Sąd Apelacyjny w Gdańsku
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 108/13
Data wyroku: 2013-03-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Gawrylczyk, Jacek Grela, Katarzyna Przybylska
Słowa kluczowe: Umowa O Roboty Budowlane
Podstawa prawna: art. 647 kc i następne

Sygn. akt V ACa 108/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jacek Grela

Sędziowie:

SA Włodzimierz Gawrylczyk
SA Katarzyna Przybylska (spr.)

Protokolant:

sekr. sąd. Magdalena Tobiasz - Ignatowicz

po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółki komandytowo - akcyjnej weW.
przeciwko(...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w(...)
z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt VI GC 160/12

I
oddala apelację;

II
zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Na oryginale właściwe podpisy

UZASADNIENIE
Powód(...) sp. z o.o.S.K.A weW.w pozwie przeciwko pozwanemu(...) sp. z o.o.wW.wniósł o zapłatę kwoty 111.869,73 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 14 lipca 2012 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Nakazem zapłaty z dnia 12 września 2012 r. w sprawie akt VI(...)Sąd Okręgowy w(...)uwzględnił w całości żądanie pozwu.
W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty pozwany zaskarżając go w całości wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Po rozpoznaniu sprzeciwu Sąd Okręgowy wyrokiem z 15.11.2013 r. oddalił powództwo w całości oraz orzekł o kosztach postępowania w sprawie.
Swoje ustalenie oparł na następujących okolicznościach.
W dniu 29 września 2010 r. strony zawarły umowę o realizację inwestycji nr(...), której przedmiotem było wykonanie przez powoda parku handlowego składającego się z dwóch odrębnych budynków tj. budynku A o powierzchni użytkowej około 1.450 m2oraz budynku B o powierzchni użytkowej około 1.930 m2wraz z miejscami parkingowymi w ilości 50 oraz towarzyszącą infrastrukturą komunikacyjną i techniczną, w tym instalacją gazową i przyłączami mediów oraz komunikacyjnymi w terminie do dnia 30 czerwca 2011 r. Za wykonanie przedmiotu umowy strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości 9.600.000 zł netto; przy czym odrębnie uregulowano kwestie wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni realizowanych obiektów. Mianowicie zgodnie z § 13 ust. 4 tej umowy strony ustaliły, że „jeżeli całkowita wynajmowana powierzchnia budynków wchodzących wskład (...)inwestycyjnego liczona zgodnie z umowami najmu będzie wyższa od zakładanej, wskazanej w załączniku nr 11 do niniejszej umowy i zgodnie z umowami najmu doprowadzi do zwiększenia przychodów z umów najmu w stosunku do kalkulacji stanowiącej załącznik nr 11 do niniejszej umowy więcej niż 1% ogólnej zakładanej kwoty przychodu z tych umów najmu, co zostanie potwierdzone w protokole odbioru końcowego lub oddzielnym protokole po odbiorze lokali przez najemców, wówczas(...)zapłaci na rzeczB.wynagrodzenie dodatkowe stanowiące iloczyn nadwyżki powierzchni wynajmowanej budynków wchodzących wskład (...)inwestycyjnego, liczonej zgodnie z postanowieniami umów najmu powyżej 1% zakładanej powierzchni najmu wskazanej w załączniku nr 11 do niniejszej umowy i kwoty 4.270 zł/m2netto + VAT, jednakże nie więcej niż 150.000 zł + VAT. Jeżeli kwota dodatkowego wynagrodzeniaB.miałaby być większa niż 150.000 zł – strony podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzeniaB.”.
W załączniku nr 11 do powyższej umowy powierzchnia wszystkich lokali objętych umowami najmu przewidywana była na około 3.350 m2.
W dniu 27 maja 2011 r. został sporządzony protokół odbioru końcowego i przekazania obiektu, w którym w pkt 3 ustalono powierzchnię efektywną 3.445,48 m2od jakiej najemcy mieli płacić czynsz oraz ustalono związaną z tym dopłatę w kwocie netto 264.483,80 zł. Ustalenia powyższe zostały potwierdzone w załączniku nr 1 do tego protokołu.
Ze strony pozwanego powyższy protokół i załącznik podpisaliM. W.jako dyrektor,Ł. H.jako dyrektor działu rozwoju iJ. S.pełniący funkcję inspektora nadzoru.
Następnie w dniu 30 maja 2011 r. powód wystawił pozwanemufakturę VAT nr (...)na kwotę netto 264.483,80 zł, która z podatkiem VAT wyniosła 325.315,07 zł brutto z tytułu robót budowlanych dodatkowych – dopłaty do kontraktu zgodnie z załącznikiem nr 1 do protokołu końcowego.
Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. pozwany m.in. poinformował powoda, że w protokole odbioru końcowego i w załączniku nr 1 do tego protokołu została niewłaściwie obliczona dopłata wynikająca z dodatkowych powierzchni i przychodów, a prawidłowa dodatkowa kwota do zapłaty to 173.532,80 zł. Wyliczenie tej kwoty zawierał załącznik do powyższego pisma.
Powód w piśmie z dnia 30 czerwca 2011 r. nie zgodził się z powyższym wyliczeniem dokonanym przez pozwanego; z kolei pozwany w piśmie z dnia 6 lipca 2011r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W dniu 20 lipca 2011 r. pozwany przelał na konto powoda kwotę 213.445,34 zł tj. wyliczone przez siebie dodatkowe wynagrodzenie powoda w kwocie netto 173.532,80 zł powiększone o podatek VAT.
Pismem z dnia 19 września 2011 r. powód wezwał pozwanego m.in. do zapłaty pozostałej kwoty 111.869,73 zł zfaktury VAT nr (...)z dnia 30 maja 2011 r.
Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony, których autentyczność nie była przez nie kwestionowana. Oddalił wnioski dowodowe powoda z zeznań świadkówT. D.,B. L.,M. M.,M. W.iJ. S.oraz z przesłuchania stron na okoliczności wskazane w pkt 4 petitum pozwu oraz wnioski dowodowe pozwanego z zeznań świadkówM. W.,J. S.iŁ. H.oraz z przesłuchania w charakterze strony prezesa pozwanejspółki (...)na okoliczności wskazane w pkt 3-6 petitum sprzeciwu od nakazu zapłaty (k. protokół rozprawy z dnia 15 listopada 2012 r. – k. 206-207) bowiem w ocenie Sądu Okręgowego wnioskowane dowody nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu I instancji w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego roszczenie powoda o zasądzenie kwoty 111.869,73 zł tytułem pozostałej części dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do postanowień § 13 ust. 4 łączącej stronyumowy nr (...)z dnia 29 września 2010 r. pozwany zobowiązał się do zapłaty na rzecz powoda z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów wynagrodzenie dodatkowe w kwocie nie większej niż 150.000 zł + VAT. Strony ustaliły też, iż w przypadku jeżeli kwota tego dodatkowego wynagrodzenia należnego powodowi będzie wyższa 150.000 zł to wówczas podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia powoda.
Dodatkowe wynagrodzenie przekroczyło zastrzeżoną w umowie kwotę 150.000 zł + VAT. Jak wynika z pkt 3 protokołu odbioru końcowego i przekazania obiektu z dnia 27 maja 2011 r. oraz z treści załącznika nr 1 do tego protokołu łączna powierzchnia efektywna obiektów zwiększyła się w stosunku do wielkości umownej tj. 3.350 m2o 61,94 m2, wskutek zwiększenia tej powierzchni dodatkowe wynagrodzenie powoda zostało wyliczone na kwotę 264.483,80 zł netto. Pozwany uiścił na rzecz powoda dodatkowe wynagrodzenie w kwocie netto 173.532,80 zł powiększone o podatek VAT (tj. łącznie w kwocie 213.445,34 zł), a więc wyższej niż zastrzeżona w umowie. W ocenie Sądu Okręgowego okoliczność ta nie świadczy jednak, iż powodowi należy się również pozostała część ustalonego w protokole odbioru końcowego dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej kubatury zrealizowanych obiektów. Wyższe, ponad kwotę 150.000 zł netto, dodatkowe wynagrodzenie należałoby się powodowi jedynie wtedy, gdyby zgodnie z § 13 ust. 4 przedmiotowej umowy strony w drodze negocjacji podjętych w dobrej wierze uzgodniły wypłatę powodowi tego wyższego, ponad kwotę 150.000 zł netto, dodatkowego wynagrodzenia. Tymczasem powód nawet nie twierdził w procesie, że strony takie negocjacje podjęły i w ich następstwie zgodziły się na wypłatę powodowi ustalonego dodatkowego wynagrodzenia w kwocie netto 264.483,80 zł. Sąd Okręgowy podkreślił, iż pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wyraźnie zarzucił, że powód nie skorzystał z jego zaproszenia do rozmów i nigdy nie zaproponował terminu spotkania. Powód nie odniósł się do tego zarzutu; stosownie zatem doart. 230 k.p.c.okoliczność tą Sąd Okręgowy uznał za przyznaną przez powoda. W ocenie Sądu I instancji uzgodnienia nie stanowi ani protokół odbioru końcowego ani załącznik nr 1 do tego protokołu; dokumenty te co najwyżej stanowiły podstawę do podjęcia negocjacji w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia powoda. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, iż pozwana spółka skutecznie zarzuciła, iż jej pracownicy, którzy podpisali protokół odbioru nie byli umocowani do zaciągania zobowiązań finansowych w jej imieniu. W świetle treści odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS pozwanej spółki z dnia 1 października 2012 r. organem uprawnionym do jej reprezentacji jest prezes zarząduB. Ż.. Ponadto ani z protokołu odbioru końcowego, ani z załącznika nr 1 do tego protokołu nie wynika, że pozwany reprezentowany przy odbiorze zrealizowanego przedmiotu umowy przezM. W.,Ł. H.iJ. S., wyraził zgodę na wypłatę powodowi dodatkowego wynagrodzenia w kwocie netto 264.483,80 zł.
W ocenie Sądu Okręgowego w okolicznościach sporu bez znaczenia pozostawała też podnoszona przez strony kwestia nadmetrażu powierzchni lokalu wynajmowanego przezC.i wysokości czynszu płaconego przez tego najemcę. W świetle § 13 ust. 4 przedmiotowej umowy kwestię dodatkowego wynagrodzenia z tytułu zwiększonej powierzchni zrealizowanych obiektów, ponad kwotę 150.000 zł + VAT, została poddana wyłącznej woli stron, które w drodze podjętych w dobrej wierze negocjacji mogli uzgodnić to wyższe dodatkowe wynagrodzenie.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód zaskarżając wyrok w całości.
Zarzucił:

1
Obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj.art. 217 § 2 k.p.c.przez oddalenie wniosków dowodowych powódki mimo, iż w świetle ustaleń Sądu I instancji i argumentacji powołanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zachodziła żadna z przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcia, co w konsekwencji doprowadziło to do wydania wyroku o treści odmiennej od wydanego uprzednio nakazu zapłaty i to mimo nie zmienionych okoliczności faktycznych istniejących zarówno w chwili wydania zaskarżonego wyroku jak i wcześniej, w chwili wydawania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym a ostatecznie również do oddalenia żądania pozwu mimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych.

2
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że:

a
powód nie twierdził w procesie (ani w uzasadnieniu pozwu ani do protokołu rozprawy), że strony podjęły negocjacje przewidziane w § 13 ust. 4 Umowy, w następstwie których strony wyraziłyby zgodę na wypłatę powodowi ustalonego dodatkowego wynagrodzenia w kwocie 264.483,80 zł jak również i to, że powód nie skorzystał z zaproszenia pozwanego do rozmów i nigdy nie zaproponował terminu spotkania, które to ustalenie oparto wyłącznie na przyjęciu, że powód przyznał te okoliczności.

3
Uchybienia procesowe, które miały wpływ na treść

zaskarżonego wyroku a w szczególności

a
art. 230 k.p.c.przez jego niewłaściwe zastosowanie.

b
art. 233 § 1 k.p.c.przez nie uwzględnienie i nieroważenie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poczynienie zupełnie dowolnych ustaleń chociażby w odniesieniu do przypisania najistotniejszego znaczenia negocjacjom, które powinny doprowadzić do ustalenia wysokości dodatkowego wynagrodzenia na rzecz powódki,

c
art. 328 § 2 k.p.c.przez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku czy i jakie znaczenie miały powyższe dokumenty dla przyjęcia stanowiska Sądu, że strony nie podjęły negocjacji,

4
naruszenie przepisów prawa materialnego tj.art. 65 k.c.i pozostanie przy literalnym brzmieniu § 13 ust. 4 Umowy z dnia 29 września 2010 roku o realizacje inwestycji nr(...).

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o:

1
zmianę wyroku w zaskarżonej części, odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uwzględnienie w całości żądania pozwu z równoczesnym zasądzeniem na rzecz powódki od pozwanego kosztów procesu za I i II instancję

2
na podstawieart. 386 § 4 k.p.c.o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pozostawiając temuż sądowi orzeczenie o kosztach procesu.

Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest bezzasadna.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji oraz wywiedzione na tej podstawie konsekwencje prawne i przyjmuje je za własne.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Apelacyjny nie podziela zarzutu naruszenia prawa materialnegoart. 65 kc.Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował treść umowy oraz zasady ustalania wynagrodzenia dodatkowego powyżej maksymalnego limitu 150.000,00 zł plus VAT. W realiach sprawy jest zupełnie bezsporne, że powódka nie wynegocjowała wynagrodzenia powyżej tej kwoty. Jedynie wynik obopólnych negocjacji mógł stanowić podstawę roszczenia powoda. W ocenie Sądu II instancji bez znaczenia jest okoliczność, iż pozwany wypłacił powodowi kwotę wyższą niż 150.000 zł + VAT ustalona jako górny limit wynagrodzenia dodatkowego, mimo, że pomiędzy stronami nie doszło do negocjacji. Świadczy to jedynie o dobrej woli strony, zobowiązanej do świadczenia pieniężnego, która to nie daje podstaw do rozszerzającej interpretacji umowy. Z § 13 pkt 4 jednoznacznie wynika, że gdyby kwota dodatkowego wynagrodzeniaB.miałaby być wyższa niż 150.000 zł strony podejmą w dobrej wierze negocjacje w celu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia.
Sąd Okręgowy prawidłowo w ocenie Sądu Apelacyjnego przyjął, że negocjacje takie nie miały miejsca. W szczególności za skuteczne sfinalizowanie negocjacji nie można uznać fragmentu odbioru technicznego podpisanego przez technicznych współpracowników stron. Żaden z nich nie miał umocowania do podejmowania wiążących zobowiązań w imieniu którejkolwiek ze stron, co istotne powód nie wykazał tych umocowań żadnymi dokumentami, a na nim to w myślart. 6 kcciążył obowiązek dowodowy na powyższe okoliczności. O tym, iż nie doszło do wynegocjowania wspólnego stanowiska świadczy również okoliczność, iż prowadzona między stronami korespondencja również nie doprowadziła do wspólnego konsensusu, co wprost zostało przyznane przez powoda w toku procesu.
Nie zasługują w ocenie Sądu Apelacyjnego na uwzględnienie pozostałe zarzuty apelacji – naruszenie prawa procesowegoart. 217 § 2, 230, 328 § 2, 380 kpc. Skarżący bardzo ogólnie wskazuje argumentacje zmierzającą do wykazania błędnego działania Sądu I instancji polegającego na oddaleniu wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych. Nie dokonuje jednak rzeczowej analizy, które z dowodów mogły mieć wpływ na ewentualne odmienne rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu nie jest istotne czy powód przedstawił jakiekolwiek zaproszenie do negocjacji skoro powód nie był w stanie skutecznie poza protokołem odbioru technicznego przedstawić jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu świadczącego o tym, że posiada skuteczne roszczenie o przyznanie wyższego niż wypłacone wynagrodzenie, które zostało ustalone w drodze negocjacji.
Zdaniem Sądu II instancji tylko wymierny efekt negocjacji mógł stanowić podstawę wydania przez Sąd Okręgowy odmiennego orzeczenia.
Zatem zarzuty pozwanego dotyczące naruszenia postępowania w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowią jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego i nie mają żadnego wpływu na treść ostatecznego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c.oddalił apelację jako niezasadna.
O kosztach orzeczono na mocyart. 98 k.p.c.