Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 470/13
Data wyroku: 2013-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Walenta, Barbara Plewińska, Jarosław Sobierajski
Słowa kluczowe: Oszustwo, Przepadek Przedmiotów
Podstawa prawna: art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i in.

Sygn. akt IX Ka 470/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 listopada 2013 roku

Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący SSO Jarosław Sobierajski (spr.)
Sędziowie SO Barbara Plewińska
SO Andrzej Walenta
Protokolant st.sekr.sądowy Katarzyna Kotarska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Barbary Dryzner
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 roku
sprawyP. L.
oskarżonego zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kki297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmnie
z dnia 4 lipca 2013 roku sygn. akt II K 183/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie o przepadku dowodów rzeczowych zawarte w punkcie IV;

II
w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonego od zapłaty wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym, którymi obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 470/13

UZASADNIENIE
P. L.został oskarżony o to, że:
w dniu 7 stycznia 2013 roku wU., będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt III K 551/03 za czyn zart. 279 §1 kkna karę 1 roku pozbawienia wolności, którą odbył od 18 czerwca 2008 roku do 18 czerwca 2009 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w kwocie 8.000 złotych Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo- Kredytową im.(...)wG., za pomocą wprowadzenia w błąd w ten sposób, że w trakcie zawierania umowy pożyczki posłużył się nierzetelnym poświadczającym nieprawdę zaświadczeniem o zatrudnieniu i dochodach, jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na negatywną weryfikację danych,
tj. o czyn zart. 13 §1 kkw zw. zart. 286 §1 kkiart. 297 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kk.

Sąd Rejonowy w Chełmnie wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 roku(sygn. akt II K 183/13), wydanym w trybieart. 335 kpk, uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu to jest występku zart. 13 §1 kkw zw. zart. 286 §1 kkiart. 297 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kkw zw. zart. 64 §1 kki za to w myślart. 11 §3 kkna podstawieart. 286 §1 kkwymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 4 lat tytułem próby zobowiązując oskarżonego w tym czasie, na podstawieart. 72 §1 pkt 4 kk, do wykonywania pracy zarobkowej.
Nadto w punkcie IV wyroku Sąd Rejonowy na podstawieart. 44§ 2 kkorzekł wobec oskarżonego przepadek dowodów rzeczowych w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 4 stycznia 2013 roku i wniosku oskarżonego o przyznanie pożyczki.
Oskarżony został zwolniony od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej zaś poniesionymi w sprawie wydatkami Sąd Rejonowy obciążył Skarb Państwa.

Od powyższego wyrokuapelację wniósł prokuratorzaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na korzyść oskarżonego.
Wyrokowi zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. przepisuart. 44 §2 kkpolegającą na orzeczeniu wobec oskarżonego środka karnego w postaci przepadku dowodów rzeczowych wskazanych w punkcie IV wyroku mimo, iż przedmioty te nie stanowiły własności oskarżonego i nie mają żadnej wartości majątkowej w związku z czym powinny być pozostawione w aktach sprawy.
Powołując się na powyższe uchybienie prokurator wniósł o zmianę punktu IV wyroku poprzez orzeczenie na podstawieart. 230 § 3 kpko pozostawieniu dowodów rzeczowych w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach z dnia 4 stycznia 2013 roku oraz wniosku oskarżonego o przyznanie pożyczki, w aktach sprawy.

Sąd Okręgowy zaważył, co następuje:

Apelacja oskarżyciela publicznego jest zasadna, zaś na skutek uwzględnienia podniesionego w niej zarzutu zaskarżony wyrok został zmieniony w kwestionowanym tamże zakresie.

Podzielając słuszną argumentację przytoczoną w uzasadnieniu postawionego zarzutu stwierdzić należy, że zasadnie prokurator wskazał, iż zawarte w punkcieIV zaskarżonego wyroku orzeczenie o przepadku dowodów rzeczowych pod postacią zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach z dnia 4 stycznia 2013 roku oraz wniosku oskarżonego o przyznanie pożyczki, zapadło z obraząart. 44 § 2 kk.
Zgodnie zart. 44 § 2 kk, sąd może orzec, a w wypadku wskazanym w ustawie orzeka, przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa. Zważyć jednak należy, że nie można orzec przepadku narzędzi przestępstwa, jeżeli nie stanowią one własności sprawcy, a przepis szczególny nie przewiduje – tak, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie - orzeczenia przepadku niezależnie od tej przesłanki (§ 7 art. 44 kk). Zgodnie bowiem zart. 44 § 5 kk, przepadku przedmiotów służących bądź przeznaczonych do popełnienia przestępstwa, o którym mowa wart. 44 § 2 kknie orzeka się, jeżeli „podlegają one zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi”. Przedmioty tego rodzaju w pierwszej kolejności podlegają zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi, a dopiero wtedy, gdy taki podmiot nie występuje lub nie można go ustalić, dopuszczalne jest orzeczenie przepadku tych przedmiotów na rzecz Skarbu Państwa (por. postanowienie SA we Wrocławiu z 24 listopada 2006 r., II AKz 560/2006,, OSA 2007, nr 4, poz. 15).
W niniejszej sprawie niedopuszczalne było orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych opisanych w punkcie IV zaskarżonego wyroku na podstawieart. 44 § 2 kk, gdyż zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodach oraz wniosek oskarżonego o przyznanie pożyczki nie stanowią własności oskarżonego. Żaden zaś przepis szczególny nie przewiduje orzeczenia przepadku niezależnie od tej przesłanki (§ 7 art. 44 kk).
Jednocześnie orzeczenie przepadku powyżej wymienionych dowodów rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa uniemożliwiała okoliczność, iż nie przedstawiają one żadnej wartości majątkowej (ekonomicznej) i nie stanowią przedmiotów, o których mowa wart. 44 kk. Dokumenty będące w sprawie dowodami rzeczowymi nie są ani rzeczą ruchomą ani przedmiotem w rozumieniuart. 115 § 9 kk.
Z kolei zwrot przedmiotowych dokumentów pokrzywdzonemu SKOK im(...)jako właścicielowi uniemożliwiała okoliczność, że dokumenty te poświadczały nieprawdę.

Mając na uwadze powyższe, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o przepadku dowodów rzeczowych zawarte w punkcie IV tego wyroku. Dodać należy, że nie było potrzeby orzekania o tych dowodach w trybieart. 230 kpk, o co wnioskował prokurator. Dowody te będące dokumentami traktować należy jako część akt sprawy, których los dzielą aż do zniszczenia. Wyjątkowo możliwe jest rozstrzygnięcie na podstawieart. 230 § 2 kpk, jeżeli dokument powstał w wyniku działania na druku wydanym przez określoną instytucję, która w zakresie swego działania może podjąć decyzję co do jego dalszego losu, wyłączającą jego używanie (por. Kazimierz Postulski, Marek Siwek, Przepadek w polskim prawie karnym, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2004 r., s.270).
W tym miejscu godzi się też podkreślić, iż dokonana zmiana zaskarżonego wyroku odpowiada treści ugody zawartej między oskarżonym i prokuratorem, nie zawierającej uzgodnienia o przepadku dowodów rzeczowych, konsekwencją której był wniosek oskarżyciela publicznego na podstawieart. 335 kpk, uwzględniony wszak, choć tylko formalnie, przez sąd rejonowy.

Po dokonaniu opisanej zmiany, nie dopatrując się jednocześnie w zaskarżonym orzeczeniu żadnych innych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku bądź jego zmiany w dalszej części z urzędu, sąd odwoławczy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie utrzymał w mocy.

Na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpksąd odwoławczy zwolnił oskarżonego od zapłaty wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym, obciążając nimi Skarb Państwa, gdyż przemawiały za tym względy słuszności; wszak postępowanie odwoławcze zostało wszczęte, a zaskarżony wyrok uległ zmianie na skutek błędu Sądu Rejonowego.