Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ca 287/13
Data wyroku: 2013-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Rafał Krawczyk, Hanna Matuszewska, Ilona Dąbek
Słowa kluczowe: Własność
Podstawa prawna: art. 385 kpc

Sygn. akt VIII Ca 287/13

POSTANOWIENIE

Dnia 5 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący  SSO Rafał Krawczyk (spr.),
Sędziowie   SO Hanna Matuszewska , SO Ilona Dąbek
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wnioskuE. S.
przy uczestnictwieK. B.,H. B.,A. B.iZ. B. (1)
o wpis własności w księdze wieczystej
na skutek apelacji wnioskodawczyni
od postanowienia Sądu Rejonowego w Brodnicy
z dnia 17 kwietnia 2013 r.
dz.kw 759/13
kw (...)
postanawia:

1
oddalić apelację,

2
ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE
Wksiędze wieczystej KW nr (...)ujawnieni są jako współwłaścicieleK. B.w 1/3 części,H. B.w 1/3 części,E. S.w 4/36 części,A. B.w 4/36 części iZ. B. (1)w 4/36 części.
ObecnieE. S.domaga się wpisania prawa własności na jej rzecz, na rzeczA. B.iZ. B. (1)po 8/36 części, w miejsce udziałów przysługującychK. B.iH. B..
Sąd Rejonowy w Brodnicy oddalił wniosek o wpis, uznając, że w istocie wnioskodawczyni domagała się, aby podstawą prawną wpisu prawa własności była decyzja Naczelnika Powiatu wB.z dnia 28 maja 1974 r. stwierdzająca, żeS.iZ.małż.B.stali się właścicielami nieruchomości z mocy samego prawa na podstawieart. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstwa rolnych, z uwzględnieniem załączonych postanowień spadkowych. Decyzji tej jednak wnioskodawczyni nie dołączyła, przedłożyła natomiast decyzję organu odwoławczego tj. Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia wB.z dna 4 września 1974 r oraz korespondencję prowadzoną w toku postępowania administracyjnego. Z uwagi na brak decyzji, z której miało wynikać nabycie własności przezS.iZ.małż.B.i zarazem utrata własności przezK. B.iH. B., brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
W apelacji od powyższego orzeczenia wnioskodawczyni zarzuciła
- naruszenie prawa procesowego:art. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.,art. 313 § k.p.cw zw. zart. 227 k.p.c.w zw. zart. 233 § 1 k.p.c.,art. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 244 k.p.c.,art. 626(
      8)§ 2 k.p.c.,art. 626(
      9 )k.p.cw zw. z rt. 626(
          8)
§ 2 k.p.c.,art. 13 § 2 kp.c. w zw. zart. 13 § 1 k.p.c.,art. 13 § 2 k.p.c.w zw. zart. 227 k.p.c,
- naruszenie prawa materialnego tj.art. 32 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece
- błąd w ustaleniach faktycznych przejętych za podstawę orzeczenia, polegający na niesłusznym ustaleniu, że podstawą żądań wnioskodawczyni była nieostateczna decyzja z dnia 28 maja 1974 r. , podczas gdy jedyną podstawą faktyczną, z której wnioskodawczyni wywodzi swe żądania, jest ostateczna decyzja administracyjna z dnia 4 września 1974 r. wydana przez Wojewódzką Komisję ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie(...), przyznająca wyłączną własność przedmiotowej nieruchomości małż.S.iZ. B. (2).
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanawiania przez uwzględnienie wniosku, względnie o jego uchylenie i zwrócenie pisma wnioskodawczyni z uwagę na zaistnienie braków formalnych uniemożliwiających nadanie wnioskowi biegu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja podlegała oddaleniu.
Sąd wieczystoksięgowy jest zobowiązany badać dokument będący podstawą wniosku o wpis nie tylko pod względem formalnoprawnym, lecz także pod względem jej skuteczności materialnej. Badanie treści dokumentu dołączonego do wniosku mieści w sobie konieczność oceny, czy dokument ten stanowi uzasadnioną podstawę wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r. II CK 541/03, OSNC z 2005 r. nr 6 poz. 112). Dokument taki mogłaby stanowić jedynie decyzja uwłaszczeniowa z dnia 28 maja 1974 r., stwierdzająca nabycie własności przezS.iZ.małż.B.na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych, z której sentencjiexpressis verbiswynika zmiana stanu prawnego. Decyzja ta nie została przedłożona przez wnioskodawczynię, brak więc dokumentu, z którego wprost wynika nabycie własności przez nich własności. Nie można też uznać, że treść decyzji uwłaszczeniowej jest inkorporowana w decyzję organu drugiej instancji, utrzymującą ją w mocy. Na płaszczyźnie materialnoprawnej treść decyzji administracyjnej wyznacza bowiem jej sentencja. Zmiana stanu prawnego uzasadniająca wpis w księdze wieczystej powinna wynikać z sentencji, a nie z domniemań o treści decyzji utrzymanej w mocy.
Ponadto trzeba podkreślić, że przedłożenie przez wnioskodawczynię decyzji uwłaszczeniowej byłoby tylko jednym z warunków uwzględnienia jej wniosku. Z chwilą wskazaną w decyzji uwłaszczeniowej osoby wpisane w księdze wieczystej utraciły własność na rzecz osób uwłaszczonych (poprzedników wnioskodawczyni), co oznacza, że zaistniała niezgodność między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. O ile do usunięcia tej niezgodności nie dojdzie w drodze oświadczenia tych pierwszych w odpowiedniej formie - konieczne jest orzeczenie sądu wydane na podstawieart. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm. (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2009 r., III CZP 69/09, OSNC 2010 z 4 nr 53). Przepis ten pozwala, przy braku ograniczeń dowodowych, uzyskać wyrok będący podstawą wpisu stanu prawnego zgodnego ze stanem rzeczywistym; takie rozwiązanie gwarantuje pewność i bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami.
Z opisanych względów zarzuty apelacyjne należy uznać za nieskuteczne i niepozwalające na podważenie zaskarżonego orzeczenia.