Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 719/12
Data wyroku: 2013-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jaromir Antoszewski
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: 292 k.c.

Sygnatura akt I Ns 719/12

POSTANOWIENIE
Jelenia Góra, dnia 26.06.2013 r.
Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący  SSR  Jaromir Antoszewski
Protokolant  Mariola Olechno
po rozpoznaniu w dniu 24.06.2013 r. w Jeleniej Górze na rozprawie sprawy
z wniosku(...) S.AwK.
przy udzialeK. D.
o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu
POSTANAWIA

I
stwierdzić, iżprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wJ., którego następcą prawnym jest wnioskodawca(...) S.AwK., nabył z dniem 01.01.1993 r. przez zasiedzenie na nieruchomości stanowiącejdziałkę gruntu nr (...), położonej wJ., dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...)służebność przesyłu polegającą na prawie korzystania i utrzymywania przebiegających tam napowietrznych linii energetycznych średniego napięcia(...)i wysokiego napięcia(...), wykonywania wszelkich czynności niezbędnych do ich prawidłowej eksploatacji, wykonywania napraw, modernizacji i konserwacji;

II
dalej idący wniosek oddalić;

III
kosztami postępowania obciążyć wnioskodawcę i uczestnika zgodnie z ich udziałem w sprawie.

Sygn. akt I Ns 719/12

UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 22 maja 2012 r. wnioskodawca(...) S.A.wK.w sprawie z udziałemK. D.wniósł o stwierdzenie , iż nabył przez zasiedzenie z dniem 01.02.2009r. służebności przesyłu polegająca na korzystaniu z częścidziałek nr (...)zajętych przez fragmenty linii wysokiego napięcia(...)i linii średniego napięcia(...), które to urządzenia stanowią własność wnioskodawcy i są posadowione w granicach ww. działek.
W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, że w granicachdziałek gruntu nr (...)położonych wJ.przyul. (...), dla których Sad Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą nr (...)znajdują się fragmenty linii wysokiego napięcia(...)i linii średniego napięcia(...), stanowiące wraz z podtrzymującymi je słupami trwałe i widoczne urządzenia , które poprzez ich posadowienie na nieruchomości uczestnika , spowodowały objęcie tej części gruntu w posiadanie samoistne ad. słupów i zależne ad. linii. Zaznaczył , że użytkuje nieprzerwanie od powstania w(...)linię wysokiego napięcia zaś od początku powstałą przed(...)linię średniego napięcia usytuowane na działkach uczestnika pomimo następujących swoich zmian organizacyjnych :
- w 1989r. na podstawie Zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. utworzonoprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wJ.,
- w 1993r.Zakład (...)został skomercjalizowany i powstałaspółka Zakład (...) S.A.,
- w 2004r.Zakład (...) S.A.przejął majątek spółek energetycznych zL.,O.,W.iW.w trybieart. 492 §1 pkt. 1 ksh. i stał się przedsiębiorstwem wielodziałowym pod nazwą(...) S.A., który zmienił następnie nazwę na(...) S.A., a obecnie po kolejnym połączeniu spółek , od 01.09.2011r. prowadzi działalność pod nazwą(...) S.A.wK.Oddział wJ..
Zaznaczył , iż uczestnik stał się właścicielem działek na podstawie przekazania gospodarstwa rolnego w dniu 30.06.1988r. , zaś wnioskodawca nieprzerwanie od 1989r. korzysta z nieruchomości w zakresie wynikającym z przebiegu linii energetycznych.
Wyraził przekonanie, że skoro wg. zapisów w książce majątkowej uczestnika wskazane we wniosku linie wybudowane zostały do(...)bez zmiany ich lokalizacji, oznacza to , iż do tego czasu linie te stanowią trwały i widoczny element objętych roszczeniemdziałek nr (...), a uczestnik jako następca prawny przedsiębiorstwa państwowego , w sposób widoczny, trwały i nieprzerwany od ponad 20-u lat , w dobrej wierze korzysta z nieruchomości należącej obecnie do uczestnika oraz spełnione zostały przesłanki do nabycia prawa nieodpłatnego korzystania z nieruchomości wnioskodawcy w związku z zasiedzeniem służebności na gruncieart. 292 kc.iart. 172 kc.Powołał się na zmianę stosunków własnościowych z dniem 01.02.1989r. jako wyznaczających upływ okresu zasiedzenia z dniem 01.02.2009r. Podkreślił , iż działki znajdowały się w rękach prywatnych a uczestnik nie podjął żadnych skutecznych działań mogących mieć wpływ na bieg terminu zasiedzenia. Przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego jako dopuszczające możliwość zasiedzenia służebności gruntowej , gdy polega ona na prawie korzystania z widocznego i trwałego urządzenia.
UczestnikK. D.na rozprawie w dniu 12.11.2012r. wniósł o oddalenie powództwa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
K. D.jest właścicielem nieruchomości składającej się m.in. zdziałek nr (...)położonych wJ.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze prowadziksięgę wieczystą Kw nr (...).
Na nieruchomości tej znajdują się nadziałce nr (...)napowietrzna linia średniego napięcia(...)z jednym słupem i napowietrzna linia wysokiego napięcia(...)z jednym słupem posadowionym w połowie na działce , a w drugiej połowie na nieruchomości sąsiedniej. Nadziałce nr (...)nie znajdują się linie średniego ani wysokiego napięcia .
(dowód: odpis z księgi wieczystej k. 8 – 13 akt sprawy o sygn. I Ns 1796/11,
mapa k.25, 26,
przesłuchanie uczestnika k. 392 ).
Linia średniego napięcia wybudowana została jeszcze w okresie przedwojennym , zaś linia wysokiego napięcia w(...)
(dowód: karty obiektu inwentarzowego k. 22 - 24,
paszport linii energetycznych k. 57-77,
zeznania świadkaE. K.k. 167,
zeznania świadkaJ. K.k. 167 v.,
zeznania świadkaE. M.k. 167 v.,
zeznania świadkaM. D.k. 167 v.,
przesłuchanie uczestnika k. 392 ).
Urządzenia elektroenergetyczne położone na nieruchomościK. D.do(...)wchodziły w skład przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą(...)wP.–Zakład (...). Następnie po utworzenia w 1989r. na podstawie Zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. doprzedsiębiorstwa państwowego Zakład (...)wJ., po skomercjalizowaniu i powstaniuspółki Zakład (...) S.A.w dniu 12.07.1993r. ,do tej spółki, zaś od 2004r. po przejęciu przezZakład (...) S.A.majątku spółek energetycznych zL.,O.,W.iW.w trybieart. 492 §1 pkt. 1 ksh. i powstaniu przedsiębiorstwa wielodziałowego pod nazwą(...) S.A., który zmienił następnie nazwę na(...) S.A., a obecnie po kolejnym połączeniu spółek , od 01.09.2011r. prowadzi działalność pod nazwą(...) S.A.wK.Oddział wJ., do tej ostatniej spółki.
(Dowód: odpis z KRS wnioskodawcy k.9-18,
Zarządzenie Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. k. 19-20,
akt notarialny z dnia 12.07.1993 r. k. 374 – 386 ).
Sąd zważył co następuje:
Bezsporne były w niniejszej sprawie tytuł prawny uczestnika do działek objętych wnioskiem oraz posadowienie tam , w zakresiedziałki nr (...)linii wysokiego i średniego napięcia należących do wnioskodawcy, okoliczność posiadania przedmiotowych linii przynajmniej od 1962 r. przez poprzedników prawnych wnioskodawcy , trwały i widoczny charakter tych urządzeń. Spór sprowadzał się do oceny dopuszczalności zasiedzenia służebności, która prawnie uregulowana została dopiero w 2008r., nieprzerwanego posiadania linii , dopuszczalności liczenia okresu posiadania przez poprzedników prawnych wnioskodawcy , dobra wiara posiadaczy.
W ocenie sądu wniosek zasługiwał na uwzględnienie . Sąd dopuścił dowody z dokumentów wymienione na rozprawie , zeznań świadków i przesłuchania uczestnika. Pozostałe wnioski dowodowe uczestnika np. o akta księgi wieczystej, pozwolenie na budowę , wszystkie protokoły przekazania linii poszczególnym następcą prawnym Skarbu Państwa deklaracje „na podatek od nieruchomości za czas posiadania linii”, zobowiązanie wnioskodawcy do informacji czy od linii dokonywane są odpisy amortyzacyjne , sąd oddalił jako nieistotne dla sprawy, dotyczące wyjaśnionych już wystarczająco okoliczności lub wymagające inicjatywy dowodowej ze strony wnioskodawcy jako podmiotu obligowanego do wykazania swoich twierdzeń.
Kwestia dopuszczalności zasiedzenia służebności przesyłu w odniesieniu do urządzeń elektroenergetycznych była już wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego. Zgodnie z tym orzecznictwem posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń energetycznych oraz cudzej nieruchomości, na której zostały posadowione, jest posiadaniem w rozumieniuart. 352 k.c.i może prowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu (art. 292w zw. zart. 172 k.c.) ( vide : postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt V CSK 502/10
    LEX nr 1096048, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt IV CSK 183/11
    LEX nr 1130302). Zatem , czego uczestnik nie podważył , wnioskodawca mógł liczyć posiadanie swojego poprzednika prawnego niezależnie czy było to posiadanie przedsiębiorstwa państwowego czy też innego . Ewentualne przerwy dotyczące remontów czy modernizacji linii nie stanowiły o przerwaniu biegu posiadania albowiem posiadanie służebności nie musi być wykonywane w sposób ciągły lecz stosownie do potrzeb tak jak ma to miejsce w przypadku służebności przesyłu ( vide : wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I ACa 1356/12
    LEX nr 1313323) i prowadzenie w tym kierunku postępowania dowodowego było zbędne. Następstwo prawne wnioskodawcy wynikające z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego , aktu założycielskiego spółki , a wcześniej zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16.01.1989r. oraz wiadomego z treści przywołanego zarządzenia ( §1 pkt 3 ) istnienia do 1989r. przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą(...)wP.–Zakład (...)zostało wystarczająco wykazane przez wnioskodawcę , zaś uczestnik w żaden sposób go nie podważy. Niewątpliwie na gruncie kart obiektu inwentarzowego linii wysokiego napięcia i paszportu linii średniego napięcia linie te wybudowane zostały najpóźniej do(...), a linie średniego napięcia nawet wcześniej oraz były wykorzystywane od końca(...). Do ustalenia okresu zasiedzenia pozostała jednakże jeszcze kwestia dobrej lub złej wiary posiadacza. W ocenie sądu wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał swojej dobrej wiary , pomimo jej kwestionowania i żądania , nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego przekonanie o istnieniu tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości uczestnika, co przesądzało o obaleniu domniemania dobrej wiary. Sąd podzielił i tu stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II CSK 120/12, iż państwowe osoby prawne, które w okresie przed dniem 31 stycznia 1989 r., w wyniku realizacji inwestycji przesyłowych, przebiegających przez nieruchomości nie należące do przedsiębiorstwa przesyłowego, co do których wydane były decyzje administracyjne o przebiegu linii przesyłowej i pozwolenia budowlane, objęły w dobrej wierze posiadanie służebności, jako korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści tej służebności (art. 172 § 1w związku zart. 292 i art. 352 k.c.).
    LEX nr 1267161. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów stanowiących o wydaniu takich decyzji czy innych uzasadniających jego dobra wiarę. Stąd w ocenie sądu należało uznać posiadanie służebności przez poprzedników prawnych i wnioskodawcę w złej wierze.
Zgodnie zart. 292 k.c.służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Wg.art. 172 k.c.w zw. zart. 292 kc.posiadacz nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, któremu nie przysługuje prawo służebności nabywa służebność, jeżeli posiada nieruchomość w zakresie odpowiadającym treści służebności nieprzerwanie od lat dwudziestu, chyba że uzyskał posiadanie w zakresie odpowiadającym treści służebności w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności nabywa służebność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.Art. 176 § 1 kc.stanowi, że jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie służebności w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. Wymienione przesłanki zostały spełnione. Stąd skutkowało to przyjęciem trzydziestoletniego okresu zasiedzenia , który liczony od dnia(...)upłynął dniu(...), kiedy przedmiotowe linie energetyczne znajdowały się w zasobach poprzednika prawnego uczestnika -przedsiębiorstwa państwowego Zakładu (...)wJ.. Nabył on więc służebność objętą wnioskiem , która to służebność przesyłu w konsekwencji należy do wnioskodawcy. Na marginesie zauważyć można, iż uczestnik nie wykazał , aby w jakikolwiek sposób przerwał bieg zasiedzenia bądź by zrobili to poprzedni właściciele nieruchomości .K. D.zeznał wręcz , że poza wnioskiem o odszkodowanie za zniszczone ziemniaki , do czasu wystąpienia do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności ( z dnia 20.12.2011r.) nigdy nie zwracał się do wnioskodawcy o ustanowienie służebności. Nie wykazał on również ani faktu ani daty przesunięcia słupa linii wysokiego napięcia ze środka na granicędziałki nr (...), zeznając jedynie że było to jeszcze w czasie kiedy właścicielką gospodarstwa była jego matka .
W świetle powyższych ustaleń i zważań sąd stwierdził nabycie przezprzedsiębiorstwo państwowe Zakład (...)wJ., którego następcą prawnym jest wnioskodawca, w drodze zasiedzenia służebności przesyłu nadziałce nr (...)jak w pkt. I postanowienia.
Dalej idący wniosek w zakresiedziałki nr (...), na której nie ma wskazywanych we wniosku linii energetycznych ( co nota bene wiadomo również z odpowiedzi na wniosek występującego tam w charakterze uczestnika przedsiębiorstwa energetycznego w sprawie o sygn. akt I Ns 1796/11) podlegał oddaleniu.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z ogólną zasadą zart. 520 §1 kpc. obciążając nimi strony zgodnie z ich udziałem w sprawie.