Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 600/12
Data wyroku: 2012-07-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kunecka, Jacek Witkowski, Jarosław Błaszczak
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 32 i 184 ustawy o FUS

Sygn. akt III A Ua 600/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lipca 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Elżbieta Kunecka

Sędziowie:

SSA Jarosław Błaszczak
SSA Jacek Witkowski (spr.)

Protokolant:

Karolina Sycz

po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuB. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek apelacjiB. S.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt V U 1379/11
oddala apelację.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt 1379/11, Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy oddalił odwołanieB. S.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 27 września 2011 r. i 15 listopada 2011 r., którymi organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do emerytury w szczególnych warunkach.
Rozstrzygnięcie Sąd wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny sprawy:
B. S.(ur. (...)), w dniu 30 sierpnia 2011 r., wniósł o przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Do wniosku dołączył świadectwa pracy i zaświadczenia potwierdzające jego okresy zatrudnienia.
Decyzją z dnia 27 września 2011 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyB. S.prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy uznał wnioskodawcy za udowodnione 27 lat 3 miesiące i 22 dni okresów składkowych i nie składkowych. ZUS wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych wobec wymaganych 15 lat.
We wniosku z dnia 28 października 2011 r.B. S.ponownie wniósł o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, domagając się uznania za pracę w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia wZakładach (...)wJ.:

-

od 01 lipca 1978 r. do 17 lipca 1979 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu energetycznego,

od 20 grudnia 1979 r. do 31 stycznia 1980 r. na stanowisku zastępcy głównego energetyka,

od 01 lutego 1980 r. do 31 grudnia 1980 r. na stanowisku kierownika centrum energetycznego,

od 01 stycznia 1981 r. do 31 sierpnia 1984 r. na stanowisku zastępcy głównego energetyka.

W decyzji z dnia 15 listopada 2011 r., znak:(...), ZUS zaliczył wnioskodawcy wskazane okresy do stażu pracy w warunkach szczególnych, uznając, iż wykazał on łącznie 5 lat 8 miesięcy i 29 dni takiej pracy. Organ rentowy uznał, iż przedłożona przez wnioskodawcę charakterystyka z dnia 18 października 2011 r. potwierdza charakter pracy w szczególnych warunkach, wg przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W rozpoznawanej sprawie, organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury, argumentując, iż ubezpieczony nie posiada wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, bowiem wykazał jedynie 5 lat 8 miesięcy i 29 dni takiej pracy.
Wnioskodawca, w sprecyzowanych na rozprawie w dniu 01 lutego 2012 r., odwołaniach od decyzji z dnia 27 września 2011 r. i z dnia 15 listopada 2011 r., znak:(...), nie kwestionował tego, iż
      nie posiada wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych, jednakże podniósł, iż przepisy regulujące przesłanki przyznania wskazanego świadczenia są dyskryminujące dla osób, które osiągnęły wcześniejszy wiek emerytalny, tj. 60 lat i pracowały w warunkach szczególnych, lecz nie przepracowały 15 lat w porównaniu do osób, które w takich warunkach w ogóle nie pracowały. Ponadto, zdaniem skarżącego, skoro na dzień 01 stycznia 1999 r. ma uznany przez ZUS okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 5 lat 8 miesięcy i 29 dni, to organ rentowy winien przyznać mu prawo do wcześniejszej emerytury, zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej, proporcjonalnie do stażu pracy, tj. jeżeli osoba, która na dzień 1 stycznia 1999 r. przepracowała 15 lat w warunkach szczególnych ma 100% świadczenia z tego tytułu, to wnioskodawca winien mieć przyznaną emeryturę w wieku 60 lat w wysokości ok. 45% świadczenia przysługującego osobie, która ukończyła 60 lat i wykazała 15-letni okres takiej pracy, tj. proporcjonalnie do przepracowanego okresu w warunkach szczególnych.
Odnosząc się do powyższych zarzutów i wniosków wnioskodawcy Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 184 FUS, przewiduje jednakowe przesłanki dla ubezpieczonych do nabycia uprawnienia do wcześniejszej emerytury, jeżeli spełnią oni wszystkie warunki w tym przepisie przewidziane. Ustawodawca wprawdzie ustalił dla kobiet inne granice, zarówno wieku, jak i stażu emerytalnego (kobiety przechodzą na wcześniejszą emeryturę pięć lat wcześniej niż mężczyźni, tj. w wieku 55 lat oraz mając staż ubezpieczeniowy o pięć krótszy niż mężczyźni, tj. 20 lat), jednakże zróżnicowanie to ma na celu zapewnienie kobiecie równouprawnienia; nie ma zatem charakteru dyskryminującego. Sąd stwierdził również, że nie można także mówić o dyskryminacji ze względu na wiek, czy też długość stażu pracy w warunkach szczególnych. Przepis ten przyznaje bowiem - jednakowo dla wszystkich ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. - prawo do wcześniejszej emerytury po spełnieniu wymienionych w nim warunków, tj. osiągnięciu przepisanego wieku emerytalnego (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn), wykazaniu wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn), nieprzystąpieniu do OFE albo złożeniu wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, rozwiązaniu stosunku pracy oraz udowodnieniu co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych (dla kobiet i dla mężczyzn). Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Brak choćby jednej z nich uniemożliwia przyznanie wskazanego świadczenia.
Sąd podkreślił, że ubezpieczeni, którzy nie posiadają żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych, bądź którzy pracowali w warunkach szczególnych krócej niż 15 lat, nie mogą skorzystać z przewidzianego w powołanym przepisie prawa do wcześniejszej emerytury.
W odniesieniu do argumentacji skarżącego, Sąd zwrócił uwagę, iż przepis art. 184 ustawy emerytalnej nie uprawnia do przyznania wcześniejszej emerytury proporcjonalnie do stażu pracy w warunkach szczególnych. Nie istnieje zatem możliwość przyznania wnioskodawcy wskazanego świadczenia ustalonego w sposób przedstawiony w odwołaniu, tj. w wysokości 45% świadczenia przysługującego ubezpieczonemu, który wykazał 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych (k. 17v. akt sprawy).
Sąd I instancji stwierdził, że wobec tak poczynionych ustaleń, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania ubezpieczonego i przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury.
Z wyrokiem nie zgodził się wnioskodawca wywodząc apelację i zarzucając wyrokowi:

1
naruszenie art. 32 i 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku zrozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzew związku zart. 2, 8, 32 i 37 Konstytucji.

Wobec tak sformułowanych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do emerytury z udowodnionym okresem 5 lat 8 miesięcy i 29 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach w udziale tego okresu do okresu 15 lat ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji zastosował właściwe przepisy prawne, które przytoczył i przeanalizował w pisemnym uzasadnieniu wyroku. Sąd Apelacyjny w pełni przychyla się do ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy oraz do dokonanej przez Sąd I instancji wykładni przepisów.
Sąd Okręgowy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, że wnioskodawca nie spełnił przesłanek warunkujących możliwość przyznania mu prawa do świadczenia emerytalnego z tytułu pracy w warunkach szczególnych, bowiem na dzień wejścia w życie ustawy emerytalnej, tj. na dzień 1 stycznia 1999 r., nie legitymował się co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w zw.§ 2, 3 i 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.) ubezpieczonemu – mężczyźnie urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, jeżeli osiągnął wiek emerytalny (60 lat) oraz w dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej (1 stycznia 1999 r.) osiągnął 25-letni okres zatrudnienia, aw tym co najmniej 15 lat stażu pracy w warunkach szczególnychlub w szczególnym charakterze. Emerytura, o której mowa w cytowanych przepisach przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (art. 184 ust. 2 ustawy emerytalnej).
Z cytowanych przepisów wynika zatem, że wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury ze względu na pracę w warunkach szczególnych muszą być spełnione łącznie, aniespełnienie którejś z nichwyłączamożliwość przyznania prawa do tego świadczenia.
Pamiętać należy również, że zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy emerytalnej, prawo do świadczeń określonych w tej ustawie, powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia. Wówczas też, na wniosek osoby uprawnionej, organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu prawa. Niespełnienie przez ubezpieczonego ustawowych warunków koniecznych do przyznania świadczenia, powoduje wydanie decyzji odmownej. Wydanie takiej decyzji następuje również wtedy, gdy ubezpieczony nie spełnia chociażby jednego z ustawowych warunków niezbędnych do przyznania świadczenia.
W niniejszej sprawie zostało ustalone, że na dzień złożenia wniosku o prawo do emerytury wnioskodawca nie spełniał przesłanek warunkujących powstanie tego prawa.
Z przeprowadzonego przez Sąd I instancji postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że wnioskodawca nie legitymuje się co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca udowodnił jedynie 5 lat 8 miesięcy i 29 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Co więcej sam wnioskodawca nie kwestionował faktu, iż nie legitymuje się 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, mimo to domagał się uwzględnienia wykazanego przez niego okresu pracy w warunkach szczególnych i przyznanie mu emerytury, w sposób proporcjonalny, tj. w wysokości 45% świadczenia przysługującego ubezpieczonemu, który wykazał 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych.
Jak słusznie uznał Sąd I instancji, stanowisko wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady przyznawania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ustawodawca uregulował, w sposób jednoznaczny i nie ma od tej reguły odstępstw. Zasadą jest, że prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nabywa ubezpieczony, który na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymował się wymaganym okresem ogólnym i szczególnym. W przypadku, gdy ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych,nie ma możliwości przyznania mu prawa do emerytury z tego tytułu.
Wbrew zarzutom wnioskodawcy Sąd I instancji, nie naruszył ani przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, określających zasady przyznania prawa do emerytury, tj. art. 32 i 184 ustawy, ani też nie naruszył przepisówKonstytucji RP, tj. art. 2, 8, 32 i 37, albowiem zasady określone w ustawie emerytalno-rentowej, obowiązują wszystkich ubezpieczonych w jednakowy sposób i nie są niezgodne z regulacją ustawy zasadniczej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny stwierdza, że wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy i odpowiada prawu, jednocześnie brak jest jakichkolwiek obiektywnych i prawnych podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji z tego też względu na mocyart. 385 kpcSąd orzekł o jej oddaleniu.