Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 617/12
Data wyroku: 2013-06-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Józefowski
Słowa kluczowe: Zachowek
Podstawa prawna: art. 991 k.c.

Sygn. akt I C 617/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 czerwca 2013r.

Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący SSR Andrzej Józefowski
Protokolant Małgorzata Sypek

po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013roku w Kłodzku
sprawy z powództwaJ. S. (1)
przeciwkoJ. S. (2)
o zapłatę

I. zasądza od pozwanegoJ. S. (2)na rzecz powodaJ. S. (1)kwotę 11 250zł (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 8 kwietnia 2012r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2 980zł tytułem kosztów procesu;

II. zasądzone świadczenie rozkłada na 12 (dwanaście), przy czym 11 kolejnych rat po 937,50zł, natomiast rata 12. obejmie kwotę 937,50zł oraz koszty procesu i odsetki ustawowe - raty płatne będą miesięcznie, począwszy od dnia 10 lipca 2013r. do dnia 10-go każdego miesiąca z zastrzeżeniem, iż w przypadku uchybienia spłaty którejkolwiek z rat pozostała należność do zapłaty staje się natychmiast wymagalna.

(...)

UZASADNIENIE
PowódJ. S. (1)domagał się zasądzenia od pozwanegoJ. S. (2)kwoty 11 250 zł z ustawowymi odsetkami od 8 kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu pozwu powód podał, że jest spadkobiercą w 1/2 części po matceN. S.. Pozwany jest wnukiemN. S.i spadkobiercą w ? części. Spadkodawczyni umową darowizny z dnia 18.11.2005 r. przeniosła na pozwanego prawo własności lokalu mieszkalnego nr(...)położonego w(...)wraz z udziałem(...)cz. we wspólnych częściach budynku i prawie współwłasnościdziałki gruntu nr (...)(...). W lipcu 2010 r. lokal ten został przez pozwanego sprzedany za kwotę 45.000 zł. W chwili śmierciN. S.nie pozostawiła ona po sobie żadnego spadku.
Zdaniem powoda , zgodnie zart. 1000 § 1 kcdolicza się do schedy spadkowej darowizny poczynione przez spadkodawcę na rzecz osób najbliższych, dlatego też powód domaga się zaliczenia do celów obliczenia zachowku wartości nieruchomości darowanej przez spadkodawczynię na rzecz pozwanego. Zachowek został obliczony od wartości ceny uzyskanej przez pozwanego przy sprzedaży nieruchomości.
PozwanyJ. S. (2)wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że obecnie zatrudniony jest współce (...) Sp. z o.o.z siedzibą wR.na stanowisku brygadzisty magazynu z wynagrodzeniem 2.092,19 zł netto.
Pozwany wskazał, że jest zobowiązany, co miesiąc spłacać zaciągnięty kredyt na podstawie umowy z dnia 4 marca 2008 roku. Miesięczna rata wynosi kwotę 706,70
zł. Pozwany ponadto spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 255,88 euro (ok. 1.074,70 zł) miesięcznie. Pozwany ponosi wydatki na utrzymanie córkiM. S.,urodzonej w dniu (...). Z uwagi na wiek córki miesięczny koszt wydatków ponoszonych na dziecko wynosi ok. 350,00 zł, na co głównie składają się wydatki na środki czystości, jedzenie, ubrania i środki medyczne dla dziecka. Ponadto raz na trzy miesiące córka pozwanego musi otrzymywać szczepionkę(...), której jedno opakowanie kosztuje 296,95 zł.
Nadto pozwany, co miesiąc ponosi następujące niezbędne wydatki:
o 100 zł - z abonament za telefon komórkowy;
o 300 zł - gaz (w okresie zimowym opłaty wynoszą około 700,00 zł);
o 100 zł - prąd;
o 50 zł-woda;
o 140 zł -opłaty związane ze wspólnotą mieszkaniową.
o 300 zł - żywność własna
o 400 zł - paliwo
o 100 zł - odzież
niezbędne bieżące wydatki związane z utrzymaniem wynoszą kwotę 1.490,00 zł, z tego kwota 800,00 zł na żywność i paliwo umożliwiające dojazd do pracy, odzież itp. Według pozwanego łączne miesięczne wydatki pozwanego wynoszą kwotę 2.738,70 zł (706,70 zł + ok. 537,00 zł tj. 1/2 raty kredytu hipotecznego, + 350,00 + 345,00 zł tj. 1/2 opłat za mieszkanie i media, 800,00 zł koszty własne). Bez pomocy matki swojej córki pozwany nie byłby w stanie zapłacić wszystkich miesięcznych opłat.
Pozwany wskazał, że uprawniony do zachowku, który nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku (art. 1000 §1 k.c). Jednakże obdarowany jest zobowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Stąd też do oceny granic odpowiedzialności obdarowanego należy odpowiednio stosować przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Odpowiednie stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu oznacza, że istnienie stanu wzbogacenia powinno być ustalane według chwili wystąpienia przez uprawnionego z roszczeniem o uzupełnienie zachowku (M. Pazdan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, s. 1105; J. Kremis, B. Burian (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1624). Od tej chwili też obdarowany powinien być traktowany jako osoba, która powinna się liczyć z obowiązkiem zwrotu korzyści (art. 409 k.c.).
Pozwany podał nadto, że aby móc podołać spłacie powyższych zobowiązań był zmuszony zbyć w dniu 19 lipca 2010 r. przedmiot darowizny celem pokrycia powyższych bieżących wydatków dnia codziennego i zaspokojenia bieżących potrzeb życiowych swoich i swojej rodziny, w tym roszczeń o charakterze alimentacyjnym. Dlatego obecnie - według pozwanego - pozwany nie jest już wzbogacony w rozumieniu powyższego przepisu, gdyż środki uzyskane ze sprzedany mieszkania darowanego mu przezN. S.do dnia wystąpienia z roszczeniem o zachowek zużył w całości na pokrycie niezbędnych wydatków związanych utrzymaniem siebie i swojej rodziny. Uzyskane środki pozwany przeznaczył na comiesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i wydatki ponoszone na matkę małoletniej córki w okresie ciąży i bezpośrednio po porodzie. Przedmiot darowizny został sprzedany w lipcu 2010 roku tj. dwa lat przed wytoczeniem powództwa o zachowek. Sytuację majątkową i stan wzbogacenia pozwanego należy ustalać na stan z chwilą złożenia pozwu o zachowek, a nie na stan z chwilą sprzedaży mieszkania.
Zdaniem pozwanego, roszczenie o zachowek - jak wynika z redakcjiart. 991 kodeksu cywilnego- możliwe jest wyłącznie przy dziedziczeniu testamentowym. Przepis ten przyznaje, bowiem takie prawo tylko tym, którzy "byliby powołani do spadku z ustawy", lecz nie są na skutek dziedziczenia testamentowego. Za takim stanowiskiem przemawia też redakcjaart. 1007 KC, który mówi o terminie przedawnienia roszczenia o zachowek liczonym od chwili ogłoszenia testamentu, do czego rzecz jasna nie dochodzi w warunkach dziedziczenia ustawowego.
Pozwany dodatkowo wskazał w toku procesu, że w okresie po śmierciN. S., a wniesieniem pozwu o zachowek pozwany oprócz wydatków opisanych w odpowiedzi na pozew zużył pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania na:
- zakup sprzętu AGD (odkurzacz, lodówka, chłodziarko - zamrażarka, pralka, kuchenka mikrofalowa, robot do przygotowywania jedzenia dla dziecka) w łącznej kwocie
7.401,99 zł;
- remont mieszkania wraz umeblowaniem w łącznej kwocie 7,643,50 zł;
- zakup sprzętu RTV - kwota 1.590,00 zł;
wydatki związane z urodzeniem córki (zakup odzieży, butów, leków, środków higieny, remont pokoju dla dziecka) w kwocie 3.563,97 zł;
- wydatki osobiste (zakup odzieży, naprawa samochodu, ubezpieczenie) na kwotę 3.399,00 zł
W ocenie pozwanego łączne wydatki poniesione przez pozwanego w latach 2009 - 2012 wyniosły kwotę 23.598,46 zł. Wydatki poniesione przez pozwanego uznać należy za konieczne i niezbędne. Przeprowadzenie remontu i urządzenia mieszkania było spowodowana zamiarem założenia rodziny wraz zK. M.oraz przystosowaniem mieszkania dla dzieci pozwanego. W okresie od 2009 roku do dnia dzisiejszego pozwany otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.092,19 zł netto. Jego comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem założonej przez siebie rodziny wynoszą 2.738,70 zł. Tym samym, co miesiąc zużywa kwotę ok. 700,00 zł tj. 16.800,00 zł (700 x 24 miesiące) z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania. Od kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania należy odliczyć kwotę 23.598,46 zł tj. kwotę wydatków związanych z remontem i wyposażeniem mieszkania dla rodziny pozwanego.
Zdaniem pozwanego obecnie pozwany nie jest już wzbogacony w rozumieniu przepisuart. 1000 § l k.c., gdyż środki uzyskane ze sprzedany mieszkania darowanego mu przezN. S.do dnia wystąpienia z roszczeniem o zachowek zużył na pokrycie niezbędnych wydatków związanych utrzymaniem siebie i swojej rodziny, w szczególności na comiesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, jego wyremontowania, zakupu mebli, sprzętu AGD i RTV, wydatków ponoszonych na matkę małoletniej córki w okresie ciąży i bezpośrednio po porodzie. Wskazać należy, iż z uwagi na wiek córki pozwanego oraz konieczność zapewnienia jej stałej opieki ze stronyK. M.pozwany będzie zmuszony do ponoszenia jeszcze większych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. W przypadku uznania przez Sąd zasadności powództwa w całości lub w części, pozwany powołując się na powyższe okoliczności, wniósł na podstawieart. 320 k.p.c.o rozłożenie zasądzonej kwoty na 36 równych rat płatnych do dnia 20 dnia każdego miesiąca. Ze względu na stan majątkowy, rodzinny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione i narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku stwierdził, że spadek poN. S.zmarłej dnia(...)r. na podstawie ustawy nabyli jej synJ. S. (1)w 2/4 części spadku oraz jej wnukiE. D.iJ. S. (2)po ? części spadku.
( dowód : powołane postanowienie w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Kłodzku o sygn.(...))
W dniu 18 listopada 2005 r.N. S.darowałaJ. S. (2)lokal mieszkalny położony na parterze budynku położonego we wsiR., składający się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju ( pow. 56,50 m2 ) oraz spiżarki i piwnicy ( pow. 10,80 m2 ) o łącznej powierzchni użytkowej 67,30 m2, przy czym z prawem własności tego lokalu wiąże się udział wynoszący(...)części we wspólnych częściach budynku i prawie współwłasnościdziałki gruntu nr (...)/ o pow. 700 m2
( dowód : kopia aktu notarialnego z dnia 18 11 2005 r. k 4-5 akt sprawy )
W dniu 19 07 2010 r.J. S. (2)sprzedał wyżej opisany lokal mieszkalny w(...)za kwotę 45 000 zł płatną jednorazowo w dniu 31 07 2010 r.
( dowód : kopia aktu notarialnego z dnia 19 07 2010 r. k 6 - 7 akt sprawy )
Pismem z dnia 28 03 2012 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 11 250 zł tytułem zachowku poN. S.w terminie do 7 kwietnia 2012 r.
( dowód : kopia wezwania do zapłaty i dowodu nadania k 8 )
PozwanyJ. S. (2)jest zatrudniony w(...) Spółka z o.o.wR.na stanowisku brygadzisty magazynu za wynagrodzeniem 2900 zł brutto miesięcznie ( 2092,19 zł miesięcznie )
( dowód : zaświadczenie o zatrudnieniu k 23 )
W dniu 4 03 2008 r. pozwany zaciągnął kredyt na kwotę 28 457,15 zł na zakup samochoduA. (...). Zgodnie z harmogramem spłat na dzień wyrokowania kredyt ten został spłacony, gdyż ostatnia rata w kwocie 699,61 zł podlegała zapłacie 5 03 2013 r.
( dowód : umowa kredytu k 24-28, harmonogram spłat k 34 - 35 )
Pozwany wraz zK. M.w dniu 4 04 2011 r. zawarli umowę kredytu hipotecznego w wysokości 48 085,59 euro na zakup lokalu mieszkalnego. Raty spłaty tego kredytu wynoszą po 255,88 euro miesięcznie .
( dowód : umowa kredytowa z dnia 4 04 2011 r. k 44 - 60 )
Od 1 04 2012 r. pozwany iK. M.ponosili koszty eksploatacji mieszkania po 119,57 zł i po 150,47 zł wpłat na fundusz remontowy.
( dowód : zawiadomienie k 65 )
W lipcu 2012 r. pozwany i jego konkubina zapłacili 80,61 zł za energię elektryczną i 48,95 zł oraz 685,33 zł za gaz.
( dowód : potwierdzenia przelewu k 66-68 )
Pozwany poniósł wydatek w kwocie 619 zł tytułem składki ubezpieczenia oc. PojazduA. (...)za okres od 25 02 2005 r. do 24 02 2012 r.
( dowód : polisa oc. K 83 -84 )
W listopadzie 2011 r. pozwany zapłacił 2 264 zł za odzież skórzaną nabytą w Salonie i(...).
( dowód : faktura z dnia 29 11 2011 r. k 86 )
Pozwany ma córkęM. S.urodzoną (...)
( dowód : odpis aktu urodzenia k 43 )

Sąd zważył :

Zgodnie z treściąart. 991 § 1 kodeksu cywilnegozstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
Wedługart. 991 § 2 k.c.jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
W myślart. 1000 § 1 k.c.jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.
Z powołanych przepisów wynika, że jeżeli dziedziczący z ustawy wespół z innymi osobami, nie otrzymał należnego mu zachowku, ma przeciwko współspadkobiercom roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (wyr. SN z dnia 13 lutego 2004 r., II CK 444/02, Lex nr 112873.
Także w sytuacji, gdy spadkodawca dokonał darowizny wyczerpującej cały spadek, uprawniony do zachowku może dochodzić od obdarowanego roszczenia o zachowek w granicach określonych wart. 1000 k.c.(wyr. SN z dnia 30 stycznia 2008 r., III CSK 255/07, OSNC 2009, nr 3, poz. 47).
Stanowisko pozwanego, że powołane przepisy dotyczą wyłącznie dziedziczenia testamentowego jest błędne. Pozwany powołuje przepisart. 1007 § 1 k.c., zapominając , że § 2 tego przepisu przekreśla pogląd wyrażony przez pozwanego.
Prawidłowo wskazał pozwany, że odpowiednie stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu oznacza, że istnienie stanu wzbogacenia powinno być ustalane według chwili wystąpienia przez uprawnionego z roszczeniem o uzupełnienie zachowku (M. Pazdan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, s. 1182; J. Kremis, B. Burian (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1624). Przy ustalaniu stanu wzbogacenia należy też uwzględnić wszelkie surogaty (art. 406 k.c.).
W wyniku analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do wniosku, że roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie.
Powód wykazał wszystkie konieczne przesłanki do ustalenia jego uprawnień do zachowku. W szczególności wykazał, że należy do kręgu spadkobierców ustawowych, a jednocześnie spadek po zmarłejN. S.był spadkiem pozbawionym wartościowego substratu, gdyż jedynym istotnym majątkowo składnikiem spadku był lokal mieszkalny położony w(...), który to lokal został przeniesiony na własność pozwanego wskutek umowy darowizny z dnia 18 11 2005r.
Strony nie kwestionowały wartości przedmiotu darowizny i w ślad za tym Sąd uznał za zasadne przyjęcie niespornej kwoty odpowiadającej wartości lokalu w wysokości ceny sprzedaży tego lokalu w dniu 19 07 2010r. , tj. kwoty 45 000zł.
Pozwany usiłował wykazać, że nie jest zobowiązany do zapłaty zachowku, gdyż nie posiada przedmiotu darowizny, a uzyskane w zamian za lokal pieniądze wydał w taki sposób, że nie jest już wzbogacony. Należy w tym miejscu podkreślić, że ciężar dowodu w rozumieniuart. 6 KCwykazania okoliczności zwalniającej z obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych ze wzbogacenia spoczywa na pozwanym. Dowodu wymaganego w tej mierze pozwany nie przeprowadził. Za pozbawione mocy dowodowej należało uznać wszelkie pieczołowicie zbierane przez pozwanego paragony fiskalne z zakupów w rozmaitych sklepach nawet co do takich zakupów jak telewizor na kwotę 1 590zł , gdyż paragony te nie wskazują osoby nabywcy. Jedynie dołączone do akt sprawy umowy kredytowe oraz faktury obejmujące zapłatę za energię elektryczną , gaz , lokal mieszkalny , itp. mogłyby świadczyć o wydatkowaniu przez pozwanego określonych kwot lecz nie dowodzą, że wydatki te były ponoszone bezpośrednio z kwoty uzyskanej za sprzedaż przedmiotu darowizny.
Należy przypomnieć, że zgodnie zart. 409 KCobowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa jeżeli ten, kto korzyść uzyskał zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był się liczyć z obowiązkiem zwrotu. Jest przyjęte w doktrynie i judykaturze prawa cywilnego, że chwilą na którą bada się powinność przewidywania zwrotu nie jest moment uzyskania korzyści, lecz moment jej wyzbywania. Decydujące znaczenie ma więc tu data sprzedaży lokalu mieszkalnego, tj. dzień 19 07 2010r. Tymczasem z akt sprawy o stwierdzenie nabycia spadku o sygn.(...)wynika, że spadkodawczyniN. S.zmarła(...). Zatem od tej daty obdarowany pozwanyJ. S. (2)powinien był się liczyć z możliwością zapłaty zachowku, czyli z obowiązkiem zwrotu wartości uzyskanej korzyści. Krąg spadkobierców nie był duży, a i ilość składników majątkowych okazała się znikoma. W tej sytuacji pozwany powinien mieć świadomość tego, że skoro istnieją przepisy o zachowku i zaliczaniu na poczet substratu zachowku dokonywanych darowizn, to istnieje po jego stronie obowiązek zwrotu uzyskanej korzyści.
Dlatego też Sąd przyjął, że pozwany nie może zasadnie twierdzić, iż jego obowiązek zapłaty zachowku wygasł.
Poza tym należy zauważyć, że sam pozwany w swoich zeznaniach przedstawiał w jaki sposób wydał kwotę uzyskaną ze sprzedaży mieszkania i z treści jego zeznań wynika, że wydatkował te pieniądze nie na bieżące potrzeby, lecz w taki sposób, że w miejsce uzyskanych pieniędzy uzyskiwał wartości majątkowe, które posiada do dzisiaj o charakterze wartości zastępowalnej stanowiących surogat uzyskanych korzyści majątkowych. Pozwany przyznał, że pieniądze wydał na remont mieszkania, na zakup mebli, sprzętu RTV i AGD, remont samochodu. Taki sposób wydatkowania uzyskanej korzyści nie pozwala założyć, że pozwany zużył uzyskaną korzyść tak, aby nie był już wzbogacony.
Co do pozostałej części uzyskanej ze sprzedaży mieszkania kwoty pozwany nie udowodnił wiarygodnie aby doszło do zużycia tej kwoty na bieżące potrzeby. Kredyt, na który powołuje się pozwany, dotyczący nabycia samochodu, został już przez niego spłacony, wydatki które opisuje pozwany dotyczą ostatniego okresu, a nie okresów wcześniejszych. Według twierdzeń pozwanego nadal wydaje on więcej niż zarabia, co nie oznacza że musiał wydawać kwotę uzyskaną ze sprzedaży mieszkania, skoro nadal jego wydatki przewyższają dochody, przy czym pozwany mieszka z konkubiną i dużą część wydatków ponoszą wspólnie.
Okoliczność , że pozwany w stosunku do zarobków ponosi znaczne wydatki była jedynie podstawą do rozłożenia kwoty zachowku na raty.
Zgodnie zart. 320 k.p.c.w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia - wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia.
Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty albo wyznaczenie odpowiedniego terminu do spełnienia zasądzonego świadczenia jest możliwe tylko "w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Takie wypadki zachodzą, jeżeli ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody (M. Jędrzejewska (w opracowaniu J. Gudowskiego) (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 2, red. T. Ereciński, s. 35; zob. też E. Gapska, Czynności..., s. 134; A. Góra-Błaszczykowska, Orzeczenia..., s. 40; M. Uliasz, Kodeks postępowania cywilnego..., s. 422).
W ocenie Sądu sytuacja życiowa i majątkowa pozwanego usprawiedliwia rozłożenie dochodzonego świadczenia na raty w ilości zgodnej z wolą powoda.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawieart. 98 k.p.c.
Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki orzeczono jak w sentencji.