Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 897/12
Data wyroku: 2012-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Frańczak, Iwona Łuka-Kliszcz, Marta Fidzińska-Juszczak
Słowa kluczowe: Świadczenie Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 2 ust.3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r, Nr 120, poz.1252).

Sygn. akt III AUa 897/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jolanta Frańczak

Sędziowie:

SSA Marta Fidzińska - Juszczak (spr.)
SSA Iwona Łuka-Kliszcz

Protokolant:

st. prot. sąd. Anna Baran

po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2012 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuJ. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wK.
świadczenie przedemerytalne
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach Wydziału V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt V U 152/12

z m i e n i a zaskarżony wyrok w ten tylko sposób, że przyznajeJ. G.świadczenie przedemerytalne od stycznia 2012 r., a w pozostałym zakresie apelację oddala.

-1-

Sygn. akt III AUa 897/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy w Kielcach V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wK.z dnia 11 stycznia 2012r. i przyznałJ. G.świadczenie emerytalne od stycznia 2012r.
Ustalił Sąd że, wnioskodawcyJ. G.ur. (...), w roku 1966 zmarł ojciec. Matka powtórnie wyszła za mąż w 1971r. i wówczas wraz z mężem zamieszkała wT.i zameldowała tam swoich synów, tj.J.iW. G.. Mimo zameldowania wnioskodawca wraz z bratem mieszkał do dnia 14 kwietnia 1973r. w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, położonym wS.przyul. (...)(obecnie(...)).J. G.po ukończeniu w 1968r. szkoły podstawowej rozpoczął naukę w(...)wT., do którego dojeżdżał komunikacją PKS kilkanaście kilometrów. Naukę rozpoczynał o godz. 7, a kończył o godz. 14. Gospodarstwo rolne zajmowało powierzchnię 0,59 ha. Był to głównie sad z ponad setką drzew owocowych, oraz uprawy pomidorów, buraków, ziemniaków, ogórków, porzeczek i agrestu. W gospodarstwie hodowano też drób, króliki i świnie. Prowadzeniem gospodarstwa zajmował się wnioskodawca wraz z bratem (ur. (...)), a matka pomagała im dojeżdżając zT.. Prace rolne w gospodarstwie – głównie wykonywane ręcznie – polegały na przygotowaniu sadzonek pomidorów, przesadzaniu ich do inspektów, a potem do gruntu. Wiosną sadzono też wszystkie pozostałe warzywa, a następnie aż do jesiennych zbiorów zajmowano się pielęgnacją tych upraw. W jesieni przygotowywano grunt na następny rok, zbierano owoce z sadu, wykonywano prace pielęgnacyjne przy drzewach. Codziennie przez cały rok zajmowano się inwentarzem. Dokonywano też niezbędnych prac remontowych w obejściu, naprawiano klatki dla kur i świń. Praca w gospodarstwie zajmowała wnioskodawcy co najmniej cztery godziny dziennie. Gospodarstwo rolne było traktowane jako dodatkowe źródło dochodów rodziny. Warzywa i owoce

-2-
Sygn. akt III AUa 897/12

uzyskiwane z sadu i ogrodu sprzedawano w punkcie skupu, który znajdował się w pobliżu domu.
Naukę w technikum wnioskodawca ukończył w dniu 5 marca 1973r., a 15 września 1973r. rozpoczął służbę wojskową.
Ostatnio wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w(...) SA, na pełny etat do dnia 30 kwietnia 2011r. Stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w oparciu oart. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników(Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.). W dniu 6 maja 2011r.J. G.uzyskał status osoby bezrobotnej i od dnia 14 maja do 14 listopada 2011r. przez pół roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych. W tym okresie nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy wS.wnioskodawca otrzymał w dniu 21 listopada 2011r., a w dniu 20 grudnia 2011r. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Staż ubezpieczeniowyJ. G.na dzień złożenia wniosku o świadczenie wynosi co najmniej 40 lat (uznany przez organ rentowy wyniósł 37 lat 5 miesięcy i 11 dni). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt rentowych oraz zeznań świadkówE. D.,W. G.,M. K.,J. Z.. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji zważył, że odwołanie jest uzasadnione. Przytoczył treśćart. 2 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(Dz.U. z 2004r. Nr 120, poz.1252 ze zm.) i stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie było stwierdzenie czy wnioskodawca – w myśl cytowanych przepisów – nabył prawo do wnioskowanego świadczenia, albowiem stosunek pracy z pracodawcą, u którego był zatrudniony przez okres co najmniej 6 miesięcy ustał z przyczyn dotyczących zakładu pracy, oraz legitymuje się wymaganym co najmniej 40 – letnim stażem ubezpieczeniowym (art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy). W ocenie Sądu, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, istnieją podstawy do uwzględnienia, stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

-3-
Sygn. akt III AUa 897/12

    Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), okresu pracy w gospodarstwie rolnym swoich rodziców przypadającego od 27 września 1969r. do 14 września 1973r. Sąd dał wiarę zgodnym zeznaniom świadków, iż wnioskodawca prowadził gospodarstwo rolne wS., w którym mieszkał i traktował jako istotne źródło swego utrzymania.
Sąd miał na względzie, że gospodarstwo zajmowało niewielką powierzchnię, ale stale przez cały rok prowadzono w nim intensywne prace związane z hodowlą inwentarza oraz uprawą i zbiorami owoców i warzyw. We wskazanym okresie wnioskodawca swą pracą w sposób znaczący przyczyniał się do jego prowadzenia co wskazuje, że wymiar świadczonej pracy wynosił co najmniej połowę pełnego wymiaru czasu pracy. W konsekwencji okres ten należało doliczyć w niezbędnym zakresie do okresu składkowego wnioskodawcy brakującego do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że wnioskodawca spełnił wszystkie warunki wskazane w art. 2 ust.1 pkt 5 ustawy, jak też określone w art. 2 ust. 3 i mając to na uwadze na zasadzieart. 47714§ 2 kpcorzekł ja w sentencji.
Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególnościart. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych(cyt.wyżej) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskodawca spełnia warunki do nabycia prawa do świadczenia, o którym orzeczono w sentencji. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji skarżący podniósł, że do okresu pracy wnioskodawcy nie uwzględniono okresu pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ w spornym okresie uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej wT., a od 26.03.1972r. nie zamieszkiwał w miejscu położenia gospodarstwa rolnego mającego powierzchnię 0,5 ha. Nadto skarżący zarzucił, że Sąd rozpoznając odwołanie orzekł poza zakres tj. przedmiot zaskarżonej decyzji przyznającJ. G.świadczenie emerytalne, podczas gdy zarówno wniosek jak i decyzja dotyczyły „świadczenia przedemerytalnego”. Dodatkowo nie wyjaśnił Sąd jakie okoliczności miały wpływ na
-4-
Sygn. akt III AUa 897/12

przyznanie świadczenia „od stycznia 2012 roku”. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja jest częściowa uzasadniona.
Sąd Apelacyjny w całości akceptuje ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia, jakkolwiek za zasadny uznaje zarzut odnoszący się do sformułowania sentencji zaskarżonego wyroku, w której Sąd pierwszej instancji przyznałJ. G.„świadczenie emerytalne”. Jednakowoż biorąc pod uwagę, co podkreśla też apelujący, że zarówno wniosek ubezpieczonego, jak i zaskarżona decyzja oraz dodając w dalszym ciągu, że i zawarte w uzasadnieniu wyroku rozważania Sądu dotyczyły „świadczenia przedemerytalnego”, wytknięte w apelacji błąd sentencji wyroku należało ocenić wyłącznie jako lapsus calami (mimowolny błąd w piśmie), który należało zweryfikować poprawnym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy na podstawieart. 386 § 1 kpc.
W pozostałym zakresie apelacja nie zawierała uzasadnionych zarzutów. Zgromadzony materiał dowodowy i przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji jego ocena pod kątem powołanych przepisów art. 2 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 pkt. 3 cyt. wyż ustaw – zdaniem Sądu Apelacyjnego nie budziły żadnych wątpliwości. W szczególności nie sposób było podzielić stanowiska apelującego sprowadzającego się do tezy, że uwzględniono wnioskodawcy okres pracy w gospodarstwie rolnym matki w okresie od 27.09.1969r. do 14.03.1973r. jakkolwiek uczęszczał on w tym czasie do szkoły ponadpodstawowej wT., a od 26.03.1971r. nie zamieszkiwał w gospodarstwie. Należało bowiem wziąć pod uwagę szczegółowe i wnikliwe ustalenia Sądu, z których wynikało jakie prace w gospodarstwie wykonywał wnioskodawca, ile poświęcał na nie czasu, w jaki sposób godził to z nauką i dojazdem do technikum oddalonego o około 14 km odS.. Nie zmienia przy tym tej oceny podnoszona okoliczność zameldowania wnioskodawcy wT.jeśli zważyć, że zameldowanie to nie
-5-
Sygn. akt III AUa 897/12

wiązało się z zamieszkiwaniem, skoro wnioskodawca nadal wraz z bratem zamieszkiwali w gospodarstwie wS., od śmierci ojca nauczyli się samodzielności i pracowali w gospodarstwie, by polepszyć sobie trudną sytuację finansową, tym bardziej, że matka pracowała zawodowo poza gospodarstwem. Uzasadnienie Sądu odnoszące się do tej kwestii nie nasuwa żadnych zastrzeżeń i mieści się w granicach wyznaczonych przezart. 233 § 1 kpc.
Pozostaje jeszcze odnieść się do zarzutu dotyczącego daty przyznania świadczenia, a ściśle braku wskazania podstawy prawnej takiego właśnie rozstrzygnięcia. Jest on tylko o tyle uzasadniony, że z rozważań Sądu zawartych w uzasadnieniu nie wynika jednoznacznie dlaczego przyznał świadczenie od stycznia 2012r. Mimo tej niedokładności nie można nie zauważyć, że Sąd powołał treśćart. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych, zgodnie z którym świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1, po upływie 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli ta spełnia łącznie warunki wymienione w tym przepisie. Skoro Sąd ustalił, że z dniem 14 listopada 2011r. minął półroczny okres pobierania przez wnioskodawcę zasiłku dla bezrobotnych, to winien był przyznać świadczenie przedemerytalne od daty złożenia wniosku tj. 20 grudnia 2011r. Wskazana w wyroku data przyznania świadczenia jest trudna do uzasadnienia, i wydaje się być niekorzystna dla ubezpieczonego, jednakże biorąc pod uwagę, że nie składał on apelacji, jakakolwiek zmiana w tym zakresie oznaczałaby naruszenie treściart. 384 kpc.
Reasumując powyższe wywody należało jedynie częściowo uwzględnić apelację, co mając na uwadze na zasadzieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 385 kpcorzeczono jak w sentencji.

SSOE. P.
11.01.2013r. RT