Sąd Apelacyjny w Katowicach
V Wydział Cywilny
Sygnatura akt: V ACa 284/13
Data wyroku: 2013-08-13 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Pidzik, Zofia Wolna, Iwona Wilk
Słowa kluczowe: Wyrok Częściowy
Podstawa prawna: art. 317 § 1 kpc

Sygn. akt V ACa 284/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 sierpnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Iwona Wilk

Sędziowie :

SA Tomasz Pidzik
SO del. Zofia Wolna (spr.)

Protokolant :

Barbara Knop

po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaR. S.
przeciwko(...) Spółce AkcyjnejwB.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt XIV GC 228/11

oddala apelację.

Sygn. akt V ACa 284/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem częściowym z dnia 17 stycznia 2013 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo co do wynagrodzenia za świadczenie usług zawartej dnia 25 maja 2005 r. za miesiąc marzec 2007 rok.
W uzasadnieniu wyroku częściowego Sąd Okręgowy w Katowicach wskazał, że strony łączy umowa o usługi z terminem przedawnienia dwa lata (art 751 k.c.). Powód był zobowiązany do świadczenia usług w zakresie zarządzania sprzedażą napojów spirytusowych produkowanych przez pozwanego, innych usług marketingowych oraz usług w zakresie promocyjno – reklamowym. Powód był zobowiązany do nawiązywania kontaktów handlowych z nowymi odbiorcami sieciowymi oraz wykonywania czynności niezbędnych do zawarcia umów dostawy napojów spirytusowych. Powyższe klauzule umowne wskazywały na nawiązywanie kontaktów handlowych, nie zaś na działanie w wyniku których dochodziło do zawarcia zindywidualizowanej umowy. Powód domagał się zapłaty wynagrodzenia
prowizyjnego za lata 2007 – 2008, z tym , że w postępowaniu pojednawczym, przedmiotowe roszczenia zostały zgłoszone w jednakowej wysokości za poszczególne miesiące danego roku. Wnioskodawca podał sumę roszczeń za dany rok. Proste podzielenie kwoty wskazanej we wniosku z 2007 , 2008 roku przez liczbę miesięcy objętych wnioskiem pozwalało ustalić wysokość danego roszczenia. Sąd uznał, że z momentem zakończenia w maju 2009 r. postępowania pojednawczego, bieg terminu przedawnienia został przerwany. Pozew wniesiono w dniu 10 maja 2011 roku, zatem roszczenie o wynagrodzenie prowizyjne za marzec 2007 roku Sąd uznał za przedawnione, a wniosek o zawezwanie do próby ugodowej nie przerwał biegu przedawnienia roszczenia i na podstawieart 751 k.c.powództwo w tym zakresie oddalił.
Apelację od wyroku złożył pozwany(...)SA wB., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia częściowego poprzez oddalenie powództwa
w całości, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku częściowego poprzez orzeczenie o oddaleniu powództwa w części – co do kwoty 11589,55 zł.
Wyrokowi częściowemu zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a
art 123 § 1 pkt.1 k.c.w zw. zart 185 § 1 k.p.c.- poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że wniesienie zawezwania do próby ugodowej, w którym wierzyciel domagał się zapłaty jednej kwoty określonej jako wynagrodzenie za usługi, świadczone na podstawie umowy z 25 maja 2005 r. za okres od marca 2006 do sierpnia 2008 r., w przypadku, gdzie z treści zobowiązania wynika, że wynagrodzenie miało charakter miesięczny, a jego wysokość mogła być różna, stanowi czynność przed sądem, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, przerywającą bieg przedawnienia,

b)art 317 § 1 k.p.c.poprzez wydanie wyroku częściowego w sytuacji, gdy do rozstrzygnięcia nadawała się całość żądania pozwu,
c)art 325 k.p.c.poprzez brak prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia, zawartego w wyroku,
d)art 328 § 2w zw. zart 317 § 1oraz w zw. zart 379pktk.p.c.- poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku częściowego rozstrzygnięcia i uzasadnienia przedawnienia roszczeń nie objętych sentencją wyroku częściowego i przez to pozbawienie pozwanej możliwości obrony swych praw,
e)art 233 k.p.c.- poprzez niedostateczne rozważenie i nie uwzględnienie istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów, a z przeprowadzonych dowodów wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez przyjęcie, że zawezwanie do próby ugodowej, wniesione przez powoda, przerwało bieg
przedawnienia oraz poprzez ustalenie sposobu obliczenia roszczeń powoda, nie znajdujących poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

apelacja pozwanego jest niezasadna i na uwzględnienie nie zasługuje.
Rozstrzygniecie Sądu Okręgowego w Katowicach zawarte w wyroku częściowym jest dla strony pozwanej korzystne, bowiem powództwo w zakresie żądania wynagrodzenia prowizyjnego za marzec 2007 r. zostało oddalone.
Podkreślić należy, że zgodnie zart 384 k.p.c.Sąd nie może uchylić lub zmienić wyroku na niekorzyść strony wnoszącej apelację (zakaz reformationis in peius).
Wyrok zasadniczo może być zaskarżony tylko w takiej części w jakiej istnieje i tylko w zakresie w jakim żądania, wnioski strony nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji. Sentencja musi zawierać dokładne określenie przedmiotu rozstrzygnięcia, co pozwala na określenie przedmiotowych granic powagi rzeczy osądzonej. Redakcja tej części wyroku powinna umożliwić - bez uciekania się do uzasadnienia wyroku – jego zakresu powagi rzeczy osadzonej i skutków. Konieczność takiej redakcji wynika z przyjętego wkodeksie postępowania cywilnegorozwiązania, że uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji następuje w zasadzie na wniosek i nie jest konieczne do wywołania skutków wyroku. Z treści zaskarżonego wyroku częściowego wynika zakres rozstrzygnięcia, a sentencja orzeczenia oddala powództwo w wyżej wymienionej części tj. w zakresie wynagrodzenia z umowy o świadczenie usług zawartej dnia 25 maja 2005 r. za miesiąc marzec 2007 r. spełnia wymogi zart. 325 k.p.c.
Zgodzić należy się z apelującym, że Sąd I instancji nie wskazał kwotowo wynagrodzenia za marzec 2007 r. podając metodologię wyliczenia wynagrodzenia prowizyjnego za poszczególne miesiące, z tym że stanowisko to odniósł Sąd do postępowania pojednawczego, toczącego się pomiędzy stronami w maju 2007 roku.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart 123 § 1 k.p.c.w zw. zart 185 § 1 k.p.c.wskazać należy, że powołane przepisy dotyczą przerwania biegu przedawnienia roszczeń, natomiast jak wynika z poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń i rozważań w zakresie żądania wynagrodzenia za usługi za marzec 2007 r. przerwa biegu przedawnienia roszczenia nie nastąpiła, bowiem uległo przedawnieniu przed ukończeniem postępowania o zawezwanie do próby ugodowej. Rozważanie zatem zarzutu przerwania biegu przedawnienia podniesionego przez pozwaną, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w wyroku częściowym.
Zgodnie zart. 317 par.1. k.p.c.sąd może wydać wyrok częściowy z urzędu lub na wniosek, w wypadku gdy sprawa nie dojrzała w całości do rozstrzygnięcia, a wyjaśniono jedynie część żądania. Jest zatem suwerenna decyzja Sądu, czy w ustalonym stanie faktycznym wyda wyrok częściowy czy też zakończy postępowanie i wyda wyrok.
Podkreślić należy, że wyrok częściowy nie kończy postępowania w sprawie, a Sąd będzie procedował co do pozostałej części roszczenia.
Stanowisko pozwanego, że do rozstrzygnięcia nadawała się całość żądania,
jest wyrazem podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia dochodzonego pozwem roszczenia.
Sąd Okręgowy w Katowicach rozstrzygnął jedynie w zakresie przedawnienia roszczenia za marzec 2007 r., uznając roszczenie za przedawnione.
Pozwany podważa stanowisko Sądu Okręgowego podnosząc, iż do rozstrzygnięcia nadawała się całość żądania i wnosząc ewentualnie o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, jest to żądanie wykraczające poza granice rozstrzygnięcia, bowiem Sąd nie rozstrzygał wyrokiem częściowym o całości żądania, zatem brak rozstrzygnięcia co do pozostałej części roszczenia uniemożliwia Sądowi II instancji orzekanie o zasadności pozostałej części roszczenia. Celem apelacji jest bowiem ponowne rozpoznanie sprawy w tych samych granicach, w jakich rozpoznawał je Sąd I instancji. Oznacza to, że wyrok może być zaskarżony tylko w takiej części w jakiej istnieje.
Sąd Okręgowy w Katowicach orzekł o zasadności żądania w zakresie wynagrodzenia prowizyjnego za marzec 2007 r. i powództwo w tym zakresie oddalił, zatem nie można podzielić poglądu apelacji o naruszeniuart 325 k.p.c.poprzez brak prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia.
Odnośnie zarzutu naruszeniaart 328 § 2w zw zart 317 § 1w zw. zart. 379 pkt.5 k.p.c.wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania wywołane pozbawieniem strony pozwanej możliwości obrony swych praw, poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku częściowego rozważań dotyczących roszczeń za inne okresy, niż objęte sentencją wyroku częściowego, zgodnie z treściąart. 366 k.p.c
prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co o tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko pomiędzy tymi samymi stronami. Oznacza to, że sąd jest związany wyrokiem częściowym w zakresie oddalenia powództwa o wynagrodzenie za marzec 2007 r. i podstawą faktyczną tego rozstrzygnięcia co do przedmiotu rozstrzygnięcia. Co do pozostałej części roszczenia zapadły wyrok częściowy, a w szczególności jego uzasadnienie nie pozbawia strony pozwanej możliwości obrony swych praw.
Zarzuty apelacji, iż Sąd I instancji nie będzie czynił innych ustaleń, aniżeli poczynił w zakresie przedawnienia roszczeń, objętych pozwem w wyroku częściowym są zbyt daleko idące i opierają się na przypuszczeniach strony pozwanej wynikającej z uzasadnienia zaskarżonego wyroku częściowego. Sąd rozstrzygając o pozostałej części roszczenia winien odnieść się do zarzutu przedawnienia tych roszczeń, bowiem wydając wyrok częściowy ustalał fakty związane z przedawnieniem roszczenia za marzec 2007 r. i tylko w tym zakresie poczynione ustalenia są wiążące.
Jako niezasadny należy uznać zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c, albowiem Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż roszczenia powoda z tytułu wynagrodzenia za marzec 2007 r. uległo przedawnieniu w kwietniu 2009 r. a więc przed zakończeniem postępowania pojednawczego. Powołany przepis dotyczy oceny dowodów i skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez Sądart. 233 § 1 k.p.c.wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonania swobodnej oceny dowodów.
Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze, doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu ( orz. SN z 6 listopada 1998 r. II CKN 4/98). Podniesiony zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów, nie dotyczy rozstrzygnięcia w zakresie orzeczonym w wyroku częściowym, a stanowi polemikę z wyrażonym przez Sąd w uzasadnieniu wyroku częściowego stanowiskiem odnośnie przerwania biegu przedawnienia zawezwaniem do próby ugodowej. Ponieważ rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie dotyczy roszczeń za pozostałe okresy, zatem poczynione przez Sąd rozważania o skutkach zawezwania do próby ugodowej na bieg terminu przedawnienia roszczeń, nie mają znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia, bowiem w ocenie Sądu, w odniesieniu do roszczenia o wynagrodzenie prowizyjne za marzec 2007 r. nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Rozważania w tym zakresie wykraczają zatem poza granice rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385k.p.c. apelację oddalił.