Sąd Okręgowy w Lublinie
IV Wydział Karny
Sygnatura akt: IV K 288/13
Data wyroku: 2014-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON

Sygn. akt IV K 288/13

UZASADNIENIE
W dniu 19 września 2013 roku do Sądu Okręgowego w Lublinie wpłynął wniosekK. W.o wydanie wobec niego wyroku łącznegoi orzeczenie na zasadzie pełnej absorpcji kary łącznej pozbawienia wolności obejmującej kary orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w Chełmie, sygn. akt VII K 366/11 oraz Sądu Okręgowego w Lublinie, sygn. akt IV K 103/12.
Pismem z dnia 9 grudnia 2013 rokuK. W.cofnął wnioseko wydanie wyroku łącznego.
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
K. W.został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:

I
Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 16 września 2011 roku w sprawieo syn. akt VII K 366/11, za czyny zart. 158 § 1 k.k.popełnione dnia9 stycznia 2011 roku i 21 marca 2011 roku w warunkachart. 91 § 1 k.k.na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawieszono na okres na okres 4 lat próby, na podstawieart. 71 § 1 k.k.orzeczono grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych po 20 złotych każda.

II
Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt IV K 103/12 za czyn popełniony w dniu 13 stycznia 2012 roku wyczerpujący dyspozycjęart. 280 § 2 k.k.w zb. zart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.na karę 3 lat pozbawienia wolności, na poczet tak orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 20 stycznia 2012 roku do dnia 25 maja 2012 roku; wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 września 2012 rokuw sprawie II AKa 219/12 na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono dodatkowo okres od dnia 27 maja 2012 roku do dnia 27 września 2012 roku;

III
Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III K 62/13 za czyn popełniony w dniach od 16 do20 maja 2012 roku wyczerpujący dyspozycjęart. 247 § 1 k.k.na karę6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za czyn popełniony w dniach od 16 do 20 maja 2012 roku wyczerpujący dyspozycjęart. 245 k.k.w zw. zart. 12 k.k.na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, na mocyart. 85 k.k.iart.86 § 1 k.k.orzeczono karę łączną roku pozbawienia wolności, przy czym wykonanie tak orzeczonej kary warunkowo zawieszono na okres 4 lat próby.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treściąart. 570 k.p.k.wyrok łączny sąd wydaje z urzędu lub na wniosek skazanego albo prokuratora. Sąd podziela stanowisko wyrażone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 roku, sygn. akt II KK 84/06 zgodnie, z którym w postępowaniu o wyrok łączny nie obowiązuje zasada skargowości. Powyższe twierdzenie wskazuje, iż Sąd nie jest związany treścią wniesionego przez skazanego wniosku. Tym samym nie jest zobligowany do umorzenia postępowania w związku z cofnięciem wniosku o wydanie wyroku łącznego na podstawieart. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.Jeśli zachodzą warunki do wydania takiego wyroku, jego wydanie staje się obowiązkiem sądu.1Kodeks postępowania karnegoprzewiduje wprawdzie umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, ale tylko gdy brak jest warunków do jego wydania.
Zgodnie zart. 569 § 1 k.p.k.przesłanką do wydania wyroku łącznegow stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów jest spełnienie warunków określonych wart. 85 k.k., a więc popełnienie przez sprawcę dwóch lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzenie za nie kar tego samego rodzaju albo innych podlegających łączeniu.
Na zasadzieart. 86 § 1 k.k.Sąd orzeka karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak, między innymi, 810 stawek dziennych grzywny albo15 lat pozbawienia wolności.
Pierwszym chronologicznie orzeczeniem wydanym wobecK. W.jest wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 16 września 2011 roku w sprawie o sygn. akt VII K 366/11. Wobec faktu, iż kolejne przestępstwa zostały popełnione przez skazanego po dacie wymienionego orzeczenia Sąd nie uwzględnił zawartej w nim kary jednostkowej jako kary podlegającej łączeniu.
Kolejny orzeczeniem, którymK. W.został skazany jest wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt IV K 103/12. Przed jego wydaniem skazany dopuścił się przestępstwa, za które został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III K 62/13.
Badając możliwość wymierzenia kary łącznej Sąd wziął zatem pod uwagę kary jednostkowe pozbawienia wolności: 3 lata (IV K 103/12), 6 miesięcy (III K 62/13) oraz 6 miesięcy (III K 62/13).
Dolna granica kary łącznej pozbawienia wolności ustalona przy zastosowaniu zasady absorpcji (pochłaniania kary łagodniejszej przez surowszą) to kara 3 lat pozbawienia wolności, a suma jednostkowych kar pozbawienia wolności wynosi 4 lata pozbawienia wolności.
Biorąc pod uwagę, iż nawet przy pełnej absorpcji kara pozbawienia wolności przekraczałaby 2 lata, tj. wymiar kary, o którym mowa wart.69 § 1 k.k.uznać należy, iż brak jest formalnych możliwości, by orzec zgodnie zart. 89 § 1 k.k.
Niezależnie od opisanej wyżej samoistnej przesłanki stojącej na przeszkodzie orzeczenia kar łącznej pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania, warto dodać, iż wobecK. W.nie zachodzą przesłanki zart. 69 § 1 i 2 k.k.W ocenie Sądu wielość skazań świadczy o lekceważącym stosunku skazanego to zasad prawa. Warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej pozbawienia wolności – nawet gdyby było możliwe – nie pozwoliłoby na osiągnięcie wobec sprawcy celów kary biorąc pod uwagę postawę sprawcy, jego warunki i właściwości osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstw.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt IV KK 199/12. Sąd Najwyższy w wymienionym orzeczeniu nie podzielił takiej wykładniart. 89 § 1 k.k., która zakazywałaby możliwości orzeczenia kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, jeżeli przynajmniej jedna z podlegających łączeniu kar jednostkowych zostałaby orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Literalne brzmienieart. 89 § 1 k.k., nigdy nie wiązało sądu w zakresie skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary łącznej. Nadto ustawodawca wart. 89 § 1a k.k.przewidział wprost możliwość orzeczenia na niekorzyść oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności w przypadku, gdy podlegające łączeniu kary jednostkowe zostały orzeczone z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. A maiori ad minus za tym bardziej dopuszczalne należy uznać orzekanie w wyroku łącznym kary bezwzględnej pozbawienia wolności, gdy nie wszystkie kary podlegające łączeniu zostały warunkowo zawieszone.2 Zauważyć nadto wypada, iż wykładnia funkcjonalnaart. 89 § 1 k.k., uwzględniająca treść§ 1atego przepisu pozwala najpełniej realizować zasadniczą funkcję kary łącznej, jaką jest racjonalizacja rozmiarów represji karnej, tj. dostosowanie wymiaru kary do całokształtu sytuacji procesowej (wielość skazań), z uwzględnieniem celów kary, które mogą zostać spełnione pomimo faktycznego zmniejszenia jej wymiaru. Orzekając w przedmiocie wyroku łącznego sąd dysponuje najpełniejszym obrazem działalności przestępczej oskarżonego i z tego względu tym bardziej nie powinien być krępowany ograniczeniami w zakresie decyzji o zawieszeniu wykonania kary łącznej. Trzeba zauważyć, że sąd orzekający karę jednostkową, który, nie dysponując informacjami o innych nieosądzonych przestępstwach oskarżonego, może stwierdzić występowanie przesłanek zart. 69 k.k.i warunkowo zawiesić wykonanie kary, o czym nie byłoby mowy, gdyby orzekał w przedmiocie wszystkich przestępstw, popełnionych w realnym zbiegu przez danego oskarżonego. Z tego względu należy stwierdzić, że uniemożliwienie sądowi orzekającemu w przedmiocie wydania wyroku łącznego wymierzenia kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, gdy wszystkie lub jedna z kar zostały orzeczone z warunkowym zawieszeniem wykonania byłoby nieracjonalne i prowadziłoby do nierównego traktowania oskarżonych w tej samej sprawie, co spowodowane byłoby jedynie odmiennymi realiami procesowymi sprawowania wymiaru sprawiedliwości, którego korektę umożliwia właśnie instytucja wyroku łącznego.3
W ocenie Sądu Okręgowego, dla realizacji dyrektyw w zakresie prewencji indywidualnej, jak i ogólnej, w przypadkuK. W.najbardziej adekwatnym jest ukształtowanie wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności na zasadzie asperacji (obniżenia sumy kar). Przeciwko zastosowaniu w tym przypadku pełnej zasady absorpcji przemawia liczba przestępstw, których dopuścił się skazany oraz rozpiętość czasowa pomiędzy nimi. Sąd przy tym w polu widzenia miał stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 12 lipca 2000 roku sygn. II Aka 171/00, zgodnie z którym absorpcję kar stosować należy bardzo ostrożnie, biorąc pod uwagę negatywną co do sprawcy przesłankę prognostyczną, jaką jest popełnienie kilku przestępstw.
W tym zakresie Sąd Okręgowy podziela pogląd, iż popełnienie więcej niż dwóch przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy całkowitej absorpcji, która w tej konkretnej sytuacji procesowej byłaby równoznacznaz nienależytym premiowaniem skazanego.4
Trzeba zwłaszcza mieć na względzie, zważywszy na przytoczone wyżej argumenty, iż zastosowanie zasady pełnej absorpcji prowadziłoby w istocie do bezkarności skazanego za popełnienie części czynów, a w konsekwencji powodowałoby, iż kara nie spełniałaby swoich funkcji represyjnych oraz wychowawczych i to zarówno w aspekcie indywidualnym, jak i społecznym.
Jak wynika z opinii o skazanym (k. 29-30v) zachowanieK. W.w trakcie pobytu w zakładzie karnym jest przeciętne. Obecnie skazany nie przysparza kłopotów wychowawczych, wykazuje podatność na proponowane wobec siebie oddziaływanie resocjalizacyjne. Głównym problememK. W.jest uzależnienie od alkoholu. W związku z powyższym podjęto oddziaływanie terapeutyczne. Prognozę penitencjarną oceniono jako pozytywną. Skazany wymaga dalszych oddziaływań, szczególnie w kontekście gruntowania efektów odbytej terapii uzależnień oraz w kierunku ukształtowania nawyku pracy, wysokiego poziomu samodyscypliny, jak również gruntowania postawy odpowiedzialności, krytycyzmu wobec prowadzonego przez siebie stylu życia, a przede wszystkim potrzeby przestrzegania norm moralnych i społecznych..
Przy wymiarze kary łącznej wobecK. W.Sąd miał na względzie konieczność zapewnienia prewencyjnego oddziaływania tych kar, w znaczeniu prewencji indywidualnej i ogólnej. Dotychczasowe kary pozbawienia wolności orzeczone wobecK. W.nie wpłynęły właściwie na proces resocjalizacji, o czym świadczą kolejne skazania.
Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją i łącząc kary jednostkowe w zakresie wyroków Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt IV K 103/12 oraz Sądu RejonowegoLublin-Zachód w Lublinie z dnia 29 stycznia 2013 roku w sprawie o sygn. akt III K 62/13 orzeczono karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Zdaniem Sądu wymierzona skazanemu kara łączna uwzględnia zarówno rodzaj, ilość i sposób popełnionych przez niego przestępstw, jak też sytuację rodzinną i postawę skazanego. Tak ukształtowana kara łączna winna w sposób należyty uświadomić skazanemu nieuchronność kary, spełniając w ten sposób cele wychowawcze i zapobiegawcze wobec skazanego. Jednocześnie w sposób należyty będzie ona kształtować świadomość prawną społeczeństwa spełniając swoje zadania w zakresie prewencji generalnej, zwłaszcza w odniesieniu do najbliższego środowiska skazanego.
Sąd na podstawieart. 577 k.p.k.zaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresach od dnia 20 stycznia 2012 roku do dnia 25 maja 2012 roku i od dnia 27 maja 2012 roku do dnia 27 września 2012 roku.
Rozstrzygnięcie o przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu obrońcy uzasadnia§ 2 ust. 3, § 14 ust. 5 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uznając, że uiszczenie przezK. W.wydatków związanych z wydaniem wyroku łącznego byłoby dla niego zbyt uciążliwew świetle jego możliwości zarobkowych i sytuacji majątkowej, Sąd na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił go od ich ponoszenia, obciążając nimi Skarb Państwa.

1 Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 maja 2008 r., II AKz 245/08,KZS 2008/7-8/65, Prok.i Pr.-wkł.(...)

2 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2011 r., IV KK 159/11, LEX nr 848159.
3 Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2012 r., IV KK 199/12,LEX nr 1254716

4 wyrok Sądu Apelacyjne go wŁ.z 20 września 2001 roku, II AKa 154/01, Prok. i Pr. 2002, z. 4, poz. 26