Sąd Apelacyjny w Łodzi
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 138/13
Data wyroku: 2013-07-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bolesław Kraupe, Jarosław Leszczyński, Paweł Misiak
Słowa kluczowe: Narkomania
Podstawa prawna: art. 437 kpk, art. 438 pkt 2 i 3 kpk, art. 634 kpk kpk w zw. z art. 627 kpk

Sygn. akt II AKa 138/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 lipca 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bolesław Kraupe (spr.)

Sędziowie:

SA Paweł Misiak
SO del. Jarosław Leszczyński

Protokolant:

sekr. sądowy Łukasz Szymczyk

przy udzialeJ. S., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi
po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2013 r.
sprawy

A. J.

oskarżonego z art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 12 kk;
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb.
z dnia 17 maja 2013 r., sygn. akt III K 40/13
na podstawieart. 437 kpk,art. 438 pkt 2 i 3 kpk,art. 634 kpkw zw. zart. 627 kpk

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznaje, iż opisane w pkt 1 działanie oskarżonego miało charakter wprowadzenia do obrotu wskazanego tam środka odurzającego oraz wyczerpywało dyspozycjęart. 56 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz.U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) w zw. zart. 12 kki skazuje go za ten czyn na karę roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w rozmiarze 100 (sto) stawek dziennych po 10 (dziesięć) zł;

2
utrzymuje w mocy tenże wyrok w pozostałej części;

3
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję.

II AKa 138/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiemA. J.został uznany za winnego przestępstwa zart. 59 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 kk– opisanego wpkt. 1- za które wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł.
Na podstawieart. 45 § 1 kksąd orzekł przepadek korzyści majątkowej w kwocie 3. 748 zł, osiągniętej przez oskarżonego z popełnienia przestępstwa.
Ponadto rozstrzygnął o zaliczeniu na poczet kary pozbawiania wolności okresu tymczasowego aresztowania, o dowodzie rzeczowym oraz o kosztach sądowych (videwyrok na k 193-194).
Obrońca oskarżonego zakwestionował to orzeczenie w oparciu o zarzuty:
a) obrazy prawa materialnego – art. 59 ust. 2 wymienionej ustawy – przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, na skutek też błędnego ustalenia, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamię „udzielenia” środka odurzającego , mimo że w istocie wprowadził ten środek do obrotu, udostępniając goT. W.w ilościach objętych zarzutem
b) obrazy prawa procesowego -art.7 i art. 5 § 2 k.p.k.- przez obciążenie oskarżonego okolicznością niewyjaśnioną, dotyczącą ustalenia ilości marihuany przekazanej małoletniemu
c) błędu w ustaleniach faktycznych wyroku na skutek przyjęcia, że oskarżony uzyskał z przestępczego procederu korzyść materialną.
Alternatywnie w apelacji sformułowano jeszcze zarzuty:
d) obrazy prawa materialnego –art. 60 § 3 kk– przez błędne uznanie, że wobec oskarżonego nie zachodzi podstawa do nadzwyczajnego złagodzenia kary
e) rażącej niewspółmierności kary w stosunku do popełnionego czynu.
W konkluzji skarżący postulował zmianę zaskarżonego wyroku przez zakwalifikowanie czynuA. J.jako przestępstwa z art. 56 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzenie mu kary w granicach przewidzianych za to przestępstwo; bądź uchylenie tegoż wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji (videapelacja na k 256 – 258).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Odwołanie obrońcy okazało się zasadne w zakresie wiodącego zarzutu błędnej oceny prawnej czynu oskarżonego i jego niewłaściwej subsumcji pod przepis art. 59 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W sposób nad wyraz wymowny świadczy o tym treść zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonego, na które nie bez racji wskazuje autor apelacji. Trudno przy tym ukryć zdziwienie, że przy tak klarownym stanie rzeczy, sąd

      meritiw sposób bezkrytyczny zaakceptował nietrafną koncepcję prawną oskarżyciela co do charakteru zachowań oskarżonego i to przy jaskrawej sprzeczności wewnętrznej pomiędzy treścią zarzutów ujętych w akcie oskarżenia a jego uzasadnieniem, gdzie w sposób kompatybilny z wymową osobowych źródeł dowodowych stwierdzono m. in. – „świadek (P. K.– uwaga S.A. ) zakupioną marihuanę sprzedawał z zyskiem, jak również sprzedawał ją klientom wskazanym przezT. W.” oraz „ nadmienił ( oskarżony – uwaga S.A. ), iż wiedział, żeT. W.zakupuje środki odurzające do dalszej odsprzedaży wśród swoich kolegów” (k 145 i 145 v. ).
Sąd Okręgowy bez głębszej analizy obiektywnej treści przeprowadzonych w ramach przewodu sądowego dowodów – przyjął, iż „A. J.swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycjęart. 59 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii(…) w zw. zart. 12 kk, ponieważ w okresie od października 2012 roku do 24 stycznia 2013 roku wP.iB., województwo(...), działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, udzielił odpłatanie małoletniemuT. W.środka odurzającego w postaci marihuany. ” Kwintesencja ta została poprzedzona wymienieniem 12 przypadków – zindywidualizowanych co do dnia, miejsca, ilości marihuany oraz jej ceny – transakcji sprzedaży przez oskarżonegoT. W.tego środka oraz oceną wiarygodności zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonego.
Szkopuł w tym, że ustalenie „udzielania środka” pozostaje w ewidentnym dysonansie z treścią ocenionych dowodów, z których niewątpliwie wynika, iż owe transakcje między oskarżonym a jego ciotecznym bratemT. W.nie miały charakteru udzielania w znaczeniu art. 59 ust. 2 cyt. ustawy, lecz odpowiadały znamieniu „wprowadzenia do obrotu” tegoż środka - w rozumieniu art. 56 ust.1 ( z należytym uwzględnieniem definicji ustawowej tego pojęcia, zawartej w art. 4 pkt. 34 tej ustawy ).
Z pewnym zażenowaniem, lecz w imię prawdy, wypada w tym miejscu przypomnieć dwie oczywistości wynikające zarówno z litery prawa, jak też ugruntowanych poglądów doktryny oraz judykatury, a mianowicie:udzielanieoznacza czynność przekazania środka odurzającego jedynie wtedy, gdy sprawca sprzedaje go osobie będącej konsumentem narkotyku, a więc gdy środek ten ma służyć zaspokojeniu własnych potrzeb nabywcy. Innymi słowy – „udzielenie” inne osobie jest specyficzną, wyodrębnioną ustawowo postacią wprowadzenia narkotyku do obrotu, gdy adresatem owego obrotu jest bezpośredni konsument narkotyku. Natomiast w sytuacji kiedy nabywca środków odurzających nie jest ich konsumentem i nabywa je w celu późniejszego przekazania innej osobie ( czyli występuje w roli dealera ), mamy do czynienia zudostępnieniemnarkotyku, czyli – zgodnie z art. 4 pkt. 34 wym. ustawy – wprowadzeniem go do obrotu w rozumieniu jej art. 56 ust. 1 (videK. Łucarz i A. Muszyńska – „Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii. Komentarz”, wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2008 str. 518,506,503-504 i przywołane tam orzecznictwo ).
Na tym jednak kończą się racje rozpatrzonej apelacji, która w zakresie pozostałych zarzutów okazała się być pozbawiona słuszności. Absolutnie nieprzekonujące są bowiem wywody o rzekomym naruszeniu przez sąd I instancji zasad swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) oraz
      in dubio pro reo(art. 5 § 2 k.p.k.) przy ustaleniu ilości marihuany wprowadzonej do obrotu, a także o „błędnym przyjęciu, że oskarżonyA. J.uzyskał z przestępczego procederu korzyść majątkową dla siebie albo dla innej osoby.” Jak już była o tym mowa wyżej, sąd
      meritiprecyzyjnie wskazał 12 transakcji sprzedaży marihuany przez oskarżonego, ustalając każdorazową ilość tego narkotyku w oparciu o zeznania świadkaW.. Analizując kwestię wiarygodności tego dowodu ( świadek bowiem nie zawsze był konsekwentny w ramach całego postępowania ) poddał je całościowej ocenie, która uwzględniła wszystkie aspekty poszczególnych relacji. Ocena ta w pełni odpowiada regułom logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Sąd przekonująco wykazał jakie czynniki spowodowały, że od momentu konfrontacji z oskarżonym,T. W.częściowo wycofał się z wcześniejszych zeznań w zakresie ilości przeprowadzonych wspólnie transakcji. O trafności tej oceny i przyjętej wersji zeznań świadczą dwie różne i niezależne od siebie okoliczności.
Pierwsza – to fakt, że przy pierwszym ( najbardziej szczegółowym ) przesłuchaniu obecna była matka małoletniego świadka (videk 7-9 ), zaś przy drugim (wskazującym dodatkowe fakty uzupełniające pierwszą relację )- jego ojciec (videk 44-45). Do obydwu protokołów żadna z uczestniczących w tej czynności osób nie zgłosiła zastrzeżeń.
Druga zaś – to fakt, że świadek w swojej emocjonalnej ekspiacji, motywowanej względami rodzinnymi zaangażował się do tego stopnia, iż popadł nawet w sprzeczność z wyjaśnieniami oskarżonego. Zaprzeczył bowiem dwóm transakcjom na terenieF.wP., mimo że sam oskarżony na rozprawie do nich się przyznał.
Podniesiony w apelacji argument, że „postępowanie dowodowe nie daje jasnych, niewątpliwych dowodów na ustalenie przyjętej w wyroku ilości środków odurzających”, z odwołaniem się doart. 5 § 2 k.p.k., jest w tej sytuacji sprzeczny z realiami procesowymi sprawy, a także ze sformułowanym w apelacji przez samego obrońcę zarzutem obrazy prawa materialnego, w jego końcowym fragmencie. Nie inaczej ocenić wypada zarzut rzekomo błędnego ustalenia, iż oskarżony uzyskał z przestępczego procederu korzyść majątkową. Stanowisko sądu I instancji w tej mierze poddaje się pozytywnej weryfikacji, mimo pewnej lapidarności odwołującej się przede wszystkim do treści§ 4 art. 115 kk. Owa lapidarność nie podważa jego słuszności. W świetle dowodów nie ulega żadnej wątpliwości, że niezależnie od tego jaką korzyść majątkową ze sprzedaży marihuany uzyskał sam oskarżony, to uzyskał ją teżT. W.i jego koledzy, którzy dokonywali dalszej odsprzedaży tego narkotyku innym osobom. Przyznaje to zresztą autor apelacji na jej str. 2, pisząc: „z zeznań powyższych osób wynika, że zakupioną marihuanę dzielili na porcje i sprzedawali z dużo wiekszym zyskiem niż cena zakupu uA. J..” Nic dodać do tego, ani ująć – poza refleksją, że o to właśnie m. in. wart. 115 § 4 kkchodzi.
Alternatywne zarzuty apelacji – kontestujące niezastosowanieart. 60 § 3 kkoraz niewspółmierność kary – mają charakter polemiki czysto ocennej, prezentującej jedynie własny punkt widzenia w opozycji do stanowiska sądu, bez wykazania jednak rzeczywistej obrazy wymienionego przepisu. Godzi się przy tym zauważyć, iż zarzut obrazyart. 60 § 3 kkjest całkowicie chybiony, skoro w nin. sprawie nie zostały w ogóle spełnione jego warunki. Konstatacja ta odnosi się także do pozostałych przesłanek nadzwyczajnego złagodzenia kary, przewidzianych wart. 60 kk.
Kwestia współmierności kary uległa dezaktualizacji w świetle orzeczenia reformatoryjnego, wydanego przez Sąd Apelacyjny. Orzeczenie to zostało oparte na faktologii działania oskarżonego, opisanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Ponieważ pozwalały na to zebrane dowody, instancja odwoławcza dokonała zmiany zaskarżonego wyroku, korygując w niezbędnym dla właściwej oceny prawnej zakresie te ustalenia stanu faktycznego poczynione przez sąd I instancji - a przedstawione wyżej - które nie w pełni przystawały do obiektywnej wymowy zebranego w sprawie materiału dowodowego. W efekcie tej korekty – uwzględniającej zasadę wyrażoną wart. 2 § 2 k.p.k.- zachowanie oskarżonego zakwalifikowano z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zwalczaniu narkomanii ( w zw. zart. 12 kk– bo w tej mierze ustalenia były prawidłowe). Rozważając kwestię wymiaru kary w ramach dyrektywart. 53 § 1 i 2 kk, Sąd Apelacyjny uwzględnił te wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść oskarżonego, jak też przeciwko niemu, które trafnie i wyczerpująco wskazał Sąd Okręgowy, łącznie z brakiem dostatecznych podstaw do zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, z powodów podanych na str. 6 i 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a których słuszności apelujący nie zdołał skutecznie podważyć. Zasadnicze znaczenie w procesie miarkowania kary miał fakt jakościowej zmiany przypisanego oskarżonemu przestępstwa - ze zbrodni na występek. Dlatego - nie tracąc z pola widzenia pełnego katalogu okoliczności obciążających i łagodzących, wyspecyfikowanego przez sądmeriti-za współmierną i sprawiedliwą uznano karę pozbawienia wolności w wysokości roku i 6 miesięcy oraz karę grzywny - przewidzianą obligatoryjnie w sankcji art. 56 ust. 1 wym. ustawy - w rozmiarze 100 stawek dziennych po 10 zł.
Pozostałe rozstrzygnięcia zaskarżonego wyroku zostały utrzymane w mocy jako prawidłowe.
Oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych wobec uznania, że przemawiają za tym względy słuszności, skoro złożony w jego imieniu środek odwoławczy okazał się w swojej zasadniczej osnowie trafny.