Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 180/13
Data wyroku: 2013-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek – Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 180/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Ewa Piotrowska (spr.)

Sędziowie

SSA Maria Małek – Bujak
SSA Jolanta Ansion

Protokolant

Sebastian Adamczyk

po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaJ. P.(J. P.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych
na skutek apelacji ubezpieczonegoJ. P.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach

z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt XI U 2239/11

oddala apelację.

/-/ SSA M. Małek-Bujak /-/ SSA E. Piotrowska   /-/ SSA J. Ansion

Sędzia   Przewodnicząca    Sędzia

Sygn. akt III AUa 180/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracyi Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił odwołanie ubezpieczonegoJ. P.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wS.z dnia29 czerwca 2011 roku o prawo do emerytury zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 28 lat, 3 miesiące i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych, lecz nie udokumentował co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach (jedynie 12 lat,5 miesięcy i 25 dni) oraz nie osiągnął wymaganego wieku emerytalnego.
Sąd I instancji ustalił, że w dniu 21 czerwca 2011 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę, wnosząc jednocześnie o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
Bezsporne było, że ubezpieczony,ur. (...), w dniu(...)ukończył 60 lat, nie pozostaje w stosunku pracy, a na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił dłuższy niż wymagany 25 -letni staż pracy.
Sporna kwestia sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony spełnił pozostałe warunki do przyznania mu emerytury w niższym wieku emerytalnym z art. 184 w związkuz art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwłaszcza czy posiada co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy - na podstawie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 20 sierpnia 2010 roku uwzględnił ubezpieczonemu 12 lat 5 miesięcyi 25 dni pracy w warunkach szczególnych wskazanych w wykazie A, tj. okresy:
- od 17 marca 1975 roku do 19 czerwca 1985 roku oraz
- od 10 listopada 1986 roku do 31 stycznia 1989 roku.
Sąd ustalił, że ubezpieczony w 1970 roku ukończył Technikum Mechaniczno- Elektryczne wT.i uzyskał tytuł technika mechanika w zakresie specjalności obróbka skrawaniem.
Od 4 sierpnia 1970 roku do 27 października 1970 roku odwołujący się był zatrudniony wCementowni (...)jako robotnik magazynowy, w tym okresie zajmował się załadunkiem, rozładunkiem i układaniem w magazynie worków z cementem, a w jego aktach osobowychz tego Zakładu brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż w tym czasie pracował w warunkach szczególnych.
Od 3 listopada 1972 roku do 14 marca 1975 roku ubezpieczony był zatrudnionywPrzedsiębiorstwie (...)wT.najpierw jako stażysta, a następnie jako technik konstrukcji oprzyrządowań. Przedsiębiorstwo to zajmowało się kapitalnymi remontami sprzętu takiego jak koparki, spycharki i ładowarki,a także sprzętu do konserwacji urządzeń melioracyjnych.
W toku postępowania ubezpieczony twierdził, iż w latach 1972 - 1975 pracowałw dziale zajmującym się remontami koparek, w związku z tym wykonywał prace hartownicze przy tulejach i wałkach, spawalnicze przy konstrukcjach wysięgników do łyżek kopiących oraz malarskie przy użyciu chlorokauczuku, a także związane z obróbką i skrawaniem. Wszystkie te czynności miały charakter pojedynczy i każdorazowo zależały od zakresu remontu. Z zeznań świadkaZ. S.wynikało, że ubezpieczony zatrudnionyw specjalistycznym oddziale przygotowującym elementy do remontu sprzętu wykonywał prace ślusarskie i spawalnicze, a do obowiązków ubezpieczonego należało hartowanie wałów, roboty kowalskie typu przekuwanie otworów w gąsienicach pod sworznie oraz ręczne malowanie minią elementów celem zabezpieczenia ich przed korozją, z tym, że ubezpieczony codziennie zajmował się innymi czynnościami w zależności od tego, co trzeba było zrobić.
Nadto zgodnie z zakresem czynności konstruktora w dziale konstrukcyjnym z dnia5 marca 1973 roku do podstawowych obowiązków konstruktora należało wykonywanie powierzonych mu przez kierownika działu prac, jak też innych prac przewidzianych szczegółowym zakresem działania w/w działu, tj. aktualizacja dokumentacji konstrukcyjnej na remontowanie koparki KM-251 i KS-251 oraz na silniki 2KVD i 2VD, wykonanie brakującej dokumentacji rysunkowej niezbędnej do produkcji części zamiennych oraz prowadzenie kart zmian na wprowadzone zmiany konstrukcyjne.
Zatem zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w okresie od 3 listopada 1972 roku do 14 marca 1975 roku ubezpieczony wykonywał różne czynności w zależności od zaistniałych potrzeb.
WKombinacie (...)odwołujący się był zatrudniony od7 marca 1975 roku do 31 stycznia 1989 roku. W tym okresie od 20 czerwca 1985 roku do31 sierpnia 1986 roku (przez 1 rok, 2 miesiące i 11 dni) na podstawie umowy o pracęza granicą z dnia 18 czerwca 1985 roku zawartej zKombinatem (...)ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w hucie w Algierii przy remoncie i konserwacji urządzeń hutniczych typu walcarki, podajniki i transportery rolkowe znajdujących się na oddziale walcowni, koksowni, spiekalni i wielkich pieców, wykonywał też bieżącą obsługę w zakresie utrzymania ruchu zakładu.
Do pracy w kraju odwołujący się wrócił od dnia 10 listopada 1986 roku i na podstawie świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 20 sierpnia 2010 roku organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych wskazanych w wykazie A okresy pracy w Polsce od 17 marca 1975r. do 19 czerwca 1985r. oraz od10 listopada 1986r. do 31 stycznia 1989r.
W oparciu o dokonane ustalenia, art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS i§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeSąd I instancji uznał, że ubezpieczony wykazał,iż w okresie od 20 czerwca 1985 roku do 31 sierpnia 1986 roku (tj. przez 1 rok, 2 miesiącei 11 dni) stale i w pełnym wymiarze czasu na kontrakcie w Algierii wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dział XIV poz. 25 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku. Natomiast nie udowodnił on, że taką pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w pozostałych dwóch okresach, tj. od 4 sierpnia 1970 roku do27 października 1970 roku oraz od 3 listopada 1972 roku do 14 marca 1975 roku.
W konsekwencji ubezpieczony nie spełnił na dzień 1 stycznia 1999 roku wymogu15 lat pracy w szczególnych warunkach, a tym samym nie spełnił wszystkich przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do emerytury z art. 184 w związku z art. 32 cyt. ustawy.
Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.
Zaskarżając w całości wyrok Sądu I instancji zarzucił temu wyrokowi sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że odwołujący nie spełniał przesłanki koniecznej do przyznania mu emeryturyw niższym wieku emerytalnym, gdyż nie udowodnił 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas gdy posiada on co najmniej 15-letni staż pracy.
W oparciu o podniesiony zarzut apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie, iż przysługuje mu prawo do emerytury względnie o uchylenie wyrokui przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelacji podniósł, że w okresie od 3 listopada 1972 roku do 14 marca 1975 roku był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wT.jako technik konstrukcji oprzyrządowań i w tym czasie zajmował się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracami związanymi z hartowaniem tulei i na wałach, pracami spawalniczymi oraz pracami związanymi z obróbką i skrawaniem, a prace te - wbrew ustaleniom Sądu I instancji - były wykonywane stale, a nie pojedynczo,co potwierdza świadekZ. S.. Ubezpieczony zajmował się pracami ślusarskimii spawalniczymi, a do jego obowiązków należało m.in. hartowanie wałów, roboty ślusarskie, spawanie. Świadek wskazał także, że ubezpieczony codziennie zajmował się innymi czynnościami, jednakże w zależności od tego, co należało zrobić w danym dniu w ramach wskazanych wyżej obowiązków spawalniczo ślusarskich i nie wykonywał w tamtym czasie żadnych innych czynności.
Sąd I instancji nie odniósł się nadto do okresu od 4 sierpnia 1970 roku do27 października 1970 roku wCementowni (...). Apelujący podniósł, że tamtym okresie pracował onw związku z produkcją cementuczyli w szczególnych warunkach, a nie jak widnieje w aktach osobowych, jako robotnik magazynowy, stąd nie stanowisko pracy widniejące w aktach osobowych, a faktycznie wykonywana praca ma znaczenia dla ustalenia będącego przedmiotem sporu.
W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji podnosząc,że ubezpieczony nie wykazał za pomocą stosownych środków dowodowych, iż udowodniłco najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 1999 roku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego podlega oddaleniu.
Kwestią sporną w postępowaniu apelacyjnym były okresy zatrudnienia ubezpieczonego:
- od 3 listopada 1972 roku do 14 marca 1975 roku - wPrzedsiębiorstwie (...)wT.,
- od 4 sierpnia 1970 roku do 27 października 1970 roku - wCementowni (...).
Odnosząc się do zakwestionowanych okresów Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Sąd I instancji dopuścił dowód z akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie (...)wT..
Zakres czynności ubezpieczonego, jako konstruktora w dziele konstrukcyjnym, wskazuje na jego obowiązki w zakresie aktualizacji dokumentacji konstrukcyjnej, wykonywania brakującej dokumentacji, prowadzenia kart zmian dot. zmian konstrukcyjnych na stanowisku technika konstruktora.

Nadto, ubezpieczony zeznał, że zatrudniony był w charakterze technika konstrukcyjnego, pracował w dziale zajmującym się remontem koparek typu KM 255i zajmował się ich remontem, dorabiał nowe części typu wysięgniki, gąsienice i remontowane były również silniki. Jako technik konstrukcyjny ubezpieczony wykonywał prace hartownicze przy tulejach i wałkach, elementy te były podgrzewane w specjalnych piecach i następnie przenoszono je do kąpieli hartowniczej, ubezpieczony wkładał elementy do pieca, następnie wyjmował je za pomocą kleszczy i wkładał do kąpieli w specjalnych wannach; wykonywał również prace spawalnicze przy konstrukcji wysięgników w ten sposób, że niektóre elementy wykonywał od początku, a niektóre podlegały regeneracji czyli wycięciu starego elementui wstawieniu nowego i elementy te (jak i całe urządzenie) były później malowane. Czynności te miały charakter pojedynczy i ubezpieczony wykonywał je w zależności od zakresu remontu.
Z kolei świadekZ. S.zeznał, że ubezpieczony w spornym okresie pracował jako ślusarz remontowy lub ślusarz remontów, pracował również w charakterze technika - była to praca fizyczna, a czasami zajmował się dokumentacją. Pracy nie nadzorował ale ją wykonywał, były to prace ślusarskie, spawalnicze. Codziennie wykonywał inne pracew zależności od tego co trzeba było wykonać. Był to wydział wdrożeniowy.
Sąd Okręgowy dopuścił w sprawie dowód z akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia wCementowni (...) S.A.wC.na okoliczność zatrudnienia, charakteru zatrudnienia oraz rodzaju wykonywanej pracy.
Z akt osobowych ubezpieczonego wynika wyłącznie fakt zatrudnienia go jako robotnika magazynowego w magazynie, bez żadnego określenia warunków pracy.
Ubezpieczony zeznał, że pracował przy układaniu, załadunku, rozładunku cementu,w zapyleniu i temperaturze, przy cemencie zapakowanym w worki, w magazynie. Do pracw warunkach szczególnych w Dziale V rozporządzenia R.M. z 7.02.1983r. „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych”, do którego zaliczyć należy Cementownię wC.włączono jedynie prace przy produkcji cementu, wapna, gipsu itp. Nie zaliczono prac pracowników magazynowych.
W Dziale IV powołanego rozporządzenia w resorcie chemii w pkt 40 wymieniono „prace magazynowe, załadunkowe, rozładunkowe, transport oraz konfekcjonowanie surowców, półproduktów i wyrobów gotowych - pylistych, toksycznych, żrących, parzącychi wybuchowych”. Jednak nawet zaliczenie okresu pracy wCementowni (...)w wymiarze 3 miesięcy i 24 dni oraz okresu pracy w Algierii daje jedynie 14 lat pracy w warunkach szczególnych.
Sąd Apelacyjny uznał, że ubezpieczony nie wykonywał w spornym okresie od 3.11.1972r. wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku konstruktora oprzyrządowań pracy w warunkach szczególnych zwłaszcza,że zarówno w życiorysie ze stycznia 1975r. jak i w opinii z marca 1975r., znajdujących sięw aktach osobowych, wynika, że pełnił funkcję technika-konstruktora. Ustalenie to powoduje, że do okresu pracy w warunkach szczególnych nie podlega wliczeniu okres odbywania służby wojskowej od 28.10.1970r. do 14.10.1972r.
Tym samym ubezpieczony nie spełnił wymogu 15 lat pracy szczególnych warunkach, co czyni zasadnym odmowę uwzględnienia żądania i stanowi podstawę oddalenia apelacji na mocyart. 385 k.p.c.

/-/ SSA M. Małek-Bujak /-/ SSA E. Piotrowska   /-/ SSA J. Ansion

Sędzia   Przewodnicząca    Sędzia

JM