Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
VIII Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VIII C 55/12
Data wyroku: 2013-02-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sulima
Słowa kluczowe: Umowa Zlecenia
Podstawa prawna: art . 746 kc

Sygn. akt VIII C 55/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2013 r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, Wydział VIII Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Urszula Sulima
Protokolant: Anna Zwiernik
po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwaM. W.
przeciwkoM.M. W.weW.
o zapłatę
I. zasądza od strony pozwanejM.M. W.weW.na rzecz powódkiM. W.kwotę 5.820 zł (pięć tysięcy osiemset dwadzieścia złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty;
II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1 467 zł (tysiąc czterysta sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 29 grudnia 2011 r. powódkaM. W.domagała się zasądzenia od strony pozwanejM.M. W.weW.kwoty 5820 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Uzasadniając treść podniesionych żądań podała, że łączyły ją ze stroną pozwaną dwie umowy zlecenia: z dnia 1 października 2010 r. na czas określony do dnia 30 września 2011 r. dotycząca projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe” oraz z dnia 15 grudnia 2010 r. na czas określony do dnia 31 grudnia 2011 r. dotycząca projektu „Przyspiesz karierę- akademia kompetencji kluczowych”. Umowy te zostały wypowiedziane pismami doręczonymi powódce w dniu 31 lipca 2011 r. bez podania przyczyn z powołaniem się na przepisart. 746§zd. 1. k.c.Pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. powódka zakwestionowała wypowiedzenie. W odpowiedzi strona pozwana wskazała, że wypowiedzenie umów zostało dokonane prawidłowo i spowodowało ich wygaśnięcie. Pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. powódka wezwała stronę pozwaną do zapłaty odszkodowania w kwocie 5820 zł obejmującego utracone korzyści w związku z przedterminowym rozwiązaniem łączących strony umów zlecenia bez wskazania ważnych powodów. W odpowiedzi strona pozwana wskazała, iż powody wypowiedzenia umów niewątpliwie były powódce znane. Zdaniem powódki strona pozwana wypowiadając umowy zlecenia bez wskazania jakiejkolwiek przyczyny naraziła się na odpowiedzialność odszkodowawczą wskazaną wart. 746 § 1 zd. 2. k.c.Szkoda powódki wyrażała się w utracie wynagrodzenia za okres od dnia 1 sierpnia 2011 r. do upływu okresu, na jaki umowy pierwotnie zostały zawarte. Odnośnie umowy z dnia 1 października 2010 r. odszkodowanie jest równe wynagrodzeniu brutto za dwa miesiące, tj. kwocie 820 zł, zaś w przypadku umowy z dnia 15 grudnia 2010 r.- wynagrodzeniu za pięć miesięcy, tj. kwocie 5000 zł. Powódka wskazała przy tym, iż istnienie przyczyn wypowiedzenia było nieprawdopodobne, albowiem strona pozwana zawsze była zadowolona z jej pracy.
W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu przyznała, iż łączyły ją z powódką opisane w treści pozwu umowy, a także że umowy te zostały wypowiedziane na podstawieart. 746 k.c.Strona pozwana podniosła jednak, że wypowiedzenie umów odbyło się z ważnych powodów. Podała, iż instytucja pośrednicząca- Urząd Marszałkowski Województwa(...)negatywie zweryfikowała wniosek o płatność wskazując na uchybienia w częściach, za które odpowiedzialna była powódka, tj. w części 1.5. Postęp rzeczowy realizacji projektu oraz w części 3. Wniosek ten został pozytywnie zweryfikowany dopiero w dniu 16 marca 2010 r., zaś płatności dokonano w dniu 9 kwietnia 2010 r. i 12 kwietnia 2010 r., tj. ponad miesiąc później od planowego uzyskania środków. Strona pozwana zmuszona była dokonywać rozporządzeń z własnych środków. Nadto strona pozwana wskazała, że dodatkowo ważnymi powodami była utrata zaufania do powódki z powodu działań na szkodę uczelni. Podała, że powódka usunęła dane z komputera firmowego dotyczące projektu „Nauczyciel zawodu technik- logistyk- studia podyplomowe”, a także usunęła z dokumentacji przetargowej płytę CD zawierająca elektroniczną wersję wniosku o płatność. Strona pozwana zmuszona była odzyskać przedmiotowe dane za pośrednictwem firmy informatycznej. Podała, iż powyższe skutkowało wypowiedzeniem umów zlecenia. Zaprzeczyła przy tym, jakoby ciążył na niej obowiązek wskazania powodów takiego działania. Podała, iż ich nieznajomość przez pełnomocnika powódki nie oznaczała ich nieistnienia. Wskazała, że ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa nie ujawniła ich w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty odsyłając pełnomocnika do konsultacji z samą powódką. Podała również, iż referencje powódka uzyskała na początku 2010 r., tj. w okresie, gdy strona pozwana nie miała powodów do rozwiązania umów zlecenia z powódką.
W piśmie procesowym z dnia 29 marca 2012 r. powódka zarzuciła, iż powody wypowiedzenia umów zostały sfingowane na potrzeby procesu i nie istniały w dacie ich wypowiadania. Podała, iż uchybienia, na które powoływała się strona pozwana miały miejsce na początku 2010 r. i dotyczyły umowy o podobnym zakresie co umowa z dnia 1 października 2010 r., lecz zawartej w listopadzie 2009 r. Od tego czasu strony jednak zawarły trzy kolejne umowy i wówczas to strona pozwana nie wskazywała na rzekome nienależyte wykonywanie swoich obowiązków przez powódkę. Powódka zarzuciła również, iż strona pozwana nie wykazała, jakoby musiała odzyskiwać jakiekolwiek pliki z komputera. Nadto wskazała, iż wniosek o płatność, o którym wspominała strona pozwana, został przesłany e- mailem w dniu 5 lipca 2011 r. innemu pracownikowi strony pozwanej. Podniosła także, że przy przekazywaniu sprzętu firmowego strona pozwana nie składała zastrzeżeń co do jego zawartości.
W piśmie procesowym z dnia 19 września 2012 r. strona pozwana wskazała, iż przyczyną wypowiedzenia umowy była utrata zaufania do powódki wskutek utrudniania przez powódkę dostępu do danych związanych z projektem, usuwania ich, a także przechowywania ich w sposób niezgodny z prawem na niezabezpieczonym komputerze.
Na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. powódka wyjaśniła, iż odsetek ustawowych od żądanej kwoty dochodziła po upływie 3 dni od daty otrzymania przez stronę pozwaną wezwania do zapłaty. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 6 listopada 2009 r. strona pozwana(...)Wyższa Szkoła Logistyki i (...)weW.zawarła z Samorządem Województwa(...)umowę o dofinansowanie projektu „Nauczyciel zawodu technik- logistyk” w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
Dowód:-umowa o dofinansowanie projektu, k. 107-120.

PowódkaM. W.zawarła ze stroną pozwanąM.Wyższą Szkołą Logistyki i (...)weW.umowę zlecenia w ramach projektu „Nauczyciel zawodu technik- logistyk”.
Strona pozwana upoważniła powódkę do przetwarzania danych osobowych uczestników projektu „Nauczyciel zawodu technik- logistyk” w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Upoważnienie obowiązywało do odwołania, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r. Upoważnienie wygasało z chwilą ustania zatrudnienia wM.M. W.weW..
W ramach powyższego projektu powódka kilkukrotnie zawierała ze stroną pozwaną umowy zlecenia.
Dowód:-upoważnienie nr(...)z dnia 2.11.2009 r., k. 167;
-przesłuchanie powódkiM. W., k. 161-165.

Powódka pracowała w ramach umowy o pracę w(...) Logistyka Sp. z o.o.weW.na stanowisku samodzielnego specjalisty ds. szkoleń i zastępcy dyrektora centrum kształcenia florystycznego. Spółka ta współpracowała ze stroną pozwaną.
Powódce został przekazany komputer do wykonywania zadań wfirmie (...) Sp. z o.o.weW.oraz projektów w ramach umów zlecenia, jednakże w godzinach poza świadczeniem pracy na rzeczSpółki (...). Powódka nie zabierała komputera służbowego do domu.
Przy pracy nad projektami powódka używała głównie własnego komputera- przechowywała na nim projekty pism na papierze firmowym adresowane do Urzędu Marszałkowskiego oraz dane do pliku(...).

Dowód:

-przesłuchanie powódkiM. W., k. 161-165.

Pismem z dnia 10 lutego 2010 r. Urząd Marszałkowski Województwa(...)w nawiązaniu do wniosku o płatność(...).09.04.00-02-009/09-01-w1 dotyczącego projektu „Nauczyciel zawodu technik- logistyk”, działanie 9.4 ”Wysoko wykwalifikowane kadry systemu oświaty” za okres od dnia 2 listopada 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. poinformował stronę pozwaną, że wniosek ten został zweryfikowany negatywnie.
Stwierdzono uchybienia w punktach 1.5. postęp rzeczowy realizacji projektu- wyjaśnienia wymagała niezgodność realizacji zadania 2. we wniosku o płatność, w załączniku nr 1 stwierdzono brak podpisu osoby upoważnionej do poświadczenia dokumentu, stwierdzono brak załącznika nr 2, w załączniku nr 3 wyjaśnienia wymagało pomniejszenie środków zwróconych na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa(...)w dniu 13.10.2010 r. w kwocie 127,29 zł o kwotę 1,50 zł jako prowizję za przelew zewnętrzny.
Strona pozwana została zobowiązana do dokonania korekty wniosku o płatność w terminie 10 dni oraz ponownego złożenia wniosku.
W dniu 9 kwietnia 2010 r. strona pozwana otrzymała z Ministerstwa Finansów w kwotę 55.317,02 zł tytułem(...).09.04.00-02-009/09. W dniu 12 kwietnia 2010 r. strona pozwana otrzymała z Urzędu Marszałkowskiego Województwa(...)kwotę 9.761,83 zł tytułem(...)- (...). NR 13/9.4/2010(...)DZ. 9.4; NR proj. 09.04.00-02-009/09-01/w2.
W dniu 15 kwietnia 2010 r. strona pozwana złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa(...)wniosek beneficjenta o płatność za okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 marca 2010 r. w projekcie „Nauczyciel zawodu technik- logistyk”.
Dowód:-pismo z dnia 10.02.2010 r., k. 35-36;
-potwierdzenia przelewów, k. 37-38;
-wniosek beneficjenta o płatność, k. 40-45.

W dniu 1 października 2010 r. powódkaM. W.zawarła ze stroną pozwanąumowę zlecenia nr (...), przedmiotem której było prowadzenie systematycznego monitoringu, sprawozdawczości, ewaluacji wyników, obsługi nakładki(...), kontakt z IP2, wypełniania części merytorycznej we wnioskach o płatność projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe”.
Do wykonania zlecenia zleceniodawca mógł wydać zleceniobiorcy wszelkie niezbędne materiały, z których zleceniobiorca miał rozliczyć się po wykonaniu zlecenia (§ 2).
Zgodnie z § 4 zleceniobiorcy za wykonanie zlecenia przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 410 zł brutto miesięcznie.
W dniu 15 grudnia 2010 r. powódka zawarła ze stroną pozwanąumowę zlecenia nr (...), przedmiotem której było monitorowanie postępu rzeczowego i finansowego projektu, utrzymania stałego kontaktu z IP2 oraz uczestnikami projektu, wypełniania części merytorycznej we wnioskach o płatność, prowadzenie systematycznego monitoringu, sprawozdawczości, ewaluacji wyników, obsługi nakładki(...)projektu „Przyspiesz karierę- akademia kompetencji kluczowych” w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Do wykonania zlecenia zleceniodawca mógł wydać zleceniobiorcy wszelkie niezbędne materiały, z których zleceniobiorca miał rozliczyć się po wykonaniu zlecenia (§ 2).
Zgodnie z § 4 zleceniobiorcy za wykonanie zlecenia przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie.
Powódka otrzymywała wynagrodzenie z tytułu wykonywanych prac miesięcznie.

Dowód:

-umowa zlecenia z dnia 1.10.2010 r., k. 12-13;
-umowa zlecenia z dnia 15.12.2010 r., k. 9-10;
-potwierdzenia przelewów, k. 22-25.

Tożsame obowiązki co powódka w ramach projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe” ciążyły naJ. B..
Dowód:-zeznania świadkaK. M.-J., k. 136-137.

W dniu 5 lipca 2011 r. powódka przesłała doE. B., pracownika strony pozwanej, e- mail załączając pismo przewodnie datowane na dzień 6 lipca 2011 r. skierowane do Urzędu Marszałkowskiego Województwa(...)dotyczące projektu „Nauczyciel zawodu- technik logistyk”, priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach oraz wniosek o płatność za okres od dnia 1 kwietnia do dnia 30 czerwca 2011 r. Poinformowała, że dane uczestników biorących udział w projekcie nie uległy zmianie wobec czego nakładka(...)nie była załączana.
Dowód:-e mail z dnia 5.07.2011 r. wraz z załącznikami, k. 80-85.

W dniu 11 lipca 2011 r. kanclerz pozwanej Uczelni poinformował powódkę o zakończeniu współpracy w ramach łączących strony umów zlecenia. Nie zdradził powodów swojej decyzji. Tego samego dnia z powódką rozwiązano umowę o pracę świadczoną na rzecz(...) Logistyka Sp. z o.o.weW.z zachowaniem 3- miesięcznego okresu wypowiedzenia.
W dniu 11 lipca 2011 r. powódka przekazała pracownikom strony pozwanej stanowiska pracy oraz wykorzystywany sprzęt w postaci pieczątki firmowej, datownika, pieczątki „za zgodność z oryginałem”, automatu do pieczątek, okrągłej pieczątki szkoleniowej, laptopaH.do projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk” nr inwentaryzacyjny(...)/M., czajnika elektrycznego, klucza do szafy, dokumentacji szkoleniowej dotyczącej szkoleń: florystyka- 3 segregatory oraz specjalista do kształtowania terenów zieleni, kopii faktur dot. realizowanych kursów dla PUP, CV kadry wykładowców, drukarki oraz podręczników(...)– 20 sztuk.
Nadto powódka przekazała dokumenty dotyczące prowadzenia projektów(...)na rynku pracy- Przedsiębiorca I edycja”, „Nauczyciel zawodu- technik- logistyk”, „Promocja edukacji ustawicznej w powiecie(...)i(...)”, „Potrafię i mogę więcej” orazAkademiatransportu drogowego naD.”.
Po dniu 11 lipca 2010 r. powódka nie miała dostępu do przekazanego sprzętu.
Dowód:-protokoły przekazania, k. 78-79;
-przesłuchanie powódkiM. W., k. 161-165.

Pismami z dnia 31 lipca 2011 r. strona pozwana wypowiedziałaumowy (...)z dnia 15 grudnia 2010 r. oraz 47/TECHNOLOG z dnia 1 października 2010 r.. Powódka wypowiedzenia odebrała w dniu 31 lipca 2011 r.
Dowód:-pisma z dnia 31.07.2011 r., k. 11, 14.

Powódka chciała i była w stanie doprowadzić projekty do końca.
Dowód:-przesłuchanie powódkiM. W., k. 161-165.

K. J.- kierownik działu ds. projektów europejskich u strony pozwanej, w związku z planowaną, standardową, kontrolą Urzędu Marszałkowskiego, zwróciła się do powódki o wskazanie miejsca, w którym przechowywane były pliki elektroniczne dokumentacji przedstawionej w formie papierowej do projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe”. Przed planowaną kontrolą, w połowie lipca 2010 r.,K. J.miała możliwość zapoznania z tymi plikami w formie elektronicznej.
K. J., po skontrolowaniu komputera powódki, zwróciła się również do powódki o przesłanie jej w wersji elektronicznej pliku(...)Podsystemu Europejskiego Funduszu Społecznego zawierającego dane osobowe uczestników projektu, datę ich przystąpienia do projektu, przerwania, bądź zakończenia udziału w projekcie, nie zwracała się o przesłanie innej dokumentacji. Powódka plik przesłała ze swojej prywatnej poczty. Przebywała wówczas na zwolnieniu lekarskim w ramach łączącego ją jeszcze stosunku pracy zeSpółką (...). Plik(...)chroniony jest dwoma hasłami.
Jako że nie było rotacji osób uczestniczących w projekcie, wersja(...)przekazana pierwotnie do Urzędu Marszałkowskiego na płycie CD, odpowiadała wersji przesłanej przez powódkę. Fakt ten wynikał z pozostawionej przez powódkę korespondencji w formie papierowej.
Nieścisłości w nazwie projektu oraz niezgodności w logo Unii Europejskiej stwierdzone przezK. J.w dokumentacji papierowej zostały poprawione poprzez naklejenie stosownych naklejek.
Dokumentacja sporządzona przez powódkę w wersji papierowej wraz z plikiem(...)w wersji elektronicznej była wystarczająca do kontroli. Była to dokumentacja kompletna, przekazana terminowo, zgodnie z harmonogramem.
Projekt został zakończony terminowo, zgodnie z harmonogramem Urzędu Marszałkowskiego.

Dowód:

-zeznania świadkaK. M.-J., k. 136-137;
-przesłuchanie powódkiM. W., k. 161-165.

W odpowiedzi, pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r., powódka oświadczyła, iż umowy nie przewidywały możliwości ich wypowiedzenia. Z tego też względu powódka uważała je nadal za obowiązujące.
Pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. strona pozwana oświadczyła, iż mimo braku stosownej klauzuli w umowach zlecenia, oświadczenia z dnia 31 lipca 2011 r. były w pełni skuteczne i spowodowały wygaśnięcie stosunków prawnych. Strona pozwana wskazała, iż z treściart. 746 § 1 k.c.wynikało, że dający zlecenie mógł je wypowiedzieć w każdym czasie.

Dowód:

-pisma z dnia 24.08.2011 r., k. 15-16;
-pismo z dnia 30.08.2011 r., k. 17.

Pismem z dnia 13 grudnia 2011 r., doręczonym w dniu 14 grudnia 2011 r., powódka wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwoty 5820 zł tytułem odszkodowania za utracone korzyści w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów zleceń z dnia 15 grudnia 2010 r. i 1 października 2010 r. w terminie 3 dni od daty otrzymania wezwania.

Dowód:

-wezwanie do zapłaty wraz z dowodem doręczenia, k. 18.

W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty strona pozwana wskazała, iż rozliczyła się z powódką, tj. wypłaciła wynagrodzenie odpowiadające wykonanym przez powódkę czynnościom. Podała, iż wypowiedzenie umów zlecenia nastąpiło z ważnych powodów niewątpliwie znanych powódce. Podała, że z uwagi na niezachowanie należytej staranności w wykonywaniu zobowiązań przez powódkę po stronie uczelni wystąpiła szkoda, za którą powódka ponosiła odpowiedzialność cywilnoprawną.
Dowód:-pismo z dnia 15.12.2011 r., k. 19.

Strona pozwana wystawiła powódce referencje w związku z wykonywaniem prac związanych z projektami „Studia podyplomowe- (...)dla bezpieczeństwa” oraz „Nauczyciel zawodu- technik- logistyk” z dnia 1 listopada 2009 r. wskazując, iż powódka wykazuje głęboką wiedzę, doświadczenie w sporządzaniu sprawozdań, monitoringu i przeprowadzania badań służących ewaluacji projektu. Wskazała, że powódka wszystkie zadania wykonywała sumiennie i starannie, wykazując duże zaangażowanie i dbałość o doskonałą jakość wyników pracy.
Dowód:-referencje, k. 20-21.

Pismem z dnia 15 maja 2012 r.(...) s.c.oświadczyła, iż w sierpniu 2011 r. wykonała na rzecz strony pozwanej usługę odzyskania danych z komputeraH. (...)opatrzonego nr ewid.(...).
Dowód:-pismo z dnia 15.05.2012 r., k. 106.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo było uzasadnione i jako takie zasługiwało na uwzględnienie w całości.
PowódkaM. W.domagała się zasądzenia kwoty 5820 zł tytułem odszkodowania za przedterminowe rozwiązanie z nią umów zlecenia z dnia 1 października 2010 r. oraz z dnia 15 grudnia 2010 r. łączących ją ze stroną pozwanąM.Wyższą Szkołą Logistyki i (...)weW..
Spór sprowadzał się do ustalenia, czy wypowiedzenie przedmiotowych umów odbyło się z powodu istnienia ważnych powodów po stronie pozwanej uczelni, a w konsekwencji do ustalenia, czy strona pozwana zwolniona była z obowiązku zapłaty wskazanej w pozwie kwoty.
Zgodnie z treścią przepisuart. 746 § 1in finek.c.dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.
W literaturze wskazuje się, że przez „ważne powody” rozumie się powody mające charakter obiektywny w postaci okoliczności niedotyczących żadnej ze stron (np. zmiana prawa polegająca na zakazaniu czynności prawnej, której dokonania dotyczy zlecenie), jak i charakter subiektywny, czyli dotyczyć strony umowy. W tym drugim przypadku mogą to być okoliczności zarówno zawinione przez stronę, jak i niezawinione. Mogą dotyczyć strony, która wypowiada umowę (choroba uniemożliwiająca dalsze wykonywanie zlecenia, trudna sytuacja rodzinna, utrata uprawnień wymaganych do dokonania zleconej czynności, utrata zaufania do przyjmującego zlecenie), jak i drugiej strony (nieuzasadniona odmowa udzielenia zaliczki przez dającego zlecenie, nieudzielanie potrzebnych wiadomości przez przyjmującego zlecenie) (tak K. Kopaczyńska- Pieczenia, [w:] A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX).
Strona pozwana powoływała się na istnienie ważnych powodów mających charakter subiektywny, tj. wskazywała na istnienie okoliczności zawinionych przez powódkę i dotyczących nienależytego wywiązania się z obowiązków umownych, a także na utratę zaufania spowodowanego usuwaniem przez powódkę z firmowego komputera istotnych dla projektu „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe” danych. W toku dalszego postępowania wskazywała na utrudnianie przez powódkę dostępu do dokumentacji elektronicznej oraz naruszanieustawy o ochronie danych osobowych.
Zdaniem jednak Sądu, mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych sprawy ustalonych na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w dacie wypowiedzenia umów zlecenia nie istniał ważny powód w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu. W ocenie Sądu strona pozwana nie wykazała, jakoby w dacie 11 lipca 2010 r., tj. w dacie poinformowania powódki o zakończeniu współpracy i faktycznego zaprzestania wykonywania przez nią obowiązków umownych, istniały jakiekolwiek przesłanki uzasadniające wypowiedzenie umów zlecenia z przyczyn leżących po stronie powódki. Przede wszystkim wskazać należy, iż na etapie przesądowym strona pozwana nie wyjaśniła, mimo wezwania powódki, przyczyn przedterminowego wypowiedzenia umowy. Lakoniczne stwierdzenie zawarte w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 r., że nastąpiło ono „z ważnych powodów niewątpliwie znanych powódce” oraz „z uwagi na niezachowanie należytej staranności w wykonywaniu zobowiązań” wymogów tych, zdaniem Sądu, nie spełniało. Wprawdzie przepisy prawa nie nakładają na dającego zlecenie obowiązku wskazywania owych ważnych powodów, jednakże zadośćuczynienie powyższemu usuwa powstające w przypadku zaistnienia sporu wątpliwości. Zarówno bowiem wskazanie przesłanek rozwiązania umowy, jak również wcześniejsza korespondencja wskazująca na relacje panujące między dającym zlecenie a zleceniobiorcą uprawdopodabniają podnoszone w toku procesu zarzuty. Tymczasem strona pozwana dopiero w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty odszkodowania wskazała, że wypowiedzenie umowy nastąpiło z bliżej nieokreślonych ważnych powodów. W odpowiedzi na pisma powódki z dnia 24 sierpnia 2011 r. powołała się wyłącznie na przepisart. 746 § 1in principiok.c., co mogłoby sugerować, iż rozwiązanie umowy nastąpiło bez jakiegokolwiek powodu i stanowiło wyraz podjętej przez stronę pozwaną decyzji.
Nie bez znaczenia dla oceny powyższego miał również sposób prezentowania poszczególnych przyczyn wypowiedzenia. Strona pozwana dopiero w odpowiedzi na zarzuty powódki powoływała okoliczności, które mogły mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pierwotnie bowiem wskazywała na nienależyte wykonanie umowy skutkujące negatywną weryfikacją wniosku o płatność oraz utratę zaufania z powodu działania na szkodę uczelni, tj. usunięcie danych z komputera i usunięcie z dokumentacji przetargowej płyty CD (przy czym tego ostatniego wątku nie kontynuowała), zaś w ostatnim piśmie procesowym, po zakwestionowaniu powyższego przez powódkę, wskazała dodatkowo na utrudnianie dostępu do danych związanych z projektem oraz naruszenieustawy o ochronie danych osobowychpoprzez przechowywanie dokumentów na komputerze prywatnym. Takie postępowanie Sąd ocenił wyłącznie jako wyraz przyjętej przez stronę pozwaną taktyki procesowej zmierzającej do uniknięcia odpowiedzialności za skutki swego działania.
Niezależnie jednak od powyższego stwierdzić należało, iż prezentowana przez stronę pozwana argumentacja nie wskazywała na istnienie jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wypowiedzenie umowy. Za taką przesłankę nie sposób bowiem uznać negatywną weryfikację wniosku o płatność dokonaną w lutym 2010 r. przez Urząd Marszałkowski Województwa(...). Powyższe odbyło się w okresie, gdy strony nie były jeszcze związane umową z dnia 1 października 2010 r. stanowiącą przedmiot niniejszego sporu. Nadto, fakt otrzymania wnioskowanych środków finansowych, a także późniejsze działanie strony pozwanej wyrażające się w nawiązaniu kolejnej umowy zlecenia z powódką w tym samym przedmiocie oraz zlecenie jej dokonywania czynności w innym projekcie („Przyspiesz karierę- akademia kompetencji kluczowych”) świadczyły, iż strona pozwana nie przywiązywała nadmiernej wagi do wykrytych wówczas uchybień, z pewnością zaś nie uznawała, że powódka w sposób nienależyty wywiązywała się z powierzonych jej obowiązków. Przyjęcie koncepcji przeciwnej, mając dodatkowo na uwadze zakres realizowanego projektu oraz możliwe do uzyskania z tego tytułu środki, stałoby w sprzeczności nie tylko z zasadami doświadczenia życiowego, ale przede wszystkim zasadami logiki. Jako wysoce wątpliwe należałoby bowiem ocenić stanowisko, iż strona pozwana powierzyłaby powódce dalszą realizację projektu oraz rozszerzyła jej kompetencje na inny projekt, gdyby nie była zadowolona z dotychczasowych jej działań. Nadto treść przedłożonych przez powódkę referencji świadczyła, iż strona pozwana wysoko ceniła zarówno jej umiejętności jak i kompetencje.
Jako nieudowodnione z kolei Sąd uznał twierdzenia strony pozwanej, jakoby powódka w sposób bezprawny usuwała dane z komputera firmowego, bądź też utrudniała do nich dostęp, czym rzekomo miała działać na szkodę pozwanej Uczelni ryzykując jednocześnie utratę przez nią funduszy Unijnych. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż nie zostało wykazane, jakoby rzeczywiście powódka usunęła jakiekolwiek dane z komputera firmowego, czy płyty CD. Wprawdzie strona pozwana przedłożyła pismo z dnia 15 maja 2012 r., w którym(...) s.c.oświadczyła, iż w sierpniu 2011 r. wykonała na rzecz strony pozwanej usługę odzyskania danych z komputeraH. (...)opatrzonego nr ewid.(...), jednakże pismo to, jako dokument prywatny, stanowiło wyłącznie dowód tego, że osoby, które je podpisały złożyły oświadczenia w nich zawarte (art. 245 k.p.c.). W odróżnieniu od dokumentów urzędowych, dokumenty prywatne nie korzystają z domniemania prawdziwości stwierdzonych w nich faktów. Nadto z treści tego dokumentu nie wynikało, jakie dane zostały odzyskane, a także że to powódka je usunęła. Wobec zaś faktu, iż powódka okoliczności tej zaprzeczyła, na stronie pozwanej, jako wywodzącej z przedmiotowego faktu korzystne dla siebie skutki prawne, spoczywał ciężar wykazania prawdziwości tej okoliczności (art. 6 k.c.). Tymczasem na przedmiotową okoliczność, poza powyższym pismem, strona pozwana zawnioskowała jedynie dowód z przesłuchania świadkaK. J., która, zeznała jedynie, że nie odnalazła danych na komputerze powódki. Z zeznań tych nie wynikało zaś, jakoby widziała ona opisywany przez stronę pozwaną proceder usuwania danych przez powódkę. Świadek ta zeznała również, że do połowy lipca 2010 r. miała dostęp do wszystkich danych w wersji elektronicznej, tymczasem, jak wynikało z przesłuchania powódki oraz treści protokołów przekazania sprzętu, od dnia 11 lipca 2010 r. powódka utraciła dostęp do użytkowanego przez nią komputera, nie mogła zatem po tej dacie ani dodawać, ani usuwać jakichkolwiek danych. Z przesłuchania powódki wynikało z kolei, iż część danych przechowywała na prywatnym komputerze. Wbrew zaś twierdzeniom strony pozwanej, umowa zlecenia nie nakładała na powódkę obowiązku pracy na sprzęcie przekazanym przez zleceniodawcę, tym bardziej, że jak wskazała powódka, komputer służył jej głównie do wykonywania obowiązków w ramach umowy o pracę łączącej ją z powiązaną ze stroną pozwanąSpółką (...). Powyższe potwierdziła również świadekK. J.. W kontekście powyższego jako chybiony należało również uznać zarzut naruszeniaustawy o ochronie danych osobowych. Nadto dane szczególnie wrażliwe, tj. imiona i nazwiska uczestników projektu zawarte w pliku(...)były szyfrowane dwoma hasłami, a zatem nieznajomość tych haseł eliminowała groźbę wykorzystania danych przez osoby do tego niepowołane. Skoro zaś strona pozwana akceptowała fakt pracy na komputerze prywatnym przez znaczny okres wykonywania przez powódkę obowiązków umownych niezasadne jest czynienie obecnie z tego zarzutu.
Nie potwierdziły się również zarzuty, jakoby powódka miała utrudniać dostęp do danych elektronicznych koniecznych do realizacji projektu. ŚwiadekK. J.zeznała bowiem, iż otrzymała od powódki żądany przez nią plik(...), nie zwracała się natomiast o przekazanie jej innych plików, czy danych. Podała również, iż była w posiadaniu kompletnej dokumentacji w wersji papierowej. Zeznała, iż dokumentacja ta została przekazana jej w sposób terminowy, zgodnie z harmonogramem, stwierdzone zaś drobne uchybienia w postaci nieścisłości w logo UE, czy nazwie projektu zostały usunięte i jako takie nie stanowiły przeszkody w uzyskaniu środków. Wprawdzie wskazała, iż strona pozwana otrzymała zalecenia pokontrolne, jednakże nie pamiętała jakie, w szczególności zaś z zeznań nie wynikało, jakoby przyczyną uchybień miała być postawa powódki- przeciwnie, zeznała, że powódka wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków. Nadto, co również należy wskazać, tożsamy zakres obowiązków ciążył na innym pracowniku-J. B., a zatem strona pozwana miała realną możliwość uzyskania wszystkich danych, nie jest również wykluczone, że to działania tego pracownika obarczone były wskazywanymi przez stronę pozwaną błędami.
Ze wskazanych powyżej względów Sąd uznał, iż strona pozwana nie wykazała istnienia ważnych powodów uzasadniających wypowiedzenie umów zlecenia bez obowiązku naprawienia powstałej z tego tytułu szkody. Nadto, co również należy podkreślić, wszystkie zarzuty dotyczące działania powódki odnosiły się do pracy przy projekcie „Nauczyciel zawodu technik logistyk- studia podyplomowe”, strona pozwana nie wskazała, jakoby powódka miała uchybić w jakikolwiek sposób obowiązkom przy wykonywaniu projektu „Przyspiesz karierę- akademia kompetencji kluczowych” objętego umową z dnia 15 grudnia 2010 r.
Zgodnie zaś z brzmieniem przepisuart. 361 k.c.zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła; w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W okolicznościach niniejszej sprawy chodzi nie tyle stratę, którą powódka poniosła, ale o korzyść, której nie uzyskała. A zatem szkoda ma charakterlucrum cessans. Zgodnie zaś z judykaturą Sądu Najwyższego, wykazanie szkody w postacilucrum cessansz natury rzeczy ma charakter hipotetyczny. Nie sprzeciwia się to wprawdzie przyjęciu, że szkoda rzeczywiście powstała, musi jednak zostać udowodnione tak duże prawdopodobieństwo osiągnięcia korzyści majątkowej przez poszkodowanego, że rozsądnie rzecz oceniając można stwierdzić, iż poszkodowany na pewno uzyskałby korzyść, gdyby nie wystąpiło zdarzenie, w związku z którym ten skutek był niemożliwy (por. wyrok SN z dnia 19.06.2008 r., V CSK 19/08). A zatem przylucrum cessansnależy wykazać nie tyle samo prawdopodobieństwo uzyskania korzyści, ale takie prawdopodobieństwo, które graniczy z pewnością (por. również wyrok SN z dnia 24.08.2007 r., V CSK 174/07). Przy czym należy uwzględnić tylko takie następstwa w majątku poszkodowanego, które oceniając rzecz rozsądnie, według doświadczenia życiowego, w okolicznościach danej sprawy, dałyby się przewidzieć, iż wzbogaciłyby majątek poszkodowanego (wyrok SN z dnia 22.02.2008 r., II CSK 377/07).
Zdaniem Sądu wskazane powyżej okoliczności wskazywały, iż powódka rzeczywiście uzyskałaby kwotę 5820 zł (820 zł w przypadku umowy z dnia 1 października 2010 r. i 5000 zł w przypadku umowy z dnia 15 grudnia 2010 r.) obejmującą wynagrodzenie pozostałe do zakończenia obu umów. Wysokość wynagrodzenia nie była przez stronę pozwaną kwestionowana, nadto wynikała ona z treści umów. Powódka wskazała, czemu strona pozwana nie zaprzeczyła, że była w stanie poprowadzić projekty do czasu ich ostatecznego zakończenia. Powyższe twierdzenie jest o tyle uprawdopodobnione, że powódka przeprowadziła już szereg podobnych programów dla strony pozwanej, w tym o tożsamym zakresie przedmiotowym.
Ze wskazanych wyżej względów, jako że szkoda oraz związek przyczynowy zostały przez powódkę niewątpliwie wykazane, Sąd uznał żądanie pozwu za uzasadnione w całości. Odsetki od żądanej sumy Sąd zasądził w oparciu oart. 481 k.c.w zw. zart. 455 k.c.od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty, tj. po upływie 3 dni zakreślonych w wezwaniu do zapłaty otrzymanym przez stronę pozwaną w dniu 14 grudnia 2011 r.
Sąd oddalił jednocześnie wniosek o przesłuchanie w charakterze strony pozwanej kanclerza UczelniJ. P.. Zgodnie bowiem z treściąart. 300 § 1 k.p.c.za osobę prawną sąd przesłuchuje osoby wchodzące w skład organu uprawnionego do jej reprezentowania, przy czym sąd decyduje, czy przesłuchać wszystkie te osoby, czy też tylko niektóre z nich. Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść przedłożonego Statutu, kanclerz nie był osobą uprawnioną do reprezentowania strony pozwanej. W myśl bowiem § 25 kierował on jedynie administracją i gospodarką uczelni oraz podejmował decyzje związane z tą tematyką. Zgodnie zaś zart. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym(Dz. U. 2005 r., nr 164, poz. 1365) działalnością uczelni kieruje rektor, on też reprezentuje ją na zewnątrz. Ustawa nie przewiduje możliwości poruczenia tych obowiązków innej osobie lub organowi. Z tego tez względu kanclerz mógł zostać co najwyżej przesłuchany w charakterze świadka, jednakże taki wniosek nie został zgłoszony.
W tym zatem stanie rzeczy, należało orzec, jak w punkcie I. wyroku.
Orzeczenie o kosztach procesu oparto o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w przepisieart. 98 k.p.c., z którego wynika, iż strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Do rozliczenia kosztów poniesionych przez powódkę przyjęto kwotę 250 złotych tytułem opłaty stałej od pozwu, kwotę 1200 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Z uwagi na nieskomplikowany charakter sprawy zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym oraz nakład pracy pełnomocnika Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności wskazanej wyżej stawki minimalnej.
W tym stanie rzeczy, o kosztach postępowania, należało orzec, jak w punkcie II wyroku