Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 966/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Rak, Józef Wąsik, Robert Jurga
Słowa kluczowe: Skarga Pauliańska
Podstawa prawna: art. 527 § 1 kc w związku z art. 124 § 2 i art. 127 § 1 pr. upadł. i napr.

Sygn. akt I ACa 966/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Józef Wąsik (spr.)

Sędziowie:

SSA Teresa Rak
SSO del. Robert Jurga

Protokolant:

st.sekr.sądowy Katarzyna Wilczura

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa Syndyka Masy UpadłościC. M.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwąSklep (...)
przeciwkoP. M.
o uznanie czynności za bezskuteczną
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 31 maja 2013 r. sygn. akt I C 121/13
1. oddala apelację;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2 700zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 966 /13

UZASADNIENIE
Powód Syndyk masy upadłościC. M.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwąSklep (...)domagał się w pozwie wniesionym przeciwko pozwanemuP. M.- powołując się naart. 527 i n. kcw zw. 131prawa upadłościowego i naprawczego- uznania za bezskuteczną w stosunku do masy upadłościC. M.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwąSklep (...)umowy darowizny z dnia 17 kwietnia 2012r. zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszemA. H.w Kancelarii Notarialnej przyul. (...)wT., Rep.(...), na mocy której dokonano darowizny na rzeczP. M.nieruchomości położonej wN.gminaL.składającej się zdziałek ewidencyjnych nr (...)o łącznej powierzchni 6,9525 ha, objętychksięgą wieczystą nr (...).
Na uzasadnienie swego żądania powód wskazał, iż w dniu 11 czerwca 2012r.C. M.prowadząca działalność gospodarczą pod nazwąSklep (...)wS.złożyła do Sądu Rejonowego w Tarnowie wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Sąd Rejonowy w Tarnowie postanowieniem z dnia 5 listopada 2012r. ogłosił upadłość dłużniczkiC. M.obejmującą likwidację majątku dłużniczki.
W dniu 17 kwietnia 2012r, mążC. E.M.dokonał przed notariuszemA. H.darowizny nieruchomości na rzecz swojego syna - pozwanegoP. M.. Przedmiotowa nieruchomości stanowiła przed darowizną własnośćC.iE. M.na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, jednakże w księdze wieczystej był wpisany jedynieE. M., który nabył te nieruchomości na podstawie umów sprzedaży z dnia 14 stycznia 1993r i 19 czerwca 1993r, oświadczając, iż zakup finansuje ze środków pochodzących z majątku odrębnego.
Strona powodowa wskazała, iż takie oświadczenie wobec pozostawaniaE. M.w związku małżeńskim i obowiązywania w tym związku wspólności majątkowej małżeńskiej było oświadczeniem sprzecznym z domniemaniem określonym wart. 31§1 krow związku zart. 231 kpc. Wskazała również, iż w treści umowy darowizny z dnia 28 stycznia 2008r. zawartej międzyC.iE. M., a ich dziećmiP. M.iB. Ś., której przedmiotem były również nieruchomości nabyte przezE. M.na podstawie umów sprzedaży z 14 stycznia 1993r i 19 czerwca 1993r, małżonkowie oświadczyli, że nieruchomości te wchodzą w skład ich majątku dorobkowego i zostały nabyte za fundusze pochodzące z ich majątku wspólnego. PonadtoC. M.złożyła w Sądzie Rejonowym w Tarnowie pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Strona powodowa podniosła, iż w takiej sytuacji na podstawieart. 140 prawa upadłościowego i naprawczegonieruchomość będąca przedmiotem darowizny z dnia 17 kwietnia 2012r, weszłaby do masy upadłości przedsiębiorstwa upadłejC. M., gdyby nie dokonano zaskarżonej czynności prawnej. Zaskarżona czynność prawna została dokonana zaledwie na dwa miesiące przed złożeniem przezC. M.wniosku o ogłoszenie upadłości, a zatem została dokonana już w warunkach niewypłacalności upadłej o czymE. M.iP. M.będący osobami najbliższymi doskonale wiedzieli, a zatem zostały spełnione przesłanki do złożenia przez powoda skargi paulińskiej.
Powód na rozprawie apelacyjnej sprecyzował, że podstawą jego roszczenia jestart. 527 § 1 kc.
Pozwany w odpowiedzi na pozewwniósł o oddalenie powództwa. Pozwany zaprzeczył aby nieruchomość będąca przedmiotem umowy darowizny z dnia 17 kwietnia 2012r. wchodziła w skład majątku wspólnegoE. M.iC. M., albowiem stanowiła w chwili zawierania umowy darowizny wyłączną własnośćE. M., który wpisany był doksięgi wieczystej nr (...)jako wyłączny właściciel, a tym samym jej zbycie nie mogło spowodować pokrzywdzenia wierzycieliC. M.. Strona pozwana wskazała, iż umową tą nie była objętadziałka nr (...)wskazana w żądaniu pozwu.
Pozwany zarzucił, że domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym nie może być obalone domniemaniem wynikającym zart. 31 §1 kro. Zaznaczył, iż nabycie nieruchomości z majątku odrębnego przezE. M.nastąpiło na 20 lat przed ogłoszeniem upadłościC. M.. Co do umowy darowizny z dnia 28 stycznia 2008r. wskazał, iż w § 2 darczyńcy zgodnie oświadczyli, iż stan prawny nieruchomości jest zgodny z rzeczywistym, co wskazuje, żedziałka nr (...)nie należała do majątku wspólnegoE. M.iC. M., zaś strona powodowa powołuje się na oświadczenie zawarte w §3 umowy, które miało dotyczyć nieruchomości wpisanych w chwili podpisywania umowy w księdze wieczystej na rzeczE. M.iC. M.. Pozwany wskazał także, iż kserokopia pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest żadnym dowodem na to, że przedmiotowa nieruchomość należała do majątku wspólnegoE. M.iC. M.. Wskazał, iżE. M.dokonując zakupu nieruchomości w 1993r uczynił to za pieniądze otrzymane od matkiM. M., która dostała je w spadku poJ. M.. Ponadto pozwany wskazał, iż nabył nieruchomości odE. M.w dobrej wierze, nie wiedział, że dojdzie do ogłoszenia upadłościC. M.dokonał nakładów na nieruchomość. Na koniec pozwany zarzucił, iż zgodnie zart. 527 kczaskarżeniu podlega czynność prawna dokonana przez dłużnika, zaś przedmiotowa umowy darowizny nie została dokonana przezC. M..
Odnosząc się do powyższych zarzutów strona powodowa wskazała, iż domniemanie z art. 3 ust 1 ukwh nie jest silniejsze od domniemania zart. 31 §1 kro, a ponadto cechą domniemań jest ich obalalność, a sam fakt złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości z majątku osobistego nie jest wystarczający do uznania, że przedmiotowe nieruchomości stanowiły odrębny majątekE. M.. Ponadto strona powodowa wskazała, iż pokrzywdzenie wierzycieli przez dokonanie zaskarżonej czynności wypływa wprost z samego faktu ogłoszenia upadłości.
Nadto strona powodowa podniosła, iż pozbawiony podstaw normatywnych jest zarzut, iż czynność prawna została dokonana przez osobę, która nie jest dłużnikiem, albowiemE. M.jest dłużnikiem rzeczowym masy upadłości, gdyż nieruchomości objęte umową darowizny jako wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków przynależą do masy upadłości, aE. M.był zobowiązany do ich wydania masie.
Strona powodowa zgłosiła żądanie ewentualne uzgodnienia treściksięgi wieczystej nr (...)prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Tarnowie z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II przedmiotowej księgi prawa własności na rzeczE.iC. M., jednakże żądanie to zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania i przekazane według właściwości Sądowi Rejonowemu w Tarnowie.
Sąd Okręgowy w Tarnowie, wyrokiem z dnia 31 maja 2013roddalił powództwo i zasądził od upadłejC. M.na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 3.617 zł.
Za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia Sąd przyjął, następujący stan faktyczny:
Dnia 11 czerwca 2012r.C. M.prowadząca działalność gospodarczą podfirmą Sklep (...)złożyła do Sądu Rejonowego w Tarnowie wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2012r. Sygn. V GU 13/12 Sąd Rejonowy w Tarnowie ogłosił upadłość dłużniczki obejmującą likwidację majątku.
Dnia 17 kwietnia 2012r w Kancelarii Notarialnej wT.przed notariuszemA. E.M.(mąż upadłej) darował synowiP. M.nieruchomość położoną wN.gminaL.składającą się z niezabudowanychdziałek nr (...)o pow. 6,9525 ha obj. KW nr(...).

(...)teE. M.nabył na podstawie umów sprzedaży z dnia 14 stycznia 1993r. Rep.(...)i z dnia 19 lipca 1993r. Rep.(...)wskazując przy nabyciu, że nabycia te następują z funduszy odrębnych. Wksiędze wieczystej (...)jako właściciel powyższych działek orazdziałki (...)wpisany jestP. M..
W § 1 umowy darowizny z dnia 28 stycznia 2008r.E. M.iC. M.zapewnili m.in., że Sąd Rejonowy w Tarnowie prowadzi KW nr(...)dla nieruchomości położonej wN.gminaL.składającej się zdziałek nr (...)w której to księdze w jej dziale II prawo własności wpisane jest na rzeczE. M.. W § 2 tejże umowyE. M.iC. M.zapewnili, że ten stan prawny jest zgodny z rzeczywistym. W § 3 umowy odnotowano, że przedkładają oni wypisy z rejestru gruntów dotyczących 8 różnych działek w tymdziałki (...)i odnotowano, że opisane powyżej nieruchomości stanowią ich majątek dorobkowy nabyty za fundusze pochodzące z majątku wspólnego.Działka nr (...)nie była przedmiotem darowizny z dnia 17.04.2012r. (dowód: wniosek o ogłoszenie upadłości k. 11- 20, odpis postanowienia z dnia 5.11.2012r. k. 21, wypisy z aktów notarialnych k. 33 – 42, 144- 145, 150- 155, odpisKW (...)k. 67-71).
Powyższych ustaleń dokonał sąd w oparciu powołane dokumenty, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości sądu. Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe uznając je za zbędne.
Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo nie jest uzasadnione. Przepisyprawa upadłościowego i naprawczegoregulują przypadki bezskuteczności w stosunku do masy upadłości czynności prawnych dokonanych przez upadłego lub dokonanych przez upadłego z innymi osobami, czy przypadki bezskuteczności obciążenia majątku upadłego hipoteką, zastawem rejestrowym lub hipoteką morską (art.127-130). Zgodnie zart.131 prawa upadłościowego i naprawczego(dalej:pun) w sprawach nieuregulowanych przepisamiart.127-130do zaskarżenia czynności prawnych upadłego, dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, stosuje się odpowiednio przepisyart.132-134 punoraz przepisyKodeksu cywilnegoo ochronie wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika.
Zgodnie zart.527 § 1 kcgdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
Przedmiotem żądania uznania czynności prawnej za bezskuteczną mogą być tylko czynności dokonane przez dłużnika albo w jego imieniu przez zastępcę ustawowego lub pełnomocnika (vide Komentarz do KC ks. trzecia Zobowiązania Tom 1 pod red. G.Bieńka Wyd. 8 WP LexisNexis W-wa 2007 str. 700).
Przyjmuje się także, że wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, może domagać się uznania czynności prawnej za bezskuteczną na podstawieart.527 § 1 kc, gdy darowizny nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego dokonali dłużnik i jego małżonek.
Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotowej darowizny dokonał samodzielnieE. M.będący od 1993r. wg zapisów w księdze wieczystej wyłącznym właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Przedmiotowej darowizny dokonał wiele miesięcy przed ogłoszeniem upadłości, nie będąc ani dłużnikiem w rozumieniuart.527 kcani upadłym. Upadła dłużniczkaC. M.nie była stroną tej czynności prawnej.
W takiej sytuacji powództwo nie znajduje podstawy faktycznej ani prawnej w przepisachpuniart.527 kc .
Sąd dodał, iż nawet ewentualne uzgodnienie treści księgi wieczystej (co może mieć konsekwencje prawne) nie zmieni powyższej oceny w zakresie spełnienia przesłanek skargi pauliańskiej, gdyż nie zmieni tego, że przedmiotowa czynność prawna nie została w ogóle dokonana przez dłużniczkę (upadłą) ani samodzielnie ani wspólnie z inną osobą (została dokonana samodzielnie przez osobę wpisaną do księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości, przed ogłoszeniem upadłości i przed wniesieniem wniosku o ogłoszenie upadłości).
Z uwagi na powyższe na mocy powołanych przepisów orzekł sąd jak w sentencji wyroku, zaś orzeczenie o kosztach oparł na przepisieart.98 § 1 kpc.
Apelację od tego wyroku wniósł powód, zarzucając:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a to w szczególności:
- naruszenieart. 527§1 kc- poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuznaniu darczyńcyE. M.(ojca pozwanego) za dłużnika, w sytuacji gdy majątekE. M.odpowiada majątkowo wobec masy upadłości majątkiem wchodzącym w skład wspólności majątkowej małżeńskiej i z w ten sposób jest dłużnikiem masy upadłości jako dłużnik rzeczowy, tj. odpowiadającego względem masy upadłości określonymi rzeczami. Spełniona tym samym została przesłanka wynikająca zart. 527 § 1 Kodeksu cywilnego, aby czynność była dokonana przez dłużnika;
- naruszenieart. 124 ust. 1 Ustawy prawo upadłościowe i naprawcze- poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i nieuznanie, iż oparty na zasadach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej majątek wspólny upadłej i jej męża,E. M., wchodzi w skład masy upadłości, co spowodowało błędne przyjęcie, iżE. M.nie był dłużnikiem masy upadłości;
- naruszenieart. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego- poprzez pominięcie zawartych w nim postanowień, a w szczególności poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu domniemania prawnego, wypływającego z jego treści, które do domniemanie nakazuje uznawać przedmioty nabyte w trakcie trwania ustawowego ustroju małżeńskiego za wchodzące w skład majątku wspólnego małżonków;
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na treść orzeczenia a to w szczególności:
- naruszenieart. 233 kpcnierozpoznanie istoty sprawy poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i pominięcie przy jego ocenie zgłoszonych w toku postępowania przez powoda dowodów z dokumentów;
- naruszenieart. 234 kpcpoprzez jego niezastosowanie, polegające na pominięciu w dokonanej przez Sąd subsumpcji domniemań prawnych, a w szczególności domniemania wynikającego z treściart. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który to przepis wprowadza prawne domniemanie, iż przedmioty nabyte przez małżonków lub też jednego z nich w okresie trwania wspólności majątkowej wchodzą w skład majątku wspólnego;
- naruszenieart. 328 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego- poprzez pominięcie w uzasadnieniu wydanym do zaskarżanego orzeczenia ustosunkowania się do szeregu dowodów i twierdzeń powoda, jakie były podnoszone w toku toczącego się postępowania. Sąd I instancji nie uzasadnił, dlaczego przedłożone przez powoda dokumenty nie stały się w ogóle przedmiotem jego rozważań oraz nie odniósł się ani do ich wiarygodności, ani też do ich przydatności dla wydania rozstrzygnięcia.
Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego, względnie wnoszę o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez o uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy upadłościC. M.prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwąSklep (...)umowy darowizny z dnia 17-ego kwietnia 2012 roku, oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji zważył, co następuje:
Brak podstaw prawnych do uwzględnienia apelacji.
Powództwo zostało oddalono oddalone z tej przyczyny, że zaskarżonej czynności nie dokonał dłużnik w rozumieniuart. 527 § 1 kcbez badania pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie. Tą tezę Sądu I Instancji Sąd Apelacyjny aprobuje.
Przedmiotem skargi paulińskiej może być bowiem tylko czynność prawna dłużnika dokonana samodzielnie lub wspólnie z inną osobą, przy czym udział dłużnika, może ograniczyć się do wyrażenia wymaganej przez ustawę zgody na daną czynność.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, dłużnikC. M., nie uczestniczyła w przedmiotowej umowie, której stronami był jej mążE. M.i synP. M.. Sąd Apelacyjny podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z 24.10.2003r, III CZP 72/03, OSP 2004, nr 9, poz.116), iż wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jedno z małżonków, może domagać się uznania czynności prawnej za bezskuteczną na podstawieart. 527 § 21 kcwtedy, gdy przedmiot czynności wchodził do majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka, zarówno gdy czynności dokonał sam dłużnik, jak również gdy czynności dokonali wspólnie dłużnik i jego małżonek lub czynności dokonał małżonek za zgodą dłużnika (zob. też glosę M.Pyzial-Szafnickiej tamże). Tymczasem taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Powód nawet nie twierdził, żeC. M.wyraziła zgodę na zawarcie przedmiotowej umowy. Faktu tego nie potwierdził też pozwany, przecząc, aby jego matkaC. M.była współwłaścicielką nieruchomości na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Przy założeniu, że przedmiotowe nieruchomości - wbrew temu co wynika z treści księgi wieczystej - objęte były wspólnością majątkową (Sąd I Instancji nie przesądził tej kwestii) warunkiem skuteczności umowy darowizny była zgoda drugiego małżonka na jej dokonanie wyrażona w formie aktu notarialnego (art.37 § 1 pkt 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego(dalej:kro). W myślart. 37 § 2 kro, ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego małżonka, zależy od potwierdzenia umowy prze drugiego małżonka. Oznacza to, że do czasu udzielenia takiej zgody, czynność prawna, nie wywołuje żadnych skutków prawnych (por. wyrok SN z dnia 23 lipca 2008 r., III CSK 87/08, LEX nr 442527 M. Nazar (w:)System Prawa Prywatnego, t. 11,Prawo rodzinne i opiekuńcze,red. T. Smyczyński, Warszawa 2009, s. 340).
Zgoda małżonka jest zgodą osoby trzeciej, o której mowa wart. 63 § 1 k.c.(zob. uzasadnienie wyroku SN z dnia 11 czerwca 1999 r., II CKN 390/98, LEX nr 37302). Małżonek wyrażający zgodę nie staje się stroną czynności prawnej (zob. szerzej G. Jędrejek,Zarząd majątkiem wspólnym małżonków, Warszawa 2012, s. 105 i n.). Zgoda dla zawar5cia umowy zbycia nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego (zob.art. 158w zw. zart. 63 § 2 k.c.).
Bezskuteczność zawartej umowy (w razie potwierdzenia, że była wymagana) oznacza, że do czasu udzielenia zgody, przedmiotowa umowa darowizny nieruchomości z dnia 17 kwietnia 2012r nie wywołała skutków prawnych w postaci przejścia własności nieruchomości na pozwanegoP. M.. Oznaczałoby to również niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Na bezskuteczność umowy, może powołać się każda osoba mająca w tym interes prawny w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, lub w formie zarzutu w sprawie sądowej o oświadczenie ( np. o wydanie nieruchomości). Warunkiem skutecznego zarzutu jest wykazanie, że rzeczywiście dana nieruchomość jest objęta wspólnością majątkową.
Z podstawy faktycznej przytoczonej przez powoda wynika, że przedmiotowa umowa darowizny jest beskuteczna. Tymczasem przepisyart. 527 i n. kcnie dotyczą czynności prawnych ważnych skutecznych.
Założeniem powództwa opartego naart. 527 § 1 kcjest, to że czynność prawa np. umowa darowizny jest ważna, zatem pozwany nabywca nabył własność nieruchomości, jednak z uwagi na naruszenie praw wierzycieli powinien znosić prowadzoną przez nich egzekucję.
Zgodnie z tezą wyroku SN z dnia 25 listopada 2003 r., II CK 273/02, LEX nr 424449: „Sankcja nieważności czynności prawnej dokonanej bez zgody współmałżonka wynika zart. 37 § 1 k.r.o., który stanowi

    lex specialisw stosunku doart. 58 k.c.". Brak zgody na dokonanie czynności powoduje, że małżonek (osoba mająca interes prawny), który takiej zgody nie wyraził, może wystąpić np. z powództwem zart. 189 k.p.c., z tym, że przesłankę uwzględnieniaart. 189 k.p.c.stanowi interes prawny (wyrok SN z dnia 8 października 1999 r., II CKN 490/98, LEX nr 527175). Orzecznictwo SN przyjmuje, iż brak interesu ma miejsce, jeżeli powód może skorzystać z innych środków ochrony prawnej. Zob. szerzej T. Żyznowski (w:)

Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Wiśniewski, t. 1, Warszawa 2011, s. 697 i n.
Uzasadnienie interesu prawnego syndyka zawieraart. 124 § 1 prawa upadłościowego i naprawczego. Według tego przepisu z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa. Jeżeli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.
Dla włączenia przedmiotowej nieruchomości do masy upadłościC. M.wystarczające jest uzyskanie orzeczenia uzgadniającego wpis w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z którego by wynikało, że prawo własności przysługuje obydwu małżonkom.
Mimo braku przesądzenia tej kwestii w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej, syndyk może - po uzupełnieniu spisu inwentarza masy upadłości, zatwierdzeniu go przez sędziego komisarza i umożliwieniu pozwanemu złożenia wniosku o wyłączenie z masy upadłości na podstawieart. 73 ust. 1 pun– wytoczyć powództwo o wydanie przedmiotowej nieruchomości. W procesie takim sąd jest uprawniony ocenić - jako przesłankę rozstrzygnięcia – skuteczność umowy darowizny.
Z tej samej drogi syndyk może skorzystać również w tych przypadkach, w których bezskuteczność czynności prawnych upadłego w stosunku do masy następuje z mocy samego prawa tj.art. 127 § 1 i n. pun, a więc bez potrzeby uzyskiwania wyroku uznającego daną czynność upadłego (ewentualnie dokonanej z udziałem małżonka za bezskuteczną). Wszak w orzecznictwie sądowym i w nauce prawa, ukształtowany jest pogląd, że powód nie ma interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego nieważność, czy bezskuteczność czynności prawnych, gdy służy mu dalej idące powództwo np. o uzgodnienie treści księgi wieczystej, czy powództwo o świadczenie. Ten argument przemawia dodatkowo za oddaleniem powództwa w niniejszej sprawie.
Z omówionych względów brak potrzeby odnoszenia się do pozostałych zarzutów apelacyjnych kwestionujących ustalenia faktyczne i ocenę dowodów.
Biorąc pod uwagę przedstawione argumenty Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawieart. 385 kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w myśl zasady odpowiedzialności za wynik sprawy w oparciu o przepisyart. 98 k.p.c,108 § 1 k.p.c.w związku zart. 391 § 1 k.p.c.oraz§ 6 pkt 7w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) Dz.U. Nr 163, poz.1348).