Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACa 995/12
Data wyroku: 2012-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Gulczyńska, Waldemar Kryślak, Karol Ratajczak
Słowa kluczowe: Sprzedaż
Podstawa prawna: art. 535 i nast. kc

Sygn. akt I ACa 995/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilnyw składzie:

Przewodniczący:

SSA Waldemar Kryślak /spr./

Sędziowie:

SA Małgorzata Gulczyńska
SA Karol Ratajczak

Protokolant:

st. sekr. sądowy Ewa Gadomska

po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. w Poznaniu
na rozprawie
sprawy z powództwa(...)’(...)spółki jednoosobowej z siedzibą
wM.(Tunezja)
przeciwkoA. Z.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 9 lipca 2012 r., sygn. akt IX GC 404/11

1
oddala apelację,

2
zasądza od powódki na rzecz pozwanego 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

SSA M. Gulczyńska SSA W. Kryślak SSA K. Ratajczak

Sygn. akt I ACa 995/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 lipca 2012 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił powództwospółki (...)d’A.z siedzibą wM.(w Tunezji) przeciwkoA. Z.o zapłatę kwoty 191 270,40 zł (stanowiącej równowartość 48 000 euro), zasądzając od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Sąd ten ustalił w motywach rozstrzygnięcia, że posiadająca osobowość prawną tunezyjska spółka jednoosobowao nazwie L. (...)d’A.prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu hurtowego tkaninami oraz sprzętem RTV i AGD, natomiast pozwanyA. Z.prowadzi działalność gospodarczą podfirmą (...)w zakresie m. in. hurtowej sprzedaży wyrobów tekstylnych.
Prezes powodowejspółki (...)i pozwany poznali się za pośrednictwemP.T.. Prezes powodowej spółki zainteresował się towarami pozwanego także dzięki aktywnościS. A., który wyszukuje dla niego interesujące oferty.
Najpóźniej w dniu 22 listopada 2010 roku prezes powodowej spółki zawarł w jej imieniu ustną umowę sprzedaży przez pozwanego 60.000 kg tkanin za cenę 48.000,00 euro, do której zapłaty przelewem bankowym na podstawie faktury pro forma doszło 6 grudnia 2010 roku. Do zawarcia umowy sprzedaży tkanin doszło w siedzibie przedsiębiorstwa pozwanego wP., gdzie prezes powodowej spółki przybył w obecności tunezyjczykaS. A., który na rynkach wyszukuje dla powodowej spółki atrakcyjne oferty sprzedaży towarów, innej osoby z jego personelu pochodzenia tunezyjskiego,W. S.oraz włochaP.T.. Zgodnie z umową nabyte tkaniny, z uwagi na konieczność ich odprawy celnej poza obszar Unii Europejskiej, miały zostać przewiezione transportem samochodowym do Włoch lub Francji, a stamtąd drogą morską przetransportowane do Tunezji. Osobą odpowiedzialną za odbiór towaru i jego załadunek był wskazany przez prezesa powodowej spółki wP.T..
Po wydaniu sprzedanych tkanin z magazynów pozwanego i ich załadunku według wskazań obecnych w miejscu załadunku w PolsceP.T.oraz przedstawiciela powodowej spółki tunezyjskiej, trzema transportami samochodowymi wykonanymi przez dwóch przewoźników polskich w okresie od 3 grudnia 2010 roku do 18 stycznia 2011 roku, zostały one przewiezione do Włoch i Francji. Nadawcą przesyłek według listów przewozowych był pozwany, odbiorcą zaś dwóch przesyłek w miejscowościP.we Włoszech był wskazany w listach przewozowychP.T., natomiast trzecia z przesyłek kontenerowych została przewieziona według listu przewozowego domiejscowości R.we Francji. Wyboru przewoźników dokonali przedstawiciele powodowej spółki. Aby można było dokonać wewnątrzwspólnotowej odprawy towarów, pozwany fakturę VAT wystawił w ciężar kosztówP.T., z którym powodowa spółka miała załatwić dalsze kwestie formalne związane z przetransportowaniem towaru do Tunezji.
Po upływie około 5 miesięcyA. C.zawiadomił pozwanego, że towaru nie otrzymał i oczekuje zwrotu pieniędzy.
Pismem z dnia 25 maja 2011 r. adwokatM. K.w imieniuA. C.skierował do pozwanego oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zakreślił mu termin do zwrotu kwoty 48.000 euro pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.
W ocenie Sądu Okręgowego w takich okolicznościach faktycznych powództwo nie było uzasadnione. Strony wiązała umowa sprzedaży, uregulowana wart. 535 i nast. Kodeksu cywilnego, zawarta w formie ustnej. Strony uzgodniły, że towar zostanie przewieziony do Włoch doP.T., który był obecny przy zawieraniu umowy, a stamtąd miał być drogą morską, po załatwieniu formalności celnych i odprawie, przetransportowany do Tunezji. Takie określenie obowiązków umownych zdaniem Sądu pierwszej instancji, było zgodne z zasadą swobody umów, wyrażoną wart. 353'k.c.Z dostawą ostatniej partii towaru doP.T.do Włoch pozwany wywiązał się ze zobowiązania wobec powodowej spółki. Dostawa zaś sprzedanych tkanin do miejsca przeznaczenia została potwierdzona w listach przewozowych. Skoro zaś umowa została wykonana, odstąpienie od niej było prawnie bezskuteczne. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zostało zresztą złożone przez pełnomocnika, który nie wylegitymował się pełnomocnictwem materialnym, bez wyznaczenia wymaganego przepisemart. 491 § 1 k.c.terminu dodatkowego do wykonania zobowiązania, a także w imieniuA. C., jako osoby fizycznej, nie zaś organu powodowej spółki.
W apelacji od powyższego wyroku powódka domagała się jego zmiany ewentualnie uchylenia w kierunku uwzględnienia powództwa oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu za obie instancje i zarzuciła:
- naruszenieart. 233 § 1 k.p.c.przez dokonanie wadliwej oceny dowodów z zeznań świadkówW. S.iM. R.;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że dostawa towaru nastąpiła zgodnie z wolą stron umowy, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, iż zgodnie z umową transport towaru miał zostać zorganizowany przez stronę powodową;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, żeP.T.był pełnomocnikiem powodowej spółki umocowanym do działania w jej imieniu przy wykonywaniu umowy, podczas gdy był on jedynie osobą obecną przy zawieraniu umowy, działającą bez jakiegokolwiek umocowania;
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Nie miała w sprawie znaczenia podnoszona w apelacji okoliczność, kto dokonywał wyboru przewoźnika i zlecenia transportu sprzedanych tkanin, w której to kwestii skarżący dostrzegł rozbieżności w zeznaniach świadkówM. R.iW. S.. Niezależnie bowiem od tego, kto dokonał wyboru przewoźnika i pokrył koszty przewozu, odbiór sprzedanego towaru przez osoby umocowane w tym zakresie przez prezesa powodowej spółki, będącego jej jednoosobowym organem reprezentującym, uzasadniał przyjęcie, że ciążące na pozwanym zobowiązanie wydania przedmiotu sprzedaży kupującemu zostało wykonane. Miejsce wykonania umowy w siedzibie pozwanego, według twierdzeń strony powodowej (vide: wyjaśnienia prezesa powodowejspółki (...)– k. 171 i nast. akt sprawy) jej transportem własnym, zostało przez strony określone, w sposób zresztą nie odbiegający od reguły spełnienia świadczenia dotyczącego niepieniężnego długu odbiorczego wyrażonej wart. 454 § 1zd. pierwszek.c.
W okolicznościach też, gdy kontrahenci nie mogli się posługiwać wspólnym językiem i korzystali z tłumaczeń osób trzecich, posługujących się „w stopniu handlowym” (vide zeznania świadkaW. S.) językiem angielskim, prezes zaś powodowej spółki przy pozwanym uzgadniał z towarzyszącym mu w rokowaniach i przy zawarciu umowyP.T.sposób i warunki przetransportowania towaru do Tunezji, okazując posługiwanie się jego wiedzą i doświadczeniem, a następnie tenżeP.T.z innym mężczyzną z otoczenia prezesa powodowej spółki dokonywał czynności faktycznych odbioru towaru i kierował jego załadunkiem na samochody, istniały podstawy do przyjęcia, że tenżeP.T., o ile nie pełnomocnictwem, to legitymował się umocowaniem reprezentanta powodowej spółki do dokonywania czynności faktycznych odbioru towaru od pozwanego i to jeżeli nie udzielonym mu wprost, to w sposób dorozumiany i czytelny nie tylko dla pozwanego, ale i dla świadkówW. S.oraz przewoźnikaK. G..
Z tych wzglądów, przyjmując ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji za własne, dające podstawę do rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny pozbawioną uzasadnionych podstaw apelację powódki oddalił (art. 385 k.p.c.), orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego opierając na przepisachart. 98 § 1 i art. 99w zw. zart. 98 § 3 k.p.c.iart. 391 § 1 k.p.coraz§ 6 pkt 6w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. nr 163 poz. 1349).

SSA M. Gulczyńska SSA W. Kryślak SSA K. Ratajczak