Sąd Rejonowy Wrocław Fabryczna we Wrocławiu
XI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: XI Ns 610/10
Data wyroku: 2013-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wojciech Wojnar

Sygnatura akt XI Ns 610/10

POSTANOWIENIE
Dnia 3 grudnia 2013 r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, XI Wydział Cywilny
w składzie:
PrzewodniczącySSR Wojciech Wojnar
Protokolant Robert Chwalibóg
po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. we Wrocławiu
na rozprawie sprawy z wnioskuW. J.
przy udzialeJ. J.,A. F., mał.A. F.
o dział spadku
postanawia:

I
ustalić, że w skład spadku poE. J.wchodzi:

1
udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej weW.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), o wartości 355.344 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć tysięcy trzysta czterdzieści cztery) zł,

2
samochód osobowyM. (...)onumerze rejestracyjnym (...)o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych);

II
dokonać działu spadku poE. J.i zniesienia współwłasności w ten sposób, że:

1
przyznać na wyłączną własność uczestnika postępowaniaA. F.udział w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynku mieszkalnego opisany w punkcie I ppkt 1 postanowienia;

2
własność samochodu osobowego opisanego w punkcie I ppkt 2 postanowienia przyznać na wyłączną własnośćA. F.;

III
zasądzić od uczestnika postępowaniaA. F.na rzecz uczestnika postępowaniaA. F.kwotę 115.781 zł (sto piętnaście tysięcy siedemset osiemdziesiąt jeden) zł tytułem spłaty udziału w spadku, płatne w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności;

IV
oddalić wniosek uczestnika postępowaniaA. F.o rozliczenie nakładów na nieruchomość opisaną w punkcie I ppkt 1 postanowienia;

V
oddalić wniosek uczestnika postępowaniaA. F.o zasądzenie kwoty 34.800 zł;

VI
oddalić wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaW. J.wniósł o dział spadku poE. J.i zniesienie współwłasności, wskazując, że w skład masy spadkowej wchodzi ½ udziału w nieruchomości położonej weW.przyul. (...)o wartości 350.000 zł, samochódM. (...)o wartości 4.000 zł oraz długi i wnosząc o przyznanie udziału w nieruchomości na wyłączną własnośćA. F., a samochoduA. F.z obowiązkiem stosownych spłat.

Uczestnik postępowaniaA. F.w odpowiedzi na wniosek i w dalszych pismach procesowych potwierdził skład masy spadkowej i wniósł o przyznanie mu na wyłączną własność udziału w prawie użytkowania wieczystego oraz prawie własności nieruchomości budynkowej położonej weW.przyul. (...)ze spłatą na rzeczA. F.w kwocie 118.448 zł pomniejszonej o kwotę poniesionych nakładów i wartość samochoduM.o zasądzenie od uczestników postępowania i wnioskodawcy na jego rzecz kwoty 400.000 zł tytułem rozliczenia nakładów na ww. nieruchomość. Uczestnik wniósł o oddalenie żądaniaA. F.o zasądzenie kwoty 34.800 zł za bezumowne zajmowanie całej nieruchomości, kwestionując wysokość dochodzonej kwoty.

W odpowiedzi na pismo uczestnika wnioskodawca i uczestniczka postępowaniaJ. J.wyrazili zgodę na zaproponowany dział i wnieśli o oddalenie roszczenia o rozliczenie nakładów.

UczestnikA. F., działający przez swojego przedstawiciela ustawowegoM. F., ostatecznie zaaprobował stanowiskoA. F.co do wartości składników spadku, wnosząc o przyznanie ich na wyłączną własnośćA. F.ze spłatą na jego rzecz w kwocie 123.448 zł. Jednocześnie wniósł on o zasądzenie na jego rzecz kwoty 34.800 zł tytułem korzystania przezA. F.ze wspólnej nieruchomości ponad swój udział i uniemożliwianie korzystania z niej przez mał.A. F..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

E. J.zmarła w dniu 22 czerwca 2005 r. Do kręgu jej spadkobierców ustawowych należąM. J. (1),T. J. (1)iM. J. (2), którzy odrzucili spadek po zmarłej. Tym samym Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. stwierdził, że spadek po zmarłej w dniu 22 czerwca 2005 r.E. J.nabyli na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza dalsi zstępniA. F.,J. J.orazW. J.po 1/3 części każdy z nich.
(dowód: - dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna sygn. XIV Ns 781/07, a w tym:

⚫

postanowienie z dnia 14.11.2008 r., k. 393;

oświadczenieT. J.iM. J.o odrzuceniu spadku z 16.11.2005 r., zarejestrowane w aktach SR Wrocław-Fabryczna I Ns 997/05, dołączonych do akt XIV Ns 781/07)

W chwili śmierciE. J.posiadała udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej weW.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), o wartości - według stanu na dzień otwarcia spadku a cen aktualnych - 355.344 zł.
Była ona również właścicielem samochodu osobowegoM. (...)onumerze rejestracyjnym (...)o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych).
(bezsporne k. 219, a nadto dowód:
- aktaksięgi wieczystej nr (...);
- wydruk z elektronicznej księgi wieczystej, k. 97-103;
- operat szacunkowy z dnia 16.12.2008 r., k. 94-112;
- akty notarialne, k. 147-154;
- dowód rejestracyjny, k. 223)

Wobec bezskuteczności oświadczeń spadkowychM. J. (1)iT. J. (1)wobec masy upadłościM. J. (1)iT. J. (1)wspólników(...) s.c.syndyk masy upadłości zawarł zA. F.umowę sprzedaży udziałów przysługującychM. J. (1)iT. J. (1)w łącznej wysokości 2/3 w spadku poE. J., na mocy której przeniósł naA. F.wskazany udział w spadku.
Syndyk Masy Upadłości zawarł również zA. F.umowę sprzedaży należącego doM. J. (1)udziału w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej weW.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczystą KW nr (...).
(bezsporne, a nadto dowód:
- dokumenty zawarte w aktachksięgi wieczystej nr (...);
- dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna, VIII GU 188/04, a w tym wydane w sprawie orzeczenia m.in. postanowienie z dnia 3.08.2004 r.;
- dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna, VIII GU 212/04, a w tym wydane w sprawie orzeczenia m.in. postanowienie z dnia 3.08.2004 r.;
- dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna VIII GUp 51/04;
- dokumenty zawarte w aktach SR Wrocław-Fabryczna VIII GUp 52/04;
- postanowienie SR Wrocław-Fabryczna z 30.06.2010 r., k. 203-204;
- dokumenty zawarte w aktach SO Wrocław, I C 906/08, a w tym:

⚫

wyrok SO Wrocław z 1.08.2005 r., k. 57;

wyrok SA Wrocław z 10.03.2006 r., k. 135;

- akty notarialne, k. 147-154)

W skład spadku poE. J.wchodzą również długi wobec(...) Bank S.A.i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
(bezsporne, a nadto dowód:
- umowa kredytu budowlano hipotecznego, k. 96-99 akt XIV Ns 781/07)

Po śmierciE. J.A. F.jako posiadacz 5/6 udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej weW.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), dokonał remontu i modernizacji tego budynku mieszkalnego.
Po śmierciE. J.samochódM.pozostał w dyspozycji rodziny małoletniegoA. F..
A. F.wraz z matkąM. F.mieszka od kilku lat w Wielkiej Brytanii.
(bezsporne)

A. F.iM. J. (2)dokonali podziału do korzystania z budynku przyul. (...)weW..
(dowód:  - porozumienie, k. 171)

Powyższe ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały powołane przy ustalaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Ustalając stan faktyczny Sąd oddalił wnioski wnioskodawcy o zwrócenie się do(...) Bank S.A., Dyrektora(...) OddziałweW.o ustalenie stanu zadłużeniaE. J., albowiem – z uwagi na to, że zadłużenie to nie obciąża żadnego ze składników majątku spadkowego, nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pominął również dowód z przesłuchania uczestników, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności były bowiem między nimi bezsporne, a pozostałe kwestie (np. wysokość zadłużenia spadkodawczyni, wysokość nakładów poniesionych przezA. F.) nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył co następuje:

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 924 k.c.otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy i właśnie z tą chwilą spadkobierca nabywa spadek (art. 925 kc). Stosownie doart. 684 k.p.c.skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd, zaś skład spadku określa się na chwilę otwarcia spadku. W uchwale z dnia 27 września 1974r. (III CZP 58/74, OSNC z 1975r. Nr 6, poz. 90) Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż w dziale spadku na podstawieart. 1035 i nast. k.c.stan spadku ustala się według otwarcia spadku, jego zaś wartość – według cen z chwili dokonania działu. Stosownie do dyspozycjiart. 686 k.p.c.w postępowaniu działowym sąd rozstrzyga także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.
W niniejszej sprawie skład spadku po zmarłejE. J.nie budził wątpliwości. Okoliczność ta była niesporna – uczestnicy zgodnie podawali, że w skład spadku wchodzi wyłącznie udział w wysokości ½ w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej weW.przyul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym, stanowiącym odrębną własność, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgę wieczystą KW nr (...), o wartości - według stanu na dzień otwarcia spadku a cen aktualnych - 355.344 zł oraz prawo własności samochodu osobowegoM. (...)onumerze rejestracyjnym (...)o wartości 4.000 zł (cztery tysiące złotych). Wobec powyższego na podstawie zgodnych oświadczeń uczestników i zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia.
W punkcie II postanowienia Sąd dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności, uwzględniając propozycję podziału uczestnikaA. F.i poniższe ustalenia.
W sprawie bezsporny był krąg spadkobierców ustawowych i wysokość ich udziałów. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 14 listopada 2008 r. spadek po zmarłej w dniu 22 czerwca 2005 r.E. J.nabyli na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarzaA. F.,J. J.orazW. J.po 1/3 części każdy z nich, przy tymJ. J.iW. J.zostali powołani do spadku wobec odrzucenia spadku przezT. J. (1). Wobec bezskuteczności oświadczeń spadkowychM. J. (1)iT. J. (1)wobec masy upadłościM. J. (1)iT. J. (1)wspólników(...) s.c.(art. 123 u.p.u.n.) syndyk masy upadłości zawarł zA. F.umowę sprzedaży udziałów przysługującychM. J. (1)iT. J. (1)w łącznej wysokości 2/3 w spadku poE. J., na mocy której przeniósł naA. F.wskazany udział w spadku. Tym samym, w dziale spadku uczestniczyć powinni faktycznie wyłącznieA. F.iA. F..
Dokonując działu spadku i zniesienia współwłasności Sąd uwzględnił dotychczasowy sposób korzystania ze składników spadku przez spadkobierców i ich miejsce zamieszkania.A. F.od kilku lat przebywa w Wielkiej Brytanii. W posiadaniu jego najbliższej rodziny znajduje się ww. wyżej samochódM.. Natomiast,A. F.mieszka w Polsce. Korzysta on faktycznie z nieruchomości wchodzącej w skład spadku, w której to nieruchomości i w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości posiada większościowy udział. Nadto,A. F.dokonał na tę nieruchomość znacznych nakładów. Uczestnik ten nigdy też nie korzystał z samochoduM..
Powyższe uzasadniało przyznanie prawa do nieruchomościA. F., a prawa własności samochoduA. F..
Ponieważ przyznane uczestnikowi postępowaniaA. F.prawa do nieruchomości (użytkowanie wieczyste i własność) przewyższają swoją wartością należny mu udział w spadku, a przyznanyA. F.samochód nie wyczerpuje jego udziału, uczestnikowi postępowaniaA. F.należy się spłata w kwocie 115.781 zł, wyliczona w następujący sposób: 115.781 zł = 1/3 * 355.344 zł {spłata udziałuA. F.w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynku} – 2/3 * 4.000 zł {spłata udziałuA. F.w prawie własności samochodu}.
Tym samym Sąd zasądził – na podstawieart. 212 § 1 k.p.c.– od uczestnika postępowaniaA. F.na rzeczA. F.kwotę 115.781 zł tytułem spłaty jego udziału w spadku (pkt. III postanowienia); przy tym uwzględniając wniosek uczestnikaA. F.spłatę oznaczył termin uiszczenia spłaty w myślart. 212 § 3 k.c.
Ponieważ między stronami bezsporna była wartość wszystkich składników spadku, w tym praw do nieruchomości sprzed dokonania nakładów na tę nieruchomość (k. 219 akt), a prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wraz z posadowionym na niej budynkiem zostało przyznaneA. F., bezprzedmiotowe stało się orzekanie w przedmiocie tych nakładów i ich rozliczanie. Nakłady te nie miały bowiem wpływu na uzgodnioną przez uczestników wartość nieruchomości, a nadto korzysta z nich wyłącznieA. F.. Tym samym Sąd oddalił wniosek tego uczestnika o rozliczenie tych nakładów (pkt IV postanowienia).
Sąd oddalił również – na podstawieart. 232 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.– wniosek uczestnikaA. F.o zasądzenie kwoty 34.800 zł z tytułu korzystania przezA. F.z nieruchomości ponad swój udział i uniemożliwienia uczestnikowi korzystania z tej nieruchomości.A. F.zaprzeczył bowiem tym okolicznościom i wysokości dochodzonej kwoty, a uczestnikA. F.nie wykazał spornych okoliczności.
Z uwagi na równe zainteresowanie uczestników rozstrzygnięciem sprawy, bazując na treściart. 520 § 1 k.p.c.Sąd oddalił wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania, uznając, że każdy uczestnik powinien ponieść koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Z:

1
odnotować;

2
odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełn. wnioskodawcy;

3
kal. 14 dni.