Sąd Okręgowy w Gliwicach
II Zamiejscowy Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II C 42/13
Data wyroku: 2013-09-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala

Sygn. aktII C 42/13/2

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 września 2013r.
Sąd Okręgowy w GliwicachOśrodek (...)wR.Wydział II Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Renata Kopala
Protokolant: Jolanta Bober
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013r. wR.
sprawy z powództwaSkarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wJ.i Naczelnika Urzędu Skarbowego wR.zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa
przeciwkoM. K. (1)(K.) iA. R.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

1
uznaje umowę darowizny własności nieruchomości stanowiącej lokal położony wJ.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW (...)oraz związanego z nią udziału(...)w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW (...)zawartej aktem notarialnym z dnia 07 lutego 2008 roku Rep.A nr 2344/2008 dokonaną na rzeczM. K. (1)za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa, któremu przysługują wobec darczyńcyJ. R. (1)wierzytelności z tytułu zaległości w podatku od osób fizycznych wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wJ.z dnia 09 sierpnia 2007 roku(...)i tytułu wykonawczego(...).07 na kwotę 56.321,23 zł (pięćdziesiąt sześć tysięcy trzysta dwadzieścia jeden złotych dwadzieścia trzy grosze) należności głównej wraz z odsetkami oraz zaległości z tytułu podatku od towarów i usług wynikające z tytułów wykonawczych(...),(...),(...),(...),(...)i(...)na kwotę 22.597,44 zł (dwadzieścia dwa tysiące pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych czterdzieści cztery grosze) należności głównej wraz z odsetkami;

2
uznaje umowę darowizny własności nieruchomości stanowiącej lokal położony wJ.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW (...)oraz związanego z nią udziału(...)w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadziksięgę wieczystą KW (...)zawartej aktem notarialnym z dnia 10 marca 2010 roku Rep. A nr 3312/2010 dokonaną na rzeczA. R.za bezskuteczną wobec Skarbu Państwa, któremu przysługują wobec poprzedniego właścicielaJ. R. (1)wierzytelności z tytułu zaległości w podatku od osób fizycznych wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wJ.z dnia 09 sierpnia 2007 roku(...)i tytułu wykonawczego(...).07 na kwotę 56.321,23 zł (pięćdziesiąt sześć tysięcy trzysta dwadzieścia jeden złotych dwadzieścia trzy grosze) należności głównej wraz z odsetkami oraz zaległości z tytułu podatku od towarów i usług wynikające z tytułów wykonawczych(...),(...),(...),(...),(...)i(...)na kwotę 22.597,44 zł (dwadzieścia dwa tysiące pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych czterdzieści cztery grosze) należności głównej wraz z odsetkami;

3
nakazuje pobrać od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach,Ośrodka (...)wR.kwotę 5000 zł (pięć tysięcy złotych) tytułem kosztów sądowych;

4
zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia:
Sygn. IIC 42/13

UZASADNIENIE
Powód Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wJ.i Naczelnika Urzędu Skarbowego wR.w pozwie skierowanym przeciwkoM. K. (1)iA. R.domagał się uznania za bezskuteczną względem Skarbu Państwa umowy darowizny nieruchomości położonej wJ., przyulicy (...), dla której Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadzi księgę nrKW (...)oraz związanego z nią udziału(...)w użytkowaniu wieczystym nieruchomości dla którego Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju prowadzi księgę nrKW (...), dokonanej przez dłużniczkę powodaJ. R. (1)na rzecz pozwanegoM. K. (1)dnia 07.02.2008 roku, a także umowy z dnia 10.03.2010 roku darowizny tej samej nieruchomości oraz związanego z nią udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, dokonanej przezM. K. (1)na rzeczA. R.. Powód podniósł, żeJ. R. (1)jest dłużniczką powoda.
(z tytułu zalęgłości podatkowych) i w krótkim okresie czasu dokonała wraz z pozwanymi czynności prawnych polegających na darowaniu nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny kolejnoM. K. (1), a następnie w imieniu córki darowiznę na rzeczA. R.odM. K. (2)przyjęła. . Zarówno darowiznaJ. R. (1)na rzecz synaM. K. (1)jak i darowiznaM. K. (1)na rzecz siostryA. R.została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, bowiem nieruchomość ta przestała stanowić składnik majątkowy dłużniczki, z którego wierzyciel mógłby zaspokoić część swoich należności z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości.
Pozwani na rozprawie w dniu 25 września 2013 roku wnosili o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia zart. 534 kc.Pozwani zarzucili również, że Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa nie posiada legitymacji procesowej czynnej do występowania w niniejszej sprawie bowiem powodem winien być organ podatkowy a nie Skarb Państwa, z godnie z ordynacją podatkową.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Matka pozwanychJ. R. (1)prowadziła jako osoba fizyczna działalność gospodarczą.W trakcie tej działalności zaniżyła dochody podlegające opodatkowaniu. Podczas kontroli prawidłowości rozliczenia z tytułu podatku dochodowego za rok 2005 ustalono wysokość zaniżonych dochodów i Naczelnik Urzędu Skarbowego wJ.wydałdecyzję nr (...)określającą wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 85.184 zł. NadtoJ. R. (1)nie dokonała rozliczenia podatku od towarów i usług na rzecz Urzędu Skarbowego wR.za okres od kwietnia 2005 do października 2007 na kwotę 22.957,44 zł Należności te są wymagalne.
W stosunku doJ. R. (1)toczyło się postępowanie egzekucyjne, które było bezskuteczne. Aktualnie zadłużenieJ. R. (1)w stosunku do wskazanych Urzędów Skarbowych – wJ.iR.wynosi łącznie 98.906,23 zł. Egzekucja z rachunków bankowych jest nieskuteczna, a z wynagrodzenia za pracę nie wystarcza nawet na pokrycie należności odsetkowych. Dłużniczka nie posiada żadnego majątku i została wpisana do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych.
W dniu 07 lutego 2008 roku dłużniczka darowała na rzecz swojego synaM. K. (1)lokal mieszkalny, w którym zamieszkiwała z synemM. K. (1)i córkąA. R.położony wJ.przyul. (...).
Następnie mieszkanie to w dniu 12 marca 2010 rokuM. K. (1)darował na rzecz swojej (wówczas małoletniej) siostry, w imieniu której darowiznę przyjęła jako przedstawiciel ustawowyJ. R. (1). Pozwani zamieszkują cały czas razem z dłużniczką.M. K. (1)wiedział , że matka prowadzi działalność gospodarczą i ze matka ma jakieś problemy finansowe, sam prowadził działalność gospodarczą w roku 2010 i nie miał stabilnej sytuacji materialnej. Przy sporządzaniu umowy darowizny przezM. K. (1)na rzecz siostryA. R.,A. R.była osoba małoletnią, nie uczestniczyła w tej umowie, a w jej imieniu działałaJ. R. (1). Pozwana 18 lat skończyła 09 sierpnia 2010 roku. O tym, że jest właścicielką mieszkania dowiedziała się później, a nie w czasie sporządzenia umowy.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów które nie były kwestionowane przez strony:
- decyzji Urzędu Skarbowego wJ.(...)–k.12 akt ,
- tytułów wykonawczych –k.23-29 akt
- postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach X Wydział Gospodarczy KRS dnia 02.01.2008r. - k. 30 akt,
- protokołu o stanie majątkowymJ. R. (1)z dnia 26.09.2012 r. - k. 44
- informacji o innych zajęciach z wynagrodzenia o pracę – k. 31
- pism urzędu Skarbowego wP.i Urzędu Skarbowego w(...)o braku majątku –k. 34,35,36,
- aktów notarialnych dotyczących umów darowizny mieszkania z dnia 07.02.2008 i 12.03.2010– k.42,41.
A nadto na podstawie zeznań pozwanych na rozprawie w dniu 25.09.2013 – k. 193.
Sąd zważył:
W niniejszej sprawie Skarb Państwa jako wierzyciel reprezentowany jest przez dwa stationes fisci: Urząd Skarbowy wJ.(właściwy dla miejsca zamieszkani dłużniczkiJ. R. (2)) – z uwagi na zaległości w podatku dochodowym i Urząd Skarbowy wR.(właściwy z uwagi na miejsce prowadzenia przez nią działalności) – z tytułu zaległości w podatku VAT.Zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy z dnia 08 lipca 2005 roku o Prokuratorii Generalnej ( Dz.U.nr 169 poz.1417 z późn. zmianami) powód zastępowany jest przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa.
Powód wykazał , że posiada wierzytelności w stosunku doJ. R. (1)wynikające z zaległości podatkowych za rok 2005 , które były wymagalne z dniem 02 maja 2006 roku. Wykazał również, że dotychczasowo egzekucja w stosunku do dłużniczki właściwie bezskuteczna. Sąd ustalił w trakcie niniejszego postępowania , że lokal mieszkalny położony wJ.przyul. (...)był jedynym wartościowym składnikiem majątkuJ. R. (1)w chwili dokonywani darowizny na rzeczM. K. (1).
Powód swoje roszczenie opierał naart. 527i następnychkc.Zgodnie z tym przepisem każdy z wierzycieli może zadać uznania za bezskuteczną w stosunku do niego czynność prawną jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkowa a dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli i osoba trzecia o tym wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się o tym dowiedzieć. ZarównoM. K. (1)jaki późniejA. R.uzyskali korzyść majątkową. Dokonana darowizna była czynnością, wskutek którejJ. R. (1)wyzbyła się jedynego składnika majątkowego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja należności powoda. Pozwani nie obalili domniemania wynikającego zart. 527§3 kcze działali ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela bowiem jako osoby bliskie wspólnie zamieszkiwali z dłużniczką, a ich wiek i stan świadomości pozwala przyjąć, że przy należytym dołożeniu staranności mogli się dowiedzieć, iż matka działa z pokrzywdzeniem wierzyciela. Nadto czynności te były dokonywane pod tytułem darmym a zgodnie zart. 528 kcw takim przypadku powód mógł żądać uznania czynności za bezskuteczną, nawet gdyby osoba trzecia (w tym przypadku pozwani) nie wiedzieli, żeJ. R. (1)działa z pokrzywdzeniem wierzyciela. W stosunku do pozwanych podstawą prawną roszczenia jestart. 527 §1 kc, a dodatkowo w stosunku doA. R.podstawą prawną roszczenia powoda jestart. 531§2 kc.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę kierował się przesłankami wskazanymi wart. 527i następnekc.Zarzut pozwanego dotyczący uchybienia terminu wskazanego wart. 534 kcjest bezzasadny. Zgodnie tym przepisem uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności. W niniejszej sprawie okres ten zarówno w stosunku do darowizny dokonanej 07 lutego 2008 jak i umowy z dnia 12 marca 2010 roku nie upłynął do chwili złożenia pozwu. Powód niniejszy pozew nadał w urzędzie pocztowym w dniu 07 lutego 2013 roku ( k. 48) co oznacza, że w ostatnim dniu możliwym do dochodzenia roszczenia w stosunku doM. K. (1)został przerwany bieg przedawnienia w myślart. 123§1 kcw związku zart. 165§2 kpc. Zatem zarzut przedawnienia roszczenia jest chybiony.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki wskazane w wyżej cytowanych przepisach dotyczących skargi paulińskiej i orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Pozwany składając sprzeciw nie zdołał tych ustaleń obalić dowodami przeciwnymi zatem zgodnie zart. 347 kpcSąd po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrok zaoczny w całości utrzymał w mocy. O kosztach Sąd orzekł w oparciu oart. 98 k.p.ci art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 3600 zł tytułem stawki minimalnej opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego wynikającej z § 6 pkt. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przy zastosowaniuart. 99 kpc.
Nadto nakazał pobrać od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa kwotę 5000 zł jako opłatę od pozwu (punkt 3 wyroku) albowiem powód z mocy ustawy był od jej uiszczenia zwolniony.