Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 596/12
Data wyroku: 2013-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Regulska, Krzysztof Głowacki, del do Izabela Krupa
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: 437kpk

Sygn. akt. IV Ka 596/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2013r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Agata Regulska (spr.)
Sędziowie  SSO  Krzysztof Głowacki
SSR del do SO Izabela Krupa
Protokolant  Justyna Gdula
przy udzialeB. M.Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013r.
sprawy:

1
J. M. (1)oskarżonego zart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 kk

2
G. S. (1)oskarżonego zart.228§4 kkw zw.zart. 91 § 1 kkorazzart. 231 §2 kkw zw. zart. 13§1 kkw zw. zart. 305§1 kkw zw. zart. 11§2 kk

na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonych
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej
z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt XII K 940/10
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Fabrycznej do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt IV Ka 596/12

UZASADNIENIE
Prokuratura Okręgowa we Wrocławiu oskarżyła:
G. S. (1)o to, że:
I.W okresie lutego i marca 2008 r. weW., w związku z pełnieniem funkcji publicznej inspektora nadzoru inwestorskiego -(...) Zarządu (...)weW.ul. (...), uzależnił swą przychylność wyrażającą się w tym w szczególności, iż nie będzie stwarzał trudności przy czynnościach odbioru robót wykonywanych przezfirmę (...).B.-P. K. (1)w ramach remontu budynku siedziby Oddziału Żandarmerii Wojskowej przyul. (...)oraz remontuKlubu (...)Okręgu Wojskowego przyul. (...)weW., od udzielenia jemu korzyści majątkowej w postaci okien wraz z osprzętem okiennym oraz grzejników, a następnie takową korzyść majątkową odP. K. (1)przyjął, którą stanowiły zakupione whurtowni (...) sp. z o.o.przyul (...)- dwa okna m-kiV.wraz z osprzętem okiennym, o wartości łącznej 3006,55 zł. ,
tj. o czyn 228§4 kk
IIW maju 2008 r. weW., w związku z pełnieniem funkcji publicznejinspektora nadzoru inwestorskiego -(...) Zarządu (...)ul. (...), uzależnił swą przychylność, wyrażającą się w tym w szczególności, iż nie będzie stwarzał trudności przy czynnościach odbioru robótwykonywanych przezfirmę (...).B.-P. K. (1)w ramach remontu budynku siedziby Oddziału Żandarmerii Wojskowej przyul. (...)oraz remontuKlubu (...)Okręgu Wojskowego przyul. (...)weW., od udzielenia jemu korzyści majątkowej w postaci dwóch wiader tynku mozaikowego WEBER(...)2 MM/ 39G.o wartości około 300 zł, której to korzyści jednakże nie otrzymał

tj. o czyn zart. 228§4 kk

IIIw marcu 2008 r. weW., będąc funkcjonariuszem publicznympełniącym funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego - Rejonowego ZarząduInfrastruktury weW.ul. (...), powołanym następnie na członkakomisji przetargowej i zastępcę jej przewodniczącego, w związku z organizowanym przetargiem publicznym na remontbudynku koszarowego nr (...)w kompleksie nr(...)przyul. (...)weW., przekroczył swe uprawnienia w ten sposób, że dysponując materiałami przygotowanymi na potrzeby postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie oznaczonych robót, w tym kosztorysem inwestorskim, udostępniłP. K. (1)- właścicielowifirmy (...).B, jako potencjalnemu wykonawcy - przedmiar robót wraz z ujętymi w poszczególnych pozycjach danymi o kwotach pieniędzy, jakie organizator przetargu zamierza przeznaczyć na wykonanie określonych tam prac , które to dane wykraczały poza specyfikację istotnych warunków zamówienia i były niedostępne dla innychpotencjalnych wykonawców ubiegających się zlecenie, co czynił dla ułatwieniawymienionemu opracowania oferty przetargowej i doprowadzenia, w porozumieniu z nim do wyłonienia jego firmy jako zwycięzcy przetargu, co jednak
nie nastąpiło albowiem ten od udziału w przetargu odstąpił, przy czym. czyniąc powyższe działał w celu osiągnięcia preczP. K. (1)korzyści majątkowej, a na szkodę inwestora oraz interesu publicznego,
tj. o czyn zart. 231 §2 kkw zw. zart. 13§1 kkw zw. zart. 305§1 kkw zw. zart.  11  §2 kk
2)J. M. (1), o to, że:

I. W maju 2008 r. weW., będąc prezesem zarządu i współwłaścicielemspółki (...)występując jako wykonawca robót na rzecz inwestora -(...) Zarządu (...)weW.ul. (...), udzieliłT. W. (1)– inspektorowi nadzoru inwestorskiego-(...) Zarządu (...)weW.iw związku z pełnioną przez niego funkcją publiczną - korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 3.000
tj. o czyn zart. 229§1 kk

II.W czerwcu 2008 r. weW., będąc prezesem zarządu i współwłaścicielemspółki (...)występując jako wykonawca robót na rzecz inwestora -(...) Zarządu (...)weW.ul. (...), udzieliłT. W. (1)– inspektorowi nadzoru inwestorskiego-(...) Zarządu (...)weW.iw związku z pełnioną przez niego funkcją publiczną - korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 5000 zł.
tj  czyn zart. 229§1 kk

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2012r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej ( sygn. akt XIIK 940/10):

I
oskarżonegoG. S. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w punktach I i II części wstępnej wyroku, które kwalifikuje jako popełnione w warunkachart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 228 § 4 k.k.w zw. zart. 91 § 1 kkwymierza mu karę1 (jednego ) roku i 8 (ośmiu) miesięcypozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 1, 2 i § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzysta) złotych,

II
oskarżonegoG. S. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w punktach III części wstępnej wyroku i za to na podstawieart. 231 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 3 kkwymierza mu karę1 (jednego ) rokupozbawienia wolności, oraz na podstawieart. 33 § 1, 2 i § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzysta) złotych,

III
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.połączył oskarżonemuG. S. (1)kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach I i II części dyspozytywnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 2 lat (dwóch) lat pozbawienia wolności,

IV
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 2 k.k.połączył oskarżonemuG. S. (1)kary grzywny orzeczone w punktach I i II części dyspozytywnej wyroku i wymierzył mu karę łączną grzywny w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzysta) złotych,

V
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej wobec oskarżonegoG. S. (1)kary łącznej grzywny zaliczył okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 27.10.2008 r. do dnia 17.12.2008 r., przyjmując, iż 1 (jeden) dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równy jest (dwóm) dziennym stawkom grzywny,

VI
na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemuG. S. (1)na okrespróby lat 5 (pięciu),

VII
oskarżonegoJ. M. (1)uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów opisanych w punktach IV i V części wstępnej wyroku, które zakwalifikował jako popełnione w warunkachart. 91 § 1 kki za to na podstawieart. 229 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 kkwymierza mu karę1 (jednego ) roku i 3 (trzech) miesięcypozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 1, 2 i § 3 k.k.wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzysta) złotych;

VIII
na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemuJ. M. (1)na okrespróby lat 5 (pięciu),

IX
na podstawieart. 627 k.p.k.w zw. zart. 633 k.p.k.orazart. 2 i 3 ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe po 1/3 tj. po(...),28 i wymierzył im opłaty w kwocie:

-G. S. (1)– 9.300 złotych
-J. M. (1)– 6.300 złotych.

Od powyższego wyroku apelację wywiedli oskarżeni za pośrednictwem swojego obrońcy, zaskarżając wyrok w całości oraz Prokurator w zakresie orzeczenia o karze na niekorzyść obu oskarżonych
W treści apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonych zarzucono zaskarżonemu orzeczeniu:
1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na:
a) naruszeniuart. 7 kpkw zw. zart. 424§1 pkt 1 i 2 kpkpoprzez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niespełniający wymogów stawianych przepisami prawa, i w konsekwencji uniemożliwienie prawidłowej kontroli w toku postępowania przed Sądem II instancji poprzez brak wyczerpującego i logicznego uargumentowania oceny poszczególnych dowodów zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, a także poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, w szczególności:
- niewyjaśnienie w żaden sposób podstawy prawnej wyroku,
- pominięcie w uzasadnieniu wyroku przy odniesieniu się do oceny dowodu z zeznań świadkaT. W. (1)faktu, iż jego wyjaśnienia (zeznania) stanowią de facto „pomówienie złożone” i z uwagi na to oraz wielokrotne zmiany treści oraz brak innych dowodów winny zostać tak właśnie ocenione;
b) naruszenieart. 5§2 kpkpoprzez jego niesłuszne niezastosowanie i nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonegoJ. M. (1)wątpliwości co do faktu samego wręczenia korzyści majątkowejT. W. (1)oraz jej wysokości, w sytuacji niekonsekwentnych zeznań tego ostatniego oraz braku jakichkolwiek innych dowodów świadczących o winie i sprawstwie oskarżonego,
c) naruszeniu przepisuart. 391§2 kpkpoprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieujawnieniu na rozprawie protokołów przesłuchania świadkaT. W. (1), w sytuacji prawomocnego skazania świadka tj. faktu, iż nie toczy się już przeciwko niemu postępowanie karne o czyn pozostający w związku z zarzutamiG. S.iJ. M.,
d) naruszeniuart. 4 kpkw zw. zart. 169 kpkiart. 170§1 kpka takżeart. 2 kpkw zw. zart. 167 in fine kpk- polegające na ich niezastosowaniu i uwzględnieniu okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonych przy jednoczesnym nieuwzględnieniu dowodów przemawiających na korzyść oskarżonych, a także nieprzeprowadzeniu z urzędu dowodów świadczących o braku winy i sprawstwa oskarżonych, a to w celu realizacji zasady obiektywizmu poprzez:
- nieprzeprowadzenie dowodu – oddalenie wniosku- z zeznań świadka kierownika budowy w osobieJ. S.na okoliczność procedur odbioru robót, osób występujących przy odbiorach po stronie inwestora i wykonawcy, ewentualnego udziału w tej procedurzeP. K., a nadto oddalenie wniosku z naruszającym prawo uzasadnieniem,
- nieprzeprowadzenie dowodu i niewyjaśnienie w jaki sposób odbiorcy robót pomiędzy inwestorem oraz generalnym wykonawcą miały wpływać na kwestię wypłat dokonywanych na rzecz generalnego wykonawcy, a dalej na kwestię wypłat pomiędzy generalnym wykonawcą a(...)P. K.,
- nieprzeprowadzenie dowodu i niewyjaśnienie w jaki sposóbG. S. (1)miałby wpływać na kwestię rozliczeń pomiędzy generalnym wykonawcąE.I.a(...)P. K., w sytuacji braku jakiejkolwiek umowy i zależności pomiędzy(...)inwestorem a(...),
- niezweryfikowanie zeznań świadkaP. K.orazS. K.poprzez pryzmat dokumentów – wpisów do dziennika budowy, procedur odbioru robót, procedur gotowości zgłaszania robót do odebrania, zagwarantowanego w umowie pomiędzy inwestorem i generalnym wykonawcą comiesięcznego fakturowania robót przezE.I.itd.
- pominięcie i niedokonanie analizy wyjaśnień (zeznań)T. W. (1)pod kątem „pomówienia złożonego”,
- nieprzeprowadzenie dowodu i niewyjaśnienie w jaki sposób ewentualne przekroczenie uprawnień przezG. S. (1)w odniesieniu do przekazania „kosztorysu ślepego”P. K. (1)miałoby być działaniem na szkodę inwestora oraz interesu publicznego,
2. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niesłusznym uznaniu, iż prace budowlane na obiektach przyul. (...)weW.były odbierane jedynie przezT. K. (1)jako kierownika budowy iG. S. (1)jako inspektora nadzoru budowlanego,
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iżG. S. (1)mógł kwestionować prawidłowość i jakość wykonanych prac, co skutkowało brakiem wypłaty dla wykonawcy, w sytuacji gdy wykonawcą byłafirma (...)i to na jej rzecz były dokonywane płatności, a nie na rzecz firmy pokrzywdzonego,
4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, żeG. S. (1)miałby wpływać na kwestię rozliczeń pomiędzy generalnym wykonawcąE.I.a(...)P. K., w sytuacji braku jakiejkolwiek umowy i zależności pomiędzy(...)inwestorem a(...)P. K.,
5. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż nie istniał kosztorys „ślepy” oraz iż przekazanie dokumentów stanowiło przekroczenie uprawnień przezG. S. (1),
6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż przekroczenie uprawnień przezG. S. (1)w odniesieniu do przekazania „kosztorysu ślepego”P. K. (1)miałoby być działaniem na szkodę inwestora oraz interesu publicznego,
7. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iżJ. M. (1)dopuścił się przestępstwa zart. 229 § 1 kk.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, ewentualnie o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonych od zarzuconych im czynów.
Prokurator zarzucił Sądowi I instancji :

I
rażącą niewspółmierność wymierzonych wobec oskarżonychG. S. (1)iJ. M. (1), za czyny opisane wart. 228§ 4 kk,art. 229 § 1 kki inne (pkt I – III i VII części wstępnej wyroku) – kar jednostkowych i kary łącznej grzywny, wyrażającą się w zbyt niskiej liczbie stawek oraz niskiej wysokości stawki dziennej przyjętej za podstawę wymiaru kar grzywny, będącą skutkiem nieuwzględnienia w stopniu należytym określonych wkodeksie karnymdyrektyw sądowego wymiaru kary, a w tym niedostatecznego uwzględnienia okoliczności obciążających, stosunków majątkowych oskarżonych, a w szczególności rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa, stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć wobec sprawcy, a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, i w konsekwencji wymierzenie oskarżonym zbyt łagodnych kar grzywny za zarzucane im przestępstwa;

II
obrazę przepisu prawa materialnego – wyrażonego wart. 45 § 1 kk, poprzez nieorzeczenie przez Sąd I instancji wobec oskarżonegoG. S. (1)obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku równowartości uzyskanej korzyści majątkowej w kwocie 3 006,55 zł.

Wskazując na powyższe zarzuty apelujący Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary poprzez orzeczenie
a) wobec oskarżonegoG. S. (1)kar:
- za ciąg czynów określony w pkt I wyroku – 1 rok i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości stawki na kwotę 500 zł, a także środka karnego w postaci przepadku równowartości uzyskanej korzyści majątkowej w kwocie 3 006,55 zł,
- za czyn określony w punkcie II wyroku – 1 rok pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu stawki na kwotę 500 zł
- orzeczenia kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat oraz grzywny w wysokości 200 stawek przy ustaleniu stawki na kwotę 500 zł,
b) wobecJ. M. (1)za ciąg czynów określony w punkcie VII wyroku 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 120 stawek, przy ustaleniu stawki na kwotę 800 zł.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :
Apelacja obrońcy oskarżonych zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Powyższe spowodowało, iż rozpoznanie apelacji wywiedzionej przez oskarżyciela publicznego w zakresie orzeczenia o karze, stało się bezprzedmiotowe.
Na wstępie należy wskazać, iż prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie uzależniona jest ściśle od zgodnego z przepisami procedury karnej przeprowadzenia dowodów potrzebnych do ustalenia okoliczności istotnych dla orzeczenie w kwestii winy, sprawstwa i kwalifikacji prawnej zarzucanych czynów, wymiaru kary oraz od prawidłowej oceny tych okoliczności. Obowiązkiem Sądu jest dążenie do wykrycia prawdy obiektywnej przez wnikliwe, rzetelne i dokładne przeprowadzenie postępowania dowodowego, które powinno doprowadzić do prawidłowych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
Wykazanie i przekonujące uzasadnienie swojego stanowiska w tym przedmiocie zostało skonkretyzowane jako obowiązek w dyspozycji przepisuart. 424 § 1 pkt 1 kpk(tak też m. in. wyrok SN z dnia 05. 09. 1974r., sygn. akt II KR 114/74). Jeżeli nie spełnia ono wymogówart. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.może natomiast uniemożliwić dokonanie kontroli odwoławczej zaskarżonego rozstrzygnięcia i w konsekwencji także doprowadzić do uchylenia wyroku ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 września 2008r., IIAKa 209/08).
Ustalenia faktyczne czynione przez Sąd orzekający winny zawierać fakty istotne z punku widzenia możliwości przypisania oskarżonemu winy i sprawstwa w odniesieniu do zarzucanego mu czynu, o znamionach wskazanych w treści przepisów. Wszystkie znamiona przestępstwa winny podlegać procesowi dowodzenia w toku postępowania i wszystkie muszą być prawidłowo wykazane w oparciu o przeprowadzone dowody. Jedynie dowody uzyskane w wyniku prawidłowego, zgodnego z procedurą postępowania, mogą następnie być poddawane ocenie pod kątem ich wiarygodności i stanowić podstawę rozstrzygnięcia.
Analizując treść uzasadnienia orzeczenia Sąd Odwoławczy stwierdza, iż nie spełnia ono należycie wymogów zart. 424§ 1 i 2 kpkco niewątpliwie utrudnia zweryfikowanie poprawności toku rozumowania Sądu I instancji, a co za tym idzie kontrolę poprawności wydanego w sprawie orzeczenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać na sposób konstruowania części uzasadnienia zawierającej ustalenia stanu faktycznego. Mając na uwadze, iż okoliczności, których ustalenia należało dokonać, odznaczają się sporym stopniem złożoności, stanowią szereg działań wielu osób, zaniechanie przez Sąd I instancji wskazania dowodów bezpośrednio potwierdzających poszczególną okoliczność i wymienienie wszystkich dowodów na okoliczność poszczególnego czynu zbiorczo, zasługuje na dezaprobatę Sądu Odwoławczego.
Globalne powoływanie dowodów niewątpliwie utrudnia podążanie za tokiem rozumowania Sądu, sprawia, że nie można skutecznie go skontrolować ani polemizować z dokonanymi ustaleniami. Nie sposób w sposób pewny i precyzyjny ustalić bowiem w oparciu o czyją relację czy dokument ustalono jaką okoliczność i w jakim zakresie.
Sąd Odwoławczy jednocześnie zgadza się z twierdzeniami apelującego wskazującego na zaniechanie przez Sad Rejonowy wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, co stanowi wymóg przepisuart. 424§ 2 kpk.
W treści uzasadnienia kwestię tę Sad orzekający potraktował nadzwyczaj pobieżnie, wskazując jedynie, iż „podzielił kwalifikację prawną czynu wskazaną przez oskarżyciela publicznego” zmieniając ją w zakresie czynów opisanych w punktach I i II i IV i V poprzez przyjęcie, że oskarżeni działali w warunkach zart. 91§ 1 kk. Sąd I instancji, co słusznie wskazuje apelujący, nie przytoczył żadnych argumentów przekonujących za zasadnością przyjętej kwalifikacji prawnej ( ani powodów dokonanej w jej obrębie modyfikacji ).
Jak celnie wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2000r. w sprawie II AKa 32/00,z wyjątkiem sytuacji oczywistych, nie można sprowadzać wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku do przytoczenia zastosowanych przepisów ani powierzchownego powołania znamion ustawowych przypisanego przestępstwa. Zwłaszcza gdy wykładnia stosowanych przepisów jest kontrowersyjna, potrzebna jest argumentacja wykazująca adekwatność stosowanej subsumcji prawnej.Szczególnie istotne jest to w przypadku, gdy wykazanie znamienia danego przestępstwa wymaga wnioskowania i oceny. Niewątpliwie taka sytuacja ma miejsce w przypadku przestępstwa zart. 231 § 1 kk, zarzuconego oskarżonemuG. S. (1), którego znamieniem jest działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Treść zarzutu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku wskazuje, że oskarżonyG. S. (1)działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przezP. K. (1), na szkodę inwestora oraz interesu publicznego. W treści uzasadnienia orzeczenia Sąd Rejonowy nie podjął się jednak wyjaśnienia kwestii szkodliwości działania oskarżonego. Zarzut apelującego wskazujący na zaniechanie wskazania przez Sąd na czym miała polegać szkoda, jaką miałby ponieść interes publiczny w wyniku ewentualnego wygrania przetargu przezP. K. (1), jest w pełni uzasadniony. Wobec powyższego nie sposób odmówić apelującemu racji, w zakresie w jakim twierdzi, że odniesienie się do sposobu wnioskowania Sądu I instancji i ewentualne kwestionowanie jego poprawności, stało się de facto niemożliwym.
Abstrahując od samej poprawności sporządzonego uzasadnienia Sąd Odwoławczy stwierdził, iż Sąd Rejonowy procedując w sprawie dopuścił się takich uchybień procedury, które w efekcie mogły rzutować na poprawność wydanego w sprawie orzeczenia.
Ma w pełni rację apelujący obrońca oskarżonych, wskazując, iż nieujawnienie w toku rozprawy zeznań świadkaT. W. (1)złożonych przez niego w toku postępowania przygotowawczego toczącego się przeciwkoJ. M. (1)nie znajdowało uzasadnienia w przepisach prawa. Uzasadnienie Sądu I instancji w tym zakresie budzi zdumienie Sądu Odwoławczego. Wyrażony przez Sąd orzekający pogląd o istnieniu zakazu odczytywania „zeznań świadka, który następnie stał się oskarżonym, a potem w kolejnej sprawie świadkiem” nie została przezeń poparta żadną argumentacją pozostając zupełnie niezrozumiałą.
T. W. (2)występował pierwotnie w sprawie jako oskarżony ( wrazG. S. (1)iJ. M. (1)), a jego czyny zart. 231§1 kkiart. 276 kkw zw. zart. 11§2 kkorazart. 228 § 1 kkpozostawały w związku z czynami zarzuconymi oskarżonymS.iM.w aktach znajdują się zeznania, które złożył jeszcze przed uzyskaniem statusu podejrzanego, a następnie wyjaśnienia oskarżonego. W toku postępowania jurysdykcyjnego sprawaT. W. (1)została odrębnie rozpoznana. Poddał się on dobrowolnie karze, a wydany w dniu 18 listopada 2010r. wyrok uprawomocnił się w dniu 26 listopada 2010r. W czasie przesłuchiwaniaT. W. (1)przed Sądem w niniejszym postępowaniu w charakterze świadka był on osobą prawomocnie skazaną, wobec której nie toczyły się już żadne postępowania pozostające w związku z działaniem oskarżonych, będącym przedmiotem rozpoznawania w sprawie.
Trzeba przy tym jasno wskazać, iż nawet istnienie takiej sytuacji nie uprawniałoby Sądu orzekającego do zaniechania ujawnienia jego uprzednich zeznań. Pouczony o treści przepisuart. 182§ 3 kpkświadek miałby jedynie prawo do odmowy złożenia zeznań ( z uwagi na to, że w innej toczącej się sprawie jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem) co skutkowałoby niemożnością posłużenia się przez Sąd orzekający żądną z jego uprzednich relacji. Instytucja zart. 182§3 kpkstanowi wyraz konstytucyjnych gwarancji prawa do obrony i braku obowiązku jednostki do dostarczania dowodów przeciwko sobie.
W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec prawomocności wyroku wydanego wobecT. W. (1), jak słusznie wskazuje apelujący, jego wszelkie prawa jako oskarżonego zostały już zrealizowane. Odpadła zatem możliwość skorzystania przez świadka z uprawnienia wynikającego zart. 182§3 kpki nie było żadnych przeszkód, aby odczytać w toku rozprawy zarówno jego uprzednie wyjaśnienia jak również zeznania.
Ma rację apelujący, iż ograniczenie materiału dowodowego wskutek zaniechania Sądu jest przy tym szczególnie istotne mając na uwadze okoliczności sprawy. Trzeba bowiem wskazać, iż relacjaT. W. (1)pozostawała głównym dowodem winy i sprawstwa oskarżonego. Słusznie wskazano w treści środka odwoławczego, powołując się na stosowne orzecznictwo Sądu Najwyższego, że z uwagi na charakter dowodu i jego wagę, winien być on poddany szczególnie skrupulatnej i wnikliwej ocenie. Analizie winny zostać poddane kolejne jego relacje, pod kątem wzajemnej spójności, konsekwencji podawanych informacji i ewentualnych rozbieżności. Zaniechanie włączenia do materiału dowodowego zeznańT. W. (1)złożonych na etapie postępowania przygotowawczego, a tym samym ich oceny, pozostaje przy tym szczególnie istotne, mając na uwadze, że treść tych zeznań jest odmienna od tej zawartej w protokołach przesłuchaniaT. W. (1)jako podejrzanego (a ujawnionych przez Sąd i podtrzymanych jako zeznania na rozprawie głównej) i niewątpliwie dla oskarżonego korzystniejsza. Tymczasem również ten dowód winien podlegać ocenie pod kątem wiarygodności na równi z pozostałymi. Prawidłowa realizacja weryfikacji zeznań wymaga, aby po odczytaniu poprzednich zeznań i ujawnieniu rozbieżności, sąd odebrał oświadczenie od świadka, co do przyczyny zeznań odmiennych, gdyż tylko wówczas sąd ma możliwość trafnej oceny, która winna uwzględniać treść oświadczenia świadka.
Sąd Odwoławczy podziela również stanowisko apelującego odnośnie tego, iż decyzja Sądu I instancji o oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie świadkaJ. S.była w okolicznościach sprawy nieuprawniona i została podjęta z obrazą przepisówart. 170§1 pkt 2 i 5 kpk. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji w tym zakresie z dnia 29 listopada 2011r. jest na tyle lakoniczne, iż uniemożliwia Sądowi Odwoławczemu dokonania kontroli toku myślenia Sądu orzekającego. Zasadniczo sprowadza się ono do powielenia treści przepisu i jako takie jest niedopuszczalne. Mając jednakże na uwadze przedmiot postępowania, okoliczności sprawy oraz uzasadnienie wniosku dowodowego, a także informacje wskazane w treści apelacji, nie sposób podzielić opinii Sądu Rejonowego o tym, że wniosek dowodowy (i sam dowód) nie ma związku ze sprawą. Okoliczności, których możliwość wykazania upatruje obrona w przesłuchaniuJ. S., pozostają istotne dla sprawy. Świadek ten miał bowiem od stycznia 2008r. ( a zatem w okresie objętym zarzutami aktu oskarżenia dotyczącymiG. S. (1)) pełnić funkcję kierownika robót na obu budowach, zastępując w tej roliT. K. (2). Ma rację apelujący wskazując, iż – mając na uwadze okres pełnienia funkcji – to raczej zeznaniaJ. S., a nieT. K. (2)winny stanowić dowód na okoliczność dokonywanych odbiorów prac pomiędzy inwestorem, a generalnym wykonawcą. Ujawnienie relacjiT. K. (2), wykorzystanie jej w celu poczynienia ustaleń faktycznych i jednoczesne uznanie dowodu z przesłuchaniaJ. S.za pozostający bez związku ze sprawą pozostaje nielogiczne.
W powyższych okolicznościach uznanie przez Sąd Rejonowy, że wniosek o przesłuchanieJ. S.zmierzał do przedłużania postępowania tym bardziej musi dziwić. Trzeba bowiem wskazać, że został on złożony już w początkowej fazie postępowania jurysdykcyjnego, w czerwcu 2011r. Oddalenie go z uzasadnieniem o zmierzaniu w sposób oczywisty (bo taką podstawę przewidujeart. 170§ 1 pkt 5 kpk) do przedłużenia postępowania, po upływie sześciu miesięcy od złożenia wniosku (gdy w międzyczasie rozprawa odbywała się na trzech terminach i przeprowadzano dowody) brzmi absurdalnie.
Reasumując powyższe, Sąd Odwoławczy stwierdza, iż uchybienia, których dopuścił się Sąd I instancji rozpoznając sprawę spowodowały, że nie sposób uznać, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny, z należytym poszanowaniem zasad procesowych i wykorzystano w nim wszelkie dostępne możliwości dowodowe.
Dostrzegając wagę uchybień Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w całości, bacząc o dochowanie wierności obowiązującej procedurze, dbając o wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia ( w tym tych wskazanych w treści apelacji obrońcy oskarżonych). Przy prowadzeniu czynności Sąd winien mieć na uwadze przede wszystkim kwestie powołane powyżej. Sąd przeprowadzi postępowanie dowodowe z należytą starannością oraz troską o koncentrację materiału dowodowego na rozprawie. Rozważy ponownie wiarygodność przeprowadzonych dowodów, przy zachowaniu należytej staranności i wnikliwości, z uwzględnieniem wskazań logiki i doświadczenia życiowego, na podstawie zgromadzonych dowodów ustali stan faktyczny w sprawie, po czym dokona jego prawidłowej subsumcji do właściwych przepisów prawa. Następnie Sąd wyda rozstrzygnięcie, które w razie potrzeby Sąd uzasadni w sposób zgodny z wymogamiart. 424 k.p.k.
Zważywszy powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.