Sąd Okręgowy w Szczecinie
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1497/12
Data wyroku: 2013-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Mikłaszewicz, Dorota Mazurek, Beata Marzec
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk

Sygn. aktIV Ka 1497/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Szczecinie w IV Wydziale Karnym Odwoławczymw składzie:
Przewodnicząca: SSO Beata Marzec (spr.)
Sędziowie: SO Dorota Mazurek
SO Magdalena Mikłaszewicz
Protokolant: Aneta Maziarek
przy udziale Prokuratora Prok. Okr. Damiana Kordykiewicza
po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r.
sprawyG. K.
oskarżonego zart. 278 § 1 i 5 kkw zw. zart. 12 kk
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie
z dnia 29 sierpnia 2012 r. sygn. V K 313/11

uchyla zaskarżony wyrok i sprawęG. K.przekazuje Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt IV Ka 1497/12

UZASADNIENIE
G. K.został oskarżony o to, że:
w okresie od września 2010 r. daty bliżej nieustalonej, do 05 stycznia 2011 r.wS., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu w mieszkaniu przyul. (...)dokonał kradzieży energii elektrycznej poprzez tzw. wcięcie w instalację elektryczną pomiędzy zabezpieczeniem przelicznikowym znajdującym się na klatce schodowej a układem pomiarowym znajdującym się wewnątrz mieszkania, w wyniku czego powstały straty o bliżej nieustalonej wartości, ustalonej ryczałtowo na sumę 1.788,15 zł, czym działał na szkodę(...) Sp. z o.o.,
tj. o czyn zart. 278 §1 i 5 kkw zw. zart. 12 kk.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2012 r. (sygn. akt V K 313/11) uniewinnił oskarżonego od tego zarzutu, kosztami postępowania obciążając po myśliart. 632 pkt 2 kpk– Skarb Państwa.
Wyrok ten zaskarżył apelacją prokurator, zarzucając mu obrazę przepisuart. 7 kpkmającą wpływ na treść orzeczenia polegającą na dowolnej ocenie dowodów skutkującą przyjęciu tezy, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na uznaniewiny i sprawstwaG. K.za udowodnione, co skutkowało jego uniewinnieniem, podczas gdy ocena wszystkich dowodów przeprowadzonychw oparciu o zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzyi doświadczenia życiowego prowadzi do odmiennego wniosku i pozwala na uznanie sprawstwa oskarżonego za udowodnione.
Powyższy zarzut stał się podstawą sformułowania przez apelującą wnioskuo uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora zasługiwała na uwzględnienie.
Doprowadziła ona do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Kontrola odwoławcza wyroku i jego uzasadnienia połączona z analizą akt sprawy wykazała, że wydanie orzeczenia uniewinniającegoG. K.od zarzutu popełnienia czynu zart. 278 §1 i 5 kkw zw. zart. 12 kkbyło rezultatem niestarannego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a jednocześnie oceny zgromadzonych dowodów, która nie czyni zadość dyspozycjomart. 7 kpkiart. 410 kpk.
Taki sposób procedowania spowodował, że orzeczenie to nie może się ostać, a sprawa musi zostać rozpatrzona ponownie.
Danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego, że do mieszkania przyul. (...)wS.wprowadził się od września 2010 r., że nie miał świadomości istnieniaw tym mieszkaniu nielegalnego podłączenia, którego miała dokonaćR. W.– nastąpiło w sposób całkowicie bezkrytyczny z pominięciem dowodów, które tę wersję podważały, tj. z dokumentów wskazujących na zawarcie przez oskarżonego umowyo dostawę energii w systemie przedpłatowym na potrzeby mieszkania przyulicy (...)już w dniu07 maja 2010 r. (k. 58-60) i zainstalowanie tam licznikaw dniu10 maja 2010 r; z zeznań przesłuchanej niestety tylko w postępowaniu przygotowawczymR. W.(k. 55) z których wynikało, że z tego mieszkania wyprowadziła się ona naul. (...)wkwietniu 2010 r.; zeznań nauczycielek córki oskarżonego, które miały przychodzić do niej na lekcjedo mieszkania naul. (...)w roku szkolnym 2008-2010 r. (J. B.– k. 167), w roku szkolnym 2008-2009 r. (M. W.k. 167), i nigdy nie bywały pod adresem przyul. (...)II, który oskarżony podawał w swoich wyjaśnieniach złożonych na rozprawie jako ten pod którym miał zamieszkiwać(vide: k. 127) – do tego odmiennie niż w postępowaniu przygotowawczym na k. 42 (miał się wyprowadzić z córką zul. (...)naul. (...)).J. M.słyszała tylko z rozmów, że oskarżony miał remontować mieszkanie przyul. (...)II. Sąd niesłusznie uznał, że zeznaniaJ. M.iM. W.nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy prawidłowo ocenione mogły posłużyć do zweryfikowania wersji oskarżonego.
Określenie czasu kiedy oskarżony zamieszkiwał w lokalu przyul. (...)może mieć ważne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wpływa na jego świadomośći wiedzę o nielegalnym podłączeniu (w kontekście także wysokości rachunków (kwot) jakie płacił za energię elektryczną, co do których sąd przyznał, że były bardzo niskie). Wysokość tych rachunków należało rozpatrywać też w kontekście dużej ilości urządzeń elektrycznych znajdujących się w tym mieszkaniu w dniu kontroli, co obrazuje protokół oględzin na k. 4-5 akt sprawy.

Sąd I instancji, dając wiarę oskarżonemu, pominął też istotne okoliczności wynikające nawet z jego wyjaśnień składanych na rozprawie, co sprawia, że ich ocena jest wybiórczą, a więc i zarazem dowolną.
Oskarżony będąc przesłuchany w postępowaniu sądowym wyjaśnił (k. 128),że wymieniał w mieszkaniu naul. (...)wszystkie gniazdka elektryczne, wyłączał wtedy wszystkie bezpieczniki znajdujące się na liczniku przedpłatowym i w żadnym gniazdku nie było prądu. Podał też wówczas, że jak nie wykupił prądu przed zużyciem dostawy dotychczas wykupionej, to w mieszkaniu wszystko zgasło, dlategonie przypuszczał, że jest jakieś nielegalne podłączenie w tym mieszkaniu.
Powyższe wyjaśnienia należało zweryfikować zeznaniami pracowników(...), którzy dokonywali kontroli w zajmowanym przez niego mieszkaniu przyul. (...)w dniu 05.01.2011 r.; ujawnili oni, że po wypięciu przewodu odpływowegoz listwy zaciskowej licznika stwierdzono pracujące urządzenia elektryczne.
Potwierdzał to sam oskarżony przed sądem w toku tego samego przesłuchania(vide: k. 128): „Podczas kontroli kontrolujący stwierdzili, że po wypięciu przewodu zasilającego w niektórych gniazdkach jest prąd. To były dwa gniazdka, do którego włączona była lodówka i choinka”.
Należało rozważyć, czy oceniane przez pryzmat zeznań pracowników(...)M. Z.,J. N.,S. D.wyjaśnienia oskarżonegow tej części są logiczne i czy brzmią wiarygodnie. Należałoby dokładnie przesłuchać wskazanych pracowników(...)celem odniesienia się przez nich do tych wyjaśnień oskarżonego, czy brak doładowania licznika oraz wyłączenie bezpiecznika mogły spowodować wyłączenie prądu w całym mieszkaniu.
Sąd Rejonowy pochopnie i przedwcześnie zrezygnował z przesłuchania znanejz miejsca zamieszkaniaR. W.odczytując w trybieart. 391 §1 kpkjej zeznania z postępowania przygotowawczego, które były nad wyraz ogólnikowei lakoniczne.
Jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy (dokumenty na k. 183a, 188), policja ustaliła, że sporadycznie, ale przebywa ona pod adresem przyulicy (...)wS.. SamaR. W.nawiązała kontakt z sądem (vide: jej pismo k. 170), usprawiedliwiając nieobecność na rozprawie faktem podjęcia przez siebie pracy na terenie Niemiec, a pracownikowi sekretariatu udało się nawiązaćz nią kontakt telefoniczny (notatka k. 139).

Sąd Rejonowy powinien był w tej sytuacji dołożyć większej staranności w dążeniudo przesłuchaniaR. W.na rozprawie, gdyż zachodzi konieczność jej bezpośredniego dokładnego przesłuchania (na okoliczność kiedy oskarżony wprowadził się naul. (...), czy zamieszkiwał tam z nią bezpośrednio przed jej wyprowadzkąw kwietniu 2010 r. naul. (...), czy i kiedy wykonywał remont mieszkania przyul. (...)).
W pisemnych motywach swojego wyroku sąd ten nie tylko niezasadnie stwierdza, że materiał dowodowy pozwala rozstrzygnąć sprawę bez bezpośredniego przesłuchaniaR. W., ale de facto stawiając pochopnie oskarżonegoG. K.poza nawiasem osób podejrzanych o nielegalny pobór energii, obciąża tym faktemR. W., która zaprzeczała temu w swoich zeznaniachzłożonych w postępowaniu przygotowawczym, i traktując je a priori jako niewiarygodne.
Co więcej sąd ten narusza wyrażony wart. 170 §2 kpkzakaz anatocyzmu, czyli oceny dowodu przed jego przeprowadzeniem. Chodzi mianowicie o stwierdzenie na str. 4 uzasadnienia. Uznaje bowiem, że: „nawet jeśli w toku postępowania sądowego przyznałaby się ona do nielegalnego podłączenia i zeznała, że oskarżony wiedział o tym nielegalnym podłączeniu, to takie jej zeznania nie zasługiwałyby na wiarę (w zakresie w jakim obciążałyby oskarżonego), albowiem jak wynika z akt niniejszej sprawy, skłonna jest ona do fałszywego oskarżaniaG. K., czego najlepszym dowodem jest dokonane przez nią anonimowe zgłoszenie kradzieży prądu”. To ostatnie zresztą ustalenie sądu dotyczące osoby anonimowego informatora, iż miałaby nim byćR. W., jawi się również jako dowolne, gdyż nie znajduje ono oparciaw materiale dowodowym sprawy (poza snutymi przypuszczeniami przez oskarżonego, mającego w tym ewidentny interes procesowy), bez przesłuchania na tę okoliczność samejR. W..
Nie można zaakceptować także odrzucenia a priori zeznańR. W.z powodu jej rzekomego skonfliktowania z oskarżonym, kiedy już od 2003 r. ustał ich konkubinat, a oskarżony wychowuje ich wspólne chore dziecko.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie, podczas przesłuchania oskarżonego, korzystanie zart. 389 §1 i 2 kpk; Sąd Rejonowy mimo, że na rozprawie (k. 129) odczytał mu wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego z k. 42-43z uwagi na to, że „oskarżony pewnych okoliczności nie pamięta” nie dostrzegł,że wówczas wyjaśniał, iż z córką wyprowadził się zul. (...)i mieszkałnaul. (...), a przed sądem podał, że zamieszkiwali przyul. (...)II ((...)
Należałoby więc wezwać oskarżonego do wyjaśnienia zachodzących sprzecznościw jego wyjaśnieniach, jak nakazujeart. 389 §2 kpk.
Nie można wykluczyć, że zaistnieje jednak potrzeba przesłuchaniaW. C.– osoby, która według oskarżonego jest właścicielem lokalu przyulicy (...)II, z tego dowodu Sąd Rejonowy niesłusznie zrezygnował (k. 168) uznając, że jego zeznania nie mogą mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z uwagi na to, iż nielegalne podłączenie było zakryte tynkiem ściennym, a zatem musiało być dokonane przed remontem mieszkania przyul. (...), sąd powinien był podjąć czynności zmierzające do ustalenia, kiedy i kto w mieszkaniu tym przeprowadzał remont (należy zauważyć, że oskarżony w swoich wyjaśnieniachjuż zresztą wyżej przywoływanych wskazywał na wymianę przez siebie wszystkich gniazdek w tym mieszkaniu). Wyżej wymienioną okoliczność należy ustalić w drodze przesłuchania oskarżonego, zeznań świadków (R. W.,J. M.,M. W., ale i pracowników(...)M. Z.iJ. N., którzy skoro przeprowadzali kontrolę, będą mogli ocenić, czy mieszkanie wyglądało na świeżo remontowane i czy oskarżony coś na ten temat wspominał).
Ponowny osąd sprawy będzie więc wymagał, jak z powyższych wywodów wynika bezpośredniego przeprowadzenia na nowo wszystkich dowodóworaz konsekwentnego skutecznego dążenia do przesłuchaniaR. W.na rozprawie, która powinna zostać na niej bezwzględnie przesłuchana, w tymna okoliczności, na jakie wskazano w niniejszym uzasadnieniu.
Dopiero po skompletowaniu w taki sposób materiału dowodowego, sąd oceni dowodyz respektowaniem reguł zawartych wart. 7 kpki410 kpk, co dopiero warunkuje możliwość poczynienia odpowiadających prawdzie ustaleń faktycznych i wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Wszystkie wyrażone powyżej zalecenia i zapatrywania prawne Sądu Okręgowego będą wiążące dla sądu, któremu przekazano sprawędo ponownego rozpoznania – w myślart. 442 §3 kpk.
Tak argumentując, Sąd Okręgowy orzekł na podstawieart. 437 §2 kpk,jak w swoim wyroku.

J.D.

Dorota Mazurek Beata Marzec Magdalena Mikłaszewicz