Sąd Okręgowy w Elblągu
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 323/13
Data wyroku: 2013-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Koronowski
Słowa kluczowe: Praca W Szczególnych Warunkach
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 323/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2013r.

Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Tomasz Koronowski
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Tomaszewska

po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013r. w Elblągu na rozprawie

sprawy z odwołaniaE. Ć.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.

z dnia(...). znak:(...)

o emeryturę

oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 323/13

UZASADNIENIE
SkarżącaE. Ć.wniosła odwołanie od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wE.z dnia(...)., znak(...), odmawiającej jej prawa do emerytury. Skarżąca kwestionowała ustalenie przez skarżącego, że nie legitymuje się ona wymaganym ogólnym stażem pracy oraz że nie pracowała ona w warunkach szczególnych.
Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się naart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r., Nr. 153 poz. 1227 ze zmianami, powoływanej dalej jako „ustawa emerytalna”) oraz na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zmianami) wskazując, że skarżąca nie udowodniła, iż legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym na dzień 1 stycznia 1999r. w wymiarze co najmniej 20 lat oraz że nie wykazała, aby pracowała w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
W toku postępowania wnioskodawczyni złożyła świadectwo datowane na dzień 27 października 1994r. wykonywania prac w szczególnych warunkach w okresie od dnia 1 września 1975r. do dnia 2 maja 1989r. na stanowisku tapicera meblowego przy klejeniu formatek tapicerskich. Organ rentowy zakwestionował to świadectwo wskazując, że powołano w nim nieaktualne przepisy resortowe, a wymienione w nim stanowisko nie występuje we właściwej uchwale Zarządu(...) Związku (...). Również już w toku postępowania stało się bezsporne, że ogólny staż skarżącej na dzień 1 stycznia 1999r. jest nie krótszy niż wymagane 20 lat.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Skarżąca urodziła się w dniu(...)zatem w dniu(...)ukończyła 55 lat.
W okresach od dnia 1 września 1972r. do dnia 31 sierpnia 1975r. i od dnia 3 maja 1990r. do dnia 31 października 1990r. pracowała w(...) Spółdzielni (...)w(...)na stanowisku kelnera, bufetowej – kierownika zakładu gastronomicznego i kierownika sklepu.
(bezsporne, ponadto świadectwa pracy w aktach ZUS)
W okresie od dnia 1 września 1975r. do dnia 2 czerwca 1990r. zatrudniona była w pełnym wymiarze czasu pracy wUsługowo (...)w(...)jako tapicer, gdzie zajmowała się klejeniem formatek tapicerskich do dostarczonych jej gotowych drewnianych stelaży mebli, głównie foteli i taboretów, następnie ich obijaniem materiałem obiciowym i pakowaniem gotowych mebli.
(bezsporne, ponadto świadectwa pracy w aktach ZUS i wyjaśnienia skarżącej od min 2:52 do 5:15)
W okresie od dnia 1 grudnia 1990r. do dnia 6 maja 1991r. wnioskodawczyni pracowała jako tapicer wZakładzie Produkcji i Usług (...)w(...), następnie, tj. od dnia 7 maja 1991r. do dnia 7 marca 1992r. w ZOZ w(...)jako salowa.
Kolejne zatrudnienie skarżącej to praca wPrzedsiębiorstwie (...)w(...)na stanowisku szwaczki w okresie od dnia 9 listopada do dnia 15 grudnia 1992r.
W dniach od 1 lutego do 29 lipca 1996r. i od dnia 29 lipca 1997r. do dnia 30 sierpnia 1998r. wnioskodawczyni pracowała jako szwacz cholewek wzakładzie (...).
Innych okresów zatrudnienia skarżącej do dnia 1 stycznia 1999r. nie było.
Wnioskodawczyni nie korzystała z urlopów wychowawczych, korzystała natomiast trzykrotnie z urlopów macierzyńskich.
(bezsporne, ponadto świadectwa pracy w aktach ZUS)

Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwołanie skarżącej nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia był bezsporny, jako że treść przedłożonych Sądowi dokumentów nie była kwestionowana przez organ rentowy, poza wprawdzie świadectwem pracy w warunkach szczególnych, jednak przy tym pozwany nie przeczył wyjaśnieniom wnioskodawczyni co do rodzaju świadczonej przez nią pracy, w szczególności w czasie najdłuższego okresu zatrudnienia, tj. wUsługowo (...)w(...)jako tapicer. Ponieważ dla rozpoznania odwołania wnioskodawczyni wystarczająca była ocena tego właśnie okresu jej zatrudnienia, na podstawieart. 227 kpcoddalono jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia wniosek skarżącej o przesłuchanie świadków odnośnie okresu zatrudnienia uM. B..
Odnośnie oceny prawnej odwołania należy wyjaśnić, że z art. 184 ustawy emerytalnej wynika, iż ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli po pierwsze okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz po drugie okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. w niniejszej sprawie wynoszący 20 lat. Przy tym emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu. Stosownie do powołanego w części wstępnej uzasadnienia §4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiety oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Skarżąca bezspornie spełnia kryterium wymaganego na dzień 1 stycznia 1999r. okresu 20 lat ubezpieczenia, skończyła 55 lat i nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Kwestią sporną w sprawie była okoliczność wykonywania przez wnioskodawczynię pracy w szczególnych warunkach w okresie zatrudnienia wUsługowo (...)w(...). Ustalenie, że praca ta nie była pracą w warunkach szczególnych, eliminowało potrzebę oceny pod tym kątem pozostałych okresów zatrudnienia, gdyż były one łącznie krótsze, niż wymagane 15 lat.
Trzeba wyjaśnić, że wprawdzie skarżąca przedłożyła świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, a zgodnie z § 2 ust. 2 powoływanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. okresy pracy m.in. w takich warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w odpowiednim świadectwie, jednak świadectwo takie bądź jego brak nie jest jednak bezwzględną przesłanką ani do zaliczenia, ani do niezaliczenia danej pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach. Decydujące znaczenie ma zawsze fakt rzeczywistego wykonywania pracy w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Skoro art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej odwołuje się do przepisów dotychczasowych, to trzeba też wyjaśnić, że obowiązujące w tym zakresie i przywoływane już kilkakrotnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wydane zostało w oparciu o delegację zart. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin(Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zmianami), w którym Radzie Ministrów powierzono w szczególności określenie rodzaju prac lub stanowisk pracy oraz warunków, na podstawie których osobom m.in. zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury w niższym wieku. Wprawdzie wobec tego za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników stale zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 53 ust. 2tej samejustawy z dnia 14 grudnia 1982r.i tożsama regulacja w obecnie obowiązującym art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej), jednak jednocześnie tylko tych pracowników, którzy wykonują rodzaj prac lub zajmują stanowiska pracy określone w przywołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983r. W wykazie A, stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, znajduje się przywołany w zakwestionowanym przez pozwanego świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych dział VII „W przemyśle lekkim”, gdzie pod poz. 6. wymienia się prace na oddziałach płyt i kształtek tapicerskich oraz impregnację wyrobów technicznych. W ocenie Sądu praca świadczona przez skarżącą w omawianym okresie nie była tego rodzaju pracą. Wskazuje na to uchwała Nr 80 Zarządu CentralnegoZwiązku (...)z dnia 30 czerwca 1983r. w sprawie pracy wykonywanych w szczególnych warunkach w jednostkach organizacyjnych spółdzielczości pracy (Biuletyn(...)Nr 15-16 poz. 54 ze zmianami), wydana w oparciu o §1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r., gdzie w przedmiotowej pozycji 6. działu VII nie wymienia się stanowiska tapicera, a stanowisko formowacza płyt i kształtek tapicerskich, a więc stanowisko pracownika zatrudnionego nie przy stosowaniu, a przy produkcji kształtek tapicerskich. Co więcej, praca skarżącej jako tapicera nie ograniczała się do ewentualnego montażu (klejenia) kształtek tapicerskich, ale polegała również na obijaniu mebli materiałem obiciowym (skajem) i pakowaniu gotowych wyrobów. Nawet więc jeśliby przyjąć, że skarżąca wykonywała pracę formowacza kształtek tapicerskich (jak jednak w ocenie Sądu nie było), to i tak nie mogłaby ona być uznana za wykonywaną w pełnym wymiarze czasu pracy.
W opisanej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni legitymuje się przesłanką 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach i tym samym prawo do emerytury nie mogło być jej przyznane. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd na podstawieart. 47714§ 1 kpcodwołanie to oddalił.