Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 979/13
Data wyroku: 2013-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Piotr Wójtowicz, Ewa Tkocz, Beata Bijak-Filipiak
Słowa kluczowe: Odrzucenie Pozwu
Podstawa prawna: art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c., art. 144 i 138 p.u.n.

sygn. akt I ACz 979/13

POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący

SSA Ewa Tkocz

Sędzia

Sędzia

SA Piotr Wójtowicz
SO del. Beata Bijak - Filipiak /spr./

po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...)wT.

przeciwkoZ. Ś.,R. W.
o zapłatę
na skutek zażalenia powódki
od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 22 lipca 2013r.
sygn. akt I Nc 187/13

p o s t a n a w i a :
oddalić zażalenie.
Sygn. akt I ACz 979/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy uchylił nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z dnia 22 maja 2013 roku (pkt 1); zniósł dotychczasowe postępowanie (pkt 2) oraz odrzucił pozew (pkt 3).

Uzasadniając Sąd Okręgowy wskazał, że pozwem złożonym dnia 20 maja 2013r. powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych na podstawie weksla w postępowaniu nakazowym kwoty 284.781,26 złz odsetkami i kosztami postępowania. W dniu 22 maja 2013 roku, Sąd Okręgowy w Katowicach wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Odpis nakazu został wysłany pozwanym. Pismem z dnia 3 czerwca 2013r.M. L.będący syndykiem masy upadłości pozwanych jako wspólnikówspółki cywilnej (...)wR.poinformował Sąd o ogłoszeniu w stosunku do pozwanych upadłości oraz doręczył odpisy prawomocnych postanowień, z których wynika, iż w stosunku do obojga pozwanych upadłość została ogłoszona w dniu 11 kwietnia 2013 r. i jest to upadłość obejmująca likwidację majątku.

Sąd Okręgowy powołałart. 174 § l pkt 4 kpci wskazał, że gdy ogłoszenie upadłości nastąpiło przed wniesieniem pozwu, to zawieszenie postępowania nie jest możliwe. Zachowało, bowiem w tym zakresie aktualność stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższyw uchwale z dnia 30 marca 1992 r. w sprawie III CZP 22/92, w której Sąd Najwyższy wskazał, iż pozew przeciwko upadłemu wniesiony po ogłoszeniu upadłości o należność dotyczącą jej masy podlega odrzuceniu. Jak wynika z dołączonego do pozwu weksla pozwani wystawili go na potrzeby zabezpieczenia roszczeń związanychz prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zażalenie na to postanowienie wniosła powódka zaskarżając jew części dotyczącej pozwanejR. W.i wnosząc o jego uchylenie w części dotyczącejR. W..
Skarżący zarzucił błędne założenie Sądu, że weksel dotyczy wyłącznie działalności gospodarczej, albowiem zgodnie z umową pożyczki zabezpieczonej hipoteką nr(...)z dnia 24 lutego 2012 roku pożyczkobiorcą byłaR. W.występująca jako osoba fizyczna nie zaś jako przedsiębiorca prowadzący działalność. Również dołączony do akt sprawy weksel wskazuje, iż pozwanaR. W.występowała jako wystawca - osoba fizyczna - zaś jako poręczyciel - w roli - wspólnika spółki cywilnej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Istotnie zgodnie z art. 174 par. 1 pkt 4, sąd zawiesza z urzędu postępowanie jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony.
Artykuł 174 § 1 pkt 4nawiązuje do regulacjiPrawa upadłościowego i naprawczego, w którym rozróżnia się dwa rodzaje upadłości, a mianowicie upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika (tzw. upadłość likwidacyjną -art. 144 i n. p.u.n.) oraz upadłość z możliwością zawarcia układu (tzw. upadłość układową -art. 138 i n. p.u.n.). Wart. 174 § 1 pkt 4różnicuje się skutki ogłoszenia upadłości likwidacyjnej i ogłoszenia upadłości układowej. Zasadniczą przyczyną uzasadniającą zawieszenie postępowania cywilnego (odrzucenie pozwu) ze względu na ogłoszenie upadłości strony jest to, że zgodnie z przepisamiprawa upadłościowegoi naprawczego, wskutek ustanowienia syndyka albo zarządcy masy upadłości, upadły traci legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości. Zart. 144 ust. 1 p.u.n.wynika, że w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego (jak to ma miejsce w tej sprawie), postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. W wyniku nowelizacji z dnia 16 września 2011 r. (Dz. U. Nr 233, poz. 1381)art. 174 § 1 pkt 4odnosi się obecnie (od dnia 3 maja 2012 r.) nie tylko do przypadku ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku w stosunku do powoda, ale także do pozwanego.
Zakres przedmiotowy spraw, w których dochodzi do zawieszenia postępowania na podstawieart. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.jest wyznaczony przez pojęcie "postępowania dotyczącego masy upadłości" i tej kwestii zasadniczo dotyczy zażalenie. W dawnym brzmieniu w przepisie występowało określenie "spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości". Wobec faktu, że zakres spraw, w których następuje zawieszenie postępowania, związany jest ściśle z określeniem,w których sprawach jako strona występuje syndyk albo zarządca masy upadłości, powyższa zmiana nie ma merytorycznego charakteru,a stanowi jedynie dostosowanie terminologii Kodeksu do sformułowańPrawa upadłościowego i naprawczego(A. Jakubecki,

       Ogłoszenie upadłości strony procesu cywilnego - uwagi na tle nowelizacjiKodeksu postępowania cywilnego,PS2007, nr 7

      -8, s. 31). Wart. 144 ust. 1 p.u.n.oraz wart. 139 ust. 1 p.u.n.jest bowiem mowa właśnieo prowadzeniu przez syndyka i odpowiednio zarządcę masy upadłości postępowań "dotyczących masy upadłości". Pomimo zmiany terminologii aktualność zachowują poglądy wyrażone na tle dawnych regulacji, według których zawieszenie odnosi się do postępowań dotyczących "mienia wchodzącego w skład masy upadłości, a to bez różnicy, czy chodzi o pozycje czynne lub bierne" (J. Korzonek,

      Prawo upadłościowe. Prawo o postępowaniu układowym. Komentarz, Kraków 1935, s. 229 i n.), czy też - w nieco innym ujęciu - do procesówo prawa lub obowiązki odnoszące się do mienia wchodzącego w skład masy, nie wyłączając praw i obowiązków wynikających z zarządu tymże mieniem (W. Broniewicz,

       Stanowisko syndyka masy upadłościw procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 41 i n.).
Z akt tej sprawy wynika, że upadłość z likwidacją majątku została ogłoszona odrębnie dla(...) spółka cywilnaR. W.i odrębnie dla(...) spółka cywilnaZ. Ś.. Do pozwu, który był wyłącznie pozwem z weksla, a niez umowy pożyczki, dołączony był weksel, z którego wynikało, że istotnie wystawcą weksla byłaR. W., która jednocześnie występowała jako poręczyciel. O ile przy podpisie wystawcy weksla brak jest adnotacji o formie prowadzonej działalności gospodarczejo tyle przy poręczeniu przyłożona jest pieczęć firmy, jednak wyłącznie obok nazwiska pozwanej a nie pozwanegoZ. Ś.. Analizując powyższy stan faktyczny należy przed wszystkim wskazać, że brak jest podstaw do powadzenia analizy treści łączącej strony umowy. Postępowanie zostało bowiem wszczęte na podstawie wekslai zakończyło się nakazem zapłaty. Na etapie postępowania zażaleniowego brak jest podstaw do oceny charakteru prawnego stosunku podstawowego. Ocena samego weksla nie pozwala na postawienie kategorycznego wniosku, aby weksel zabezpieczał wierzytelności inne niż wynikające z zobowiązań spółki cywilnej pozwanejR. W.iZ. Ś.. Fakt, że weksel wystawiony jest przez pozwanąR. W.bez przyłożenia pieczęci spółki cywilnej, nie oznacza, że weksel zabezpieczał wyłączne zobowiązani osobiste tej pozwanej. Z treści motywów orzeczeniaw przedmiocie upadłości wynika, że pozwana posiada nie tylko zadłużenie z tytułu wierzytelności związanych z działalnością gospodarczą, lecz również z tytułu długów osobistych, przy czym nie wskazano wierzycieli osobistych pozwanej. Nadto jak wynika z pisma syndyka k. 23, syndyk przedmiotową wierzytelność uznał za wierzytelność dotyczącą masy upadłościowej. W oparciu o dokumenty dołączone do pozwu należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie dotyczy masy upadłości pozwanej.
Reasumując trafnie Sąd Okręgowy, po uprzednim uchyleniu nakazu zapłaty oraz zniesieniu postępowania, pozew w sprawie odrzucił.
Z tych przyczyn, Sąd Apelacyjny z mocyart. 385 kpcw zw. zart. 397 par. 2 kpcorzekł jak w sentencji postanowienia.