Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 209/13
Data wyroku: 2013-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Wojciechowski, Wioletta Zawora, Marta Krajewska-Drozd
Słowa kluczowe: Fałszywe Zeznania

Sygn. akt II Ka 209/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 czerwca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:

Przewodniczący: SSO Tomasz Wojciechowski
Sędziowie:  SO Marta Krajewska - Drozd (spr.)
SR del. Wioletta Zawora

Protokolant:  protokolant Jagoda Stępień

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Mariusza Kowala

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r.
sprawy oskarżonegoR. K.o przestępstwo zart. 233 § 1 kk

na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 28 stycznia 2013 r., sygnatura akt II K 896/11

uchylazaskarżony wyrok i sprawęprzekazujeSądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II Ka 209/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II K 896/11 po rozpoznaniu sprawyR. K.oskarżonego o to, że:
- w dniu 21 grudnia 2010 r. wR.będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, podczas przesłuchania w charakterze świadka w sprawie NB. 1.55.(...)Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miastaR.złożył fałszywe zeznania poprzez podanie, że nadzorował prace remontowe w obiekcie zlokalizowanym nadziałce nr (...)obr. 211 wR.przyul (...)w tym wykonanie schodów wewnętrznych w miejscu, gdzie był ślad po wyciętych belkach, podczas gdy w/w obiekt został na nowo wybudowany przez inwestoraK. K.– tj. o popełnienie czynu zart. 233 § 1 kk, uznał oskarżonego za winnego tego, że:
- w dniu 21 grudnia 2010 r. wR.będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, podczas przesłuchania w charakterze świadka w sprawie NB. 1.55.(...)Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miastaR.złożył fałszywe zeznania poprzez podanie, że nadzorując prace remontowe w obiekcie zlokalizowanym nadziałce nr (...)obr. 211 wR.przyul. (...)w tym wykonanie schodów wewnętrznych, w obiekcie tym był ślad po wyciętych belkach po wspornikach z poprzednich schodów, że kubatura tego obiektu w stosunku do obiektu istniejącego w tym miejscu wcześniej nie uległa zmianie, podczas gdy wyżej wymieniony obiekt został rozebrany i zbudowany na nowo jako budynek wyższy, o innym kształcie dachu przez inwestoraK. K.– tj. za winnego popełnienia przestępstwa zart. 233 § 1 kk.
Za tak przypisany czyn Sąd skazał oskarżonego na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie – na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt. 1 kk- warunkowo zawiesił na okres próby lat 2. Ponadto, na podstawieart. 71 § 1 kkorzekł wobec oskarżonegoR. K.karę 100 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości stawki dziennej w kwocie 10 zł.
Sąd zasądził też od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w części oraz opłaty.

Tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rzeszowie uniewinniłK. K.od zarzutu tego, że:
- w dniu 3 września 2009 r. i 14 września 2010 r. wR.będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, podczas przesłuchania w charakterze świadka w sprawie NB. 1.55.(...)Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miastaR.złożył fałszywe zeznania poprzez podanie, że prowadził prace remontowe w starym obiekcie zlokalizowanym nadziałce nr (...)obr. 211 wR.przyul. (...), podczas gdy w/w obiekt został na nowo przez niego wybudowany – tj. popełnienia czynu zart. 233 § 1 kk.
Wyrok w tej części stał się prawomocny.

Wyrok w części dotyczącej oskarżonegoR. K.zaskarżony został wniesioną przez niego apelacją.
Oskarżony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na uznaniu, że złożył on fałszywe zeznania a pominięciu faktu, że funkcję kierownika budowy objął on w listopadzie 2008 r. i nadzorował prace wykończeniowe a budynek już stał, miał dach i był otynkowany. Tym samym nie można mu czynić zarzutu co do jego wiedzy, jeżeli chodzi o stan budynku przed rozbiórką czy też generalnym remontem.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie go, ewentualnie o uchylenie w tej części zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja jest zasadna w zakresie, w jakim skarżący postuluje uchylenie wyroku w dotyczącej go części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd I instancji zmienił opis czynu zarzucanegoR. K.aktem oskarżenia w ten sposób, iż przypisał mu także zeznanie nieprawdy poprzez podanie, że: „kubatura tego obiektu w stosunku do obiektu istniejącego w tym miejscu wcześniej nie uległa zmianie”, podczas gdy podobne sformułowanie nie zostało przez oskarżonego wypowiedziane, o czym w sposób oczywisty świadczy treść protokołu przesłuchania go w charakterze świadka – k. 13.R. K.bowiem wówczas, odnosząc się do kwestii kubatury obiektu, powiedział jedynie: „Gdy rozpoczynałem nadzór nad robotami to kubaturowo był on taki jak obecnie. (…) Kojarzę ten budynek wizualnie z lat wcześniejszych i według mnie jego kubatura nie uległa zmianie.” Należy tutaj jeszcze wskazać na okoliczność, że oskarżony – co zresztą sąd meriti ustalił ( k. 2 uzasadnienia ) – objął funkcję kierownika budowy w czasie, gdy budynek już stał, miał dach i był otynkowany aR. K.nadzorował jedynie roboty wykończeniowe.
Tak więc brak było podstaw do przypisania oskarżonemu przez Sąd I instancji zachowania polegającego na złożeniu fałszywych zeznań o wskazanej powyżej treści, a że nie jest możliwym uniewinnienie od części przypisanego czynu, co sprawia, iż stanowisko Sądu Okręgowego w tym zakresie nie mogło znaleźć odzwierciedlenia w treści wyroku, okoliczność powyższą winien mieć na uwadze Sąd I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy.
Do rozważenia pozostaje kwestia dotycząca drugiego fragmentu złożonych przezR. K.zeznań, do którego zresztą ograniczony był akt oskarżenia, zawierającego wypowiedź odnoszącą się do ujawnienia w miejscu wykonywania schodów wewnętrznych śladu po wyciętych belkach. Kwestia, której zeznania te dotyczyły jest istotna dla odpowiedzialnościR. K.zart. 233 § 1 kkw aspekcie poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń, iż obiekt został rozebrany i był budowany na nowo. Tym samym oczywistym – zdaniem tego Sądu – jest, iż oskarżony wspomnianych śladów po belkach nie mógł widzieć a jego zeznania w takiej sytuacji nie są zgodne z prawdą.
Zauważyć jednak wypada, że ustalenia sądu meriti odnośnie pierwotnego stanu obiektu mają charakter arbitralnych. Na wstępie trzeba zaakcentować, że oskarżony nie twierdził w ogóle w swoich zeznaniach – jak przyjął sąd meriti - iż nadzorował prace „remontowe”. Takie określenie nie znalazło się w protokole przesłuchania go w charakterze świadka. Poza tym z akt postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora NadzoruB.( które to postępowanie zawieszone zostało do czasu zakończenia niniejszego postępowania karnego ) nie wynika w sposób jednoznaczny, by budynek został postawiony na nowo od fundamentów. Takie komunikaty pojawiają się w zeznaniach części osób mieszkających lub pracujących w sąsiedztwie wspomnianego budynku, jednakże nie we wszystkich relacjach i nie stanowią wystarczającej podstawy do dokonywania tak kategorycznych ustaleń, jak uczynił to Sąd I instancji.
W takiej sytuacji, bez przeprowadzenia innych dowodów, brak było podstaw do zakwestionowania zeznańR. K., których treść wskazuje na mającą miejsce przebudowę budynku a nie jego budowę.
Dla porządku przytoczyć należy dokładne brzmienie zeznań złożonych w tym zakresie przezR. K.: „Nadzorowałem: wykonanie schodów wewnętrznych był ślad po wyciętych belkach po spocznikach z poprzednich schodów (… )”. Oskarżony w swoich wyjaśnieniach składanych w toku postępowania przygotowawczego wskazał, że takie same spostrzeżenia poczynić mógł nadzorowany przez niego pracownik, którego nazwiska jednak nie znał, człowiek ten był bowiem zatrudniony przezK. K.. Jednak ani w trakcie postępowania przygotowawczego, ani przed Sądem nie podjęto próby ustalenia i przesłuchania tej osoby na okoliczność najbardziej istotną dla odpowiedzialnościR. K.za czyn zart. 233 § 1 kk. Co więcej, nie przesłuchano poprzedniego właściciela budynku, który w tym zakresie posiadał niewątpliwie wiadomości – a więc czy przed zakupem przezK. K.budynku, w budynku tym były schody wewnętrzne, czy też nie.
Nie podjęto też działań w celu uzyskania dokumentacji budowlanej dotyczącej budynku w stanie przez nabyciem go przezK. K.ani dotyczącej prac – remontowych, czy budowlanych prowadzonych w budynku przez tego ostatniego. Nie spróbowano ustalić osób wykonujących te prace lub mających bezpośrednią wiedzę na ich temat i przesłuchać je na okoliczność, czy w budynku, przed rozpoczęciem robót nadzorowanych przez oskarżonego znajdowały się jakieś schody i czy zostały rozebrane.
Zauważyć przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się „Opis do inwentaryzacji budynku gospodarczego-garażowego” opracowany przez architekta, z którego to dokumentu wynika, iż przeprowadzony remont obejmował „wymianę na nowe schodów prowadzących na strych”.
Bez przeprowadzenia takich czynności przypisanieR. K.złożenia fałszywych zeznań w zakresie odnoszącym się do dostrzeżenia przez niego śladów po poprzednich schodach było zdecydowanie przedwczesne.
W takiej więc sytuacji koniecznym było wydanie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym odnośnie wyroku dotyczącego oskarżonegoR. K.. Wobec prawomocności wyroku w części odnoszącej się doK. K.uniewinnionego od zarzucanego mu czynu, ten zakres orzeczenia znalazł się poza zainteresowaniem Sądu Odwoławczego a tym samym nie został objętym jego wyrokiem.
Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, w trakcie ponownego rozpoznania sprawy oskarżonegoR. K.Sąd I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe odnośnie zarzucanego oskarżonemu czynu, mając na uwadze wytyczne Sądu Okręgowego. Sąd odbierze od oskarżonego wyjaśnienia, o ile nie skorzysta on z prawa do odmowy ich składania, przesłucha w charakterze świadkaK. K., w tym na okoliczność dotyczącą stanu budynku przed rozpoczęciem pracy przezR. K.a także na tą samą okoliczność poprzedniego właściciela budynku ze szczególnym uwzględnieniem kwestii dotyczącej schodów. Rozważy także Sąd zasadność sięgnięcia po dowód z zeznańI. M.– autora opisu do inwentaryzacji, o którym była mowa powyżej, a w którym to dokumencie wspomniano o wymianie schodów. Ustali również Sąd osoby, które wykonywały prace pod nadzorem oskarżonego a także – w razie takiej potrzeby - te, które wykonywały wcześniej inne prace remontowe czy budowalne w obiekcie, którego sprawa dotyczy na okoliczność, czy w budynku tym przez nabyciem go przezK. K.były schody wewnętrzne, jeżeli tak - gdzie były usytuowane lub czy dostrzegły jakieś ślady, pozostałości po nich. Uzyska ponadto Sąd dokumentację dotyczącą prac remontowych i budowlanych prowadzonych w budynku. Odnośnie dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku będzie Sąd mógł poprzestać na ich ujawnieniu, stosownie do treściart.442 § 2 kpk.
W razie takiej potrzeby, swoje stanowisko uzasadni tak, by ocena materiału dowodowego odpowiadała dyrektywom zawartym wart. 7 kpk. Pisemne uzasadnienie wyroku winno przy tym odpowiadać wymogom określonym wart. 424 § 1kpk.
Orzeczenie Sądu Okręgowego znajduje podstawę w przepisachart. 437 § 2 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk.