Sąd Okręgowy we Wrocławiu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 132/13
Data wyroku: 2013-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Kuźniar, Beata Stachowiak, Czesław Chorzępa
Słowa kluczowe: Najem
Podstawa prawna: art. 8 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, art. 233 k.p.c., art. 10 i 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Sygn. akt II Ca 132/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2013r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:

Przewodniczący-Sędzia SO Beata Stachowiak (spr)
Sędzia SO Czesław Chorzępa
Sędzia SO Monika Kuźniar

Protokolant: Katarzyna Dudejcz

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z powództwaW. M.
przeciwko GminieW.
o ustalenie
oraz
z powództwa GminyW.
przeciwkoW. M.,E. M.iM. M. (1)
o eksmisję
na skutek apelacji strony pozwanej i powodowej wzajemnej
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia –Śródmieścia we Wrocławiu
z dnia. 29 listopada 2012r.
sygn. akt I C 678/12

oddala apelację

Sygn. akt II Ca 132/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym z dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu ustalił, że powódW. M.wstąpił, jako najemca w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego weW.przyul. (...), wynajmowanego przez GminęW., w miejsce zmarłejM. I.; zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i oddalił powództwo wzajemne.

Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne:

M. M. (2)była najemcą lokalu położonego przyul. (...)do chwili swojej śmierci w dniu 14 maja 2000 r. Przed śmierciąM. M. (2)w lokalu mieszkali z nią mążJ. I.i synW. M..E. M.złożyła wynajmującemu oświadczenie w dniu 1 marca 1993 r., w którym wskazała, że w lokalu przyul. (...)zamieszkuje razem z synamiM.iP.. W dniu 1 marca 1993 r. strona pozwana zawarła z nią umowę najmu, a w dniu 1 kwietnia 1995 r. kolejną umowę, w której jako współlokator nie był wymieniony powód. W dniu 29 sierpnia 2011 r.E. M.wypowiedziała stosunek najmu w/w lokalu i zamieszkała z powodem i synem stronM. M. (1)w lokalu przyul. (...).

Na podstawie powyższych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo główne zasługiwało na uwzględnienie, zaś powództwo wzajemne podlegało oddaleniu. Sąd I instancji wskazał ,iż podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 8 ust. 1 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci najemcy. W świetle tego przepisu w razie śmierci najemcy jego zstępni, wstępni, pełnoletnie rodzeństwo, osoby przysposabiające albo przysposobione oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z najemcą, mieszkający z nim stale do chwili jego śmierci, wstępowali w stosunek najmu lokalu oraz nabywali jego uprawnienia i obowiązki związane z tym lokalem, chyba że się tego prawa zrzekli wobec wynajmującego. Nie dotyczyło to osób, które w chwili śmierci najemcy miały tytuł prawny do zajmowania innego lokalu mieszkalnego. Powód jest synem najemczyni i wykazał ,iż zamieszkiwał z matką do chwili jej

śmierci .Natomiast strona pozwana nie udowodniła by powód miał tytuł prawny do zajmowania innego lokalu mieszkalnego . Zgodnie z art. 7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych małżonkowie wspólnie zajmujący lokal byli z mocy prawa najemcami tego lokalu, chociażby umowa najmu została zawarta tylko przez jednego z nich. Tym samym konieczne było wykazanie, że faktycznie powód mieszkał z żoną w okresie, gdy zawierała ona umowę najmu lokalu. Dowodu takiego strona pozwana nie próbowała nawet przeprowadzić pomimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu, stosownie doart. 6 k.c.Tymczasem z dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia o zameldowaniu wynikało, że powód zamieszkiwał z zamiarem stałego pobytu przyul. (...), poczynając od 10 lutego 1993 r. (por.art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Domniemanie prawdziwości tego dokumentu (por.art. 244 § 1 k.p.c.) nie zostało wzruszone. Dodatkowo z akt lokalowych lokali zajmowanych przez powoda i jego żonę wynika, że stan wskazujący na faktyczną separację małżonków w latach 90 ubiegłego wieku był już wówczas ujawniony wynajmującemu. Wobec powyższego Sąd uznał, że powód dostatecznie wykazał, że nie miał tytułu prawnego do innego lokalu i zamieszkiwał ze swoją mamą do jej śmierci. Wobec braku inicjatywy dowodowej po stronie pozwanej Sąd uznał przy tym w/w dowody za wystarczające dla udowodnienia żądania pozwu i pominął wniosek o przesłuchanie świadków wskazanych przez powoda. Mając to na uwadze powództwo o ustalenie uwzględniono w całości, a powództwo o nakazanie eksmisji powoda ,jego żony i syna należało oddalić . Powód wykazał , że przysługuje mu skuteczne prawo do władania rzeczą na podstawie stosunku najmu nawiązanego z mocy prawa po śmierciM. I.. Gdyby nawet teoretycznie tego stosunku nie nawiązał po śmierci mamy, to z pewnością wstąpiłby w stosunek najmu tego lokalu po śmierci swojego ojczymaJ. I.w 2006 r., jako osoba wymieniona wart. 691 k.c.Z prawa najmu wynika zaś prawo do zamieszkiwania w lokalu wynajmowanym (por.art. 659 § 1 k.c.) skuteczne wobec właściciela. Wobec tego żądanie opuszczania lokalu przez powoda razem z członkami jego rodziny było pozbawione podstawy prawnej .O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 k.p.c.

W apelacji strona pozwana zarzuciła :
- naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenieart.233 k.p.c.poprzez dowolną ,a nie swobodną ocenę dowodów prowadzącą do

przyjęcia ,iż wystarczającym dowodem na zamieszkiwanie powoda – pozwanego wzajemnie w lokalu położonym weW.przyul.(...)było zaświadczenie zameldowania na pobyt stały ,które jest w ocenie pozwanej dowodem niewystarczającym i nie przesądza o faktycznym zamieszkiwaniu powoda w spornym lokalu ;
- naruszenie prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie tj. przepisu art.7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci najemcy .
Wskazując na powyższe zarzuty strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu oraz nakazanie pozwanym wzajemnieW. M.,E. M.orazM. M. (1),aby opróżnili ,opuścili i wydali stronie pozwanej – powodowej wzajemnie mieszkalny położony weW.przyul.(...)
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania .

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych , które Sąd Okręgowy przyjął za swoje i zaakceptował w pełni ich ocenę prawną .
W ocenie Sądu Okręgowego całkowicie chybione pozostawały zarzuty apelującego dotyczące przekroczenia przez Sąd Rejonowy swobodnej oceny dowodów.
Sąd I instancji należycie przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z zasadą wyrażoną wart.233§1 k.p.c.ocenił je według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Za niewystarczające dla odniesienia oczekiwanego skutku uznać należy oparcie zarzutów apelacji na własnym przekonaniu strony o innej niż przyjął sąd wadze doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. wyrok SN z 6.11.1998 r.,
II CKN 4/98, niepubl.). Ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa i została szeroko omówiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zgodzić należało się z Sądem I instancji ,iż w sytuacji ,gdy strona pozwana nie zaprzeczyła twierdzeniu powoda ,iż zamieszkiwał on z najemczynią do chwili jej śmierci oraz nie podważyła mocy dowodowej dokumentu urzędowego tj.

zaświadczenie o zameldowaniu istniały podstawy do ograniczenia postępowania dowodowego do dowodu z tego dokumentu oraz przesłuchania powoda i jego żony .
Wskazać przy tym należy ,iż zaświadczenie o zameldowaniu potwierdzało miejsce pobytu stałego powoda ,co oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 10 ust.2w zw. zart. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Natomiast dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Innymi słowy dla dokonania czynności materialno - technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu, jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu jest potwierdzane na formularzu meldunkowym przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem do tego lokalu ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.07.2010 r . IV SA/Wa 262/10 , LEX nr 675298 ; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6.03.2012 r .,II SA/Po 1095/11 ,LEX nr 1121477 ) .
Strona pozwana podnosząc jedynie zarzut posiadania przez powoda tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu nie przejawiła żadnej inicjatywy dowodowej dla podważenia treści tego dokumentu i wykazania faktu niezamieszkiwania powoda w spornym lokalu ,a zamieszkiwania z żoną w lokalu weW.przyulicy (...).

Oczywiście ma rację Sąd I instancji ,iż sam fakt zawarcia umowy najmu lokalu położonego weW.przyulicy (...)przez żonę powoda nie był wystarczający do przyjęcia ,iż także powód posiadał tytuł prawny do zajmowania tego lokalu .
Słusznie Sąd I instancji podkreślił ,iż z literalnego brzmienia art.7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych wynikało ,iż tytuł prawny powód uzyskałby do lokalu położonego weW.przyulicy (...), mimo zawarcia umowy tylko przez jego żonę , gdyby lokal ten wspólnie z żoną zajmował . Tymczasem powód przedstawiając dowody z zaświadczenia o zameldowaniu oraz przesłuchania swojego i żony wykazał ,iż w latach 1993 -2000 w tym lokalu nie zamieszkiwał ,bowiem mieszkał ze swoją matką . Zasadnie przy tym dowody te Sąd I instancji uznał za wiarygodne ,wobec całkowitej bierności strony pozwanej w dowodzeniu przeciwnym .

Strona pozwana w toku postępowania dowodowego nie przedstawiła żadnych konkretnych argumentów, które dałyby Sądowi podstawę do odmiennej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd jest organem, który dopuszcza i przeprowadza dowody w toczącym się procesie, lecz inicjatywa w tym zakresie niewątpliwie obciąża strony. Dyspozycjaart. 232 k.p.c.wyraźnie stanowi, że ciężar wskazywania dowodów spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Zasady ujęte wart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane muszą być przede wszystkim w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na tej stronie spoczywał. Samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności (art.227 k.p.c.) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (por. wyrok SN z 22.11.2001, I PKN 660/00, Wokanda 2002/7-8/44)
Zarzuty apelacji należało uznać za bezzasadne wobec nie zaoferowania przez pozwaną Gminę stosownego materiału dowodowego.
Wobec powyższego na podstawieart. 385 k.p.c.apelację należało oddalić .