Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 244/13
Data wyroku: 2013-07-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Bochenek, Michał Marzec, Małgorzata Niementowska
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 59 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt : II AKa 244/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lipca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Michał Marzec

Sędziowie

SSA Alicja Bochenek (spr.)
SSA Małgorzata Niementowska

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Wandy Ostrowskiej (del.)
po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy
P. R.s.S.iR.,ur. (...)wJ.
oskarżonego zart. 59 ust. 2w zw. zust. 1ust. o przeciwdziałaniu narkomanii przy zastosowaniuart. 12 kki inne
na skutek apelacji prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 marca 2013 r.
sygn. akt. XXI K 198/11

1
zmienia zaskarżony wyrok:

-

wpunkcie 3w ten sposób, że przyjmuje, że podstawę prawną kary łącznej stanowi przepisart. 85 kkiart. 86§1 kk,

wpunkcie 4w ten sposób, że przyjmuje, iż podstawę warunkowego zawieszenia kary łącznej stanowią przepisyart. 69§1 i 2 kkiart. 70§2 kk,

na mocyart. 73§2 kkoddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokataŁ. U.– Kancelaria Adwokacka wK.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym;

4
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 244/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Katowicach uznał oskarżonegoP. R.za winnego tego, że:

1
w okresie od 1 września 2010 roku do 24 marca 2011 roku wJ., działającw krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, udzielił w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jak i nieodpłatnie różnym osobom środka odurzającego w postaci marihuany oraz substancji psychotropowejw postaci amfetaminy, i tak:

–

w nieustalonych dniach w okresie od 1 września 2010 roku do 1 marca 2011 roku,wJ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawyo przeciwdziałaniu narkomanii, kilka razy udzielił małoletniejA. K.środka odurzającego i substancji psychotropowej w postaci marihuany w ilości łącznej5 gramów oraz 1 grama amfetaminy, przy przyjęciu, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi,

w nieustalonych dniach w okresie od 1 listopada 2010 roku do 31 stycznia 2011 roku, wJ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kilka razy udzielił małoletniejA. K.środka odurzającego w postaci nieustalonej ilości marihuany,

w nieustalonych dniach w okresie od 1 stycznia 2011 roku do 12 lutego 2011 roku,wJ.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawyo przeciwdziałaniu narkomanii, dwa razy udzielił małoletniemuP. P. (1)środka odurzającego w postaci marihuany w ilości łącznej2 gramów, przy przyjęciu, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi,

w nieustalonych dniach w okresie od 1 stycznia 2011 roku do 17 marca 2011 roku,wJ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawyo przeciwdziałaniu narkomanii, co najmniej 10 razy udzielił małoletniemuP. B.środka odurzającego w postaci marihuany w ilości łącznej 10 gramów za łączną kwotę 300 złotych przy przyjęciu, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi,

w nieustalonych dniach w okresie od 1 października 2010 roku do 15 lutego2011 roku, wJ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kilkanaście razy udzieliłP. H.środka odurzającego w postaci nieustalonej ilości marihuany,

w nieustalonych dniach w okresie od 1 grudnia 2010 roku do 31 stycznia 2011 roku,wJ., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dwa razy udzieliłP. H.substancji psychotropowej środka odurzającego w postaci amfetaminy łącznej ilości 2 gramów,

w nieustalonym dniu w okresie od 1 stycznia 2011 roku do 24 marca 2011 roku,wJ., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, udzielił małoletniemuP. P. (2)środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 0,5 grama za kwotę 15 złotych przy przyjęciu, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 59 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw.art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw.art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw.art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na mocy art.art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności;

nadto

2
w dniu 1 marca 2011 roku wJ., wbrew przepisom ustawy posiadał środek odurzający w postaci około 0,117 grama marihuany przyjmując, że stanowi on przestępstwo zart. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniii za to na mocy art.art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 rokuo przeciwdziałaniu narkomaniiskazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;

3
na mocyart. 85 § 1 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeczone wpunktach 1 i 2kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył karę łączną w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności;

4
na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności na okres próby wynoszącej5 lat;

5
na mocyart. 45 § 1 k.k.orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci przepadku równowartości korzyści majątkowej uzyskanej z popełnionego przestępstwa w kwocie 315 złotych;

6
na mocyart. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiorzekł przepadek środka odurzającego w postaci marihuany w ilości 0,117 grama, poprzez jego zniszczenie;

7
na mocyart. 29 ustawy Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.Ł. U.kwotę 2.214 złotych wraz z podatkiem VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu;

8
na zasadzieart. 627 k.p.k.iart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatachw sprawach karnychzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe obejmujące wydatki w kwocie 3053,90 złotych oraz opłatę w wysokości 300 złotych.

Powyższy wyrok został zaskarżony na niekorzyść oskarżonegoP. R.przezprokuratora, w części dotyczącej orzeczenia o karze.
Skarżący wyrokowi temu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to:

–

art. 70 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności na okres 5 lat, na podstawie błędnie zastosowanegoart. 70 § 1 pkt 1 k.k.;

art. 73 § 2 k.k.poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Sąd był obligowany zastosować powyższy przepis w stosunku do oskarżonego, który jest młodociany.

Podnosząc tak opisane zarzuty, prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez:

–

jego zmianę wpunkcie 4i poprawienie błędnej podstawy prawnej zawieszenia wykonania kary łącznej pozbawienia wolności zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.naart. 70 § 2 k.k.,

oddanie oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora na podstawieart. 73 § 2 k.k.

Rozstrzygnięcie zawarte w wyżej opisanym wyroku, a dotyczące kosztów sądowych zostało na korzyść oskarżonegoP. R.zaskarżone zażaleniem przez jego obrońcę. W złożonym zażaleniu obrońca oskarżonego zarzucił:

–

obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a toart.624 § 1 k.p.k., poprzez jego niezastosowanie i obciążenie oskarżonego kosztami sądowymi, podczas gdy sytuacja majątkowa oskarżonego oraz względy słuszności przemawiają za zwolnieniem oskarżonego od zapłaty kosztów sądowych.

Stawiając tak opisany zarzut obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia, tj. punktu 8 sentencji wyroku, poprzez zwolnienie oskarżonego w całości od zapłaty kosztów sądowych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja złożona w niniejszej sprawie przez prokuratora okazała się być w pełni zasadną, toteż konsekwencją jej rozpoznania stała się zmiana zaskarżonego wyrokuw kierunku przezeń wskazanym. Natomiast zażalenie złożone przez obrońcę oskarżonego,a dotyczące zasądzenia od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, na uwzględnienie nie zasługiwało.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów podniesionych w apelacji prokuratora, to przyznać należy, że w istocie Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę przeoczył fakt, iż oskarżonyP. R.jest sprawcą młodocianym. Zgodniez treściąart. 115 § 10 k.k.„młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu zabronionego nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat”. Przy czym, z uwagi na użyty przez ustawodawcę spójnik „i” obie te przesłanki winny wystąpić łącznie. Jak wynika z akt sprawy, oskarżony w chwili popełnienia przypisanych mu przestępstw miał dopiero ukończone 20 lat, natomiast w chwili orzekania przez sąd I instancji – 22 lata.
Zatem, jako sprawca młodociany, winien podlegać określonym wart. 70 § 2 k.k.iart. 73 § 2 k.k.rygorom, co umknęło uwadze Sądowi Okręgowemu. Co prawda, Sąd ten rozważając kwestie związane z wymiarem orzeczonej oskarżonemu kary, jak również warunkowego zawieszenia jej wykonania, miał w polu widzenia wiek oskarżonego, czemu dał wyraz w zawartym na karcie 9 uzasadnienia wyroku stwierdzeniu, że „oskarżony to osoba stosunkowo młoda, a tym samym Sąd winien zważyć, aby orzeczona względem takiego sprawcy kara miała charakter wychowawczy i pozwoliła oskarżonemu na podjęcie dalszej nauki czy pracy, umożliwiając mu powrót do normalnego życia”, niemniej przeoczył, że jest on sprawcą młodocianym. Toteż stosując wobec oskarżonego dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia orzeczonej kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności, prawidłowo określił długość okresu próby, ale powołał przy tym błędną podstawę prawną, tj. przepisart. 70 § 1 pkt 1 k.k., w sytuacji, gdy winien wskazać przepis odnoszący się do sprawcy młodocianego,tj.art. 70 § 2 k.k.Poza tym, zgodnie z dyspozycjąart. 73 § 2 k.k.sprawca młodociany obligatoryjnie w okresie próby musi zostać oddany pod dozór kuratora sądowego, cow szczególności umknęło uwadze Sądu I instancji.
Mając zatem na uwadze treść złożonej przez prokuratora apelacji, należało wyrok Sądu Okręgowego w wyżej wskazanym zakresie zmienić.
Nadto, Sąd odwoławczy z urzędu stwierdził, że w punkcie 3 zaskarżonego wyroku,w podstawie prawnej orzeczenia o karze łącznej, Sąd I instancji błędnie przyart. 85 k.k.wskazał „§ 1”, albowiem przepis ten nie zawiera żadnych paragrafów. Toteż i w tym zakresie poprzez stosowną zmianę, wyeliminowana została opisana wyżej omyłka Sądu Okręgowego.
Sąd Apelacyjny nie podzielił natomiast zarzutów zawartych w złożonym przez obrońcę oskarżonego środku odwoławczym, w którym zaskarżył nałożony na oskarżonego przez SądI instancji obowiązek poniesienia na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Bezsprzecznie koszty sądowe w wysokości 3.353,90 złotych nie należą do niskich, niemniej nie jest powód, aby oskarżony z obowiązku ich uiszczenia został zwolniony. Podkreślić należy, że koszty sądowe w znacznej części obejmują wydatki, które zostały poniesione w danej sprawie przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania do wyrokowania, które to postępowanie spowodowane było wprost popełnieniem przez oskarżonego przypisanych mu przestępstw. Wydatki te w niniejszej sprawie wyliczone zostały na kwotę 3.053, 90 złotych. Oprócz tych wydatków do kosztów sądowych doliczona została jeszcze opłata wynosząca 300 złotych, która zależna jest od rodzaju i wymiaru orzeczonej kary. Podkreślić należy, że zasadą jest, że kosztami sądowymi winien zostać obciążony sprawca, który dopuścił się popełnienia przypisanych mu przestępstw. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia, aby wygenerowane przez niego koszty związane z nagannym, przestępczym działaniem i w związku z tym prowadzonym postępowaniem ponosił Skarb Państwa, a przez to całe społeczeństwo. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach,sąd może zwolnićoskarżonego od tego obowiązku jeśli wykaże, że ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie kosztów tych uiścić. W niniejszej sprawie z tego rodzaju sytuacją nie mamy do czynienia. Oskarżony jest osobą młodą, zdrową, silną, nie mającą nikogo na utrzymaniu. Zatem winien podjąć starania uzyskania stałej pracy zarobkowej i wywiązać się z nałożonego na niego obowiązku. Dołączone do zażalenia umowy o dzieło, a także przyznany przez oskarżonego fakt podejmowania pracy za granicą jedynie utwierdzają sąd odwoławczy w przekonaniu, że słusznie został on obciążony kosztami sądowymi, tym bardziej, że wydany wyrok skazujący nie zawiera kary grzywny, a jedynie środek karny w wysokości 315 złotych, który stanowi wszak przepadek uzyskanych korzyści majątkowych z popełnionego przestępstwa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację złożoną przez prokuratora, natomiast nie uwzględnił zażalenia obrońcy oskarżonego, ponieważ zarzutyw nim podniesione były wręcz oczywiście bezzasadne.