Sąd Okręgowy w Toruniu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1236/12
Data wyroku: 2013-08-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Westphal
Słowa kluczowe: Odpowiedzialność Skarbu Państwa
Podstawa prawna: art. 417 k.c.

Sygn. akt I C 1236 / 12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 sierpnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Andrzej Westphal,

Ławnicy: --------

Protokolant: sekr. sąd . Marlena Ossowska ,

po rozpoznaniu w dniu: 22 sierpnia 2013 r. wT.,

sprawy z powództwa:J. J.,
przeciwko : Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu(...)wG., Sądowi Okręgowemu wG.,Sądowi Apelacyjnemu wG., Sądowi Rejonowemu(...)wG.,Sądowi Rejonowemu weW., Sądowi Okręgowemu weW., Sądowi Rejonowemu wS., Sądowi Rejonowemu wO., Sądowi Okręgowemu wO., Sądowi Rejonowemu wW.(1), Sądowi Rejonowemu(...)wL., Sądowi Okręgowemu wL., Sądowi Rejonowemu dla(...)wW. (2), Sądowi Okręgowemu wT., Sądowi Okręgowemu wS., Sądowi Okręgowemu wW. (2), Sądowi Okręgowemu(...)wW. (2), Sądowi Apelacyjnemu wW. (2),

o zapłatę ,

I
oddala powództwo ,

II
zasądza od powodaJ. J.na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wW. (2)kwotę 3.600,00 zł. [ trzy tysiące sześćset ] z tytułu zwrotu kosztów procesu ,

III
nie obciąża stron kosztami sądowymi .

Sygn. akt I C 1236 / 12

UZASADNIENIE
PowódJ. J.wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - wskazanym w pozwie sądom rejonowym , okręgowym i Apelacyjnemu wW. (2). Domagał się w nim zasądzenia kwoty 80.000 zł. za pozbawienie go prawa do obrony i dochodzenia roszczeń .Postępowaniom , w których nie składał skarg na przewlekłość postępowania zarzucał opieszałość w całości trwania postępowania . Powód twierdził ,że poczuł się zlekceważony , potraktowany instrumentalnie . Doprowadziło to do pogorszenia stanu jego zdrowia , zwiększenia nadciśnienia i zawrotów głowy , bólów żołądka , depresji i stanów depresyjnych .
Pozwany Skarb Państwa wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa - k. 80 – 84.

Sąd ustalił, co następuje :
Z inicjatywy powoda toczyły się postępowania w następujących sprawach :
a/ Sąd RejonowyG.–(...):
1/ I C 1374 / 10,
2/ I C 1668 / 10,
3/ I C 1336 / 10,
4/ I C 1571 / 10,
5/ I C 1934 / 10,
6/ I C 329 / 11 ,
7/ I C 976/10 ,
8/ I Co 152/11 ,
9/ I Co 500 / 10 ,

b/ Sąd RejonowyT.– I C 152 / 12 ,
c/ Sąd RejonowyW.– I Co 6432/ 10 ,
d/ Sąd RejonowyO.- X C 463/11 ,
e/ Sąd RejonowyG.(1)- I C 1336 / 10,
f/ Sąd RejonowyG.-(...):
1/ I C 461/ 12,
2/ I C 139 / 10,
3/ I C 72/11 ,
4/ I C 917 / 10,
5/ I C 1198 / 10 ,
6/ I C 876/ 10,
7/ I C 1082/10,
8/ I C 703/ 08 ,
9/ XII Co 5630 / 11,
10/ I C 71/ 11,
11/ I C 687/ 11 ,
12/ I C 375 / 11,
13/ I Co 362 / 06,
14/ I C 708/08,
15/ I Co 493/11 ,

1
Sąd Rejonowy wS.:

1/ I C 175 / 10

2
Sąd RejonowyL.(...):

1/ I Co 154/ 11,
2/ I Co 143 / 11 ,

3
Sąd RejonowyW. (2)-(...)- I Co 1158 / 10 ,

4
Sąd OkręgowyW. (2)- I C 77/11 ,

Powód składał skargi na przewlekłość postępowania , które nie zostały uwzględnione .

okoliczności bezsporne ,

Sąd zważył, co następuje :

Gdy chodzi o akt spraw wskazanych przez powoda, to sygnatura I C 168/10 Sądu Rejonowego wS.była błędna . Przed Sądem Rejonowym wW.(1)nie toczyła się sprawa o sygnaturze I C 1462 /10, którą miałby wnieść powód. Odnośnie sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym wS., to podał on tylko sygnaturę akt instancji odwoławczej XVI Ca 489 / 12 .
Nie było w sprawie sporne ,że powód korzystał z trybu przewidzianego przezustawę z 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki[ Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zmianami ] . Wnoszone przez niego skargi były rozpoznawane przez właściwe do tego sądy i nie były uwzględniane. Powód wyczerpał w ten sposób przysługujący mu tryb postępowania . Dalsza droga sądowa w tych sprawach nie przysługuje . Powód nie może więc ponownie w niniejszym procesie domagać się zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania , która jego zadaniem miała miejsce w tamtych sprawach . Niniejsze powództwo zmierzało więc do podważenia wydanych w nich prawomocnych rozstrzygnięć .
Możliwość dochodzenia roszczeń na podstawiekodeksu cywilnegojest zastrzeżona wyłącznie do tych spraw , w których strona nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania - art. 16 ustawy z 17 czerwca 2004r. o skardze… W takim przypadku można domagać się naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości ,po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy . Podstawę dochodzenia roszczeń stanowiart. 417 k.c.Przepis ten stanowi wparagrafie 1,że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa .
Ciężar dowodu w niniejszej sprawie spoczywał na powodzie -art. 6 k.c.Powinien on więc wykazać w których konkretnie sprawach doszło do przewlekłości postępowania , na czym ona polegała – jakich działań lub zaniechań dotyczyła oraz ,że były one niezgodne z prawem .
Powód nie sprostał żadnemu z tych wymagań . Nie wskazał nawet sygnatur akt spraw , których jego roszczenia miałyby dotyczyć . W uzasadnieniu pozwu po wyliczeniu szeregu spraw w których wnosił skargi na przewlekłość postepowania, powód pisze „Natomiast w w/w postępowaniach , w których nie złożyłem skarg na przedwłoke , zarzucam opieszałość w całości postępowania…” Powód nie dość więc ,że nie wskazał konkretnych sygnatur akt , to jeszcze z jednej strony wymienia sprawy, w których wnosił skargi na przewlekłość postępowania , a z drugiej twierdzi ,że w tych sprawach nie wniósł takich skarg. Rozwiązanie tej łamigłówki pozostawi sądowi . Jest to nieodpuszczalne , gdyż narusza zasadę ciężaru dowodu . Sąd z urzędu nie prowadzi postępowania dowodowego . Miałoby ono w tym przypadku polegać na tym ,że to sąd sam miałby ustalać , czy i w jakich sprawach zachodziły okoliczności uzasadniające odpowiedzialność zart. 417 k.c.Pozwany zwracał także słusznie uwagę na konieczność wykazania związku przyczynowego między ewentualnym niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem władzy publicznej , a szkodą .
Jeżeli nawet doszukiwać się w twierdzeniach powoda zarzutu naruszenia dóbr osobistych, to także na nim spoczywał obowiązek wykazania bezprawności działania tych organów -art. 24 § 1 k.c.Należy bowiem założyć ,że działanie organów wymiaru sprawiedliwości nie jest bezprawne , gdyż wykonują one swoje obowiązki w ramach przepisów tworzących podstawę ich funkcjonowania [art. 177 Konstytucji, ustawa o ustroju sądów powszechnych ] oraz w ramach określonych prawem procedur [kodeks postępowania cywilnego] . Obalenie tego domniemania spoczywało na powodzie . Na marginesie wskazać należy ,że zasądzenie zadośćuczynienia zart. 448 k.c.ma charakter fakultatywny i jest ograniczone do przypadków zawinionego naruszenia dobra osobistego .
Pozwany zwracał uwagę na niewykazanie przesłanek przez powoda przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa . W związku z tym doręczając odpis odpowiedzi na pozew sąd udzielił powodowi dodatkowego terminu w celu ustosunkowania się do niej i ewentualnego zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów - k. 92. W odpowiedzi na to pismo powód podał jedynie ,że „podstawa prawna, faktyczna i materiał dowodowy powództwa umożliwia merytoryczne rozpoznanie powództwa…” – k. 123.
Zgodnie z wnioskiem powoda sąd dał mu możliwość wypowiedzenia się w toku przesłuchania w charakterze strony i w tym celu zwrócił się o pomoc prawną do Sądu Rejonowego wW.(1). Powód odmówił jednak uczestniczenia w tej czynności – k. 321. Pozbawiał się przez to możliwości popierania swojego powództwa i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości . W tej sytuacji sąd pominął ten dowód – k. 330 , skoro jego przeprowadzenie okazało się niemożliwe –art. 302 § 1 k.p.c.Zbędne było także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego , skoro powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego – k. 330 .
Ponieważ powód przegrał sprawę , to na podstawieart. 98 § 1 k.p.c.zasądzono od niego zwrot kosztów procesu na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa –art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa[ Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zmianami ] . Składała się nie kwota 3.600,00 zł. z tytułu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa .
Podkreślić należy ,że zwolnienie od kosztów sądowych, z którego korzystał powód , nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi procesowemu –art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych[ Dz. U. nr 167 , poz. 1398 ze zmianami ] . Kosztów sadowych nieuiszczonych przez powoda nie ponosi żadna ze stron – art. 113 ust. 1 tej ustawy iart. 98 § 1 k.p.c.