Sąd Okręgowy w Słupsku
IV Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ca 301/13
Data wyroku: 2013-06-28 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wanda Dumanowska, Mariola Watemborska, Henryk Rudy
Słowa kluczowe: Akty Stanu Cywilnego
Podstawa prawna: art. 32 pkt 2 ustawy - prawo o aktach stanu cywilnego

Sygn. akt IV Ca 301/13

POSTANOWIENIE
Dnia 28 czerwca 2013r.

Sąd Okręgowy w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym :
Przewodniczący SSO Mariola Watemborska
Sędziowie SO: Wanda Dumanowska (spr), Henryk Rudy

Protokolant: Barbara Foltyn
po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r., w Słupsku
na rozprawie

sprawy z wnioskuH. S.
o rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego

na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI Ns 175/13

postanawia:

oddalić apelację.

Sygn. akt IV Ca 301/13

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniH. S.wystąpiła z wnioskiem o ustalenie treści aktu stanu cywilnego – aktu małżeństwaZ. K.z domuS.zeS. K.. Oświadczyła, że nie dysponuje oryginałem aktu małżeństwa, a poszukiwania nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Oświadczyła, że została wezwana przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do złożenia odpisu aktu małżeństwa spadkodawczyniZ. K.zeS. K.lub informacji o tym, w jakim sądzie i pod jaką sygnaturą akt toczy się postępowanie o ustalenie treści aktu małżeństwa tych osób – w terminie 14 dni pod rygorem zawieszenia postępowania.
Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Lęborku – Wydział Zamiejscowy w Bytowie oddalił powyższy wniosek.
Orzeczenie oparł na następujących ustaleniach. Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lipca 2003 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie II Ns 2805/02 stwierdził, że spadek poZ. S., zmarłej w dniu 7 czerwca 1950 roku wŁ., na podstawie ustawy nabyły dwie córki:

⚫

H. S.votoB.z domuK.oraz

J. L.z domuM.

po ½ części każda z nich.
Sąd Rejonowy w Bytowie prawomocnym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2011 roku sprostował akt zgonuZ. S.sporządzony w USCŁ.pod numerem(...)w ten sposób, iż w miejsce nazwiska osoby zmarłej wpisał(...), w miejsce określenia jej stanu cywilnego wpisał „zamężna”, a w miejsce danych dotyczących małżonka osoby zmarłej wpisał nazwisko(...)i imię(...).
W tej sytuacji zostało wszczęte postępowanie ze skargi/wniosku o wznowienie postępowania w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod sygnaturą II Ns 333/12 albowiem:

⚫

spadek powinien być stwierdzony poZ. K.z domuS.zamiast poZ. S.z domuS.oraz

zmianie ulec powinien krąg spadkobierców ustawowych wobec tego, iż w chwili jej śmierci żył jej mążS. K..

Z. K.z domuS.była matką wnioskodawczyniH. S.. Urodziła się wG.(...)roku jako córkaF.iA.. Była dwukrotnie mężatką. Pierwszy raz wyszła za mąż zaF. M., a po rozwodzie z nim zawarła drugi związek małżeński z ojcem wnioskodawczyniS. K.– jeszcze przed II wojną światową wW.. Małżeństwo to trwało do jej śmierci, która nastąpiła w dniu 7 czerwca 1950 roku. MałżonkowieK.oraz dwie córkiZ. K.II wojnę spędzili - do czasu wybuchu powstania - w getcie żydowskim wW., a resztę w Niemczech, gdzie zostali wywiezieni. Po II wojnie światowej rodzinaK.powróciła do Polski i małżonkowieK.nabyli prawo własności nieruchomości wŁ.umową notarialna z dnia 1 grudnia 1948 roku.
Wnioskodawczyni podjęła poszukiwania aktu małżeństwa rodzicówZ.iS. K.. Taki dokument został sporządzony wW.i był w posiadaniu rodziców. Nie wiadomo, kiedy zawarli związek małżeński, ani w jakim urzędzie stanu cywilnego. Byli wyznania katolickiego – brak także pozytywnych informacji z parafii(...). W czasie II wojny światowej zaginęła dokumentacja urzędowa wW.. Zaginął także akt małżeństwa wraz z innymi dokumentami osobistymi rodziny, będące w posiadaniuZ.iS. K.po II wojnie światowej - na skutek najprawdopodobniej kradzieży. Podjęte poszukiwania w Polsce oraz za granicą nie przyniosły pozytywnych rezultatów.H. K.oraz jej siostraJ. L.z domuM.urodziły się wW..
Akt małżeństwaZ.iS. K.został na pewno sporządzony.
Akt małżeństwaZ.iS. K.nigdy nie został unieważniony.
W oparciu o powyższe ustalenia Sąd I instancji, powołując się na treśćart. 32 ustawy z dnia 29 września 1986 roku prawo o aktach stanu cywilnegostwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek ustalenia treści aktu stanu cywilnego - akt małżeństwaZ.iS. K.został sporządzony (istniał nawet fizycznie przez wiele lat i przetrwał wojnę) oraz nie został unieważniony. Nie istnieje więc podstawa prawna żądania wnioskodawczyni. W tej sytuacji procesowej wniosek został oddalony.
Dodatkowo Sąd Rejonowy w Lęborku zwrócił uwagę na to, że sprostowany akt zgonu w wystarczającym stopniu wskazuje, iż jest to akt zgonuZ. K., która zmarła, jako żonaS. K.i jest wystarczający dokument do orzekania z wniosku o wznowienie postępowania spadkowego. Stwierdził również, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w zakresie żądania ustalenia aktu małżeństwaZ.iS. K..
Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższe postanowienie apelacją, domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie złożonego wniosku, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

⚫

naruszenieart. 32 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego, przez jego błędną wykładnię i założenie, że nie zachodzi przesłanka do ustalenia treści akt małżeństwa rodziców wnioskodawczyni oraz całkowite pominięcieart. 33 ust. 3 dekretu z dnia 25 września 1945 roku prawo o aktach stanu cywilnego;

naruszenieart. 22 dekretu z dnia 25 września 1945 roku prawo o aktach stanu cywilnego,§ 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 października 1998 rokuw sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokołów – poprzez błędną wykładnię pojęcia „sporządzenie aktu”, polegającą na uznaniu, że sporządzeniem aktu można nazwać nieistniejący obecnie odpis aktu;

naruszenieart. 510 k.p.c.w zakresie, w jakim Sad uznał, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego, a w efekcie legitymacji procesowej do żądania ustalenia aktu małżeństwa swoich rodziców.

Sąd II-ej instancji zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy przeprowadził postepowanie dowodowe, zaproponowane przez wnioskodawczynię, i na jego podstawie dokonał ustaleń, które w pełni pokrywają się z twierdzeniami wnioskodawczyni. W rozważaniach, przedstawionych w uzasadnieniu postanowienia, Sąd dokonał oceny ustalonego stanu faktycznego, który zasługuje na akceptację. W związku z powyższym Sąd Okręgowy ustalenia te przyjmuje za własne, tym bardziej, że nie są one kwestionowane w apelacji.
Zakres kognicji sądu w sprawach o akta stanu cywilnego określony jest wart. 33 ustawy z dnia 29 września 1986r. prawo o aktach stanu cywilnego(Dz. U. z 1995r. Nr 83, poz. 417 ze zm.). Jako podstawa wniosku został wskazanyart. 32, który stanowi on m. in., iż ustala się treść aktu małżeństwa jeżeli nie został on sporządzony i nie można go sporządzić w trybie przewidzianym w przepisach ustawy. Ma on zastosowanie wówczas, gdy np. małżeństwo zostało zawarte a nie został sporządzony akt małżeństwa (vide: Prawo o aktach stanu cywilnego z objaśnieniami, M. Albiniak, A. Czajkowska, Toruń 1996, s. 51). Pogląd ten zaprezentował również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 lutego 1997r., wydanym w sprawie III CKU 23/96, w odniesieniu do wniosku o ustalenie aktu urodzenia, stwierdzając, iż jeżeli akt urodzenia był sporządzony przez urząd stanu cywilnego, wniosek o jego ustalenie przez sąd jest niedopuszczalny (vide: sip. Legalis).
W niniejszej sprawie, na podstawie twierdzeń wnioskodawczyni, Sąd Rejonowy ustalił, iż akt małżeństwa jej rodziców został sporządzony, był w ich dyspozycji i zaginął w okolicznościach, której wskazać nie potrafiła. Nie przedstawiła też zaświadczenia o braku wpisu aktu małżeństwa w księgach stanu cywilnego, z urzędu w którym małżeństwo to miało być zawarte, wymaganego jako dowód w tego typu sprawach (vide: Prawo o aktach stanu (…) s. 52). Zatem, słusznie Sąd Rejonowy przyznał, iż wniosek był niedopuszczalny.

Wskazać dodatkowo należy, iż we wniosku o ustalenie treści aktu stanu cywilnego należy wskazać wszystkie dane, podlegające rejestracji w księgach stanu cywilnego. W wypadku aktu małżeństwa określa je art. 62 prawa o aktach stanu cywilnego. Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie wskazywał daty i miejsca zawarcia związku małżeńskiego przez rodziców wnioskodawczyni. Nie znała ich również wnioskodawczyni a materiał dowodowy zaproponowany przez nią nie pozwalał na ich ustalenie. W postępowaniu opartym na art. 32 pkt 2 tej ustawy konieczne jest stwierdzenie wszystkich danych podlagających rejestracji w księgach stanu cywilnego (vide: uchwała SN z 26 marca 1970r., III CZP 11/70, sip. Legalis). Danych tych nie potrafiła wskazać, obecna na rozprawie apelacyjnej, pełnomocnik wnioskodawczyni.

Wobec powyższego, na mocyart. 385 kpc, orzeczono jak w sentencji.