Sąd Apelacyjny w Krakowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 35/12
Data wyroku: 2012-08-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Juszczyk, Andrzej Solarz, Andrzej Ryński
Podstawa prawna: art.239par.1kk

Sygn. akt II AKa 35/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 sierpnia 2012 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Solarz (spr.)

Sędziowie:

SSA Andrzej Ryński
SSA Lucyna Juszczyk

Protokolant:

st. sekr. sądowy Monika Palonek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Woźniaka
po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 roku sprawy
M. C.
oskarżonego zart.18§3 kkw zw. zart.280§2 kki inne
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 5 lipca 2011 roku sygn. akt III K 118/10
I. Zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że:
1.rozwiązuje karę łączną pozbawienia wolności (ust. III wyroku);
2. uniewinnia oskarżonegoM. C.od popełnienia przypisanego mu w ust. I wyroku przestępstwa i w tej części kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa;
II. W pozostałej części utrzymuje wyrok w mocy, zaliczając oznaczony w ust. V wyroku okres rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt. II wyroku;
III.Zasądza od oskarżonegoM. C.na rzecz Skarbu Państwa opłatę za obie instancje w kwocie 300 (trzysta) złotych i wydatki za postępowanie odwoławcze w kwocie 198,50 (sto dziewięćdziesiąt osiem złotych i pięćdziesiąt groszy).

Sygn. akt AKa 35/12

UZASADNIENIE
M. C.został oskarżony o to, że:
I. (poprzednio V) od daty bliżej nieustalonej do dnia 29 czerwca 2005 r. wK.w zamiarze, abyS. S.,B. G.i dwaj inni mężczyźni, co do których materiały wyłączono do odrębnego postępowania dokonali rozboju z użyciem broni palnej na osobach konwojujących pieniądze doBanku (...) OddziałwP.swoim zachowaniem ułatwił sprawcom jego popełnienie poprzez udzielenie rad i pomocy w uzyskaniu trzech jednostek broni palnej, która to posłużyła do dokonania przestępstw - to jest o przestępstwo zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 280 § 2 kk.
II. (poprzednio VI) od daty bliżej nieustalonej do dnia 29 czerwca 2005 r. wK.posiadał bez wymaganego zezwolenia trzy jednostki nieustalonej indywidualnie broni palnej, którą to broń następnie przekazałS. S.- to jest o przestępstwo zart. 263 § 2 kk
III. (poprzednio VII) w dacie bliżej nieustalonej w początkach lipca 2005 roku wK.utrudniał postępowanie karne udzielając pomocyC. T.iP. K.do ukrycia się przed organami ścigania poprzez przekazanie środków finansowych w kwocie niemniejszej niż 4 tysiące złotych na pobyt za granicą Polski, godząc się, że tym samym pomaga sprawcom przestępstwa w uniknięciu odpowiedzialności karnej to jest o przestępstwo zart. 239 § 1 kk
Nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie sygn. akt III K 118/10:
I. OskarżonegoM. C.w ramach czynu zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia uznano za winnego tego, że w dacie bliżej nieustalonej w czerwcu 2005 roku, ale przed dniem 29 czerwca 2005 roku wK.w zamiarze, abyS. S.,B. G., dwaj ustaleni mężczyźni, co do których toczy się postępowanie karne sygn. akt III K 197/08 i mężczyzna, co do którego wyłączono materiały do odrębnego postępowania, dokonali rozboju z użyciem broni palnej na osobach konwojujących pieniądze doBanku (...) OddziałwP.swoim zachowaniem ułatwił sprawcom jego popełnienie przez udzielenie pomocy w uzyskaniu, co najmniej jednej jednostki broni palnej, która to posłużyła do dokonania w/w przestępstwa, tj. przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 280 § 2 kki na podstawieart. 19 § 1 kkw zw. zart. 280 § 2 kkiart. 33 § 1, 2 i 3 kkwymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda.
II. OskarżonegoM. C.uznano za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie III aktu oskarżenia, przy przyjęciu wartości przekazanych środków finansowych na kwotę około 3.000 złotych, tj. przestępstwa zart. 239 § 1 kki na mocy tego przepisu wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności;
III. Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzone oskarżonemuM. C.kary pozbawienia wolności połączono wymierzając karę łączną 4 lat pozbawienia wolności;
IV. uniewinniono oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w punkcie II aktu oskarżenia obciążając w tej części kosztami procesu Skarb Państwa (w tej części wyrok jest prawomocny).
V. Na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczono oskarżonemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 3 stycznia 2006 roku do dnia 21 grudnia 2007 roku
VI. zasądzono od oskarżonegoM. C.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1000 złotych, tytułem opłat od kar, a w pozostałym zakresie zwolniono go od ponoszenia kosztów procesu.
Od tego wyroku złożył apelację obrońca oskarżonego, zaskarżając go w jego punktach I i II i na podstawieart. 427 § 2 kpkorazart. 438 pkt 2 kpki zarzucił temu orzeczeniu:
I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a toart. 7 kpkw związku zart. 410 kpkorazart. 424 § 1 pkt 1 kpkpolegające na tym, że wyrok skazujący został oparty na zeznaniach świadkówK. P., a w szczególnościK. Ł., wybiórczo przyjętych za podstawę, przy jednoczesnym zaniechaniu ostrożnej i starannej oceny depozycji wymienionych świadków, w sytuacji, gdy zeznania te odznaczają się zmiennością, brakiem pewności i konsekwencji oraz na całkowitym pominięciu depozycji świadkaP. K.w kluczowej kwestii pomocyM. C.w nabywaniu broni palnej przez sprawców rozboju.
II. Na podstawieart. 427 § 2 kpkorazart. 438 pkt 3błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, wyrażający się w przyjęciu, iż oskarżonyM. C.dopuścił się popełnienia przypisanych mu wyrokiem czynów określonych w punktach I i II, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu dowodu bezpośredniego w postaci depozycji świadkaP. K.(lub też, jak zdaje się przyjmować w niniejszej sprawie Sąd I-szej instancji, specyfiki tzw. procesu poszlakowego), powinna prowadzić do wniosku przeciwnego w duchu dyrektywy zawartej wart. 5§ 2 kpk.
Przedstawiając powyższe zarzuty, w oparciu oart. 427 § 1 kpkorazart. 437 § 2 kpkobrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoM. C.od czynów przypisanych w punktach I i II zaskarżonego wyroku, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I-szej instancji.
Na rozprawie odwoławczej, obrońca oskarżonego wnosił i wywodził jak w pisemnej apelacji, oskarżyciel publiczny o nieuwzględnienie tego środka odwoławczego, a oskarżony o uniewinnienie.
Sąd odwoławczy rozważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie w zakresie podniesionego w niej - w odniesieniu do przypisanego oskarżonemuM. C.czynu w ust. I wyroku - zarzutu obrazy przepisów postępowania, których konsekwencją było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych sprowadzających się do przyjęcia, iż oskarżony udzielił pomocy do dokonania rozboju z użyciem broni palnej na osobach dokonujących konwoju pieniędzy doBanku (...) OddziałwP.przez pozyskanie, co najmniej jednej sztuki broni palnej, która posłużyła do dokonania tego przestępstwa przez sprawców tego czynu.
Pomimo odnotowania w uzasadnieniu poprzedniego wyroku sądu odwoławczego jednoznacznych ocen, co do tego, iż zeznania śwd.K. Ł.nie mogą być wyłącznym środkiem dowodowym przesądzającym o winie oskarżonegoM. C.z uwagi na ujawniające się w jego depozycjach sprzeczności, to jednak sąd I instancji ponownie wyrokując w tej sprawie, w oparciu o ten tylko dowód oparł swe ustalenia, które to zdaniem sądu odwoławczego nie spełniały warunku prawdziwych ustaleń faktycznych, a tylko te mogą stanowić podstawę wszelkich rozstrzygnięć. (art. 2 § 2 kpk).
W uzasadnieniu apelacji - w zakresie, o którym mowa - trafnie obrońca oskarżonego zwrócił uwagę na sprzeczności oraz niekonsekwencje w zeznaniach świadkaK. Ł., których istotną konstatacją było zawarte w jego depozycjach stwierdzenie, iż nie pamiętał,czy broń załatwiałP., czy teżM.i czy ta broń miała posłużyć sprawcom napadu będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie (zeznania z dnia 7 lutego 2007 r. k. 4535-4544). W tych również zeznaniach podał on, iżzakup broni do napadu kojarzy z 2 osobamiP.iM., nie wie, który z nich był tym wspólnikiem, który miał dostarczyć brońi dalej w tych samych depozycjach podał, iż oszczegóły nie wypytywał, bo każdy osadzony od razu by się zorientował.W związku z tą wypowiedzią śwd.K. Ł.warto odnotować w tym miejscu, iż w toku rozprawy przed sądem I instancji w dniu 2 stycznia 2009 r. (k. 6140-6150) oskarżonyB. G.wyjaśnił, iż gdy śwd.K. Ł.został przetransportowany do Aresztu Śledczego wK.i wyszedłna spacerownik, został następnie rozpoznany przez osadzonegoD.i ten podniesionym głosem oznajmił (tak, aby wszyscy słyszeli), iżŁ.przyjechał doK., żeby rozpracować tych, co siedzą na N-kach doP..Dość wymowne było zachowanieK. Ł.na to oświadczenieB. G., który nie chciał ustosunkować się do tej wypowiedzi, co w połączeniu z koniecznością zachowania ostrożności sygnalizowanej przez niego samego w rozmowach między innymi z oskarżonymM. C., tym bardziej pogłębia wątpliwości, co do zgodności z prawdą wypowiedzi śwd.K. Ł., a to przecież był zasadniczy dowód obciążający oskarżonegoM. C.. W konsekwencji, nie jest zatem wykluczone - choćby kierując się treściąart. 5 § 2 kpk- iż oskarżonyM. C.nie rozmawiał ze śwd.K. Ł.o pozyskaniu (załatwieniu) przez siebie broni dla sprawców napadu.
Sąd orzekający w I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku (str. 34) odnotował wprawdzie, iż zeznania śwd.K. Ł.różniły się,to jednak owych - trzeba powiedzieć istotnych różnic w jego depozycjach - na str. 38 uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie poddał odpowiednio wnikliwej analizie i krytyce, której konsekwencją był chybiony wniosek, iż był to w pełni wiarygodny dowód osobowy przemawiający za sprawstwem oskarżonegoM. C.. Warto zresztą w tym miejscu zauważyć, iż już sam sąd okręgowy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 34),żeK. Ł., jak podnosił, skupiał swoją uwagę głownie na samym przebiegu napadu na konwój bankowy, kwestie tyczącą zorganizowania broni miały dla niego zdecydowanie mniejsze znaczenie, tym bardziej, iż nie uznawał ich za przestępstwo.
Niezależnie zatem od ujawniających się sprzeczności w zeznaniach śwd.K. Ł., dochodziło do tego zagadnienie przywiązywania przez niego mniejszej wagi do odtworzenia z pamięci zasłyszanych przez niego informacji, co do osoby (osób), które zorganizowały broń do napadu. Tym bardziej zatem budzi zasadnicze wręcz zastrzeżenia ocena tego sądu, iż zeznania tego świadka odznaczały sięwszechstronną wiedzą, a ponadto, iż rzekomo dopełniały się z innymi dowodami. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zdaniem sądu I instancji ten dowód osobowy miał znaleźć potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, co o tyle nie jest trafną oceną, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w tej sprawie, nie była przecież kwestia odtworzenia okoliczności i przebiegu samego napadu na osoby przewożące w konwoju pieniądze, a tylko ustalenie osoby (osób), którezałatwiałybroń palną na użytek tego przestępstwa, a w szczególności czy tą osobą był oskarżonyM. C.. Z tych też względów analiza oceny zeznań śwd.K. Ł.przeprowadzona na stronie 34 i następne mająca wykazać wiarygodność jego zeznań o tyle była pozbawiona celowości, iż dotyczyła potwierdzenia relacji tego świadka, co do samego faktu napadu na osoby realizujące konwój pieniędzy, a nie służyła - bo zresztą okazało się to niemożliwe zważywszy na brak podstaw dowodowych - wykazaniu, iż inne jeszcze dowody w niniejszej sprawie potwierdzały informacje śwd.K. Ł., co do udziału oskarżonegoM. C.w pozyskaniu broni dla sprawców napadu wP..
Sąd orzekający w I instancji na str. 35 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wskazał bowiem, iż wiarygodny przekaz zasłyszanych przez śwd.K. Ł.informacji od oskarżonegoM. C.i skazanych już w tej sprawieB. G.orazS. S.dotyczył samej kwestii napadu wP.-w połączeniu z opinią balistyczną - odnośnie okoliczności użycia przez sprawców broni palnej, co do ilości sztuk tej broni, ale przecież nie, co do osoby, która nabyła (pośredniczyła) w jej nabyciu dla sprawców napadu.
Sam sąd okręgowy podkreślił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 36), iżnie zdołano zgromadzić innych obiektywnych dowodów, które pozwoliłyby na potwierdzenie dalszych relacjiK. Ł.w odniesieniu do analizowanych tu zagadnień. Nie było swobodną, lecz dowolną oceną (w kontekścieart. 7 kpk) sądu I instancji odnotowanie na str. 37 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż przyznanie oskarżonegoM. C.w rozmowie z tym świadkiem dozałatwienia bronibyło szczere, albowiem wypowiedzi śwd.K. Ł.nie były, ani stanowcze, ani też konsekwentne, skoro niejednokrotnie zamiennie wskazywał tożsamość osoby(osób), których rolą było załatwieniebroni.
Przypomnieć należy, iż składając zeznania w dniu 30 grudnia 2005 r. (k. 2179-2183, t. 11)K. Ł.zeznał, iż odS. S.iB. G.dowiedział się, żenową broń miał załatwić wspólnik Szymka o imieniuP., przy czym w tych samych zeznaniach podał następnie, iż miał to uczynić w porozumieniuz tymM.(oskarżonyM. C., uwaga S.A. w Krakowie).
Na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. (k. 4535-4544) śwd.K. Ł.odwołując się do treści rozmowy z oskarżonymM. C.zeznał,iż mówił onchyba,że załatwiał broń, czy akurat do tego napadu – tego nie wie., To przecież niezwykle istotne stwierdzenie świadka, wskazujące na jego daleko idącą wątpliwość, która przecież musi rzutować na niemożność dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych,
Jednoznacznie należy stwierdzić, iż sąd okręgowy sam dał wyraz temu odnotowując na str. 38 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż litylko w oparciu o zeznaniaK. Ł.ustalono, iż oskarżonyM. C.brał udział w pozyskaniu broni palnej do napadu na konwój bankowy.Poruszaną tu problematykę trafnie zaakcentował obrońca oskarżonego formułując zarzuty w pkt. 1 uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Wprawdzie, jak sąd okręgowy odnotował z kolei na stronie 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, iż (prócz zeznań śwd.K. Ł.) istotne były również depozycjeP. K., to jednak jego stanowczym wypowiedziom przeczącym temu, aby zzałatwianiem bronido napadu miał cokolwiek wspólnego oskarżonyM. C., sąd okręgowy nie dał wiary, w szczególności dość dowolnie przy tym odnotowując (str. 31 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), iż nie można było wykluczyć, że powyżej wymieniony nie chciał ujawnić rzeczywistego związku oskarżonego z przedmiotowym napadem (załatwieniem broni) z uwagi na znajomość z nim, jak też, że treść jego zeznań (odciążających) oskarżonegoM. C.) mogła być powodowana obawą o swoje i jego najbliższych bezpieczeństwo. Tego rodzaju ocena, nie została jednak oparta na faktycznych podstawach, lecz zdaniem sądu odwoławczego była wynikiem wyciagnięcia błędnych wniosków z nieznajdujących potwierdzenia tych okoliczności.
Trafnie w uzasadnieniu apelacji, obrońca oskarżonego zauważył - co zresztą prowadziło do wniosku o dowolnej ocenie sądu I instancji - iż rzekomo względy obawy o swoje bezpieczeństwo i swoich najbliższych spowodowały, iżP. K.nie ujawnił w pełnym zakresie przestępczej działalności oskarżonegoM. C.– skoro jednak uczynił to w dość szerokim zakresie, co do popełnienia przez oskarżonego kilkunastu przestępstw.
W uwzględnieniu wniosku oskarżonego, sąd II instancji dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadkaC. T., który składając wyjaśnienia w sprawie (w toku postępowania przygotowawczego), w której sam jest podejrzany o udział w przedmiotowym zdarzeniu, jak również na rozprawie przed sądem II instancji w dniu 30 sierpnia 2012 r. zaprzeczył, aby był w posiadaniu informacji świadczących o tym, jakoby to oskarżonyM. C.uczestniczył (pośredniczył) w nabyciu broni palnej, która posłużyła sprawcom do napadu na konwój.
Nie znalazł sąd odwoławczy podstaw do zanegowania waloru wiarygodności tym zeznaniom (jak również wyjaśnieniom) świadkaC. T., tym bardziej, gdy wziąć pod uwagę, iż dopełniały się one ze stanowczymi wyjaśnieniami skazanego już w tej sprawieP. K., któremu niezgodnie z kryteriami oceny dowodów wskazanych wart. 7 kpk, sąd orzekający w I instancji odmówił wiary, co trafnie eksponował w pisemnej apelacji obrońca oskarżonego. Zarówno powyżej wymieniony świadek, jak również świadekC. T.zgodnie utrzymywali, iż broń do napaduzałatwiałprzede wszystkim skazany już w tej sprawieS. S.(zeznania śwd.P. K., k. 7726 i zeznania z rozprawy odwoławczej w dniu 30 sierpnia 2012 r.C. T.).
Powracając do oceny zeznań śwd.P. K.trafnie zauważył skarżący, iż sąd I instancji de facto jedynie domniemywał, iż powyżej wymieniony odnośnie roli oskarżonegoM. C.nie zeznał prawdy, w szczególności przecząc, by miał on cokolwiek wspólnego z nabyciem broni. Pogląd tego sądu, iż tej treści zeznania mogły wynikać z obawy przed oskarżonym, był obarczony błędem w kontekście wymogów oceny dowodów, o których stanowiart. 7 kpki w szczególności należy podkreślić, iż był dowolny, nieoparty o racjonalne przesłanki wynikające z przeprowadzonych dowodów; zresztą lektura wywodu sądu okręgowego zaprezentowana w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku (str. 31) nie pozostawia, co do trafności takiej oceny żadnych wątpliwości, skoro sąd okręgowy zamiast dokonywać prawdziwych ustaleń faktycznych (art. 2 § 2 kpk) posługiwał się niedopuszczalnymi hipotezami, które w konsekwencji wywołały niekorzystny wydźwięk dla oskarżonego stanowiąc dlań obciążający go dowód.
Już w tym miejscu należy podkreślić, iż fakt przyznania wiarygodności zeznaniom śwd.C. T.w omawianym zakresie, nie pozostawał w sprzeczności, co do nieobdarzenia pozytywną oceną jego zeznań złożonych w odniesieniu do zarzutu utrudniania postępowania karnego, albowiem (zdaniem sądu II instancji) były one niezgodne z prawdą w kontekście wymowy innych, istotnych w tym zakresie dowodów osobowych, o czym przekonywująco wypowiedział się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd okręgowy.
W pełni trafna była zawarta w pisemnej apelacji konstatacja obrońcy oskarżonego, iż w realiach niniejszej sprawy nie było żadnego dowodu bezpośredniego wskazującego na sprawstwo oskarżonegoM. C., a dowodem pośrednim i to tylkoze słyszeniabyły zeznania śwd.K. Ł., które z przyczyn powyżej odnotowanych, zdaniem sądu odwoławczego nie zasługiwały na przydanie im waloru wiarygodności.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem sądu odwoławczego w omawianym zakresie należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżonegoM. C.od popełnienia przestępstwa przypisanego mu w ust. I zaskarżonego wyroku, a w oparciu oart. 632 pkt. 2 kpkkosztami sądowymi obciążyć Skarb Państwa.

Ustosunkowując się natomiast do podniesionego w zakresie dotyczącym skazania za przestępstwo zart. 239 § 1 kkzarzutu błędnych ustaleń faktycznych wskazanych w apelacji obrońcy oskarżonego, należy podkreślić, iż w ocenie sądu odwoławczego był on błędny i w tej części środek odwoławczy obrońcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie jednak poniższych rozważań, należy stwierdzić, iż w zupełności nietrafny był pogląd skarżącego wyrażony w uzasadnieniu apelacji, jakoby to w realiach sprawy nie doszło do sytuacji, która musiałaby zaistnieć (w wypadku przypisania sprawcy odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa zart. 239 § 1 kk), a mianowicie do utrudnienia postępowania karnego. Występujący z apelacją ów błędny pogląd odniósł do realiów sprawy wywodząc, iżnie sposób sobie wyobrazić, jak pozostała kwota po wydaniu przeważającej jej części z 950 dol. USA na koszty dojazdu z Polski do Francji, mogłaby mieć znaczenie na utrzymanie poza granicami krajuP. K.iC. T.i w konsekwencji utrudnienia postępowania karnego. Należy w tym miejscu jednoznacznie podkreślić, iż utrudnienie postępowania karnego, to także zachowanie sprawcy, które może między innymi odroczyć w czasie na przykład jego odpowiedzialność karną, wydłużyć postępowanie.
Warto w tym miejscu przytoczyć tezę wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II AKa 46/11, (opubl. KZS 2011/7-8/44), która brzmi:Utrudnianie postępowania to stwarzanie przeszkód, podejmowanie zabiegów mających negatywny na nie wpływ, co w perspektywie odleglejszej komplikuje ustalenie czynu zabronionego, zebranie i utrwalenie dowodów, wykrycie oraz ujęcie sprawcy itd. oraz wymaga dodatkowych czynności, angażowania zwiększonych sił i środków itp.
Nie ulega żadnej wątpliwości, iż dla bytu przestępstwa zart. 239 § 1 k.k.obojętny jest wprawdzie wynik postępowania karnego, które sprawca utrudniał, ale dla zrealizowania tego znamienia przestępstwapotrzebne jest faktyczne stworzenie przeszkód w wykryciu przestępstwa już popełnionego lub w wykryciu sprawcy tego przestępstwa, w udowodnieniu sprawcy winy lub utrudnienie wykonania wydanego już w stosunku do niego orzeczenia (J. Szamrej: Przestępstwo poplecznictwa w polskim prawie karnym, Warszawa 1977, s. 38). O "utrudnianiu" postępowania, w rozumieniuart. 239 § 1 k.k., możemy mówić dopiero wówczas, gdy podjęte przez sprawcę zabiegi w tym kierunku miały faktycznie negatywny wpływ na postępowanie, czyniąc osiągnięcie celu, o jakim mowa wart. 297 § 1 k.p.k.trudniejszym, bardziej odległym, wymagającym przeprowadzenia dodatkowych czynności. Działania poplecznika, które nie spowodowały takiego skutku, a więc w żadnym stopniu nie utrudniły postępowania, stanowią usiłowanie popełnienia przestępstwa zart. 239 § 1 k., jeżeli to było zamiarem sprawcy (zob. A. Marek: Kodeks karny. Komentarz do art. 239 k.k., Wyd. ABC 2005; B. Kunicka-Michalska: Kodeks karny, Część Szczególna pod red. A. Wąska, tom II, wyd. BECK, Warszawa 2004, s. 191; Kodeks karny. Komentarz pod red. O. Górniok, Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 706).
W niniejszej sprawie jest przecież zupełnie oczywiste, iż niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia (napadu na konwój) zostało wszczęte postępowanie karne, które następnie oskarżonyM. C.utrudnił, nie tylko w ten sposób, iż przekazał gotówkę na utrzymanie dla sprawców przestępstwa napadu pozostających poza granicami kraju (P. K.iC. T.), ale także przekazując adres, pod którym mogliby się oni zatrzymać, z czego skorzystał pozostający najpierw we Francji śwd.C. T., pomimo, że ten temu przeczył w depozycjach złożonych na rozprawie przed sądem odwoławczym, co jednak w świetle dokonanych poniżej omówień należało uznać za wypowiedź rozmijającą się z prawdą.
Akceptując tezy zawarte w cytowanych powyżej judykatach, należy zatem stwierdzić, iż w niniejszej sprawie przypisanie oskarżonemuM. C.winy w popełnieniu przestępstwa zart. 239 § 1 kk, nie nasuwało żadnych zastrzeżeń. Przekazanie adresu, pod którym sprawcy napadu mogliby się zatrzymać, pieniędzy, w pełni przemawiało na rzecz przyjęcia, iż w ten sposób doszło do realnego utrudnienia postępowania karnego, choćby przez fakt, iż nie mógł ów proces rozpocząć się, albowiem przebywali oni poza granicami kraju, co w sposób ustalony przez sąd I instancji, jak również powyżej odnotowany przez sąd odwoławczy ułatwił im oskarżonyM. C..
Podjęte zatem przez oskarżonegoM. C.zabiegi w tym kierunku miały faktycznie negatywny wpływ na postępowanie, czyniąc osiągnięcie celu, o jakim mowa wart. 297 § 1 k.p.k.trudniejszym, bardziej odległym, wymagającym przeprowadzenia dodatkowych czynności. W konsekwencji zatem nie mogło nasuwać żadnych wątpliwości popełnienie przez niego przypisanego mu przestępstwa zart. 239 § 1 kk.
Niewątpliwie, jak wynika z pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku (str. 40-41) to przede wszystkim zeznania śwd.K. P.były tym istotnym dowodem osobowym przesądzającym o sprawstwie oskarżonegoM. C.w zakresie przypisanego mu przestępstwa zart. 239 § 1 kk.
W ocenie sądu odwoławczego, występujący z apelacją nie podważył oceny sądu I instancji o przyznaniu waloru wiarygodności zeznaniom tego świadka złożonym w toku postępowania przygotowawczego. Skarżący wywodził w uzasadnieniu apelacji, iż sąd I instancji nie sprostał konieczności dokonania, jak to określiłostrożnej oceny zeznańpowyżej wymienionej, akcentując na uzasadnienie tej tezy okoliczność, iż początkowo utrzymywała ona, iżnie pamięta, czy oskarżonyM. C.stał za napadem, by następnie wykluczyć ten fakt. Akcentowanie tej rozbieżności w depozycjach tego świadka, w ocenie sądu II instancji nie dowodzi jednak zasadniczej tezy wynikającej z zeznań tego świadka, z zastrzeżeniem, iż w rachubę wchodzą te złożone w toku postępowania przygotowawczego, w których jednoznacznie utrzymywała, iż pożyczyła pieniądze od oskarżonegoM. C.na utrzymanie bezpośrednich sprawców napadu na konwójC. T.iP. K.pozostających poza granicami kraju. Przede wszystkim, w tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż wskazywana przez skarżącego rozbieżność, nie była jakaś szczególnie znacząca, zwłaszcza dla kwestii przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa zart. 239 § 1 kk, bowiem w tej mierze sąd odwołał się także do dopełniających się z treścią zeznań tego świadka depozycji takżeK. Ł.orazN. N., czego w istocie występujący z apelacją nie zakwestionował, podobnie jak istotnych także zeznań śwd.P. K.w odniesieniu, do którego sąd okręgowy w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku przytoczył ważny dla odpowiedzialności oskarżonego fragment jego zeznań, z którego bez cienia wątpliwości wynikało, iż on, jak równieżC. T.otrzymali pieniądze odC., i to nie w nieznacznej kwocie, jaka rzekomo miała pozostać po odjęciu kosztów na dojazd z Polski do Francji, ale kwotę około 3000 zł (k.7726).
Nie były to odosobnione zeznania powyżej wymienionego i wystarczy nadto odwołać się do treści jego zeznań dołączonych na k. 5962-5969, t. 30), w których to podał, że:kiedy już byli wP., następnego dnia po przyjeździe,T.zadzwonił doC.z prośbą o pożyczenie pieniędzy, a on dał kontakt do Anglii, gdyby chcieli tam jechaći dalejdziewczyny przywiozły im pieniądze 900 dol. USA. Nie było mowy w tych depozycjach, jakoby to z pieniędzy w kwocie powyżej oznaczonej miały korzystać osoby przyjeżdżające do Francji w celu odwiedzin znajomych. Zresztą, niezbyt logicznym byłoby pożyczanie pieniędzy rzekomo tylko na przejażdżkę doP., a nie na utrzymanie w jakiejś częściK.iT..
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż śwd.N. N.składając po raz pierwszy zeznania w tej sprawie (k. 3004-3008) nie wspominał o tym, że z tej gotówki, którą przewiózł doP.miał on (i znajomeC. T.orazP. K.) korzystać w czasie podróży dokonując zakupu paliwa i posiłków. Tym samym twierdzenie zawarte w apelacji, iż reszta z kwoty około 950 dol. USA (pozostała po odjęciu kosztów na podroż i utrzymanie wP.osób, które przyjechały doT.iK.) w żaden sposób nie mogła realnie przyczynić się do ich utrzymania, należało uznać za nieodpowiadające prawdzie. To była nie do przyjęcia wersja zdarzenia zobrazowana przez oskarżonegoM. C..
Taka kwota, przynajmniej na pewnym, początkowym momencie pobytu poza granicami kraju, wcale nie była nieznaczna, jak to usiłował przedstawić skarżący.
Sąd orzekający w I instancji dokonał także trafnej analizy zeznań śwd.N. N.wskazując zakresy jego depozycji, które nie zasługiwały na przydanie im waloru wiarygodności, albowiem składając kolejne, starał się jedopasowaćdo zmiennych wyjaśnień oskarżonegoM. C.(str. 45 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Powyżej wymieniony, początkowo nie zeznał, aby z przekazanych pieniędzy odM. C., mieli je w części wydawać na utrzymanie innych osób, a nieC. T.orazP. K.. Trafnie sąd okręgowy przytoczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 43) znamienny przecież fragment zeznań śwd.N. N., który przewiózł z Polski do Francji pieniądze dla sprawców napadu w brzmieniu:Podczas kolejnego przesłuchania w śledztwieN. N.podał, że przedmiotowy wyjazd był podyktowany przekazaniem ukrywającym się mężczyznom potrzebnych im rzeczy i pieniędzy, gdyż „ musieli uciekać, wyjechali nagle i bez niczego (k. 3012.
Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego wyrażonemu w pisemnej apelacji, zeznania świadków;K. K.,M. J.,J. S.orazA. S.zostały ocenione przez sąd orzekający w I instancji (str. 46-47) i w każdym razie występujący z apelacją tych zaprezentowanych ocen przez sąd okręgowy w istocie nie zakwestionował ograniczając się do przytoczenia fragmentów treści ich zeznań. Zdaniem sądu drugiej instancji depozycje powyżej wymienionych świadków w niczym nie rzutowały (przy akceptacji oceny tych dowodów osobowych dokonanej przez sąd okręgowy) na kwestie braku winy oskarżonegoM. C.w wypełnieniu znamion przestępstwa zart. 239 § 1 kk.
Reasumując, zdaniem sądu drugiej instancji, apelacja obrońcy oskarżonego w zakresie podniesionych w niej zarzutów, co do przestępstwa zart. 239 § 1 kk, nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że apelacja obrońcy oskarżonego w zakresie przypisanegoM. C.czynu w ust. III kwestionowała winę oskarżonego, przeto w oparciu oart. 447 § 1 kpknależało uważać ją za zwróconą przeciwko całości wyroku, toteż w konsekwencji należało odnotować, iż wymiar kary pozbawienia wolności orzeczonej za popełnienie przestępstwa zart. 239 § 1 kkw niczym nie odznaczał się rażącą niewspółmiernie surowością i w szczególności ferując to orzeczenie sąd okręgowy w należytym stopniu uwzględnił stopień społecznej szkodliwości tego czynu, jak również stopień winy oskarżonego.
Kierując się treściąart. 437 § 2 kpkw zakresie czynu obj. ust. I należało zmienić zaskarżony wyrok i uniewinnić oskarżonego od popełnienia przypisanego mu przestępstwa zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 280 § 2 kk, obciążając w tej części w oparciu oart. 632 pkt. 2 kpkkosztami procesu Skarb Państwa, a w pozostałej - na podstawieart. 437 § 1 kpkutrzymać go w mocy, po uprzednim rozwiązaniu kary łącznej pozbawienia wolności, co było koniecznym rozstrzygnięciem zważywszy na uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przestępstwa obj. ust. I zaskarżonego wyroku.
Konsekwencją było zaliczenie - w oparciu oart. 63 § 1 kk- okresu rzeczywistego pozbawienia wolności nie na poczet kary łącznej pozbawienia wolności, lecz kary jednostkowej wymierzonej za przestępstwo zart. 239 § 1 kk.
O kosztach za postępowanie odwoławcze orzeczono w oparciu oart. 636 § 1 kpkorazart. 10 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych, przy czym ustalając kwotę wydatków (198, 50 zł) uwzględniono w nich ryczałt za doręczenie wezwań oraz koszty doprowadzenia oskarżonego i świadkaC. T.na rozprawę przed sądem odwoławczym.