Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 529/13
Data wyroku: 2013-09-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Witkowski
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III U 529/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 września 2013r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Piotr Witkowski

Protokolant:

sekr. sądowy Marta Majewska-Wronowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013r. w Suwałkach
sprawyJ. T.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wypłatę emerytury
w związku z odwołaniemJ. T.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 21 stycznia 2013r. znak(...)

1

zmienia zaskarżoną decyzję i wznawiaJ. T.wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012r.;

2

znosi wzajemnie koszty postępowania pomiędzy stronami.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 21.01.2013r. wznowiłJ. T.na jej wniosek z dnia 12.12.2012r. wypłatę emerytury od dnia 1.12.2012r., wskazując w niej przy tym jej wysokość i potrącenia podatku i składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz termin wypłaty.
W odwołaniu od tej decyzjiJ. T.wniosła o jej uchylenie i wznowienie wypłaty emerytury z dniem 1.02.2012r.
Wskazała, że wcześniej organ rentowy wstrzymał wypłatę jej emerytury decyzją z dnia 9.03.2012r. przyjmując za podstawę prawną wstrzymaniaart. 103a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz. U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W dniu jednak 13.11.2012r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem o sygn. akt K 2/12 orzekł, iż art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych ora niektórych innych ustaw, w związku zart. 103a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16.12.2010r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W związku więc z tym wyrokiem decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wO.z dnia 9.03.2012r. o zawieszeniu wypłaty jej emerytury była niezgodna z prawem, a tym samym i decyzja z dnia 21.01.2013r. o wznowieniu wypłaty jej emerytury z dniem 1.12.2012r. jest również niezgodna z prawem w części dotyczącej daty wznowienia wypłaty.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Wskazał mianowicie, że z dniem 1.01.2011r. weszła w życieustawa z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726). Na mocy art. 6 tej ustawy, doustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) wprowadzonoart. 103a, zgodnie z którym prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Jednocześnie w myślart. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r.do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy, o której mowa w art. 6 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynając od dnia 1.10.2011r.
W związku więc z tym, iżJ. T.zatrudniona w Urzędzie Gminy wŚ.uzyskała prawo do emerytury przyznanej dnia 1.08.2010r. decyzją z dnia 21.10.2010r., ZUS wstrzymał jej decyzją z dnia 9.03.2012r. z dniem 1.02.2012r. wypłatę tej emerytury. Decyzją też z dnia 1.02.2012r. zobowiązałJ. T.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1.10.2011r. do 31.01.2012r.
Od złożonych przezJ. T.odwołań od tych decyzji Sąd wyrokiem z dnia 27.04.2012r. sygn. akt III U 171/12 umorzył postępowanie w zakresie decyzji z dnia 25.01.2012r. oraz zmienił decyzję z dnia 1.02.2012r. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 20.11.2012r. oddalił apelację organu rentowego i orzeczenie stało się prawomocne z dniem 20.11.2012r.
Dalej organ rentowy wskazał, że owszem, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 22.11.2012r. stwierdził, że art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r. zmieniającej przepisy ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zw. zart. 103a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdodanym przez art. 6 pkt. 2 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011r. bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, uznał za niezgodne z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą zart. 2 Konstytucji, jednakże w myślart. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu.
W oparciu więc o przepisart. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpozwany podjął wypłatę emerytury od dnia 1.12.2012r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek (z dnia 12.12.2012r.).

Sąd Okręgowy w Suwałkach ustalił i zważył, co następuje:

Odwołanie tylko co do nieznacznej części jest uzasadnione.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że organ rentowy decyzją z dnia 9.03.2012r. (wcześniej uczynił to decyzją z dnia 25.01.2012r., która uchylił) wstrzymałJ. T.wypłatę emerytury od dnia 1.02.2012r. w związku z treścią obowiązującego od dnia 1.10.2011r. art. 103a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt. 2 i art. 28 ustawy z dnia 16.10.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257 z 2010r. poz. 1726), który stanowił, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.J. T.pozostawała bowiem bezpośrednio przed dniem przyznania w drodze decyzji organu rentowego prawa do emerytury (tj. 21.10.2010r.), jak i po jej przyznaniu, cały cza w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy. Tymczasem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13.11.2012r. stwierdził, że art. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r., o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011r., Nr 291, poz. 1707) w związku zart. 103a ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U z 2009r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16.12.2010r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast zart. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej(Dz. U. z 1997r. Nr 78, poz. 483), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Wyrok zaś Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 22.11.2012r. Z tym więc dniem wszedł w życie i z tym dniem stosownie do powołanej normyKonstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 103autracił moc obowiązującą wobecJ. T.. Do dnia tymczasem 21.11.2012r. obowiązywałJ. T.jak i inne osoby, które znalazły się w takiej samej sytuacji, a więc nabyły prawo do emerytury przed dniem 1.01.2011r.
Wskazać należy, żeust. 3 art. 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejjednoznacznie wskazuje, że utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny aktu normatywnego następuje z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wszakże stanowi on, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny – dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów.
Jakiekolwiek więc argumenty, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012r. działa z mocą wsteczną od dnia 1.10.2011r. nie mają prawnego uzasadnienia. W obliczu przecież treściart. 190 ust. 3 KonstytucjiRzeczypospolitej nie można uważać, że wyroki Trybunału, stwierdzające niezgodność przepisu ustawy zKonstytucjąsą skuteczne od dnia wejścia w życie zakwestionowanego przepisu i przyczyna prawna wstrzymania wypłaty emerytury nigdy nie istniała.
Należy jeszcze podkreślić, że w momencie wstrzymaniaJ. T.wypłaty świadczenia emerytalnego do dnia 21.11.2012r. przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny zKonstytucjąobowiązywał i należało go stosować. W tym też zakresie wskazać należy naart. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylkoKonstytucjii ustawom. Zatem pomimo, iż przepis był niekonstytucyjny już od momentu jego uchwalenia, to sędzia, ale również pracownik innego organu np. ZUS-u, nie może podnosić, iż jego zdaniem przepis jest niekonstytucyjny i dlatego nie będzie go stosował. Stosowne kompetencje w zakresie stwierdzania niekonstytucyjności ustawy z ustawą zasadniczą posiada tylko Trybunał Konstytucyjny, co wynika zart. 188 ust.1 Konstytucji RP. Sędziowie posiadają uprawnienia do stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów, ale aktów niższej rangi niż ustawa np. uchwał, zarządzeń czy rozporządzeń. W sprawie rozstrzygnięcie opierało się o przepisy ustawy o emeryturach o rentach z FUS, zatem nawet w przypadku gdyby Sąd zauważył, iż przepis jest niekonstytucyjny (jego zdaniem) nie mógł odmówić jego stosowania z uwagi na brak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, a takie zapadło dopiero w dniu 13.11.2012r.
Mając więc to na uwadze stwierdzić należy, że świadczenie emerytalneJ. T.po wstrzymaniu jego wypłaty należało się jej ponownie od dnia 22.11.2012r. Z taką też datą organ rentowy winien jej wznowić wypłatę tego świadczenia. Winien bowiem w takich sprawach jakJ. T.działać z urzędu. Poruszona bowiem kwestia w niniejszej sprawie miała bardzo istotne znaczenie dla wszystkich zainteresowanych ubezpieczonych, którzy nabyli prawa emerytalne w okresie czasu od 8.01.2009r. do 31.12.2010r. i cały czas pozostawali w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy przed przyznaniem emerytury jak i po jej przyznaniu bez rozwiązania przed jej przyznaniem stosunku pracy. Nie można zasłaniać się tu treścią powołanego przepisuart. 135 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że w razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wypłatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z urzędu decyzję o jej wznowieniu. Przecież jeżeli Trybunał Konstytucyjny kwestionuje jakieś przepisy to w stosunku do zainteresowanych właściwy stan prawny winien być zastosowany z datą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwłaszcza, że ma go zastosować instytucja państwowa.
Z tych też wszystkich względów Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i wznowiłJ. T.wypłatę emerytury od dnia 22.11.2012r.
Z uwagi na wynik sprawy, na zasadzieart. 100 kpczniósł wzajemnie koszty postępowania pomiędzy stronami.
PW/bd