Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 886/13
Data wyroku: 2013-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm. )

Sygn. akt:III U 886/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Teresa Suchcicka

Protokolant:

sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu6 grudnia 2013 r. wO.
sprawy z odwołaniaW. Ś.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi wW.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaW. Ś.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału wW.
z dnia09.04.2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeW. Ś.prawo do emerytury od 01.01.2013r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
W. Ś.wniósł odwołanie od decyzji ZUS II Oddziału wW.z dnia 9 kwietnia 2013r., którą to decyzją O/ZUS odmówił mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych wskazując, że nie udowodnił on na dzień 1.01.1999r. wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowywniósł o jego oddalenie. Podniósł, że z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania przed organem rentowym wynika, żeW. Ś.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, gdyż pomimo osiągnięcia wymaganego wieku emerytalnego 60 lat i legitymowania się na 1.01.1999r. ponad 25-letnim ogólnym stażem pracy nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 stycznia 2013r.W. Ś.(ur. (...)) złożył w Oddziale ZUS wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 9 kwietnia 2013r. ZUS odmówił mu prawa do tego świadczenia wskazując, że nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1.01.1999r.W. Ś.wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podniósł, że odwołujący nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach- organ rentowy nie uwzględnił bowiem okresu zatrudnienia odwołującego w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 1.07.1976r. do 31.05.1991r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od 16.04.1986r. do 18.05.1987r. oraz od17.07.1989r. do 19.05.1990r.) oraz zatrudnienia wZakładzie (...)od 1.07.1994r. do 31.12.1998r. kwestionując przedłożone świadectwa pracy.

W. Ś.był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 1.07.1976r. do 31.05.1991r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od 16.04.1986r. do 18.05.1987r. oraz od17.07.1989r. do 19.05.1990r.) oraz wZakładzie (...)od 1.07.1994r. do 31.12.1998r. W czasie tego zatrudnienia pracował stale i w pełnym w wymiarze czasu pracy na stanowisku zbrojarza.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadkówG. G.(k.40-41 a.s.),H. R.(k.41), przesłuchanie odwołującego sięW. Ś.w charakterze strony (k. 41 a.s.) oraz dokumentację zawartą w aktach rentowych o numerze NP.(...), akt osobowychW. Ś.(k.33 i34).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1.01.1999r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy (25 lat dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet).
Emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (art. 184 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy ubezpieczonym. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1, przy czym wiek ten, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury, stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.).
Zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany 25-letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Zdaniem Sądu w świetle powyższych przepisówW. Ś.spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury, gdyż osiągnął wymagany wiek oraz udokumentował wymagany ogólny staż pracy oraz wymagany okres pracy w szczególnych warunkach. Spełnianie przez odwołującego się warunków w zakresie wieku i ogólnego stażu pracy było niesporne (w dniu(...)odwołujący się ukończył 60 lat, a na dzień 1.01.1999r. ZUS uwzględnił mu okres pracy w łącznym wymiarze 25 lat), sporne było natomiast, czy odwołujący się legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnych. Według ZUS odwołujący nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, natomiast według odwołującego się ma on ponad 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, gdyż do stażu tego niesłusznie nie został zaliczony okres jego zatrudniania w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 1.07.1976r. do 31.05.1991r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od 16.04.1986r. do 18.05.1987r. oraz od17.07.1989r. do 19.05.1990r.) oraz wZakładzie (...)od 1.07.1994r. do 31.12.1998r. gdzie pracował jako zbrojarz.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. zeznania świadków w połączeniu z dokumentacją zawartą w aktach osobowych odwołującego w pełni potwierdzają tę okoliczność.

ŚwiadekG. G.zeznał, że pracował razem z odwołującym od 1972r. Najpierw pracowali w „(...)-1” wN.M.., potem w(...) Przedsiębiorstwie (...)z siedzibą wW., filia wN.M., później w(...). PotemW. Ś.był zatrudniony wZakładzie (...)wN.M.. należącym do świadka.
Najpierw zaczęli pracę w „(...)-1” i mocą Rozporządzenia Ministra Budownictwa, który to zakład został wchłonięty w(...) Przedsiębiorstwo (...). Świadek pracował w okresie od 01.07.1972r. do 31.05.1991r. zaczynał jako technik budowy, a skończył jako kierownik budowy. PanW. Ś.pracował cały czas jako zbrojarz, nie wykonywał innych czynności. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie miał przerwę – był dwukrotnie na wyjeździe eksportowym. Świadek zeznał, że codziennie widział odwołującego w pracy, wydawał mu dyspozycje. Odwołujący pracował przy obiektach inżynierskich na sieciach kanalizacyjnych w nowopowstałym osiedlu. Jego praca polegała na przygotowaniu prętów zbrojeniowych i ich montażu. Te pręty były stalowe – stal żebrowa 34GS (średnica od 6 mm do 30 mm). Montował zbrojenie w głębokich wykopach do 6 metrów. Wszystko odbywało się ręcznie. Pracował również przy budowie przepompowni – głębokość 14 metrów, średnica 11mm, grubość ścian do 1,5 metra. Zawsze był zbrojarzem.
Potem panŚ.pracował w(...)– też wN.M.. na terenie zakładu amerykańskiejfirmy (...). Tam był również zbrojarzem. Pracował przy wykonywaniu stóp i ław fundamentowych. To również była praca przy zbrojeniach. To były hale przemysłowe i magazyny. Praca odwołującego polegała na przygotowaniu i montażu zbrojenia. Później w 1994r. świadek założył własną firmę pod nazwąZakład (...)wN.M.. I nadal prowadzili prace na tereniefirmy (...). Praca dla odwołującego nie zmieniła się, cały czas wykonywał prace jako zbrojarz. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy do 2003r. Świadek ocenia bardzo wysokoW. Ś.jako pracownika i jako fachowca.Zakład (...)prowadził jako jednoosobową działalność gospodarczą.

ŚwiadekH. R.zeznał, że pracował razem zW. Ś.bardzo długo wZakładzie (...)z siedzibą wW.. Świadek podjął pracę jako zbrojarz-betoniarz w 1979r. i pamięta, że panŚ.już tam pracował. Świadek pracował do 1990r., a później jak powstawały spółki – to również zW. Ś.pracował w powstałych spółkach. Jedna ze spółek nazywała się(...)i z odwołującym pracowali tam, ale świadek nie pamięta dokładnie do kiedy. Odwołujący pracował w(...)cały czas jako zbrojarz-betoniarz. Jego praca polegała na przygotowaniu zbrojenia, tj. pocięciu stali, zazbrojeniu i zabetonowaniu. Przez cały czas odwołujący pracował jako zbrojarz-betoniarz. Później obaj pracowali uG. G.wZakładzie (...)wN.. Tam cały czas pracowali jako zbrojarze-betoniarze przy fundamentach na hale. Świadek nie pamięta dokładnie do kiedy pracowali. Jako zbrojarze musieli przygotować stal – we dwóch cięli stal, później zanosili ją na miejsce pod giętarki. To była praca trudna, w wykopach. Niektóre wykopy miały po 5-6 metrów głębokości.

Słuchani w sprawie świadkowie zgodnie potwierdzili, że w(...) Przedsiębiorstwie (...)oraz wZakładzie (...)stale i w pełnym wymiarze czasu pracy odwołujący pracował jako zbrojarz, co również potwierdził słuchany w charakterze stronyW. Ś..Jego praca polegała na pracy z metalowymi prętami, na przygotowaniu ich, gięciu i montażu. Montaż ich był zawsze w wykopach, minimum kilkumetrowych. Przedsiębiorstwo zmieniało nazwy, ale praca zawsze była taka sama.
Zdaniem Sądu zeznania wszystkich świadków, jak również odwołującego się zasługują na wiarę, gdyż są one spójne, logiczne i korelują z dokumentacją zawartą w aktach osobowych odwołującego się. Pozwalają w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości stwierdzić, żeW. Ś.był zatrudniony w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 1.07.1976r. do 31.05.1991r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od 16.04.1986r. do 18.05.1987r. oraz od17.07.1989r. do 19.05.1990r.) oraz wZakładzie (...)od 1.07.1994r. do 31.12.1998r. gdzie pracował jako stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako zbrojarz.
Stanowiskozbrojarzajak i betoniarza występuje w przepisach resortowych zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1.08.1983 r., w załączniku Nr 1, wykazie A, w tym samym dziale V, poz. 4 pkt 1- zbrojarz i poz. 4 pkt 3 betoniarz. Należy wskazać, że w/w przepisy resortowe zgodne są z załącznikiem do rozporządzenia i odnoszą się do gałęzi, w której pracował wnioskodawca. Prace zbrojarskie i betoniarskie wymienione są bowiem w wykazie A będącym załącznikiem do tego rozporządzenia, w dziale V- prace w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych, pod poz. 4. Dlatego też należało uznać za pracę w szczególnych warunkach zatrudnienie odwołującego się jako zbrojarza w(...) Przedsiębiorstwie (...)od 1.07.1976r. do 31.05.1991r. (z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych od 16.04.1986r. do 18.05.1987r. oraz od17.07.1989r. do 19.05.1990r.) – okres ten wynosi 13 lat, 6 miesięcy i 28 dni oraz wZakładzie (...)od 1.07.1994r. do 31.12.1998r. tj. 4 lata, 4 miesiące i 4 dni, co daje łącznie17 lat, 11 miesięcy i 4 dni pracy w warunkach szczególnych.
Łącznie odwołujący się legitymuje się ponad 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach, bezspornym było, że odwołujący się spełnia pozostałe warunki do ustalenia prawa do emerytury, w szczególności dotyczące wieku i ogólnego stażu pracy, dlatego też Sąd uznał, że przysługuje mu prawo do emerytury od dnia 1 stycznia 2013r. Zgodnie bowiem zart. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychświadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Odwołujący się złożył wniosek o emeryturę w dniu 28.01.2013r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714 § 2 k.p.c.dokonał stosownej zmiany zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornym okresie jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Dopiero na etapie postępowanie sądowego po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.

1