Sąd Apelacyjnyw Warszawie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 377/13
Data wyroku: 2013-11-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Mojkowska, Zbigniew Kapiński
Słowa kluczowe: Narkomania
Podstawa prawna: art.18§2 kk w zw. z art.55 ust 3 Ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt II AKa 377/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 listopada 2013 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący Sędzia SA – Zbigniew Kapiński
Sędziowie SA – Małgorzata Mojkowska
– Hanna Wnękowska ( spr)
Protokolant – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska
przy udziale Prokuratora Elżbiety Kozakiewicz - Jackowskiej
sprawyF. S.
oskarżonego o przestępstwo zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 17 lipca 2013 r.
sygn. XVIIIK 335/12
zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoF. S.uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
F. S.oskarżony został o to, że:
w okresie od 25 października 2003 r. do 7 listopada 2003 r. wW.,G.działając w wykonaniu z góry podjętego zamiaru w krótkich odstępach czasu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólniei w porozumieniu zN. S.i dwoma innymi nieustalonymi osobami wbrew przepisom ustawy co najmniej dwukrotnie nakłaniałM. K.do przywozu zB.iT.do Rzeczypospolitej Polskiej środka odurzającego w postaci znacznej ilości heroiny która miała być ukryta w specjalnie do tego przystosowanych skrytkach w pojazdach samochodowych,
tj. o czyn zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 55 ust. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. z 2005 r. Nr 17poz. 1485 z późn zm.) w zw. zart. 12 k.k.

Zaskarżonym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 lipca 2013 roku sygn. XVIII K 335/12 oskarżony w ramach zarzucanego mu czynu uznany został za winnego tego że:

I
na przełomie października i listopada 2003 roku wW.iG.działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu zN. S.i innymi nieustalonymi osobami kilkakrotnie nakłaniałM. K.do przewozu zB.iT.do Rzeczypospolitej Polskiej środka odurzającego w postaci znacznej ilości heroiny, która miała być ukryta w specjalnie do tego przystosowanych skrytkach w pojazdach samochodowych, jednakże celu nie osiągnął, ponieważ po stronieM. K.nie powstał zamiar realizacji przestępstwa, albowiem jego aktywność życiowa była w tym czasie skoncentrowana na innych celach, to jest przestępstwa wyczerpującego dyspozycjęart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 55 ust. 3 ustawy z dn. 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. z 2005 r. Nr 17 poz. 1485 z późn. zm.) i za ten czyn na mocyart 19 § 1 k.k.w zw. zart. 55 ust. 3 ustawy z dn. 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U. z 2005 r. Nr 17 poz. 1485 z późn. zm.) w zw. zart. 22 § 2 k.k.w zw. zart. 60 § 1 i 6 pkt 2 k.k.skazano go na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz 100 (stu) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na 50 (pięćdziesiąt) złotych;

II
na podstawieart. 627 k.p.k.zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3.363,33 (trzy tysiące trzysta sześćdziesiąt trzy i 33/100) złotych tytułem kosztów sądowych, w tym 1.180 (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt) złotych należnej opłaty.

Od tego wyroku apelacje złożyli obrońcy oskarżonego.
Apelacja adw.P. D.zaskarżała wyrok w całości zarzucając

1
art. 72 k.p.k.,204 § 1 pkt 2 k.p.k.,art. 6 k.p.k.w ten sposób, iż pozbawiono oskarżonego prawa do obrony poprzez nie zapewnienie oskarżonemu pomocy tłumacza w sytuacji, gdy ten nie posługiwał się w stopniu wystarczającym językiem polskim i wielokrotnie podkreślał, iż nie jest możliwe w jego indywidualnie określonej sytuacji aktywne korzystanie z prawa do obrony, mimo, iż ustawodawca zapewnia udział tłumacza dla osoby nie władającej w wystarczającym stopniu językiem polskim, zaś wobec oświadczenia oskarżonego oraz w braku dowodu przeciwnego, zaliczonego w poczet materiału dowodowego i ujawnionych w toku rozprawy głównej w zgodzie zart. 410 k.p.k., oświadczenie to stanowiło wystarczającą podstawę do wezwania tłumacza;

2
art. 175 § l k.p.k.iart.6 k.p.k.poprzez brak odebrania wyjaśnień od oskarżonego, mimo deklarowanej przez niego chęci złożenia wyjaśnień, co również uniemożliwiło mu obronę;

3
art. 204 § 2 k.p.k.,art.410 k.p.k.iart.6 k.p.k.poprzez brak wezwania tłumacza dla przetłumaczenia pism składanych w postępowaniu w języku obcym;

4
art. 424 § 2 k.p.k.poprzez brak wyjaśnienia, w zgodzie zart. 33 § 2 k.k.podstaw wymiaru orzeczonej kary grzywny;

5
art. 410 k.p.k.,art. 7 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.,art. 4 k.p.k.poprzez dokonanie całkowicie dowolnych, nieuprawnionych, i sprzecznych z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego na podstawie niewystarczającego do przypisania oskarżonemu winy materiału dowodowego ustaleń w zakresie zarzucanego mu czynu, pozwalających na przypisanie mu winy, w zakresie:

a
nakłaniania przez oskarżonegoM. K.do przewozu środka odurzającego w postaci znacznej ilości heroiny, gdzie w wyniku złożonych na rozprawie głównej zeznań jedynego, tj. kluczowego świadka wynika, iż czynu tego oskarżony nie dokonał, a brak jest jakiegokolwiek, niepodważalnego i co za tym idzie, wiarygodnego dowodu wskazującego iż osobą podżegającą był oskarżony, a odmienne przyjęcie niż treść zeznań świadkaK.prowadzi do naruszenia prawa materialnego -art. l § 2 k.k.w zw. zart.55 ust.3UoPN wobec braku wykazania znamion czynu przypisanego,

b
niczym nieuzasadnionego i niepopartego wystarczającym materiałem dowodowym twierdzenia sądu, iż nakłanianieM. K.do przewozu zB.iT.do Polski środka odurzającego dotyczyło znacznej ilości heroiny, a z uwagi na fakt, iż czynu nie usiłowano dokonać i do przewozu narkotyków nie doszło i - jak wskazał w uzasadnieniu Sąd - „podczas rozmów ani razu nie została określona ilość tego środka odurzającego” - przyjęcie, iż czyn, do którego rzekomo nakłaniał oskarżony dotyczyć miał „ilości znacznej” jest jedynie domysłem i dowolną ocena Sądu;

Na zasadzieart. 427 § l k.p.k., podnosząc powyższe zarzuty, obrońca wniósł o:

a
zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynu względnie:

b
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania;

Apelacja adw.J. Ś.zaskarżała wyrok w całości zarzucając
1. rażące naruszenie prawa do obrony i podstawowych zasad procesu, a w szczególnościart. 6 i art. 72 k.p.k.mające wpływ na treść wyroku, a polegające na niezapewnieniu udziału tłumacza języka kurdyjskiego w postępowaniu mimo, iż oskarżony nie włada językiem polskim w stopniu dostatecznym, a w szczególności nie czyta i nie pisze po polsku,
2. obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicieart. 4, art. 5 § 2, art.7, art. 9 § 1, art. 92, art. 167, art. 170, art. 182 § 3, art. 366 § 1, art. 391 § 1, art. 410, art. 424 k.p.k.mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą w szczególności na:
- oparciu wyroku skazującego wyłącznie o nie znajdujące wsparcia w żadnym innym dowodzie, wewnętrznie sprzeczne i niekonsekwentne zeznania jednego świadka korzystającego z dobrodziejstwaart. 60 k.k.,
- jednostronnej i dowolnej ocenie materiału dowodowego,
- nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
- nie ujawnieniu istotnych partii materiału dowodowego, w szczególności tej części zeznań świadkaK., w których wskazuje on na inną osobę jako sprawcę,
- oparciu orzeczenia o nieujawnione dowody, w szczególności te rzekomo wskazujące na dostateczną znajomość języka polskiego przez oskarżonego,
- sprzeczności istotnych ustaleń z treścią materiału dowodowego,
- bezzasadnym oddaleniu wniosków dowodowych obrony, w szczególności wniosku o zwrócenie się do Prokuratury o nadesłanie protokołów zeznań świadkaK.składanych na etapie postępowania przygotowawczego, w których zgodnie z zeznaniami tego świadka zgłaszał wątpliwości co do rozpoznania oskarżonego,
- pominięciu istotnych partii materiału dowodowego, które wprost wskazują na niewinność oskarżonego,
- odstąpieniu od przesłuchania świadkaS., mimo, iż z załączonych do akt sprawy wyroków Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w Lublinie ewidentnie wynikało, iż świadkowi temu nie przysługiwało prawo do odmowy składania zeznań,
- niewłaściwym uzasadnieniu wyroku.
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść a polegający w szczególności na ustaleniu, iż:
- oskarżony w dostatecznym stopniu włada językiem polskim,
- św.S.przysługuje prawo do odmowy zeznań,

-

świadekK.dopiero w trakcie rozprawy w przedmiotowej sprawie zmienił stanowisko co do sprawstwa oskarżonego,

- oskarżony dopuścił się przypisanych mu czynów, mimo, iż jedyny świadek oskarżenia stanowczo, wielokrotnie i wbrew ustaleniom Sądu również w toku innych postępowań wskazywał, iż to nie oskarżony był sprawcą.
Wskazując na powyższe obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Sąd Apelacyjny zważy co następuje.
Wnioski apelacji o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zasługują na uwzględnienie albowiem Sąd Okręgowy dopuścił się uchybień powodujących , że sprawa nie dojrzała do merytorycznego rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim - jak trafnie podnosi adw.J. Ś.– Sąd Okręgowy, bezpodstawnie uznał, że świadkowiN. S.przysługiwało prawo odmowy zeznań na podstawieart. 182 § 3 k.p.k.
IstotnieN. S.był oskarżony w innej sprawie o współudział w czynie zarzucanym oskarżonemuF. S., jednak w dacie przesłuchania go w charakterze świadka w niniejszej sprawie, to jest w dniu 22 marca 2013 roku, postępowanie karne przeciwko niemu było już prawomocnie ukończone. Wyrok skazującyN. S.za współudział w przedmiotowym czynie uprawomocnił się bowiem dnia 13 lutego 2013 roku.
Nie ulega wątpliwości, że skoro przepisart. 182 § 3 k.p.k.jednoznacznie stanowi, że dotyczy świadka, który jestoskarżonymo współudział w czynie objętym postępowaniem w którym miałby zeznawać, oczywistym jest, że nie dotyczy on osoby prawomocnie skazanej za taki czyn.
Wobec powyższego świadkowiN. S.nie przysługiwało prawo odmowy zeznań , a ponieważ z prawa tego, za przyzwoleniem Sądu, skorzystał, należy uznać, że nastąpiło to z obrazą prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść wyroku.
Zważyć bowiem trzeba , że jedynym przesłuchanym naocznym świadkiem przedmiotowego czynu jestM. K., którego zeznania w zakresie rozpoznania oskarżonego są niekonsekwentne, zaś oskarżony nie przyznaje się do popełnienia tego czynu.
Kolejnym uchybieniem skutkującym uchyleniem wyroku jest nieujawnienie przez Sąd k. 280 (protokół przesłuchaniaM. K.w sprawie VIIIK 236/09) - w zaprotokołowanych na tej karcie zeznaniachM. K.wskazał na mężczyznę z koralikami (I.Al. (...)) oświadczając ,że wydaje mu się, że to on jest tym południowcem, który nakłaniał go do przemytu narkotyków. Jest to fragment zeznańM. K.złożonych na rozprawie w sprawie VIII K 236/09, w dniu 9 listopada 2011 roku. Z niezrozumiałych powodów Sąd ujawniając fragmenty protokołu tej rozprawy zaniechał ujawnienia k. 280, mimo, iż odnotowane na tej karcie zeznania mogły mieć istotne znaczenie w sprawie. Trafnie podnosi adw.J. Ś., że wobec treści tych nieujawnionych - z obrazą prawa procesowego - zeznań, argumentacja Sądu Okręgowego, iż w toku tejże rozprawy w sprawie VIII K 236/09M. K.zeznając na temat przemytu ani razu nie odniósł się w tym kontekście do mężczyzny z koralikami - jest nieuprawniona.
Powyższe uchybienia sprawiły, że materiał dowodowy jakim dysponował Sąd Okręgowy był niekompletny – zatem sprawa nie dojrzała do merytorycznego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Okręgowy wyjaśni wszystkie istotne okoliczności, przeprowadzi wszystkie dowody mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem uwag poczynionych wyżej, rozstrzygnięcie oprze na całokształcie ujawnionych dowodów ocenionych zgodnie z wymogami określonymi wart. 7 k.p.k.a uzasadnienie sporządzi zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k.
Odnosząc się do zarzutów obu apelacji związanych z nie zapewnieniem udziału tłumacza w niniejszym postępowaniu, stwierdzić trzeba, iż Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że brak jest przesłanek określonych wart. 72 k.p.k., a stanowisko w tym przedmiocie obszernie umotywował na str. 3- 4 uzasadnienia wyroku. Podzielając przedstawioną argumentację, wystarczy w tym miejscu wskazać na k. 153 -154, na których zaprotokołowane są zeznaniaF. S.złożone w języku polskim, bez udziału tłumacza, w których zawarte jest oświadczenie, że zna język polski i nie potrzebuje tłumacza oraz na k. 150 na której znajduje się własnoręcznie przez niego napisane oświadczenie w języku polskim jak również na k. 176 na której znajduje się skierowany do oskarżonego list od jego żony, napisany w języku polskim.
W tej sytuacji należy uznać, iż brak jest podstaw do przyznania oskarżonemu prawa do korzystania z pomocy tłumacza na podstawieart. 72 k.p.k.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w wyroku.