Sąd Rejonowy w Bolesławcu
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RC 9/13
Data wyroku: 2013-05-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Słotwińska
Słowa kluczowe: Alimenty
Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2012.788 j.t.) - art. 138 w związku z art. 135 i art. 136 kro
Teza: Zmiana wysokości świadczeń alimentacyjnych jest uwarunkowana zmianą okoliczności wyznaczających zakres obowiązku alimentacyjnego tj. zmianą usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości majątkowych i zarobkowych osób zobowiązanych.

Sygn. aktIII RC 9/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 09 maja 2013 r.

Sąd Rejonowy w Bolesławcu III Wydział Rodzinny i Nieletnichw składzie :

Przewodniczący : SSR Grażyna Słotwińska
Protokolant : Ewelina Wołoszyn

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. wB.
sprawy z powództwa małoletniejJ.B.reprezentowanej przez przedstawicielkę ustawową małoletniejM. Z. (1)
przeciwkoM. B.
o podwyższenie alimentów

I
zasądza od pozwanego

M. B.
na rzecz małoletniej powódki
J. B.
podwyższone alimenty z ustalonej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Bolesławcu z dnia 14 stycznia 2009 roku w sprawie IIIRC(...)z kwoty po 500 złotych miesięcznie do kwoty po
      650 zł(sześćset pięćdziesiąt złotych) miesięcznie, płatnych z góry do dnia 10-go każdego miesiąca, do rąk matki dziecka

M. Z. (1)
, poczynając od dnia 3 stycznia 2013 r., z odsetkami ustawowymi w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat;

II
dalej idące powództwo oddala;

III
nie obciąża pozwanegoM. B.kosztami na rzecz Skarbu Państwa w postaci opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona;

IV
wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt III RC 9/13

UZASADNIENIE
M. Z. (1), w pozwie wniesionym w dniu 03 stycznia 2013r., działając jako przedstawicielka ustawowa małoletniejJ. B., domagała się podwyższenia alimentów należnych małoletniej od pozwanegoM. B.z dotychczasowej kwoty po 850 zł (w czym 350 zł stanowiła opłata za przedszkole córki) do kwoty po 1.000 zł miesięcznie, poczynając od 10 grudnia 2012r. .
W uzasadnieniu powództwa przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki powoływała się na wzrost kosztów utrzymania dziecka, jaki nastąpił od daty poprzedniej sprawy o alimenty. Wskazywała na zwiększone koszty bieżącego utrzymania, w tym leczenia okulistycznego i rehabilitacji córki.
PozwanyM. B.wnosił o oddalenie powództwa w całości. Pozwany powoływał się na obniżenie wyników finansowych firmy, którą prowadzi, podważał twierdzenia powódki, że dziecko wymaga zwiększonych nakładów na ochronę zdrowia, wskazywał, że matka małoletniej ma nieewidencjonowane dochody ze świadczonych usług ((...)).

Po przeprowadzeniu w sprawie postępowania dowodowego Sąd ustalił w sprawie co następuje:

Przed Sądem Rejonowym w Bolesławcu w dniu 14 stycznia 2009 roku strony zawarły ugodę, na mocy której pozwanyM. B.zobowiązany został do łożenia na utrzymanie córki alimentów w kwocie po 850 zł miesięcznie z zastrzeżeniem, że część tej kwoty tj. 350zl przeznaczone będzie na comiesięczną opłatę za przedszkole, do którego uczęszcza małoletnia. W przypadku, gdyby przedstawicielka ustawowa nie uiściła opłaty za przedszkole, pozwany będzie jedynie zobowiązany do uiszczenia kwoty 500 zł.
W sprawie pozwany - prowadzący działalność gospodarczą - przedłożył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie osiągniętym w 2007r. w kwocie 20.156 zł.
Matka małoletniejM. Z. (1), w dacie zawierania ugody pobierała rentę w wysokości 475 zł miesięcznie plus 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego.

Dowód: akta tutejszego Sądu III RC 287/08.

Aktualnie małoletniaJ. B.liczy 7 lat. Od września 2012r. uczęszcza do szkoły podstawowej. Małoletnia uczestniczy w zajęciach taekwondo, za które miesięczna opłata wynosi 60 zł oraz klubu pływackiego, co kosztuje miesięcznie 120 zł (100zł za basen i 20 zł dojazdy). W czasie ferii dziewczynka była na obozie sportowym, którego koszt wyniósł 520 zł plus zakupy niezbędnej odzieży. Dziecko okresowo zgłasza się do okulisty (w ramach NFZ). Ostatnia wizyta była w kwietniu 2012r. Zalecona przez okulistę wymiana szkieł kosztowała 40 zł. U małoletniej stwierdzono zaburzenia stabilizacji łopatek i miednicy, obustronną koślawość stępu i niewielką skoliozę kręgosłupa.
Pozwany w czerwcu 2012r. obniżył przekazywane alimenty do kwoty 650 zł, a od lipca 2012r, płaci do rąk matki po 500 zł miesięcznie. Ponadto w utrzymanie dziecka się nie angażuje. Spotyka się z córką średnio raz w miesiącu. Prezenty robi dziecku matka pozwanego.
Matka małoletniejM. Z. (1)jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Otrzymuje rentę w wysokości ok. 600 zł oraz 153 zł tytułem zasiłku pielęgnacyjnego. Dodatkowo pracuje na ½ etatu charakterze pracownika(...)w(...) Spółka z o.o.REGION (...)z siedzibą wR.. Otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie 750 zł miesięcznie brutto. Z zawodu jest(...). Okazjonalnie robi znajomym(...), za jeden(...)otrzymuje w granicach 20 zł.M. Z. (1)mieszka wraz z córką u rodziców. Czynsz za zajmowany lokal wynosi 616 zł (wraz z opłatą za wodę i wywóz nieczystości). Inne stałe wydatki rodziny to opłata za energię elektryczną 120-150 zł co dwa miesiące i 150 zł co miesiąc za gaz. Powódka przekazuje rodzicom 250 zł na czynsz i płaci połowę rachunków za media. Dodatkowo płaci za telefon i Internet.M. Z. (1)ubiega się o samodzielne mieszkanie z TBS.

      Dowody: potwierdzenie umowy o pracę k.5, orzeczenie o niepełnosprawności k.6, decyzja MOPS wB.k. 7, decyzja ZUS Inspektoratu wB.k. 8, wycena porady dermatologicznej wraz z dowodem zapłaty k. 16 i 17, potwierdzenie przyjęcia zlecenia wymiany szkieł k. 19, dowody uiszczenia opłaty za basen k. 20-23, informacja dotycząca obozu zimowego k. 25, wyliczenie podatku za rok 2012 dokonane przez organ rentowy k. 26, umowa o pracę k. 27, zlecenie na zaopatrzenie w(...)k. 28, faktura za gimnastykę k. 29, zaświadczenie(...)wB.k.30, informacjaSM (...)o wymiarze opłaty eksploatacyjnej k. 31,  faktura za energię elektryczną k. 32, faktura za gaz k. 33, karnety na basen k. 35, zeznaniaM. Z. (1)k. 72-72verte (12verte)

PozwanyM. B.z zawodu jest(...). Od 2007r. prowadzi działalność gospodarczą –z. s. p. o. d. s.,o. d. p.w planach ma uruchomienie produkcjio. d. o.Działalność prowadzi w wynajętym lokalu. Zatrudnia jednego pracownika na pełny etat, któremu wypłaca wynagrodzenie w kwocie 2.500 zł miesięcznie brutto. Księgowość prowadzi pozwanemu biuro rachunkowe. Dochody pozwanego z prowadzonej działalności w przeciągu ostatnich lat kształtowały się następująco:

rok

Obliczenie dochodu dokonane przez biuro rachunkowe

Przychód wg. PIT-ów

Dochód
wg. PIT-ów

2008

-

397.572,27zł 73.730,76 zł

2009

-

425.517,18 zł 88.532,28 zł

2010

-

252.127,10 zł 6.787,87 zł

2011

26.478,59 zł

262.939,86 zł 20.522,26 zł

2012

37.259,53 zł

246.946,07 zł 30.803,53 zł

Pozwany żyje w konkubinacie. Jego partnerka studiuje na studiach dziennych. Pobiera stypendium socjalne w kwocie 500 zł miesięcznie. Otrzymuje również alimenty od rodziców w wysokości 400 zł. Na dziecko w wieku 4 lat, które wychowuje pobiera od jego ojca 500 zł alimentów miesięcznie.
Pozwany wraz z partnerką i jej dzieckiem mieszkają w wynajętym mieszkaniu, za które należność wraz z czynszem i opłatą za ogrzewanie wynosi 1.180 zł. Pozostałe wydatki w rozliczeniu miesięcznym to: 130 zł za wodę, 90 zł za energię elektryczną, 20 zł za gaz, 115 zł za telewizję i Internet.
Pozwany jest zadłużony W 2009r. zaciągnął kredyt w wysokości ok. 55.000,00 zł na poszerzenie produkcji. Kredyt jest rozliczany w kosztach firmy. Dodatkowo ma zadłużenie z tytułu wykorzystanego limitu kredytowego b na rachunku bieżącym. Otrzymał również pożyczkę od matki w kwocie 8.000 zł (w maju 2012r.).

Dowody: umowa najmu lokalu mieszkalnego k. 39, dowody uiszczenia opłat za telewizję kablową k. 40- 45, faktury za wodę wraz z potwierdzeniem przelewów k.46-49, faktury za gaz z potwierdzeniem przelewów k. 50 -53, potwierdzenia uiszczenia należności za energię elektryczną k. 54-57, informacje o stanie zadłużenia z tytułu kredytów w(...)k. 58-62, kopia księgi przychodów i rozchodów k. 81-95, wyliczenia przychodu i dochodu za lata 2011 i(...)dokonane przez biuro rachunkowe k. 64-71 i 96, kopia otrzymania przelewu (pożyczki od matki) k. 62, kopie PIT-ów za lata 2008-2012 k. 97-107, zeznaniaM. B.k. 73verte (13).

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył co następuje:

Materialnoprawną podstawę żądania powoda stanowiart. 138 krio, zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
Sformułowanie „zmiana stosunków” użyte w wymienionym przepisie odnosi się do zmiany okoliczności, od których zakres obowiązku zależy. Do okoliczności tych zaliczają się usprawiedliwione potrzeby dziecka z jednej strony, z drugiej zaś strony zarobkowe i majątkowe możliwości osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych (art. 135 krio).
Odnosząc powyższe do okoliczności ustalonych w przedmiotowej sprawie uznać należało, że wymagana prawem zmiana okoliczności nastąpiła, jakkolwiek nie w stopniu uzasadniającym uwzględnienie w całości żądania matki małoletniej.
Od czasu poprzedniej sprawy o alimenty minęło cztery lata. W tym czasie odpadły, co prawda, stałe koszty związane z uczęszczaniem małoletniej do przedszkola, ale w to miejsce doszły koszty związane z podjęciem nauki w szkole. Wraz z rozwojem dziecka, rozwijaniem zainteresowań zwiększyły się jego potrzeby. Do tego dochodzą wydatki na ochronę zdrowia dziecka.
W obecnej sytuacji świadczone dotychczas przez pozwanego alimenty – w wysokości obniżonej w związku z zakończeniem edukacji przedszkolnej dziecka - są niewystarczające dla zaspokojenia potrzeb małoletniej. Gdyby przyjąć, że koszt dziennego wyżywienia córki stron to przynajmniej 12-15 zł dziennie, to w skali miesiąca daje kwotę 360-450 zł. A do tego dochodzą jeszcze koszty wyposażenia w odzież i obuwie (w oparciu o doświadczenie życiowe można przyjąć na ten cel kwotę w granicach 1.000 zł rocznie, co w rozliczeniu miesięcznym daje ok. 80 zł), pomoce i przybory szkolne (ok. 600 zł na początku roku szkolnego na podręczniki, przybory szkolne, stroje regulaminowe i obowiązkowe składki typu komitet rodzicielski i ubezpieczenie oraz średnio po 30 zł miesięcznie na śródroczne wydatki - uczestnictwo w imprezach, uzupełnianie drobnych braków w wyposażeniu), środki czystości i higieny osobistej (ok. 20-30 zł miesięcznie) koszty związane z rozwijaniem zainteresowań i kulturą fizyczną (180 zł - za basen i taekwondo, nie licząc ekstra wydatków związanych z udziałem np. w obozie sportowym). Jest to nie mniej niż dalsze 400 zł w rozliczeniu miesięcznym. Tak wyliczone koszty na poziomie 800-900 zł miesięcznie nie uwzględniają wydatków na drobne przyjemności typu zabawki, książki, drobne rozrywki, czy kosztów wypoczynku wakacyjnego. Z uwagi na niedużą skalę, nie policzono jako stałego kosztu, wydatków związanych z wadą wzroku dziecka, czy okazjonalnymi wizytami lekarskimi. Z uwagi na możliwość wykonywania - przynajmniej w części - rehabilitacji córki osobiście przez powódkę, wyliczenie nie zawiera także kosztów rehabilitacji dziecka.
Konstrukcja obowiązku alimentacyjnego zakłada, że rodzice maja obowiązek podzielić się z dzieckiem tym, czym sami dysponują bądź mogliby dysponować przy pełnym wykorzystaniu posiadanych w tym zakresie możliwości. Z tego powodu Sąd, pomimo sprzeciwu pozwanego - założył konieczność zwiększenia wysokości finansowego zaangażowania pozwanego w utrzymanie dziecka. Prawdą jest, że na przełomie 2008 i 2009r., kiedy były ustalane alimenty w podwyższonej wysokości w stosunku do obecnie obowiązującej kwoty, pozwany miał okres prosperity w firmie i jego dochody wynosiły dwa razy więcej niż obecnie. Nie może to jednak, w ocenie Sądu, zwalniać pozwanego od uczestniczenia, w realnym wymiarze, w obecnych kosztach utrzymania dziecka. Oczywiście udział ten musi nawiązywać do aktualnych możliwości pozwanego w tym zakresie. W 2012r. - według wyliczeń dla potrzeb podatkowych - dochód pozwanego miesięcznie wynosił średnio 2.566 zł. Dochód ten nie uwzględniał profitów z tytułu wliczenia kosztów utrzymania samochodu w koszty firmy (jak wynika z analizy przedłożonych odpisów księgi przychodów i rozchodów, jest to w skali miesiąca kwota 400-600 zł). Koszty remontu łazienki, jakkolwiek nieduże są rozliczone jako koszt firmy. Podobnie telefon wykorzystywany do celów służbowych, ale także prywatnych. Wliczany w koszty firmy odpis amortyzacyjny - ponad 400 zł miesięcznie – też nie jest realnym kosztem tylko, de facto, operacją księgową. Wydaje się zatem, że realnie uzyskiwane przez pozwanego średnie miesięczne profity z tytułu prowadzonej działalności, ocenić można na przynajmniej 3.500 zł. Biuro rachunkowe w ogólnym zestawieniu liczy dochody za 2012r. tak jak w PIT, ale już w strukturze przychodu posługuje się wielkością blisko 7.000 zł większa (vide k 64 i 65). Podobnie jest w wyliczeniach dot. roku 2011r. Nie było to dla Sądu czytelne.
Powyższe skutkowało podwyższeniem alimentów obciążających pozwanego z kwoty 500 zł do kwoty po 650 zł miesięcznie, poczynając od daty wniesienia powództwa tj. od 03 stycznia 2013r. Dalej idące powództwo zostało oddalone, jako nieznajdujące uzasadnienia w ustalonym w sprawie stanie faktycznym.
Alimenty w tej wysokości, łącznie z finansowym wkładem matki w granicach 250-300 zł miesięcznie, dadzą – w ocenie Sądu - kwotę niezbędną dla utrzymania małoletniej powódki.

M. Z. (1), co prawda wychowuje córkę i na poczet jej obowiązku alimentacyjnego winny być zaliczane jej osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka. Dodatkowo ponosi wydatki mieszkaniowe, które w części służą również zaspokajaniu potrzeb dziecka. Nie można jednak, w ustalonych okolicznościach sprawy, zakładać całkowitego jej zwolnienie z obowiązku finansowania części potrzeb dziecka. Przedstawicielka ustawowa małoletniej otrzymuje świadczenie z ubezpieczenia społecznego, zasiłek pielęgnacyjny, wynagrodzenie za pracę. Ma również możliwość zwiększenia swoich dochodów świadcząc usługi z zakresu(...).
Z uwagi na potrzebę rozliczenia zaległości alimentacyjnych, Sąd odstąpił od obciążaniaM. Z. (2)kosztami na rzecz Skarbu Państwa, w postaci opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była z ustawy zwolniona.
Wyrokowi w punkcie zasądzającym alimenty, w oparciu o przepisart. 333 § 1 pkt 1 k.p.c., nadano rygor natychmiastowej wykonalności.