Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUz 167/12
Data wyroku: 2012-10-01 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Feliksa Wilk
Słowa kluczowe: Koszty Sądowe
Podstawa prawna: art.100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 117 § 2 i 5 KPC

Sygn. akt III AUz 167/12

POSTANOWIENIE

Dnia 1 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Feliksa Wilk (spr.)

Protokolant:

st.sekr.sądowy Elżbieta Bałaban

po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuG. Ś.
przeciwko   Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wK.
o składki
na skutek zażalenia wnioskodawczyniG. Ś.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII U 361/12

p o s t a n a w i a :

o d d a l i ć zażalenie.

Sygn. akt III AUz 167/12

UZASADNIENIE
Postanowieniemz dnia 26 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskowiG. Ś.zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej jej odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.z dnia 28 grudnia 2011 r. o zapłatę należności z tytułu zaległych składek w łącznej kwocie 543,67 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał się na treśćart. 100 ust. 1 zdanie 1 oraz art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. z 2010 r. t.j. nr 90 poz. 594 ze zm.) oraz treśćart. 117 § 2 i § 5 kpci uznał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni będzie zobowiązana do wniesienia opłaty 30 zł od apelacji co nie powinno stanowić nadmiernego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a sprawa nie jest skomplikowana pod względem procesowym i nie wymaga wiedzy prawniczej.
W zażaleniuna powyższe postanowienieG. Ś.wniosła o jego zmianę podnosząc, że z uwagi na trudną sytuację rodzinną i majątkową nie jest w stanie bez uszczerbku ponieść kosztów sądowych ani też kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Podniosła również że nie rozumie treści przytoczonych przez Sąd Okręgowy przepisów prawa ani też procedur sądowych i jako obywatel, którego nie stać na wynagrodzenie dla adwokata ma prawo otrzymać pomoc prawną z urzędu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest uzasadnione.
Instytucja zwolnienia strony od kosztów sądowych w polskiej procedurzecywilnej przewidziana została wart. 102 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U. Nr 167 poz. 1398 ze zm., dalej zwanej jako u.k.s.c.). Zgodnie z tym przepisem, zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, iż nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

(...)

Regulacja powyższa przewiduje zatem wyłom od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania w procesie, wyrażonej wart. 98 k.p.c.Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie akcentowany jest przy tym pogląd, iż ubiegający się o taką pomoc powinien przede wszystkim poczynić pewne oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może on zwróć się o pomoc państwa (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, niepubl.).
Jak wynika z treści art. 96 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 36 u.k.s.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący nie mają obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, przewyższających tzw. opłatę podstawową, która wynosi 30 zł i jest pobierana wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej oraz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Przy rozpatrywaniu zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych kluczową przesłankę rozstrzygnięcia stanowi porównanie sytuacji materialnej strony z zakresem rzeczywistego obowiązku fiskalnego w postępowaniu sądowych.
W rozpatrywanym przypadku na koszty postępowania składa się na obecnym jego etapie jedynie opłata od apelacji w kwocie 30 zł, ponieważ tylko taki środek zaskarżenia będzie przysługiwał wnioskodawczyni w przypadku oddalenia jej odwołania. Trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że uiszczenie tej kwoty w przyszłości nie powinno stanowić nadmiernego uszczerbku kosztów utrzymania tym bardziej, że wnioskodawczyni licząc się z taką możliwością winna poczynić stosowne oszczędności.
Trafnie również wskazał Sąd Okręgowy, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do ustanowienia dla wnioskodawczyni fachowego pełnomocnika. Zgodnie zart. 117 § 5 k.p.c.sąd uwzględni wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.

(...)

Tymczasem niniejsza sprawa nie ma charakteru skomplikowanego ani pod względem faktycznym ani prawnym, a wnioskodawczyni  nie jest osobą nieporadną. Składane przez wnioskodawczynię pisma procesowe są jasne i zrozumiałe, co świadczy o dobrej orientacji w przedmiocie niniejszej sprawy i umiejętności wyrażania oraz popierania swojego stanowiska. Skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, które uzasadniałyby potrzebę ustanowienia dla niej fachowego pełnomocnika. Okolicznością taką nie może być również nieznajomość procedur sądowych , gdyż do tej pory nie stanowiła ona przeszkody w samodzielnym występowaniu przez nią w sprawie, a skarżąca nawet nie uprawdopodobniła, że utrudnia jej ona należytą ochronę przysługującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 §2 k.p.c.oddalił zażalenie jako pozbawione racji prawnych.

EB