Sąd Okręgowy w Świdnicy
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 864/13
Data wyroku: 2013-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia  Iwona Iwanek
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenie Społeczne
Podstawa prawna: art. 97 § 1 ustawy ordynacja podatkowa

Sygn. aktVII U 864/13

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  16.10.2013 r.

Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy
Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący-Sędzia : SSO Iwona Iwanek
Protokolant :st. sekretarz sądowy Kamila Rakowska

przy udziale zainteresowanegoA. W.

po rozpoznaniu w dniu 16.10.2013 r. w Świdnicy

sprawyT. M. (1)iS. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

o nieobciążanie odpowiedzialnością z tytułu składek

na skutek odwołaniaT. M. (1)iS. W.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

z dnia 15.04.2013 r. Nr(...)

oraz z dnia 15.04.2013r. Nr(...)

I
zmienia zaskarżone decyzje strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z dnia 15 kwietnia 2013 roku, znak:(...)oraz z dnia 15 kwietnia 2013 roku(...)w części w ten sposób, że ustala, że odpowiedzialność wnioskodawcówT. M. (1)iS. W.jako spadkobierców po zmarłymD. W.z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy wskazane w zaskarżonych decyzjach, stanowi kwotę odpowiadającą 1/3 udziału w spadku wobec każdego z wnioskodawców;

II
dalej idące odwołania oddala;

III
nie obciąża wnioskodawców kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.

Sygn. akt VII U 864/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcyT. M. (1)iS. W.wnieśli odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z dnia 15.04.2013r. o numerach(...), oraz(...). Decyzjami tymi organ rentowy ustalił, że wnioskodawcy jako spadkobiercy zmarłegoD. W.odpowiadają za zobowiązania z tytułu nieopłaconych przez wymienionego zmarłego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 6 813,62zł łącznie z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień zgonuD. W.tj. 01.10.2006r. W uzasadnieniu odwołań wnioskodawcy wskazali, że nie posiadają żadnych składników majątkowych po zmarłym gdyż wszystkie przejął brat wnioskodawcówA. W.w dokonanym dziale spadku.
W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie podnosząc, że wnioskodawcy wraz z bratemA. W.nabyli spadek po zmarłymD. W.po 1/3 każdy – z dobrodziejstwem inwentarza. Strona pozwana nie odniosła się do zarzutów wnioskodawców co do dokonanego między rodzeństwem działu spadku.
Sprawy z odwołań wnioskodawców zostały na podstawieart. 219 k.p.c.połączone celem łącznego rozpoznania, aA. W.wezwany do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

ZmarłyD. W.z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej posiadał zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 39,66zł, zdrowotne w kwocie 5 349,33zł, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 0,63zł. Brak opłacania składek z wymienionych tytułów dotyczył różnych okresów w przedziale od lipca 2002r. do sierpnia 2006r.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 16 marca 2007r. (sygn. akt I Ns 69/07) spadek po zmarłymD. W.nabyli: jego córkaT. M. (1)oraz synowieA. W.iS. W.w częściach po 1/3 każda - wszyscy wprost.
Przedmiotem dziedziczenia była wskazana wyżej nieruchomość o wartości 37 500zł oraz samochódP. (...)rok prod. 1995 wartości 1000zł.
Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ.z dnia 12 czerwca 2007r. umorzono postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowiznT. M. (1). W uzasadnieniu decyzji podano, że wartość przedmiotu dziedziczenia o łącznej wartości 38 500zł - przy uwzględnieniu 1/3 części przypadającej w udziale w spadku – powoduje brak obowiązku podatkowego po stronie wnioskodawczyni.
Aktem notarialnym z dnia 19 lipca 2007r. (rep A nr(...)) wymienieni dokonali działu spadku i zniesienia współwłasności w ten sposób, że nieruchomość rolną wraz z zabudowaniami i domem mieszkalnym nabył na wyłączną własnośćA. W.. dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat. Kolejnym aktem notarialnym z dnia 02 sierpnia 2007r. dokonano działu spadku w ten sposób, że wskazany pojazd nabył na wyłączną własnośćA. W.

dowód: kserokopia decyzji Naczelnika US wZ.
akt notarialny rep A nr(...)dot. samochoduP.k. 53 akt

Decyzjami strony pozwanej z dnia 15 kwietnia 2013r. orzeczono o odpowiedzialnościT. M. (1),A. W.iS. W.za zaległości z tytułu składek w kwocie 6 813,62zł obejmującej należność główną oraz odsetki za zwłokę liczone do dnia otwarcia spadku. W decyzjach nie orzeczono o odpowiedzialności solidarnej wymienionych, jednak w stosunku do wnioskodawców i zainteresowanegoA. W.należne z tytułu składek kwoty były identyczne.

dowód: akta ZUS

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie jest częściowo zasadne.
W sprawie niniejszej wnioskodawcy nie kwestionowali obowiązku zmarłegoD. W.co do opłacenia we wskazanych w decyzjach okresach należnych składek. Podnosili jednak, że nie istnieje po ich stronie obowiązek zapłaty zaległości gdyż dokonany został dział spadku, a wnioskodawcy nie dysponują żadnym składnikiem majątkowym ze spadku.
Strona pozwana w zaskarżonych decyzjach uzasadniała, że wnioskodawcy dokonali tylko częściowego działu spadku, a zatem odpowiedzialność ich nadal pozostaje solidarna.
Stanowisko wnioskodawców nie zasługuje na uwzględnienie w zakresie całkowitego ich braku odpowiedzialności za długi spadkowe.
Zgodnie zart. 31 i 32 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009 r nr 205, poz. 1585 ze zm.) do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się wymienione wart. 31przepisy ustawy ordynacja podatkowa - m.in. art. 27 § 1 i 2, art.. 97 § 1 i art. 98 § 1 i 2 ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy ordynacja podatkowa spadkobiercy ubezpieczonego przejmują przewidziane w przepisach dotyczących ubezpieczenia społecznego, majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania z tytułu składek stosuje się przepisyKodeksu cywilnegoo przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 98 ust. 1 ordynacji podatkowej).
Wart. 1012 Kodeks cywilnystanowi, że spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź spadek odrzucić. Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko ze spadku zaś od chwili przyjęcia spadku, ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swojego majątku.
Wejście w ogół praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy, które jest istotą przyjęcia spadku powoduje, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania, których podmiotem był zmarły. Z otwarciem spadku ustawa łączy powstanie także innych zobowiązań, których podmiotem staje się spadkobierca. Wszystkie te zobowiązania są określane jako długi spadkowe.
Zakres odpowiedzialności spadkobiercy zależy od treści oświadczenia o przyjęciu spadku. Zgodnie z treścią przepisuart 1031 § 1 k.c.w razie prostego przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia, natomiast w przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza – a strona pozwana twierdziła, ze takie właśnie miało miejsce w niniejszej sprawie - spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy bez wątpliwości wskazać należy, że – wbrew twierdzeniom pozwanej – wnioskodawcy przyjęli spadek wprost gdyż taki zapis widnieje w postanowieniu sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Wnioskodawcy zatem odpowiadali za długi spadkowe całym swoim majątkiem.
Uwzględniając dalsze zasady tej odpowiedzialności należy rozróżnić jej zakres uzależniony od okoliczności w postaci działu spadku. Przepisart. 1034 § 1 k.c.stanowi, że do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Jeżeli jeden ze spadkobierców spełnił świadczenie, może on żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości udziałów. Od chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (§ 2).
W sprawie niniejszej strony dokonały działu spadku, co znajduje potwierdzenie w sporządzonych na tę okoliczność aktach notarialnych. Akt notarialny dotyczący działu spadku w postaci samochodu znajdował się w aktach sprawy, a strona pozwana miała możliwość się z nim zapoznać i – jak wynika z akt sprawy – nie kwestionowała treści tego dokumentu.
Mając powyższe na względzie uznać należało, że wnioskodawcy (a także zainteresowany) odpowiadają za długi spadkowe wyłącznie do wysokości posiadanych udziałów w spadku (tj. do 1/3 każdy) i w tym zakresie decyzję strony pozwanej sąd zmienił na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.Dalej idące odwołanie co do żądania całkowitego nieobciążania należnościami składkowymi w oparciu oart. 47714§ 1 k.p.c.zostało oddalone. Orzeczenie o kosztach oparto o przepisart. 102 k.p.c.