Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 359/13
Data wyroku: 2013-04-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Walter Komorek, Tadeusz Nowakowski, Franciszek Marcinowski
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 45§1 k.r.o.
Teza: W sytuacji, gdy przedmiotem nakładu z majątku wspólnego były środki na uiszczenie wkładu „założycielskiego” w spółce cywilnej, a także późniejszych wkładów wniesionych przez wspólnika – małżonka na nabycie określonych przedmiotów do majątku spółki cywilnej, ustalenie wartości tego nakładu z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika, obejmujący przysługujące mu prawa wspólnika spółki cywilnej uzyskane w zamian za wniesienie wkładów, winno uwzględniać wartość fikcyjnie ustalonego udziału, jaki przysługiwałby małżonkowi – wspólnikowi spółki, gdyby wystąpił z niej w momencie ustalenia wspólności majątkowej małżeńskiej, określoną według cen z chwili orzekania.

Sygn. akt I ACa 359/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 kwietnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Walter Komorek (spr.)

Sędziowie:

SSA Franciszek Marcinowski
SSA Tadeusz Nowakowski

Protokolant:

Katarzyna Stalewska

po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaD. C.
przeciwkoG. M.,Towarzystwu (...) SAwW., poprzednio(...) S.A.wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I C 166/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od powoda na rzecz każdego z pozwanych po 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18.12.2012 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwoD. C.przeciwko pozwanym(...) S.A.wW.iG. M.o zapłatę kwoty 154.700 zł z tytułu szkody powoda powstałej na skutek nienależytego wykonania zobowiązania (udzielenia pomocy prawnej w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym wŚ., I Ns 102/06) przezG. M.(pkt I) oraz zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych kwotę po 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II i III).
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten wydał w oparciu o następujące, istotne ustalenia faktyczne:
Powód pozostawał w związku małżeńskim zA. C.od 1983 roku. Wyrokiem z dnia 25.02.2004 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozwiązał małżeństwoD.iA. C.przez rozwód bez orzekania o winie.
W dniu 27.03.2006 r. do Sądu Rejonowego wŚ.wpłynął wniosek byłej małżonki powoda o częściowy podział majątku dorobkowego, który zarejestrowany został pod sygnaturą akt I Ns 102/06. We wniosku tymA. C.domagała się ustalenia, iż w skład majątku dorobkowego jej oraz uczestnika postępowaniaD. C.wchodzą następujące składniki:
1. nieruchomość zabudowana stanowiącadziałkę nr (...), o powierzchni 0,0889 ha, położona wŚ.przyul. (...), dla której Sąd Rejonowy wŚ.prowadziksięgę wieczystą nr (...)o wartości 200.000 zł;
2. 1/3 udziału w prawie wieczystego użytkowaniadziałki nr (...)o powierzchni 1492 m2oraz budynku restauracji stanowiącego odrębną nieruchomość, znajdującego się na wyżej opisanej działce położonej wŚ., przyul. (...), dla których Sąd Rejonowy wŚ.prowadziksięgę wieczystą nr (...)–o wartości 233.333 zł;
3. równowartość samochodu osobowego markiM.nr rej. (...)o wartości 12.000 zł;
4. nakłady z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania – nieruchomość położoną wŚ.przyul. (...)o pow. 0,1342 ha, dla której Sąd Rejonowy wŚ.prowadziksięgę wieczystą nr (...)– tj. składniki majątkowe o łącznej wartości 497.790,60 zł;
5. nieruchomość zabudowana pawilonem handlowym położona przyul. (...)o powierzchni 125 m2, stanowiącadziałkę nr (...), dla której Sąd RejonowywŚ.prowadziksięgę wieczystą nr (...).
We wnioskuA. C.domagała się zniesienia współwłasnościi dokonania częściowego podziału majątku dorobkowego, poprzez przyznanie jej na wyłączną własność nieruchomości położonej przyul. (...)wŚ.,a uczestnikowi pozostałych składników, poza nieruchomością wskazaną w punkcie 5. wniosku, która miała pozostać współwłasnością. Wnioskodawczyni wnosiła nadto o zasądzenie stosownych dopłat.
Powód częściowo nie zgadzał się z proponowanym przezA. C.sposobem podziału majątku dorobkowego. W dniu 10.05.2006 r. powód udzielił pozwanemu adwokatowiG. M.pełnomocnictwa do prowadzenia we wszystkich instancjach sprawy z wnioskuA. C.z udziałemD. C.o podział majątku dorobkowego.
W odpowiedzi na wniosek, złożonej w imieniu powoda przezG. M., wskazano, iż nieruchomość położona przyul. (...)wŚ.nie wchodzi w skład majątku dorobkowego stron, lecz stanowi majątek odrębny uczestnika postępowania, nabyty w dniu 21.12.1983 r. ze środków pochodzących ze spadku, jakiD. C.uzyskał po zmarłym stryjuW. W..W wyniku dziedziczenia uczestnik postępowania uzyskał kwotę 64.425 USD.
Pozwany ad. 2, działając w imieniu uczestnika postępowania, zaprzeczał ponadto, by w skład majątku dorobkowego stron wchodziła 1/3 udziału w prawie użytkowania wieczystegodziałki nr (...)o pow.(...)oraz w prawie własności budynku restauracji przyul. (...)wŚ.. Pełnomocnik zaznaczał, że składnik ten został również nabyty z majątku odrębnego uczestnika postępowania – tj. ze środków pochodzących ze spadku po stryju uczestnika oraz z darowizn, jakie uczestnik otrzymał od swoich rodziców. Jednocześnie pozwany ad. 2 podkreślał, że nieruchomość ta została nabyta w dniu 22.12.1999 r. przez wspólnikówspółki cywilnej (...)A. G. (1),A. P.,D. C.i stanowi majątek spółki cywilnej, zaś w trakcie trwania stosunku prawnego spółki, współwłasność łączna majątku spółki jest nienaruszalna. Tym samym, wedle uczestnika postępowania, wnioskodawczyni mogło służyć jedynie roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego na pokrycie wkładu wniesionego do spółki, jednakże musiałaby ona wykazać, że przedmioty wniesione tytułem wkładu, nabyte zostały właśnie z majątku wspólnego. Na okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez uczestnika ze środków pochodzących z jego majątku odrębnego, uczestnik zawnioskował dowód z jego przesłuchania oraz z zeznań świadkówJ. C.,A. G. (1)orazA. P..
W dniu 29.11.2007 r. Sąd Rejonowy wŚ.wydał postanowienie w sprawie I Ns 102/06, na mocy którego w punkcie I ustalił, że w skład majątku dorobkowegoA. C.iD. C.wchodzą następujące składniki:
1. nieruchomość zabudowana pawilonem handlowym, położona wŚ.przyul. (...)o powierzchni 125 m2, oznaczona jakodziałka nr (...)o wartości 500.000 zł, dla której w Sądzie Rejonowym wŚ.prowadzona jestksięga wieczysta nr KW (...); oraz
2. wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania w kwocie 352.000 zł;
Ponadto Sąd Rejonowy wŚ.ustalił, że udziałyA. C.iD. C.w majątku wspólnym są równe (pkt II postanowienia) oraz dokonał w punkcie III częściowego podziału majątku dorobkowego stron w ten sposób, że przyznał na wyłączną własność uczestnikowi postępowaniaD. C.wierzytelność opisaną w punkcie I ppkt 2 sentencji postanowieniai zasądził odD. C.na rzeczA. C.kwotę 176.000 zł, płatną w terminie trzech miesięcy od daty prawomocności niniejszego orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki.
Sąd Rejonowy wŚ.ustalił, że nieruchomość położona przyul. (...)została nabyta przez powoda (uczestnika postępowania) w dniu 21.12.1983 r. ze środków pochodzących z jego majątku odrębnego, tj. z uzyskanego spadku. Sąd przyjął zarazem, iż wartość nakładów poczynionych na remont budynku przyul. (...)wyniosła 42.600 zł. W dalszej kolejności Sąd ten ustalił, że w dniu 22.12.1999 r.D. C.,A. G. (1)iA. P.działający jako wspólnicyspółki cywilnej (...)z siedzibą wŚ.nabyli prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...), położonej wŚ.i prawo własności posadowionego na niej budynku za cenę 359.400 zł. Wedle ustaleń Sądu, środki finansowe przeznaczone na zakup nieruchomości przezspółkę (...)przekazane były w częściach równych przez wszystkich wspólników spółki. Część ceny została zapłacona gotówką, a na pozostałą część wspólnicy zaciągnęlikredyt na kwotę 70.000 zł, który to następnie był spłacany z dochodów z działalności gospodarczej. Pozostała część ceny spłacona była za środki finansoweuzyskane tytułem zwrotu podatku VAT. Środki finansowe przeznaczone na nabycieprzezspółkę (...)powyższej nieruchomości w 1/3 części pochodziły z majątku wspólnego wnioskodawczyniA. C.i uczestnika postępowania.Sąd Rejonowy, opierając się na opinii biegłego rzeczoznawcy przyjął, że aktualna wartość nieruchomości, stanowiącej współwłasność łącznąspółki cywilnej (...)wynosi 928.200 zł.
Odnosząc się do żądania dotyczącego nieruchomości stanowiącej majątekspółki cywilnej (...)Sąd Rejonowy wŚ.stwierdził, że nie można przyjmować, iż w skład majątku dorobkowego wchodzi udział w spółce cywilnej, bądź domagać się podziału majątku spółki w czasie jej trwania. Jednakowoż Sąd ten zwracał uwagę na to, że wnioskodawczyni zgłosiła żądanie rozliczenia nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika, polegających na pokryciu wkładu do spółki cywilnej – nabyciu nieruchomości położonej wŚ.przyul. (...). Sąd Rejonowy wskazywał, że przedmiotem rozliczenia jest zatem nie „udział” w rozumieniu 875k.c.lecz wkład wniesionyz majątku wspólnego, co jest o tyle istotne, że dochód uzyskiwany z działalności spółki przynależy do majątku wspólnego (art. 39 § 2 pkt 1 k.r.i.o.). Sąd RejonowywŚ.uznał tym samym, że nakład z majątku dorobkowego na majątek odrębny uczestnika sprowadzał się do wyłożenia 1/3 środków finansowych niezbędnych dla nabycia przez spółkę nieruchomości położonej wŚ.przyul. (...). Istnienie owej wierzytelności zostało udowodnione zdaniem Sądu Rejonowego za pomocą dowodów z dokumentów, tj. pism uczestnika postępowania kierowanych doA. C., w których to pismach uczestnik wprost przyznał, że nabycie budynkurestauracji (...)nastąpiło ze środków pochodzących z małżeństwa. Odmienna wersja wydarzeń, przedstawiana przez uczestnika postępowania, zdaniem Sądu Rejonowego była niewiarygodna, podobnie jak w tym zakresie nie zasługiwały na wiarę, zeznania świadków:A. G. (1),A. P.iJ. C., jako sprzeczne z dokumentami sporządzonymi przez uczestnika.
Uznając zatem, że składnikiem majątku dorobkowego stron są nakładyz majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika, Sąd Rejonowy wŚ.ustalił następnie wartość tego składnika, według stanu na dzień ustania wspólności ustawowej małżeńskiej oraz według cen w dacie orzekania. Opierając się na dowodzie z opinii biegłego Sąd Rejonowy przyjął, że skoro aktualna wartość nieruchomości, stanowiącej własnośćspółki (...)wynosi 928.200 zł, a wspólnicy wnieśli do spółki równe wkłady, to nakłady podlegające rozliczeniu zamykają się kwotą 309.400 zł.
Pozwany ad. 2 -G. M., działając w imieniu uczestnikaD. C.wywiódł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 27.11.2007 r., w sprawie I Ns 102/06.
Pozwany ad. 2 zaskarżył przedmiotowe postanowienie w zakresie punktu I.2 oraz punktu IV., zarzucając błędne uznanie, że w skład majątku dorobkowego stron wchodzi wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania w kwocie 352.000 zł, a także błędne ustalenie, iż nakład uczestnika postępowania na nabycierestauracji (...)jest tożsamy z 1/3 aktualnej wartości tej nieruchomości. W ocenie pełnomocnika, Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, iż rozliczeniu podlegały nakłady nakupnorestauracji (...)przezspółkę cywilną (...), podczas gdyw rzeczywistości ewentualnemu rozliczeniu podlegać mogła jedynie kwota wniesiona do spółki cywilnej tytułem wkładu. Nieprawidłowe, w ocenie apelującego, było nadto ustalenie Sądu I instancji, że kwota wydatkowana przez uczestnika współce cywilnej (...)pochodziła z majątku dorobkowego stron, albowiem kwota taw rzeczywistości pochodziła z jego majątku odrębnego.
W świetle wskazanych zarzutów, pozwany ad. 2, w sporządzonej w imieniu uczestnika postępowania apelacji, wnosił o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez: zmianę pkt I.2 przez ustalenie, że w skład majątku dorobkowego stron wchodzi wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania w kwocie 42.600 zł oraz zmianę punktu IV. sentencji, poprzez zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwoty 21.300 zł, płatnej w terminie 3 miesięcy od daty prawomocności postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki. Ewentualnie pozwany wniósło uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania.
W uzasadnieniu apelacji, pełnomocnik uczestnika postępowania wskazywał, że nakładów na nabycie nieruchomości nie można utożsamiać z aktualną wartością nieruchomości, albowiem są to całkowicie dwie odmienne kwestie. Zgodnie z aktem notarialnym - umową nabycia przedmiotowej nieruchomości - cena za nią wynosiła 300.000 zł i jedynie taka kwota mogła być ewentualnie brana do rozliczeń, nie zaś kwota 928.200 zł. PozwanyG. M.zaznaczał w apelacji, że zarównoz zeznań uczestnika postępowania, jak i świadków:A. G. (1)orazA. P.jednoznacznie wynikało, że zapłata zarestaurację (...)nastąpiła w ten sposób, że najpierw spółka cywilna zapłaciła w gotówce kwotę 150.000 zł (na początku 50.000 zł, a potem 100.000 zł) pochodzącą z wpłaconych przez wspólników wkładów po 50.000 zł każdy, a reszta ww. kwoty spłacana byław ratach. Częściowo na spłatę został zaciągnięty kredyt a część ceny została zapłacona ze środków uzyskanych ze zwrotu podatku VAT. Kredyt na zakup nieruchomości spłacany był z bieżących dochodów spółki. Powyższe okoliczności, zdaniem apelującego jednoznacznie wskazywały na to, że uczestnik postępowania nie uiścił ceny za nabycie ww. restauracji ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Pełnomocnik uczestnika wskazywał, że ewentualnie za taki nakład można by uznać pierwotnie wpłaconą przezD. C.do spółki kwotę 50.000 zł, jednakże również i te środki pochodziły z majątku odrębnego uczestnika postępowania. Pozostała część ceny nieruchomości została zapłacona ze środków nie stanowiących zarówno majątku uczestnika postępowania, jak i majątku wspólnego, albowiem dalsza część ceny była spłacana z kredytu zaciągniętegoi spłacanego przez spółkę cywilną oraz ze środków tejże spółki, pochodzącychz bieżącej działalności gospodarczej. PozwanyG. M.wskazywał, że dopóki trwa stosunek spółki cywilnej, dopóty wspólność łączna majątku wspólnego jest nienaruszona, a małżonek wspólnika, w razie rozliczenia majątku wspólnego, może domagać się jedynie zwrotu ½ nominalnej wartości kwoty wniesionej tytułem wkładu do spółki cywilnej.
W dalszej części apelacji, pozwany ad. 2 zarzucał, iż Sąd Rejonowy błędnie ustalił, że kwota wydatkowana rzeczywiście przez uczestnika na wkład w spółce cywilnej oraz ewentualnie na nabycierestauracji (...), pochodziłaz majątku dorobkowego stron, podczas gdy w rzeczywistości pochodziła z majątku odrębnego uczestnika. Pełnomocnik uczestnika podnosił, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo ustalił powyższą okoliczność, opierając swoje stanowisko wyłącznie na pismach przedprocesowych uczestnika kierowanych do wnioskodawczyni. Sąd ten nie uwzględnił natomiast okoliczności, w których te pisma powstały oraz ich charakteru. Apelujący podkreślał, że pisma te sporządził uczestnik postępowania, który nie będąc prawnikiem, używał w nich zwrotów potocznych, nie rozumiejąc zawiłości w sprawach majątkowych. Jednocześnie pozwany ad. 2 wskazywał, że bezzasadnie Sąd Rejonowy odmówił wiarygodności świadkom tylko na tej podstawie, że zeznania te były sprzeczne z dokumentami.
Od apelacji tej uiszczona została opłata sądowa w znakach na kwotę 800 zł.
Oprócz apelacji wniesionej przez pełnomocnika, powódD. C.wywiódł własną apelację od postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 27.11.2009 r. Po wezwaniu przez Sąd do wniesienia opłaty od powyższej apelacji,D. C.wniósł o potraktowanie jej jako uzupełnienie do apelacji wniesionej przez jego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 15.02.2008 r., w sprawie I Ns 102/06, Sąd Rejonowy wŚ., w oparciu o przepisart. 1302§ 3 k.p.c., odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia z dnia 29.11.2007 r., jako nienależycie opłaconą przez pełnomocnika uczestnika postępowania, tj. pozwanego ad. 2.
Zażalenie na powyższe postanowienie, wniesione przez pełnomocnikaD. C.(pozwanego ad. 2) zostało oddalone przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział II Cywilny Odwoławczy, w sprawie II Cz 441/08.
We wniosku z 28.04.2008 r., pozwanyG. M., w imieniu uczestnika postępowaniaD. C., złożył do Sądu RejonowegowŚ.wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacjiod postanowienia tegoż Sądu z dnia 29.11.2007 r. Postanowieniem z dnia17.06.2008 r., Sąd Rejonowy wŚ.oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia apelacji oraz odrzucił apelację uczestnika postępowania. Zażalenie na powyższe wniesione przezG. M.w imieniu powoda, zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 19.09.2008 r., wydanym w sprawie o sygn. II Cz 1465/08.
Mając na uwadze powyższe oraz treśćart. 417 k.c.,art. 472 k.c.iart. 822 § 4 k.c.Sąd Okręgowy zważył, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy wskazał przy tym, że stosunek zobowiązaniowy łączący powoda z pozwanymG. M., był zobowiązaniem starannego działania, na podstawie którego pozwany, jako pełnomocnik powoda, tj. uczestnika postępowania w sprawie o podział majątku dorobkowego, zobowiązany był, przy zachowaniu należytej staranności, do wykonywania określonych czynnościw interesie swojego mocodawcy. Niewątpliwie zatem sam wynik tego postępowania, w tym sposób dokonania podziału przez Sąd Rejonowy majątku dorobkowego stron oraz wysokość zasądzonej od uczestnika kwoty na rzecz wnioskodawczyni,nie jest jeszcze równoznaczny z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania. Osią zaś sporu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czyw sytuacji prawidłowego, skutecznego wniesienia apelacji przez pozwanego ad. 2 od postanowienia Sądu Rejonowego wŚ., Sąd Okręgowy we WrocławiuII Wydział Cywilny, jako Sąd II instancji, wydałby orzeczenie korzystne dla powoda (uczestnika postępowania). Analizując powyższe Sąd meriti doszedł do przekonania, że w razie nadania biegu apelacji uczestnika postępowania i jej merytorycznego rozpoznania przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny, jakoSąd II instancji, zapadłoby rozstrzygnięcie korzystne dlaD. C..
Sąd Okręgowy zważył przy tym, iż zarzuty apelacji wniesionej w sprawieo podział majątku wspólnego małżonków sprowadzał się do zakwestionowania ustaleń Sąd I instancji, że w skład majątku dorobkowego stron wchodzi wierzytelność z tytułu nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania w postaci 1/3 wartości prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącegodziałkę nr (...), o powierzchni 1,492 m2położonej wŚ.przyul. (...)własności budynkurestauracji (...), posadowionego na tym gruncie. Nadto zakwestionowany został sposób wyliczenia tych nakładów, akcentując przy tym, że majątek spółki stanowi współwłasność łączną wspólników i dopóki trwa stosunek spółki, dopóty współwłasność ta nie może zostać naruszona, a małżonek wspólnika w razie rozliczenia majątku wspólnego, może domagać się jedynie zwrotu ½ nominalnej wysokości kwoty wniesionej przez wspólnika tytułem wkładu do spółki cywilnej.
Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę uznał jednakże powyższą argumentacje za nieuzasadnioną w świetle obowiązujących przepisów prawai stanowiska judykatury, jak również w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o podział majątku dorobkowego toczącej się przed Sądem Rejonowy wŚ., prawidłowo przez ten Sąd ocenionegow uzasadnieniu postanowienia z dnia 29.11.2007 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy I Wydział Cywilny uznał, że apelacja uczestnika postępowania złożona w sprawie o podział majątku wspólnego nawet gdyby została przyjęta do merytorycznego rozpoznania, nie doprowadziłaby do wzruszenia zaskarżonego postanowienia we wnioskowanym zakresie. Sąd ten przy tym za prawidłowe uznać dokonane przez Sąd Rejonowy wyliczenie nakładówz majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika postępowania. W tym zakresie bowiem Sąd Rejonowy wŚ.zasadnie przyjął, że wartość składnika majątku, na który poczyniono nakłady, należało ustalać według stanu na dzień ustania wspólności ustawowej małżeńskiej oraz według cen z daty orzekania. Skoro zatem, wedle sporządzonej opinii biegłego rzeczoznawcy, której uczestnik postępowania nie kwestionował, aktualna na datę orzekania wartość nieruchomości przyul. (...)wŚ., wynosiła 928.200 zł, a wspólnicy wnieśli do spółki równe wkłady, to nakłady podlegające rozliczeniu wynosiły 309.400 zł.Na tej właśnie podstawie, uczestnik postępowania został zobowiązany do zwrotu wnioskodawczyni połowy powyższej kwoty, tj. 154.700 zł, której to zwrotu powód dochodził w niniejszej sprawie tytułem odszkodowania.
Reasumując Sąd Okręgowy rozpoznający przedmiotową sprawę wskazał, że powód nie wykazał, aby pomiędzy nienależytym działaniem pozwanegoG. M.– jako pełnomocnika powoda w sprawie o sygn. I Ns 102/06, skutkującym odrzuceniem apelacji, a powstałą szkodą (wynikającą z konieczności uiszczenia na rzecz wnioskodawczyni kwoty 154.700 zł w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia Sądu I instancji) zachodzi adekwatny związek przyczynowy, warunkujący odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego.
O kosztach postępowania Sąd ten orzekł w oparciu o treśćart. 98 § 1 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, skarżąc go w całościi zarzucając:

1
naruszenie prawa materialnego, tj.:

-art. 361 § 1 k.c., przez przyjęcie, że nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy szkodą majątkową, jaką powód poniósł, a działaniem pozwanegoG. M., polegającego na nieprawidłowym wniesieniu opłaty sądowej od apelacji, co skutkowało jej prawomocnym odrzuceniem i zamykało powodowi drogę do wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.;
-art. 471 k.c., przez zaniechanie jego zastosowania w okolicznościach, w których należyte wykonanie zobowiązania (wniesienie apelacji) miało na celu wzruszenie niekorzystnego dla powoda postanowienia Sądu Rejonowego wŚ., przez co uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania byłoby korzyścią powoda, której ostatecznie nie odniósł na skutek nienależytego wykonania zobowiązania przez pozwanego;
-art. 45 k.r.o.w zw. zart. 871 k.c., przez przyjęcie, że rozliczeniu podlega nakład na nieruchomość, a nie na wkład do spółki cywilnej, co skutkowało nie rozpoznaniem istoty sprawy;
-art. 33 pkt 3 k.r.o., przez jego niezastosowanie, co skutkowało nie rozpoznaniem istoty sprawy;
2. naruszenie prawa procesowego, tj.:
-art. 597 § 3 k.p.c.w zw. zart. 684 k.p.c., przez zaniechanie Sądu działaniaz urzędu celem ustalenia składu i wartości majątku, co miało wpływ na uznanie przez Sąd I instancji, że postanowienie Sądu Rejonowego wŚ.odpowiada prawu;
-art. 233 k.p.c., przez odmówienie wiarygodności zeznaniom świadków,a przyznanie jej dokumentom kierowanym przez powoda do byłej małżonki, bez wnikliwej ich analizy.
Wskazując na powyższe, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na jego rzecz od pozwanych kwoty 154.700 zł, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalania drugiego pozwanego do wysokości spełnionego świadczenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania,z zasądzeniem od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje.
W odpowiedziach na apelacje pozwani wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz każdego z nich kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja podlegała oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, iż Sąd Apelacyjny za podstawęswojego rozstrzygnięcia przyjmuje ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przezSąd I instancji uznając je za prawidłowe i znajdujące odzwierciedleniew zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Prostując w tym miejscu jedynie, że powód i jego małżonka zawarli umowę w formie aktu notarialnego, mocą której wyłączyli wspólność ustawową małżeńską, w dniu 30.10.2001 r., nie zaś jak podał to Sąd Okręgowy w dniu 25.02.2004 r. (por. k. 5 z załączonych akt Sądu RejonowegowŚ., I Ns 102/06).
Niewątpliwie osią sporu w niniejszej sprawie, mającą zasadnicze znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, było (jak słusznie dostrzegł to Sąd I instancji) ustalenie, czyw sytuacji prawidłowego, skutecznego wniesienia apelacji przezG. M.w sprawie o podział majątku wspólnego powód (uczestnik postępowania) uzyskałby korzystne dla siebie rozstrzygnięcie w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu II Wydziale Cywilnym Odwoławczym. Przy czym oceny tej Sąd musiał dokonać, mając na uwadze zarzuty (twierdzenia) zawarte w apelacji sporządzanej przezG. M.w sprawie I Ns 102/06 oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawieo podział majątku wspólnego. Z powyższego wynika zatem, że dla uznania dochodzonego przez powoda w niniejszej sprawie roszczenia odszkodowanego przeciwkoG. M., opartego na treściart. 471 k.c., niezbędnym było wykazanie, że w razie przyjęcia do rozpoznania apelacji w sprawie o podział majątku wspólnego, powód (uczestnik postępowania) uzyskałby korzystne dla siebie orzeczenie, tj. takie w którym Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy, w oparciu o zgromadzony w sprawie I Ns 102/06 materiał dowodowy zmieniłby zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 29.11.2007 r. w ten sposób, że zmniejszyłby nałożone na powoda (uczestnika postępowania w sprawie I Ns 102/06) zobowiązanie do spłaty byłej żonyo zaskarżoną apelacją kwotę 154.700 zł (bądź kwotę mniejszą od 154.700 zł).Sam bowiem fakt utraty możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach nie stanowi jeszcze o szkodzie powoda, w sytuacji gdy brak jest podstaw do przyjęcie, że postępowanie odwoławcze doprowadziłoby do zmiany postanowieniaSądu Rejonowego wŚ.z dnia 29.11.2007 r.
Przechodząc już do analizy apelacji powoda złożonej w niniejszej sprawie zauważyć trzeba, iż skarżący silnie akcentuje w niej, iż za korzystne dla niego orzeczenie wydane, na skutek rozpoznania apelacji wniesionej w postępowaniuw przedmiocie podziału majątku dorobkowego przez pozwanegoG. M., przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy uznać również należy uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.z dnia 29.11.2007 r. i przekazanie sprawy w zaskarżonym zakresie (nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny powoda w postaci wkładu dospółki cywilnego (...)w celu zakupu przez tę spółkę nieruchomości położonej wŚ.przyul. (...)wraz z posadowionym na niej budynkiem, tj.Restauracją (...)) do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Zważyć jednak należy, iż podstawy do uchylenia przez Sąd Odwoławczy orzeczenia Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznaniazostały wyraźnie wskazane wart. 386 § 4 k.p.c.i żadna z nich nie zaistniaław sprawie o podział majątku wspólnego, toczącej się pod sygn. akt I Ns 102/06.W szczególności wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, jak również nie można było zarzucić Sądowi Rejonowemu wŚ., że nie rozpoznał on istoty sprawy, której przedmiotem był podział majątku wspólnego małżonków i rozliczenie nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny (aktualnie osobisty) powoda (uczestnika postępowania). Z nierozpoznanie istoty mamy bowiem do czynienia, gdy Sąd nie zbadał podstawy merytorycznej (materialnoprawnej) dochodzonego roszczenia, tj. gdy Sąd nie wniknął w ogóle w całokształt okoliczności sprawy, gdyż pozostając w mylnym przekonaniu ograniczył się do zbadania jedynie określonego zagadnienia jak na przykład legitymacji procesowej jednej ze stron, prekluzji, przedawnienia. Tymczasem mając na uwadze treść uzasadnienia postanowieniaz dnia 29.22.2007 r. Sądu Rejonowego wŚ.nie sposób twierdzić, iż tego typu sytuacja w tamtej sprawie zaistniała. Analizując treść uzasadnienia orzeczenia Sądu Rejonowego wŚ.nie można również zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w przedmiotowej apelacji przez powoda, iżSąd Rejonowy naruszył treśćart. 328 § 2 k.p.c., przez brak szczegółowej oceny zeznań świadków słuchanych w sprawie o podział majątku wspólnego. Wskazać jednak należy, iż Sąd ten w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29.11.2007 r. wskazał dlaczego zeznania świadków uważa za niewiarygodne i dokonuje ustaleń faktycznych w oparciu o treść pism kierowanych przez uczestnika postępowania (powoda) do żony. Ocenę tę, w świetle zgromadzonego materiału dowodowegow sprawie o podział majątku wspólnego należy w całości zaaprobować. Zagadnienie to zostało zresztą szeroko i wnikliwie omówione przez Sąd meriti, zbędnym zatem byłoby dalsze jego pogłębianie przez Sąd Apelacyjny, w sytuacji gdy pogląd tei oceny w całości aprobuje. Uznając przy tym, iż zaprezentowane przez Sądu(tj. Sąd meriti jak i Sąd Rejonowy wŚ.) ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie I Ns 102/06 nie naruszała reguł wyznaczonych treściąart. 233 § 1 k.p.c., tj. wiedzy, zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. Zaakcentować w tym miejscu jedynie należy, iż w granicach swobodnejoceny dowodów sąd ma prawo eliminować pewne dowody, a jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodnez doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, chociażby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej, albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to tylko wtedy przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (tak SN w wyroku z dnia 27.09.2002 r., sygn. II CKN 817/00). Dokonując jednakże oceny zeznań świadków słuchanych w sprawie sygn. akt I Ns 102/06 w konfrontacji z treścią pisemnych oświadczeń kierowanych przez powoda (uczestnika postępowania) do żony odnośnie składników i transferów z ich majątku wspólnego, nie sposób podważyć i zakwestionować zaprezentowanej przez Sądy(tj. Sąd meritii jak i Sąd Rejonowy wŚ.) oceny tych dowodów.
Nadto zważyć należy, iż o skutecznym (tj. takim, które mogłobyskutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia) postawieniu zarzutu naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu (w tym wypadku postanowienia z dnia 29.11.2007 r.) nie zawierałoby elementów pozwalających na weryfikację stanowiska Sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej byłyby tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostawałaby nieujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Zarzut ten może zatem znaleźć zastosowanie jedynie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania zaskarżonego orzeczenia. Nie ulega zaś wątpliwości, że w sprawie toczącej się w przedmiocie podziału majątku wspólnego i rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny powoda (uczestnika postępowania) taka sytuacja nie zaistniała. Z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego wŚ.wyraźnie bowiem wynikają motywy jakimi Sąd ten kierował się wydając to orzeczenia. Sąd ten również co do zasady wskazał, jakie fakty uznał za udowodnione i uczynił je podstawą swoich ustaleń oraz na jakich dowodach w tym zakresie się oparł, jak i wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że prezentowanew przedmiotowej apelacji przez powoda stanowisko, dotyczące tego, że skuteczne wniesienie przezG. M.apelacji od postanowienia Sądu RejonowegowŚ.z dnia 29.11.2007 r., skutkowałoby uchyleniem tego orzeczeniaw zaskarżonym zakresie, jest nieuzasadnione i nie może, jako takie stanowić skutecznej podstawy żądania powoda wobec pozwanego.
Zauważyć również przy tym trzeba (mając na uwadze twierdzenia prezentowane w złożonej w niniejszej sprawie apelacji), iż w przedmiocie orzekaniao nakładach z majątku wspólnego na majątek odrębny (aktualnie osobisty) jednegoz małżonków w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że o zwrocie wydatków i nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny Sąd orzeka wyłącznie na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji (a niez urzędu), a sam fakt rozpoznania roszczeń z tytułu poczynionych nakładów na majątek objęty wspólnością w postępowaniu nieprocesowym, nie uzasadnia stosowania do reguł rządzących rozstrzyganiem tych roszczeń zasad odmiennych od tych, jakie rządzą rozstrzyganiem tych roszczeń w procesie (por. postanowienie SNz 01.12.2011 r., I CSK 78/11, Lex). Tym samym za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącego, że w sytuacji skutecznego wniesienia apelacji w sprawieo podział majątku wspólnego przezG. M.to, niezależnie od zawartych w tej apelacji twierdzeń i zarzutów, Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy mógłby podjąć jakieś (bliżej nieokreślone przez powoda) postępowanie dowodowe z urzędu, czy też nakazałby podjęcie takiego postępowania Sądowi Rejonowemu wŚ..
Zgodzić przy tym trzeba się z Sądem meriti, że zarzuty zawarte w apelacjiG. M.złożonej w sprawie o podział majątku wspólnego, a dotyczące oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie I Ns 102/06, w tym wiarygodności pisemnych oświadczeń powoda (uczestnika postępowania) skierowanych do żony, jak i zeznań słuchanych w tej sprawie świadków, nie mogły skutecznie podważyć oceny Sądu Rejonowego wŚ.zawartejw uzasadnieniu postanowienia z dnia 29.11.2007 r., a dotyczącej tego, że środki na zakup nieruchomości przezspółkę cywilną (...)pochodził z majątku wspólnego powoda i jego żony w zakresie uiszczonej przez powoda tytułem ceny kwoty50.000 zł. Niewątpliwie zgromadzony w sprawie I Ns 102/06 materiał dowody nie daje podstaw do przyjęcia, iż cała cena za zakup nieruchomości położonej wŚ.przyul. (...)wraz z budynkiemrestauracji (...)została uiszczona z majątku spółki cywilnej. Powyższemu przeczą nie tylko pisma kierowane przez powoda (uczestnika postępowania) do żony, z których jednoznacznie wynika, iż powód przekonywał żonę do sprzedaży nieruchomości (budynku(...)) stanowiącego współwłasność majątkową małżeńską celem spłaty zobowiązań związanych z nabyciemrestauracji (...)wraz z działką na której posadowiona jest ta restauracja, jak również wskazywał, że nabycie tych nieruchomości nastąpiło z środków z majątku wspólnego (por. pisma z 07.08.2001 r.; 27.08.2001; k. 142-144, k. 98, w aktach I Ns 102/06) ale również z zeznań świadkaA. P., który podał, że każdy ze wspólników miał wpłacić po 50.000 zł na zakup przedmiotowej nieruchomości, a na brakującą część został zaciągnięty kredyt. Zatem apelacjaG. M.w zakresie w jakim dążyła do wykazania, na podstawie dowodów, zgromadzonych w sprawie I Ns 102/06, że całość ceny na nabycie nieruchomości przyul. (...)wŚ.pochodziła bądź toz majątku odrębnego powoda (uczestnika postępowania) bądź to z majątku łącznego wspólników spółki cywilnej nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie znajdowała ona oparcia w materiale dowodowym sprawy w przedmiocie podziału majątku wspólnego.
Nadto zaakcentować w tym miejscu trzeba, że jak wynika z umowy sprzedaży nieruchomości przezGminną Spółdzielnię (...)na rzecz wspólnikówspółki cywilnej (...), tj. powoda,A. G. (2)iA. P., całość ceny za tę nieruchomość spółka miała zapłacić zbywcyw określonych w akcie notarialnych ratach do dnia 28.02.2001 r. Tym samym przyjąć należy ( w braku odmiennych dowodów na powyższą okoliczność), iż cena ta została przez spółkę (tj. jej wspólników) w całości uiszczona do dnia 28.02.2001 r., a wiecw okresie gdy strony łączyła pozostawały we wspólności majątkowej małżeńskiej.
Mając powyższe na uwadze, ustalić teraz trzeba, czy dokonane przezSąd Rejonowy rozliczenie wkładów poniesionych z majątku wspólnego na majątek odrębny powoda (tj. wkład w spółkę cywilną poniesiony celem nabycia przez tą spółkę nieruchomości) był dopuszczalny. Sąd Apelacyjny podziela w tym zakresie ocenę Sądu meriti, jak i stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29.11.2007 r. Sądu Rejonowego wŚ., że przyjęty przezSąd Rejonowy w sprawie I Ns 102/06 sposób rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny powoda (uczestnika postępowania) był dopuszczalny.
Sam skarżący w przedmiotowej apelacji dostrzega, że ugruntowanyw orzecznictwie Sądu najwyższego jest pogląd, iż wierzytelność z tytułu pokrycia wkładu jednego z małżonków w spółce cywilnej ze środków należących do majątku wspólnego podlega rozliczeniu na podstawieart. 45 k.r.io., stosowanego w drodze analogi.
Niemniej jednak dostrzec trzeba, że brak jednolitych poglądów tak w doktrynie jak i judykaturze odnośnie sposobu (metody) ustalenia wartości takich nakładów.
Zwrócić w tym zakresie trzeba uwagę, iż początkowo optowano, za zwrotem połowy wartości środków (w kocie nominalnej lub też stosownie zwaloryzowanej na dzień orzekania), które zostały wniesione tytułem wkładu z majątku wspólnego, chyba że Sąd ustaliłby inne udziały małżonków w majątku dorobkowym (tak. m.in.w uchwale SN z 15.09.2004 r., III CZP 46/04, OSNC 2005/9/152, Prok.i Pr.-wkł. 2005/3/33, Biul.SN 2004/9/6, Wokanda 2004/11/6, M.Prawn. 2005/23/1192).Z przyjęciem tej metody rozliczenia wnosił równieżG. M.w swojej apelacji złożonej (choć nieskutecznie) w sprawie o podział majątku wspólnegoi rozliczenie nakładów. Podkreślić jednak należy, iż tego typu rozliczenie nakładów nie znalazło ugruntowane i podzielone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w których wskazywano na wady tej metody, w tym m.in. brak urealnienia wartości nakładów poniesionych z majątku wspólnego do wartości czy to udziałów wspólnika (współmałżonka) w spółce cywilnej, czy też do wartości majątku spółki cywilnej nabytego za wkłady wspólnika pokryte z majątku wspólnego małżonków.
Niewątpliwym przy tym jest, że w wyniku wniesienia wkładu do spółkiz majątku wspólnego małżonek wspólnik otrzymuje uprawnienia spółkowe, które wejdą do jego majątku odrębnego. W majątku tym następuje więc przysporzenie majątkowe z uszczerbkiem dla majątku dorobkowego małżonków, zachodzi bowiem związek między przysporzeniem w jednym majątku a uszczerbkiem w drugim.
Z kolei w przywoływanym przez powoda w apelacji złożonej w niniejszej sprawie postanowieniu z dnia 17.06.2010 r., III CSK 274/09, Lex, Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenie wartości nakładu z majątku wspólnego na majątekodrębny uczestnika - obejmujący przysługujące mu prawa wspólnika spółki cywilnej, uzyskane w zamian za wniesienie wkładów powinno uwzględniać wartość fikcyjnie ustalonego udziału, jaki przysługiwałby małżonkowi - wspólnikowi spółki, gdyby z tej spółki wystąpił w momencie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, określoną według cen z chwili orzekania. Sąd Najwyższy wskazał przy tym, że do majątku wspólnego wchodzi jedynie wierzytelność z tytułu nakładu z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika - obejmujący przysługujące mu prawa wspólnika spółki cywilnej, uzyskane w zamian za wniesienie wkładów. Ponadto zaś majątek wspólny zasilają wierzytelności przypadające wspólnikom w toku działalności spółki. Jednocześnie Sąd ten w powyższym orzeczeniu wskazywał też, że istotą ustroju wspólności ustawowej jest włączenie do majątku wspólnego małżonków dochodów, jakie każde z nich osiągnęło w czasie trwania wspólności majątkowej m. in.z majątku odrębnego. Wyłączenie z tego majątku składnika, którego podstawy ekonomiczne powstały w czasie trwania wspólności tylko dlatego, że zgodniez przepisami jego wymagalność uzależniona była od czynności podjętych już po ustaniu wspólności, powodowałoby nieuzasadnione umniejszenie majątku wspólnego z korzyścią dla majątku odrębnego.
Rozliczenie to jednak zaprezentowane zostało na gruncie stanu faktycznego istotnie różnego od zaistniałego w niniejszej sprawie, gdzie przedmiotem nakładuz majątku wspólnego były środki na uiszczenia wkładu „założycielskiego” w spółce cywilnej, a także późniejszych wkładów uiszczanych przez wspólnika małżonka na nabycie określonych przedmiotów majątkowych do majątku spółki cywilnej. W takiej zatem sytuacji ustalenie wartości tych nakładu z majątku wspólnego na majątek odrębny uczestnika - obejmujący przysługujące mu prawa wspólnika spółki cywilnej, uzyskane w zamian za wniesienie wkładów winno uwzględniać wartość fikcyjnie ustalonego udziału, jaki przysługiwałby małżonkowi - wspólnikowi spółki, gdyby z tej spółki wystąpił w momencie ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, określoną według cen z chwili orzekania.
Nie mniej jednak zwrócić też trzeba uwagę, iż jak wynika z uzasadnienia cytowanego wyżej postanowienia Sądu Najwyższego, Sąd ten za prawidłowe uznał rozliczenie nakładów z majątku wspólnego w postaci środków przeznaczonych na wkład do spółki cywilnej celem nabycia nieruchomości przez spółkę przyjmując, że odpowiednikiem nakładu był stosowny udział przydający na wspólnika z ceny uzyskanej z późniejszej sprzedaży tej nieruchomości, które nastąpiło już wyłączeniu wspólności między małżonkami.
Mając powyższe na uwadze oraz to, że jak wynika z okoliczności faktycznych zaistniałych w sprawie I Ns 102/06, z majątku wspólnego powoda (uczestnika postępowania) i jego żony uiszczone zostały środki wyłącznie na pokrycie wkładu do spółki cywilnej w celu nabycia przez tą spółkę nieruchomości położonejwŚ.przyul. (...)wraz z pomadowanym na niej budynkiemrestauracją (...). Z majątku wspólnego małżonków nie były zatem pokrywane jakiekolwiek inne wkłady uiszczane przez powoda na rzecz spółki cywilnej, przy czym ani powód (uczestnik postępowania), ani jego żona nie twierdzili nawetw sprawie o podział majątku wspólnego, że jakiekolwiek inne wkłady powoda na rzecz spółki cywilnej pokrywane były ze środków pochodzących z majątku wspólnego. W tej zaś sytuacji zasadnym było rozliczenie pomiędzy małżonkami wyłącznie tego wkładu celowego na rzecz spółki. Tym samym też dla ustalenia jego wartości nieprzydatne było by ustalenie wartości fikcyjnego udziału wspólnika małżonka w spółce, gdyż na tę wartość oczywiście ma też wpływ inny majątek spółki, jak i wysokość innych wkładów czynionych przez wspólników na rzecz spółki cywilnej, które jednak nie były już pokrywane z majątku wspólnego stron.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego należało się przy ustaleniu wartości nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek odrębny powoda (uczestnika postępowania) w postaci środków przeznaczonych na pokrycie wkładu w spółce cywilnej celem nabycia przez nią nieruchomości położonej wŚ.przyul. (...)kierować raczej okolicznościami, na które zwróciłuwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16.04.2008 r., V CSK 548/07,Lex. Okolicznościami tym zaś w istocie kierował się Sąd Rejonowy wŚ.wydając postanowienie z dnia 29.11.2007 r. W uzasadnieniu przywołanego wyżej orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, że niewątpliwym jest, że do majątku wspólnego na podstawieart. 32 § 1 k.r.io. wchodzą obligacyjne prawa zbywalne, takie jak wierzytelność o wypłatę konkretnej kwoty osiągniętego zysku spółki, a także sumy otrzymane przez wspólnika tytułem zysku. Jednocześnie Sąd ten zwrócił uwagę, że wartość środków wniesionych do spółki nie może być jednak interpretowana wąsko jako kwota zawsze identyczna z wielkością wkładu wspólnika z chwili jego wnoszenia. W piśmiennictwie i orzecznictwie konsekwentnie przyjmowane jest stanowisko, że wartość wydatków i nakładów poczynionychz majątku wspólnego na majątek odrębny ulega uaktualnieniu według realiów istniejących w chwili podziału majątku wspólnego (art. 316 § 1 k.p.c.). Dla zachowania jednolitości przeprowadzanych rozliczeń przyjmować bowiem należy stan (a zatem rodzaj i charakter) wydatków i nakładów z chwili ich dokonania,lecz ich wartość z chwili orzekania. Stanowisko to odniesione zostało do konkretnych okoliczności faktycznych w uchwale z dnia 16.12.1980 r. (III CZP 46/80,OSNC 1981/11/206), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że w sytuacji, gdy małżonkowie w czasie trwania wspólności ustawowej wspólnie zbudowali dom na gruncie wchodzącym w skład majątku odrębnego jednego z nich, wartość nakładów określa się w ten sposób, że najpierw ustala się ułamkowy udział nakładów małżonków w wartości domu według cen rynkowych z czasu jego budowy,a następnie oblicza się ten sam ułamkowy udział w wartości domu według cen rynkowych z chwili podziału majątku. Taki sposób rozliczenia Sąd Najwyższy uznał za zgodny z zasadami współżycia społecznego, ponieważ uwzględnia różnicę wartości jaka występuje pomiędzy wydatkami na budowę domu a jego wartościąw stanie gotowym (z reguły większą), której współmałżonek byłby niesłusznie pozbawiony. Ten kierunek interpretacjiart. 45 k.r.o.w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłowy.
Zgodzić się zatem należy z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonymw cytowanym powyższej postanowieniu, że ograniczenie rozliczeń z tytułu wkładu wniesionego przez uczestnika z majątku wspólnego do spółki cywilnej jedynie do jego nominalnej kwoty spowodowałoby oderwanie wartości poczynionego wydatku od realiów istniejących w momencie dokonywania rozliczeń. Wkład uiszczony został w 1999 r./2000 r. i stał się on podstawą prowadzonej przez spółkę działalności na nieruchomości, która z tego wkładu została przez spółkę nabyta. Niewątpliwie na skutek tej transakcji spółka mogła pomnażać swój majątek łączny ograniczając przy tym pobieraniu przez wspólników zysku, choćby z tego względu, że spółka, jak twierdzi powód, uzyskiwane w tym okresie dochody przeznaczała na spłatę kredytu w kwocie 70.000 zł zaciągniętego na częściową zapłatę ceny za nieruchomość przyul. (...)wŚ.. Powyższe bez wątpienia skutkowało zaś tym, że majątek wspólny nie był na bieżąco zasilany dochodami uzyskiwanymi z zysku spółki, natomiast wzrastała wartość majątku spółki. Ponieważ jedynie uczestnikowi przysługiwały prawa wynikające z umowy spółki, a prawa te były konsekwencją wniesienia wkładu do spółki, wzrost wartości majątku spółki, mimo że nie uzasadniał dokonania rozliczeń według reguł obowiązujących w razie rozwiązania spółki, nie mógł zostać pominięty przez Sąd w określeniu aktualnej wartości wkładu wniesionego na nabycie nieruchomości, dla celów rozliczeń między małżonkami. Skoro bowiem żona powoda (uczestniczka postępowania) pozbawiona została korzyści, na jakie mogłaby liczyć przy typowym funkcjonowaniu spółki, zgodnymz ekonomicznymi celami takiej działalności, za jakie uznać należy przynoszenie stałego zysku, stanowiącego dorobek zasilający majątek wspólny jako dochód jednego z małżonków, a ponadto gdy pomiędzy chwilą wyjścia środków z majątku wspólnego a chwilą dokonywania rozliczeń nastąpiły istotne zmiany wartości środków pieniężnych wydatkowanych z majątku wspólnego na wkład do spółki, dokonanie rozliczeń w sposób jakiego żądał uczestnik postępowania w apelacji złożonej w sprawie o podział majątku wspólnego byłoby rażąco krzywdzący dla jego żony.
Z tych też względów Sąd Apelacyjny za dopuszczalny uznał zaprezentowany przez Sąd Rejonowy wŚ.w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29.11.2007 r. mechanizm dokonania waloryzacji wkładu „celowego” do spółki, gdyż uwzględniał on przyrost wartości majątku spółki (na który niewątpliwi istotny wpływ ma wartość nieruchomości będącej własnością spółki) będący skutkiem gospodarczego wykorzystania wniesionego wkładu, nie połączonego z odwrotnym przepływem dochodu do majątku wspólnego.
Po powyższych uwagach wskazać należy, iż nietrafne są zarzuty powoda zawarte w przedmiotowej apelacji, a dotyczące naruszenia prawa materialnego (tj.art. 361 § 1 k.c.,art. 471 k.c.,art. 45 k.r.io. w zw. zart. 871 k.c.,art. 33 pkt 3 k.r.io.) jak i prawa procesowego (tj.art. 597 § 3 k.p.c.w zw. zart. 684 k.p.c.iart. 233 k.p.c.).
Jak już bowiem wskazywano na wstępie samo nienależyte złożenie apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika, które skutkowało jej odrzuceniem nie stwarza jeszcze podstawy do odszkodowawczej odpowiedzialności tego pełnomocnika, gdyż dla zaistnienia tej konieczne jest zbadanie, jakie rozstrzygnięcie mogłoby zapaść, gdyby złożona apelacja nie została odrzucona. Adwokat i radca prawny odpowiadają bowiem za szkody wyrządzone mocodawcy wskutek własnych zaniedbań i błędów prowadzących do przegrania sprawy, której wynik byłby korzystny dla tejstrony, gdyby pełnomocnik zachował należytą staranność (por. wyrok SN z dnia2.12.2004 r., V CK 297/04, M.Prawn. 2005/1/9). Warunkiem więc uznania, że na skutek zaniechania pozwanegoG. M.i odrzucenia apelacji wniesionej przez niego w imieniu uczestnika (powoda) w sprawie o podział majątku wspólnegoi rozliczenia nakładów wyrządzona została powodowi szkoda, jest w pierwszej kolejności wykazanie, że w razie przyjęcia apelacji do rozpoznania, powód uzyskałaby korzystne dla siebie orzeczenie. Sam bowiem fakt utraty możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach nie stanowi szkody, jeśli postępowanie odwoławcze nie prowadzi do zmiany orzeczenia.
Biorąc zatem pod uwagę brak jednolitego w orzecznictwie stanowiskaw zakresie metody ustalenia wartości nakładów poniesionych z majątku wspólnego małżonków na majątek odrębny (aktualnie osobisty) jednego z małżonka w postaci środków na pokrycie wkładu w spółce cywilnej trudno przyjąć z dostatecznie dużą dozą prawdopodobieństwa, iż Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny rozpoznając apelację złożoną przezG. M.w sprawie I Ns 102/06 opowiedziałby się za stanowiskiem apelanta (które ostatecznie w orzecznictwie się nieprzyjęto), a nie za oceną wyrażoną przez Sąd Rejonowy wŚ.. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie zart. 361 § 1 k.c.i teorią adekwatnego związku przyczynowego przypisanie odpowiedzialność za skutki zaniechania może nastąpić, gdy ustali się obowiązek oznaczonego działania, możliwość jego podjęcia oraz fakt, że podjęte działanie mogłoby w normalnym toku rzeczy zapobiec powstaniu szkody. W niniejszej zaś sprawie nie można stwierdzić, że gdyby nie zaniechanie pozwanegoG. M., to po stronie jego klienta (powoda) nie istniałby nadal obowiązek spłaty żony kwotą 154.700 zł.
Z kolei uznanie, że brak jest podstaw do odpowiedzialności pozwanegoG. M.wobec powoda na podstawieart. 471 k.c.skutkowało również oddaleniem powództwa w stosunku do pozwanego zakładu ubezpieczeń,którego odpowiedzialność ma charakter akcesoryjny z odpowiedzialnością ubezpieczonegoG. M., tj. brak odpowiedzialności ubezpieczonego skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń.
Z tych wszystkich względów, na podstawieart. 385 k.p.c.orzeczono jakw pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto w pkt 2 wyroku po myśliart. 98 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.w zw. z § 6 pkt 6 w zw.z § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r.w sprawie opłat za czynności adwokackie.

MR-K