Sąd Okręgowy w Koszalinie
V Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ka 575/13
Data wyroku: 2013-10-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Przykucki, Sędzia Grzegorz Polewiak, Marek Mazur
Słowa kluczowe: Umorzenie Postępowania, Bezwzględny Powód Odwoławczy, Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 17 § 1 pkt 6 kpk

Sygn. akt V Ka 575/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 04 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Koszalinie V Wydział Karny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący – Sędzia:  SO Grzegorz Polewiak
Sędziowie: SO Sławomir Przykucki
SO Marek Mazur (spr.)

Protokolant: sekr. sąd. Jolanta Grosiak
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Małgorzaty Siwek-Sokólskiej
po rozpoznaniu w dniu 04 października 2013 r. sprawy

P. B.

oskarżonego zart. 278§1 kkw zw. zart. 64§1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora oraz obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie
z dnia 17 czerwca 2013 r.    sygn. akt II K 1021/11

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

a
uchyla rozstrzygnięcie co do pierwszego przypisanego oskarżonemu czynu zart. 119§1kw i postępowanie o ten czyn - na podstawieart. 17§1 pkt 6 kpkw zw. zart. 45§1kw – umarza,

b
w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu zart. 278§1 kkw zw.zart. 64§1 kkustala, że oskarżony współdziałał w porozumieniuz inną nieustaloną osobą,

2
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

3
w zakresie czynu z art. 119§1 kw kosztami procesu obciążą Skarb Państwa, a w pozostałej części zwalnia oskarżonego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze,

4
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. B.kwotę 516,60 (pięćset szesnaście 60/100) złotych tytułem obrony z urzędu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt V Ka 575/13

UZASADNIENIE
P. B.został oskarżony o to, że:

1
w dniu 13 kwietnia 2011 roku w miejscowościR., gminaM.z terenusklepu (...)zabrał w celu przywłaszczenia artykuły chemiczne, drogeryjne i spożywcze o wartości łącznej 522,45 złotych, czym działał na szkodęP.P.H. Hurt (...).M. S.” Sp.J. z siedziba wK., przy czym, zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 17 marca 2009 roku sygn. SG-5/09 za przestępstwo podobne zart. 280 § 1 kkna karę jednego roku pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 25 października 2008 roku do dnia 21 sierpnia 2009 roku,

tj. o czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk,

2
w dniu 07 sierpnia 2011 roku wK.w sklepie(...)przyul. (...), działając wspólnie z dotychczas nieustaloną osobą, wykorzystując nieuwagę personelu z półek sklepowych zabrał w celu przywłaszczenia artykuły spożywcze w postaci oliwy i oleju, artykułów kosmetycznych w postaci pasty do zębów, różnych kremów, pianki do golenia, dezodorantów i żeli nawilżających o łącznej wartości 523,63 zł na szkodęM. S. (2), przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 17 marca 2009 roku sygn. akt Sg 5/09 na karę roku pozbawienia wolności, którą odbył w okresach od dnia 25 października 2008 r. do dnia 25 października 2008 r. do dnia 26 października 2008 r. i od dnia 29 października 2008 r. do dnia 21 sierpnia 2009 r.,

tj. o czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kk.

Sąd Rejonowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2013 roku w sprawie II K 1021/11:

I
uznał oskarżonegoP. B.za winnego tego, że w dniu 13 kwietnia 2011 roku w miejscowościR.w gminieM.zabrał w celu przywłaszczenia artykuły higieniczne i spożywcze o łącznej wartości 121,60 zł czym działał na szkodęM. S. (2), tj. popełnienia wykroczenia z art. 119 § 1 kw i za to na podstawie art. 119 § 1 kw w zw. z art. 19 kw wymierzył mu karę aresztu w wymiarze 7 dni,

II
na podstawie art. 28 § 2 i 4 kw w zw. z art. 119 § 4 kw orzekł wobec oskarżonegoP. B.obowiązek zapłaty na rzeczM. S. (2)równowartości ukradzionego mienia w kwocie 121,60 zł,

III
uznał oskarżonegoP. B.za winnego tego, że w dniu 07 sierpnia 2011 roku wK.w sklepie(...)przyul. (...), działając wspólnie z nieustaloną osobą, wykorzystując nieuwagę personelu zabrał z półek sklepowych w celu przywłaszczenia artykuły spożywcze w postaci oliwy i oleju, artykułów kosmetycznych w postaci pasty do zębów, różnych kremów, pianki do golenia, dezodorantów i żeli nawilżających o łącznej wartości 523,63 złotych, czym działał na szkodęM. S. (2)przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Szczecinie z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt Sg 5/09 za przestępstwo podobne zart. 280 § 1 kkna karę roku pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 29 października 2008 roku do dnia 21 sierpnia 2009 roku, tj. popełnienia przestępstwa zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to na podstawieart. 278 § 1 kkskazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,

IV
na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonegoP. B.obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoM. S. (2)kwoty 523,63 złotych,

V
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej wobec oskarżonegoP. B.kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w okresie od 09 sierpnia 2011 roku do 10 sierpnia 2011 roku,

VI
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. B.kwotę 925,88 złotych brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu,

VII
zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania i nie wymierzył mu opłaty.

Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonego i prokurator.
Obrońca oskarżonego, na podstawieart. 425 § 1 kpkzaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonegoP. B..
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1
przedawnienie karalności czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I zaskarżonego wyroku,

2
brak ustaleń faktycznych co do wysokości szkody poniesionej przez pokrzywdzonego, do której naprawienia w całości został zobowiązany oskarżony,

ewentualnie

3
rażącą surowość kary wymierzonej oskarżonemuP. B.za przypisane mu przestępstwo, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności wskazanych w przepisieart. 53 kkoraz prawidłowa kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu powinna skutkować orzeczeniem kary w znacznie niższym wymiarze.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o:

a
uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I i II i umorzenie postępowania w tym zakresie oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w pozostałej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

ewentualnie

b
uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I i II i umorzenie postępowania w tym zakresie, zaś w pozostałym zakresie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zakwalifikowanie czynu przypisanego oskarżonemu jako wypadku mniejszej wagi (art. 278 § 3 kk) i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w dolnej granicy ustawowego zagrożenia w wymiarze 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Wniósł także o zwolnienie oskarżonego z ponoszenia kosztów postępowania przed Sądem II instancji oraz o zasądzenie dla obrońcy kosztów obrony z urzędu oświadczając jednocześnie, iż koszty te nie zostały opłacone.
Prokurator na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpk,art. 444 kpk,art. 103 § 1kpsw orazart. 109 § 1kpsw w zw. zart. 427 § 1 kpkzaskarżył powyższy wyrok w punkcie I w całości na korzyść oskarżonegoP. B., zaś w punkcie II w części na niekorzyść oskarżonego.
Na podstawieart. 427 § 1 i 2 kpk,art. 438 pkt 2 kpk,art. 104 pkt 7kpsw wyrokowi temu zarzucił:

I
rażącą obrazę przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 4 kpsw, polegającą na wydaniu wyroku skazującego wobec obwinionegoP. B., pomimo zaistnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą,

II
obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia a mianowicieart. 413 § 2 pkt 1 kpkpolegającą na niewskazaniu w opisie czynu punktu II wyroku wszystkich znamion współsprawstwa, a mianowicie tego, że sprawca działał w porozumieniu z inną ustaloną osobą, podczas gdy zgodnie z brzmieniem w/w przepisu wyrok skazujący powinien zawierać dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu.

Na podstawieart. 427 § 1 i art. 437 § 1 i 2 kpkwniósł o:

I
uchylenie rozstrzygnięcia z punktu I wyroku oraz o umorzenie postępowania w tym zakresie,

II
zmianę rozstrzygnięcia z punktu II wyroku poprzez przytoczenie w opisie czynu, że sprawca działał wspólnie i w porozumieniu z inna nieustaloną osobą.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora oraz pierwszy zarzut apelacji obrońcy oskarżonego są oczywiście zasadne.
Zgodzić się należy ze skarżącymi wyrok, a i Sąd Rejonowy w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznaje swe uchybienie, że w zakresie przypisanego oskarżonemu w punkcie I wyroku czynu z dnia 13 kwietnia 2011 r. wyrok ten zapadł przy zaistnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w przepisieart. 439 § 1 pkt 9 kpk, a to na skutek zaistnienia okoliczności wyłączającej postępowanie, określonej w przepisieart. 17 § 1 pkt 6 kpkw postaci przedawnienia karalności tegoż czynu. Skoro bowiem słusznie czyn ten Sąd Rejonowy zakwalifikował jako wykroczenie, popełnione w dniu 13 kwietnia 2011 r., to z dniem 13 kwietnia 2013 r. – wobec upływu dwuletniego okresu, o którym mowa wart. 45 § 1kw – nastąpiło przedawnienie karalności tego czynu. Powyższe uzasadniało zmianę tegoż wyroku, uchylenie orzeczenia co do tego czynu i umorzenie w tym zakresie postępowania i dlatego – na mocyart. 437 § 2 kpk– orzeczono jak w punkcie 1 ppkt a) wyroku.
Słusznie też podniósł w swej apelacji prokurator uchybienie przepisowiart. 413 § 2 pkt 1 kpkpolegające na braku wskazania w zakresie drugiego czynu wszystkich ustawowych znamion współsprawstwa. Treść przepisuart. 18 § 1 kknie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że współsprawstwo, jak w tej sprawie, polega na wykonywaniu czynu z inna osobą nie tylko wspólnie, ale nadtoi w porozumieniuz tą. Choć uchybienie to swój początek znajdują zapewne w wadliwym sformułowaniu przez prokuratora aktu oskarżenia, tym niemniej ma oczywisty charakter i przy prawidłowo podniesionym w apelacji zarzutem na niekorzyść oskarżonego może i powinno być naprawione w sposób wskazy w podpunkcie b) punktu 1 wyroku apelacyjnego, a to zgodnie zart. 437 § 2 kpk.
Pozostałe zarzuty podniesione w apelacji obrońcy oskarżonego są chybione, przy czym zarzut dotyczący rzekomego braku ustaleń faktycznych co do wysokości szkody poniesionej przez pokrzywdzonego, do naprawienia której oskarżony w całości został zobowiązany, jest oczywiście chybiony. Owszem, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika expressis verbis dlaczego taką, a nie inną, kwotę zasądzono tytułem naprawienia szkody, ale kwestia ta jest oczywista; stanowi ona dokładnie równowartość zabranego przez oskarżonego, a utraconego przez pokrzywdzonego w wyniku przestępstwa mienia. Skoro - jak wynika z dokumentu stanowiącego k. 6 akt – wartość zabranego mienia, wartość szkody, zostały ustalone przy uwzględnieniu wartości poszczególnych zabranych rzeczy, która to jednak nie zawierała ani podatku VAT ani marży, i była to szkoda, tzw. „netto”, to zarzut apelacji i jego uzasadnienie są w tej sprawie zupełnie chybione.
Chybiony jest wreszcie i zarzut dotyczący znamion czynu przypisanego oskarżonemu, oraz wymierzonej jemu kary. Oczywiście trzeba zgodzić się z twierdzeniem apelacji, że wartość przedmiotu kradzieży ma bardzo istotne znaczenie dla ustalenia czy przestępstwo to zostało popełnione w typie podstawowym określonym wart. 278 § 1 kk, czy w typie uprzywilejowanym (art. 283 kk). Nie jest to wszelako jedyne kryterium. Przyjęciu wypadku mniejszej wagi sprzeciwia się w sposób oczywisty rodzaj przypisanej oskarżonemu kradzieży, to jest: „kradzież sklepowa”, zaplanowany i przemyślany sposób działania sprawcy współdziałającego z innym sprawcą.
Wreszcie nie jest zasadnym zarzut dotyczącej surowości wymierzonej oskarżonemu kary. Jej uzasadnienie zawarte w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pełni przekonuje, a podjęta z tym w apelacji obrońcy oskarżonego polemika ma dowolny charakter. Oczywistą rzeczą jest, że stosunkowo niewielka wartość przedmiotu przypisanegoP. B.kradzieży w połączeniu z jego przyznaniem się do popełnienia tejże są istotnymi okolicznościami łagodzącymi, ale nie można nie dostrzegać przy tym niepoprawności oskarżonego, której przejawem jest m. in. jego działanie w warunkach powrotu do przestępstwa. W tej sytuacji wymierzenie kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, a zatem kary zaledwie o miesiąc wyższej od minimalnej przewidzianej przepisemart. 278 § 1 kk, nie może uzasadniać twierdzenia o surowości tejże. Przy słusznie wyeksponowanej w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niepoprawności sprawcy na pełną aprobatę zasługuje brak warunkowego zawieszenia jej wykonania. Kara ta jest kara sprawiedliwą i została ukształtowana zgodnie z zasadami; to znaczy najpierw określono jej rodzaj i wymiar, a następnie rozważono czy zachodzą warunki do orzeczenia jej w charakterze nieizolacyjnym.
Sprzeciwiać się należy bowiem praktyce, zgodnie z którą wymierzana jest zbyt surowa kara pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania i to często pomimo braku podstaw do owego zawieszenia. W tej sprawie wymiar kary został ustalony przez Sąd Rejonowy w pełni celnie.
Mając zatem powyższe na uwadze i nie dostrzegając z urzędu jakichkolwiek podstaw do dalej idących zmian zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego, w pozostałej części wyrok ten – na mocyart.437§1 kpk– utrzymano w mocy.
Oczywistą konsekwencją wynikającą z przepisuart.632 pkt 2 kpkjest obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w części, w której umorzono postępowanie, to jest co do czynu zart.119§1kw, natomiast sytuacja materialna oskarżonego uzasadniająca przypuszczenie, że nie zapłaci on pozostałych kosztów, a ewentualna ich przymusowa egzekucja byłaby bezskuteczna, uzasadniała zwolnienie go od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, o których – na mocyart.624§1 kpkw zw. zart.634 kpk– postanowiono jak w punkcie 3 wyroku.
Ze względu na to, że w postępowaniu odwoławczym oskarżony reprezentowany był przez obrońcę z urzędu, przeto na mocy § 14 ust.2 pkt 4 w zw. z§ 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz.1348 wraz ze zmianami) orzec należało jak w punkcie 4 wyroku.