Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 112/13
Data wyroku: 2013-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aleksandra Nowicka, Barbara Plewińska, Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Dobrowolne Poddanie Się Karze, Kradzież Z Włamaniem
Podstawa prawna: art 279 § 1 kk

IX Ka 112/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu w Wydziale IX Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący - S. S.O. Jarosław Sobierajski
Sędziowie:  S.O. Aleksandra Nowicka (spr.)
S.O. Barbara Plewińska

Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Kotarska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Marzenny Mikołajczak

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013r.

sprawyJ. P.iP. G.oskarżonych zart. 279§1 kki In.
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Golubiu-Dobrzyniu z dnia 17 grudnia 2012 r.,sygn. akt II K 571/12
uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Brodnicy VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Golubiu- Dobrzyniu.

Sygn. akt IX Ka 112/13

UZASADNIENIE
J. P.został oskarżony o to, że:

1
w okresie od dnia 23 sierpnia 2012 roku do dnia 24 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zP. G.w miejscowościM.gm.G., pow.(...), woj.(...), po uprzednim zerwaniu skobla zabezpieczającego drzwi wejściowe do budynku gospodarczego, weszli do jego wnętrza skąd dokonał kradzieży różnych elementów metalowych min. rur metalowych od zdemontowanego centralnego ogrzewania, podłużnych siatek tj. mienia o wartości 500 złotych oraz rolki papy wartości 100 złotych, dwukomorowego żeliwnego zlewozmywaka wartości 150 złotych, hydroforu wartości 100 złotych, gumowego węża do podlewania wartości 150 złotych tj. mienia łącznej wartości 1000 złotych na szkodęA. P.-

      tj. o przestępstwo zart. 279 § 1 kk

2
w okresie od dnia 27 sierpnia 2012 roku do dnia 28 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zP. G.w miejscowościM.gm.G., pow.(...), woj.(...), z terenu posesji dokonał kradzieży różnych elementów metalowych min słupków odlewanych profilowanych, rur o średnicy 13 mm, tj. mienia o łącznej wartości 2000 złotych na szkodęA. P.-

      tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

3
w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 roku do dnia 23 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zP. G.w miejscowościG.gm.R., pow.(...), woj.(...), dokonał kradzieży kół żeliwnych od kosiarki, tj. mienia o wartości 500 złotych na szkodęK. S.-

      tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

4
w okresie od dnia 19 sierpnia 2012 roku do dnia 20 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zP. G.w miejscowościU.gm.B., pow.(...), woj.(...), dokonał kradzieży mienia w postaci silnika elektrycznego o mocy 1,5 kw wartości 150 złotych, silnika elektrycznego o mocy 7 - 7,5 kW wartości 700 złotych, tj. mienia o łącznej wartości 850 złotych na szkodęJ. C.

-

tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

P. G.został oskarżony o to, że

1
w okresie od dnia 23 sierpnia 2012 roku do dnia 24 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zJ. P.w miejscowościM.gm.G., pow.(...), woj.(...), po uprzednim zerwaniu skobla zabezpieczającego drzwi wejściowe do budynku gospodarczego, weszli do jego wnętrza skąd dokonał kradzieży różnych elementów metalowych min. rur metalowych od zdemontowanego centralnego ogrzewania, podłużnych siatek tj. mienia o wartości 500 złotych oraz rolki papy wartości 100 złotych, dwukomorowego żeliwnego zlewozmywaka wartości 150 złotych, hydroforu wartości 100 złotych, gumowego węża do podlewania wartości 150 złotych tj. mienia łącznej wartości 1000 złotych na szkodęA. P.-

      tj. o przestępstwo zart. 279 § 1 kk

2
w okresie od dnia 27 sierpnia 2012 roku do dnia 28 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zJ. P.w miejscowościM.gm.G., pow.(...), woj.(...), z terenu posesji dokonał kradzieży różnych elementów metalowych min słupków odlewanych profilowanych, rur o średnicy 13 mm, tj. mienia o łącznej wartości 2000 złotych na szkodęA. P.-

      tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

3
w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 roku do dnia 23 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zJ. P.w miejscowościG.gm.R., pow.(...), woj.(...), dokonał kradzieży kół żeliwnych od kosiarki, tj. mienia o wartości 500 złotych na szkodęK. S.-

      tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

4
w okresie od dnia 19 sierpnia 2012 roku do dnia 20 sierpnia 2012 roku działając wspólnie i w porozumieniu zJ. P.w miejscowościU.gm.B., pow.(...), woj.(...), dokonał kradzieży mienia w postaci silnika elektrycznego o mocy 1,5 kW wartości 150 złotych, silnika elektrycznego o mocy 7 - 7,5 kW wartości 700 złotych, tj. mienia o łącznej wartości 850 złotych na szkodęJ. C.

-

tj. o przestępstwo zart. 278 § 1 kk

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu, sygn. akt II K 571/12:
-uznał oskarżonegoJ. P.za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt 1 aktu oskarżenia czynu tj. przestępstwa zart. 279 § 1 kki po przyjęciu, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, po zastosowaniuart. 58 §3 kk, na mocyart. 283 kkw zw. zart. 279 §1 kkw zw. zart. 34 § 1 i 2 kkw zw. zart. 35 § 1 kk, wymierzył mu karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 30 godzin miesięcznie
-uznał oskarżonegoJ. P.za winnego popełnienia zarzuconych mu w pkt 2,3 i 4 aktu oskarżenia czynów tj. trzech przestępstw zart. 278 § 1 kki za to w myślart. 91 § 1 kk, po zastosowaniuart. 58 § 3 kk, na mocyart. 278 §1 kkw zw. zart. 34 § 1 i 2 kkw zw. zart. 35 § 1 kk, wymierzył mu karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 30 godzin miesięcznie;
na mocyart. 85 kk,art. 86 §1 kkiart. 91 §2 kkpołączył w/w jednostkowe kary ograniczenia wolności i wymierzył oskarżonemuJ. P.karę łączną 12 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 30 godzin miesięcznie, na mocyart. 63 § 1 kk, zaliczając na jej poczet okres zatrzymania od dnia 28 sierpnia 2012 roku godz. 7.05 do dnia 29 sierpnia 2012 roku godz. 13.40 uznając, iż stanowi to dni ograniczenia wolności.
Na mocyart. 46 §1 kkorzekł wobec oskarżonegoJ. P.obowiązek naprawienia szkody w 1/2 poprzez zapłatę na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. P.kwoty 1550 złotych;

-

uznał oskarżonegoP. G.za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt 1 aktu oskarżenia czynu tj. przestępstwa zart. 279 § 1 kki po przyjęciu, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, po zastosowaniuart. 58 §3 kk, na mocyart. 283 kkw zw. zart. 279 §1 kkw zw. zart. 34 § 1 i 2 kkw zw. zart. 35 § 1 kk, wymierzył mu karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 20 godzin miesięcznie;

uznał oskarżonegoP. G.za winnego popełnienia zarzucanych mu w pkt 2,3 i 4 aktu oskarżenia czynów tj. trzech przestępstw zart. 278 § 1 kki za to w myślart. 91 § 1 kk, po zastosowaniuart. 58 § 3 kk, na mocyart. 278 §1 kkw zw. zart. 34 § 1 i 2 kkw zw. zart. 35 § 1 kk, wymierzył mu karę 7 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 20 godzin miesięcznie;

na mocyart. 85 kk,art. 86 §1 kkiart. 91 §1 kkpołączył w/w jednostkowe kary ograniczenia wolności i wymierzył oskarżonemuP. G.karę łączną 12 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, niekontrolowanej pracy na cele społeczne wymiarze 20 godzin miesięcznie, zaliczając na jej poczet na mocyart. 63 § 1 kkokres zatrzymania od dnia 28 sierpnia 2012 roku godz. 8.05 do dnia 29 sierpnia 2012 roku godz. 13.35 uznając, iż stanowi to 4 dni ograniczenia wolności.
Na mocyart. 46 §1 kkorzekł wobec oskarżonegoP. G.obowiązek naprawienia szkody w 1/2 poprzez zapłatę na rzecz oskarżyciela posiłkowegoA. P.kwoty 1550 złotych.
Zwolnił oskarżonych od obowiązku uiszczenia opłat sądowych zaś wydatkami poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa.
Wyrok ten zaskarżył w całości na niekorzyść obu oskarżonych oskarżyciel publiczny, zarzucając:

1
Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że obowiązek naprawienia przez oskarżonych szkody w postaci uiszczenia przez każdego z nich kwoty 1550 zł winien nastąpić na rzecz oskarżyciela posiłkowego podczas gdy oskarżeni winni naprawić szkodę w następujący sposób: poprzez zapłatę na rzeczA. P.jedynie kwot po 900 zł, na rzeczK. S.po 225 zł oraz na rzeczJ. C.po 425 zł czyli łącznie po 1550 zł

2
Obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj.art. 338 kpkiart. 343 § 5 kpkpoprzez brak doręczenia odpisu aktu oskarżeniaK. S.iJ. C.oraz niezawiadomienie ich o terminie posiedzenia w trybieart. 335 kpk, a w konsekwencji pozbawieniu ich prawa do złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego orazart. 424 § 2 kpkpoprzez zaniechanie przytoczenia w uzasadnieniu wyroku okoliczności, którymi sąd kierował się orzekając o środku karnym zart. 46 § 1 kki nakazując oskarżonym uiszczenie na jego rzecz kwoty łącznie 3100 zł w sytuacji, gdy wysokość wyrządzonej mu szkody wynosiła 1800 zł

3
Obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 34 § 2 pkt 2 kkpoprzez wskazanie, że kara ograniczenia wolności polegać ma na wykonywaniu obowiązku wykonywania nieodpłatnej niekontrolowanej pracy na cele społeczne iart. 91 § 2 kkpoprzez jego niezastosowanie w wypadku wymierzenia kary łącznej ograniczenia wolności obejmującej karę za ciąg przestępstw i inne przestępstwo

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy - po zapoznaniu się z całokształtem zgromadzonego materiału, treścią zaskarżonego wyroku, treścią jego uzasadnienia oraz treścią apelacji - doszedł do przekonania, iż zaskarżony wyrok należy uchylić, a sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu, celem jej ponownego rozpoznania.

Decydując się na uwzględnienie wniosku, który złożył w przedmiotowej sprawie prokurator, sąd I instancji prawidłowo ustalił wystąpienie przesłanek wydania wyroku w trybieart. 335 kpk. Słusznie uznał, że w świetle przedłożonych wraz z wnioskiem materiałów wątpliwości nie budzą okoliczności popełnienia czynów zarzucanych oskarżonym, tzn. nie tylko zasadnicza kwestia ich sprawstwa, ale wszelkie te okoliczności, które są istotne dla ustaleń o odpowiedzialności karnej sprawcy, w tym dla właściwej oceny prawnej czynu będącego przedmiotem osądu i doboru adekwatnej reakcji karnej, a także merytoryczna zasadność postulowanego przez prokuratora orzeczenia o karze.
Jednakże - pomimo tego, że sąd wyrokował w warunkach pełnej jasności co do skutków przestępnych działań oskarżonych i rozmiaru wyrządzonych przez nich szkód - wydany wyrok, aczkolwiek zawiera rozstrzygnięciaprima faciaezgodne z postulatami zawartymi w słusznie uwzględnionym wniosku, to w stanie faktycznym sprawy jedynie formalnie czyni zadość regułom orzekania w trybieart. 335 kpk, z których wynika, że wyrokowanie w warunkachart. 335 kpk, podobnie, jak wyrokowanie na zasadach ogólnych, musi prowadzić do uzyskania stanu sprawiedliwości materialnoprawnej, a więc do trafnego na kanwie poczynionych ustaleń i prawidłowego z punktu widzenia reguł określonych wart. 53 kkoraz zasad orzekania poszczególnych kar i środków karnych orzeczenia o karze. Zawartych w pkt V i X orzeczeń o obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 kkw kształcie, jaki nadał im sąd, doprecyzowując słuszny w realiach sprawy, choć nieco ogólnie sformułowany, postulat prokuratora zobowiązania każdego z oskarżonych do uiszczenia na poczet tego środka karnego kwoty 1550 zł, nie sposób zaakceptować.
Faktem jest, że w złożonym w trybieart. 335 kpkwniosku - zgodnie z poczynionymi z oskarżonymi uzgodnieniami - prokurator postulował obciążenie każdego z nich obowiązkiem naprawienia po połowie szkody, wyrządzonej podsumowaną aktem oskarżenia działalnością przestępczą poprzez zapłatę kwoty 1550 zł, bez konkretnego wskazania, jaka jej część miała przypaść poszczególnym pokrzywdzonym. Bez wątpienia można by oczekiwać sformułowania propozycji orzeczenia o środku karnym zart. 46 § 1 kkw sposób bardziej precyzyjny niż poprzez podanie jedynie łącznej kwoty, jaką w celu kompensaty przypadającej na każdego z nich części szkody (konkretnie: połowy), spowodowanej popełnionymi przez siebie czynami, wyasygnować będą musieli oskarżeni. Środki karne orzeka się wszak za popełnienie konkretnych przestępstw i w kształcie, który nie pozostawia wątpliwości co do sposobu ich realizacji. Niemniej jednak w realiach sprawy ogólne sformułowanie propozycji orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody przez prokuratora nie stwarzało rzeczywistych wątpliwości co do tego, jaką dolegliwością można było w zgodzie z wnioskiem i porozumieniem osiągniętym przez nich z prokuratorem obciążyć oskarżonych. W świetle materiałów przedłożonych wraz z aktem oskarżenia nie ulegało wątpliwości, że działając wspólnie i w porozumieniu oskarżeni faktycznie spowodowali popełnionymi przez siebie przestępstwami szkodę w łącznej kwocie 3100 zł (A. P.- 1800 zł +K. S.- 450 zł +J. C.- k. 850 zł). Przyznając się do popełnienia wszystkich zarzucanych im przestępstw, nie zakwestionowali oni żadnych okoliczności wynikających z zarzutów, w szczególności nie poddawali w wątpliwość wysokości szkód odniesionych przez poszczególnych pokrzywdzonych i zgodzili się na nałożenie na nich obowiązku naprawienia szkody w łącznej kwocie odpowiadającej połowie sumy wartości faktycznych szkód odniesionych przez nich wszystkich. Wartości te określone zostały zaś na podstawie nie budzących zastrzeżeń, konkretnych szacunków, dokonanych przez każdego z pokrzywdzonych.
O ile przyjąć można w tej sytuacji, że nie było merytorycznych przeszkód do uwzględnienia na posiedzeniu złożonego w trybieart. 335 kpkwniosku w kształcie zaproponowanym przez prokuratora, o tyle nie może ulegać wątpliwości, że wydając wyrok skazujący i orzekając zgodnie z nim kary i środki karne, sąd zobowiązany był do sprecyzowania sposobu realizacji przez oskarżonych obowiązku naprawienia szkody adekwatnie do ustalonych okoliczności sprawy, tj. wskazania, jaka część zasądzanej od każdego z nich kwoty 1550 zł winna przypaść poszczególnym pokrzywdzonym stosownie do wysokości szkód faktycznie poniesionych przez każdego nich.
W świetle zgromadzonych w aktach materiałów wyjaśnienie tej kwestii nie powinno nastręczać żadnych trudności. W niezwykle lakonicznym fragmencie pisemnych motywów orzeczenia odnoszącym się do tej kwestii - jak słusznie dostrzegł skarżący - wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, sąd nie wyjaśnił, czym kierował się orzekając o środkach karnych zart. 46 § 1 kk. Dokonując oceny rozstrzygnięć w tym przedmiocie stwierdzić jednak trzeba, że w sposób oczywiście niesłuszny w realiach sprawy - uwzględniając formalnie postulat orzeczenia wobec każdego z oskarżonych obowiązku naprawienia szkody przez zapłatę kwoty 1550 zł - sąd zobowiązał ich obu do zapłaty kwot w takiej właśnie wysokości na rzecz jedynie jednego z pokrzywdzonych -A. P..
Uwadze sądu - który uchybiając obowiązującym regułomart. 343 § 5 kpknie zawiadomił o terminie posiedzenia w trybieart. 335 kpkwszystkich pokrzywdzonych tylko właśnieA. P., który już po otrzymaniu zawiadomienia o wniesieniu aktu oskarżenia zgłosił swój udział w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego i najwyraźniej zasugerował się tym, że ten pokrzywdzony złożył wówczas własny (niezależny od prokuratorskiego) wniosek o zobowiązanie oskarżonych do naprawienia szkody na podstawieart. 46 kk- umknęło, że wskutek działania oskarżonych szkodę odnieśli równieżJ. C.iK. S., na rzecz których działał prokurator, uzależniając swoją zgodę na konsensualne zakończenie sprawy od zobowiązania oskarżonych do kompensaty poniesionych przez wszystkich pokrzywdzonych, a więc również przez nich, szkód. Niezależnie bowiem od tego, że nie będąc zawiadomionymi o terminie posiedzenia zostali oni pozbawieni m.in. możliwości osobistego zgłoszenia roszczeń majątkowych przed zakończeniem postępowania, na względzie mieć należy, że do wystąpienia z wnioskiem o naprawienie szkody, który w płaszczyźnieart. 46 kknależy traktować równoważnie z wnioskiem samego pokrzywdzonego, uprawnione są również i inne podmioty (zob.art. 49a kpk).
Zobowiązanie oskarżonych do uiszczenia kwot po 1550 zł na rzeczA. P.skutkowało nie tylko naruszeniem uprawnień pozostałych pokrzywdzonych do złożenia oświadczenia o przystąpieniu do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego (a więc na prawach strony) i niezaspokojeniem ich roszczeń majątkowych, ale także prowadziło do jego niesłusznego wzbogacenia. Już choćby z aktu oskarżenia wynikało bowiem, że szkoda odniesiona przez niego w wyniku działań oskarżonych, którzy skradli mu przedmioty o łącznej wartości 3000 zł była niższa o przynajmniej 100 zł od kwoty przyznanej mu tytułem jej naprawienia (1550 + 1550), a bliższa analiza jego zeznań ujawniała, że w rzeczywistości wynosiła ona jedynie - tak, jak wskazał w osobistym wniosku - 1800 zł (odzyskał on przedmioty o wartości 1200 zł - k. 67).
W tym stanie rzeczy zaskarżony wyrok nie mógł się ostać.
Przeprowadzając ponowne postępowanie sąd powinien mieć na względzie poczynione wyżej uwagi.
Redagując treść wyroku sąd winien pamiętać również o konieczności przestrzegania przepisów nakazujących precyzyjne określanie stosowanych instytucji oraz przepisów ustawy, by uniknąć, takich niedokładności (w tych kategoriach należy bowiem traktować nieprawidłowości co do określenia, na czym polegać ma kara ograniczenia wolności, czy w zakresie wskazania podstawy prawnej orzeczenia o karze łącznej), jakich w zaskarżonym wyroku trafnie dopatrzył się skarżący, a w razie pojawienie się konieczności sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku - respektować reguły wynikające zart. 424 kpk.