Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 233/12
Data wyroku: 2012-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Wróblewski, Andrzej Kot, Cezariusz Baćkowski
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 4 § k.k., art. 205 § 2 k.k. z 1969 r.

Sygn. akt II AKa 233/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Robert Wróblewski

Sędziowie:

SSA Andrzej Kot
SSA Cezariusz Baćkowski (spr.)

Protokolant:

Iwona Łaptus

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Urszuli Piwowarczyk - Strugały
po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r.
sprawyZ. W.
oskarżonego zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk,art. 263 § 2 kk
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt III K 363/08
I.na podstawieart. 105 § 1 kpkprostuje oczywiste omyłki pisarskie
- w pkt I.4 części wstępnej zaskarżonego wyroku zastępuje słowo:
(...)słowem:(...),
- w pkt I.5 części wstępnej zaskarżonego wyroku słowo:
(...)słowem:(...),
II.   zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoZ. W.w ten sposób, że na podstawieart. 4 § 1 kk z 1997 r.:

1
przestępstwo przypisane oskarżonemuZ. W.wpkt Iczęści rozstrzygającej kwalifikuje zart. 4 § 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o ochronie obrotu gospodarczego(Dz. U. Nr 126, poz. 615),art. 201 kk z 1969 r.iart. 205 § 21kk z 1969 r.w zw. zart. 10 § 2 kk z 1969 r.iart. 58 kk z 1969r., a za podstawę wymiaru kary za to przestępstwo przyjmujeart. 205 § 21kk z 1969r.w zw. zart. 10 § 3 kk z 1969 r.iart. 58 kk z 1969r.,

2
uchyla orzeczenia zawarte w pkt IX części rozstrzygającej dotyczące nałożenia obowiązku naprawienia szkody,

III
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. L.600 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz 138 zł z tytułu zwrotu podatku VAT,

V
zasądza od oskarżonegoZ. W.na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
Z. W.został oskarżony o to, że:

I

I
w okresie od 20 stycznia 1997 r. do 1 kwietnia 1998 r. weW., wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czas, wyłudził odszkodowania w łącznej kwocie nie mniejszej niż 146.930, 10 zł. w ten sposób, że umyślnie spowodował w celu uzyskania nienależnych odszkodowań pięć kolizji drogowych oraz brał udział w zgłoszeniu trzech nie zaistniałych kolizji, czym działał na szkodę różnych towarzystw ubezpieczeniowych, a w tym:

1
w dniu 20 stycznia 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zA. M.iZ. M.orazB. S., objętymi odrębnym postępowaniem karnym umyślnie spowodował kolizję naul. (...)samochodu markiB.nr rej. (...), który prowadził, z samochodemO. (...)nr rej. (...)prowadzonym przezB. S.iO. (...)nr rej. (...), należącym doZ. M., a prowadzonym przezA. M., a następnie wyłudził odszkodowania w łącznej kwocie 31.214,94 zł. w tym 2.599, 14 zł. odszkodowania przyznanegoZ. M.w dniu 21 lutego 1997 r., 14.370,02 zł. odszkodowania przyznanegoB. S., które uzyskała w dniu 29 lutego 1997 roku i 14.245,78 zł. odszkodowania, które sam uzyskał w dniu 26 lutego 1997 r., czym działał na szkodę(...) S.A.Oddział weW.;

2
w dniu 21 stycznia 1997 r. weW.umyślnie spowodował kolizję drogową naul. (...)samochodów marki:F. (...)nr rej. (...), który prowadził iV. (...)nr rej. (...), prowadzonego przezL. M., wyłudził odszkodowania w łącznej kwocie 23.955, 14 zł, w tym 10.890, 60 zł. odszkodowania przyznanegoA. W.w dniu 14 lutego 1997 r.i 13.064, 54 zł. odszkodowania przyznanegoL. M.w dniu 18 lutego 1997 r.czym działał na szkodę(...) OddziałweW.;

3
w dniu 3 lutego 1997 r. działając wspólnie i w porozumieniu zL. M.iH. K., doprowadził do zgłoszenia przez te osoby kolizji drogowej naul. (...)z dnia 1 lutego 1997 r. samochodów: markiA. (...)nr rej. (...)prowadzonego rzekomo przezL. M.iP.nr rej. (...)prowadzonego rzekomo przezH. K., podczas gdy w rzeczywistości kolizja ta nie miała miejsca, przez co wyłudził odszkodowanie w kwocie 17.982,24 zł. wypłaconeL. M.w dniu 24 lutego 1997 r., czym działał na szkodę(...)weW.;

4
w dniu 10 lutego 1997 r. działając wspólnie i w porozumieniu zK. K. (1), zgłosił kolizję drogową z dnia 8 lutego 1997 r. weW.przyul. (...)samochodu markiB.nr rej. (...), który rzekomo prowadził z samochodemV. (...)nr.rej. (...)prowadzonym rzekomo przezK. K. (1), podczas gdy w rzeczywistości kolizja ta nie miała miejsca, a następnie, posługując się poświadczającym nieprawdę rachunkiem na sprzedaż drzwi do samochoduB.nr rej. (...)nr(...)wystawionym przezG. M. (1), wyłudził odszkodowanie w łącznej kwocie 2.994,77 zł. w tym 1.027, 00 zł. przyznanegoK. K. (2)w tym samym dniu, czym działał na szkodę(...) S.A.Ekspozytura weW.;

5
w dniu 13 lutego 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zL. M.iW. K., objętym odrębnym postępowaniem karnym, umyślnie spowodował kolizję drogową naul. (...)samochodu markiM.nr rej. (...), który prowadził, z samochodami:B.nr rej. (...)prowadzonym przezW. K.iR.nr rej. (...)prowadzonym przezL. M., a następnie wyłudził odszkodowania w łącznej kwocie 33.082, 43 zł. w tym 6.821, 14 zł. odszkodowania przyznanegoW. K.w dniu 14 lutego 1997 r. na szkodęTowarzystwa (...) S.A.Oddział weW., 12.435, 00 zł. odszkodowania uzyskanego przezL. M.w dniu 18 kwietnia 1997 r. i 13.826,29 zł. odszkodowania, które sam uzyskał w dniu 28 kwietnia 1997 r. na szkodę(...) S.A.Przedstawicielstwo weW.;

6
w dniu 12 marca 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zL. M.,R. M.iG. M. (1)doprowadził do umyślnego spowodowania kolizji drogowej naul. (...)samochodu markiV. (...)nr rej. (...)prowadzonego przezL. M.z samochodem markiP.nr rej. (...), prowadzonym przezR. M.– obecnie nazwiskoŁ., a następnie wyłudził odszkodowanie w łącznej kwocie 15.991,78 zł. w tym 8.608,63 zł. odszkodowania, które uzyskałaL. M.w dniu 7 kwietnia 1997 r. na szkodę(...)weW.i 7.383, 15 zł. odszkodowania przyznanegoD. M. (1)w dniu 24 marca 1997 r. na szkodę(...)wT.;

7
w dniu 14 października 1997 r. weW.wspólnie i w porozumieniu zD. M. (2)iJ. M.brał udział w zgłoszeniu kolizji drogowej przyul. (...)rógul. (...)z dnia 10 października 1997 r. samochodu markiO. (...)nr rej. (...), należącego doL. M., który rzekomo prowadziłD. M. (2), z samochodem markiP.nr rej. (...), prowadzonym rzekomo przezJ. M., podczas gdy w rzeczywistości kolizja ta nie zaistniała, przez co wyłudził odszkodowanie w kwocie 8.350, 76 zł. przyznane w dniu 20 listopada 1997 r.L. M.na szkodę(...)weW.;

8
w dniu 24 lutego 1998 r. weW.wspólnie i w porozumieniu zD. M. (2)iD. W. (1)doprowadził do umyślnego spowodowania kolizji naul. (...)samochodu markiO. (...)nr rej. (...), który prowadziłD. M. (2), a należący doL. M., z samochodem markiV. (...)nr rej. (...), prowadzonym przezD. W. (1), a stanowiącym własnośćS. G., a następnie wyłudził odszkodowanie w kwocie 13.358,04 zł. przyznaneL. M.w dniu 1 kwietnia 1998 r. na szkodę(...)Oddział weW.;

tj. o czyn zart. 298 § 1 kk,art. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart.12 kk.

II

II
w dniu 20 stycznia 2002 roku weW., wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności należącej doW. W.w wysokości 25.000 zł. groziłS. M.pobiciem jego i jego córki oraz pozbawieniem życia poprzez zastrzelenie, czym działał na szkodęS. J.;

tj. o czyn zart. 191 § 2 kk

III

III
w dniu 15 kwietnia 2002 r.weW., w miejscu zamieszkania przyul. (...), wbrew przepisom ustawy posiadał bez wymaganego zezwolenia broń palną, w postaci rewolweru alarmowegoR. (...)wraz z amunicją;

tj. o czyn zart. 263 § 2 kk

L. M.zarzucono, iż:

IV

IV
w okresie od 21 stycznia 1997 r. do 20 listopada 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, umyślnie spowodowała w celu uzyskania nienależnych odszkodowań dwie kolizje drogowe oraz zgłosiła trzy nie zaistniałe kolizje, a następnie wyłudziła odszkodowania w łącznej kwocie 91.979, 20 zł. w tym:

1
w dniu 21 stycznia 1997 r. weW., brała udział w umyślnie spowodowanej kolizji naul. (...)samochodu markiV. (...)nr rej. (...), który prowadziła, z samochodem markiV. (...)nr rej. (...), prowadzonym przezZ. W., a następnie wspólnie i w porozumieniu zeZ. W.wyłudziła odszkodowania w łącznej kwocie 23.955, 14 zł. w tym 10.890, 60 zł. odszkodowania przyznanegoA. W.w dniu 14 lutego 1997 r. i 13.064, 54 zł. odszkodowania, które sama uzyskała w dniu 18 lutego 1997 roku, czym działała na szkodę(...) OddziałweW.;

2
w dniu 3 lutego 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zeZ. W.iH. K., zgłosiła zaistnienie kolizji drogowej naul. (...)iul. (...)w dniu 1 lutego 1997 r. samochodem markiA.nr rej. (...), który rzekomo prowadziła, z samochodemP.nr rej. (...), prowadzonym rzekomo przezH. K., podczas gdy w rzeczywistości kolizja ta nie miała miejsca, przez co wyłudziła odszkodowanie w kwocie 17.982,24 zł. wypłacone jej w dniu 24 lutego 1997 r. czym działała na szkodę(...)weW.;

3
w dniu 13 lutego 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zeZ. W.iW. K., objętym odrębnym postępowaniem karnym, umyślnie spowodowała kolizję drogową naul. (...)samochodu markiR.nr rej. (...), który prowadziła, z samochodami:B.nr rej. (...), prowadzonym przezW. K., oraz z samochodem markiM.nr rej. (...), prowadzonym przezZ. W., a następnie wyłudziła odszkodowania w łącznej kwocie 33.082, 43 zł. w tym 6.821, 14 zł. odszkodowania przyznanegoW. K.w dniu 14 kwietnia 1997 r. na szkodęTowarzystwa (...) S.A.Oddział weW.; 12.435,00 zł. odszkodowania, które uzyskała w dniu 18 kwietnia 1997 r. i 13.826, 29 zł. odszkodowania przyznanegoZ. W.w dniu 28 kwietnia 1997 r. na szkodę(...) S.A.Przedstawicielstwo weW.;

4
w dniu 12 marca 1997 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zR. M.– obecnie nazwiskoŁ.,G. M. (1),Z. W., umyślnie spowodowała kolizję drogową naul. (...)samochodu markiV. (...)nr rej.(...), który prowadziła, z samochodemP.nr rej. (...), prowadzonym przezR. M., a następnie wyłudziła odszkodowanie w łącznej kwocie 15.991, 78 zł. w tym 8.608, 63 zł. odszkodowania, które sama uzyskała w dniu 7 kwietnia 1997 r. na szkodę(...)weW., i 7.383, 15 zł. odszkodowania przyznanegoD. M. (1)w dniu 24 marca 1997 r. na szkodę(...)wT.;

5
w dniu 14 października 1997 r. weW.wspólnie i w porozumieniu zD. M. (2),Z. W.iJ. M.zgłosiła zaistnienie kolizji drogowej przyul. (...)rógul. (...)z dnia 10 października 1997 roku samochoduO. (...)nr rej. (...), prowadzonego rzekomo przezD. M. (2)z samochodem markiP.nr rej. (...), który rzekomo prowadził, która w rzeczywistości nie miała miejsca, a następnie wyłudziła odszkodowanie w kwocie 8.350, 76 zł. przyznane jej w dniu 20 listopada 1997 r. na szkodę(...)weW.;

tj. o czyn zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kk.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia wyrokiem z dnia 18 stycznia 2008 r. (sygn. akt II K 1954/04) .
OskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. I części wstępnej wyroku, a stanowiącego przestępstwo zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kk. w zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kk, i za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 21 kkw zw. zart. 11 § 3 kki w zw. zart. 12 kki w zw. zart. 33 § 2 kkwymierzył mu karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 100 (sto) stawek dziennych pry przyjęciu, iż stawka dzienna odpowiada kwocie 100 zł. (sto).
OskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku, a stanowiącego przestępstwo zart. 191 § 2 kki za to na podstawieart. 191 § 2 kkwymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności.
OskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. III części wstępnej wyroku, a stanowiącego przestępstwo zart. 263 § 2 kki za to na podstawieart. 263 § 3 kkwymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 85 kkw zw. zart. 86 § 1 kkjednostkowe kary pozbawienia wolności dla oskarżonegoZ. W.połączył i wymierzył mu karę 4 (czterech) lat i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 46 § 1 kknałożył na oskarżonegoZ. W.obowiązek częściowego naprawienia szkody poprzez zapłatę kwot 14245, 78 zł. (czternaście tysięcy dwieście czterdzieści pięć złotych siedemdziesiąt osiem groszy) na rzecz(...) S.A.Oddział weW., 1967, 77 zł. (jeden tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt siedem złotych siedemdziesiąt siedem groszy ) na rzecz(...) S.A.Ekspozytura weW.oraz kwoty 13826, 29 zł. (trzynaście tysięcy osiemset dwadzieścia sześć złotych dwadzieścia sześć złotych dwadzieścia dziewięć groszy) na rzecz(...) S.A.Przedstawicielstwa weW..
Na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonemuZ. W.na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 15 kwietnia 2002 r. do dnia 4 lipca 2002 r. przyjmując, że dzień pozbawienia wolności odpowiada jednemu dniowi kary łącznej pozbawienia wolności.
Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonegoZ. W.z urzędu adw.A. L.kwotę 1844,64 zł. wraz z wliczonym, w tą kwotę podatkiem VAT, tytułem kosztów obrony oskarżonego udzielonej z urzędu.
OskarżonąL. M.uznał za winną popełnienia czynu opisanego w pkt. IV części wstępnej wyroku, a stanowiącego przestępstwo z ar. 298§ 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kk, i za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3i w zw. zart. 12 kki w zw. zart. 33 § 2 kkwymierzył jej karę 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 100 (sto) stawek dziennych przy przyjęciu, iż stawka dzienna odpowiada kwocie 80 zł. (osiemdziesiąt).
Na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązał oskarżonąL. M.do częściowego naprawienia szkody przez zapłatę kwot 13064,54 zł. (trzynaście tysięcy sześćdziesiąt cztery złote pięćdziesiąt cztery grosze) na rzecz(...) OddziałweW., 17982,24 zł. (siedemnaście tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt dwa złote dwadzieścia cztery grosze) na rzecz(...)weW., 12435 zł. (dwanaście tysięcy czterysta trzydzieści pięć złotych) na rzecz(...) S.A.Przedstawicielstwo weW., 8608,63 zł.(osiem tysięcy sześćset osiem złotych sześćdziesiąt trzy grosze) na rzecz(...)weW., 8350,76 zł.(osiem tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych siedemdziesiąt sześć groszy) na rzecz(...)weW..
Na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczył oskarżonejL. M.na poczet kary pozbawienia wolności okres zatrzymania przez Policję od 14.04.2002 r. do 15.04.2002 r. przyjmując, że dzień zatrzymania odpowiada jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.
Zasądził od oskarżonychL. M.iZ. W.na rzecz Skarbu Państwa przypadające na nich koszty postępowania w sprawie oraz odstąpił od wymierzenia oskarżonym opłat.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia uwzględnił apelacje obrońców oskarżonychZ. W.iL. M.i uchylił orzeczenie Sądu Rejonowego co do tych oskarżonych i sprawę w tej części przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. akt III K 363/08)

I
oskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. I części wstępnej wyroku z tym, że z opisu tego czynu w podpunkcie 2) wyeliminował to, iż w jego ramach wyłudził odszkodowanie wspólnie i w porozumieniu zL. M., tj. za winnego przestępstwa zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 294 § 1 kkw zw. zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

II
na podstawieart. 17 § 1 pkt. 6 kpkumorzył postępowanie o czyn opisany w pkt. II części wstępnej wyroku – przestępstwo zart. 191 § 2 kkjego kosztami w tej części obciążył Skarb Państwa;

III
oskarżonegoZ. W.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. III części wstępnej wyroku, tj. przestępstwa zart. 263 § 2 kki za to na tej podstawie wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

IV
oskarżonąL. M.uznał za winną popełnienia czynu opisanego w pkt. IV części wstępnej wyroku, przyjął, iż w okresie od 3 lutego 1997 r. do 20 listopada 1997 r. w celu uzyskania nienależnych odszkodowań, umyślnie spowodowała jedną kolizję drogową oraz zgłosiła trzy nie zaistniałe kolizje drogowe, a następnie wyłudziła odszkodowania w łącznej kwocie 78.914, 66 zł .wyeliminował zdarzenie opisane w podpunkcie 1) tego czynu, tj. za winną przestępstwa zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył jej karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

V
na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkpołączył oskarżonemuZ. W.kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach I i III części dyspozytywnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

VI
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuZ. W.okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 15 kwietnia 2002 r. do 4 lipca 2002 r.;

VII
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonejL. M.okres jej zatrzymania w dniach od 14 kwietnia 2002 r. do 15 kwietnia 2002 r.;

VIII
na podstawieart. 69 § 1 kkiart. 70 § 1 pkt. 1 kkwarunkowo zawiesił wykonanie wymierzonej oskarżonejL. M.kary pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat próby;

IX
na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązał oskarżonegoZ. W.do naprawienia szkody wyrządzonej w ramach przestępstwa opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:

1
(...) S.A.Oddział Okręgowy weW.kwoty 27.310, 32 zł. (dwadzieścia siedem tysięcy trzysta dziesięć złotych 32/100),

2
Towarzystwa (...) S.A.Ekspozytura weW.kwoty 1.967, 77 zł. (jeden tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt siedem złotych 77/100),

3
(...) S.A.Przedstawicielstwo weW.kwoty 13.826, 29 zł. (trzynaście tysięcy osiemset dwadzieścia sześć zł. 29/100);

X
na podstawieart. 46 § 1 kkzobowiązał oskarżonąL. M.do naprawienia szkody wyrządzonej w ramach przestępstwa opisanego w punkcie IV części wstępnej wyroku przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych:

1
(...) S.A.Oddział Okręgowy weW.kwoty 16.959, 39 zł. (szesnaście tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych 39/100),

2
(...)weW.kwoty 17.982, 24 zł. (siedemnaście tysięcy osiemset dwadzieścia sześć złotych 24/100),

3
(...) S.A.Przedstawicielstwo weW.kwoty 12.435, 00 zł. (dwanaście tysięcy czterysta trzydzieści pięć złotych);

XI
na podstawieart. 44 § 6 kkorzekł przepadek dowodów rzeczowych wymienionych w postanowieniu prokuratora Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2003 r., sygn. akt VI Ds. 84/00 (k. 1714 a, tom IX akt), zarejestrowanych w rejestrze Drz 126/03, a opisanych w wykazie dowodów rzeczowych nr 10/23/02 pod pozycjami od 1 do 3 (k. 1714, tom IX akt), przekazując je Komendzie Wojewódzkiej Policji weW.gdzie przechowywane są w magazynie depozytowym;

XII
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. L.z Kancelarii Adwokackiej weW.kwotę 6.789, 24 zł. brutto tytułem kosztów nie opłaconej obrony udzielonej z urzędu oskarżonemuZ. W.(w tym za obronę w I instancji przed Sądem Rejonowym, przed Sądem Okręgowym jako sądem II instancji oraz w I instancji);

XIII
zasądził solidarnie od oskarżonych na rzecz oskarżyciela posiłkowego(...) S.A.Oddział Okręgowy weW.kwotę 6.081, 12 zł. brutto tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

XIV
zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa przypadające im koszty procesu, w tym wymierzył im opłaty:

1
Z. W.w kwocie 400 zł.

2
L. M.w kwocie 300 zł.

Apelację od tego wyroku wniósł oskarżonyZ. W.za pośrednictwem obrończyni, która deklarując zaskarżenie wyroku w całości zarzuciła :
- obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 kpkpoprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów wbrew wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasad prawidłowego rozumowania, poprzez bezzasadne przyjęcie za wiarygodne zeznań świadków, a toR. M.,G. M. (1),K. K. (1),W. K.oraz znacznej części wyjaśnieńL. M.pomimo, iż osoby te były zainteresowane wynikiem sprawy na swoją korzyść;
- obrazęart. 5 § 2 kpkprzez rozstrzyganie przez Sąd niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia – przez uznanie oskarżonego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, a to na skutek nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty obrończyni oskarżonego wniosła o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. I i III przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów
ewentualnie
- uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje.

Zarzuty apelacji obrończyni oskarżonegoZ. W.okazały się bezzasadne.
Równie bezzasadne były twierdzenia zawarte w pismach oskarżonego, gdzie kwestionował on trafność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego. Należało natomiast uznać, że z powodu wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniemart. 4 § 1 kkutrzymanie go w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe (art. 440 kpk).
Jak już wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy nakaz rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego adresowany jest do organu postępowania. Chodzi więc o obiektywnie (a nie tylko w przekonaniu strony ) istniejące wątpliwości niemożliwe do zniwelowania których występowanie stwierdził (powinien stwierdzić) ten organ a mimo to postąpił wbrewart. 5 § 2 kpk. Skoro więc Sąd I instancji takich wątpliwości nie artykułuje, a Sąd Odwoławczy ich nie stwierdza to zarzut naruszenia cyt. przepisu musi być uznany za niezasadny.
To, że Sąd Okręgowy niesłusznie – zdaniem skarżącej – uznał za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonegoZ. W.oznacza kwestionowanie oceny dowodu (art. 7 kpk), do której nie ma zastosowania dyrektywa zart. 5 § 2 kpk. Nie wspiera również zarzutu naruszenia zasady in dubio pro reo twierdzenie apelacji o nietrafnym przypisaniu oskarżonemu umyślnego sprowadzenia kolizji z dnia 21.01.1997 r. i wyłudzenia odszkodowania w sytuacji uwolnienia od odpowiedzialności za to zdarzenie drugiej uczestniczki kolizji – oskarżonejL. M..
Takie stanowisko obrończyni oznacza przecież kwestionowanie podstawy faktycznej z tego powodu, że została ustalona wbrew dowodom uznanym za wiarygodne, a nie z naruszeniemart. 5 § 2 kpk.
Równie nietrafny jest zarzut obrazyart. 7 kpk. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Okręgowy ocenił dowody wszechstronnie we wzajemnym powiązaniu uwzględniając okoliczności przemawiające na korzyść i niekorzyść oskarżonego, a stanowisko w tym względzie nie stoi w kolizji z zasadami poprawianego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczeniem życiowym.
To prawda, że – jak podnosi obrończyni – świadkowieR. M.,G. M. (1),K. K. (1),W. K.czy oskarżonaL. M.byli zainteresowani korzystnym dla siebie rezultatem postępowania jako współpodejrzani, a potem współoskarżeni o częściowo te same przestępne zachowania. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie dyskredytuje ich relacji. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że wypowiedzi wymienionych świadków (a faktycznie iL. M.próbującej nieudolnie umniejszyć zakres swej odpowiedzialności ) mają charakter pomówień złożonych. Wskazują oni nie tylko na udziałZ. W.w wyłudzaniu odszkodowań od ubezpieczycieli nie pomijając jednak własnego zaangażowania w ten proceder. Okoliczność ta przemawia za wiarygodnością tych wypowiedzi, co dostrzega Sąd Okręgowy (uzasadnienie str. 54-55) .
Obrończyni pomija także argumentację Sądu I instancji, wskazującego (uzasadnienie str. 55-57), że relacje tych świadków co do udziałuZ. W.w fingowaniu kolizji drogowych są zbieżne ze sobą, zeznaniami innych osób (D. M.,D. W.) i dowodami obiektywnymi – opiniami biegłych ze Stowarzyszenia(...)stwierdzającymi, że charakter, zakres umiejscowienie uszkodzeń aut wyklucza by powstały podczas kolizji opisanych w aktach szkodowych przez uczestników ( k. 287-288, 1436-1437, 1454-1455, 1426-1427, 1430-1431, 1432-1433).
Zbędne wydaje się ponowne przytaczanie tych przekonujących wywodów z którymi skarżąca nie podejmuje polemiki. Tu można tylko wskazać, żeG. M. (1)przyznaje, że na prośbęZ. W.wystawiał rachunki obrazujące fikcyjną sprzedaż dotyczące tych kolizji w których upozorowaniu nie uczestniczył (k. 1865 – zarzut I. 2, k. 1869 – zarzut I. 3, k. 1864 – zarzut I.7). Wskazując więc na zaangażowanie oskarżonego w dokonywanie tych oszustw przyznawał jednocześnie, że pomagał mu dostarczając dokumentów stwierdzających nieprawdę, choć nie zarzucano mu tych zachowań.
R. Ł. (1)(z d.M.) opisuje (k. 1902-1907, 1909-1910, 1915-1916) tylko jedną kolizję drogową zaaranżowaną z udziałemZ. W.(zarzut I. 6). Odnośnie pozostałych podobnych zdarzeń o które był oskarżony a potem skazany świadek nie wymieniaZ. W.jako ich uczestnika, co byłoby zrozumiałe gdyby chciał go nieprawdziwie pomawiać.
Warto też zwrócić uwagę, że mimo łączących ich bliskich więzi rodzinnychG. M. (1)(k. 1862) iR. Ł. (1)(k. 1906) opisując zaangażowanieZ. W.w spowodowanie zderzenia pojazdów w dniu 12.03.1997 r. i oszustwo ubezpieczeniowe nie pomijają zarówno własnego udziału jak i osoby najbliższej (G. M.syna, aR. Ł.ojca). Zasadnie okoliczność tę eksponuje Sąd I instancji (uzasadnienie str. 55).
Z koleiK. K. (1)(k. 3660-3661, 2049-2052, 2568) nie eksponuje roliZ. W.w wyłudzeniu odszkodowania za niezaistniałą kolizję drogową (zarzut I. 4). Świadek ten przyznaje, że w dniu 8.02.1997 r. nie doszło do zderzenia pojazdów kierowanych przez niego i oskarżonego, wskazuje, iż zgłosił tę kolizję nakłoniony przezG. M. (1)(k. 2051). O fikcyjności zgłoszonej kolizji mówi teżG. M. (1)(k. 1867), co potwierdza opinia biegłego (k. 1454 – 1455).
Sąd I instancji odniósł się do zeznańH. K.(k. 3677v-3679, 2108-2110, 2113-2114, 2115-2117) uznając, że z racji zbieżności z wyjaśnieniamiL. M.(k. 1960) i zeznaniamiM. K.zasługują one na wiarę. To prawda, iżZ. W.zaprzeczył (k. 1763) by uczestniczył w wyłudzeniu odszkodowania w związku ze zgłoszeniem niezaistniałej kolizji drogowej z dnia 1.02.1997 r. (zarzut I. 3) i wyjaśnił, iż nie pozostaje w dobrych stosunkach zH. K., który jest jego szwagrem.
Istnienie konfliktu rodzinnego o którym wyjaśniał oskarżony może wskazywać na zainteresowanie świadka by w niekorzystnym świetle przedstawić oskarżonego. Trudno jednak wytłumaczyć pozostając w zgodzie z doświadczeniem życiowym i regułami poprawnego rozumowania powód dla którego świadek o którym mowa miałby dobrowolnie nieprawdziwie przyznawać swój udział w oszustwie ubezpieczeniowym tylko po to by fałszywie obciążyćZ. W.z którym jest skonfliktowany. Brak natomiast jakichkolwiek przesłanek do podzielenia twierdzenia apelacji o presji wywieranej na świadka. Dodatkowo, co pomija skarżąca, niezależnie od zeznańH. K.na sprawstwo oskarżonego odnośnie omawianego tu zachowania wskazują wyjaśnieniaL. M.(k. 1960), która przeczy udziałowi w takiej kolizji wskazując, że dokumenty dotyczące zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi wypełniała pod dyktandoZ. W., któremu również przekazała uzyskane odszkodowanie.
Ta relacja jest zbieżna z tym co mówiłG. M. (1)(k. 1869) przyznający, że rachunek dotyczący sprzedaży części do samochoduA.przywiózłZ. W.a świadek opatrzył go pieczęcią zakładu podpisując się„za żonę”.
Sąd Okręgowy nie pominął także (por. uzasadnienie str. 48, 62) podnoszonej w apelacji za wyjaśnieniamiZ. W.okoliczności, że obciążająca oskarżonego relacjaL. M.była rezultatem „zemsty z jej strony za to, że nie chciała się z nią związać „(apelacja str. 5). Krytycznie oceniając wyjaśnieniaL. M.(por. uzasadnienie str. 31-35, 62 – 63) i odrzucając w szczególności twierdzenia dotyczące jej udziału w przestępczej działalności Sąd I instancji oczywiście słusznie zauważa, że gdyby istotnie oskarżona fałszywie pomawiałaZ. W.o udział w oszustwie to przecież jej relacja w tej części nie byłaby zbieżna z zeznaniamiG. M. (1),K. K. (1),W. K.,R. Ł. (1),D. M. (2)(uzasadnienie Sr. 48, 62) a pośrednio nie znajdowałaby potwierdzenia w opiniach biegłych, którzy wykluczyli zaistnienie kolizji opisanych w aktach szkodowych. Tak więc w każdym wypadku wyłudzenia odszkodowania gdzie oskarżona wyjaśnia o udzialeZ. W.jej relacja została pozytywnie zweryfikowana przez inne dowody: zeznania wymienionych wyżej świadków i dodatkowo (pkt. I. 2 i I. 6) przez opinie biegłych.
Pozwala to odrzucić hipotezę apelacji, żeL. M.nieprawdziwie pomawiała oskarżonego by być łagodniej potraktowaną przez Sąd orzekający merytorycznie. Co się tyczy powołania przez obrończynię faktu skazania na karę 3 lat pozbawienia wolności w wyroku, który został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania to trzeba zauważyć, że nie wspiera on cyt. hipotezy. Przekonuje o tym porównanie aktualnie składanych wyjaśnień (k. 3546v- 3550, 3577v-3558v) z wcześniejszymi (k. 1953-1965, 1968-1969, 2818-2819). Wynika z niego prezentowanie przez oskarżoną w podobny sposób roli i zaangażowaniaZ. W.w przestępcze zachowania.
Sąd Okręgowy uznał za niewiarygodne wyjaśnieniaZ. W.dlatego, że były sprzeczne z wyjaśnieniamiL. M.i zeznaniamiG. M. (1),R. Ł. (1),D. M. (2),K. K. (1),W. K.oraz opiniami biegłych ze Stowarzyszenia(...)(uzasadnienie str. 47 – 51).
Te zbieżne, we wskazanym przez Sąd I instancji, zakresie dowody pozwoliły Sądowi wykluczyć prawdziwość twierdzeńZ. W., że kolizje drogowe w których uczestniczył faktycznie zaistniały, a okoliczności pozostałych ujętych w zarzucie aktu oskarżenia nie zna.
Nie miało więc znaczenia dla oceny prawdziwości tych wyjaśnień podniesione w apelacji twierdzenieZ. W., że zimą 1997 r. kiedy doszło do kolizji panowały złe warunki na drogach „a on w tym czasie nie tylko dużo jeździł, ale dzień spędzał wręcz w samochodzie”(apelacja str. 4).
Sąd I instancji nie podważał przecież relacji oskarżonego dlatego, że do 4 kolizji z jego udziałem doszło 20.01.1997 r. po czym następnego dnia (21.01.1997 r.) po blisko 3 tygodniach (10.02.1997 r.), i jeszcze raz po 3 dniach (13.02.1997 r.), czy z tego powodu, że w kilkusettysięcznym mieście kolizje drogowe następowały w kręgu tych samych znających się nawzajem, lub znających oskarżonego osób.
Sąd Okręgowy przypisałZ. W.tylko te oszustwa ubezpieczeniowe gdzie do zdarzeń pojazdów faktycznie nie doszło, lub były one rezultatem umyślnego działania oskarżonego i osób z nim współdziałających.
Kontrolna analiza akt nie przekonuje o tendencyjnym prowadzeniu śledztwa wobecZ. W..
Z tych wszystkich powodów zarzut obrazyart. 7 kpkokazał się bezzasadny.
Równie nietrafny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Wbrew twierdzeniu obrończyni określona przez Sąd Okręgowy podstawa faktyczna znajduje pełne oparcie w dowodach które Sąd uznał za wiarygodne. Wzywanie funkcjonariuszy policji na miejsca umyślnie spowodowanych kolizji nie przekonuje o tym, że były następstwem zwyczajnego ruchu drogowego. Okoliczność tę dostrzegł Sąd Okręgowy i się do niej odniósł (uzasadnienie str. 47-48) nie bez racji wskazując, że przybyli na miejsce policjanci nie mają takich możliwości i wiedzy specjalistycznej by w krótkim czasie, czasem w warunkach ograniczonej widoczności ocenić czy chodzi o realną kolizję, czy jej aranżację.
Z istoty tego rodzaju przestępstwa jakim jest oszustwo ubezpieczeniowe wynika, że chodzi o takie upozorowanie zdarzenia z którego zaistnieniem łączy się wypłata świadczenia przez ubezpieczyciela by sprawiało ono wrażenie autentycznego dla innych osób w tym zwłaszcza oceniających to zdarzenie, jego następstwa z ramienia ubezpieczyciela. Chodzi przecież o wywołanie błędnego przeświadczenia o występowaniu sytuacji skutkującej wypłatę odszkodowania. Musi więc ona sprawiać wrażenie realnej nie tylko na pierwszy rzut oka i być zdatną do wywołania nie odpowiadającego rzeczywistości przekonania o istnieniu u osób zawodowo zajmujących się oceną takich zdarzeń. Wtedy przecież sprawca może liczyć na osiągnięcie zamierzonego celu – wypłatę nienależnego świadczenia.
Jak wyjaśniaL. M.(k. 3558) wzywanie policji na miejsca takich upozorowanych kolizji było sposobem działaniaZ. W.i służyło uwiarygodnieniu, że do zdarzenia aut faktycznie doszło.
Sąd Okręgowy uznał, że brak jest dostatecznych dowodów dla przyjęcia, że oskarżonaL. M.„miała świadomość, iż tego dnia (tj. 21.01.1997 r. – przyp. SA) dojdzie do kolizji drogowej w celu uzyskania odszkodowania”(uzasadnienie str. 33) i pominął to zachowanie w opisie czynu przypisanego (pkt. IV części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku).
Z drugiej strony Sąd ten przypisał oskarżonemuZ. W.zachowanie polegające na umyślnym spowodowaniu kolizji w dniu 21.01.1997 r. z autem kierowanym przezL. M.i wyłudzeniu odszkodowania (zarzut I. 2) eliminując tylko działanie wspólnie i w porozumieniu z oskarżoną (pkt. I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku).
Wbrew stanowisku wyrażonemu w apelacji rozstrzygnięcia te nie są ze sobą sprzeczne. Przecież z faktu, że uczestniczka ruchu drogowego uważała zderzenie pojazdów za przypadkowe (k. 1955) nie wynika, że było ono przypadkowym także dla drugiego uczestnika kolizji który umyślnie do niej doprowadza wykonując nagły, gwałtowny i nieuzasadniony warunkami na drodze manewr np. hamowania po to by doprowadzić do zdarzenia i wyłudzić odszkodowanie.
Trzeba wszak pamiętać, że jak wyjaśniaL. M.(k.1958) po zdarzeniu pojazdów oskarżony nie tylko zaproponował jej by nie wzywać Policji, ale i wskazał warsztat samochodowy który wykona naprawę a następnie poinformował o wyłożeniu pieniędzy za naprawę i domagał się przekazania mu odszkodowania, co nastąpiło.
Jest to zbieżne z zeznaniamiG. M. (1)(k. 1865) który przyznaje, że na prośbęZ. W.sporządził i przekazał rachunki fikcyjnej sprzedaży części samochodowych temu oskarżonemu iL. M.. Zostały one potem złożone ubezpieczycielom dla udokumentowania rozmiarów szkody.
Ta relacja koresponduje z opinią biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu pojazdów (k. 1436-1437), która stwierdza, że charakter, zakres i umiejscowienie uszkodzeń pojazdówF. (...)nr rej. (...)iV. (...)nr rej. (...)wykluczają by powstały w wyniku kolizji tych aut.
O ile więc zaskarżenie wyroku tylko na korzyśćZ. W.wyklucza (art. 434 § 1 kpk,art. 443 kpk) rozważanie, czyL. M.uczestniczyła w wyłudzeniu odszkodowań od ubezpieczycieli(...) SAoraz(...)SA z tytułu omawianej tu kolizji to nie budzi wątpliwości trafność ustalenia Sądu Okręgowego, że w wyłudzeniu tym brał udział oskarżonyZ. W..
Tak więc prawidłowe są ustalenia Sądu Okręgowego w zakresie wyłudzenia wypłat odszkodowań oraz spowodowania kolizji – będących podstawą tych wypłat lub zgłaszania takich niezaistniałych zdarzeń.
W związku z zarzutami zawartymi w pismach oskarżonegoZ. W.a dotyczącymi przestępstwa zart. 191 § 2 kktrzeba stwierdzić, że zaprezentowana w pisemnych motywach wyroku ocena dowodów mieści się w granicachart. 7 kpk. a dokonując jej Sąd Okręgowy nie pominął kwestii braku nagrania z monitoringu, zachowania się pokrzywdzonego po zdarzeniu, czy samego miejsca zdarzenia (uzasadnienie str. 49 – 50, 58-59).
Nie budzi też wątpliwości ocena prawnokarna tego zachowania oskarżonego jako wypełniającego dyspozycjęart. 191 § 2 kk. Wobec braku apelacji na niekorzyśćZ. W.wykluczone jest (art. 434 § 1 kpk) rozważanie, czy istotnie (jeśli zważyć na treśćart. 101 § 1 pkt. 3 kkiart. 102 kk) doszło do przedawnienia karalności za to przestępstwo.
Jest poza sporem, że oskarżonyZ. W.posiadał w dniu 15 kwietnia 2002 r. ujawniony wtedy podczas przeszukania (k. 1708-1711) rewolwer alarmowyR.mod.(...)będący bronią palną w rozumieniuustawy z 21.05. 1999 r. o broni i amunicjioraz amunicji - naboje gazowe kal. 9 mm (opinia z badań broni i balistyki – k. 1716-1719, 3995v-3997) oraz to, że wtedy dysponował pozwoleniami na posiadanie 2 jednostek broni palnej gazowej – pistoletuP. F.(...)m i pistoletu(...).
Jednak ta ostatnia okoliczność wbrew twierdzeniu obrończyni, nie uwalnia oskarżonego od zarzutu posiadania bez wymaganego zezwolenia wymienionej wyżej broni palnej alarmowej.
Stosownie do obecnego brzmieniaart. 7 ust. 1 ustawy z 21.05.1999 r. o broni i amunicji(tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576) bronią palną w rozumieniu tej ustawy jest każda przenośna broń lufowa, która miota, jest przeznaczona do miotania lub może być przystosowana do miotania jednego lub większej liczby pocisków lub substancji w wyniku działania materiału miotającego. W dacie czynu broń palna definiowana była jako niebezpieczne dla życia lub zdrowia urządzenie które w wyniku działania sprężonych gazów, powstających na skutek spalania materiału miotającego jest zdolne do wystrzelenia pocisku lub substancji z lufy albo z elementu zastępującego lufę, a przez to do rażenia celów na odległość (art. 7 cyt. ustawy w brzmieniu do 11.04.2003 r.). Zarówno w czasie posiadania rewolweru alarmowego przez oskarżonego jak i obecnie pojęcie broni palnej obejmowało broń bojową, myśliwską, sportową, gazową, alarmową i sygnałową (art. art. 4 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy), a warunkiem jej posiadania było dysponowanie pozwoleniem na broń (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy). W interesującym tu wypadku broni palnej alarmowej tak w dniu 15.04.2002 r. jak i do chwili obecnej pozwolenie na broń nie było wymagane w przypadku posiadania broni alarmowej o kalibrze do 6 mm (art. 11 pkt. 5) cyt. ustawy ).
Niewątpliwe zatem warunkiem legalnego posiadania rewolweru alarmowego takiego jak ujawniony podczas przeszukania u oskarżonego było dysponowanie pozwoleniem na broń skoro miał on kaliber 9 mm.
Pozwolenie na broń określa cel wydania rodzaj i liczbę egzemplarzy broni (por. art. 12 ust. 2 w brzmieniu pierwotnym, art. 12 ust. 1 w brzmieniu obecnym). Także w zaświadczeniu uprawniającym do nabycia broni wskazuje się nie tylko rodzaj broni, ale i liczbę jej egzemplarzy określoną w pozwoleniu oraz amunicję do tej broni (art. 12 ust. 3 cyt. ustawy w brzmieniu pierwotnym, art. 12 ust. 2 w brzmieniu obecnym). Nabyta broń podlega obowiązkowej rejestracji w warunkach art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, co zostaje potwierdzone w legitymacji posiadacza broni (por. art. 13 ust. 3 cyt. ustawy w brzmieniu pierwotnym, art. 13 ust. 4 obecnej ustaw). W rezultacie pozwolenie na broń dotyczy konkretnej, zindywidualizowanej jednostki broni palnej.
Nie budzi więc wątpliwości, że posiadaniem bez wymaganego zezwolenia broni palnej w rozumieniuart. 263 § 2 kkbędzie władanie innymi jednostkami takiej broni określonej w art. 9 ust. 1 cyt. ustawy niż te które zostały uzyskane zgodnie z warunkami pozwolenia na posiadanie broni.
Nie ma zatem racji skarżąca podnosząc, że posiadanie przez oskarżonego pozwolenia na wymienione w piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji weW.(k. 1712) z jednostki broni gazowej umożliwiało mu również legalne posiadanie trzeciej broni palnej rewolweru alarmowego kal. 9 mm.
Redukując do absurdu rozumowanie prezentowane w apelacji trzeba by uznać, że pozwolenie na posiadanie jednej sztuki broni palnej np. gazowej umożliwia zgodnie z prawem władanie bliżej nie określoną ilością jednostek broni palnej bojowej, myśliwskiej, sportowej, gazowej, alarmowej i sygnałowej. Jasno widać więc nietrafność twierdzeń środka odwoławczego niwelujących podstawowe celeustawy o broni i amunicjisłużącej, kontroli, ewidencjonowaniu i reglamentacji nabywania, zbywania i posiadania broni oraz amunicji.
Podobnie rzecz ma się z amunicją, którą posiadałZ. W..
Skoro amunicję można nabywać tylko na podstawie legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni i tylko do broni która jest określona w tych dokumentach (art. 14 cyt. ustawy) to posiadanie innej amunicji jest władaniem bez zezwolenia. Tak więc oskarżony który miał zarejestrowane dwie jednostki broni palnej gazowej o kalibrze 8 mm nie mógł leganie posiadać amunicji o kalibrze 9 mm.
Zważywszy zaś, żeZ. W.dysponował pozwoleniami na posiadanie broni gazowej i stąd musiał znać przepisyustawy o broni i amunicjito niewątpliwie wiedział również, że by posiadać rewolwer alarmowy konieczne jest osobne pozwolenie na broń. Wniosek taki wynika także z własnych doświadczeń oskarżonego, który przecież miał pozwolenia na dwie jednostki broni palnej. Nadto jak wyjaśnia (k. 1765) nosił się z zamiarem oddania rewolweru Policji, zdawał więc sobie sprawę z posiadania go bez zezwolenia.
Z tych wszystkich powodów prawidłowe są ustalenia Sądu Okręgowego w zakresie sprawstwa, winy i prawnokarnego wartościowania omawianego tu zachowania oskarżonego wyczerpującego dyspozycjęart. 263 § 2 kk.
Przypisując oskarżonemuZ. W.przestępstwo wyłudzenia wspólnie z innymi osobami w okresie od 20.01.1997 r. do 1.04.1998 r. od ubezpieczycieli 146.930,1 zł. odszkodowań przez umyślne spowodowanie kolizji drogowych lub zgłoszenie takich zdarzeń choć nie zaistniały Sąd Okręgowy pominął kwestię kolizji ustaw w czasie. Konieczność jej rozważenia rysowała się jasno skoro od daty czynu do dnia orzekania upłynęło blisko 14 lat i w tym czasie przepisy kształtujące odpowiedzialność karną oskarżonego zmieniały się.
Zgodnie zart. 4 § 1 kkjeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa stosuje się ustawą nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.
Pojęcie ustawy użyte w tym przepisie oznacza „cały stan prawny obowiązujący w czasie między popełnieniem czynu a orzekaniem(por. wyrok Sądu Najwyższego z 1.07.2004 r., II KO 1/04, OSNwSK 2004 r., z . 1 poz. 1216),zaś ocena która z tak rozumianych „ustaw” jest względniejsza dla sprawcy musi być oparta na ocenie całokształtu konsekwencji wynikających dla niego z zastosowania obydwu wchodzących w grę ustaw, przy czym ocena ta musi być dokonana z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy”(uchwała Sądu Najwyższego z 12.03.1996 r., I KZP 2/ 96, OSNKW 1996 r., z. 3 – 4, poz. 16). Wybór ustawy względniejszej nie ma więc charakteru abstrakcyjnego lecz odnosi się do konkretnego czynu konkretnego sprawcy. W takiej sytuacji może się okazać, że oceniając wszystkie konsekwencje zastosowania konkurencyjnych ustaw mniej dolegliwe dla oskarżonego sprawcy będzie zastosowanie ustawy przewidującej abstrakcyjnie surowsze ustawowe zagrożenie.
Tak jest w niniejszej sprawie w odniesieniu do omawianego tu czynu oskarżonegoZ. W.przypisanego mu w pkt. I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.
Aktualnie (i w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy) czyn o którym mowa należałoby więc zakwalifikować zart. 298 § 1 kkiart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 12 kka nie jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy także zart. 294 § 1 kkponieważ z dniem 8.06.2010 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 206, poz. 1589) znowelizowanyart. 115 § 5 kkza mienie znacznej wartości uznawał takie którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekraczała 200.000 zł., zaś w wypadkuZ. W.było to 146.930, 1 zł.
Oceniając omawiane oszustwo ubezpieczeniowe w oparciu o przepisy karnomaterialne obowiązujące w czasie jego popełnienia trzeba stwierdzić, że w części ((...) S.A.– posiadanie akcji tej spółki przez państwo jest powszechnie znane) dotyczyło ono mienia społecznego w rozumieniuart. 120 § 6 kk z 1969 r.(por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 17.11 1993 r., I KZP 18/93, OSNKW 1993 r. z. 11-12, poz. 65), a wartość tego mienia zamyka się sumą 79.512,62 zł. (zachowania opisane w pkt. I.1 – 31.214, 94 zł., pkt. I. 2 – 23.955,14 zł., pkt. I. 6 – 15.991,78 zł., pkt. I. 7 – 8.350, 76 zł.). Mienie pozostałych ubezpieczycieli na szkodę których działał oskarżony jest mieniem cudzym w rozumieniuart. 120 § 7 kk z 1969 r.a jego wartość 67.417, 48 zł. (zachowania opisane w pkt. I. 3 – 17.982,24, pkt. I. 4 – 2.994, 77 zł., pkt. I. 5 – 26.261, 29 zł. i 6,821, 14 zł. pkt. I. 8 – 13358, 04 zł.).
Uwzględniając kryteria określenia pojęcia mienia znacznej wartości występującego m. in. wart. 201 kk z 1969 r.iart. 205 § 21kk z 1969 r.wskazane w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12.10.1990 r. V KZP 27/90 (OSNKW 1991 r. z. 4-6, poz. 13) oraz ówczesną wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego stosownie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym należy stwierdzić, że w czasie popełnienia przestępstwa było to co najmniej 61.044, 5 zł. (50 x 1.220, 89 zł.).
Tak więc w czasie, kiedy oskarżony dopuszczał się wyłudzeń świadczeń z tytułu ubezpieczenia pojazdów jego zachowanie należałoby zakwalifikować zart. 4 § 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego(Dz. U. Nr 126, poz. 615),art. 201 kk z 1969 r.art. 205 § 21kk z 1969 r.w zw. zart. 10 § 2 kk z 1969 r.iart. 58 kk z 1969 r.
Jasne jest zatem, że przepisyart. 201 kk z 1969 r.iart. 205 § 21kk z 1969 r.przewidują surowsze (od roku do 10 lat) zagrożenie karą pozbawienia wolności, niż odpowiadający imart. 286 § 1 kk(od 6 miesięcy do 8 lat), zwłaszcza gdy dodatkowoart. 58 kk z 1969 r.dopuszcza wymierzenie kary pozbawienia wolności przekraczającej o połowę górny próg ustawowego zagrożenia. Orzeczenie grzywny fakultatywne w obu konkurujących sytuacjach nie ma znaczenia również dlatego, że nie została orzeczona w wyroku zaskarżonym na korzyśćZ. W..
Wyższe dolne i górne zagrożenie karą pozbawienia wolności na podstawie ustawy obowiązującej uprzednio nie oznacza jednak, że dla oskarżonego w związku z przypisanym mu przestępstwem względniejszy będzieKodeks karny z 1997 r.
Trzeba bowiem pamiętać, że wcześniejszy wyrok skazującyZ. W.na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności został uchylony a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania na skutek uwzględnienia apelacji wniesionej na korzyść tego oskarżonego. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykluczone było (art. 443 kpk) wydanie orzeczenia surowszego wobecZ. W.. Tak więc górne zagrożenie karą pozbawienia wolności wynikające zart. 201 kk z 1969 r.,art. 205 § 21kk z 1969 r.oraz zart. 58 kk z 1969 r.było w odniesieniu do oskarżonego abstrakcyjne a nie realne.
Jednocześnie orzekając karę 3 lat pozbawienia wolności za omawiany tu występek Sąd I instancji nie rozważał (por. uzasadnienie str. 66-67) wymierzeniaZ. W.kary zbliżonej do dolnego progu ustawowego zagrożenia zasadnie odwołując się do znacznego stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu istotnie zakłócającego prawidłowe funkcjonowanie i sprawność instytucji ubezpieczeniowych.
W konsekwencji surowsze zagrożenie karą pozbawienia wolności na podstawie ustawy obowiązującej w czasie popełnienia czynu nie łączy się do oskarżonegoZ. W.z większą dolegliwością, niż ta wynikająca z zastosowaniaKodeksu karnego z 1997 r.
Inaczej rzecz ma się z obowiązkiem naprawienia szkody nałożonym na oskarżonego na podstawieart. 46 § 1 kkdo czego Sąd jak stwierdza (uzasadnienie str. 72) – był zobligowany wobec złożenia takich wniosków przez niektórych pokrzywdzonych ubezpieczycieli.
PrzepisyKodeksu karnego z 1969 r.nie przewidywały możliwości orzeczenia takiego obowiązku wobec osoby skazanej - jak oskarżony – na bezwzględną karę pozbawienia wolności.
Art. 38 kk z 1969 r.zawierający katalog kar dodatkowych którym odpowiadają obecnie środki karne (art. 39 kk) nie wymienia obowiązku naprawienia szkody analogicznego temu zart. 46 § 1 kk.
Kodeks karny z 1969 r.przewidywał wobec sprawców skazanych na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania możliwość zobowiązania ich do naprawienia szkody (art. 75 § 2 pkt. 1 kk z 1969 r.) chyba, że chodziło o skazanie za zagarnięcie mienia społecznego. Wówczas nałożenie takiego obowiązku było obligatoryjne (art. 75 § 3 kk z 1969 r.). Żadna z tych sytuacji nie odnosi się do oskarżonegoZ. W.co do którego Sąd Okręgowy zasadnie uznał za współmierną karę 3 lat bezwzględnego pozbawienia wolności.
Tak więc w odniesieniu do oskarżonegoZ. W.i przypisanego mu występku oszustwa ubezpieczeniowego względniejsza będzie ustawa obowiązująca w czasie popełnienia przestępstwa ponieważ przewiduje realnie łagodniejsze konsekwencje w postaci braku podstaw do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, co przewiduje obligatoryjnieart. 46 § 1 kkobowiązujący w dacie wyrokowania.
Utrzymanie w mocy takiego nietrafnego bo wydanego z naruszeniemart. 4 § 1 kki niosącego za sobą dolegliwe i bezpodstawne konsekwencje dla oskarżonego (konieczność uiszczenia na rzecz ubezpieczycieli ponad 40.000 zł.) wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe (art. 440 kpk). Stąd wynikła konieczność poprawienia na korzyść oskarżonego na podstawieart. 455 kpkpodstawy prawnej skazania i wymiaru kary a w konsekwencji wyeliminowania rozstrzygnięcia z pkt. IX części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku o zobowiązaniuZ. W.do naprawienia szkody.
Jak już wskazywano wyżej kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonegoZ. W.za realne zbiegające się przestępstwa nie rażą niewspółmierną surowością i uwzględniają tak stopień społecznej szkodliwości tych czynów jak i stopień winy. Przekonuje o tym szeroki zakres przestępczej działalności godzącej we właściwe funkcjonowanie podmiotów działających na rynku ubezpieczeń komunikacyjnych, a pośrednio w interes ubezpieczonych.
Sąd I instancji nie stracił z pola widzenia wymiaru kar wcześniej orzeczonych wobec innych osób skazanych za czyny popełnione we współdziałaniu z oskarżonym (por. uzasadnienie str. 66-67) eksponując zarówno kwestię „wewnętrznej sprawiedliwości”jak i różnic w sytuacjiZ. W.oraz pozostałych współsprawców.
Przy wymiarze kary łącznej Sąd Okręgowy zastosował najkorzystniejszą dla oskarżonego zasadę absorpcji, co zwalnia Sąd odwoławczy od oceny, czy kara ta nie razi niewspółmierną surowością.
Na podstawie ar. 105§ 1 kpksprostowano oczywiste omyłki pisarskie w nazwiskach osób wymienionych w opisie czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt. I części wstępnej zaskarżonego wyroku.
Z tych wszystkich powodów należało zmienić zaskarżony wyrok (art. 437 § 2 kpk) z powodu stwierdzenia okoliczności zart. 440 kpk.
O wydatkach poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 627 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk.
O kosztach nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonego orzeczono na podstawieart. 29 art. 1 prawa o adwokaturze.