Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1226/12
Data wyroku: 2012-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jolanta Pietrzak, Irena Goik, Marek Żurecki
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 1226/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Pietrzak (spr.)

Sędziowie

SSA Irena Goik
SSA Marek Żurecki

Protokolant

Beata Gandyk

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaA. S.(A. S.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji ubezpieczonegoA. S.

od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 21 marca 2012r. sygn. akt X U 2628/11

1
oddala apelację,

2
zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz adwokataD. W.kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) wraz z 23% podatkiem od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.

/-/ SSA M. Żurecki  /-/ SSA J. Pietrzak   /-/ SSA I. Goik

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia

Sygn. akt III AUa 1226/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 31.10.2011r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury, bowiem nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę przez przyznanie mu prawa do emerytury.
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji.

Wyrokiem z dnia 21.03.2012r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Katowicach oddalił odwołanie.
Poza sporem pozostawało, że ubezpieczonyA. S.pobiera świadczenie przedemerytalne od 17.07.2011r. W dniu 20.10.2011r. wystąpił do organu rentowegoz wnioskiem o przyznanie wcześniejszej emerytury. Na podstawie złożonej dokumentacji organ rentowy uznał za udowodnione na dzień 1.01.1999r. 29 lat, 5 miesięcy i 15 dni okresów ubezpieczenia, w tym 8 lat, 10 miesięcy i 14 dni okresów pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy nie zaliczył odwołującemu do pracy w szczególnych warunkach całego okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.od 4.03.1980r. do 30.06.1987r.
Na podstawie akt osobowych ubezpieczonego dołączonych do akt sprawy, Sąd ustalił,iż w aktach tych znajduje się pismo z dnia 07.04.1987r. stwierdzające, iż w związkuz przejściem z samochodumarki N.na samochódmarki S.prosi się o podwyższenie stawki godzinowej dlaA. S.oraz pismo z dnia 07.01.1987r. o treści: z dniem 01.01.1987r. powierzam obywatelowi obowiązki kierowcy samochoduN.. W aktach tych znajduje się również pismo z dnia 05.08.1986r. kierowane do odwołującego stwierdzające,iż w związku z otrzymaniem prawa jazdy z dniem 01.08.1986r. przenosimy obywatelaze stanowiska ładowacza na stanowisko kierowcy samochodu do 3,5 tony, oraz pismo z dnia 13.04.1987r. stwierdzające, że z dniem 07.04.1987r. powierza się obywatelowi obowiązki kierowcy samochodu o nośności powyżej 3,5 tony.
W aktach znajduje się ponadto pismo z dnia 25.04.1975r. kierowane do Oddziału Kadr przez kierownika działu eksploatacji by z dniem 25.04.1975r. przenieść odwołującegoze stanowiska ładowacza na stanowisko kierowcy. W piśmie kierowanym przez kierownika działu eksploatacji do działu spraw pracowniczych z dnia 05.05.1987r. wnosi on byw związku z przejęciem pojazdumarki S.przez obywatelaS.zaszeregować go do wyższej stawki.
Na podstawie zeznań świadkaJ. Z.Sąd ustalił, iż świadek ten pracował razemz odwołującym wPrzedsiębiorstwie (...)wK.w latach 1979-1987 w charakterze kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5t. Świadek zeznał, iż odwołujący również pracował w takim samym charakterze, ale nie byłw stanie wskazać, w jakim okresie był zatrudniony. Słuchany w charakterze strony odwołujący zeznał, iż przez cały okres pracy w przedsiębiorstwie pracował jako kierowca samochodu ciężarowego.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaJ. Z.oraz zeznaniom ubezpieczonego słuchanego w charakterze strony, że przez cały okres pracy, którą wykonywałwPrzedsiębiorstwie (...)pracował jako kierowca samochodu o ciężarze całkowitym powyżej 3,5t. Zeznania świadka i odwołującego są sprzeczne z dokumentacją zawartą w aktach osobowych odwołującego. W aktach tych stanowiska pracy wykonywane przez odwołującego są szczegółowo wykazane i Sąd uznał,że tylko w okresie od 7.04.1987r. do 30.06.1987r. odwołujący wykonywał pracę kierowcy samochodu o ciężarze całkowitym powyżej 3,5t, bowiem w związku z powierzeniem mu obowiązków kierowcy takiego samochodu kierownik działu eksploatacji wystąpił o wyższą stawkę płacy dla odwołującego.
Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał odwołanie za niezasadne podnosząc w motywach rozstrzygnięcia, że ubezpieczony przedłożył dwa świadectwa pracy w szczególnych warunkach, które zostały wystawione przez Archiwum Akt wT.. W postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia i to również wtedy gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy a ZUS kwestionuje jego treść. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem pozwoliło na ustalenie, iż odwołujący w całym okresie jego zatrudnienia w(...), tj. od 4.03.1980r. do 30.06.1987r. nie pracował tylko w charakterze kierowcy. Dowody zawarte w aktach osobowych odwołującego pozwoliły Sądowi na jednoznaczne ustalenie, iż praca kierowcy samochodu ciężarowego była wykonywana tylkow okresie od 7.04.1987r. do 30.06.1987r. a zatem ubezpieczony nie wykazał na dzień 1.01.1999r. 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach i w konsekwencji nie nabył prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS.

Apelację od tego wyroku wywiódł ubezpieczony zarzucając zbyt pobieżne przeprowadzanie analizy jego pracy w okresie od 04.03.1980r. do 30.06.1987r.
Wniósł o zmianę wyroku, oraz powtórne przeanalizowanie przebiegu pracy w w/w okresie pracy i zaliczenie faktycznie przepracowanego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U.z 2009r. nr 153, poz. 1227):
ust. 1 - ubezpieczonym urodzonym po 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
-  okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz
-  okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27,
ust. 2 - emerytura o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony ukończył 60 lat i ma staż pracy przekraczający25 lat.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy ubezpieczony posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych pod poz. 2 działu VIII wykazu A stanowiącego załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn.zm.), albowiem od spełnienia tego warunku, stosownie do brzmienia art.32 ust.4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z §4, powołanego rozporządzenia zależne jest nabycie emerytury po ukończeniu 60 roku życia.
Wymieniona wyżej poz. 2 działu VIII wykazu A jako prace w szczególnych warunkach wymienia prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalistycznych, pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanychw ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów, motorniczych tramwajów.

Spór dotyczy zatem wyłącznie charakteru zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wK.od 4.03.1980r. do 30.06.1987r. a w szczególności tego, czy ubezpieczony pracował wówczas jako ładowacz, kierowca samochoduN.(do 3,5 tony) czy kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony. Tylko bowiem w tym ostatnim przypadku wymieniony okres podlegałby zaliczeniu jako okres pracyw szczególnych warunkach.

Oczywiście jak słusznie zauważył Sąd I instancji możliwe jest wykazywanie okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach także przy pomocy zaświadczeń wystawianych przez Archiwum a nawet zeznań świadków, jako że ograniczenia dowodowe obowiązują wyłącznie w postępowaniu przed organem rentowym, ale zaświadczenia te i zeznania nie mogą pozostawać w sprzeczności do dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach osobowych, a jeżeli pozostają to obowiązkiem Sądu jest wyjaśnić te sprzeczności i dać temu wyraz przy ocenie materiału dowodowego, co uczynił chociaż w sposób niezwykle lakoniczny.
W szczególności słusznie zwrócił uwagę tenże Sąd na znajdujące się w aktach osobowych dokumenty przeczące twierdzeniom ubezpieczonego, że w całym okresie zatrudnieniaw(...)wK.pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
W aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w tymże przedsiębiorstwie poza wskazanymi przez Sąd I instancji dokumentami znajdowały się ponadto: angaż z dnia 24.07.1986r. stwierdzający, że z dniem 1.08.1986r. powierza się ubezpieczonemu stanowisko ładowacza; karta indywidualnego przeliczenia wynagrodzenia miesięcznego przed i po wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania z dnia 16.04.1985r. zawierająca zapisA. S.kierowcaN.; pismo w sprawie udzielenia ubezpieczonemu urlopu bezpłatnego w okresie od 26.08.1981r. do 26.08.1982r.; pismo ubezpieczonego w sprawie skrócenia urlopu bezpłatnego; umowa o pracę z dnia 2.01.1982r. zawierająca zapiso korzystaniu przez ubezpieczonego z urlopu bezpłatnego w okresie od 25.08.1981r. do 31.12.1981r.; świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 18.04.2001r. wystawione przez syndyka masy upadłości(...)potwierdzające zatrudnienie w warunkach szczególnych w okresie od 7.04.1987r. do 30.06.1987r.
Co prawda znajduje się także w aktach osobowych ubezpieczonego świadectwo pracy z dnia 30.06.1987r. zawierające zapis, że ubezpieczony był zatrudniony w okresie od 4.03.1980r. do 30.06.1987r. i zajmował stanowisko kierowca samochodu o ciężarze całkowitympow. 3,5 tony a ostatnio stanowisko kierowca samochodu o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony ale jego treść pozostaje w sprzeczności z wcześniej opisanymi dokumentami. Poza tym większość angaży ubezpieczonego i innych dokumentów zawiera jedynie określenie „kierowca”.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowo uznał Sąd I instancji,że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia,że ubezpieczony w całym spornym okresie pracował w charakterze kierowcy samochoduo ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony a przeciwnie pozwala jedynie na ustalenie,że w charakterze kierowcy samochodu o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony ubezpieczony pracował w okresie wskazanym w świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych wystawionym przez syndyka masy upadłości i w konsekwencji, że na dzień 1.01.1999r. ubezpieczony nie posiadał 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach
Skarżący w apelacji kwestionował dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów jednakże w przekonaniu Sądu Apelacyjnego nie wykazał, aby wnioskowanie Sądu I instancji wykraczało poza schematy logiki formalnej albo dokonywane było wbrew zasadom doświadczenia życiowego, czy nie uwzględniało nadto jednoznacznych związków przyczynowo-skutkowych.
Natomiast skuteczność zarzutów apelacji zależna była właśnie od wykazania powyższego.
Nadto dowody przeprowadzone w postępowaniu apelacyjnym potwierdziły słuszność wniosków Sądu I instancji, co do charakteru zatrudnienia ubezpieczonego w spornym okresie.

W tym stanie rzeczy uznać należało, że stanowisko Sądu I instancji co do tego,że ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym stażem pracy w warunkach szczególnycha w konsekwencji nie spełnił przesłanek warunkujących nabycie prawa do emerytury jest zasadne.

Z przytoczonych względów Sąd Apelacyjny na mocyart.385 k.p.c.oddalił apelację.

/-/ SSA M. Żurecki  /-/ SSA J. Pietrzak   /-/ SSA I. Goik

Sędzia    Przewodniczący   Sędzia

JM