Sąd Okręgowy w Kaliszu
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V Pa 43/13
Data wyroku: 2013-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzena Głuchowska, Piotr Leń, Anna Miniecka
Słowa kluczowe: Wypowiedzenie Umowy
Podstawa prawna: art. 45 k.p. w związku z art 42 § 1 k.p.
Teza: Obniżenie wymiaru zatrudnienia dwóm pracownikom gospodarczym, w drodze wypowiedzenia zmieniającego, do 1/2 etatu i zmniejszenie im proporcjonalnie wynagrodzenia, nie jest równoznaczne z wprowadzeniem przez pozwanego nowych zasad wynagradzania tych pracowników.

Sygn. akt V Pa 43/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Miniecka (spr.)

Sędziowie:

SSO Marzena Głuchowska
SSO Piotr Leń

Protokolant:

st. sekr. sądowy Beata Kałużna

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. w Kaliszu
apelacji pozwanego(...) Sp. z o.o.z siedzibą wK.
od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt IV P 34/13
w sprawie z powództwaK. J.
przeciwko(...) Sp. z o.o.z siedzibą wK.
o przywrócenie poprzednich warunków pracy i płacy
oddala apelację

UZASADNIENIE
PowódkaK. J.wystąpiła z pozwem przeciwko(...) Spółka z o.o.z siedzibą wK.o uznanie wręczonego jej wypowiedzenia warunków pracy i płacy za bezskuteczne. W uzasadnieniu żądania powódka podała, iż wręczone jej wypowiedzenia narusza przepisyart. 39 k.p.iart. 43 k.p.w związku zart. 42 k.p.
W odpowiedzi na pozew pozwany(...) Spółka z o.o.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany podniósł, iż w dniu 29 stycznia 2013 r. wypowiedzenie warunków pracy i płacy wręczył dwóm pracownikom świadczącym pracę na stanowisku pracownika gospodarczego z uwagi na konieczność redukcji etatów. Celem takiego zachowania było umożliwienie dalszej pracy obu wyżej wymienionym pracownikom, którzy obaj znajdowali się w okresie ochronnym, co jest zgodne z zasadami współżycia społecznego.
Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. przywrócił powódce poprzednie warunki pracy i płacy obowiązujące u pozwanego przed dniem 1 maja 2013 r. i obciążył pozwanego kosztami sądowymi. Rozstrzygniecie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach:
PowódkaK. J.urodziła się w dniu(...)W dniu 24 lutego 2006 r. zawarła z pozwanym(...) Spółka z o.o.z siedzibą wK.umowę o prace na okres próbny do dnia 23 maja 2006 r., zaś w dniu 22maja 2006 r. umowę na czas określony do dnia 23 maja 2007 r. W dniu 24 maja 2007 r. strony zawarły kolejną umowę na czas określony do dnia 23 maja 2017 r. W myśl tej ostatniej umowy powódka zobowiązała się do świadczenia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika gospodarczego w sklepie pozwanego wK.(1)przyul. (...). Ponadto strony uzgodniły możliwość rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie powódki wynosiło 1.657,33 zł.
W pozwanym markecie na stanowisku pracownika gospodarczego była zatrudniona jeszcze druga osoba znajdująca się w wieku przedemerytalnym.
Pozwany podjął decyzję o likwidacji jednego z etatów pracownika gospodarczego. W tym celu wręczył zarówno powódce jak i drugiej sprzątaczce wypowiedzenie warunków pracy i płacy ograniczając wymiar czasu pracy do ½ etatu. Powódce pisemne oświadczenie w przedmiocie 3 miesięcznego wypowiedzenia warunków pracy i płacy pozwany wręczył w dniu 29 stycznia 2013 r. W wypowiedzeniu pozwany nie wskazał przyczyny uzasadniającej to wypowiedzenie. Powódka w momencie wręczenia wypowiedzenia warunków pracy i płacy znajdowała się w okresie ochronnym jak wart. 39 k.p.
Pozwana firma funkcjonuje od 1992 r. Obecnie w skład firmy wchodzi 130 marketów. W historii firmy zostały zlikwidowane tylko 3 placówki. Z uwagi na silną konkurencję na rynku celem zmniejszenia kosztów w pozwanej firmie obowiązki sprzątaczek przejmują inni pracownicy - stąd likwidacja w 90% placówek stanowiska pracownika gospodarczego. Zwolnienia nie mają takiej skali, aby miały charakter tzw. zwolnień grupowych.
Sąd ustalając przedmiotowy stan faktyczny ograniczył dowód z przesłuchania stron do przesłuchania powódki albowiem pozwany zrezygnował z przesłuchania w charakterze strony.
W ocenie Sądu Rejonowego w rozpoznawanej sprawie zawarcie długoterminowej umowy na czas określony - 10 lat z dopuszczalnością wcześniejszego jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem należy zakwalifikować jako obejście przepisów prawa pracy, ich społecznego gospodarczego przeznaczenia oraz zasad współżycia społecznego(uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r. w sprawie o sygn. II PK 49/07, opubl. OSNP 2008/21-22/317 i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. I PK 222/11, opubl. LEX nr 1222145).
W niniejszej sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki uzasadniające zawarcie tak długiej umowy o pracę na czas określony. Pozwana firma istnieje od 21 lat. Posiada 130 placówek. W okresie funkcjonowania firmy zostały zlikwidowane tylko 3 markety. Przy czym należy podkreślić, iż pozwany zobowiązany do podania okoliczności faktycznych uzasadniających zawarcie z powódką umowy na okres lat 10 w piśmie procesowym datowanym na dzień 30 kwietnia 2013 r. w zasadzie przyznał, że pomiędzy stronami winna być zawarta umowa na czas nieokreślony – stąd zastosowany przez niego 3 miesięczny okres wypowiedzenia warunków pracy i płacy.
Wręczone powódce wypowiedzenia warunków pracy i płacy w myślart. 30 § 4 k.p.w związku zart. 42 § 1 k.p.nie zawiera przyczyny uzasadniającej to wypowiedzenie. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawieart. 45 § 1 i 3 k.p.w związku zart. 42 § 1 k.p.iart. 39 k.p.przywrócił powódce poprzednie warunki pracy i płacy.
Rozważając zarzut pozwanego, iż wypowiedzenie warunków pracy i płacy czyni zadość zasadom współżycia społecznego albowiem umożliwia pracę dwóm pracownikom, znajdującym się w okresie ochronnym uznał go co najmniej za nietrafiony. Obniżenie i tak już niskiego wynagrodzenia niewątpliwie będzie rzutowało na wysokość emerytury powódki. Ponadto za niezasadny Sąd uznał również argument pozwanego, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłankiart. 43 punkt 1 k.p.. Jak wykazało przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie pozwany podjął decyzję o likwidacji jednego z dwóch stanowisk pracowników gospodarczych, a nie jak twierdzi wprowadził nowe zasady wynagradzania dotyczące sprzątaczek.
Zdaniem Sądu można byłoby rozważać w niniejszej sprawie spełnienie przepisu art. 5 ustęp 5 punkt 1 w związku z art. 10 ustęp 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz. U. z 2003 r., nr 90, poz. 844 z późniejszymi zmianami), co jednak w myśl art. 5 ustęp 6 tej samej ustawy skutkuje wypłatą dodatku wyrównawczego.
O nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawieart. 113 ustęp 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. nr 167, poz. 1398 z późniejszymi zmianami)w związku zart. 98 k.p.c.Przy czym wysokość opłaty ustalił w oparciu o przepis art. 13 ustęp 1 wyżej powołanej ustawy uwzględniając wartość przedmiotu sporu podaną przez powódkę, co do której pozwany nie zgłosił zarzutu.
Apelację od powyższego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawieart. 368 § 1 pkt. 2 k.p.c.zarzuciła naruszenie:

1
przepisów postępowania, tj.art. 233 k.p.c.poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nie przyjęcie na potrzeby postępowania, że u pozwanej nastąpiła zmiana zasad wynagradzania pracowników, która dotyczyła grupy, do której powódka należy,

2
przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

-art. 30 § 4 k.p.w zw. zart. 42 § 1 k.p.poprzez ich błędną wykładnię i wskazanie, że w treści wypowiedzenia warunków pracy i płacy dokonanego w stosunku do powódki winna być wskazana przyczyna wypowiedzenia,
-art. 43 pkt. 1 k.p.w zw. zart. 39 k.p.poprzez jego niezastosowanie, co wynika z niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, o czym mowa wpunkcie 1,
-art. 5 k.c.poprzez jego niezastosowanie.
W tym stanie rzeczy, na podstawieart. 368 § 1 pkt. 5 k.p.c., wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w obu instancjach według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest uzasadniona wobec nietrafności podniesionych w niej zarzutów.
Nie jest uzasadniony podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.art. 233 k.p.c.poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nieprzyjęcie, że u pozwanego nastąpiła zmiana zasad wynagradzania pracowników, która dotyczyła grupy, do której powódka należy.
Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż pozwany – jak sam to przyznał podjął decyzję o likwidacji jednego z dwóch stanowisk pracowników gospodarczych, a nie - jak twierdzi wprowadził nowe zasady wynagradzania dotyczące sprzątaczek. Likwidacja jednego stanowiska w efekcie spowodowała obniżenie wymiaru zatrudnienia dwóch pracowników do ½ etatu a tego nie można uznać za wprowadzenie nowych zasad wynagradzania sprzątaczek. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy a tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż błędnie z naruszeniem przepisart. 233 k.p.c.ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego -art. 30 § 4 k.p.w zw. zart. 42 § 1 k.p.,art. 43 pkt. 1 k.p.w zw. zart. 39 k.p.orazart. 5 k.c.
Co do braku wskazania powódce przyczyny w wypowiedzeniu zmieniającym, to zauważyć należy, że pozwany stosując 3-miesięczny okres wypowiedzenia powódce umowy o pracę powinien być konsekwentny w swoich poczynaniach. Skoro zastosował wobec powódki 3 miesięczny okres wypowiedzenia - taki jak dla umowy bezterminowej, to powinien podać powódce również przyczynę wypowiedzenia zmieniającego. Skoro jednak tego nie uczynił, to Sąd Rejonowy słusznie uznał takie wypowiedzenie za niezgodne z prawem, oceniając zawartą z powódka długoletnią umowę o pracę jako umowę zawartą na czas nieokreślony, z wszelkiego rodzaju konsekwencjami w zakresie zmiany jej warunków. Trafnie przy tym przyjął, iż ze strony pozwanego nie zachodziły żadne przesłanki uzasadniające zawarcie z powódką tak długiej umowy o pracę na czas określony, bo pozwany będąc zobowiązany przez sąd do wykazania przesłanek determinujących zawarcie długoletniej umowy terminowej żadnych przesłanek usprawiedliwiających zawarcie takiej umowy z powódką nie wskazał. Ponadto Sąd I instancji trafnie uznał za chybione twierdzenie pozwanego, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłankiart. 43 pkt. 1 k.p..
Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale. Ustalenia te sąd odwoławczy w pełni akceptuje i przyjmuje za własne stąd też nie zachodzi potrzeba powtórnego ich przytaczania.
Jak wynika z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń pozwany podjął decyzję o likwidacji jednego z dwóch stanowisk pracowników gospodarczych, a nie jak twierdzi wprowadził nowe zasady wynagradzania dotyczące sprzątaczek. Obniżenie w drodze wypowiedzenia zmieniającego wymiaru zatrudnienia dwóm pracownikom gospodarczym do ½ etatu i zmniejszenie im proporcjonalnie wynagrodzenia nie jest równoznaczne z wprowadzeniem przez pozwanego nowych zasad wynagradzania tych pracowników.
Stąd też podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przepisuart. 43 pkt. 1 k.p.w zw. zart. 39 k.p.poprzez jego niezastosowanie nie znajduje uzasadnienia.
Co do zarzutu naruszeniaart. 5 k.c.poprzez jego niezastosowanie to zwrócić należy uwagę, iż odpowiednikiem przepisuart. 5 k.c.jest przepisart. 8 k.p.Przepis ten, tak samo jakart. 5 k.c., określa granice wykonywania praw podmiotowych przez pracownika i pracodawcę. Jednakże rozpatrywanie tego zarzutu w okolicznościach niniejszej sprawy staje się bezprzedmiotowe skoro z ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji wynika, iż wręczone powódce wypowiedzenie warunków pracy i płacy, w myślart. 30 § 4 k.p.w związku zart. 42 § 1 k.p., nie zawierało przyczyny uzasadniającej to wypowiedzenie i nie była ona jej znana, a zawartą z powódka umowę o pracę należy uważać za zawartą na czas nieokreślony.
Niezależnie zatem od tego, czym kierował się pozwany pracodawca przy wypowiadaniu warunków pracy i płacy powódce wręczone powódce wypowiedzenia trafnie uznane zostało przez sąd I instancji za niezgodne z prawem ze względu na naruszenie przez pozwanego pracodawcę obowiązku podania pracownikowi przyczyny wypowiedzenia zmieniającego.
W tym stanie rzeczy apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawieart. 385 k.p.c.