Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 317/13
Data wyroku: 2013-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wanda Dumanowska, Mariusz Struski, Elżbieta Jaroszewicz
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: 135 par. 1 kr i op

Sygn. akt IV Ca 317/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący SSO Wanda Dumanowska
Sędziowie SO: Elżbieta Jaroszewicz (spr.), Mariusz Struski

Protokolant: sekr. sąd. Barbara Foltyn

po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Słupsku
na rozprawie

sprawy z powództwaD. P.iO. P.
przeciwkoW. P.
o alimenty

na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowegow Lęborku z dnia 24 stycznia 2013r., sygn. akt III RC 318/12

1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten sposób, że zasądzone od pozwanegoW. P.alimenty obniża na rzecz małoletniejO. P.z kwoty 700 zł do kwoty po 400 (czterysta) złotych i na rzecz małoletniegoD. P.z kwoty 700 zł do kwoty po 500 (pięćset) złotych łącznie do kwoty po 900 (dziewięćset) złotych miesięcznie,
2. oddala apelację w pozostałym zakresie.

Sygn. akt IV Ca 317/13

UZASADNIENIE
J. C.działając w imieniu małoletnich dzieciD. P.iO. P.wniosła o zasądzenie od pozwanegoW. P.alimentów w kwocie po 700 złotych miesięcznie na każde dziecko, poczynając od dnia wniesienia pozwu.
W uzasadnieniu podała, że małoletni są dziećmi pozwanego, który od grudnia 2011 roku zaprzestał partycypowania w kosztach ich utrzymania
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości.
Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, iżD. P.urodzony (...)iO. P.urodzona (...)są dziećmiJ. C.iW. P..
PowódD. P.ma 14 lat, jest uczniem II klasy gimnazjum, zaśO. P.na 8 lat i uczęszcza do klasy I szkoły podstawowej. Małoletnia powódka uczęszcza na plastykę, koszt zajęć to 20 zł miesięcznie – oraz tańce – 40 zł. Powodowie mieszkają wraz z matką w należącym do niej mieszkaniu wL.. Są dziećmi zdrowymi, nie chorują przewlekle.
Koszt wyżywienia małoletnich powodów oraz zakupu środków czystości, przyborów szkolnych, kosmetyków, odzieży wynosi łącznie 1200 zł miesięcznie, obiady w szkole – 120 zł. Opłata za energię w mieszkaniu zajmowanym przez powodów i ich matkę wynosi 115 zł miesięcznie, opłata za gaz – 225 zł co miesiąc, czynsz miesięczny – 240 zł. Łącznie opłaty związane z eksploatacją domu wynoszą 580 zł tj. ok. 145 zł na osobę miesiecznie. Wydatki na małoletnich powodów łącznie z kosztami zapewnienia mieszkania wynoszą 805 zł miesiecznie.
J. C.jest zatrudniona jak pokojówka i zarabia średnio 750 zł brutto miesięcznie, przy czym wykonuje prace w charakterze pokojówki również bez umowy o pracę. Jej łączne dochody wynoszą ok. 1600 zł netto miesięcznie. Ponadto posiada oszczędności poczynione podczas pracy za granicą, które stopniowo przeznacza na utrzymanie małoletnich, albowiem uzyskiwane z pracy dochody nie wystarczają na pokrycie ich usprawiedliwionych potrzeb.
Pozwany poza małoletnimi powodami nie ma na utrzymaniu innych dzieci. Utrzymuje się z prac dorywczych w branży remontowo – budowlanej, uzyskując dochód ok. 300 zł miesięcznie. Opłacił obiady szkolne małoletnich powodów za wrzesień 2012r. – 54 zł, za październik 2012r. – 62,10 zł oraz za listopad 2012r. – 108 zł, jak również opłacił składkę z tytułu uczęszczaniaO.na świetlicę w kwocie 35 zł.
W oparciu o poczynione ustalenia Sąd I instancji uznał, iż określony przez przedstawicielkę ustawową koszt utrzymania małoletnich powodów, mając na uwadze ich wiek, wynikające z niego usprawiedliwione potrzeby a także aktualny poziom cen jest realny i niewygórowany. Matka małoletnich powodów wypełnia swój obowiązek alimentacyjny przede wszystkim poprzez swoje osobiste starania o ich utrzymanie i wychowanie (art. 135 § 2 kro). Dba o ich prawidłowy rozwój, zapewnia im całodobową opiekę, pomoc w nauce i chorobie i w ten sposób wypełnia swój obowiązek alimentacyjny.
W. P.obecnie nie uczestniczy w wychowaniu dzieci. Nie jest obciążony trudem codziennej opieki i dlatego jego obowiązek alimentacyjny winien przejawiać się właśnie w świadczeniach o charakterze materialnym.
Uwzględniając powyższe ustalenia i rozważania opierając się na treściart. 135 § 1 kriopsąd doszedł do przekonania, iż możliwości zarobkowe pozwanego pozwalają na to, aby zaspokajał potrzeby powodów poprzez łożenie na rzecz każdego z nich alimentów w kwocie po 700 zł miesięcznie. Zdaniem Sadu Rejonowego zasądzona kwota  jest współmierna do usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów i jednocześnie nie będzie stanowić nadmiernego obciążenia finansowego dla pozwanego.
Uwzględniając obciążanie pozwanego obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz dzieci sąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztami sądowymi.

Na mocyart. 333 § 1 pkt 1 kpcSąd nadał wyrokowi w punkcie 3 rygor natychmiastowej wykonalności.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się pozwany. Apelujący podniósł zarzut dokonania przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż jest on w stanie łożyć na utrzymanie każdego z małoletnich powodów dzieci kwotę po 700 złotych miesięcznie, mimo, iż utrzymuje się jedynie z prac dorywczych i z tego tytułu jego miesięczne dochody wynoszą jedynie 800- 900 złotych miesięcznie. Zarzucił ponadto naruszenie przez sąd prawa materialnego (art. 135 kriop) przez przyjęcie, iż wysokość zasądzonych alimentów uwzględnia potrzeby małoletnich i możliwości zarobkowe pozwanego.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i obniżenie zasądzonych alimentów do kwoty po 200 złotych miesięcznie bądź uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż zebrany przez Sąd Rejonowy materiał dowodwy pozwala na dokonanie przez Sąd II instancji rozpoznający apelację własnych ustaleń, w rezultacie kontrolę apelacyjną wydanego orzeczenia i uznanie zasadności apelacji pozwanego jedynie w części.
Rozpoznający apelację Sąd Okręgowy podziela po części stanowisko pozwanego w zakresie, w jakim podnosi on, że w sprawie nie doszło do dość wnikliwego i uwzględniającego również doświadczenie życiowe odniesienia się do podanych przez reprezentującą małoletnich powodówJ. C.wydatków na utrzymanie dzieci jak i ustalenia możliwości zarobkowych pozwanego. Tymczasem w sprawach, jak niniejsza utrwalony jest już pogląd, że określenie wysokości świadczeń alimentacyjnych, uwarunkowanych kosztami utrzymania (wyżywienie, mieszkanie, odzież, leczenie) i wychowania, w odniesieniu do dzieci (pielęgnacja, opieka, dbałość o fizyczny i intelektualny rozwój) jest domeną ustaleń na podstawie dowodów z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego (vide: komentarz do art. 135 kpc pod red. T. Domińczyka, w: LexPolonica). Z przepisuart. 135 § 1 kpcwprost wynika, że wypadkową zakresu obowiązku alimentacyjnego są w szczególności usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Przepis ten nie daje jednak podstaw do skutecznego żądania zaspokojenia wszystkich potrzeb uprawnionego. W wyroku z dnia 25.03.1985 r wydanego w sprawie III CRN 341/84 (LexPolonica nr 320940) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, żezakres świadczeń alimentacyjnych należy - zgodnie zart. 135 § 1 kro- od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Należy przy tym stwierdzić, że pojęcie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz pojęcie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, pozostają we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, w szczególności przy ustalaniu wysokości alimentów przez sąd. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z zasadą równej stopy życiowej dzieci i rodziców, obowiązującej także w sprawach alimentacyjnych. Z kolei w orzeczeniu z dnia 20.01.1972 r. (III CRN 470/71, LexPolonica nr 316362) Sąd Najwyższy stwierdził, żegórną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 kro), choćby nawet nie zostały w tych graniach pokryte wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji.
Wyjaśnienia pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego dokonał Sąd Najwyższy w tezie VI wytycznych w zakresie wykładni prawa i praktyki sądowej w sprawach o alimenty z 16 grudnia 1987 roku ( III CZP 91/86, OSN 1988, poz. 42). Należy przez to pojęcie rozumieć nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane z majątku zobowiązanego, ale i te zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.
Jak wynika z wyjaśnień pozwanego złożonych na rozprawie apelacyjnej ukończył on szkołę zawodową, z zawodu jest stolarzem, w latach 2008 – 2010 prowadził działalność gospodarczą, po tym okresie pracował dorywczo i uzyskiwał dochody w granicach 1500 złotych miesięcznie. PobytW. P.w zakładzie karnym, zawiniony przez pozwanego, nie może być podstawą do przyjęcia, iż jego możliwości zarobkowe są ograniczone. Uwzględniając zawód jaki posiada pozwany, jego wiek świadczący o tym, iż jest on aktywny zawodowo, jak również potrzeby samego pozwanego uznać należy, iż jest on w stanie łożyć na utrzymanie małoletniego synaD. P.tytułem alimentów kwotę po 500 złotych miesięcznie, a na rzecz córkiO.kwotę po 400 złotych miesięcznie. Zdaniem Sądu II instancji alimenty w tej wysokości uwzględniają zarówno możliwości zarobkowe pozwanego, jak i potrzeby małoletnich powodów, które z uwagi na znaczną różnicę wieku między nimi są zróżnicowane, jak i sytuację materialną matki powodów, która jedynie w części swój obowiązek alimentacyjny wobec dzieci wyczerpuje osobistymi staraniami o ich utrzymanie i wychowanie.
Alimenty przewyższające tę kwotę zdaniem Sądu Okręgowego byłyby wygórowane i doprowadziłyby do niedostatku zobowiązanego do alimentacji. Z drugiej strony alimenty w kwocie proponowanej przez skarżącego nie pozwoliłyby na zaspokojenie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb powodów jako uprawnionych do alimentacji, byłyby zbyt niskie w stosunku do możliwości zarobkowych pozwanego.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyroki na podstawieart. 386 § 1 kpci orzekł, jak w sentencji.