Sąd Apelacyjnyw Warszawie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 284/13
Data wyroku: 2013-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Roman Dziczek, Hanna Muras, Joanna Zaporowska
Słowa kluczowe: Wspólnota Mieszkaniowa
Podstawa prawna: art.189 k.p.c. art.25 ustawy o własności lokali

Sygn. akt I ACa 284/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  10 września 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SA Hanna Muras
Sędzia SA Roman Dziczek (spr.)
Sędzia SO del. Joanna Zaporowska

       Protokolant – sekr. sąd. Marta Grabowska

po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaE. K.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przyulicy (...)wW.
o ustalenie nieistnienia lub uchylenie uchwały
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I C 275/09

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym w części w ten sposób, że ustala, iż uchwała numer(...)Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przyulicy (...)wW.z dnia 7 stycznia 2008 roku nie istnieje oraz w punkcie drugim w ten sposób, że znosi między stronami koszty procesu;

2
oddala apelację w pozostałej części;

3
znosi między stronami koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 284/13

UZASADNIENIE
Powódka –E. K.wnosiła ostatecznie o ustalenie, że uchwała nr(...)z dnia 7 stycznia 2008 r. pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej nie istnieje ewentualnie o jej uchylenie oraz o uchylenie uchwały tejże Wspólnoty z dnia 12 listopada 2008 r. podjętej w formie aktu notarialnego.
Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przyul. (...)wniosła o oddalenie powództwa.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania.
Sąd Okręgowy ustalił m.in. że w dniu 26 listopada 2007 r. odbyło się zebranie Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przyul. (...)wW., na którym przedstawiano oferty nadbudowy części nieruchomości wspólnej. Obecni właściciele lokali wybrali firmę(...), przy czym uchwała miała być głosowana w trybie indywidualnego zbierania głosów. Taka uchwała oznaczona jako(...)z dnia 7 stycznia 2008 r. uzyskała większość liczoną udziałami w wysokości ) 5126 %, a pozostali właściciele nie głosowali. Przy czym właścicielka jednego z lokali –I. S., dysponująca udziałem 0,02 % w nieruchomości wspólnej wpisana jako głosująca za uchwałą nie podpisała tej uchwały.
Po przeprowadzonym glosowaniu dozorcaW. T.działający na polecenie zarządu pozwanej osobiście powiadomił właścicieli lokali o podjętej uchwale, doręczając każdemu jej kopię.
Powódka, podobnie jak w listopadzie 2007 r. uczestniczyła również w zebraniu w dniu 12 listopada 2008 r., na którym podjęto uchwałę nr(...)w której właściciele ponownie wyrazili zgodę na nadbudowę i przebudowę strychu oraz wyodrębnienie lokali, zawarcie umów przedwstępnych zobowiązujących i ostatecznych z inwestorem.
W tym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał, przywołując treśćart. 25 ustawy o własności lokali, że powódka uchybiła terminowi do zaskarżenia uchwały nr(...)z 12 listopada 2008 r., skoro złożyła pozew dopiero w dniu 26 marca 2009 r. Bezsporne zaś było, że powódka brała udział w zebraniu, na którym podjęto tę uchwałę.
Również za nieusprawiedliwione Sąd Okręgowy uznał żądanie pozwu dotyczące uchwały nr(...). Sąd przywołał w tym zakresie dyspozycjęart. 23u.w.l. iart. 189 k.p.c.; stwierdził, że uchwała nie została podjęta, jednakże ostatecznie uznał, że żądanie ustalenia jej nieistnienia jest bezzasadne, gdyż powódka nie ma interesu prawnego w takim żądaniu. Przede wszystkim dlatego, że późniejsza uchwała powtórzyła wszystkie zgody w uchwale nr(...), a nie została skutecznie zaskarżona.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.
Od wyroku tego w całości apelację wniosła powódka zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów:art. 189 k.p.c.,art. 233 k.p.c.,art. 328 § 2 k.p.c., nierozpoznanie sprawy w zakresie żądania ewentualnego co do uchwały nr(...), błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie doręczenia uchwały nr(...)powódce, a także naruszenie przepisów:art. 25 ustawy o własności lokali,art. 37w zw. zart. 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja jest częściowo usprawiedliwiona, a to w związku z trafnym zarzutem apelacji naruszeniaart. 189 k.p.c.i wadliwym przyjęciem przez Sąd Okręgowy, że powódka, jako właściciel lokalu nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia uchwały, mimo poprawnie ustalonych okoliczności faktycznych, że uchwała nr(...)nie została skutecznie podjęta.
W pozostałym zakresie apelacja nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych relewantnych w sprawie, opartych na zebranym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym. Nie naruszył przy tymart. 233 § 1 k.p.c.; ustalenie okoliczności faktycznych związanych z doręczeniem zawiadomień o uchwale nr(...)nastąpiło w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego, poprawnie logicznie, z przywołaniem dowodów (zeznań świadkaT.), którym Sąd dał wiarę.
Zarzut apelacji naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.w ogóle nie formułuje rzeczowych argumentów przemawiających za naruszeniem tego przepisu; jest to w istocie polemika z oceną Sądumeriti.Trudno odnosić się do nieopisanych bliżej zeznań innych świadków w sytuacji, gdy to nie ich dotyczyło ustalenie Sądu w sprawie doręczenia kopii uchwały przez dozorcęT., lecz powódce. Kwestia ta poddawała się ocenie Sądu drugiej instancji (art. 328 § 2 k.p.c.), który w zeznaniach świadkaT.dostrzega wiarygodne odtworzenie doręczenia kopii uchwały powódce. Nie można więc podzielić zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.
Również nie można podzielić zarzutów apelacji wysłowionych jako zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Powódka uchybiła przewidzianemu w art. 25 ust. 2 u.w.l terminowi do zaskarżenia uchwały nr(...)i tym samym nie mogła skutecznie domagać się kontroli tej uchwały w zakresie naruszenia prawa, w tym trybie. Okoliczność uchybienia terminowi jest niewątpliwa i wykazana, skoro ta zaskarżona uchwała została podjęta na zebraniu w dniu 12 listopada 2008 r., a pozew do Sądu został złożony z końcem marca 2009 r.
Zgodzić należy się natomiast z zarzutem apelacji – naruszeniaart. 189 k.p.c.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2013 r. (I CSK 382/12, Lex nr 1318295) przypomniano, że już w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (IV CSK 24/10, OSNC 2011, Nr 3, poz. 30) Sąd Najwyższy stwierdził, iż każdy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały walnego zgromadzenia (art. 42 § 2 ustawy z 1982 r. – Prawo spółdzielcze). Źródłem interesu prawnego w rozumieniuart. 189 k.p.c.jest (w tym przypadku) stosunek członkostwa w spółdzielni, z którego wynika m.in. uprawnienie do udziału w walnym zgromadzeniu. Jeżeli członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę, wytaczając powództwo o jej uchylenie (art. 42 § 3 i 4 Prawa spółdzielczego), to oczywisty staje się jego interes prawny we wniesieniu powództwa ustalającego (art. 189 k.p.c.), mającego taki sam cel unicestwienia uchwały sprzecznej z prawem. Odmienny pogląd pozostawałby bowiem w oczywistej sprzeczności z zasadą równości praw i obowiązków wynikających ze stosunku członkostwa w spółdzielni (art. 18 § 1 pr. spółdz.). Po drugie stwierdzono, że przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego powinno być odniesione również do legitymacji każdego członka spółdzielni mieszkaniowej w sprawie o ustalenie nieistnienia uchwały walnego zgromadzenia (zebrania przedstawicieli), którego dopuszczalność wytoczenia znajdujeexpressis verbispotwierdzenie w art. 42 § 9 pr. spółdz. Oczywiście, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (IV CSK 24/10, OSNC 2011/3/30),  interes prawny w sprawie o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadności powództwa, a jedynie warunkuje możliwość badania i ustalania prawdziwości twierdzeń powoda, że dany stosunek prawny lub prawo istnieje albo nie istnieje.
Stanowisko powyższe, odpowiednio odniesione do członka wspólnoty mieszkaniowej i do żądania ustalenia nieistnienia uchwały, jest w pełni aprobowane przez Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie.
Jeżeli bowiem właściciel lokalu może skarżyć w czasie właściwym uchwałę z powodu m.in. naruszenia prawa (art. 25u.w.l.), to tym bardziej może – ma prawo – żądać ustalenia nieistnienia uchwały; w świetleart. 189 k.p.c.– ma interes prawny w takim żądaniu.
Nie przekonuje w tej sytuacji stanowisko Sądu pierwszej instancji, że późniejsza, kolejna uchwała, zasadniczo tożsama w swej treści z wcześniejszą, pozbawia właściciela lokalu interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia tej wcześniejszej uchwały. Wszakże interes prawny w takim żądaniu odnosi się tylko do tej wcześniejszej, a istnienie późniejszej, nie poddanej testowi w tym trybie, jest zasadniczo irrelewantne dla oceny przez pryzmatart. 189 k.p.c.Jest to nowe zdarzenie prawne, które o ile nie sanuje wadliwej czynności wcześniejszej, samo w sobie nie wpływa na ocenę prawa właściciela do żądania ustalenia nieistnienia uchwały.
A skoro poprawnie Sąd Okręgowy ustalił, że uchwała z dnia 7 stycznia 2008 nie została podjęta – nie istnieje, należało zmienić wyrok w tej części po myśli apelacji powódki.
Z tych względów, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.iart. 385 k.p.c.Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 100 k.p.c.iart. 108 § 1 k.p.c.w zw. zart. 391 k.p.c., znosząc je wzajemnie.