Sąd Okręgowy w Białymstoku
VIII Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ka 1039/12
Data wyroku: 2013-01-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marzanna Chojnowska, Przemysław Wasilewski, Krzysztof Kamiński –
Słowa kluczowe: Koszty Procesu, Przestępstwa Przeciwko Zdrowiu
Podstawa prawna: art. 158§1 kk

Sygn. akt VIII Ka 1039/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 stycznia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący-Sędzia SO Krzysztof Kamiński – spr.
Sędziowie: SO Marzanna Chojnowska
SO Przemysław Wasilewski
Protokolant: Agnieszka Malewska
w obecności prokuratora Haliny Dyszlatys, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawyA. T.iK. Z. (1)oskarżonych o czyn zart. 158§1 k.k.na skutek apelacji obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim Zamiejscowy VII Wydział Karny z siedzibą wH.z dnia 16 października 2012 r. (sygn. akt VII K 615/11):

I
Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, że:

1. uchyla orzeczenie z pkt. 6 części dyspozytywnej i zasądza od Skarbu Państwa tytułem kosztów obrony z urzędu oskarżonegoA. T.:
a) na rzecz adw.P. N.kwotę 929,88-zł. (dziewięćset dwadzieścia dziewięć złotych i osiemdziesiąt osiem groszy), w tym 173,88-zł. (sto siedemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt osiem groszy) tytułem podatku VAT;
b) na rzecz adw.K. N.kwotę 1239,84-zł. (jeden tysiąc dwieście trzydzieści dziewięć złotych i osiemdziesiąt cztery grosze), w tym 231,84-zł. (dwieście trzydzieści jeden złotych i osiemdziesiąt cztery grosze) tytułem podatku VAT.
2. uchyla orzeczenie z pkt. 7 części dyspozytywnej i zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.
II. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.
III. Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. N.kwotę 516,60-zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem kosztów obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze, w tym 96,60-zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem podatku VAT, tytułem kosztów obrony z urzędu oskarżonegoA. T.za postępowanie odwoławcze.
IV. Zwalnia oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i obciąża nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
A. T.iK. Z. (1)zostali oskarżeni o to, że w dniu 19 czerwca 2010r. wH.przyulicy (...)w lokalu(...)działając wspólnie i w porozumieniu oraz z innymi nieustalonymi osobami wzięli udział w pobiciuM. S. (1)w ten sposób, że podtrzymując pokrzywdzonego oraz uderzając go pięściami i kopiąc po całym ciele narazili go na bezpośredni niebezpieczeństwo nastąpienia co najmniej skutku określonego wartykule 157§1 kk, a następnie po ucieczce pokrzywdzonego do pobliskiego parku przyulicy (...)wspólnie i w porozumieniu usiłowali dokonać na nim wymuszenia rozbójniczego w ten sposób, że uderzając go pięściami po twarzy i kopiąc po całym ciele zażądali wydania 700 złotych, oraz grożąc zabójstwem przewieźli go samochodem markiM.onr rej. (...)do mieszkania wN., aby wydał im żądane pieniądze, jednakże zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na interwencję domowników, przy czym pokrzywdzonyM. S. (1)doznał obrażeń takich jak stłuczenie tkanek miękkich twarzy w licznych miejscach w postaci podbiegnięć krwawych, obrzęków i otarć naskórka, otarć naskórka i podbiegnięć krwawych na kończynach górnych, które to naruszyły czynności narządów ciała trwające nie dłużej niż 7 dni (art. 157§2 kk), a nadto na tracieH.–N.w samochodzie markiM.onr rej. (...)działając wspólnie i w porozumieniu w celu wywarcia wpływu na pokrzywdzonegoM. S. (1)grozili mu pobiciem i zabójstwem w razie powiadomienia przez niego organów policji o dokonany na nim przestępstwo, przy czym powyższe groźby wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione tj. o czyn zart. 158§1 k.k.w zb. zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.w zb. zart. 245 k.k.
Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim Zamiejscowy VII Wydział Karny z siedzibą wH.wyrokiem z dnia 16 października 2012 roku w sprawie o sygn. akt VII K 615/11:
1. OskarżonychA. T.iK. Z. (1)w związku z zarzuconym im aktem oskarżenia czynem uznał za winnych tego, że w dniu 19 czerwca 2010r. wH.przyulicy (...)w lokalu(...), działając wspólnie i w porozumieniu oraz z innymi nieustalonymi osobami wzięli udział w pobiciuM. S. (1)w ten sposób, że uderzali go pięściami po całym ciele, a następnie po ucieczce pokrzywdzonego do pobliskiego parku przy ulicy(...)A. T.i w porozumieniu z innymi nieustalonymi osobami obalił pokrzywdzonego na ziemię, gdzie uderzał go pięściami i kopał po całym ciele w wyniku czego pokrzywdzonyM. S. (1)doznał obrażeń takich jak stłuczenie tkanek miękkich twarzy w licznych miejscach w postaci podbiegnięć krwawych, obrzęków i otarć naskórka, otarć naskórka i podbiegnięć krwawych na kończynach górnych, które to naruszyły czynności narządów ciała trwające nie dłużej niż 7 dni (art. 157 § 2 k.k.), czym narazili go na bezpośredni niebezpieczeństwo nastąpienia co najmniej skutku określonego wartykule 157§1 k.k.tj. winnymi czynu zart. 158§1 k.k.
i za to na mocy tegożart. 158§1 k.k.skazał ich i wymierzył: oskarżonemuK. Z. (1)karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuA. T.karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności pozbawienia wolności.
2. Na mocyart. 69§1 i 2 k.k.,art. 70§1 pkt 1 k.k.wobecK. Z. (1), zaś na mocyart. 69§1 i §2 k.k.w zw. zart. 70§2 k.k.wobecA. T.wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonym na okres próby w wymiarze 3 (trzech) lat.
3. Na mocyart. 73§1 k.k.wobecK. Z. (1), zaś na mocy 73§2 k.k.wobecA. T.orazart. 72§1 pkt. 5 k.k.oddał oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego i zobowiązał ich do powstrzymania się od nadużywania alkoholu.
4. Na mocyart. 415§1 k.p.k.zasądził od oskarżonychA. T.iK. Z. (1)solidarnie na rzeczM. S. (1)kwotę 4000,00 (cztery tysiące) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od dnia 12 listopada 2010 r. do dnia zapłaty tytułem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody i zadośćuczynienia za doznane cierpienia i krzywdę moralną.
5. Na mocyart. 230§2 k.p.k.nakazał zwrócić oskarżonemuA. T.dowody rzeczowe opisane w pkt. 1 – 4, oskarżonemuK. Z. (1)dowody rzeczowe opisane w pkt. 5 i 6, oraz czarne butymarki N.złożone w dniu 10 grudnia 2010 r. Sądowi- karta 445, pokrzywdzonemuM. S. (1)dowody rzeczowe opisane w pkt. 7 i 8 wykazu dowodów rzeczowych nr(...)na k. 390 akt.
6. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokataK. N.z zastępstwa ogólnego adwokataP. N.kwotę 2169,72 złotych (dwa tysiące sto sześćdziesiąt dziewięć złotych i siedemdziesiąt dwa grosze) w tym kwotę 405,72 złotych (czterysta pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) podatku VAT – tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemuA. T..
7. Zasądził na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonegoK. Z. (1)i oskarżonegoA. T.kwotę po 120 zł. (sto dwadzieścia złotych) tytułem opłaty od kar i obciążył ich kosztami procesu w częściach równych nań przypadających.
Powyższy wyrok zaskarżyli w całości obrońcy obu oskarżonych.
Obrońca oskarżonegoA. T., na zasadzieart. 427§2 i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na stwierdzeniu, że oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt 1 zaskarżonego wyroku, mimo poważnych wątpliwości, co do przebiegu zdarzeń z dnia 19 czerwca 2010 r., wynikających z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.
2. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicieart. 7 k.p.k.iart. 410 k.p.k., polegającą na uznaniu winy oskarżonego wyłącznie na podstawie zeznań pokrzywdzonegoM. S. (1), pomimo że ustalone zostało ponad wszelką wątpliwość, że zeznania te nie polegają na prawdzie.
zarzucił ponadto:
3. błędne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów za obronę z urzędu zawarte w pkt 6 zaskarżonego wyroku, polegające na błędnym ustaleniu, że całość kosztów w kwocie 2169,72 zł brutto należy zasądzić na rzecz adwokataK. N., podczas gdy część z tej kwoty (929,88 zł brutto) należało zasądzić na rzecz adwokataP. N., który faktycznie był obrońcą oskarżonegoA. T.w trakcie całego pierwszego procesu w niniejszej sprawie (sygn. akt VII K 683/10) i który złożył do akt sprawy stosowną fakturę VAT.
Wskazując na powyższe, na zasadzieart. 427§1 k.p.k.iart. 437§2 k.p.k.wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonegoA. T.od popełnienia zarzucanego mu czynu, oraz
2. zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów za obronę z urzędu poprzez zasądzenie na moją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 1.239,84 zł (w tym 231,84 zł podatku VAT) oraz zasądzenie na rzecz adwokataP. N.kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 929,88 zł (w tym 173,88 podatku VAT), ewentualnie
3. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym

Natomiast obrońca oskarżonegoK. Z. (1)na zasadzieart. 427§1 i 2 k.p.k.orazart. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicieart. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów w szczególności zaś zeznańM. S. (1), podczas gdy w toku postępowania ujawniono szereg przekłamań ze strony pokrzywdzonego podważających jego wiarygodność, z jednoczesną niemożnością potwierdzenia jego wersji innymi, obiektywnymi dowodami zwłaszcza, że argumenty przytoczone przez Sąd, w postaci śladów krwi na ubraniu pokrzywdzonego, czy też niemożność weryfikacji jego wyjaśnień, są w swej wymowie niejednoznaczne, zaś ich logiczna ocena w powiązaniu z zasadami życiowego doświadczenia, nie prowadzi do skutecznego zanegowania wersjiK. Z. (1),
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku i mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że oskarżonyK. Z. (1)wziął udział w pobiciuM. S. (1), podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, w szczególności zaś zeznań samego pokrzywdzonego sprzecznych wewnętrznie, jak też z pozostałymi dowodami, czyni niewiarygodnym jego wypowiedzi także w zakresie udziału oskarżonego w pobiciu, zwłaszcza wobec niemożności potwierdzenia tej okoliczności przy pomocy innych dowodów.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, ewentualnie:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Bielsku Podlaskim do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zasadna jest wyłącznie apelacja obrońcy oskarżonegoA. T.w zakresie zarzutu błędnego rozstrzygnięcia o kosztach obrony z urzędu. W pozostały zakresie obie apelacje są bezzasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
Wobec tego, że obie apelacje – z oczywistych powodów – zawierają tożsame zarzuty i argumentację na ich poparcie, zostaną omówione łącznie, z uwzględnieniem odrębności.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku (podnoszonych w obu apelacjach) stwierdzić należy, że de facto sprowadzają się one do polemiki z sądową oceną dowodów i nie są w stanie skutecznie podważyć ustaleń faktycznych Sądu I instancji. Tym bardziej, że sądowa analiza i ocena dowodów, a w konsekwencji tego ustalenia faktyczne są efektem wnikliwej i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, pozbawionej błędów natury faktycznej oraz logicznej.
Sąd I instancji w pisemnych motywach wyroku odniósł się do zagadnień podnoszonych w obu apelacjach. Okoliczność ta zwalnia Sąd Okręgowy od odnoszenia się w szerszym zakresie do zarzutów apelacyjnych, gdyż byłoby to jedynie zbędnym powtórzeniem poglądów przedstawionych przez Sąd I instancji (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2003 r., sygn. akt III KK 108/02, Lex nr 81194).
Odnosząc się wprost do zarzutów apelacyjnych, podważających przede wszystkim wiarygodność zeznańM. S. (1), stwierdzić należy, że w toku postepowania wykazano ponad wszelką wątpliwość, iż pokrzywdzony zeznał nieprawdę co do niektórych okoliczności przedmiotowego zdarzenia (m.in. zaboru przez oskarżonych telefonu komórkowego). Fakt ten – sam w sobie – nie dyskwalifikuje jednak jego zeznań w pozostałym zakresie. Zgodnie bowiem z ugruntowanym orzecznictwem sądowym (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 1974 r., Rw 152/74, OSNKW 1974, z. 7-8, poz. 154 oraz z dnia 14 lipca 1975 r., Rw 323/75, OSNKW 1975, z. 9, poz. 133) zasady swobodnej oceny dowodów nie ogranicza żadna reguła dowodowa, a zwłaszcza nakazująca całkowite uznanie wiarygodności lub jej braku określonego środka dowodowego. Sąd może uznać za wiarygodne zeznania świadka co do niektórych przedstawionych przezeń okoliczności i nie dać wiary zeznaniom tego samego świadka co do innych okoliczności, pod warunkiem, że stanowisko swoje należycie uzasadni.
Sąd I instancji dokonał wnikliwej analizy i oceny zeznańM. S. (1), w szczególności pod kątem konsekwencji pokrzywdzonego w przedstawianiu okoliczności zdarzeń oraz z perspektywy innych zgromadzonych w sprawie dowodów. Za wiarygodne uznał zeznania w/w w zakresie okoliczności pobicia go w lokalu(...), a następnie w pobliskim parku przez kilku napastników, w tym obu oskarżonych (przy czymK. Z. (1)wyłącznie w pierwszej fazie zdarzenia). Stanowisko swoje w tym zakresie logicznie uzasadnił, wskazując, że były one podczas całego postępowania spójne i konsekwentne, a nadto znalazły oparcie w innych dowodach.
Przede wszystkim bezspornym jest, żeM. S. (1)został pobity w opisanych przez siebie okolicznościach. Dowodem tego, poza zeznaniami pokrzywdzonego, są zeznania świadkówA. F.,B. S.,K. Z. (2), wyjaśnienia oskarżonych oraz dokumentacja lekarska i fotograficzna (k. 59 – 62), opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej (k. 80 i 191) i protokół oględzin odzieży pokrzywdzonego, na której ujawniono plamy koloru brunatnego (k. 110).
M. S. (1)rozpoznał bez cienia wątpliwości obu oskarżonych, jako współsprawców pobicia (k. 29). Z zeznaniami pokrzywdzonego w tym zakresie korespondują dowody w postaci protokołów zatrzymania garderoby należącej do obu oskarżonych (k. 11 – 16) oraz opinia biegłych zZakładu (...)wC.(k. 216 – 220). Z dowodów tych wynika jednoznacznie, że na koszulce i spodniachA. T.oraz bluzieK. Z. (1)znajdowała się krewM. S. (1). Przy czym, jak logicznie wykazał Sąd I instancji, umiejscowienie, ilość i zakres plam krwi na garderobie oskarżonych wyklucza możliwość przypadkowego ich naniesienia.
Pogląd obrońcy oskarżonegoK. Z. (1), że plamy krwi na bluzie tego oskarżonego mogły powstać w innych okolicznościach (gdy leżała na tylnym siedzeniu samochodu, obokM. S. (1)), nie jest w stanie skutecznie podważyć stanowiska Sądu I instancji. Podobnie, jak to, że:
- po pierwsze, nie potwierdziły się zeznaniaM. S. (1)w zakresie, w jakim wskazywał dwie inne osoby (D. S.iM. S. (2)) jako współsprawców pobicia;
- po drugie, pokrzywdzony, po wybiegnięciu z(...)mógł pobiec na pobliski komisariat policji, skoro – jak wynika z ustaleń Sądu I instancji – został dogoniony przez napastników, którzy następnie odwieźli go do domu.
W świetle wskazanych wyżej dowodów Sąd I instancji, uznając, że oskarżeniA. T.orazK. Z. (1)dopuścili się przypisanego im czynu, nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Nie obraził teżart. 410 k.p.k.
Nie budzi zastrzeżeń orzeczona wobec oskarżonych kara, rozumiana jako całokształt kar i środków karnych.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uwzględnia ona okoliczności istotne, z punktu widzenia jej wymiaru (m.in. stopień winy oskarżonych i społecznej szkodliwości przypisanego im czynu oraz właściwości i warunki osobiste oskarżonych). Nadto zasądzona od oskarżonych kwota 4.000-zł. (wraz z odsetkami) uwzględnia charakter doznanych przez pokrzywdzonego uszkodzeń ciała oraz stopień cierpień psychicznych. Zważywszy, że kary pozbawienia wolności orzeczone zostały w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, a nadto ich wykonanie warunkowo zawieszono, orzeczona kara mieści się w granicach sądowego uznania, które zakreślaart. 53§1 k.k.i z całą pewnością nie jest niewspółmierna, zwłaszcza w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.
Zasadny jest zarzut błędnego rozstrzygnięcia o kosztach obrony z urzędu oskarżonegoA. T., zawarty w pkt. 3 apelacji obrońcy tego oskarżonego.
Sąd I instancji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. N.kwotę 2169,72-zł. (w tym 405,72-zł. tytułem podatku VAT) tytułem obrony w/w oskarżonego z urzędu za oba postępowania pierwszoinstancyjne ( w sprawie VII K 683/10 oraz w sprawie VII K 615/11). Jak wynika z materiału aktowego, oskarżonyA. T.reprezentowany był przed Sądem I instancji w sprawie VII K 683/10 przez adw.P. N.(na marginesie, Sąd Rejonowy uchylonym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. zasądził na rzecz adw.P. N.tytułem obrony z urzędu kwotę 929,88-zł., w tym 173,88-zł. tytułem podatku VAT). Adw.K. N.wstąpił do sprawy w charakterze „zastępcy ogólnego” dopiero w sprawie o sygn. akt VII K 615/11. W związku z tym należą mu się koszty obrony z urzędu w kwocie 1239,84-zł., w tym 231,84-zł. tytułem podatku VAT (kwota zasądzona przez Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem pomniejszona o kwotę należną adw.P. N.).
Dlatego należało orzec, jak w pkt. I ppkt. 1 sentencji niniejszego wyroku. Sąd Okręgowy uznając, że uiszczenie przez oskarżonych kosztów sądowych (obejmujących znaczne kwoty z tytułu obrony z urzęduA. T.oraz opinii biegłych) byłoby dla nich zbyt uciążliwe, na mocyart. 624§1 k.p.k.zwolnił ich od obowiązku uiszczania tychże kosztów (vide pkt I ppkt 3 sentencji niniejszego wyroku).
Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie to jest wadliwe, albowiem Sąd I instancji obciążając obu oskarżonych kosztami procesu w częściach równych, nie wziął pod uwagę, że koszty obrony z urzędu obciążają jedynie oskarżonegoA. T..
Nie stwierdzając innych uchybień, które mogłyby skutkować zmianą bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku, orzeczono, jak w pkt. II sentencji niniejszego wyroku.
Ze wskazanych wyżej powodów, na mocyart. 624§1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.należało zwolnić oskarżonych od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.