Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 321/13
Data wyroku: 2013-12-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Włodzimierz Wójcicki, Wiesława Kozikowska, Andrzej Kordowski
Słowa kluczowe: Ochrona Własności
Podstawa prawna: art. 222 § 1 k.c.

Sygn. akt I Ca 321/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 grudnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

Andrzej Kordowski (spr)

Sędziowie:

Włodzimierz Wójcicki
Wiesława Kozikowska

Protokolant:

Anna Sobieska

po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2013 r. na rozprawie
sprawy z powództwaB. N.
przeciwkoM. R. (1)
o wydanie
na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży
z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt I C 984/13

I
apelację oddala;

II
zasądza od pozwanegoM. R. (1)na rzecz powódkiB. N.kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

akt I Ca 321/13

UZASADNIENIE
Powódka -B. N.wniosła pozew przeciwkoM. R. (1)domagając się wydania jej przez pozwanego piwnicy nr 4 położonej wbudynku nr (...)przyul. (...)wŁ.wraz z rzeczami należącymi do powódki oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że mieszka w bloku przyul (...)wŁ.wlokalu mieszkalnym nr (...), stanowiącym przedmiot odrębnej własności, który nabyła aktem notarialnym w dniu 22.12.1999r. na podstawie §3 tegoż aktu wraz z przynależną dolokalu piwnicą nr (...)o pow. 1,5 m2. Powódka objęła w posiadanie zarówno lokal mieszkalny jak też piwnicę, która była zamknięta na kłódkę i powódka składowała w niej różne przedmioty, w tym wannę łazienkową, drzwi, płytki, panele, terakotę. Piwnicę tę zajął pozwany, który nabyłlokal nr (...)przyul. (...). Przywłaszczył sobie także znajdujące się w niej się rzeczy. Pozwany nie dostosował się do wezwań powódki o wydanie piwnicy i zwrot jej rzeczy. Ostatecznie w zakresie wydania rzeczy należących do powódki powódka cofnęła powództwo (k. 90)., z uwagi na fakt, że rzeczy te zostały przez pozwanego wyrzucone.
PozwanyM. R. (1)wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Wskazał, że przedmiotowe pomieszczenie piwniczne, w trakcie wydawania lokali mieszkalnych przez sprzedającegoR. T.w grudniu 1999r. zostało wydane pierwotnemu właścicielowilokalu mieszkalnego nr (...)-W. B.i taki numer został naniesiony na drzwi pomieszczenia piwnicznego. Z przedmiotowej piwnicy korzystali od roku 2005 najemcymieszkania nr (...)- małżonkowieA.iC. D.. Następnie, w wyniku sprzedażylokalu nr (...)przezS.iW.małżonkówB.na rzeczM.iM.małżonkówR.w dniu 9 września 2008r., nabywcy weszli w posiadanie spornego pomieszczenia piwnicznego.

Wyrokiem z dnia 28 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Łomży nakazał, aby pozwanyM. R. (1)wydał powódceB. N.lokal użytkowy (piwnicę) numer 4 (aktualnie oznaczony na drzwiach numerami 4 i 11) przynależny dolokalu mieszkalnego numer (...)wbudynku numer (...)przyulicy (...)wŁ.stanowiącego przedmiot odrębnej własnościB. N.na podstawie Umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy sprzedaży z 22.12.1999 r., sporządzonej w Kancelarii Notarialnej wŁ.przed NotariuszemB. P., Repertorium A Numer(...)- w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Zasądził także od pozwanegoM. R. (1)na rzecz powódkiB. N.kwotę 2.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powyższy wyrok Sąd Rejonowy w Łomży oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
W dniu 12 października 1999r. pomiędzyB. N.aR. T., prowadzącym działalność gospodarczą podfirmą (...)Handel(...)z siedzibą wŁ., została zawarta Przedwstępna Umowa sprzedaży, w której sprzedający zobowiązał się wybudować za środki finansowe kupującejB. N.lokal mieszkalny wraz z przynależną do niego piwnicą.
PowódkaB. N.w dniu 22.12.1999r. umową notarialną nabyła odR. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod ww. firmą, odrębną własnośćlokalu mieszkalnego nr (...)w budynku mieszkalnym przyul. (...)wraz z przynależną do legolokalu piwnicą nr (...)o pow. 1,5 m2. Budynek ten został przez sprzedającegoR. T.wybudowany, jest trzykondygnacyjny, częściowo – czerokondygnacyjny, całkowicie podpiwniczony, obejmuje 14 lokali mieszkalnych, dwa lokale handlowe, jeden garaż oraz wolnostojący zespół boksów garażowych. W budynku tym jest więcej mieszkań niż piwnic. W segmencie, w której zamieszkują strony postępowania mieszkań jest 12, a piwnic 10.
PowódkaB. N.wprowadziła się do bloku jako pierwsza w dniu 04.12.1999r. Jako druga, 06.12.1999r., wprowadziła sięG. K., właścicielkalokalu nr (...). SprzedawcaR. T.wydając mieszkania przyjął zasadę przydziału piwnic polegającą na wybraniu piwnicy przez właściciela lokalu w obecności jego asystentki, która następnie nanosiła niebieską farbą na drzwiach piwnicy numer odpowiadający numerowi porządkowemu mieszkania. W taki sposób piwnicę nr 4 obrałaB. N.iG. K..R. T.nie schodził do piwnicy z nabywcami i nie okazywał, który lokal piwniczny przynależy do danego mieszkania. Spowodowało to chaos w numeracji piwnic. Powódka swą piwnicę nr 4 obrała na końcu korytarza i umieściła na drzwiach kłódkę. Do czasu obejmowania piwnic przez mieszkańców pomieszczenia te pozostawały otwarte. Powódka po wprowadzeniu się do mieszkania prowadziła jego prace wykończeniowe i w piwnicy oznaczonej nr 4, składowała potrzebne do tego materiały. W 2008 r. wykonała kolejny remont mieszkania i w piwnicy złożyła pozostałości terakoty, drzwi, wannę i panele, nie przechowywała tam słoików z przetworami. Do sierpnia 2012 r. powódka bez przeszkód korzystała z piwnicy z wyłączeniem innych osób.
Do dnia 09.09.2008r.lokal nr (...)był własnością małżonkówS.iW. B., którzy nigdy w nim nie zamieszkali, nigdy też nie objęli w posiadanie żadnej z piwnic położonych pod budynkiem (ani pod klatką schodową, w której znajdowało sięmieszkanie nr (...), ani pod drugą klatką schodową). Nigdy też nie ustalili, które z pomieszczeń piwnicznych , opisanych jako przynależna dolokalu mieszkalnego nr (...)w akcie notarialnym, odpowiada w rzeczywistości temu lokalowi.Mieszkanie nr (...)od daty jego zakupu zostało wynajęte lokatorom, tj. m.in. od 2006 r.A. D., siostrzeW. B., która mieszkała tam do czasu sprzedaży mieszkania drugiej siostrzeW. M.R.i jej mężowiM. R. (1)- pozwanemu. Gdymieszkanie nr (...)wynajmowałaA. D., znajdowały się już w piwnicy, noszącej wówczas nr 4 resztki płytek terakotowych, wanna, pozostałości paneli stanowiące własność powódkiB. N.. Kłódka zawieszona przez powódkę, otwierana była, według twierdzeń pozwanego kluczem, który otrzymał od poprzednich właścicieli. Zatem do jednej kłódki od piwnicy nr 4 pasowały różne klucze.
W dniu 09.09.2009 r.S.iW.małżonkowieB.lokal nr (...)wraz z przynależną do tegolokalu piwnicą nr (...)o pow. 1,5 m2sprzedali pozwanemuM. R. (1)i jego żonieM. R. (2)(W. B.iM. R. (2)to rodzeństwo). W grudniu 2008r.M. R. (1)otworzył piwnicę oznaczoną nr 4, twierdząc, iż jest to piwnica opisana w jego akcie notarialnym jako nr 11. Pozwany opróżnił piwnicę z rzeczy powódki w 2008 r.
W sierpniu 2012 r. powódka wraz z bratemI. N.chciała zabrać z piwnicy składowane tam materiały, ale przedmiotów pozostałych po remoncie w piwnicy nie było. Znajdowały się tam natomiast przetwory w słoikach.M. R. (1)drzwi piwniczne przemalował na kolor jasnobrązowy i zamalował cyfrę 4. W październiku 2012 r. brat powódki ponownie naniósł na drzwi piwnicy numer 4, poniżej numeru 11.
Rozstrzygnięcie w sprawie Sąd Rejonowy w Łomży oparł na przepisieart. 222 § 1 k.c.PowódkaB. N., wywodząc swe prawo z tytułu własnościlokalu mieszkalnego nr (...)przyul. (...)wŁ., domagała się wydania przez pozwanego, zajętego samowolnie, pomieszczenia przynależnego do jej lokalu, tj. piwnicy nr 4. Pozwany twierdził, że piwnica ta przynależy do nabytego przez niegolokalu mieszkalnego nr (...).
W sprawie istniał zatem spór co do własności piwnicy oznaczonej do sierpnia 2009r. numerem 4, a następnie nr 11.Sąd Rejonowy ocenił, że rację ma powódka twierdząc, że przedmiotowy lokal piwniczny został wraz zmieszkaniem nr (...)nabyty na własność właśnie przez nią na mocy aktu notarialnego z dnia 22.12.1999r. W akcie tymR. T.ustanowił odrębną własnośćlokalu mieszkalnego nr (...)wraz z przynależną do tegolokalu piwnicą nr (...), a następnie zbył go powódce. Sporne zatem było faktyczne usytuowanie w piwnicy pod klatką schodową, w której zamieszkują obie strony, tego konkretnego lokalu piwnicznego o pow. 1,5 m2.
Wątpliwości te Sąd Rejonowy rozstrzygnął w oparciu o czynności faktyczne każdej ze stron. Powódka po wprowadzeniu się do mieszkania, objęła w faktyczne posiadanie piwnicę nr 4. Na drzwiach piwnicy został umieszczony farbą niebieską przez asystentkęR. T.numer 4 i zawieszona kłódka. Sąd I instancji uznał za udowodnione twierdzenia powódki i zeznania jej brataI. N., że nigdyR. T.nie wskazywał konkretnych pomieszczeń piwnicznych lokatorom. Wynika to także z zeznań świadkaG. K., która zeznała także, że powódka wybrała piwnicę na końcu korytarza. Potwierdził to w pewnej mierze równieżW. J., były członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Wolnośćul. (...). Świadek też przyznał, że wbudynku nr (...)piwnic jest mniej niż lokatorów. Zaprzeczył też, aby lokatorzy z klatki, w której mieszkają strony, posiadali piwnice pod drugą klatką, do której można wejść tylko z zewnątrz i trzeba mieć osobny klucz.
W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy uznał, że jako pierwsza wprowadziła się do bloku przy Pięknej 3 i objęła w posiadane właścicielskielokal piwniczny nr (...)przynależny do mieszkania w sposób zgodny z wolą sprzedawcy. NatomiastM.iM.małżonkowieR.po zakupie mieszkania odS.iW. B.zorientowali się, że brakuje wolnej piwnicy. Z kolei po zwróceniu się doW. B.pozwanemu został wskazany jako przynależny dolokalu nr (...)lokal piwniczny powódki. Dopiero jednak w sierpniu 2009r.W. B.jako wykonawca budynku miał prawo sobie wybrać piwnicę, z tym, że nigdy nie mieszkał w zakupionymmieszkaniu nr (...)i nigdy nie korzystał z piwnicy. Dopiero w sierpniu 2009r. z drzwi piwnicznych usunięto nr 4 i naniesiono nr 11 dokonując samowolnej eksmisji powódki z zajętej przez nią w 1999r. piwnicy.
Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. O kosztach sądowych orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.

Powyższy wyrok zaskarżył apelacją pozwanyM. R. (1). Zaskarżanemu wyrokowi zarzucił:

1
Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:

-art. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie oceny dowodów bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, tj. zeznań świadkówW. B.,R. T.,I. N.,A. D.,G. K.,W. J., zeznań powódki w zakresie korzystania przez nią z rzeczonej piwnicy, jej wiedzy czy sąsiedzi posiadali podobny problem z przynależnością piwnicy oraz zeznań pozwanego w zakresie jego wiedzy o istniejącej numeracji piwnicy i wskazania przez niego podstawy własności piwnicy nr 11- w sposób nasuwający zastrzeżenia z punktu widzenia logicznego rozumowania oraz sprzecznie z treścią zebranego materiału dowodowego,
-art. 195 § 1 k.p.c.w zw. zart. 72 § 2 k.p.c.,art. 222 § 1 k.c.iart. 31 § 1 k.r.i o. poprzez jego niezastosowanie i wydanie wyroku wobec pozwanegoM. R. (1)mimo uprzedniego braku wezwania strony powodowej do oznaczenia osób biorących udział w sprawie w charakterze pozwanych, w sytuacji, gdy pozwany nabyłlokal nr (...)wraz z małżonką, wobec czego piwnica ta stanowi ich wspólność majątkową małżeńską i oboje małżonkowie nią władają;

2
Naruszenie prawa materialnego, tj.:

a)art. 222 § 1 k.c.w zw. zart. 6 k.c.poprzez jogo niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy z okoliczności niniejszej sprawy nic sposób jest stwierdzić, ażeby powódce przysługiwało skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą, czego nie wykazała ona w procesie,
b)art. 5 k.c.poprzez jego nieuwzględnienie przy ocenie możliwości wytoczenia przez powódkę powództwa na podstawie roszczenia windykacyjnego.

Skarżący wniósł o:
- zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania za I i II instancję z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych,
ewentualnie o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji wraz z wnioskiem o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje (k. 107-115).
Powódka w złożonej w sprawie odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k.120-121).

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w kontekście mającego zastosowanie w sprawieart. 222 k.c., w szczególności okoliczność do którego lokalu mieszkalnego należy sporne pomieszczenie piwniczne oraz fakt naruszenia przysługującego powódce prawa własności przez pozwanego.
Postępowanie dowodowe, wbrew twierdzeniom apelacji, zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami przepisuart. 233 k.p.c.Sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość. Ocena istotnych z punktu widzeniaart. 222 k.c.ww. okoliczności, dokonana została prawidłowo. Nie znajdują potwierdzenia podniesione w apelacji pozwanego zarzuty, że Sąd I instancji dokonał błędnej, sprzecznej z logiką oceny dowodów w postaci zeznań świadków, tj.W. B.,A. D.,W. J.,G. K.,R. T.iI. N.. Analiza zeznań tych świadków przez Sąd Okręgowy doprowadziła do wniosków tożsamych z tymi wyciągniętymi przez Sąd I instancji. W szczególności w sprawie nie ma wątpliwości co do sposobu przydzielania piwnic poszczególnym, nabywającym mieszkania właścicielom. Zeznania świadkaR. T.są w tej mierze niewiarygodne, gdyż zawierają sprzeczności co do osoby schodzącej do piwnicy i wyznaczającej dla danego lokatora pomieszczenie piwniczne. NatomiastG. K., osoba obca dla stron, mająca przy tym dobrą wiedzę w zakresie sposobu przydzielania piwnic mieszkańcom, udzieliła w tej kwestii wiarygodnych informacji. Sama natomiastA. D.z jednej strony twierdzi, że od roku 2006 przedmiotowa piwnica była użytkowana przez nią jako najemczynięlokalu mieszkalnego nr (...), z drugiej zaś przyznaje, że w momencie korzystania przez nią z piwnicy była ona zajęta przez osobę, która przetrzymywała w niej materiały budowlane takie jak wanna, płytki, resztki paneli. Niewiarygodne są przy tym zeznania zainteresowanego przecież pośrednio w sprawie świadkaW. B.. Jak sam przyznaje nigdy nie mieszkał w zakupionym przez siebie w celach inwestycyjnych mieszkaniu. Jednocześnie twierdzi, że zajął wybraną przez siebie piwnicę, na którejR. T.osobiście naniósł numer czerwoną farbą. Nadto, że składowane w przedmiotowym pomieszczeniu materiału budowlane należały do wykonującego w budynku instalację elektryczną świadka. Zeznania takie nie są zgodne z zeznaniami pozostałych świadków oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Świadek nie pamięta w którym roku kupił mieszkanie odR. T., ale pamięta, że naciskał na niego w kwestii oznakowania piwnic. Zeznania takie są niezgodne z twierdzeniami zeznającymi w tej mierze tak samo świadkówI. N.,G. K.oraz powódkiB. N.. Wszyscy oni zeznają zgodnie, że piwnice były przez wprowadzających się mieszkańców bloku obierane dowolnie i znakowane przez asystentkęR. T.niebieską, a nie – jak twierdzi świadekW. B.czerwoną - farbą. ŚwiadekW. J.stwierdził, że posiadaną przez niego piwnicę zajął zgodnie z umieszczonym na jej drzwiach przez nieznaną osobę numerem. W świetle powyższego oczywistym jest, że podawana przez powódkę jej wersja zdarzeń w kwestii sposobu zajmowania piwnic jest prawdziwa. Odmienne w tym względzie zeznaniaW. B.nie zasługują na uwzględnienie, co słusznie zauważył Sąd Rejonowy.
Z powyższego wynika istotny w sprawie fakt przynależności spornej piwnicy do będącego własnością powódkilokalu nr (...)i będący tego konsekwencją fakt naruszenia przez pozwanego wynikającego z prawa własności uprawnienia powódki do jego posiadania z wyłączeniem innych osób. Powyższe – jak wyjaśnił Sąd I instancji - przesądzało o uwzględnieniu powództwa, a następnie – o oddaleniu wniesionej w sprawie apelacji. Kontrola instancyjna nie doprowadziła do stwierdzenia wskazywanych w apelacji uchybień. Skarżący powołując się w istocie na naruszenieart. 233 k.p.c.nie wskazał konkretnych uchybień Sądu, które w istocie mogłyby zostać ocenione jako pozostające w sprzeczności z ugruntowanymi na tle tego przepisu kryteriami oceny dowodów. Podjęta polemika – przeciwstawiająca ocenie Sądu własną interpretację zeznań świadków i samych stron, jest wyrazem dążenia pozwanego do uchylenia się od zaspokojenia uzasadnionego roszczenia powódki, jakim jest wydanie jej przedmiotowej piwnicy.
W sprawie nie naruszono także przepisów o współuczestnictwie koniecznym pozwanych, w tym wskazanych przez skarżącego przepisów art.art. 195 § 1 k.p.c.w zw. zart. 72 § 2 k.p.c.,art. 222 § 1 k.c.iart. 31 § 1 k.r.i o.
Pozwany jest bez wątpienia współwłaścicielemlokalu nr (...)położonego wŁ.przyul. (...)i pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej ze swoją żonąM. R. (2). Zgodnie jednak zart. 209 k.c.każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Jeśli tak, to nawet jeden tylko współwłaściciel może dochodzić od osoby trzeciej roszczenia windykacyjnego oraz roszczeń uzupełniających (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., I ACa 243/12, LEX nr 1267417). W niniejszej sprawie takie roszczenie windykacyjne jest dochodzone od pozwanego, co nie zmienia tego, że w kontekście ww. przepisu w sprawie nie zaszło przewidziane wart. 195 k.p.c.współuczestnictwo konieczne małżonkówR.jako współwłaścicieli łącznychlokalu mieszkalnego nr (...).
Sąd Okręgowy nie podzielił też poglądu apelacji, że w sprawie naruszonoart. 5 k.c.poprzez jego nieuwzględnienie przy ocenie możliwości wytoczenia przez powódkę powództwa na podstawie roszczenia windykacyjnego. Unormowanieart. 5 k.c.przełamuje zasadę, że wszystkie prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej (uzasadnieniu wyr. SN z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 290/09, Lex nr 560607). W związku z tymart. 5 k.c.może być stosowany tylko jako szczególny wyjątek. W sprawie ustalono, że sporny lokal piwniczny przynależy do będącego własnością powódkilokalu nr (...)i brak było podstaw aby zasłaniając się przewidzianymi w ww. przepisie zadami współżycia społecznego, stwierdzić niedopuszczalność po stronie powódki dochodzenia jej praw w procesie cywilnym. Przeciwnie – to pozwany naruszył wynikający z prawa własności stan posiadania powódki i wynikające z tego normy społeczne. Odmienne w tym względzie twierdzenia apelacji nie mają oparcia w obowiązującym systemie prawa.
Z tych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną. O kosztach procesu orzeczono zgodnie zart. 98 k.p.c.w zw. z§6 pkt 5w zw. z§12 ust.1pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2013.490).