Sąd Apelacyjny w Lublinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 416/13
Data wyroku: 2013-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Zbigniew Grzywaczewski, Ewa Popek, Alicja Surdy
Słowa kluczowe: Najem, Czynsz
Podstawa prawna: art. 546 § 1 k.c.

Sygn. akt I ACa 416/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2013 roku
Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Alicja Surdy

Sędzia:
Sędzia:

SA Zbigniew Grzywaczewski
SA Ewa Popek (spr.)

Protokolant

Sekretarz sądowy Maciej Mazuryk

po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 roku w Lublinie na rozprawie

sprawy z powództwa(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.
przeciwko(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.
o zapłatę

na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia19 kwietnia 2013 roku, sygnatura akt IX GC 190/12

I
na skutek apelacji powódki zmienia zaskarżony wyrok w punktach I i IIw ten sposób, że podwyższa zasądzoną w punkcie I kwotę 66.270,37 zł do kwoty 122.000,12 zł (sto dwadzieścia dwa tysiące złotych dwanaście groszy)z ustawowymi odsetkami od kwoty 100.277,37 zł (sto tysięcy dwieście siedemdziesiąt siedem złotych trzydzieści siedem groszy) od dnia 19 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty i od kwoty 21.722,75 zł (dwadzieścia jeden tysięcy siedemset dwadzieścia dwa złote siedemdziesiąt pięć groszy) od dnia24 marca 2012 roku do dnia zapłaty oraz w punkcie III w ten sposób, że podwyższa zasądzoną w nim kwotę 3.584 złote do kwoty 9.718 (dziewięć tysięcy siedemset osiemnaście) złotych;

II
oddala apelację pozwanej;

III
zasądza od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na rzecz powódki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.kwotę 5.481 (pięć tysięcy czterysta osiemdziesiąt jeden) złoty tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 416/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od pozwanej(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.na rzecz powódki(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwL.kwotę 66.270,37 zł z odsetkami w wysokości 13 % w stosunku rocznym od dnia 19 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty (pkt I), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt II), zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.584 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III).
W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał na następujące ustaleniai motywy rozstrzygnięcia.
W dniu 15 kwietnia 2010 roku strony sporu - powodowaspółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)wL.reprezentowana przezS. L.– jako wynajmujący oraz pozwanaspółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...)wL.reprezentowana przezD. K.- jako najemca zawarły umowę współpracy stanowiącą ramową umowę najmu. Na podstawie tej umowy powódka wynajmowała pozwanej lokale na prowadzenie działalności handlowej w salonach oświetleniowych. Lokale znajdowały się w dziewięciu miejscowościach: wL.Galeria (...),L.,P.,K.,C.,P.,O.,P.iS.. W umowie ramowej strony określiły jej istotne postanowienia (przedmiot umowy i czynsz), natomiast szczegóły współpracy określiły w załącznikach do umowy współpracy.W dniu 28 października 2010 roku strony zawarłyaneks nr (...)do umowy współpracy, w którym dokonały zmian w umowie i jej załącznikach, w tym zmiany powierzchni stanowiących przedmiot umowy najmu. Wykreślono cztery lokalizacje(wK.,P.,P.iS.), natomiast dodano lokalizację wR.przyul. (...). Przedmioty najmu były przez powódkę (wynajmującego) wydane pozwanej (najemcy) i umowa była przez strony wykonywana. Waneksie nr (...)z dnia 28 października 2010 roku i w załączniku nr(...)strony ustaliły, że czynsz najmu z tytułu wynajmowania przez powódkę lokaluwR.będzie wynosił 5.500 zł plus Vat, a od 1 lipca 2011 roku 6.000 zł plus Vat. W punkcie(...)załącznika nr(...)strony postanowiły, że wynajmujący ma prawo do corocznej podwyżki wysokości czynszu o wskaźnik inflacji za rok ubiegły. Powódka za wynajem powierzchni handlowej wR.wystawiała pozwanej faktury w niższej wysokości niż wynikało to z zapisów umowy wraz z załącznikiemi zapisów aneksu, tj. w okresie XI 2010 roku – II 2011 roku – w wysokości 3.000 zł plus Vat; w okresie III – VI 2011 roku – w wysokości 3.078 zł plus Vat; w okresie VII– XII 2011 roku – w wysokości 3.500 zł plus Vat. Powódka twierdziła, że wystawianie faktur w zaniżonej wysokości w żadnym razie nie stanowiło jej woli obniżenia czynszu, a było jedynie wynikiem pomyłki pracownika księgowości. Powyższą pomyłkę powódka wykryła dopiero w 2012 roku i wówczas wystawiła pozwanej komplet faktur korygujących za okres od XI 2010 roku – XII 2010 roku. Faktury korygujące zostały dostarczone pozwanej, która mimo wezwania nie dokonała zapłaty kwoty należnej powódce z tego tytułu w wysokości 43.495,69 zł i zwróciła faktury. Sąd Okręgowy oparł te ustalenia na zeznaniach świadkówM. G.,M. K.oraz przesłuchanego w imieniu strony powodowejS. L., uznając je za wiarygodne. Zeznania wymienionych osób były spójne, zgodneze sobą oraz zgodne z treścią złożonych do akt dowodów z dokumentów (niekwestionowanych przez stronę przeciwną co do ich prawdziwości) - umowy wraz z załącznikami i aneksem oraz wystawionymi przez stronę powodową fakturami. Pozwana twierdziła, że chociaż nie została dokonana przez strony zmiana umowy w formie pisemnej dotycząca obniżenia pierwotnie ustalonej wysokości czynszu dla lokalizacji wR., to wiążące były dla stron ustalenia ustne. Pozwana twierdziła także, że te ustne ustalenia były wynikiem negocjacji stron prowadzonych dalej po podpisaniu aneksu z dnia 28 października 2010 roku. Powódka zaprzeczyła tym twierdzeniom i zarzuciła, że podpisanie aneksudo umowy w dniu 28 października 2010 roku zakończyło wszelkie negocjacje pomiędzy stronami. Sąd Okręgowy nie dał wiary zeznaniom przesłuchanej w charakterze strony pozwanejJ. K., że wysokość czynszu dotycząca lokalizacji wR.była negocjowana przez strony również po podpisaniu aneksu z dnia 28 października 2010 roku. Zeznania te Sąd Okręgowy ocenił jako niezgodnez zeznaniami pozostałych świadków i strony powodowej, a ponadto gołosłowne, nie znajdujące potwierdzenia w dokumentach. Sąd Okręgowy miał na uwadze,że zgodnie z(...)umowy z dnia 15 kwietnia 2010 roku wszelkie zmiany umowy wymagały dla swej ważności formy pisemnej. Forma pisemna wprowadzająca zmiany do umowy w przedmiocie wysokości czynszu nie została w tym przypadku zachowana. Powyższej oceny nie mógł zmienić powoływany przez pozwaną dowód w postaci uzgodnienia sald w latach 2010 i 2011, skoro pracownice działu księgowości, które podpisały te dokumenty, nie miały umocowania do reprezentowania powódki. W tej sytuacji, wobec omyłkowego wystawienia faktur dotyczących należności za wynajem powierzchni wR., pozwanana podstawieart. 659 § 1 k.c.oraz na podstawie postanowień umowy najmu z dnia 15 kwietnia 2010 roku winna zapłacić powódce należną z tego tytułu kwotęw wysokości 43.495,69 zł.
Pismami z dnia 5 i 10 stycznia 2012 roku pozwana zawiadomiła powódkęo dokonanym podziale poprzez wydzieleniespółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)wL.. Pozwana zawiadomiła powódkę, że na wydzielonąspółkę (...)przeszły prawa i obowiązki wynikające z umowy współpracy i zwróciła powódce faktury za styczeń 2012 roku dotyczące lokalizacji wL.,L.,P.,C.iO.. W związku z tym powódka wystawiła faktury za czynsz najmu za styczeń 2012 roku na wydzielonąspółkę (...). Powódka podała, że analizując w marcu 2012 roku dokumentację podziałową pozwanej zorientowała się, że pozwana do wydzielonejspółki (...)nie przekazała najmu powierzchni wR.przyul. (...). O ujawnieniu tej okoliczności powódka powiadomiła pozwaną ispółkę (...)oraz dokonała korekty 3 faktur, wystawiając fakturę za okres od I – III 2012 roku z tytułu najmu powierzchni wR.w kwocie 22.774,68 zł na pozwaną. Sąd Okręgowy uznał,że roszczenie powódki w tej części było również uzasadnione. W dniu 30 grudnia 2011 roku Sąd Rejonowy w Lublinie zarejestrował podział pozwanejspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)wL.poprzez wydzielenie z niejspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...)wL.. W planie podziału zamiast lokalizacji wR.została umieszczona lokalizacja wS.. Pozwana twierdziła w sporze, że faktycznie lokalizacja wR.została przejęta przez wydzielonąspółkę (...). Pozwana powołała się na okoliczność, żew planie podziału zostały wymienione składniki majątkowe lokalu wR.(towary znajdujące się w tym lokalu oraz gotówka) - jako przechodzące na spółkę wydzieloną. W planie podziału nie wymieniono natomiast praw i obowiązków związanych z najmem lokalu wR.. Ponadto pozwana podnosiła,że lokalizacja wS.została wykreślona przez strony na mocy aneksu do umowy z dnia 15 kwietnia 2010 roku. Pozwana podkreślała także, że dokonała sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w planie podziału. Sąd Okręgowy podniósł, że stosownie doart. 531 § 1 k.s.h.spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądźz dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. Zgodnie zart. 531 § 3 k.s.h.do składników majątku spółki dzielonej nieprzypisanych w planie podziału określonej spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Udział spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej we wspólności jest proporcjonalny do wartości aktywów przypadających każdej z tych spółekw planie podziału. Za zobowiązania spółki dzielonej, nieprzypisane w planie podziału spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym, spółki te odpowiadają solidarnie. Sąd Okręgowy podzielił pogląd wyrażony w komentarzu doKodeksu Spółek Handlowychautorstwa Mateusza Rodzynkiewicza (Wydawnictwo Lexis Nexis Warszawa 2009, teza 3 do art. 531 k.s.h., s. 1160), według którego „art. 531 § 3 k.s.h.z istoty rzeczy nie może dotyczyć podziału przez wydzielenie, gdyż składniki majątkowe nieprzypisane w planie podziału spółce wydzielonej pozostają po prostu po stronie spółki dzielonej, która po wydzieleniu nadal funkcjonuje w obrocie prawnym”. Sąd Okręgowy uznał, że z chwilą zarejestrowania spółki wydzielonej (spółki (...)) przeszły na nią wyłącznie prawa i obowiązki dotyczące najmu powierzchni wskazanych w planie podziału. W sprawie niniejszej nie miał istotnego znaczenia fakt, na który powoływała się pozwana, że pominięcie w planie podziału lokalizacji wR.nastąpiło wskutek pomyłki pracownika kancelarii prawniczej. Zgodnie z treściąart. 530 § 2 k.s.h.wydzielenie nowej spółki następuje z chwilą jej wpisu do rejestru, co miało miejsce w dniu 30 grudnia 2011 roku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie był zaś tym postanowieniem związany. Dodatkowo Sąd Okręgowy podniósł, że Sąd Rejestrowy postanowieniem z dnia20 czerwca 2012 roku odmówił sprostowania planu podziału. W tym stanie rzeczy skoro pozwana nie wykazała w sporze (art. 6 k.c.), że roszczenie powódki o zapłatę kwoty 22.774,68 zł za okres od I – III 2012 roku z tytułu najmu powierzchniwR.przeszło na spółkę wydzieloną –(...), winna zapłacić powyższą kwotę na rzecz powódki na podstawieart. 659 k.c.w związku z zawartą przez strony umową najmu z dnia 15 kwietnia 2010 roku.
W ocenie Sądu Okręgowego w pozostałej części roszczenie powódki było nieuzasadnione. Powódka podniosła, że od miesiąca lutego 2012 roku wydzielonaspółka (...)przestała regulować jakiekolwiek zobowiązania wobec powódki wynikające z umowy najmu i nie reagowała na wezwania do zapłaty. W tej sytuacji powódka wezwała pozwaną jako odpowiadającą solidarnie ze spółką wydzieloną na podstawieart. 546 § 1 k.s.h.w zw. zart.529 § 2 k.s.h.do zapłaty czynszu za okres luty – marzec 2012 roku oraz należności za energię elektryczną za styczeń 2012 roku. Jednocześnie powódka podała, że niniejszym pozwem dochodziła od pozwanej z tytułu jej solidarnej odpowiedzialności ze spółką wydzieloną(...)jedynie czynszu najmu za miesiąc luty 2012 roku w łącznej kwocie 34.007 zł stanowiącej: czynsz w kwocie 32.994,75 zł, należność za energię elektryczną za styczeń 2012 roku w kwocie 450,89 zł; skapitalizowane odsetki w kwocie 561,36 zł. Zdaniem powódki zakresem odpowiedzialności solidarnej spółki dzielonej za zobowiązania przypisane w planie podziału spółce przejmującej są objęte zarówno zobowiązania wymagalne, jak i niewymagalne. Powódka podkreśliła, że nie były to zobowiązania powstałe po dniu podziału, lecz zobowiązania już w tym dniu powstałe, chociaż jeszcze niewymagalne. Z uwagi na solidarny charakter odpowiedzialności, powódce jako wierzycielowi zgodnie zart. 366 k.c., przysługiwało prawo wyboru co do poszukiwania zaspokojenia, dlatego w niniejszym sporze wystąpiła przeciwko pozwanej. Sąd Okręgowy nie podzielił powyższego poglądu powódki, uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki solidarnej odpowiedzialności pozwanej zespółką (...)na podstawieart. 546 § 1 k.s.h.w zw. zart. 529 § 2 k.s.h.Roszczenie powódki dotyczyło zapłaty należności wynikających z umowy najmu za okres po dokonanym w dniu 30 grudnia 2011 roku podzialespółki (...)- a zatem dotyczyło roszczeń jeszcze nieistniejących (przyszłych). Nie były to więc zobowiązania przypisane w planie podziału wydzielonejspółce (...)– co jest przesłanką odpowiedzialności solidarnej wynikającą zart.546 § 1 k.s.h.Sąd Okręgowy podzielił w tej kwestii stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu orzeczeniaz dnia 24 października 2007 roku, IV CSK 210/07, zgodnie z którym „roszczeniao zapłatę czynszu z zawartej umowy najmu za okresy późniejsze, dotyczące czasu, w którym stosunek najmu mógłby ulec zakończeniu, nie są roszczeniami istniejącymi (niewymagalnymi), ale roszczeniami jeszcze nieistniejącymi (przyszłymi)”. Tożsamą argumentację o braku przesłanek do zastosowania solidarnej odpowiedzialności pozwanej ze spółką wydzieloną(...)- należało odnieść w stosunku do roszczenia powódki z tytułu zapłaty czynszu najmu za dalsze okresy – tj. za marzec 2012 roku w stosunku do lokalizacji wL.,L.,C.iO.w kwocie 21.722,75 zł, gdyż rozszerzenie powództwa dotyczyło zapłaty czynszu za miesiąc marzec 2012 roku. Powódka wyjaśniła, że czynsz ten został przez nią zwiększony od dnia 1 marca 2012 rokuo wskaźnik inflacji za 2011 rok, na podstawie załączników do umowy współpracy.W związku z tym powódka rozszerzyła powództwo o kwotę 21.722,75 zł, wnosząco zasądzenie tej kwoty wraz z odsetkami od dnia 24 marca 2012 roku do dnia zapłaty. Zgodnie zart. 546 § 1 k.s.h.odpowiedzialność solidarna spółki wydzielającej za zobowiązania przejęte przez spółkę wydzieloną odnosi się tylko do zobowiązań, które powstały przed dniem wydzielenia. Spółka wydzielająca nie ponosi zatem odpowiedzialności za zobowiązania spółki wydzielonej, które powstały już po dacie wydzielenia. Obowiązek zapłaty czynszu za okresy korzystania z przedmiotu najmu przypadające na okres po zmianie najemcy, spoczywał wyłącznie na następcy prawnym pierwotnego najemcy.
Powódka na podstawieart. 58 § 2 i § 3 k.c.zgłosiła w pozwie dodatkowo zarzut nieważności czynności prawnych składających się na proces podziału pozwanejspółki (...), z uwagi na ich sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, tj. zasadą lojalności, zasadą dotrzymywania zawartych umów i zasadą uczciwości. Zgłoszony przez powódkę zarzut nieważności dotyczył uchwały zarządu tej spółki nr(...)z dnia 28 lipca 2011 roku zatwierdzającej plan podziału oraz uchwały zgromadzenia wspólników nr(...)z dnia 22 grudnia 2011 rokuo podzialespółki (...). Powódka domagała się stwierdzenia nieważności tych uchwał w całości, a co najmniej w części polegającej na przypisaniu prawi obowiązków wynikających z umowy najmu z dnia 15 kwietnia 2010 roku spółce przejmującej(...). W uzasadnieniu omawianego zarzutu powódka podnosiła, że po dokonaniu podziału spółka przejmująca zaczęła wygaszać prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą w przejętych lokalizacjach, w celu całkowitego zaprzestania jej prowadzenia. Ponadto w sześć dni po podziale jedyny wspólnikwspółce (...)(będący jednocześnie wspólnikiem i prezesem zarządu pozwanej) dokonał sprzedaży całości swoich udziałów na rzecz osoby trzeciej. Nabywca udziałów po upływie czterdziestu dni zbył z kolei te udziaływ całości na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Instytutu(...)wL.. Jedynym wspólnikiem Instytutu jestspółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...), kontrolowana w całości przez adwokatówS.iJ.(po 50% udziałów) reprezentujących spółkę pozwaną ispółkę (...)w postępowaniu podziałowym. Niezwłocznie po nabyciu udziałów współce (...)przez Instytut(...)nastąpiło w dniu 13 kwietnia 2012 roku zgłoszenie przez tę spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnejspółki (...). Zdaniem powódki okoliczności powyższe wskazywały na to, że pozwana dokonała podziału swojej spółki przez wydzielenie wyłącznie w celu zwolnienia się z zobowiązań finansowych wynikających z umowy o współpracy zawartej na pięć lat, bez zamiaru kontynuowania tej działalności przez spółkę przejmującą,a wprost przeciwnie – z zamiarem jej niezwłocznej likwidacji. W związku z tym powódka stwierdziła, że pozwana wykorzystała regulacjekodeksu spółek handlowycho podziale spółki do celów niegodziwych i dla ukrycia prawdziwego celu dokonywanych czynności prawnych. Sąd Okręgowy podniósł, że wbrew zarzutom pozwanej na podstawieart. 252 § 4 k.s.h.powódka była uprawniona do podniesienia takiego zarzutu w niniejszym postępowaniu. Zarzut ten nie został jednak przez powódkę udowodniony (art. 6 k.c.). Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska powódki, że przytoczone w pozwie okoliczności :
- że po dokonaniu podziału spółka przejmująca zaczęła wygaszać prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą w przejętych lokalizacjach w celu całkowitego zaprzestania jej prowadzenia;
- że w sześć dni po podziale jedyny wspólnik współce (...)(będący jednocześnie wspólnikiem i prezesem zarządu pozwanej) dokonał sprzedaży całości swoich udziałów na rzecz osoby trzeciej;
- że nabywca udziałów po upływie czterdziestu dni zbył z kolei te udziały w całości na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Instytutu(...)
i(...)wL.;
- że jedynym(...) spółki Instytut(...)jestspółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...), kontrolowana w całości przez adwokatówS.iJ.(po 50% udziałów) reprezentujących spółkę pozwaną ispółkę (...)w postępowaniu podziałowym;
- że niezwłocznie po nabyciu udziałów współce (...)przez spółkę Instytut(...)nastąpiło w dniu 13 kwietnia 2012 roku zgłoszenie przez tę spółkę wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnejspółki (...);
- wskazywały na to, że pozwana dokonała podziału swojej spółki przez wydzielenie wyłącznie w celu zwolnienia się z zobowiązań finansowych wynikających z umowyo współpracy zawartej na pięć lat, bez zamiaru kontynuowania tej działalności przez spółkę przejmującą, z zamiarem jej niezwłocznej likwidacji.
Strona pozwana nie negowała, że wyżej wymienione okoliczności faktyczne składające się na przebieg procesu związanego z podziałem miały miejsce, natomiast wyjaśniła, że podział pozwanej spółki nastąpił z przyczyn ekonomicznych i już kilka miesięcy przed podziałem pozwana prowadziła czynności zmierzającedo restrukturyzacji m.in. poprzez likwidację punktów sprzedaży detalicznej.W ramach tych czynności w lipcu 2011 roku zlikwidowany został oddziałwZ.; od 2011 roku oddział wW.nie prowadził sprzedaży detalicznej i zmniejszono w nim powierzchnię magazynową oraz zatrudnienie; w kwietniu 2011 roku dokonano wypowiedzenia umów na prowadzenie punktów detalicznychnp. wCentrum Handlowym (...)wL.i przyul. (...)wL.; od lipca 2011 roku pozwana zmniejszyła stan zatrudnienia o 35 osób i powierzchnię magazynową. Sąd Okręgowy w tym przedmiocie obdarzył wiarą zeznania przesłuchanej w charakterze strony członka zarządu pozwanejJ. K..W ocenie Sądu Okręgowego zeznaniaJ. K.były logiczne, spójne oraz zgodne ze złożonymi do akt dowodami z dokumentów.J. K.zaprzeczyła, by dokonany podział spółki był czynnością fikcyjną. Jednocześnie zeznała, że pozwana była inicjatorem współpracy z powódką, zależało jej na kontynuowaniu umowy, w której realizację włożyła duże środki. Podała, że gdyby pozwana chciała rozwiązać umowę z powódką to poniosłaby mniejsze koszty, niż dokonując podziału spółki. Zeznała, że: „Uważaliśmy, że jeżelispółka (...)będzie się zajmowała tylko sprzedażą oświetlenia i zarząd się na tym skupi, to wyniki jej będą dobre”.
Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne zeznania świadkówM. K.,G. K.,K. J.,R. W. (1),D. P.. Z zeznań świadkówG. K.iD. P.nie wynikało, by działania nabywcy udziałówG. K., czy też powołanego do zarządu spółki(...)D. P.były sprzeczne z zasadami współżycia społecznegoi wskazywały na z góry powzięty i zrealizowany przez pozwaną zamiar nieprowadzenia przez wydzieloną spółkę żadnej działalności. Działaniom wyżej wymienionych osób można by zarzucić jedynie brak profesjonalizmu. Wbrew zarzutom powódki również nie świadczył o tym sam fakt braku ekwiwalentności ceny nabycia udziałów w stosunku do wartości majątku wydzielonej spółki.W ocenie Sądu Okręgowego zeznania świadkówM. K.,K. J.iR. W. (2)nic istotnego w powyższej kwestii do sprawy nie wniosły.
Sąd Okręgowy podniósł, że powódka zgłosiła jako zarzut ewentualny - zarzut pozorności przeniesienia składników majątkowych wskazanych w planie podziału na spółkę wydzieloną(...)oraz pozorności czynności składających się na proces podziału pozwanej spółki. W ocenie Sądu Okręgowego zarzut ten również nie został przez powódkę udowodniony (art. 6 k.c.). Stosownie doart. 83 § 1 k.c.oświadczenie woli jest złożone dla pozoru wtedy, gdy z góry powziętym zamiarem stron jest brak woli wywołania skutków prawnych, przy jednoczesnej chęci wprowadzenia innych osób w błąd co do rzekomego dokonania określonej czynności prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1986 roku, I CR 45/86, nie publ.). Jest to wada oświadczenia woli, która pociąga za sobą nieważność czynności prawnej. Wniosek o pozorności oświadczenia woli strony pozwanej powódka wyprowadziła ze zdarzenia, które miało miejsce w dniu 28 maja 2012 roku W tym dniu pracownik pozwanej spółki –T. K.uczestniczył w komisji inwentaryzacyjnej sporządzającej inwentaryzację towaru należącego do syndyka masy upadłościspółki z o. o. (...)w salonie meblowym przyul. (...)wL.. Zdarzenie to, zdaniem powódki, wykazało, że zamiarem pozwanej nie było wywołanie skutków prawnych właściwych dla podziału - przeniesienia składników majątkowych na spółkę wydzieloną, ale zwolnienie się pozwanejz obowiązków wynikających z umowy najmu wobec powódki. Zdaniem powódkiw rzeczywistości nie doszło do przeniesienia składników majątkowych na spółkę wydzieloną, które w dalszym ciągu znajdowały się pod kontrolą pozwanej.W ocenie Sądu Okręgowego brak było jednak podstaw do wyprowadzaniaz opisanego wyżej zdarzenia takich wniosków, jakie wywodziła powódka, świadczących o pozorności oświadczenia woli pozwanej w przedmiocie dokonanego podziału spółki. Sąd Okręgowy obdarzył wiarą zeznania świadkaT. K., który zeznał, że czynności związane z inwentaryzacją towaru w salonie oświetleniowym przyul. (...)wL.wykonywał na polecenie prezesa spółkiI., który chciał pomóc syndykowi masy upadłościspółki (...). Świadek logicznie uzasadnił, dlaczego właśnie on został oddelegowany do tych czynności. Chodziło o identyfikację towaru – lamp oświetleniowych, na których nie było metek. Świadek znał towar, który wcześniej był własnością pozwanej, gdyż pracował w tym salonie. Zeznania świadkaT. K.były zgodne z załączoną do akt sprawy korespondencją pomiędzy zarządem pozwanej spółki a syndykiemA. P., z treści której wynikało, że syndyk zwrócił się z prośbą do zarządu pozwanej o pomoc w inwentaryzacji towaru znajdującego się w salonie oświetleniowym przyul. (...)wL.. Oceny tej nie zmienia fakt, że powódka zarzuciła, iż pisma te były przez pozwaną antydatowane i stworzone na użytek niniejszego procesu, gdyż zarzutu tego nie wykazała. Opisane zdarzenie nie wykraczało poza ramy normalnych stosunków pomiędzy zarządzającymi spółkami i w ocenie Sądu brak było podstaw do przypisania mu cech celowego działania świadczącego o pozorności.
W tym stanie rzeczy i w oparciu o powołane przepisy Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 66.270,37 zł (43.495,69 zł + 22.774,68 zł) wraz z odsetkami (art. 481 k.c.) i kosztami procesu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w pozostałej części jako nieuzasadnione. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart.100 k.p.c.Powódka wygrała proces w 54%,co z łącznej sumy kosztów poniesionych przez strony w kwocie 13.335 zł (powódka - 9.718 zł, pozwana – 7.201 zł), stanowiło kwotę 7.201 zł. Powódka poniosła koszty w kwocie 9.718 zł, a powinna pokryć koszty przegranej (46% z łącznej sumy kosztów tj. 6.134 zł). Powódce należała się zatem różnica w kwocie 3.584 zł (9.718 zł – 6.134 zł).
Apelacje od powyższego wyroku wniosły obie strony.
Powódka zaskarżyła wyrok w punktach II i III, zarzucając:
1) naruszenie przepisu prawa materialnegoart. 546 § 1 k.s.h.w zw. zart. 529 § 2 k.s.h.poprzez jego błędną interpretację, polegającą na przyjęciu, iż spółka podlegająca podziałowi (pozwana) nie ponosi odpowiedzialności za długi spółki wydzielonej powstałe po dniu podziału, pomimo, że wynikają one ze stosunku zobowiązaniowego o charakterze ciągłym (umowy najmu) zawartego przed dniem podziału, wszelkie obowiązki wynikające z tego stosunku prawnego zostały w planie podziału przypisane spółce nowo powstałej, a długi te stanowią kolejne świadczenia okresowe wynikające z istniejącego stosunku zobowiązaniowego;
2) naruszenie przepisu postępowaniaart. 233 § 1 k.p.c.w zw. zart. 58 § 2 i § 3 k.c.przez sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, iż czynności prawne składające się na proces podziału spółki pozwanej nie miały celu niegodziwego, sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.
Wskazując na powyższe zarzuty powódka wniosła o zmianę wyrokuw zaskarżonej części poprzez zasądzenie dodatkowo od pozwanej na rzecz powódki kwoty 55.729,75 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 34.007 zł od dnia 19 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty, od kwoty 21.722,75 zł od dnia 24 marca 2012 rokudo dnia zapłaty, zasądzenie dodatkowo od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesowych za I instancję w kwocie 6.134 zł oraz zasądzenie od pozwanejna rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego.
W odpowiedzi na apelację powódki pozwana wniosła o jej oddaleniei zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.

Pozwana zaskarżyła wyrok punktach I i III, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż przedmiotem podziału pozwanej spółki była „lokalizacja wS.”, a nie była nią objęta „lokalizacja wR.”, w sytuacji gdy wykazano, iż lokalizacja wS.nigdy nie zaistniała jako miejsce prowadzenia działalności przez strony i wykazano, iż zgodny cel i zamiar stron przy wydzielaniuspółki (...)dotyczył lokalizacji wR., która tylko i wyłącznie wskutek oczywistej omyłki pisarskiej w nazwie lokalizacji (bowiem jej opis, określenie składników i mienia dotyczy lokalizacjiwR.i co do tego nie ma wątpliwości) została pierwotnie nieprawidłowoi omyłkowo wpisana do planu podziału, a następnie, po zauważeniu tej omyłki sprostowano ją, co znalazło odzwierciedlenie w oświadczeniu zamieszczonym w(...)nr(...)poz.(...)z dnia 29 maja 2012 roku;
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż strony nie dokonały aneksowania wysokości czynszu za lokal użytkowy wR.i nie uzgodniły, iż nie będzie on wynosić 5.500 + VAT,a następnie 6.000 + VAT, w sytuacji gdy z materiału dowodowego sprawy w postaci dwuletniej praktyki w wystawianiu faktur, ich księgowaniu i nie dochodzeniu należności w wyższej wysokości, wynika, iż zmiana taka musiała mieć miejsce, bowiem bez niej brak jest podstaw do przyjęcia przyczyny wystawiania przez tak długi okres czasu faktur w niższej wysokości i nie wykrycia rzekomej „pomyłki” przez 2 lata współpracy oraz przyjmowania w uzgodnieniach sald za 2010 i 2011 roku czynszu w wysokości umówionej ustnie, a nie pisemnie;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego -art. 73 § 1 k.c.poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie została zachowana pisemna forma wprowadzająca do umowy zmianę wysokości czynszu za lokalwR.(chociaż brak tu rygoruad solemnitatem) czego nie dowodzi uzgodnienie sald, podczas gdy uzgodnienie sald stanowi oświadczenie nie tylko wiedzy, ale i woli, skutkiem którego, zgodnie zart. 26.1 pkt 2 ustawyo rachunkowości, jest uznanie długu, zaś zgodnie zart. 4.5 ustawy o rachunkowościkierownik jednostki (tutaj członkowie zarządu) ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości określonych ustawą, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą, co oznacza, że uzgodnienie sald nastąpiło za zgodą członków zarządu i odnosi skutek prawny w postaci potwierdzenia wzajemnych należności stron, w tym co do wysokości czynszu;
4) nierozpoznanie istoty sprawy poprzez całkowite nierozważenie zarzutu pozwanej i pominięcie go w rozważaniach uzasadnienia, iż powódka nigdy nie uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia woli (art. 84 § 1 k.c.w zw. zart. 88 § 1 k.c.)w zakresie błędnie wystawianych faktur VAT za okres od I - III 2012 roku za lokalwR., co powoduje, że wysokość czynszu pozostała bez zmian, a więcw wysokości początkowo 3.000 zł + VAT, następnie od III - VI 2011 roku – 3.078 zł+ VAT i od VII 2011 roku w wysokości 3.500 zł + VAT, a bez złożenia takiego oświadczenia - w terminie zart. 88 § 1 k.c.;
5) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku pod postaciąart. 321 § 1 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie, polegające na zasądzeniu odsetek od dnia 19 kwietnia 2012 roku, podczas gdy powódka żądała ich od dnia wniesienia powództwa, które zostało wniesione w dniu 20 kwietnia 2012 roku, co stanowi o wyjściu ponad żądaniu pozwu.
Powołując się na powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa również w zaskarżonej części, zasądzenieod powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, a nadto o zasądzenieod powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnieo uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację pozwanej powódka wniosła o jej oddaleniei zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:apelacja powódki jest zasadna. Apelacja pozwanej podlega oddaleniu w całości.
Na wstępnie podnieść należy, że Sąd Okręgowy ustalił prawidłowy stan faktyczny, który Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własny (za wyjątkiem daty wpływu wniosku o ogłoszenie upadłościspółki (...), która została ustalona jako dzień 13 kwietnia 2012 roku, podczas gdy nastąpiło to w dniu 8 marca 2012 roku – k. 284 -286 oraz okresu wystawiania faktur w niższej wysokości podanegow uzasadnieniu - XI 2010 roku – XII 2010 roku, podczas gdy okres ten obejmowałXI 2010 roku – XII 2011 roku). Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych podniesione w apelacji pozwanej należał ocenić jako nieuzasadnione (o czym szerzej niżej). Sąd Apelacyjny uzupełniając ustalenia Sądu Okręgowego dodatkowo ustalił, że po wydzieleniuspółki z o.o. (...)(...)jedynym członkiem jej zarządu wybrany zostałD. P.(odpis z KRS k. 80v). Według twierdzeńJ. K.(członka zarządu pozwanej spółki) celem wydzieleniaspółki (...)miało być prowadzenie przez nowo powstałą spółkę działalności polegającej na sprzedaży oświetlenia w wynajętych od powoda lokalach (zeznaniaJ. K.(k. 640, 641). Tymczasem jak wynika z zeznań świadkaD. P.nie miał on żadnego doświadczenia w zarządzaniu spółkami kapitałowymi, pracował wcześniej w firmie, która wdrażała oprogramowanie, prowadził w niej projekty unijne.D. P.poznałD. K.poprzez adwokataJ. J. (2).D. P.w zeznaniach podał, że zapoznał się jedynie z bilansem otwarcia nowo powstałejspółki (...), nie zapoznawał się z innymi dokumentami, wiedział „mniej więcej” (jak zeznał) jakie są koszty prowadzenia poszczególnych punktów sprzedaży, ale nie interesował się czy przynoszą zyski, nie sprawdzał jakie są obroty poszczególnych punktów sprzedaży. Według zeznańD. P.jego zadaniem miało być zorganizowanie sprzedaży. Jednakże według jego zeznań nie odwiedził żadnego z punktów sprzedaży, nie zorganizował komputerowego systemu sprzedaży, nie wiedział nawet, czy w sklepach były kasy fiskalne. Czynności jakie podjął ograniczyły się do zmiany siedziby spółki, podpisania umów z pracownikamii wyrobienia nowych pieczątek (zeznania świadkaD. P.k. 593-597).
Sąd Apelacyjny ustalił, że w dniu 5 stycznia 2012 rokuD. K.jako jedyny(...) spółki (...)(będący jednocześnie jedynym wspólnikiem pozwanej i jednocześnie prezesem zarządu pozwanej) sprzedał wszystkie swoje udziały w tej spółce na rzeczG. K.cza cenę 50.000 zł. Jak zeznałG. K.prowadzi on drukarnię i nie miał nic wspólnego z branżą oświetleniową.G. K.poznałD. K.poprzez adwokataJ. J. (2), który prowadzi kancelarię prawną (S.J.) i obsługiwałfirmy (...).G. K., jak zeznał, kupił udziały współce (...)w celach inwestycyjnych, wcześniej zaś nie dokonywał takich inwestycji.G. K.przed zakupem udziałów zapoznał się jedynie z bilansem otwarciaspółki (...), nie zapoznawał się z innymi dokumentami, nie interesował sięw jakim celu spółka została wydzielona. Nie potrafił wyjaśnić jak ustalona została cena udziałów, ale jak zeznał wydawała mu się atrakcyjne, biorąc pod uwagę aktywa spółki na poziomie 300.000 zł, przy braku zobowiązań. Nie oglądał majątkuspółki (...). Po zakupie udziałów nie podjął żadnych działań aby zainteresować się działalnościąspółki (...), nie kontaktował się z zarządem spółki, a nawet nie interesował się kto jest prezesem zarządu (nie wiedział tego nawet w dacie sprzedaży udziałów). Jak wyjaśniał było to spowodowane kłopotami rodzinnymi (ciężką chorobą jego ojca). WedługG. K.dowiedział się on, że istnieją podstawy do ogłoszenia upadłości spółki po uzyskaniu danycho sprzedaży za styczeń 2012 roku i rozmowie z adwokatemJ. J. (2).G. K.nie podjął żadnych działań, aby wyjaśnić rażącą niską sprzedażw styczniu 2012 roku (w sumie na poziomie 3.000 zł ze wszystkich punków sprzedaży), pomimo tego, że miał wiedzę, że przed zakupem udziałów sprzedażz jednego sklepu wynosiła około 8.000 zł miesięcznie.G. K.sprzedał swoje udziały współce (...)za cenę 50.000 zł Instytutowi(...)spółce z o.o. wL., którego jedynym wspólnikiem jestL.(...), której udziałowcami są adwokaciS.iJ. J. (2). Jak zeznałG. K.nabywca udziałów wiedział, że kupujespółkę (...)w celu przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Nie jest jasne do końca w jaki sposób została ustalona cena sprzedaży udziałów na kwotę 50.000 zł, ponieważG. K.zeznawał, że z uwagi na zachowanie przez niego zdolności kredytowej (nie mógł wykazać straty 50.000 zł), uzgodnił cenę sprzedaży na 50.000 zł, ale jednocześnie twierdził, że „

      te koszty będę musiał ponieść”,„

      co miesiąc mi to fakturują”. Z jego zeznań wynikało, że kwotę 50.000 zł, za którą sprzedał udziały w spółce będzie musiał „

      zrekompensować” poprzez obsługę prawna jego firm przezkancelarię (...)(zeznania świadkaG. K.– protokół rozprawy z dnia 31 października 2012 roku).
Sąd Apelacyjny ustalił, że adwokatJ. J. (2)był upoważniony do prowadzenia sprawy podziału pozwanej spółki (pełnomocnictwo k. 409).
Sąd Apelacyjny ustalił również, że w dniu 8 marca 2012 roku do Sądu RejonowegoL.z siedzibą wŚ.wpłynął wniosek, datowany na dzień 2 marca 2012 roku,spółki (...)o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej (wniosek o ogłoszenie upadłości k. 284-286). We wniosku tym podniesiono, żespółka (...)powstała w dniu 30 grudnia 2011 roku i po krótkiej działalności okazało się, że osiągana przez nią sprzedaż jest zbyt niska, aby zaspokoić same tylko koszty jej funkcjonowania, od początku roku spółka osiągnęła stratę w wysokości 101.006,97 zł, średnie miesięczne przychody kształtowały się na poziomie 30.000 zł, przy średnich miesięcznych kosztach funkcjonowania 80.000 zł (uzasadnienie wniosku o ogłoszenie upadłości k.285). Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 roku Sąd RejonowyL.wL.z siedzibą wŚ.w sprawie IX GU 44/12 ogłosił upadłości
(...) spółki z o.o.wL.obejmującą likwidację majątku dłużnika (postanowienie z dnia 13 kwietnia 2012 roku k. 299-299v).
Sąd Apelacyjny ustalił powyższe dodatkowe okoliczności faktyczne na podstawie powołanych wyżej dowodów osobowych oraz z dokumentów.
I.Odnośnie apelacji powódki.
Zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.orazart. 58 § 2 i 3 k.c.jest uzasadniony.
Sąd Apelacyjny podzielił zarzut naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c.w tym zakresie w jakim dotyczył on błędnej oceny zeznańJ. K.przesłuchanej w trybieart. 299 k.p.c.w imieniu strony pozwanej. Ocena tego dowodu jest powierzchowna, wybiórcza i pomija w zupełności treść zeznań świadkówD. P.iG. K.. Sąd Okręgowy nieprawidłowo uznał za wiarygodne zeznaniaJ. K.w tej części, w której podawała, że celem wydzieleniaspółki (...)było prowadzenie przez nią działalności polegającej na sprzedaży oświetlenia, pozwana spółka była zainteresowana współpracą ze spółką wydzieloną, zależało jej na kontynuowaniu współpracy z powódką. ZeznaniaJ. K.należy bowiem skonfrontować z zeznaniami świadkówD. P.iG. K.. Z zeznańD. P.wynika, żeD. K.(będący jedynym udziałowcemspółki (...)i jednocześnie jedynym udziałowcem pozwaneji pełniąc funkcję prezesa jej zarządu) powołał jako członka zarządu wydzielonej spółki osobę, która nie miała żadnego doświadczenia w prowadzeniu spółek kapitałowym i nie miała nic wspólnego z branżą oświetleniową.D. P.w zasadzie nie interesował się sprawamispółki (...), nie zapoznał się całością dokumentacji dotyczącej spółki, a jedynie bilansem otwarcia, nie sprawdzał obrotów i zysków w poszczególnych punktach sprzedaży, nie wiedział nawet, czy w sklepach są kasy fiskalne, nie odwiedził żadnego z punktów sprzedaży, nie kontaktował się z nowym właścicielemspółki (...).D. P.w zasadzie nie podjął żadnych czynności, aby zorganizować sprzedaż.D. K.sprzedał wszystkie udziały w nowy powstałej spółce zaledwie 6 dni po jej powstaniu na rzeczG. K.. Nowy właścicielspółki (...)nie posiadał żadnego doświadczenia w branży oświetleniowej, nie zapoznawał się z planem podziału, nie interesował się w jakim celu spółka została wydzielona, nie potrafił wyjaśnić jak ustalona została cena udziałów, nie oglądał majątkuspółki (...), nie interesował się kto wchodzi w skład jej zarządu. SkoroG. K.kupił udziały współce (...)w celach inwestycyjnych, to takiej jego postawy nie mogą tłumaczyć wskazywane przez niego kłopoty rodzinne. W krótkim czasieG. K.sprzedał swoje udziały na rzecz podmiotu, którego udziałowcami były adwokaciS.iJ. J. (2), zaśJ. J. (2)był upoważniony do prowadzenia sprawy podziału pozwanej spółki. Z zeznańG. K.wynika, że nabywca udziałów wiedział, że kupuje je w celu ogłoszenia upadłości spółki, ale mimo tego zdecydował się zapłacić za te udziały cenę 50.000 zł. Trudno racjonalnie wyjaśnić dlaczego nabywca zdecydował się na zakup udziałów w spółce za wskazaną kwotę, jedynie w celu przeprowadzenia jej upadłości. Nie do końca jasne są zeznaniaG. K., z których wynika, że cenę zbycia (50.000 zł) będzie musiał zwrócić nabywcy udziałów. Wszystkie te okoliczności faktyczne a także treść zeznań świadkówD. P.iG. K.przemawiają za tym, że nie można uznać za wiarygodne zeznańJ. K.w tej części w której twierdziła, że pozwana spółka przeprowadziła podział w celu prowadzenia przez wydzieloną spółkę sprzedaży oświetlenia. Dodatkowe okoliczności faktyczne ustalone powyżej przez Sąd Apelacyjny jednoznacznie świadczą o tym, że celem wydzieleniaspółki (...)było doprowadzenie do szybkiej jej upadłości (pomiędzy jej powstaniem a zgłoszeniem wniosku o upadłość upłynął czas dwóch miesięcy), a tym samym zwolnienie się przez pozwaną z obowiązków najemcy, przy jednoczesnym posłużeniu się osobami trzecimi. Nie można uznać, że opisane zachowanieD. P.iG. K.świadczą wyłącznie o braku profesjonalizmu tych osób. Skoro wydzielonaspółka (...)miała współpracować z pozwaną, to trudno racjonalnie wytłumaczyć sprzedaż udziałów współce (...)przezD. K.po upływie 6 dni od jej powstania, wybór na członka zarządu osoby, która nie miała żadnego doświadczenia w prowadzeniu spółek kapitałowych i nie podjęła działań mających na celu zorganizowanie sprzedaży, brak zainteresowania się nowego właściciela spółki swoją inwestycją.G. K.zbył udziały w spółce na rzecz podmiotu, który był kontrolowany przez adwokatówS.iJ., a według jego zeznań nabycie to nastąpiło wyłącznie w celu przeprowadzenia postępowania upadłościowegospółki (...). Wszystkie te okoliczności uzasadniają wniosek, że faktycznym, z góry powziętym zamiarem procesu wydzieleniaspółki (...)było nieuczciwe zwolnienie się pozwanej spółki z obowiązków najemcy. Pozwana wykorzystała zatem regulacjekodeksu spółek handlowychdla celów niegodziwych, sprzecznie z zasadami uczciwości kupieckiej, lojalności, zasadą dotrzymywania zawartych umów. Takie działania pozwanej należy ocenić jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Skoro zaś celem wydzieleniaspółki (...)miało być prowadzenie sprzedaży w wynajętych od powódki lokalach, to bez postanowień dotyczących przejęcia przez nowo powstała spółkę praw i obowiązków wynikających z umowy najmu, nie zapadłaby uchwała zarządu pozwanej spółki o zatwierdzeniu planu podziału oraz uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 22 grudnia 2011 roku o podzialespółki (...). Zatem czynności te należy ocenić jako nieważne (w całości), jako sprzeczne z wymienionymi powyżej zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.w związku zart. 2 k.s.h.).
Sąd Apelacyjny mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania uznał, że uchwała zarządu pozwanej spółki o zatwierdzeniu planu podziału oraz uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 22 grudnia 2011 roku o podzialespółki (...)są nieważne. W konsekwencji tego pozwana spółka pozostaje nadal podmiotem prawi obowiązków wynikających z umowy o współpracy z dnia 15 kwietnia 2010 roku,a tym samym powództwo w całości było uzasadnione, w tym również w zakresie,w jakim zostało oddalone przez Sąd Okręgowego, tj. 1) żądania powódki zasądzenia kwoty 34.007 zł z tytułu należności: za czynsz najmu za luty 2012 roku – 32.994,75 zł, opłaty za energię elektryczną za styczeń 2012 roku – 450,89 złi skapitalizowanych odsetki naliczonych od kwoty czynszu najmu za luty 2012 rok za okres od 21 lutego 2012 roku do 17 kwietnia 2012 roku – 561,36 zł wrazz ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tj. 19 kwietnia 2012 roku;2) żądania zasądzenia kwoty 21.722,75 zł z tytułu czynszu najmu za marzec 2012 roku z ustawowymi odsetkami od dnia 24 marca 2012 roku. Z tych też względów Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I i II w ten sposób,że podwyższył zasądzoną w punkcie I kwotę 66.270,37 zł do kwoty 122.000,12 złz ustawowymi odsetkami od kwoty 100.277,37 zł od dnia 19 kwietnia 2012 rokui od kwoty 21.722,75 zł od dnia 24 marca 2012 roku do dnia zapłaty.
Na skutek tej zmiany powódka wygrała w całości sprawę, wobec tego korekcie podlegało rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III zaskarżonego wyroku dotyczące orzeczenia o kosztach procesu za pierwszą instancję. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowi przepisart. 98 § 1 k.p.c.Sąd Apelacyjny podwyższył zasądzona w punkcie III kwotę 3.584 zł do kwoty 9.718 zł, która obejmuje całość kosztów postępowania pierwszej instancji poniesionych przez powódkę (opłaty sądowe, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego – 3.600 zł obliczone podstawie§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionegoz urzędu).
W ocenie Sądu Apelacyjnego zarzut naruszeniaart. 546 § 1 k.s.h.w zw.zart. 529 § 2 k.s.h.poprzez jego błędną wyładnienie zasługiwał na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na rozbieżności w poglądach dotyczących wykładniart. 546 § 1 k.s.h.w przypadku podziału spółki przez wydzielenie, w sytuacji gdy spółka wydzielająca zachowuje podmiotowość prawną. Prezentowany jest pogląd, że wykładnia gramatycznaart. 546 § 1 k.s.h.przemawia za tym, że za zobowiązania przypisane w planie podziału spółce wydzielonej nie odpowiada spółka wydzielająca. Przyjmuje się również inny pogląd, zgodniez którym w przypadku podziału przez wydzielenie za zobowiązania przejęte przez spółkę wydzieloną odpowiada solidarnie spółka wydzielająca. Sąd Apelacyjny opowiada się za drugim z prezentowanych poglądów. Za taką wykładnią przemawia bezpieczeństwo obrotu i interes prawny wierzycieli (por. P. Pinior w: J.A. Strzępka (red.) Kodeks spółek handlowych, Komentarz, opubl. Legalis i powołane tam poglądy doktryny).
Przy przyjęciu zaś powyższego poglądu do rozważenia pozostaje kwestia odpowiedzialności za zobowiązania wynikające z umowy najmu, jako umowyo charakterze ciągłym.
Zgodnie zart. 546 § 1 k.s.h.za zobowiązania przypisane w planie podziału spółce przejmującej lub spółce nowo zawiązanej pozostałe spółki, na które został przeniesiony majątek spółki dzielonej, odpowiadają solidarnie przez trzy lata od dnia ogłoszenia o podziale. Odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości aktywów netto przyznanych każdej spółce w planie podziału.
Art. 546 § 1 k.s.h.ustanawia zatem odpowiedzialność solidarną spółki dzielonej za zobowiązania wymienione w planie podziału.
Pojęcie zobowiązania należy odróżnić od pojęcia długu. Ogólnie rzecz ujmując zobowiązanie można określić jako więź między dwiema stronami, zgodniez którą jedna storna (dłużnik) jest zobowiązany do określonego zachowania się (świadczenia), zaś droga strona (wierzyciel) ma prawo (podmiotowe) żądać (roszczenie) spełnienia świadczenia od dłużnika (por. E. Lętowska w: System Prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część ogólna, Tom 5, pod red. E. Łętowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 12-13).Obowiązki dłużnika określa się mianem długu. Dług można inaczej określić jako zespół obowiązków dłużnikaw stosunku do wierzyciela. Powstanie zobowiązania w niektórych wypadkach może wyprzedzać powstanie wierzytelności i długu, składających się na treść zobowiązania.
Przy wykładniart. 546 § 1 k.s.h.należy mieć na uwadze, że zgodniez jednolitymi poglądami doktryny celem normy prawnej zawartej w wymienionym przepisie jest ochrona wierzycieli spółki dzielonej. Przy uwzględnieniu takiego celu przepisu należy stwierdzić, że dotyczy on zobowiązań, które powstały przed rejestracją podziału, czyli zobowiązań wymagalnych i niewymagalnych, w tym także zobowiązań wynikających z zobowiązań ciągłych (stosunków ciągłych) powstałych przed tą chwilą, w tym również zobowiązań wynikających z umów najmu zawartych przed dokonaniem rejestracji nowo wydzielonej spółki. Zobowiązanie wynikające z umowy najmu jako stosunku prawnego ciągłego należy potraktować jako całość, bez względu na to, że świadczenia zapłaty czynszu po stronie dłużnika mają charakter okresowych. Zobowiązanie umowne powstajez chwilą zawarcia umowy najmu i wyprzedza powstanie długu polegającego na świadczeniu czynszu najmu. Przepisart. 546 § 1 k.s.h.mówi zaś o zobowiązaniach przypisanych w planie podziału. Potrzeba ochrony interesów wierzycieli przemawia za przyjęciem odpowiedzialności solidarnej spółki dzielonej za zobowiązania wynikające ze stosunków ciągłych (w tym umowy najmu, za należności w tytułu czynszu najmu za okresu po zarejestrowaniu podziału)). Uzasadnione jest to tym, że wierzyciele spółki dzielonej nie mają wpływu na rozdział pasywów spółki dzielonej. Powołany przez Sąd Okręgowy wyrok SN z dnia 24 października 2007 roku, IV CSK 210/07, OSNC 2008, nr 12, poz. 145, wydany został w związku z problematyką zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym wierzytelności czynszowej, uprzednio przelanej przez dłużnika na rzecz osoby trzeciej, i potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa obrotu i funkcji ochronnej dla cesjonariusza. Nie może być zatem pomocny do dokonywania wykładniart. 546 § 1 k.s.h., gdyż cel przepisu jest inny, niż przepisów, na tle których wydany został powołany wyrok.
Powyższe rozważania uzasadniają wniosek, że przy przyjęciu założenia,że zarzut nieważności czynności polegających na wydzieleniuspółki (...)(uchwały zarządu pozwanej spółki o zatwierdzeniu planu podziału oraz uchwały zgromadzenia wspólników z dnia 22 grudnia 2011 roku o podzialespółki (...)) nie byłby zasadny, to powództwo byłoby także w całości uzasadnione. Pozwana spółka ponosiłaby w takim razie solidarną odpowiedzialność (wraz zespółką (...)) za zobowiązania wynikające z umowy najmu obejmujące czynsz należny po zarejestrowaniu podziału.
II.Odnośnie apelacji pozwanej.
Zarzuty apelacji pozwanej odnoszą się do sytuacji, w której czynności podziałuspółki (...)(uchwała zarządu pozwanej spółki o zatwierdzeniu planu podziału oraz uchwała zgromadzenia wspólników z dnia 22 grudnia 2011 roku o podzialespółki (...)) są ważne. Tymczasem Sąd Apelacyjny ocenił te czynności jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co skutkowało uznaniem ich za nieważne. Z tej przyczyny zarzut apelacji pozwanej zpunktu 1co do zasady nie mógł być uwzględniony. Z uwagi na wymogiart. 328 §2 k.p.c.stosowanego odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym z uwagi na treśćart. 391 § 1 k.p.c.Sąd Apelacyjny podda ocenie wszystkie zarzuty apelacyjne pozwanej.
Zarzuty błędnych ustaleń faktycznych (zpunktów 1 i 2apelacji) oraz zarzut naruszeniaart. 73 § 1 k.c.(punkt 3apelacji) nie są uzasadnione.
Jak już wyżej wspomniano Sąd Okręgowy ustalił prawidłowy stan faktyczny (z wyżej wskazanymi zastrzeżeniami co do daty wniosku o ogłoszenie upadłościi okresów objętych fakturami w zaniżonej wysokości). W szczególności prawidłowe są ustalenia Sądu Okręgowego, że przedmiotem podziału pozwanej spółki nie były objęte prawa i obowiązki wynikające z umowy o współpracy dotyczące „lokalizacji wR.”. Sąd Okręgowy słusznie zauważył, że z chwilą zarejestrowania przez Sąd Rejonowy wL.podziału pozwanej spółki poprzez wydzielenie z niejspółki (...)przeszły na nią prawa i obowiązki dotyczące najmu lokali wymienionych w planie podziału. Sąd Okręgowy słusznie powołał się w tym zakresie na treśćart. 530 § 1 k.s.h.Ten skutek prawny nie może być zmieniony w drodze następczych czynności spółki dzielonej czy wydzielonej, w tym oświadczeniao sprostowaniu omyłki pisarskiej. Dopuszczenie możliwości korygowania błędóww planie podziału w zakresie zobowiązań, które przeszły na wydzieloną spółkę, godziłoby w bezpieczeństwa obrotu, powodując niepewność co do zakresu prawi obowiązków przechodzących na spółkę przejmującą.
Sąd Okręgowy prawidłowo także ustalił, że strony nie dokonały zmiany wysokość czynszu najmu za lokal wR., a wysokość czynszu za ten lokal określałaneks nr (...)z dnia 28 października 2010 roku. W(...)umowyo współpracy z dnia 15 kwietnia 2010 roku strony postanowiły, że „wszelkie zmiany niniejszej umowy wymagają dla swojej ważności formy pisemnej”. Takie sformułowanie wskazuje na to, że strony zastrzegły formę pisemną dla celów dowodowych (nie zaś pod rygorem nieważności). Zmiana wysokości czynszu nie została dokonana w formie pisemnej. Sąd Okręgowy, opierając się na zeznaniach świadkówM. G.,M. K.orazS. L.przesłuchanego w trybieart. 299 k.p.c.w imieniu strony powodowej (które to dowody słusznie uznał za wiarygodne, a apelacja pozwanej nie kwestionowała takiej oceny dowodów) prawidłowo ustalił, że wystawienie faktur obejmujących czynsz najmu za lokal wR.na kwotę niższą niż wynikająca z aneksu z dnia 28 paźdizernika 2010 roku była wynikiem pomyłki pracownika powódki. Z zeznań wymienionych osób wynika, że strony po zawarciu aneksu w dniu 28 paźdizernika 2010 roku, ustnie nie ustalały innej, niższej wysokości czynszu. Uzgodnienie sald w 2010 rokui 2011 roku, na które powołuje się pozwana, nie może świadczyć o tym, że strony dokonały zmiany umowy w zakresie wysokości czynszu za lokal wR.. Uzgodnienie sald było dokonywane przez pracowników obu spółek, którzy nie posiadali umocowania do ich reprezentowania. Nadto uzgodnienie sald należy traktować jako uznanie niewłaściwe długu, a taka czynności stanowi jedynie oświadczenie wiedzy (por. m.in. wyrok SN z dnia 16 lutego 2005 roku,IV CK 491/04, LEX nr 177275), nie zaś woli (jak twierdzi w apelacji pozwana).J. K.przesłuchana w imieniu strony pozwanej zeznała, że po otrzymaniu faktury w niższej wysokości, niż wynikająca z aneksu, nie rozmawiała jużzS. L.(który jest uprawniony do jednoosobowej reprezentacji powódki) i nie usłyszała odpowiedzi, że zgadza się on na obniżenie czynszu za lokal wR.(k. 640). Nie ma dowodów świadczących o tym, żeS. L.wiedział o wystawianiu faktur w niższej wysokości lub uzgodnieniu saldi akceptował ten stan rzeczy. Nie można zatem uznać, że poprzez wystawienie faktur w niższej wysokości oraz potwierdzenie sald umowa w zakresie czynszu została zmieniona w sposób dorozumiany. Powoływane przez pozwaną w apelacji przepisyart. 4 ust. 5 i art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 rokuo rachunkowości(t.j. Dz.U. 2013, poz. 330
      )również nie mogą przemawiać za tym, że doszło do zmiany wysokości czynszu. Przepisart. 26 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o rachunkowościdotyczy obowiązku przeprowadzenia inwentaryzacji aktywów finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub przechowywanych przez inne jednostki, w tym papierów wartościowych w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielonych pożyczek oraz powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów - drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic. Przepisart. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowościstanowi o odpowiedzialności kierownika jednostki za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym z tytułu nadzoru, również w przypadku, gdy określone obowiązki w zakresie rachunkowości - z wyłączeniem odpowiedzialności za przeprowadzenie inwentaryzacji w formie spisu z natury - zostaną powierzone innej osobie za jej zgodą. Obowiązek nadzoru członka zarządu powódki nie świadczy jeszcze o tym, że na skutek uzgodnienia sald doszło do zmiany umowy w zakresie wysokości czynszu. Przepisyustawy o rachunkowościnie dają pracownikom księgowości uprawnień do składania oświadczeń woli w imieniu podmiotu, którego księgowością się zajmują.
Zarzut nierozpoznania istoty sprawy sformułowany w punkcie 4 apelacji pozwanej jest całkowicie chybiony.
Zarzut ten opierał się na założeniu, że w fakturach wystawianych w niższej wysokości niż wynikająca z umowy powódka składała oświadczenia woli pod wpływem błędu w rozumieniuart. 84 k.c.Stanowisko, że faktura stanowi oświadczenie woli jest całkowicie chybione. Faktura może pełnić różne funkcje (patrz szerzej uzasadnienie wyroku z dnia 24 lipca 2008 roku, IV CSK 87/08,LEX nr 464784). W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że poprzez wystawienie faktur w niższej wysokości, osoba uprawniona do reprezentacji powódki składała oświadczenia woli dotyczące wysokości czynszu za lokalwR.. Sporządzenie kolejnych faktur obejmujących czynsz najmuza poszczególne miesiące stanowiło jedynie czynność księgową.
Zarzut naruszeniaart. 321 § 1 k.p.c.jest nieusprawiedliwiony.
Powódka żądała zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty należności głównej wskazanej w pozwie od dnia wniesienia pozwu. Pozew został wniesiony do Sądu Okręgowego w Lublinie w dniu 19 kwietnia 2012 roku. Data 19 kwietnia 2012 roku widnieje na pieczątce Biura Podawczego. W dniu 20 kwietnia 2012 roku pozew wpłynął zaś do IX Wydziały Gospodarczego Sądu Okręgowego w Lublinie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem przyjął, że datą wniesienia pozwu jest dzień 19 kwietnia 2012 roku. Sąd Okręgowy nie orzekł więc ponad żądanie, zasądzając odsetki ustawowe od dnia 19 kwietnia 2012 roku.
Z wyżej wskazanych względów, na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.(co do apelacji powódki, uwzględnionej w całości),art. 385 k.p.c.(co do apelacji pozwanej oddalonej w całości) Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny postanowił mającna uwadze wynik postępowania w drugiej instancji orazart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.Sąd Apelacyjny, nie znajdując podstaw do zastosowaniaart. 102 k.p.c., zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty procesu za II instancję w wysokości 5.481 zł, obejmujące opłatę od apelacjiw wysokości 2.787 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika obliczone według stawki minimalnej na podstawie§ 6 pkt 6w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.