Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1280/12
Data wyroku: 2013-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: w Stanisław Stankiewicz
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. Nr 153, poz. 1227 z 2009r. ze zm.)
Teza: W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych (o emeryturę na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) zmiana stanu prawnego w toku sprawy powinna zostać wzięta pod uwagę przez Sąd rozpoznający odwołanie.

Sygn. akt V U 1280/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 marca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA w SO Stanisław Stankiewicz
Protokolant: Bożena Radziusz

po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 roku w Białymstoku
sprawyH. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych OddziałowiwB.
o emeryturę
na skutek odwołaniaH. D.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwB.
z dnia 04 lipca 2012 roku
Nr(...)

I
Umarza postępowanie w części dotyczącej okresu pracyw szczególnych warunkach w wymiarze ponad 9 lat,11 miesięcy i 5 dni.

II
Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeH. D.emeryturę od 1 stycznia 2013 roku.

III
Oddala odwołanie w pozostałej części.

Sygn. akt VU 1280/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 4.07.2012 r. odmówił przyznaniaH. D.prawa do wcześniejszej emerytury ponieważ nie rozwiązała stosunku pracy oraz nie udowodniła,że pracowała do 1.01.1999 r. co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach. Według organu rentowego w takich warunkach była zatrudniona 9 lat, 11 m-cyi 5 dni.
W odwołaniu od tego orzeczenia wnioskodawczyni podała, że nadal jest zatrudniona w zespole operacyjnym dyscyplin zabiegowych. Pracę tę wykonywała i wykonuje stale oraz w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy popełnił błąd uznając, iż w szczególnych warunkach przepracowała tylko 9 lat i 11 m-cy. Na podstawie takiego zarzutu zażądała zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania jej wcześniejszej emerytury.
Zgodnie z treściąart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym kobietom urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeśli w dniu wejścia w życie ustawy (1.01.1999 r.) osiągnęły:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat (15 lat) oraz

2
okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (20 lat)

Taka emerytura przysługiwała pod warunkiem rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonej będącej pracownikiem.
Od 1 stycznia 2013 r. ubezpieczona może nabyć prawo do emerytury będąc stroną stosunku pracy. Zmiana brzmienia art.184 została dokonana na mocy art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11.05.2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2012. 637).
Wg art. 100 ust.1 ustawy z 17.12.1998 r. prawo do świadczenia określonego w niej powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia. Zakres przedmiotowy ustawy (art. 1) obejmujew pierwszej kolejności warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnychz ubezpieczeń emerytalnego i rentowego. Postępowanie w sprawieo świadczenie ma charakter wnioskowy. Organ rentowy i sąd orzekają o istnieniu lub nieistnieniu prawa a nie o spełnieniu warunku jego nabycia.
29.11.2012 r. wpłynęła do Sądu kserokopia świadectwa pracyw szczególnych warunkach z dnia 27.11.2012 r. (k.45). Wynika z niego, żeH. D.od 1.08.1976 r. do 1.01.1999 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę na stanowisku pielęgniarki w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych.
Rada Ministrów na podstawierozporządzenia z dnia 7.02.1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzezaliczyła tego rodzaju pracę do pracy w szczególnych warunkach (Dział XII,poz.2).
Pod wpływem działań Sądu O/ZUS wydał 19.12.2012 r. nową decyzję. Ponownie odmówiłH. D.prawa do emerytury, ale już tylkoz powodu nierozwiązania stosunku pracy. Uznał, że ubezpieczonaw szczególnych warunkach była zatrudniona 20 lat, 2 m-ce i 15 dni.
Zgodnie z treściąart.47713kpczmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd – przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy.
O/ZUS przy pomocy decyzji z 19.12.2012 r. częściowo zmienił zaskarżoną decyzję. Nie ulega wątpliwości, że owa zmiana polega na ograniczeniu odmowy przyznania emerytury do jednej przyczyny.
Z tego powodu Sąd umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze ponad 9 lat, 11 m-cy i 5 dni.
Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznychma charakter rozpoznawczo – odwoławczy. Zgodnie z treściąart.83 ust.2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychod decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisachKodeksu postępowania cywilnego. Art.316 § 1 tego Kodeksu stanowi, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, biorącza podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy;w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność,że stało się ono wymagalne w toku sprawy.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 18.01.2012 r. (II UK 117/11-LEX Nr 1130393) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wart.316 § 1 kpcchodzi o zasady dotyczące czasu orzekania, które mają za zadanie określenie momentu właściwego dla oceny stanu sprawy przez Sąd przy wydaniu wyroku (zasada aktualności). Stan sprawy może bowiem w toku procesu ulegać zmianom.
„Stanem rzeczy” w rozumieniu tego przepisu są więc zarówno okoliczności faktyczne sprawy jak i przepisy prawa, na podstawie których ma być wydane rozstrzygnięcie (ich zmiana pomiędzy wytoczeniem powództwa lub złożeniem odwołania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznycha zamknięciem rozprawy). Ponieważart.316 § 1 kpcma również zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, to Sąd II instancji obowiązany jest brać pod uwagę zmiany w stanie faktycznym i prawnym sprawy, wpływające na treść rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego. Zmiana stanu prawnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych w toku sprawy powinna zostać wzięta pod uwagę przez Sąd rozpoznający odwołanie.W niniejszej sprawie zmiana art.184 ustawy z 17.12.1998 r. pozwoliła przyznaćH. D.emeryturę od 1.01.2013 r.
Z podanych wyżej względów Sąd na mocyart.47714§ 1 i 2 kpcorzekł jak w wyroku.