Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 245/13
Data wyroku: 2013-06-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Mirosław Szwagierczak, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. z 17.12.1998 r. o e. i r. z FUS, art. 108 ust. 1 ustawy z 21.11.1967 r. . par. 19.1 rozp. RM z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników (...)

Sygn. akt

III AUa 245/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia12 czerwca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak

Sędziowie:

SSA Janina Czyż (spr.)
SSA Marta Pańczyk-Kujawska

Protokolant

st.sekr.sądowy Anna Budzińska

po rozpoznaniu w dniu12 czerwca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuW. R.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o emeryturę
na skutek apelacji pozwanego organu rentowego
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia23 stycznia 2013 r.sygn. aktIV U 1589/12

I

z m i e n i a zaskarżony wyrok o tyle, że przyznaje wnioskodawcyW. R.emeryturę od dnia 3 listopada 2011 r.

II

dalej idącą apelację o d d a l a,

III

z a s ą d z a od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.na rzecz wnioskodawcyW. R.kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt III AUa 245/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 8 czerwca 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( t. jedn. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227) oraz przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówił prawa do emeryturyW. R., ponieważ nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych.
Do powyższego okresu organ rentowy nie uwzględnił zatrudnienia w(...)S.od 1.10.1983 r. do 28.02.1991 r. na stanowisku zastępcy kierownika oraz okresu służby wojskowej od 24.04.1970 r. do 17.04.1973 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia, podnosząc, że oba zakwestionowane przez organ rentowy okresy, winny zostać zaliczone do stażu pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że praca na stanowisku kierownika oprócz sprawowania dozoru nad podległymi pracownikami polegała na wykonywaniu szeregu czynności administracyjnych. Zdaniem organu rentowego okres służby woskowej wnioskodawcy, przypadający pod rządamiustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, nie może być zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt IV U 1138/11 Sąd Okręgowy w Krośnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.
Sąd ustalił, żeW. R.,ur. (...)był zatrudniony w(...) Sp. z o.o.wS.w okresie od 5.07.1967 r. do 31.05.2011 r.
Zdaniem Sądu Okręgowego fakt pozostawania przez wnioskodawcę w stosunku pracy w dacie składania wniosku o emeryturę, a także fakt ponownego podjęcia zatrudnienia wfirmie (...)skutkuje brakiem możliwości ustalenia prawa do świadczenia.
Na skutek apelacji wnioskodawcy Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt III AUa 666/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Krośnie, uznając że Sąd I instancji winien był badać wszystkie warunki nabycia prawa do emerytury.
Sąd Okręgowy w Krośnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt IV U 1589/12 zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury począwszy od 31.05.2011 r.
Sąd ustalił, że w wystawionym przez(...) sp. z o.o.świadectwie pracy w warunkach szczególnych, pracodawca wskazał okresy wykonywania takiej pracy: od 5.07.1967 r. do 23.04.1970 r., od 16.05.1973 r. do 30.09.1976 r., od 1.10.1976 r. do 31.10.1992 r. i od 2.02.1998 r. do 31.12.2008 r. W spornym okresie wnioskodawca nadzorował prace spawaczy, szlifierzy, elektromonterów, elektryków, hydraulików, kierowców wózków widłowych, przeglądał dokumentację techniczną maszyn, sprawował nadzór nad mistrzami, a w razie ich nieobecności zastępował ich rozdzielając pracę, sprawując nadzór nad wykonywaniem i rozliczaniem efektów pracy. Konkludując, Sąd stwierdził, że
w okresie zatrudnienia na stanowisku zastępcy kierownika Wydziału Remontu Maszyn i Urządzeń wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych, co potwierdzają zeznania świadków i zachowane zakresy czynności. Zdaniem Sądu Okręgowego do okresu pracy w warunkach szczególnych na podstawie art. 108 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL można wnioskodawcy uwzględnić również okres służby wojskowej, odbywanej w czasie zatrudnienia w(...) Sp. z o.o.od 24.04.1970 r. do 17.04.1973 r. Po uwzględnieniu obu powyższych okresów wnioskodawca spełnia wszystkie warunki konieczne do uzyskania dochodzonego świadczenia.
W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku zart. 120 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiejorazart. 233 kpc, poprzez błędne zastosowanie przytoczonych przepisów i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Organ rentowy podniósł, że wnioskodawca nie wykazał piętnastoletniego stażu pracy w warunkach szczególnych.
W odpowiedzi na apelację organu rentowego wnioskodawca domagał się jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje, podnosząc, że w dotychczasowym postępowaniu ZUS nie kwestionował sprawowania przez wnioskodawcę nadzoru i kontroli, a jedynie wskazywał na brak możliwości uwzględnienia go do stażu pracy w warunkach szczególnych z uwagi na wykonywane w ramach tego nadzoru prace administracyjno – biurowe.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego skutkuje wydaniem orzeczenia reformatoryjnego w zakresie daty początkowej prawa do emerytury.
Przedmiotem sporu w sprawie była ocena uprawnieniaW. R.do emerytury w obniżonym wieku, a to w związku z zatrudnieniem w szczególnych warunkach, na podstawieart. 184w związku zart. 32 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. 2009 nr 153 poz. 1227), a w szczególności spełnienie przez wnioskodawcę warunku posiadania stażu pracy w warunkach szczególnych.
Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, który przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, jak również przeprowadzoną ocenę prawną, w szczególności prawidłowo Sąd Okręgowy uwzględnił wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych okres odbywania zasadniczej służby wojskowej.
W czasie odbywania służby wojskowej przez wnioskodawcę obowiązywał art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. 1967, nr 44, poz.20), zgodnie z którym okres odbytej zasadniczej lub okresowej służby wojskowej zalicza się do okresu zatrudnienia, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem, pracownikom, którzy po odbyciu tej służby podjęli zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym byli zatrudnieni przed powołaniem do służby, albo w tej samej gałęzi pracy.
Praca wnioskodawcy w(...) sp. z o.o.bezpośrednio przed odbyciem służby wojskowej, w charakterze elektromontera instalacji elektrycznych, odpowiada pracy wymienionej w wykazie A, dział II, poz. 1 pkt. 9, natomiast praca po zakończeniu służby, na stanowisku montera urządzeń i aparatury rozdzielczej, wymieniona została w wykazie A, dział II, poz. 1 pkt. 11, załączniku do rozporządzenia RM z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Choć w/wrozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzenie zawiera pozytywnej regulacji stwierdzającej, że okres zasadniczej służby wojskowej jest okresem pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, to jednak, wskutek zastosowania § 19 ust. 1 tego rozporządzenia, istnieje prawna możliwość zaliczenia takiej służby do okresu pracy w szczególnym charakterze po spełnieniu wymogów w zakresie terminowego powrotu do zakładu pracy po zakończeniu służby i kontynuacji zatrudnienia w szczególnym charakterze.
Stwierdzić zatem należy, że okres zasadniczej służby wojskowej, odbytej pod rządami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku Rzeczypospolitej Polskiej jest okresem zatrudnienia na takich samych warunkach, jak przed powołaniem do tej (tak: wyroki Sądu Najwyższego: 17 maja 2012 r., I UK 399/11, Lex 1211140, 24 maja 2012 r., II UK 265/11, Lex 1227192 oraz z 5 czerwca 2013 r., III UK 87/12, niepubl. )
Wbrew stanowisku organu rentowego nie ma znaczenia, że treść art. 108 ust. 1 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w okresie odbywania przez wnioskodawcę służby wojskowej odbiegała od uregulowania zawartego wart. 125 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym. Na podstawie art. 108 ust. 4 ustawy z 1967 r. wydane bowiem zostało rozporządzenie RM z dn. 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin, regulujące uprawnienia żołnierza, powracającego do pracy w terminie 30 dni po zwolnieniu ze służby, stanowiące, że żołnierzowi wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Analiza powyższego zapisu uprawnia do przyjęcia, że żołnierza zasadniczej służby wojskowej, pracującego w szczególnych warunkach przed powołaniem do służby, traktować należy w okresie służby w dalszym ciągu jak pracownika, wykonującego pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Uprawnienia wynikające ze stosunku pracy wywierają bezpośredni wpływ na sferę uprawnień z zakresu ubezpieczenia społecznego, dlatego też z treści powołanych regulacji wywodzić można, że okres odbywania służby wojskowej powiększa staż pracy w warunkach szczególnych.

Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie i prawidłowo ocenił, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, zgodnie zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z uzyskanej od ZUS Oddziału wJ.informacji wynika, że wnioskodawca po ustaniu zatrudnienia, w okresie od 1.06.2011 r. do 2.11.2011 r. pobierał zasiłek chorobowy, dlatego też prawo do emerytury należało ustalić od dnia następującego po zakończeniu okresu zasiłkowego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w punkcie I sentencji na podstawieart. 386 § 1 kpc. Dalej idącą apelację należało oddalić stosownie doart. 385 kpc.
Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę wart. 98 kpcoraz § 12 ust. 1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej z urzędu ( t. jedn. 2013 nr 490 ).