Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 54/13
Data wyroku: 2013-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Oskar Rudziński, Ewa Talarczyk, Bogusława Jarmołowicz-Łochańska
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku, Oświadczenie Woli
Podstawa prawna: art. 1019 § 2 k.c.

Sygn. aktV Ca 54/13

POSTANOWIENIE
Dnia 4 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący:

SSO Oskar Rudziński (spr.)

Sędziowie:

SSO Bogusława Jarmołowicz-Łochańska
SSO Ewa Talarczyk

Protokolant:

sekr. sądowy Marta Dziekańska

po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku(...)wG.
z udziałemK. S.,A. K.iA. S. (1)
o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji uczestnikaA. S. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego(...)wW.

z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt I Ns 639/11
postanawia:
zaskarżone postanowienie zmienić tylko w ten sposób, że w punkcie 1 dodać słowa„z dobrodziejstwem inwentarza”.
Sygnatura akt V Ca 54/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. Sąd Rejonowy(...)wW.stwierdził, iż spadek poZ. S.zmarłym w dniu 5 sierpnia 2009 roku wW., ostatnio stale zamieszkałym wW.przyulicy (...), na podstawie ustawy nabyli żonaK. S.z domuG., córkaA. K.z domuS.oraz synA. S. (1)w częściach po 1/3 każde z nich (pkt1) i rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt 2).
Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i rozważań prawnych Sądu Rejonowego:
Sąd Rejonowy(...)wW.nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 14 sierpnia 2008 roku w sprawie I Nc 2745/08 nakazałK. S.orazZ. S.aby zapłacili solidarnie na rzecz(...)wG.kwotę 28.369,02 zł z odsetkami umownymi i kosztami procesu.
Z. S.zmarł w dniu 5 sierpnia 2009 roku wW.. Jego ostatnie stałe miejsce zamieszkania było wW.przyulicy (...).
W chwili śmierciZ. S.był żonaty zK. S.z domuG.. Spadkodawca miał dwoje dzieci:A. K.z domuS.orazA. S. (1). Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych nie miał.
Z. S.nie pozostawił testamentu.
Nikt nie zrzekł się dziedziczenia poZ. S.jak również żadna osoba nie została uznana za niegodną dziedziczenia po nim.
W części dotyczącej rozważań prawnych Sąd wskazał, że wnioskodawca wierzyciel zmarłego ma interes prawny w urzędowym wykazaniu jego następstwa prawnego. Bacząc na zasady wynikające zart. 670 § 1 kpci biorąc za podstawę ustalony w sprawie i niesporny stan faktyczny stwierdził, żeZ. S.nie pozostawił żadnego testamentu, a zatem dziedziczenie po nim nastąpiło na podstawie ustawy obowiązującej w chwili jej śmierci. Dlatego też na podstawieart. 931 § 1 kc, który stanowi, iż w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku - Sąd stwierdził, że spadek poZ. S.nabyła jego żona i dzieci w częściach po 1/3 spadku każde z nich. Sąd podkreślił, iż w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, Sąd nie jest obowiązany do wskazania sposobu w jaki nastąpiło przyjęcie spadku, gdyż nie jest to istotą tego postępowania. Nawet zaś gdyby przyjąć, że Sąd jest bezwzględnie związany§ 145 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 lutego 2007 roku regulamin urzędowania sądów powszechnych, to na datę zamknięcia rozprawy w postępowaniu nie zostało ujawnione by spadkobiercyZ. S.złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Powyższe postanowienie zaskarżył apelacją w całościA. S. (1)zarzucając naruszenie:

1
art. 518 kpcpoprzez brak pouczenia przez Sąd uczestnika postępowania o możliwości uchylenia się od skutków prawnych braku złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, co w konsekwencji doprowadziło do nie złożenia w/w oświadczenia i nie złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza;

2
przepisów postępowania polegające na nie przyjęciu od uczestnika postępowaniaA. S. (1)oświadczenia o nie przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza pomimo, iż w toku sprawy taki wniosek składał, co doprowadziło do nieuprawnionego nabycia spadku wprost;

3
art. 1019 kcpoprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia, iż uczestnicy przyjęli spadek, gdyż nie złożyli oświadczenia w terminie pomimo, iż zostały spełnione przesłanki zart. 1019 kc.

Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenia nabycia spadku poZ. S.przez uczestnika postępowaniaA. S. (1)z dobrodziejstwem inwentarza, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 316 § 1 kpc, stosowanym na podstawieart. 391 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpcodpowiednio w nieprocesowym postępowaniu apelacyjnym, po zamknięciu rozprawy sąd wydaje postanowienie, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2006 r. w sprawie II CSK 153/05 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r. w sprawie III CKN 259/98).
W związku z uchyleniem się przez apelującegoA. S. (1)od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu przypadającego mu z mocy ustawy spadku po ojcuZ. S.z dobrodziejstwem inwentarza (k. 135) i jednoczesnym złożeniem oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (k. 131-133), należało przyjąć, żeA. S. (1)nabył spadek poZ. S.z dobrodziejstwem inwentarza.
Ponadto jak stanowiart. 1016 kc, jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Tym samym należało przyjąć, że wszyscy spadkobiercyZ. S.wskazania w zaskarżonym postanowieniu nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc.