Sąd Okręgowy w Zamościu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 862/13
Data wyroku: 2013-11-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Przemysław Szyszka, Urszula Zwolak, Lesław Dąbrowski
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art.158§1 kk

Sygn. akt II Ka 862/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący: SSO Urszula Zwolak (spr.)
Sędziowie:  SO Lesław Dąbrowski
SO Przemysław Szyszka
Protokolant: st.sekr.sąd. Krystyna Duras
przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. Krzysztofa Borka
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 roku
sprawyM. S.
oskarżonego zart.158§1 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Hrubieszowie
z dnia 26 sierpnia 2013 r.     sygn. akt II K 1316/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną ;

II
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami w tym zakresie obciąża Skarb Państwa.

/-/ Na oryginale właściwe podpisy.

Sygn. akt II Ka 862/13

UZASADNIENIE
Uzasadnienie faktyczne:
Prokurator Rejonowy w Hrubieszowie oskarżyłM. S.iK. S.o to, że:
w dniu 4 października 2012 roku wA.powiatu(...)działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciuA. P.w ten sposób, że zadawali mu ciosy pięściami i kopali nogami po całym ciele przez co narazili wymienionego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku określonego wart. 156 § 1 k.k.lub wart. 157 § 1 k.k.
tj. o czyn zart. 158 § 1 k.k..

Wyłączone postępowanie co doK. S.zostało zakończone odrębnym, obecnie prawomocnym orzeczeniem.

Sąd Rejonowy w Hrubieszowie wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2013 roku wydanym w sprawie IIK 1316/12 uznał oskarżonegoM. S.winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, przy czym ustalił, że oskarżony działał z ustaloną osobą i wziął udział w pobiciu, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 158 § 1 k.k.i za to: na podstawieart. 158 § 1 k.k.skazał oskarżonego na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonegoM. S.z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Apelację w tej sprawie wywiódł oskarżony osobiście.
Na podstawieart. 425 § 1 i 2 k.p.k.,art. 444 k.p.k.zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu:
1). błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie opisu czynu jaki nie obejmuje działania innej osoby czy innych osób w myślart. 158 § 1 k.k.;
2). błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez niesłuszne uznanie, iż całokształt okoliczności potwierdza zarzut aktu oskarżenia, a więc jakoby przebieg zdarzenia stanowił narażenie pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zaistnienia skutku wymienionego wart. 156 § 1 k.k.lubart. 157 § 1 k.k.w sytuacji kiedy właściwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego powinna prowadzić do jedynie trafnego wniosku, iż mnie jako oskarżonemu można co najwyżej przypisać występek zart. 217 § 1 k.k.
skarżący nadto zarzucił, w przypadku gdyby sąd odwoławczy uznał, iż jednak miał miejsce występek zart. 158 § 1 k.k.:
3). rażącą surowość wymierzonej kary jako kary pozbawienia wolności do odbywania w warunkach więziennych, gdy tymczasem okoliczności zdarzenia a także sytuacja osobista, rodzinna i materialna powinny stanowić o orzeczeniu wobec mojej osoby kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby jaki wynosiłby nawet 5 lat.
Podnosząc te zarzuty skarżący wnosił o:
1). zmianę wyroku sądu I instancji poprzez zmianę jego opisu i ustalenie, iż naruszyłem – wraz z inną, ustaloną osobą – nietykalność cielesnąA. P.popychając pokrzywdzonego i usiłując uderzyć 4. X. 2012 roku wA.oraz przyjęcie kwalifikacji prawnej tego czynu zart. 217 § 1 k.k.i orzeczenie w stosunku do mojej osoby łagodnej kary grzywny;
ewentualnie – przy stanowisku sądu odwoławczego, że czyn mój kwalifikuje się jednak na występek zart. 158 § 1 k.k., wnosił o:
2). zmianę wyroku Sądu Rejonowego II Wydział Karny wH.poprzez warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej w stosunku do mnie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności z nawet 5-letnim okresem próby.
W przypadku uwzględnienia zarzutów apelacji i jednoczesnej niemożności zmiany wyroku I instancji wnosił o:
3). uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu II Wydział Karny wH..

Uzasadnienie prawne:
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżonego jest niezasadna i to w stopniu oczywistym, bowiem jej zarzuty, choć rozbudowane, są chybione, zaś wnioski odwoławcze nie znajdują oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach. Apelację oskarżonego należy potraktować jako oczywiście bezzasadną gdyż, kompleksowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sądmeritinie dopuścił się obrazy przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku, ani nie popełnił błędu w ustaleniach faktycznych, przeprowadził niezbędne dla prawidłowego wyrokowania dowody i tak zgromadzony materiał ocenił w sposób wszechstronny oraz pozbawiony błędów natury faktycznej, czy też logicznej. Analiza stanu sprawy nie wykazuje również obrazy prawa materialnego, a wymierzona kara odpowiada przesłankom zart. 53 k.k..
Ad. zarzutów 1. i 2. apelacji:
W obu tych zarzutach skarżący podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i żaden z nich nie jest zasadny. W punkcie 1. apelacji skarżący wskazywał, że Sąd Rejonowy w opisie czynu nie dokonał ustalenia, iż oskarżony działał z inną osobą, co jest znamieniem niezbędnym dla przyjęcia kwalifikacji prawnej czynu zart. 158 § 1 k.k.. Analiza treści zaskarżonego wyroku, w którym zawarto sformułowanie: „ustalając, że działał z ustaloną osobą i wziął udział w pobiciu”, daje podstawę do stwierdzenia, że zarzut apelacji jest zupełnie niezasadny. Umieszczenie przytoczonego powyżej sformułowania w treści wyroku tuż po formule: „uznaje oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu” jest w świetle przyjętej i akceptowanej metodyki sporządzania treści wyroku, wystarczające do uzupełniania przypisanego zarzutu o pominięte w tymże zarzucie znamiona czynu lub poczynione przez Sądmeritiistotne ustalenia z punktu widzenia ustawowych znamion czynu. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że zarzut ujęty w pkt 1. apelacji jest absolutnie chybiony. W punkcie 2. apelacji oskarżony podnosi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, iż zachowanie oskarżonego nie powodowało bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia pokrzywdzonego w szczególności obrażeń zart. 156 § 1 k.k.lubart. 157 § 1 k.k.. Ten zarzut jest również chybiony. Jak wskazano powyżej Sąd prawidłowo i zasadnie przyjął, że udział w pobiciu pokrzywdzonegoA. P.brało dwie osoby: oskarżony orazK. S.. W trakcie pobicia pokrzywdzony został uderzony kluczem do kół samochodowych, leciała mu krew z nosa, a dokumentacja fotograficzna k. 35 i nast. akt IIK 1273/12 przedstawia, że pokrzywdzony był uderzany wielokrotnie m.in. w głowę, twarz, barki i plecy. Dla bytu przestępstwa zart. 158 § 1 k.k.(pobicia) nie jest wymagane zaistnienie na ciele pokrzywdzonego jakichkolwiek obrażeń lub doznanie ich w niewielkim zakresie, o ile tylko zaistniało konkretne niebezpieczeństwo powstania wymaganych treścią normy obrażeń. Przestępstwo zart. 158 § 1 k.k.jest typowym przestępstwem konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo, nie jest natomiast jego znamieniem spowodowanie efektywnie takiego obrażenia ciała. Tak również wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. IIKK 278/09 (opubl. LEX nr 583783):
Skoro już samo narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo jego spowodowania stanowi znamię występku zart. 158 § 1 k.k., to tym bardziej przepis ten ma zastosowanie, jeżeli skutek taki został rzeczywiście spowodowany.
Zaistnienie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia albo nastąpienia negatywnych skutków w zakresie zdrowia pokrzywdzonego określonych wart. 156 § 1 k.k.lub wart. 157 § 1 k.k.prawidłowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił Sąd Rejonowy i ustalenie to jest adekwatne do przeprowadzonych dowodów, bowiem z tychże dowodów jednoznacznie wynika, że obrażenia na ciele pokrzywdzonego powstały, zaś ich umiejscowienie i siła ich zadawania wskazuje na spełnienie znamion przepisuart. 158 § 1 k.k.w stosunku do oskarżonego. Należy również zauważyć, iż oskarżony nie działał sam nawet jeżeli jego działanie zK. S.nie zostało zaplanowane i uzgodnione. Jak słusznie przyjął Sąd Apelacyjny w Lublinie:
Cechą charakterystyczną pobicia(jest)przewaga osób napadających nad napadniętymi. Między tymi osobami musi występować element współsprawstwa - porozumienie. O braku akceptacji treści porozumienia w trakcie czynu można jedynie mówić, gdy w toku wykonywania przestępstwa sprawca nie zauważył wspierającej go czynności innego sprawcy, albo ją odrzucił.(wyrok z dnia 14 marca 2013 r., IIAKa 10/13, LEX nr 1316229).
M. S.sam zainicjował zajście z pokrzywdzonym, a następnie był wspierany w zadawaniu pokrzywdzonemu ciosów działaniamiK. S., których to wspierających działań nie odrzucił, nie podjął żadnych widocznych zachowań, które należałoby interpretować jako ich nieakceptowanie lub zapobieżenie im. Nie bez znaczenia dla ustalenia zakresu działań oskarżonego i jednocześnie oceny trafności jego apelacji pozostaje fakt, że oskarżony przesłuchiwany w sprawie trzykrotnie przyznał się do zarzucanego mu czynu i sam wyjaśnił (k. 25 akt IIK 1273/12), a wyjaśnienia te następnie przed Sądem potwierdził, iż gdy z pokrzywdzonym znaleźli się w rowie, toK. S.kopnął pokrzywdzonego w okolice ramienia, i dalej: „ja skierował w niego cios z pięści’…(k. 25). Nie może więc być mowy, o tym że oskarżony działał sam i tym samym wyczerpał jedynie swoim zachowaniem kwalifikacjęart. 217 § 1 k.k., gdyż przepis ten charakteryzują odmienne znamiona ustawowe niżart. 158 § 1 k.k., m.in. jest to przestępstwo skutkowe (art. 217 k.k.), a nie z narażenia (jak pobicie –art. 158 § 1 k.k.).
Ad. zarzutu 3. apelacji:
Sama treść apelacji jest dowodem na to, iż oskarżony liczy się z nieskutecznością zarzutów skierowanych przeciwko ustaleniom faktycznym, bowiem kolejny zarzut skierowany jest przeciw orzeczeniu o karze. W zarzucie oskarżony podnosi rażącą niewspółmierność kary wyrażającą się w orzeczeniu wobec niego kary bezwzględnej, która jest nieadekwatna do sytuacji osobistej, rodzinnej i materialnej.
O rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.można mówić tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary, można by przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd pierwszej instancji, a karą, która byłaby prawidłowa w świetle dyrektywart. 53 k.k.. W niniejszej sprawie kara wymierzona oskarżonemu respektuje dyrektywyart. 53 k.k.. Sąd Rejonowy wymierzając oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności miał na uwadze wymiar ustawowego zagrożenia karą za przypisane oskarżonemu przestępstwo oraz okoliczności łagodzące z jednaj strony, jak i z drugiej strony okoliczności obciążające. Przewaga okoliczności obciążających, jak również brak pozytywnej prognozy na przyszłość (oskarżony był już karany 6-ciokrotnie w tym zart. 158 § 1 k.k.), prawidłowo skłoniły Sąd Rejonowy do wymierzenia kary bezwzględnej pozbawienia wolności. Podawane przez oskarżonego okoliczności dotyczące jego osoby: osobowość, rodzina i stan majątkowy nie mogą mieć przeważającego wpływu na rodzaj i wymiar orzekanej kary. Tym bardziej, że jedynymi okolicznościami z podnoszonych przez oskarżonego w apelacji, które mają wpływ na ocenę trafności kary, ujętymi wart. 53 k.k., są właściwości i warunki osobiste, których analiza przez pryzmat uzyskanego przez oskarżonego wykształcenia, jego dotychczasowy sposób życia i mimo młodego wieku wielokrotna karalność, w tym za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz z użyciem przemocy, nie mogą wpłynąć pozytywnie na ocenę wymierzonej wobec niego kary, poprzez stwierdzenie jej zbytniej surowości. Poza tym orzeczona kara nie przekracza w najmniejszym zakresie stopnia winy oskarżonego i stopnia społecznej szkodliwości czynu.
Te wszystkie okoliczności oraz wnioski spowodowały, że apelacja oskarżonego została uznana za oczywiście bezzasadną, a zaskarżony wyrok utrzymany w mocy.
Analiza całości sprawy wykazała jedynie, że uzasadnienie sporządzone w niniejszej sprawie, chociaż nie ma wpływu na trafność i prawidłowość zaskarżonego orzeczenia, zostało sporządzone wadliwie, lecz jego wady nie są tego rodzaju aby mogły mieć wpływ na możliwość przeprowadzenia pełnej i wyczerpującej kontroli odwoławczej. Uzasadnienie sporządzone w niniejszej sprawie spełnia wymaganiaart. 424 k.p.k., gdyż jeżeli nawet uzasadnienie orzeczenia pozwala na kontrolę instancyjną, nawet utrudnioną to wymaganiomart. 424 k.p.k.odpowiada. Ponadto uzasadnienie wyroku, które sporządzone jest już po wydaniu, nie może mieć wpływu na treść orzeczenia. (vide: wyrok S.Apel. w Warszawie z dnia 19 września 2008 r., IIAKa 209/08, opubl. Apel.-W-wa 2009/1/1). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy (wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., VKK 239/03 opubl. LEX nr 109462):
Nie każde wadliwe uzasadnienie orzeczenia uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej, a niespełnienie wymagań ustawowych w zakresie uzasadnienia wyroku nie może być utożsamiane z wadliwością samego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku mimo swoich małoistotnych wad, daje obraz motywacji Sądu oraz zakresu oceny i analizy materiału dowodowego, co pozwala na kontrolę instancyjną. Brak jest więc przesłanek do uchylenia zaskarżonego orzeczenia lub dokonywania zmian.
Analiza sposobu procedowania w sprawie i treści wyroku w kontekście treściart. 439 k.p.k.iart. 440 k.p.k.nie dały podstaw do ingerencji odwoławczej w treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem Sąd Okręgowy nie stwierdził istnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych ani rażącej niesprawiedliwości orzeczenia.
Orzeczenie o kosztach sądowych uzasadnione jest treściąart. 624 § 1 k.p.k., gdyż oskarżony, który ma w perspektywie odbywanie bezwzględnej kary pozbawienia wolności, ma na utrzymaniu dziecko a sam pozostaje bezrobotny i nie posiada majątku, zdaniem Sądu nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Wydatkami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa na podstawieart. 626 § 1 k.p.k..
/-/ Na oryginale właściwe podpisy.