Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 604/13
Data wyroku: 2013-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Szponar-Jarocka, Maria Jolanta Kazberuk, Marek Szymanowski
Słowa kluczowe: Świadczenie Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 385 kpc, art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U z 2004r. Nr 120 poz. 1252 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U z 2004r. Nr 120 poz. 1252 ze zm.)., art. 8 ust. 1 pkt 6 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13.07.2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U Nr 158 poz. 1121 ze zm.).

Sygn.akt III AUa 604/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2013r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Szymanowski (spr.)
Sędziowie: SA Maria Jolanta Kazberuk
SA Bożena Szponar - Jarocka
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. wB.
sprawy z odwołaniaA. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt V U 1628/12

zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.

Sygn. akt III A Ua 604/13

UZASADNIENIE
Decyzja z dnia 13 września2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówiłA. W.prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawieustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. nr 120, poz. 1252 ze zm.) – ustalając, iż na dzień rozwiązania stosunku pracy tj. 31 stycznia 2012 r. udokumentowała staż ubezpieczeniowy wynoszący łącznie 34 lata, 5 miesięcy i 6 dni, zamiast wymaganego ustawą 35 lat.
W odwołaniu od tej decyzjiA. W.podniosła, iż spełniła wszystkie warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego określone wart. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, który to przepis wymaga tylko 34 lat stażu ubezpieczeniowego bowiem jej stosunek pracy ustał wskutek likwidacji pracodawcy
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie wskazując, że stosunek pracyA. W.nie został rozwiązany z powodu niewypłacalności pracodawcy.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r.Sąd Okręgowy w Białymstoku przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 14 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy przyjął, iżA. W.urodzona (...)legitymuje się bezspornym okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym 34 lata, 5 miesięcy i 6 dni. W okresie od 01 czerwca 2010 r. do 31 stycznia 2012 r. wnioskodawczyni zatrudniona była na podstawie umowy o pracę uK. Z., prowadzącego sklep z artykułami spożywczymi, owocami i warzywami. W dniu 30 kwietnia 2012 r.K. Z.zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej. Od dnia 02 lutego 2012 r.A. W.jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy wB.jako osoba bezrobotna. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia
W dniu 13 sierpnia 2012 r. odwołująca wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z żądaniem wypłaty świadczenia przedemerytalnego, które decyzją z dnia 13 września 2012 r. nie zostało przyznane.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy odwołał się doart. 2 ust. 1 pkt 6. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz. U. nr 120, poz. 1252 ze zm.) zgodnie z którym prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
Świadczenia przedemerytalne przysługuje po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli osoba ubiegająca się o te świadczenie:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Nawiązując doart. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(Dz. U. nr 158, poz. 1121 ze zm.) zgodnie z którym niewypłacalność pracodawcy zachodzi, gdy w postępowaniu krajowym w razie niezaspokojenia przez pracodawcę roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych zgodnie z przepisamiart. 7-7iustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej(Dz. U. nr 101, poz. 1178, z późn. zm.)lub przepisami o swobodzie działalności gospodarczej organ ewidencyjny wykreśli pracodawcę będącego osobą fizyczną z Ewidencji Działalności Gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej – Sąd Okręgowy uznał że przepis ten miał zastosowanie do sytuacji prawnej wnioskodawczyni.
Zdaniem Sądu Okręgowego rozwiązanie umowy o pracę łączącej odwołującą zK. Z.nastąpiło w wyniku niewypłacalności pracodawcy w rozumieniuart. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.K. Z.zatrudniał bowiem tylkoA. W., a w wypowiedzeniu umowy o pracę jako przyczynę wypowiedzenia wskazał likwidację zakładu pracy. Po rozwiązaniu umowy o pracę z odwołującąK. Z.nikogo nie zatrudnił. Od lutego 2012 r. do końca kwietnia 2012 r., a wiec do chwili zaprzestania działalności gospodarczej, zajmował się wyłącznie wyprzedażą artykułów znajdujących się w jego sklepie.
Z tych przyczyn na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonej decyzji.
W wywiedzionej od tegowyroku organu rentowego apelacji zaskarżono w całości przedstawiony wyżej wyrok Sądu Okręgowego zarzucając:
naruszenie przepisów prawa materialnego:
1.art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. Nr 120, poz. 1252)poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni spełnia określone w tym przepisie warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, a w szczególności, że stosunek pracy pracodawca rozwiązał z nią z powodu niewypłacalności,
2.art. 8 ust. 1 pkt.6 ustawy z dnia 13.07.2006r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(Dz. U. Nr 158, poz. 1121 ze zm. )poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że rozwiązanie umowy o
pracę łączącej wnioskodawczynię zK. Z.nastąpiło z powodu niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu powyższego przepisu.
Czyniąc powyższe zarzuty apelacja wnosiła Wskazując na powyższe podstawy apelacji organ rentowy wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania od decyzji ZUS.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja jest zasadna.
Istotne w sprawie okoliczności w zasadzie nie były sporne , w szczególności
bezspornym było ustanie stosunku pracy wnioskodawczyni z dniem 31 stycznia 2012 r., czyli na 3 miesiące przez zaprzestaniem prowadzenia przedmiotowego sklepu przez pracodawcę wnioskodawczyni, który prowadził go do końca kwietnia 2012 r. , przy czym samo wykreślenie z rejestru miało miejsce w dniu 4 maja 2012 r. (k.25-26). W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych, z których Sąd Apelacyjny dopuścił dowód - stosunek pracy wnioskodawczyni zawarty był na czas nieokreślony (umowa w o pracę k.2 cz. B). W sprawie poza sporem było też, iż z uwagi na nie posiadanie przez wnioskodawczynię 35 lat okresu uprawniającego do emerytury jej prawo do świadczenia przedemerytalnego należało rozpatrywać pod kątem przesłanek nabycia tego świadczenia wskazanych wart. 2.ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2013 r. poz. 170 j.t.) . Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn. Przesłanką konieczną nabycia prawa do świadczenia w świetle zacytowanego przepisu jest między innymi ustanie stosunku pracy osoby ubiegającej albo z powodu likwidacji pracodawcy lub jego niewypłacalności. W przypadku, gdy pracodawca jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną w zasadzie w grę nie może wchodzić likwidacja. Sąd Apelacyjny podziela w tym zakresie pogląd Sądu Najwyższego, w świetle którego wykreślenie osoby fizycznej z ewidencji działalności gospodarczej nie jest likwidacją pracodawcy (wyrok z dnia 5 września 2001 r. I PKN 830/00 OSNP 2003/15/355). Co się zaś tyczy spełniania przesłanki niewypłacalności – którą Sąd Okręgowy uznał za spełnioną to stanowisko Sądu Okręgowego w tym zakresie w zasadzie nie zostało poparte żadną argumentacją. Pojęcie niewypłacalności pracodawcy należy definiować na podstawie przepisówustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy(Dz.U. z 2006 r. Nr 158 poz. 1121 z zm.), do której to ustawyart. 2 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnychw sposób opisowy odsyła. Już jednak z art. 1 ustawy wynika, iż ustawa reguluje zasady, zakres i tryb ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia z powodu niewypłacalności pracodawcy. Z ustaleń Sądu Okręgowego nie wynika, aby pracodawca wnioskodawczyni nie zaspokoił jakichkolwiek roszczeń pracowniczych, zważywszy na to, iż wnioskodawczyni była jego jedynym pracownikiem, a stosunek pracy został z nią rozwiązany na 3 miesiące przed zaprzestaniem prowadzenia działalności. W sprawie brak jest nawet podstaw do przyjęcia, iż działalność pracodawcy nie przynosiła przychodu jeżeli zauważymy, iż deklaracji podatkowej złożonej przezK. Z.za rok 2012 (kiedy tylko przez 4 miesiące prowadził przedmiotowy sklep) wykazał on przychód w kwocie 32.665,38 zł. Dokument ten nie dowodzi zatem , ani niewypłacalności pracodawcy wnioskodawczyni, ani nawet brak rentowności powadzonej działalności. Sąd Okręgowy wywiódł, iż pracodawca wnioskodawczyni stał się niewypłacalny stosownie do treści art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy, który to przepis stanowi, iż niewypłacalność pracodawcy, zachodzi również, gdy w postępowaniu krajowym w razie niezaspokojenia przez pracodawcę roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych zgodnie przepisami art. 7-7iustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej(Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.8) lub przepisami o swobodzie działalności gospodarczej organ ewidencyjny wykreśli pracodawcę będącego osobą fizyczną z Ewidencji Działalności Gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej. Uszło jak się zdaje uwadze Sądu Okręgowego to, iż wykreślenie przedsiębiorcy w tym trybie z Ewidencji Działalności Gospodarczej, tylko wtedy pozwala na uznanie go za niewpłacanego, gdy doszło do niezaspokojenia przez pracodawcę roszczeń pracowniczych z powodu braku środków finansowych. Taka sytuacja jak wcześniej wskazano w sprawie nie miała miejsca, a wnioskodawczyni w toku całego postępowania nie kwestionowała, aby jakiekolwiek jej roszczenie nie zostało przez pracodawcę zaspokojone. Sąd Okręgowy uznając, iż wystąpiła niewypłacalność, o której mowa art. 8 ust. 1 pkt 6 ustawy przeoczył także, iż gdyby przyjąć możliwość zastosowania ustawy do sytuacji pracodawcy wnioskodawczyni - to w takim przypadku stosowanie do 8 ust 2 ustawy datą niewypłacalności byłaby data dokonania wykreślenia z ewidencji , co w przypadku pracodawcy wnioskodawczyni miało miejsce w dniu 4 maja 2012 r. (k.25-26). Przepis ten wyraźnie bowiem określa, że datą niewypłacalności jest data dokonania wykreślenia pracodawcy będącego osobą fizyczną z ewidencji działalności gospodarczej w wyniku zawiadomienia o zaprzestaniu działalności gospodarczej lub stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez pracodawcę działalności gospodarczej (por. w tym zakresie uzasadnienie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2010 r. I UK 210/10 LEX nr 738526 ). Brak byłoby zatem podstaw do przyjmowania niewypłacalności pracodawcy wnioskodawczyni przed dniem 4 maja 2012 r. , co przy rozwiązaniu stosunku pracy wnioskodawczyni z dniem 31 stycznia 2012 r. czyni niemożliwym do przyjęcia, iż stosunek ten ustał z powodu niewypłacalności pracodawcy.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzieart. 386 §1 k.p.c.zmienił zaskarżony wyrok i odwołanie na zasadzieart. 47714§1 k.p.c.oddalił.