Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 700/12
Data wyroku: 2012-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Alicja Podczaska, Ewa Madera, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS  (Dz.U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami)

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia11 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Alicja Podczaska

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Ewa Madera (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu11 października 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuR. D.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.
o emeryturę
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia16 maja 2012 r.sygn. aktIV U 967/11

I
oddala apelację,

II
zasądza od wnioskodawcyR. D.kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia zł) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wJ.tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w drugiej instancji.

Sygn. akt III AUa 700/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.decyzją z12 lipca 2011 roku przywołując brzmienie przepisówart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjaki§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzestwierdził brak prawa wnioskodawcyR. D.do emerytury z uwagi na niewykazanie co najmniej piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy odmówił uwzględnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, zatrudnienia wnioskodawcy w Spółdzielni Kółek Rolniczych wP.w okresie od 1 maja 1972r. do 31 grudnia 1973 r. i od 1 stycznia 1974r. do 31 grudnia 1991r. zaznaczając, iż z przedłożonego przez niego świadectwa pracy z 31 grudnia 1991 r. wynika, iż oprócz pracy na stanowisku kierowcy ciągnika zajmował on również stanowisko kierownikaZakładu Usług (...), a brak jest informacji, w jakim faktycznie okresie był zatrudniony wyłącznie na stanowisku kierowcy ciągnika.
W odwołaniu od powyższej decyzjiR. D.domagając się ponownej oceny dokumentów przedłożonych przez niego do wniosku o emeryturę, podniósł,iż na stanowisku kierowcy ciągnika pracował przez okres 18 lat i 10 miesięcy, a jako kierownik ZUM około 10 miesięcy, do czasu likwidacji SKRP..
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie przywołując argumentację, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie, wyrokiem z 16 maja 2012 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy.
Sąd Okręgowy ustali, iżR. D.(ur. (...)), wnioskiemz 21 czerwca 2011 r. wystąpił od organu rentowego o przyznanie prawa do emerytury, przedkładając dokumentację potwierdzającą przebieg jego zatrudnienia, w tym świadectwo pracy w szczególnych warunkach wystawione bez oznaczenia daty jego wydania.
Na okoliczność czy wnioskodawca w spornym okresie zatrudnienia pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach i czy okres takiej pracy wyniósł łącznie co najmniej piętnaście lat, Sąd Okręgowy przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu organizacji i zarządzania przemysłem. W wydanej opinii biegły stwierdził, iż okres zatrudnienia odwołującegoR. D.na stanowisku kierownika ZUM nie może zostać zakwalifikowany jako praca w szczególnych warunkach. Jednocześnie zaznaczył, iż praca kierowcy ciągnika w jednostkach typu Spółdzielnie Kółek Rolniczych w tym SKRP.sprowadzała się do świadczenia pracyw trzech obszarach tj. wykonywania prac związanych z obsługą ciągnika i maszyn rolnych, prac związanych z obsługą ciągnika i przyczepy (prace transportowe) świadczonych na potrzeby jednostki organizacyjnej, jak również na rzecz jednostek zewnętrznych np. przewóz materiałów budowlanych oraz prac związanych z bieżącym i okresowym remontem ciągników i maszyn rolniczych, które wykonywane byływ okresach zimowych od grudnia do marca. Mając na uwadze powyższe po wyłączeniu sezonów zimowych z okresu zatrudnienia wnioskodawcy na stanowisku kierowcy ciągnika w okresie od 1.05.1972 r. do 31.01.1991 r., biegły uznał, iż mógł on wykonywać pracę kwalifikowaną kierowcy ciągnika w łącznym wymiarze 13 lat i 3 miesięcy. Dowód ten Sąd Okręgowy uznał za wiarygodny. Oceniając z kolei zawnioskowany przez odwołującego dowód z zeznań świadków Sąd I instancji zaznaczył, że osoby te pracowały wspólnie z wnioskodawcą, a dalej przyjął że ich zeznania nie budzą wątpliwości, bowiem świadkowie zgodnie podali, w jakich warunkach i jakiego rodzaju czynności wnioskodawca wykonywał w ramach stosunku pracy, jakkolwiekz zeznań tych nie wynika, iż jego praca była wykonywana w szczególnych warunkach. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ostatecznie przyjął, iżR. D.w okresie zatrudnienia w SKR wP.nie pracował na stanowiskach pracy zaliczanych jako praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a tym samym nie wykazał co najmniej piętnastoletniego okresu zatrudniania w tak określonych warunkach. Tym samym brak było podstaw do przyznania mu wcześniejszej emerytury, o której stanowi art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W podstawie prawnej orzeczenia powołano ponadtoart. 47714§1 kpc.
W wywiedzionej od powyższego wyroku apelacji wnioskodawca zaskarżając w całości kwestionowane orzeczenie zarzucił naruszenieart. 233 §1 kpc, przez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego sądowego, jak również zeznań słuchanych w sprawie świadków. W uzasadnieniu apelujący zakwestionował ustalenia sądu poczynione w odniesieniu do prac wykonywanych przez niego w sezonie zimowym. Zaakcentował, iż świadkowie zeznający w sprawie potwierdzili, iż poza sezonem prac polowych wykonywał on głównie prace w szczególnych warunkach.
W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie odwołania i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania za drugą instancję według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, ustalił i zważył, co następuje :

Apelacja wnioskodawcyR. D.nie jest uzasadniona, bowiem wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 16 maja 2012 r. (sygn. IV U 967/11) jest zgodnyz prawem.
Na wstępie niniejszych rozważań należy zauważyć, iż przedmiotem postępowania jest kwestia uprawnień do świadczenia emerytalnego w obniżonym wiekuz tytułu powoływania się wnioskodawcy na spełnienie przesłanek wymienionych wart. 184 i 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychorazrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Podane normy umożliwiają skuteczne ubieganie się o emeryturę po wykazaniu stażu emerytalnego (tj. okresów składkowych i nieskładkowych) w wymiarze 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w wieku obniżonym o pięć lat od wieku powszechnego (czyli 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat dla mężczyzn), po wykazaniu do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 1 stycznia 1999 roku co najmniej piętnastu lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jak i po spełnieniu przesłanki rozwiązania stosunku pracy przez ubezpieczonych będących pracownikami oraz pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego lub złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa. Z ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji i nie kwestionowanych przez organ rentowy wynika, że wnioskodawca posiada wymagany staż emerytalny (łącznie okresów składkowych i nieskładkowych wynoszący 27 lat, 4 miesiące i 21 dni), osiągnął 60 lat życia, rozwiązał stosunek pracy oraz nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Jedyną kwestią sporną jest to, czy legitymuje się on co najmniej piętnastoletnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przypadającym przed dniem wejścia w życieustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przypomnieć należy, że organ rentowy nie uznał jako pracy w szczególnych warunkach dowodzonego przez wnioskodawcę okresu zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych wP.od 1 maja 1972 r. do 31 grudnia 1991 r.
Rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy uznał, powołując się na opinię biegłego sądowego specjalisty do spraw organizacji i zarządzania przemysłem, iż w spornym okresieR. D.nie pracował na stanowiskach pracy zaliczanych w świetle powołanych wyżej przepisów, jako praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Analizując akta sprawy jak również akta organu rentowego tutejszy Sąd, jako sąd meriti, podzielając ostatecznie ocenę prawną sprawy zaprezentowaną przez Sąd Okręgowy o niezasadności złożonego przez wnioskodawcę odwołania od decyzji organu rentowego z 12 lipca 2011 r., zwraca uwagę na niekonsekwencję Sądu pierwszoinstancyjnego w zakresie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Sąd ten bowiem wskazuje – powołując się w tym zakresie na opinię biegłego sądowego - iż skarżący w spornym okresie nie pracował na stanowiskach pracy zaliczanych jako praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Takiemu stwierdzeniu przeczy jednak nie tylko sama treść opinii biegłego ale i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który potwierdza, żeR. D.w spornym okresie pracował między innymi na stanowisku kierowcy ciągnika, które to zatrudnienie jest uwzględniane jako praca w szczególnych warunkach. Podkreślić należy, że w opinii biegły zwrócił uwagę na trzy aspekty pracy kierowcy ciągnika wykonywanej w spółdzielniach rolniczych, wskazując, iż osoba zatrudniona na takim stanowisku wykonywała zarówno prace polowe przy użyciu ciągnika i sprzętu rolnego, prace transportowe świadczone na rzecz zatrudniającej jednostki jak i na rzecz jednostek zewnętrznych, jak również prace związane z bieżącym i okresowym remontem ciągników i maszyn rolniczych. Powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach słuchanych w sprawie świadków, którzy zgodnie podają, iż w zakresie ich obowiązków jako traktorzystów było świadczenie usług rolniczych przy orkach, sianokosach, opryskach, jak też wykonywanie usług przewozowych w tym na rzecz innych jednostek , a także remontowanie sprzętu rolnego, co odbywało się w okresie zimowym ( zeznania świadkaC. O.). Ponadto, w okresie zimowym oprócz naprawy sprzętu, czy usług transportowych wykonywali oni również usługi związanez posypywaniem dróg piaskiem i solą. Biegły nie zaprzecza, że i takie czynności wnioskodawca mógł wykonywać, jednak czynności te w jego ocenie nie miały charakteru pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Podzielając zatem opinię biegłego przyjąć należało, że w spornym okresie zatrudnienia skarżący wykonywał pracę traktorzysty - kierowcy ciągnika, jednak nie wykazał on aby pracę taką stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył co najmniej przez piętnastoletni okres. Odnosząc się z kolei do zeznań słuchanych w sprawie na tę okoliczność świadków, podkreślić należy, że świadkowie ci - wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego - nie pracowali wspólnie zR. D.. Byli bowiem zatrudnieni w innych filiach SKR odpowiednio wD.(świadekJ. K.) orazw SKR wP.(świadekC. O.), i jedynie incydentalnie spotykali oni wnioskodawcę, a to jak podają przy remoncie ciągników i sprzętu, a także na zebraniach. Trudno w tych okolicznościach przyjąć, iż mają oni pełną wiedzę o faktycznie wykonywanych przez wnioskodawcę codziennych czynnościach pracowniczych. Stąd też ich zeznania nie mogą stanowić miarodajnego dowodu na tę okoliczność, jakkolwiek są one wiarygodne w zakresie, w jakim odnoszą się do rodzaju czynności wykonywanych przez traktorzystów w SKR.
Kontynuując wywód podkreślić należy, odnosząc się do przedłożonych przez wnioskodawcę do akt rentowych dowodów mających potwierdzić charakter wykonywanej przez niego w spornym okresie pracy, a w szczególności do świadectwa pracy z 31 grudnia 1991 r. jak również świadectwa pracy sygnowanego datą 6 stycznia 1992r. oraz oryginału legitymacji ubezpieczeniowej, iż dokumenty te jako niewiarygodne, nie stanowią potwierdzenia dla tezy dowodzonej przez odwołującego. Pierwsze z oznaczonych świadectw pracy nie zawiera bowiem informacjio dacie objęcia przezR. D.funkcji kierownikaZakładu Usług (...), zaś kolejne wystawione zostało po likwidacji SKR wP., co rodzi wątpliwości, co do uprawnień osoby je wystawiającej do jego wydania.
W odniesieniu z kolei do miarodajności dowodu w postaci przedłożonej przez wnioskodawcę legitymacji ubezpieczeniowej seriiAL. (...)zauważyć przyjdzie, że ubiegając się w roku 2004 o prawo do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem złożył on do akt emerytalnych kopię tej legitymacji a treść wpisów widniejących na kopii stron 82-87, nie odpowiada tym zawartym w oryginale tego dokumentu, w którym dodatkowo widnieją wpisy, m.in. na stronie 86 w rubryce : „rodzaj wykonywanej pracy…” że do 31 stycznia 1991 r. wnioskodawca pracował na stanowisku traktorzysty, a od 1 lutego 1991 r. do 31 grudnia 1991 r. na stanowisku kierownika(...), jak również odnosząc się do lat 1981 – 1990 r. dodano zapis, że odwołujący zajmował stanowisko traktorzysty. Powyższe sugeruje, iż uczynione w tej legitymacji adnotacje – podobnie jak świadectwo pracy z roku 1992 - zostały sporządzone i przedstawione na potrzeby niniejszego postępowania, wyłącznie dla celów wykazania spełnienia warunków do uzyskania świadczenia, a nie mającego odzwierciedlać stanu rzeczywistego. Tym samym nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie na okoliczność wykonywania przez wnioskodawcę w spornym okresie zatrudnienia, pracy kierowcy ciągnika ujętej w wykazie a dziale VII poz. 3 stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Reasumując przyjąć zatem należało, żeR. D.nie wykazał, abyw spornym okresie przez co najmniej piętnaście lat wykonywał stale, i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności wymienione w wykazie A załącznika do wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., a tym samym, spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia emerytalnego, wskazanych wart. 184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U z 2009r. nr 153, poz. 1227 ze zmianami).
Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawieart. 385 kpc.

(...)

(...)

(...)