Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 61/13
Data wyroku: 2013-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogusława Żuber, Bogdan Wysocki, Roman Stachowiak
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art. 777 par. 1 pkt. 1 kpc

POSTANOWIENIE
Dnia 13 lutego 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Bogdan Wysocki (spr.)
Sędziowie: SA Roman Stachowiak
SA Bogusława Żuber
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa

(...)Fundusze(...)Sp. z o.o. z siedzibą wP.

przeciwko(...) Sp. z o.o.z siedzibą wM.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanego
na postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt: IX GNc 475/08
postanawia:

1
uchylić zaskarżone postanowienie,

2
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić Sądowi I instancji.

    Roman StachowiakBogdan WysockiBogusława Żuber

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu nadał z urzędu prawomocnemu nakazowi zapłaty z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt IX GNc 475/08 w całości klauzulę wykonalności na rzecz powoda (pkt 1), kosztami postępowania zażaleniowego na skutek zażalenia pozwanego z dnia 26 stycznia 2011 r. na postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. obciążył strony w zakresie poniesionym, zaś kosztami opłaty sądowej od zażalenia w wysokości 30 zł, od ponoszenia której pozwany został zwolniony, obciążył Skarb Państwa (pkt 2), kosztami postępowania zażaleniowego na skutek zażalenia pozwanego z dnia 27 lipca 2011 r. na postanowienie z dnia 07 lipca 2011 r. obciążył strony w zakresie poniesionym, zaś kosztami opłaty sądowej od zażalenia w wysokości 30 zł, od ponoszenia której pozwany został zwolniony, obciążył Skarb Państwa (pkt 3), kosztami postępowania w zakresie kosztów stawiennictwa świadkaM. S.w kwocie 134,62 zł obciążył Skarb Państwa (pkt 4).
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że 27 sierpnia 2008 r. Sąd wydał w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Sąd nadał temu nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności z urzędu. Od powyższego postanowienia pozwany wniósł zażalenie, a Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Po przeprowadzeniu stosownego na tym etapie postępowania wyjaśniającego w zakresie prawidłowości doręczenia pozwanemu odpisu nakazu zapłaty z odpisem pozwu i pouczeniem, postanowieniem z dnia 07 lipca 2011 r. Sąd ponownie nadał temu nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności z urzędu, uznając prawidłowość doręczenia pozwanemu odpisu nakazu zapłaty z pouczeniem i odpisem pozwu, a w konsekwencji prawomocność nakazu zapłaty.
Na skutek zażalenia pozwanego z dnia 27 lipca 2011 r., Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 września 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Sąd odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zbadania prawidłowości doręczenia nakazu, zgodnie z wnioskami pozwanego wskazanymi w zależeniu z dnia 26 stycznia 2011 r., zmierzającymi do obalenia domniemania o skuteczności doręczenia zastępczego.
Sąd I instancji stosując się do wytycznych Sądu odwoławczego przeprowadził postępowanie dowodowe i ostatecznie uznał, że doręczenie pozwanemu nakazu zapłaty było prawidłowe i pozwany nie obalił domniemania, wynikającego zart. 139 § 1 k.p.c.Z informacji zawartych zarówno w odpowiedziach na reklamacje, jak również w załączonych duplikatach zwrotnych potwierdzeń odbioru (żółte kartoniki k. 483 i 498) oraz karcie doręczeń (k. listów poleconych k. 707) jasno i wprost wynika, że data pierwszego awiza to 27 września 2010 r., data drugiego awiza to 05 października 2010 r., a zwrot przesyłki do nadawcy po awizowaniu jako nie podjętej w terminie nastąpił dnia 13 października 2010 r. W duplikatach zwrotnych potwierdzeń odbioru zawarto również informację, że zawiadomienia o nadejściu przesyłki dla adresata umieszczono w skrzynce oddawczej, zaś przesyłkę pozostawiono w Urzędzie Pocztowym(...). Powyższe okoliczności potwierdzili świadkowieM. S.iM. R.. Zatem przesyłka została pozwanemu doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 12 października 2010 r., a nakaz zapłaty uprawomocnił się dnia 27 października 2010 r.
W myślart. 782 § 2 k.p.c., który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na datę wytoczenia powództwa przed 03 maja 2012 r., nakazowi zapłaty sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu niezwłocznie po jego uprawomocnieniu się. W tym stanie rzeczy na podstawieart. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.Sąd orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
W punkcie 2 postanowienia Sąd obciążył kosztami postępowania zażaleniowego na skutek zażalenia pozwanego z dnia 26 stycznia 2011 r. na postanowienie z dnia 15 grudnia 2010 r. strony w zakresie poniesionym, stwierdzając brak podstaw do obciążenia tymi kosztami którejkolwiek ze stron niniejszego procesu.
W punkcie 3 postanowienia Sąd obciążył kosztami postępowania zażaleniowego na skutek zażalenia pozwanego z dnia 27 lipca 2011 r. na postanowienie z dnia 07 lipca 2011 r. strony w zakresie poniesionym, także stwierdzając brak podstaw do obciążenia tymi kosztami którejkolwiek ze stron niniejszego procesu z powyższych względów.
W punkcie 4 postanowienia Sąd także kosztami postępowania w zakresie kosztów stawiennictwa świadkaM. S.w kwocie 134,62 z obciążył Skarb Państwa.

Zażalenie na to postanowienie złożył pozwany, zaskarżył je w całości. Pozwany zaskarżonemu postanowieniu zarzucał:

1
naruszenieart. 139 § 1 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że skutecznie dokonano doręczenia pozwu wraz z nakazem zapłaty w przedmiotowej sprawie poprzez dwukrotne awizo,

2
naruszenieart. 781 k.p.c.w zw. zart. 782 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do skutecznego doręczenia pozwu wraz z nakazem zapłaty, a tym samym do uprawomocnienia się przedmiotowego nakazu zapłaty,

3
naruszenie§ 7, 8 i 10 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnympoprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że nie przeprowadzono procedury doręczenia korespondencji, nie dokonano prawidłowego awizo oraz awizo powtórnego, a tym samym nie można stwierdzić skutku w postaci doręczenia korespondencji,

4
naruszenieart. 227 k.p.c.poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wskazując na te zarzuty pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przeprowadzenie dowodów szczegółowo wskazanych w zażaleniu. Nadto pozwany wniósł o zasądzenie od wierzyciela zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zasadny okazał się zarzut braku prawidłowego doręczenia nakazu zapłaty z dnia z dnia 27 sierpnia 2008 r. wraz z odpisem pozwu i załącznikami. Doręczenie pozwanemu tego nakazu zapłaty nastąpiło w sposób określony wart. 139 § 1 k.p.c.O skuteczności doręczeniaper avisomożna mówić jedynie wówczas, gdy postępowanie doręczyciela pocztowego uregulowane w tych przepisach było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami. Chodzi o powstanie sytuacji, gdy nie było możliwe doręczenie właściwe (art. 133, art. 135 i art. 137 k.p.c.) lub zastępcze (art. 138 k.p.c.). Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych wart. 139 k.p.c.oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczególnego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) (przesyłka sądowa została skierowana do pozwanego w dniu 22 września 2010 r.). Naruszenie tych wymogów przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 1969 r., II CZ 208/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 164; z dnia 23 listopada 2000 r., III CKN 1407/00, niepubl.; z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1390/00, niepubl.; z dnia 15 maja 2008 r., I CZ 35/08, niepubl. oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1996 r., I CRN 7/96, niepubl. i z dnia 11 czerwca 1997 r., I CKU 88/97, niepubl.). Zgodnie zart. 139 § 1 k.p.c.oraz § 9 ust. 1 i 3 wymienionego rozporządzenia, skuteczność doręczeniaper avisozależy od dwukrotnego umieszczenia w drzwiach mieszkania adresata lub oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zwrócona przez doręczyciela przesyłka była rozerwana i bez wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 464). Natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało min. gdzie umieszczono zawiadomienia o możliwości odbioru przez pozwanego przesyłki. ŚwiadekM. R.– listonosz dokonująca doręczenia przedmiotowej korespondencji nie potrafiła ze 100 % pewnością wskazać, gdzie umieściła informację o pozostawieniu przesyłki dla pozwanego, a mianowicie czy w drzwiach jego firmy, czy też w skrzynce pocztowej znajdującej się przy drzwiach przed wejściem do jego firmy (k. 917 – 918). Również świadekM. S.(k. 757 -759) odpowiedzialna za awizowanie przedmiotowej przesyłki nie potrafiła wskazać, czy przesyłka była drugi raz awizowana. Ponadto z materiału dowodowego nie wynika, jaka była przyczyna niedoręczenia pozwanemu powyższej przesyłki.
Zatem zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstawy do przyjęcia z całą pewnością, że przesyłka sądowa z dnia 22 września 2010 r. kierowana do pozwanego a zawierająca nakaz zapłaty z dnia 27 sierpnia 2008 r. była skutecznie doręczona przezaviso(art. 139 § 1 k.p.c.) a mianowicie, że adresat w sposób niebudzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonej dla niego korespondencji sądowej oraz miejscu w którym może ją odebrać.
Wobec tego niedopuszczalne było uznanie za doręczoną przesyłki zawierającej nakaz zapłaty i w związku z tym doręczeniem nie rozpoczął biegu termin do wniesienia zarzutów. Zatem nakaz zapłaty z dnia 27 sierpnia 2008 r. w sprawie(...)nie stał się prawomocny, a co za tym idzie, nie jest tytułem egzekucyjnym i w konsekwencji brak było podstaw do nadania przeciwko pozwanemu klauzuli wykonalności (art.777 § 1 pkt 1 k.p.c.).
W związku z tym, w sprawie zachodzi konieczność ponownego doręczenia pozwanemu odpisu nakazu zapłaty z dnia 27 sierpnia 2008 r. wraz z odpisem pozwu i pouczeniem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawieart.386 § 1 k.p.c.w zw. zart.397§2 k.p.c.zmienił zaskarżone i orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzekł na podstawieart. 108 § 2 k.p.c.

    Roman StachowiakBogdan WysockiBogusława Żuber