Sąd Apelacyjny w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 659/12
Data wyroku: 2013-02-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Bożena Oworuszko, Jolanta Terlecka, Jerzy Nawrocki
Słowa kluczowe: Umowa O Dzieło
Podstawa prawna: art. 627 k.c.

Sygn. akt I ACa 659/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 lutego 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Jerzy Nawrocki

Sędzia:
Sędzia:

SA Jolanta Terlecka
SA Bożena Oworuszko (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Maciej Mazuryk

po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Lublinie na rozprawie
sprawy z powództwaR. B.
przeciwkoA. M.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt IX GC 521/11

I
uchyla częściowo zaskarżony wyrok w punkcie I w zakresie kwoty(...)(dziesięć tysięcy) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty oraz w punkcie II w całości i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięciao kosztach procesu;

II
oddala apelację w pozostałej części.

I A Ca 659/12UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od pozwanegoA. M.na rzecz powodaR. B.kwotę 108 941,79 zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 2010 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 9 065 zł. tytułem kosztów procesu.
W ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wskazał, że strony zawarły ustną umowę polegającą na tym, że powód miał wykonać na rzecz pozwanego przyłącza wodno – kanalizacyjne i centralnego ogrzewania w budynku służącym do prowadzenia działalności gospodarczej. Pozwany pomimo ustaleń nie wpłacał powodowi zaliczek na zakup materiałów ani też nie uiścił wynagrodzenia za wykonywane prace. Gdy zakres prac był znacznie zaawansowany, a pozwany nie uiszczał powodowi żadnych kwot ten przerwał pracę, odstąpił od umowy i wystawił faktury za wykonaną pracę na kwotę dochodzoną pozwem. Pozwany zaś w odpowiedzi na pozew zakwestionował jakość dzieła, wskazując, że wobec odstąpienia od umowy przez powoda był zmuszony dokonać jego naprawy i ukończyć dzieło, na co wydatkował kwotę ok. 50 000 zł.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że fakt zawarcia umowy, jej zakres, sposób wykonania, zakup materiałów i zgłaszanie przez pozwanego uwag, co do sposobu przeprowadzenie prac, zaprzestanie prac przez powoda z powodu braku zaliczek nie budzą wątpliwości w świetle zeznań świadków i stanowiska stron.
Za zbędne Sąd I instancji uznał natomiast wnioski dowodowe zawartew odpowiedzi na pozew, którym nie odpowiadały żadne roszczenia skierowane przeciwko powodowi (z tytułu rękojmi, potrącenia). Nie zostały też uwzględnione wnioski zawarte w kolejnym piśmie, w którym podniesiony został – spóźniony – zarzut potrącenia.
W takim stanie faktycznym Sąd Okręgowy przyjął, że powództwo jest uzasadnione, jako dotyczące wynagrodzenia za wykonaną część dzieła (art. 627 kc). Jego wysokość powód udowodnił, a pozwany nie kwestionował, zgłaszając zarzut potrącenia. Jednocześnie pozwany nie wykazał istnienia roszczeniaw kwocie 48 500 zł. z tytułu usunięcia wad.

Apelacjęod tego wyroku wniósł pozwanyA. M., zaskarżając go w całości i zarzucając:

1
naruszenie prawa procesowego –art. 229 kpciart. 230 kpcw zw. zart. 233 § 1 kpc,art. 227 kpcw zw. zart. 47912§ 2 kpc;

2
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez niezasadne przyjęcie, że powód udowodnił wysokość swego roszczenia i pominięcie dokumentów prywatnych wnioskowanych przez pozwanego

3
naruszenie prawa materialnego –art. 498 § 1 kcprzez jego nieprawidłową wykładnię.

Wskazując na powyższe skarżący domagał się zmiany wyrokui oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia kosztów procesu, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania SądowiI instancji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja częściowo jest zasadna i nie można odmówić jej słuszności,o ile wskazuje na wadliwości Sądu w zakresie naruszenia przepisów postępowania. Jednakże zasadność jej zarzutów nie wykracza poza kwotę 10000 zł.
Na wstępie przypomnieć należy, że sprawa niniejsza jest sprawą gospodarczą i rozpatrywana była stosownie do reguł określonych w dawnymart. 4791i nast. kpcw brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia16 września 2011 r. o zmianieustawy kodeks postępowania cywilnegooraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 233 poz. 1381). Oznacza to, że znajdowały w niej pełne zastosowanie przepisy regulujące tzw. prekluzję powoływania faktów i dowodów regulowaną m. in.art. 47914§ 2 kpc. Pozwany w ramach powyższego zakwestionował zakres, poprawność i wartość prac objętych pozwem, zgłaszając dowód z zeznań świadków stron, fotografii, faktury oraz opinii biegłego.
Dlatego też nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, który przyjął, że skarżący nie zawnioskowane w niej dowody nie odpowiadały żadne roszczenia pozwanego. Nie jest to stanowisko prawidłowe w świetle przytoczonych wyżej względów, choćby z tej przyczyny, że były to dowody wskazujące na fakt mniejszego zakresu prac dokonanych przez powoda i ich niewłaściwej jakości. Koresponduje to z dalszymi twierdzeniami pozwanego,w których kwestionuje zasadność dokonania przez powoda pewnych prac (przewiercenia konstrukcji stropu, poprawności i potrzeby dokonywanie tego typu prac). Wartość tych prac skarżący ocenił na 10 000 zł. (odpowiedź na pozew – k. 24).
Nie budzi, zatem wątpliwości, jakie było stanowisko pozwanego, jakiego rodzaju prace – ich poprawność i zasadność kwestionował, czemu wykazania miały służyć powołane w odpowiedzi na pozew dowody. Oczywistym jest, że nie posłużył się prawniczym sformułowaniem, jednakże nie budzi w ocenie Sądu Apelacyjnego wątpliwości, że wskazywał na dwie okoliczności: wady w wykonaniu dzieła i fakt jego niedokończenia. Wiązało się to z koniecznością wydatkowania kwoty ok. 10 000 zł. na naprawę dzieła oraz ok. 40 000 zł. na jego dokończenie.
Nie budzi wątpliwości, a wynika to samych twierdzeń pozwu, które nie zostały w żaden sposób zakwestionowane, że powód wystawił faktury za wykonaną pracę, a nie tę, jaką pierwotnie miał wykonać, a ostatecznie nie uczynił, odstępując od umowy. Oznacza to, że domagał się niniejszym pozwem wynagrodzenia za wykonane dzieło (w istocie jego wykonaną część), a nie umówionego wynagrodzenia, nie odpowiadającego faktycznie wykonanemu dziełu.
Uprawnienie to wynika wprost z dyspozycjiart. 627 kc,art. 639 kciart. 644 kc.Przy czym nie mają w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zastosowania zastrzeżenia przewidziane w dwóch ostatnich regulacjach, bo żadna ze stron się na nie nie powoływała.
To z kolei czyni niezasadnym twierdzenia skarżącego, by we wzajemnych rozliczeniach stron z tytułu wykonanego dzieła uwzględniać (obciążać nimi powoda) kwotę wynagrodzenia dla innego wykonawcę dzieła. Stanowisko skarżącego pozwanego to jest tu, co do samej zasady nieuprawnione. Zatem i wnioski dowodowe idące w kierunku wykazania, jakiego rodzaju były to kwoty słusznie zostały oddalone. Niezależnie od tego prawidłowo też i z przyczyn wskazanych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie można było uwzględnić rachunku złożonego przez pozwanego(k. 66).
Powyższe prowadzi do wniosku, że jakkolwiek pozwany w toku postępowania przed Sądem I instancji i konsekwentnie też w apelacji, kwestionował całość dochodzonej pozwem kwoty, i tyle jego argumentyi zarzuty w istocie dotyczą tylko kwoty ok. 50 000 zł.
Zatem, jak to wyżej wskazano, gdy nie jest uzasadnione domaganie się zwrotu tego, co pozwany wydatkował na dokończenie dzieła, gdyż wynagrodzenie powoda ich nie obejmowało, do rozważenia pozostaje jedynie zasadność zarzutu niewłaściwego wykonania dzieła, konieczności dokonania jego naprawy i kosztów na to poniesionych. Te zarzuty zaś oscylują wokół kwoty 10 000 zł. Wykazaniu ich zasadności miały służyć dowody powołanew odpowiedzi na pozew, które nie zostały przeprowadzone sprzeczniez dyspozycjąart. 47914§ 1 kpc, który nie ogranicza możliwości ich powoływania od konkretnych roszczeń formułowanych przeciwko powodowi. Prawidłowo, zatem apelacja w tym zakresie wywodzi naruszenie przepisów postępowania, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że nie została rozpoznana istota sprawy i nie poczynione zostały żadne ustalenia, co do jakości wykonanego przez powoda dzieła. Przedwczesna jest, zatem co najmniej konkluzja Sądu I instancji, o nieudowodnieniu przez pozwanego tego twierdzeń, kiedy nie zostały przeprowadzone w tym zakresie żadne dowody.
Z powołanych wyżej przyczyn należało częściowo uchylić zaskarżony wyrok na zasadzieart. 386 § 4 kpci w zakresie kwoty 10 000 zł. przekazać sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Koniecznym jest w tym zakresie ustalenie zasadności zarzutu pozwanego, co do jakości prac powodai wyceny kosztów ewentualnej naprawy wadliwego dzieła, o ile zachodzą do tego podstawy prawne i przesłanki faktyczne.
Konsekwencją częściowe uchylenia wyroku jest również uchylenie rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
W pozostałym zakresie zarzuty apelacji nie są uzasadnione i nie mogą doprowadzić do uwzględnienia zawartych w niej wniosków, o czym mowa była wyżej. Dlatego też apelacja pozwanego jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała w tej części oddaleniu na mocyart. 385 kpc.