Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1384/12
Data wyroku: 2013-03-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marek Procek, Maria Małek – Bujak, Krystyna Merker
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 39 z FUS

Sygn. akt III AUa 1384/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Maria Małek – Bujak (spr.)

Sędziowie

SSA Krystyna Merker
SSA Marek Procek

Protokolant

Aneta Szafruga

po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaT. Z.(T. Z.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury w obniżonym wieku
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział
wC.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Częstochowie

z dnia 25 maja 2012r. sygn. akt IV U 1145/11

oddala apelację.

/-/ SSA K. Merker /-/ SSA M. Małek-Bujak /-/ SSA M. Procek

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia

Sygn. akt III AUa 1384/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 22 czerwca 2011r. organ rentowy Zakład UbezpieczeńSpołecznych Oddział wC.odmówił ubezpieczonemuT. Z.(ur. (...)) prawa do emerytury, powołując się na art. 184 w związku z art. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009r„ nr 153,poz. 1227).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury, zarzucając błąd w wyliczeniach przyjętych przez organ rentowy.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2012r. (sygn. akt IV U 1145/11) Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie w punkcie 1 zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemuT. Z.prawo do emerytury za okres od 31 października 2011r. do 30 listopada 2011r. Natomiast w punkcie 2 tegoż wyroku umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.

Sąd Okręgowy ustalił, że ubezpieczony w dniu 20 maja 2011r. złożył do organu rentowego wniosek o ustalenie uprawnienia do świadczenia emerytalnego w obniżonym wieku emerytalnym.
Na dzień 31 grudnia 1998r. ubezpieczony legitymuje się ogólnym stażem ubezpieczeniowym w wymiarze 25 lat, w tym 9 lat, 5 miesięcy i 21 dni pracy wykonywanejw warunkach szczególnych - pracy górniczej, co daje możliwość skrócenia wieku emerytalnego o 4,5 roku, tj. do ukończenia przez ubezpieczonego 60 lat i 6 miesięcy.
Dokonując oceny prawnej, Sąd Okręgowy powołał się na treśćart. 39, 50 a oraz184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.2009.153.1227) stwierdzając, że w niniejszym stanie faktycznym ubezpieczony złożył wniosek do organu rentowego w dniu 20 maja 2011r., domagając sięod tegoż miesiąca ustalenia uprawnień do emerytury. Jednakże, zważając na okres, o który można w niniejszej sprawie obniżyć ubezpieczonemu powszechny wiek emerytalny, tj.o 4,5 roku, Sąd I instancji uznał, że spełnia on warunki do uzyskania prawa do emeryturyw wieku 60 lat i 6 miesięcy. Natomiast wiek ten osiągnie on w dniu(...)., bowiem jak już wyżej wskazano, urodził się w dniu(...)Zatem datą, od której najwcześniej można było przyznać ubezpieczonemu emeryturę, stanowi zdaniem Sądu Okręgowego dzień 31 października 2011r.
Uwzględniając, iż w toku postępowania organ rentowy, działając na kolejny wniosek ubezpieczonego, decyzją z dnia 18 stycznia 2012r. ustalił mu uprawnienie do emerytury od dnia 1 grudnia 2011r., Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 22 czerwca 2011r. i przyznał ubezpieczonemuT. Z.prawo do emerytury za okres od dnia 31 października 2011r. do 30 listopada 2011r., umarzając postępowanie w pozostałym zakresie.

Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.

Zaskarżając powyższy wyrok w zakresie punktu 1, apelujący zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.art. 47714§ 1 i 2 k.p.c., poprzez zmianę decyzji organu rentowego, która według ustaleń Sądu na dzień jej wydania była prawidłowa, a w konsekwencji naruszenieart. 184w zw. zart. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 ze zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
Wskazując na powyższe zarzuty apelacji, organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i oddalenie odwołania ubezpieczonego ewentualnieo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Motywując wniesiony środek odwoławczy, apelujący wskazał, że zgodniez utrwalonym orzecznictwem, w postępowaniu odwoławczym od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia, sąd ubezpieczeń społecznych ocenia legalność decyzji według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania.
Organ rentowy podkreślił, że zarówno w chwili złożenia przez ubezpieczonego wniosku o świadczenie (20 maja 2011r.), jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji, ubezpieczony nie spełniał niezbędnego warunku do przyznania świadczenia, tj.nie legitymował się posiadaniem odpowiedniego wieku emerytalnego - w przypadku ubezpieczonego - w wysokości 60 lat i 6 miesięcy.
Ubezpieczony zarzucał błędne wyliczenie przez organ rentowy stażu jego pracyw górnictwie, jednakże Sąd w uzasadnieniu orzeczenia potwierdził prawidłowość wyliczeń organu rentowego.
W sytuacji, gdy wyniki postępowania sądowego prowadzonego w zakresie zarzutów postawionych przez odwołującego się, jak i co do wszystkich innych okoliczności wziętych przez Sąd I instancji pod rozwagę z urzędu, wskazują na brak podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd powinien był według apelującego, zgodnie zart. 47714§ 1 k.p.c., oddalić odwołanie.
Jednocześnie organ rentowy wyjaśnił, że decyzją z dnia 18 stycznia 2012r., przyznał ubezpieczonemu emeryturę, ale podstawą do wydania tej pozytywnej dla ubezpieczonego decyzji był nowy stan faktyczny, tj. ukończenie przez ubezpieczonego wymaganego wieku60 lat i 6 miesięcy. Decyzja ta została wydana na skutek nowego wniosku z dnia 6 grudnia 2011r. i dlatego nie może mieć, zdaniem skarżącego, wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji z dnia 22 czerwca 2011r.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie.

Ponowna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także zarzutów podniesionych w apelacji prowadzi, zdaniem Sądu Apelacyjnego, do wniosku, że zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy. Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji, co do opisanego przezeń stanu faktycznego, jak również podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd ten dokonał trafnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższe czyni zbytecznym ponowne przytaczanie ustaleń oraz szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1998r.,sygn. I PKN 339/98).
Przede wszystkim należy zauważyć, że spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia czy ubezpieczony spełnia warunki do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury na podstawieart. 184w zw. zart. 39 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna).
W chwili wydawania zaskarżonej decyzji przez organ rentowy, ubezpieczonynie spełniał jedynie warunku w postaci legitymowania się odpowiednim wiekiem emerytalnym. Dlatego też organ rentowy prawidłowo ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie uznał, że na datę wydania zaskarżonej decyzji ubezpieczony, nie spełniając powyższego warunku, nie nabył jeszcze prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej.
Przy czym podkreślić należy, że ubezpieczony osiągnął wymagany prawem wiek emerytalny w dniu(...). bowiem wtedy ukończył 60 lat i 6 miesięcy -a więc przed wydaniem zaskarżonego wyroku.
Sąd Apelacyjny ma na względzie, iż zart. 316 § 1 k.p.c.wynika ogólna zasada obowiązująca w postępowaniu cywilnym, zgodnie z którą podstawą rozstrzygnięcia roszczenia jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Na gruncie sprawz zakresu ubezpieczeń społecznych reguła ta doznaje weryfikacji z tego względu, że postępowanie sądowe w tych sprawach wszczynane jest na skutek odwołania wniesionego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które zastępuje pozew. Postępowanie to ma zatem charakter odwoławczy, a jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem wydanej decyzji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednak, że zasada ta nie ma charakteru absolutnego. Ma ona bowiem uzasadnienie tylko wtedy, kiedy odwołanie się doart. 316§ 1 k.p.c.wypaczałoby charakter postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i prowadziłoby do jaskrawego pominięcia odrębności tego postępowania, poprzez całkowite pozbawienie znaczenia postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe. Niebezpieczeństwa takiego nie ma w sytuacji, kiedy spełnienie się ostatniej z przesłanek prawa do świadczenia w trakcie postępowania sądowego jest oczywistei niekwestionowane przez organ rentowy (zob. między innymi wyroki z dnia 10 marca 1998r., II UKN 555/97, OSNAPiUS 1999, Nr 5, poz. 181; z dnia 20 maja 2004r., II UK 395/03, OSNP 2005, Nr 3, poz. 43; z dnia 25 stycznia 2005r., I UK 152/04, OSNP 2005, Nr 17,poz. 273; z dnia 2 sierpnia 2007r., III UK 25/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 293).
W niniejszej sprawie ubezpieczony, osiągając w dniu(...)wymagany prawem wiek emerytalny, spełnił ostatni warunek nabycia prawa do wcześniejszej emerytury - czego nie kwestionował organ rentowy - spełniając tym samym warunki określone w art. 184 w zw. z art. 39 ustawy emerytalnej.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, co do spełnienia pozostałych warunków nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, uznając, że ubezpieczony spełnia łącznie wszystkie warunki niezbędnedo przyznania emerytury, wynikające z treściart. 184 i art. 39 ustawy z dnia17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocyart. 385 k.p.c., orzekł jakw sentencji.

/-/ SSA K. Merker  /-/ SSA M. Małek-Bujak  /-/ SSA M. Procek

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia

JR