Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1427/12
Data wyroku: 2013-04-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Regulska, Stanisław Jabłoński, Ewa Kilczewska
Słowa kluczowe: apelacja, Apelacja

Sygn. akt. IV Ka 1427/12 .

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 kwietnia 2013r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Stanisław Jabłoński (spr.)
Sędziowie  SSO  Ewa Kilczewska
SSO  Agata Regulska
Protokolant Artur Łukiańczyk
przy udzialeT. K.Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013r.
sprawyP. U.
oskarżonego o przestępstwo zart. 270 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków
z dnia 9 października 2012 roku sygn. akt II K 577/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchyla orzeczenie o wymierzeniu oskarżanemuP. U.kary grzywny;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 120 złotych za obie instancje.

IV Ka 1427/12

UZASADNIENIE
P. U.został oskarżony o to, że w lipcu 2010 r. weW.przedłożyłS. M.przerobiony dokument w postaci odpisu decyzji wydanej przez Starostę Powiatu(...)nr(...)z dnia 28 czerwca 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wraz z przyłączem kanalizacyjnym, wodnym, wewnętrznej linii zasilającej n/n, na dz. nr 424/7 AM, w obrębieS., gm.K., tj. o czyn zart. 270 § 1 kk.

Wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II K 577/12 Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu w II Wydziale Karnym:

I
uznał oskarżonegoP. U.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku z ty, że przyjął, iż przerobienia w/w dokumentu dokonał osobiście, tj. przestępstwa zart. 270 § 1 kki za to na podstawieart. 270 § 1 kkwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt. 1 kkwarunkowo zawiesił oskarżonemuP. U.wykonanie orzeczonej w pkt. I kary pozbawienia wolności na okres próby lat 4 (czterech);

III
na podstawieart. 71 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych każda stawka;

IV
na podstawieart. 73 § 1 kkoddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;

V
na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek przedmiotu wymienionego w wykazie dowodów rzeczowych nr I/197/12, poz. 1, w postaci odpisu decyzji k. 109 na rzecz Skarbu Państwa i na podstawieart. 195 kkwpozostawił go w aktach sprawy;

VI
na podstawieart. 626 § 1 kpkiart. 627 kpkiart. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 3 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonego koszty procesu na rzecz Skarbu Państwa w tym wymierzył mu opłatę w kwocie 620 zł.

Przedmiotowy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia zawartego w punkcie III części dyspozytywnej wyroku, w całości. Wyrokowi temu zarzucił:

1
obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na zastosowaniuart. 71 § 1 kki orzeczeniu na tej podstawie grzywny w sytuacji, gdy – wobec tego, że karę grzywny można było orzec wobec oskarżonego na podstawieart. 270 § 1 kk– przepisu tego nie można było zastosować.

Z ostrożności procesowej zaskarżonemu orzeczeniu obrońca oskarżonego zarzucił:

2
orzeczenie rażąco wysokiej kary grzywny, przekraczającej stopień winy oskarżonego, ponadto wynikającej z nieuwzględnienia przy jej wymiarze przewagi okoliczności łagodzących nad obciążającymi oraz dochodów oskarżonego, jego warunków osobistych, rodzinnych i stosunków majątkowych i możliwości zarobkowych w chwili obecnej.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z jego części dyspozytywnej orzeczenia zawartego pkt. III i niewymierzenie kary grzywny;
ewentualnie (w razie uwzględnienia jedynie zarzutu opisanego w punkcie 2:
- zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie III części dyspozytywnej poprzez obniżenie kary grzywny wymierzonej oskarżonemu;
ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja obrońcy oskarżonego co do wniosku o uchylenie orzeczenia o wymierzeniu oskarżonemuP. U.kary grzywny jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy i wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, należycie wykorzystując w toku rozprawy głównej możliwości weryfikacji zarzutu aktu oskarżenia, w zakresie niezbędnym dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii sprawstwa i winy oskarżonego. Sąd Rejonowy poddał szczegółowej analizie ogół faktów istotnych dla przedmiotowego rozstrzygnięcia, w szczególności wyjaśnienia oskarżonego, w całości przyznającego się do postawionego mu zarzutu. Na podstawie całokształtu ujawnionego materiału dowodowego Sądmeritidokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Jednakże nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie orzeczenia wobec oskarżonego grzywny w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania wymierzonej kary pozbawienia wolności, należycie ustalonym okolicznościom nie przydał należytego znaczenia. Wnoszący apelację zasadnie tym samym, nie kwestionując prawidłowości ustaleń faktycznych, podniósł zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej w punkcie III zaskarżonego wyroku grzywny oraz wniósł o zmianę wyroku w zakresie wskazanego rozstrzygnięcia, wskazując na wadliwość dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny okoliczności sprawy. Tym samym, w ocenie Sądu Odwoławczego, zachodzą podstawy do wzruszenia wyroku w zakresie orzeczenia o wymierzeniu oskarżonemu grzywny na podstawieart. 71 § 1 kk.
Zdaniem Sądu Okręgowego wymierzona na podstawieart. 71 § 1 kkgrzywna nie może się ostać. Odnosząc się do podniesionego w apelacji zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego polegającego na zastosowaniuart. 71 § 1 kki orzeczeniu na jego podstawie grzywny w sytuacji, gdy karę grzywny można było orzec wobec oskarżonego na podstawieart. 270 § 1 kk, jedynie na marginesie zaznaczyć należy, że Sąd Odwoławczy dostrzegł związane ze stosowaniem tejże regulacji prawnej wątpliwości. Zarówno poglądy doktryny, jak i judykatury w zakresie możliwości orzeczenia na podstawieart. 71 § 1 kkgrzywny w sytuacji, gdy przepis, na podstawie którego została wymierzona wobec oskarżonego kara inna niż grzywna, przewidywał możliwość wymierzenia tej ostatniej, są rozbieżne. Nie przesądzając w tym miejscu kwestii prawidłowości któregokolwiek ze wskazanych stanowisk, a tym samym tego, czy orzeczenie przez Sąd Rejonowy grzywny w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności w okolicznościach niniejszej sprawy było dopuszczalne, wskazać należy, że Sąd Okręgowy swoje rozstrzygnięcie w omawianym zakresie oparł na stwierdzeniu rażącej niewspółmierności kary grzywny, przez co w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez obrońcę oskarżonego w drugim z podniesionych zarzutów apelacji.
Przepisart. 438 pkt 4 kpkjako przyczynę odwoławczą wskazuje rażącą niewspółmierność kary. Sąd I instancji, wymierzając karę zobowiązany był kierować się przesłankami jej wymiaru określonymi wart. 53 § 1 i § 2 kk. Wart. 53 § 1 kkustawodawca wskazał ogólne dyrektywy wymiaru kary, która powinna spełniać cele zapobiegawcze i wychowawcze, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości społecznej społeczeństwa. Ponadto na Sądzie spoczywa obowiązek stosowania środków reakcji tak, aby ich dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, przy jednoczesnym uwzględnieniu stopnia społecznej szkodliwości czynu. Natomiast wart. 53 § 2 kkwskazane zostały okoliczności mające znaczenie przy wymiarze kary i innych środków. Dotyczą one zarówno popełnionego czynu zabronionego oraz osoby samego sprawcy. Sąd dokonując wyboru danego rodzaju i wymiaru środka reakcji karnej, winien stosować dyrektywy wymiaru kary oraz uwzględnić okoliczności wskazane wart. 53 § 2 kk.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wymierzona w przedmiotowej sprawie kara pozbawienia wolności wraz z zastosowaną instytucją warunkowego zawieszenia jej wykonania, jest adekwatna do stopnia winy oskarżonego oraz realizuje cele zapobiegawcze i wychowawcze w odniesieniu do niego. Na podstawie okoliczności niniejszej sprawy uzasadnione jest założenie o pozytywnym oddziaływaniu wymierzonej kary w zakresie odstraszenia oskarżonego od ponownego wkroczenia na drogę przestępstwa, a cel wychowawczy zostanie zrealizowany poprzez ukształtowanie postawy oskarżonego tak wobec własnego czynu, jak i przestępstwa w ogóle. Nadto kara orzeczona wobec oskarżonego czyni zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości, jak i wywiera pozytywny wpływ w zakresie prewencji generalnej, w tym kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa.
Na taką ocenę, zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługuje natomiast rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie orzeczenia grzywny w związku z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności. Nie ulega wątpliwości, że funkcją tej grzywny, integralnie związanej ze stosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, jest wypełnienie dyrektyw określonych w przytoczonym powyżejart. 53 kk, a w szczególności wskazanie, że zastosowanie środka probacyjnego nie oznacza bezkarności sprawcy przestępstwa (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 29 lipca 1999 r., II AKa 134/99, Prok. i Pr. 2000, z. 1, poz. 19). Zasadniczym celem orzekania tej grzywny jest zatem aspekt psychologiczny oddziaływania kary, także na sprawcę przestępstwa i w konsekwencji odniesienie w stosunku do niego pozytywnych efektów wychowawczych, natomiast marginalne znaczenie powinien mieć zamiar spowodowania rzeczywistej dolegliwości ekonomicznej. Tym samym szczególnie w wypadku orzekania grzywny na podstawieart. 71 § 1 kkistotna jest dyrektywa ujęta wart. 58 § 2 kk. Nie należy zatem orzekać grzywny w ramach warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności lub kary ograniczenia wolności, jeżeli stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe sprawcy przemawiają za tym, że nie da się grzywny wyegzekwować i że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo zamiany grzywny na karę zastępczą pozbawienia wolności. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wymierzając oskarżonemu grzywnę Sąd I instancji nie dokonał należytej oceny okoliczności decydujących o wyborze środka reakcji karnej, przez co, jak słusznie wskazał obrońca oskarżonego w wywiedzionej apelacji, dopuścił się uchybienia w postaci rażącej niewspółmierności kary. Nie pomijając faktu uprzedniej karalności oskarżonego, należy mieć na uwadze, że przyznał się on do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożył obszerne wyjaśnienia, wyrażając jednocześnie skruchę, co świadczy o świadomości naganności swego zachowania. Ponadto sfałszowany dokument został wykorzystany jedynie w relacji między oskarżonym a inwestorem. Nie bez znaczenia pozostaje także wykazana w toku postępowania okoliczność pozostawania oskarżonego, który nie osiąga dochodów, wraz z dwójką niepełnoletnich dzieci na utrzymaniu żony oskarżonego. Na oskarżonym spoczywa m. in. obowiązek spłaty rat kredytowych w wysokości ok. 1300 zł miesięcznie oraz obowiązek uiszczania opłat leasingowych w kwocie ok. 1500 zł, co, biorąc pod uwagę koszty związane z utrzymaniem rodziny oskarżonego, która miesięcznie dysponuje jedynie wynagrodzeniem uzyskiwanym przez żonę oskarżonego, w kwocie ok. 6000 zł brutto, oraz brak posiadania przez oskarżonego znacznego majątku powoduje, że orzeczona grzywna stanowi nadmierną dolegliwość ekonomiczną. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że orzeczenie w przedmiocie grzywny nie odpowiada dyrektywom określonym wart. 53 § 1 i 2 kki nosi cechy niewspółmiernej surowości. Tym samym, wbrew twierdzeniom Sądu Rejonowego zawartym w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, nie ulega wątpliwości, jak wykazano to wyżej, że cele kary zostaną osiągnięte w stosunku do oskarżonego pomimo uchylenia orzeczenia o wymierzeniu kary grzywny.
Nie kwestionując pozostałych rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym orzeczeniu, Sąd Okręgowy w pozostałym zakresie utrzymał je w mocy.
Na podstawieart. 627 kpkw zw. zart. 634 kpkSąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym na podstawieart. 10 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych, opłatę w kwocie 120 (sto dwadzieścia 00/100) złotych za obie instancje.