 1.03.1968 do 30.11.1969. Natomiast nie uwzględniono jako okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym wZ.okresu:

-

od 1.01.1968 do 29.02.1968 oraz od 1.12.1968 do 31.03.1969, ponieważ wnioskodawca w tym czasie wykonywał zatrudnienie w wymiarze niższym niż ½ etatu oraz od 1.01.1963 do 31.12.1967, ponieważ w tym czasieB. P. (1)nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. Podstawę powyższego stanowiło poświadczenie z dnia 26.07.2011 (k: 47-49), które zostało wydane na podstawie dokumentacji źródłowej pochodzącej od płatnika oraz dokumentacji związanej z kontrolą przeprowadzoną u płatnika w 1969. Od decyzji zostało wniesione odwołanie, w którym wnoszono o przeliczenie świadczenie, ponieważ w lata 1963-69 pracował wK.R.wZ.. Przy tak sprecyzowanym odwołaniu należy uznać, iżB. P. (1)wnosił o uwzględnienie powyższego okresu jako składkowego, a ponadto uwzględnienie przy wyliczeniu wysokości emerytury również kwot osiąganego wynagrodzenia. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję uznając, iż przy wyliczeniu wysokości emerytury wnioskodawcy należy za lata 1963 i 1964 przyjąć najniższe wynagrodzenie i oddalił odwołanie w pozostałej części, a więc także w części dotyczącej stażu pracy tj. również uwzględnienia okresu zatrudnienia w Kółku Rolniczym przed 1968 rokiem. Jeżeli Sąd nie wskazał w wyroku, iż należy uznać jako składkowy okres zatrudnienia w Kółku Rolniczym wZ.od 1.01.1963 do 25.04.1966 i od 18.10.1967 do 31.12.1967 to należy przyjąć, iż Sąd uwzględnił przy wyliczeniu wysokości emerytury wynagrodzenia za okresy (1963-1964), które nie zostały uwzględnione jako składkowe. Ponadto nie można podzielić poglądu Sądu, że wnioskodawca w latach 1963 - 1967 pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w Kółku Rolniczym wZ.. Sąd kompletnie pominął przesłaną dokumentację, która była podstawą do wydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia. Jak wynika z powyższej dokumentacji, w 1969 roku organ rentowy przeprowadził kontrolę w Kółku Rolniczym, w wyniku której ustalono, że dotychczas nikt nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. Z zapisów na koncie płatnika wynika, żeB. P. (1)nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych choć powinien zostać zgłoszony od 1968 i w wyniku kontroli został zgłoszony do ubezpieczeń. Z zeznań złożonych przez księgową przed organem rentowym wynika liczba godzin przepracowanych przezB. P. (1)w 1968 r., z których wynika, że w miesiącach 01-02 i 12.1968-03.1969 praca była wykonywana poniżej 1/2 etatu. Ponadto co niezwykle istotne księgowaZ. Ż.w 1969 r. zeznała, iż umowa o pracę została zawarta w dniu 1.01.1968 tylko zB. P. (1), w 1967 roku pracownicy byli zatrudnieni dorywczo i umów o pracę, względnie zlecenia z nimi nie zawierano. Nie sposób zaaprobować ustalenia, iż w latach 1963-1967 składki za 3 pracowników były odprowadzane bezimiennie, ponieważ z załączonej dokumentacji wynika wprost, iż przed 1968 rokiem nikt nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego, a ponadto, gdyby płatnik zatrudniał 3 pracowników to składałby deklaracje imienne i ustalenie przez Sąd, iż płatnik miałby składać deklaracje bezimienne jest sprzeczne z obowiązującymi wówczas przepisami W ocenie skarżącego przyjęcie jako dowodu potwierdzającego zatrudnienie w latach 1.01.1963-31.12.1967 świadectwa pracy oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach również przekracza zasady swobodnej oceny dowodów, ponieważ o niewiarygodności tych dokumentów świadczy wprost, okoliczność nie wykazania okresów pracy w wymiarze poniżej ½ etatu, a w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach również wykazanie okresu 03-06 i 12.1968 tj. miesięcy, w których ubezpieczony przepracował odpowiednio 98, 125, 114, 86 i 53 godziny (w tym okresie bezsporne jest również dla Sądu, iż ubezpieczony nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach). Jako okresy pracy w szczególnych warunkach uwzględniono okres bez wyłączenia okresu odbywania służby wojskowej.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą zasakrżonego wyroku i oddaleniem odwołania.
Trafny okazał się zarzut naruszeniaart. 233 kpc.
Jak wynika z akt rentowych ZUS sporną decyzją wysokość emerytury wnioskodawcy została obliczona z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, tj. 1968, 1970, 1971, 1972, 1974-1989. ZUS ustalił,że wysokość podstawy wymiaru składki wynosi: w 1968 roku - 15 595 złotych, w 1970 roku – 10 350 złotych, w 1971 roku -12 000 złotych, w 1972 roku – 12 000 złotych, w 1974 roku – 34 262 złote; w 1975 roku - 38 714 złotych, w 1976 roku - 49 647 złotych, w 1977 roku - 47 701 złotych, w 1978 roku - 53 927 złotych, w 1979 roku - 54 385 złotych, w 1980 roku - 56 665 złotych, w 1981 roku - 101 048 złotych, w 1982 roku - 83 950 złotych, w 1983 roku - 151 322 złote, w 1984 roku - 173 124 złote, w 1985 roku - 174 656 złotych, w 1986 roku - 199 266 złotych, w 1987 roku - 234 441 złotych, w 1988 roku - 454 399 złotych i w 1989 roku -1601847 złotych. Wskaźnik wyskości podstawy wymiaru wyniósł 74%. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy pozostawił w niezmienionej wysokości podstawę wymiaru składek w latach: 1968, 1971, 1974-1989. Jedyne zmiany jakie wprowadził dotyczą zastąpienia w wyliczeniach roku 1970 i 1972 rokiem 1963 i 1964. Sąd Okręgowy wyliczył podstawę wymiaru składek także z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych, ale w miejsce roku 1970 i 1972 przyjął rok 1963 i 1964. Wobec nie udowodnienia przez wnioskodawcę wysokości zarobków w roku 1963 i 1964, Sąd Okręgowy przyjął do wyliczenia wysokości emerytury wynagrodzenie najniższe na podstawie art. 15 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Tak obliczony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 74,23 % i okazał się wyższy od dotychczasowego. Jako udowodnioną zebranym w sprawie materiałem dowodowym uznał Sąd I instancji okliczność, że w roku 1963 i 1964B. P. (1)pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę w Kółku Rolniczym wZ.jako traktorzysta. Powyższego ustalenia Sąd Okregowy dokonał na podstawie świadectwa pracy z dnia 5 października 2001 roku oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 27 grudnia 2001 roku, a także zaświadczenia wystawionego przez Kółko Rolnicze wZ.z dnia 19 marca 1974 roku, umowy o pracę, zeznań świadkaS. J.i wnioskodawcy, z których to dowodów wynika, zdaniem Sądu Okręgowego, że ubezpieczony pracował w roku 1963 i 1964 w pełnym wymiarze czasu pracy. Z tym ustaleniem Sądu Okręgowego nie zgodził sią organ rentowy i zarzucił, że dokonując ustaleń odnośnie zatrudnienia wnuoskodawcy w latach 1963-1967 Sąd Okręgowy pominął przesłaną dokumentację, która była podstawą do wydania zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia. Jak wynika z powyższej dokumentacji, w 1969 roku organ rentowy przeprowadził kontrolę w Kółku Rolniczym, w wyniku której ustalono, że dotychczas nikt nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. Z zapisów na koncie płatnika wynika, żeB. P. (1)nie został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych choć powinien zostać zgłoszony od 1968 i w wyniku kontroli został zgłoszony do ubezpieczeń. Ponadto podniósł, że z zeznań złożonych przez księgowąZ. Ż.w 1969r. (przed organem rentowym) wynika, że w styczniu, lutym i grudniu 1968 r. oraz w styczniu, lutym i marcu 1969 wnioskodawca wykonywał pracę poniżej 1/2 etatu. Z zeznań tych wynika też, że w 1968 r. tylko zB. P. (1)została zawarta umowa o pracę i było to w dniu 1.01.1968. oraz, że w 1967 roku pracownicy byli zatrudnieni dorywczo i umów o pracę, względnie zlecenia z nimi nie zawierano. Skarżący podniósł też, że przyjęcie jako dowodu potwierdzającego zatrudnienie w latach 1.01.1963-31.12.1967 świadectwa pracy oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach przekracza zasady swobodnej oceny dowodów, ponieważ o niewiarygodności tych dokumentów świadczy wprost, okoliczność nie wykazania okresów pracy w wymiarze poniżej ½ etatu, a w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach również wykazanie okresu 03-06 i 12.1968 tj. miesięcy, w których ubezpieczony przepracował odpowiednio 98, 125, 114, 86 i 53 godziny.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. W myśl art. 15 ust. 2a jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.
Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał za konieczne uzupełnić postępowanie dowodowe i przesłuchał w charakterze świadkaG. M., która sporządziła świadectwo pracy i świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, na okoliczność pracy wnioskodawcy w Kółku Rolniczym wZ.. Z zeznańG. M.złożonych na rozprawie apelacyjnej w dniu 27 listopada 2013r. wynika, że nie ma ona żadnej wiedzy na temat pracyB. P. (1)w Kółku Rolniczym wZ.. Wypisując świadectwo pracy i świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, pierwsze w dniu 5 października 2001r., a drugie w dniu 27 grudnia 2001r. i potwierdzając, że wnioskodawca pracował w Kółku Rolniczym wZ.w okresie od 1 stycznia 1963r. do 1969r. oparła się tylko na znajdującym się w aktach osobowychB. P. (1)kwestionariuszu osobowym. Przy czym nie wiedziała kto ten kwestionariusz wypełnił. Sama z wnioskodawcą wK.nie pracowała. Zatem ocena tych świadectw musi obejmować okliczności, w których doszło do ich napisania. Skoro bowiem nie wiadomo kto wypisał kwiestionariusz osobowy, aG. M.oparła się na tym kwestionariuszu, a jednocześnie nie pracowała nigdy z wnioskodawcą, to ocena prawna powyższych dokumentów musi być szczególnie ostrożna i dokładna. Należy zatem skonfrontować te świadectwa z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności z zeznaniamiZ. Ż., zeznaniamiS. J.i deklaracjami rozliczeniowymi znajdującymi sie w aktach rentowych. W ocenie Sądu Apelacyjnego materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na ustalenie, żeB. P. (1)pracował od 1.01.1963r. do 31 grudnia 1964r. w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę jako traktorzysta wK.R.wZ., a wysokość jego zarobków w tych latach wynosiła minimalne wynagrodzenie pracowników. Z zeznańZ. Ż.wynika, że pracowała w Kółku Rolniczym wZ.od 1967r. Kółko zatrudniało pracowników dopiero od 1968r. W 1967r. pracownicy byli zatrudniani dorywczo. Z kolei z innych dokumentów znajdujących się w aktach rentowych wynika, żeB. P. (2)był zatrudniony w Kółku Rolniczym wZ., ale w miesiącach styczeń-luty i grudzień 1968 oraz styczeń, luty i marzec 1969 w wymiarze poniżej ½ etatu. ŚwiadekS. J.zeznał natomiast: “myślę, że wnioskodawca zaczął pracę na umowę o pracę w kółku od 1962 bądź od 1963 r.”. Jednocześnie świadek nie wiedział, że wnioskodawca odbywał służbę wojskową. Także i sam wnioskodawca wyjaśniając informacyjnie nie pamiętał, że był w wojsku, a zeznając w charakterze strony pomylił daty odbywania służby wojskowej. Zatem z powyższego materiału dowodowego nie sposób ustalić pewnie i jednoznacznie, że wnioskodawca pracował w Kółku Rolniczym roku 1963 i 1964. Nie tylko to ustalenie jest niemożliwe. Niemożliwe jest też ustalenie, że wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę i, że pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Okręgowy ustalił, że w roku 1963 i 1964 wnioskodawca pracował w Kółku Rolniczym wZ., że pracę wykonywał na podstawie umowy o pracę, a ponadto, że pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. To ustalenie bowiem dało dopiero sądowi prawną możliwość zastosowania art. 15 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe ustalenie nie ma żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie pozwala na nie także zaświadczenie zarządu Kółka Rolniczego wZ.z dnia 19 marca 1974r., bowiem z zaświadczenia tego nie wynika ani na podstawie jakiej umowy wnioskodawca świadczył pracę, ani jaki był wymiar czasu tej pracy, a przecież tylko ustalenie, że wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik uprawniało Sąd Okręgowy do dokonania przeliczenia jak w zaskarżonym wyroku.
Reasumując, uznać należy, że wnioskodawca nie udowodnił, że pracował jako pracownik w pełnym wymiarze czasu pracy w Kółku Rolniczym wZ.w roku 1963 i 1964, a skoro tak, to prawnie niemożliwe jest obliczenie wysokości jego emerytury w sposób wskazany w zaskarżonym wyroku. Stąd też zarzut naruszenia art. 15 ust. 2a okazał się zasadny.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 par. 1 koc orzekł jak w sentencji.

Sędziowie Przewodniczący