Sąd Okręgowy w Suwałkach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 334/13
Data wyroku: 2013-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Joanna Walczuk, Mirosław Krzysztof Derda, Cezary Olszewski

Sygn. aktI.Ca 334/13

POSTANOWIENIE

Dnia 6 listopada 2013 roku
Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Joanna Walczuk

Sędziowie

SSO Mirosław Krzysztof Derda
SSO Cezary Olszewski (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sąd. Ewa Andryszczyk

po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 roku w Suwałkach
na rozprawie
sprawy z wnioskuE. F.
z udziałemT. F.

o zasiedzenie

na skutek apelacji uczestnika postępowaniaT. F.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ełku
z dnia 29 lipca 2013r., sygn. akt I Ns 584/11

p o s t a n a w i a:

1
Oddalić apelację;

2
Zasądzić od uczestnika postępowaniaT. F.na rzecz wnioskodawcyE. F.kwotę 1200 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem II – giej instancji.

Sygn. akt: I. Ca. 334/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcaE. F.wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie, iż nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości gruntowej położonej wW., gm.K.o powierzchni 4,7807 ha stanowiącej działkę oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)opisaną wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ełku Wydział Ksiąg Wieczystych z dniem 3 lutego 2003 r. stanowiącej własność uczestnika postępowaniaT. F.. W uzasadnieniu podał, że od 1967 r. prowadził działalność rolniczą w oparciu o grunty rolne stanowiące własność jego ojcaA. F.. Ojciec przekazał mu gospodarstwo położone we wsiW.gm.R.w 1973 r. jako następcy, natomiastdziałkę nr (...)położoną wW.przekazał dnia 2 lutego 1973 r. na rzecz drugiego synaS. F.i jego żonyC. F.. Działka wW.przez cały czas była przez niego użytkowana, a następnie przez jego syna. Właścicielem spornej działki aktualnie pozostaje synS. T.F..
Uczestnik postępowaniaT. F.domagał się oddalenia wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że ani woląA. F.aniS. F.nie było, aby działka wW.miała zostać przekazana na rzeczE. F..A. F.otrzymał własność tej działki po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i wydaniu aktu własności ziemi. Wnioskodawca zaś na przełomie lat 80/90 XX wieku zaczął korzystać z przedmiotowej działki na zasadzie posiadania zależnego.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt: I. Ns. 584/11 Sąd Rejonowy w Ełku stwierdził, iż wnioskodawcaE. F.nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości gruntowej położonej wW., gm.K.o powierzchni 4,7807 ha stanowiącejdziałkę oznaczoną nr (...)opisaną wksiędze wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ełku V Wydział ksiąg Wieczystych z dniem 3 lutego 2003 r.
Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
A. F.był ojcem wnioskodawcyE. F.iS. F.- ojca uczestnika postępowaniaT. F..E. F.przejął jako następca po swoim ojcu grunty rolne położone we wsiW., gm.R.w 1973 r., które to gospodarstwo prowadził do dnia 24 lutego 2006 r., które następnie przekazał swojemu synowiM. F..A. F.był też właścicielem działki oznaczonej numerem geodezyjnym obecnie(...)położonej we wsiW., gm.K.. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym dnia 2 lutego 1973 r. został wydany akt własności ziemi, który stwierdzał, iż z mocy prawa właścicielami tej działki stali sięC.iS.małż.F.. Aktem notarialnym z dnia 5 sierpnia 2011 r. przekazali oni darowizną tę działkę synowiT. F..
W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w świetleart. 172 k.c.iart. 336 k.c.uznał, żeE. F.był posiadaczem samoistnym w złej wierze, albowiem zdawał sobie sprawę, iż nie jest właścicielem nieruchomości. Na przedmiotowej działce sam uprawiał zboże, ziemniaki co znajduje potwierdzenie również w zeznaniach świadkówS. F.i jego żonyC. F.. Ponadto przesłuchani w sprawie świadkowie będący(...)wskazywaliE. F.jako właściciela nieruchomości. W ocenie Sądu I instancji wnioskodawca posiadał samoistnie nieruchomość wW.przez okres wymagany do stwierdzenia zasiedzenia własności. Uczestnik postępowania także nie kwestionował, iż wnioskodawca zajmował się przedmiotową działką, a przedmiotem jego zarzutów stanowiły kwestie związane z początkiem biegu objęcia w posiadanie nieruchomości. Zdaniem Sądu okres zasiedzenia rozpoczął swój bieg od momentu wydania aktu własności ziemi na rzeczA. F.i przy przyjęciu zasiedzenia w złej wierze upływa z dniem 3 lutego 2003 r.
O kosztach postępowania Sąd Rejonowy rozstrzygnął w myślart. 520 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego postanowienia wywiódłT. F., zarzucając Sądowi I instancji naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż wnioskodawcaE. F.nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości oraz uznaniu za niewiarygodne zeznań świadkówS. F.,C. F.orazH. F., a także zeznań świadkaB. O., a także oparciu swojego rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków zawnioskowanych przez wnioskodawcę.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ełku oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za II instancję.
W odpowiedzi, wnioskodawcaS. F.wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od uczestnika postępowania na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji, niewadliwie ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy, co skutkowało przyjęciem, iż ziściły się przesłanki warunkujące stwierdzenie zasiedzenia przez wnioskodawcęE. F.działki będącej przedmiotem wniosku o zasiedzenie. Zarzuty apelującego, stanowiące w istocie jedynie pozbawioną skuteczności polemikę z tą oceną, nie mogły zatem prowadzić do zmiany zaskarżonego orzeczenia.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisuart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, aniżeli ocena sądu (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2013 r., VI ACa 1379/12, Lex nr 1331150). W ocenie Sądu Okręgowego, wbrew przekonaniu skarżącego, Sąd Rejonowy dokonując analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów i nie uchybił zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
W ocenie Sądu Okręgowego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje podstawy do wnioskowania, że w roku 1973A. F.dokonał podziału swojego gospodarstwa rolnego, czyniąc go podziałem fikcyjnym. Za powyższą oceną przemawia kilka zdarzeń, które są zbieżne z argumentacją strony wnioskującej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż w roku 1964S. F.zawarł związek małżeński z obecną żonąC. F.i zamieszkał z nią na gospodarstwie rolnym swoich teściów wP.oddalonym o około 20 km od nieruchomości objętej wnioskiem. Dodatkowo zamierzał nabyć nieruchomość w postaci działki budowlanej, która wymagała posiadania gospodarstwa rolnego. W tym też celuA. F.przekazał część swojego gospodarstwa w postacidziałki nr (...)na rzecz swojego synaS. F., która cały czas była użytkowana przez wnioskodawcęE. F..
Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do przyjęcia, abyS. F.zarządzał przedmiotowym gospodarstwem w jakikolwiek sposób angażując się w jego prowadzenie, czy też manifestował na nim swoją obecność w postaci uprawy roślin bądź chowu zwierząt.
Przesłuchani w niniejszej sprawie świadkowie, którzy stanowią grupę osób zamieszkałych w pobliżu przedmiotowej działki, jednoznacznie wskazali, że ziemię przez okres ponad 30 lat użytkowałE. F.i płacił podatki. Wskazali, że prace na nieruchomości wpierw były wykonywane przezA. F., a następnie przez jego synaE. F.. Żadna z tych osób nie potwierdziła, abyS. F.bywał na przedmiotowej działce, interesował się nią, czy też zlecał swojemu bratuE. F.określone czynności. W przekonaniu tych świadków toE. F.był właścicielem nieruchomości (vide: zeznaniaJ. G.,J. L.iW. N.- k. 30-30v). W związku z powyższym, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił zeznania tych świadków. Fakt, że jeden z tych świadków (J. L.) nie był pewien, czy ojciec uczestnika postępowania posiadał ziemię wW.(„S. F.ziemi wW.chyba nie miał”), nie daje podstaw do przyjęcia, abyS. F.bywał działce, czy też wykonywał uprawnienia właścicielskie. Zeznania świadkaJ. L.w tym zakresie były jednoznaczne, konsekwentnie wskazywał, żeE. F.zajmował się przedmiotową nieruchomością, tj. obsiewał, kosił trawę, wypasał bydło(„Cały czas ta ziemia była użytkowana przezE. F.”).
Chybiony jest również zarzut apelującego, iż Sąd Rejonowy błędnie ocenił zeznania świadkówS.iC.małż.F.będących rodzicami uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu I instancji, iż osoby te są zainteresowane uzyskaniem dla uczestnika postępowania korzystnego rozstrzygnięcia, a ponadto uznał ich wypowiedzi za mało precyzyjne, ogólnikowe. Zauważyć bowiem należy, że świadkowie ci używali sformułowań takich jak: „na ziemi wW.hodowałem cielaki i jeździłem pomagać kopać kartofle”, „ja tam też sobie trochę obsiewałem”, „Brat wW.siał cały czas, ja także siałem, ale ja mniej”, „tą ziemię uprawialiśmy wspólnie”, „brat i ja decydowaliśmy wspólnie, gdzie co będzie zasiane, uzgadnialiśmy, co komu pasuje”, „brat siał, co chciał, a ja też robiłem, co chciałem”.
Zdaniem Sądu Okręgowego, trudno jest uznać zeznaniaS. F.za wiarygodne, skoro jak sam wskazywał, od 1964 r. mieszkał w odległości około 20 km od przedmiotowego gospodarstwa, prowadził gospodarstwo teściów, miał niesprawną dłoń i przyjeżdżał na przedmiotową działkę motocyklem, po tylko, aby zająć się bydłem. Te okoliczności, w ocenie Sądu Okręgowego, były niewiarygodne. Zdaniem Sądu Okręgowego - abstrahując od powyższego - nawet gdyby przyjąć, żeS. F.bywał na przedmiotowej działce, to nie sposób jest uznać, aby wykonywał prace dla siebie. Jak sam wskazywał,pomagał bratu„kosić siano”, „kopać kartofle”, a więc nie czynił prac polowych na własny użytek.
W tych okolicznościach niewątpliwie zaistniały podstawy do przyjęcia, że to wnioskodawca pracował w tym gospodarstwie i posiadał przedmiotową działkę jak właściciel. Ziściła się również druga niezbędna przesłanka zasiedzenia, w postaci upływu oznaczonego okresu czasu.
Zauważyć należy, że wydanie aktu własności ziemi w roku 1973 poprzedzone zostało wydaniem dwóch dokumentów, tj. umowa darowizny dotycząca przedmiotowej działki datowana na 1966 r. oraz „podanie” o wydanie aktu własności ziemi datowane na 1972 r. Z zeznań świadkaS. F.wynika, że „między tymi dwoma dokumentami może być tylko kilka tygodni różnicy, musiała być umowa żeby złożyć podanie”. W ocenie Sądu Okręgowego, powyższe działania wskazują na pozorność nabycia przedmiotowej nieruchomości. Przemawiają, iż celem uzyskania własności spornej nieruchomości był podnoszony przez wnioskodawcę argument dotyczący nabycia działki budowlanej, co też zresztą nastąpiło w roku 1974. W związku z powyższym, argument, iż przekazanie spornej działki miał mieć miejsce na rzeczS. F.i on tym gospodarstwem zarządzał, nie może być uznany przez Sąd za prawdziwy.
W przekonaniu Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń, iżE. F.samoistnie posiadał przedmiotową nieruchomość, która doprowadziła do nabycia własności ziemi na skutek upływu terminu. Terminy te Sąd I instancji ustalił prawidłowo, przyjmując, iż skoro wcześniej ojciec wnioskodawcy był właścicielem nieruchomości i w 1973 przekazał na rzecz obu synów nieruchomości, przy czym przekazanie na rzecz synaS. F.miało charakter pozorny, to bieg terminu zasiedzenia przeciwkoS. F.rozpoczął się od chwili wydania aktu własności ziemi. W związku z powyższym 30-letni termin zasiedzenia został ustalony prawidłowo.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Odwoławczy oddalił apelację jako bezzasadną na mocyart. 385 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 520 § 2 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, wobec sprzeczności interesów zainteresowanych. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono w oparciu o§ 6 pkt 5w zw. z§ 8 pkt 1 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.  w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U. z 2013 r., Nr 461, tekst jednolity).