Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 1194/13
Data wyroku: 2013-12-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janusz Madej
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17.012.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS
Teza: praca w szczególnych  warunkach jako uprawniająca do emerytury wcześniejszej

Sygn. akt VI U 1194/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący SSO Janusz Madej
Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Hańc

po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. w Bydgoszczy na rozprawie
odwołaniaG. K. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wB.
z dnia 18 lutego 2013 r. znak(...)
w sprawieG. K. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.
o emeryturę

Izmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu
G. K. (1)prawo do emerytury od dnia(...)
(...)r. ,
IInie stwierdza odpowiedzialności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddziału wB.za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej
do wydania decyzji,

Na oryginale właściwy podpis.

Sygn. akt VI U 1194/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.– po rozpoznaniu wniosku ubezpieczonegoG. K. (1)z dnia 8 lutego 2013r. – odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury. W uzasadnieniu swego stanowiska organ rentowy wskazał, iż odmówił przyzywania ubezpieczonemu emerytury ponieważ nie został udowodniony wymagany 15 – letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ponadto organ rentowy wyjaśnił, iż nie został uznany za okres pracy w szczególnych warunkach okres od 7 marca 1973r. do 31 sierpnia 1994r. ( na podstawie świadectwa pracy w szczególnych warunkach wystawionego przez(...)wI.) ponieważ brak powołania się na punkt określający stanowisko pracy zgodny z zarządzeniem resortowym oraz pracodawca powołał się na nieaktualne zarządzenie.
Organ rentowy przyjął za udowodnione przez ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. okresy:
- nieskładkowe w wymiarze 6 miesięcy i 7 dni,
- składkowe w wymiarze 25 lat 2 miesięcy i 28 dni,
- stażu sumarycznego 25 lat 9 miesięcy i 5 dni.
Jako podstawę prawną decyzji organ ten podałart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm. ) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze ( Dz. U. z 1983r. Nr 8 , poz. 43 z późn. zm. ).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczonyG. K. (1), domagając się jej zmiany poprzez przyznanie mu emerytury z tytułu zatrudniania w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu swego żądania podał on, że w okresie od 7 marca 1973r. do maja 1976r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę pod ziemią jako mechanik ruchowy wKopalni (...)wW.( na poziomie siódmym 500 metrów pod ziemią ) przy obsłudze sprzętu i maszyn górniczych, a w maju 1976r. został przeniesiony na powierzchnię do obsługi ciężkiego sprzętu – spycharki o dużych gabarytach ( t.z.w. „(...)), na której jako operator wykonywał pracę do 31 sierpnia 1994r.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 184. ust 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu. Na podstawie art. 32 ust 1 cytowanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach łub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym, czyli w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dla celów ustalenia uprawnień emerytalnych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na
podstawie przepisów dotychczasowych. Przepisy rozporządzenia z 1983 r. mają zastosowanie do wszystkich pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a okresy te stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Należy wskazać, iż w przypadku, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczeń potwierdzających okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach z przyczyn od siebie niezależnych, przepisyart. 472 i 473 k.p.c.umożliwiają ustalenie tych okoliczności w drodze postępowania odwoławczego przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z w/wym. artykułami w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych każdy fakt mający wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Sąd nie jest związany środkami dowodowymi przewidzianymi dla dowodzenia przed organem rentowym. Podobnie należy oceniać możliwość dowodzenia charakteru wykonywanej pracy w przypadku, gdy jak w niniejszej sprawie, organ rentowy kwestionuje formalną poprawność wystawionego przez zakład pracy dokumentu mającego zaświadczać wykonywanie pracy w szczególnych warunkach.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii czy ubezpieczonyG. K. (1)legitymuje się 15 - letnim okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.
W postępowaniu administracyjnym oraz w toku procesu organ rentowy kwestionował spełnienie przez ubezpieczonego powyższego warunku nabycia

prawa do emerytury.
Na podstawie dowodów z zeznań świadkówH. K.,M. K.iS. K., przesłuchania ubezpieczonego oraz dokumentów z jego akt osobowych ( nadesłanych do akt sprawy przez podmiot archiwizacyjny - Archiwum Państwowe wW.Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej wM.) oraz dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach emerytalnych i aktach kapitału początkowego ubezpieczonego Sąd ustalił, iż legitymował się on wymaganym ( co najmniej 15 - letnim ) okresem pracy w szczególnych warunkach.
Od 7 marca 1973r. do 30.08.1975r.G. K. (1)był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wK.Oddziale(...)wW.na stanowisku mechanika górniczego ruchowego ( dowód: umowa o pracę z dnia 7 marca 1973r. w aktach osobowych; skierowanie na badania lekarskie z 5.05.1975r. - gdzie wskazano, iż ubezpieczony będzie zatrudniony pod ziemią na stanowisku mechanika - ruchowego k.25 akt sprawy ).
W treści powołanej umowy o pracę wskazano, iż ubezpieczonyG. K. (1)wynagradzany będzie według taryfy kwalifikowanych robotników dołowych. Pracę tę wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a praca na tym stanowisku zaliczona została do pracy w szczególnych warunkach według stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. wykazu A, działu I, w górnictwie, poz. 1 oraz stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 6 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 29 czerwca 1987r. ( wykaz A dział I poz. 1 „w górnictwie", w punkcie 29 - monter mechanik ). Także wymienione w dokumentach osobowych ubezpieczonego stanowisko ślusarza maszyn i urządzeń górniczych wskazane jest w załączniku do powołanego wyżej zarządzenia resortowego ( dział I - w górnictwie, poz. 1- prace pod ziemią, pkt 55 ).
Nie ulega zatem wątpliwości, iż praca ubezpieczonego pod ziemią w okresie od 7 marca 1973r. do 30 sierpnia 1975r. ( 2 lata 6 miesięcy i 25 dni ) była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 184, art.

32 ustawy emerytalnej oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r.
Od dnia 1 września 1975r. do 19 czerwca 1976r. ubezpieczony zatrudniony był na stanowisku pracownika operatora spycharki, ucząc się pracy na tym stanowisku od 5 do 8 godzin dziennie. W tym okresie nie pracował on w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach i dlatego praca na tym stanowisku nie podlegała zaliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach ( okoliczności przyznane przez ubezpieczonego podczas jego informacyjnego wysłuchania ).
W dniu 20 czerwca 1976r. ubezpieczonyG. K.zdobył uprawnienie do kierowania spycharkami i ciągnikami o mocy do 150 KM i od tego czasu rozpoczął pracę jako maszynista spycharki ( dowody powołane wyżej oraz uprawnienie nr(...)wydane ubezpieczonemu przez KomisjęE.-(...)dla maszynistów ciężkich maszyn budowlanych i drogowych Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych - k. 25 akt sprawy ) . W dniu 27 lipca 1985r. ubezpieczony uzyskał także prawo do obsługi koparek jednonaczyniowych do 0,8 m3( oryginał uprawnienia k. 25 akt sprawy ). Od tego momentu pracował on także jako operator koparki jednonaczyniowej i pracę tę wykonywał do dnia 31 sierpnia 1998r. ( z przerwą od 10 czerwca 1988r. do 28 lutego 1990r. w czasie wyjazdu do(...), gdzie pracował wL.jako murarz ). Pracy w(...)w wyżej wskazanym okresie ubezpieczony nie kwalifikował jako pracy w szczególnych warunkach ( dowody z osobowych źródeł dowodowych oraz informacyjne wysłuchanie ubezpieczonego, dowody z dokumentów powołanych wyżej ).
Zatem praca ubezpieczonego w okresach od 20 czerwca 1976r. do 9 czerwca 1988r. ( 11 lat 11 miesięcy i 20 dni ) i od 1 marca 1990r. do 31 sierpnia 1994r. ( 4 lata i 6 miesięcy ) była pracą wykonywaną przez niego w szczególnych warunkach jako praca wskazana w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. - wykazie A dziale V pod poz. 3 ( prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych ) oraz załącznik nr 1 do zarządzenia nr 7 Ministra Przemysłu

Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987r. - wykazie A dziale V poz. 3 (lit. A pkt 1 i 3 maszynista koparek i ładowarek jednonaczyniowych i wielonaczyniowych oraz maszynista spycharek i ciągników gąsienicowych. Ubezpieczony legitymował się zatem ponad 15- letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż następca prawny pracodawcy ubezpieczonego objął wyżej wskazane okresy jego zatrudnienia świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 16.08.1995r. ( k. 45 akt emerytalnych ). Łączny okres zatrudnienia ubezpieczonego w szczególnych warunkach wyniósł 18 lat i 15 dni.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawieart. 47914§2 k.p.c.w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od spełnienia przez niego ostatniej przesłanki nabycia tego prawa, to jest osiągnięcia z dniem 4 marca 2013r. wieku emerytalnego 60 lat.

W punkcie II wyroku Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego, o której mowa w art. 118 ust. la ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach dotknięte było mankamentami natury formalnej, eksponowanymi w postępowaniu przedsądowym przez organ rentowy. Dopiero dowody którymi nie dysponował organ rentowy pozwoliły na dokonanie ustaleń w przedmiocie rodzaju prac wykonywanych przez ubezpieczonego, zajmowanych przez niego stanowisk i okresów , w których wykonywał on pracę w szczególnych warunkach na tych stanowiskach.

SSO Janusz Madej