Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 790/13
Data wyroku: 2013-05-29 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jan Futro
Słowa kluczowe: Zwolnienie Od Kosztów
Podstawa prawna: art. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz.U. z 2010 r. mr 90 poz. 594 ze zm.)

I A Cz 790/13

POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Jan Futro
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. P.
przeciwko(...) SAw(...) Bank (...) SAwW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2013 r.
sygn. akt XIV C 1303/12
w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych

oddala zażalenie.

Jan Futro

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji oddalił wniosek powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wskazał, że powód po zmianie żądania wnosi o zasądzenie od każdego z pozwanych na jego rzecz odszkodowania. W uzasadnieniu wskazał, że pozwane banki zawarły z nim umowy zawierające niedozwolone postanowienia, zaniechały oceny jego zdolności kredytowej i udzieliły mu kredytów, których nie jest w stanie spłacić w związku z czym były to umowy o świadczenia niemożliwe a więc nieważne.
Sąd Okręgowy wskazał, że przewidziana wart. 387 k.c.niemożność świadczenia musi istnieć w chwili zawarcia umowy ( tzw. niemożność pierwotna albo uprzednia) i mieć charakter trwały. Niemożność ta winna być obiektywna a więc gdy nie tylko kontrahent danej umowy, ale nikt w ogóle nie może wykonać określonego świadczenia. Powód był w stanie spłacić zaciągnięte kredyty nawet, gdy możliwość taka była dla niego trudna.
Zdaniem Sądu Okręgowego dochodzone przez powoda roszczenia są oczywiście bezzasadne, co uzasadnia ich oddalenie na podstawieart. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Na postanowienie to zażalenie wniósł powód domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia go od kosztów sądowych oraz „uchyleniaart. 387 k.c.jako podstawy prawnej do zasądzenia odszkodowania” oraz „naprawienia szkody w oparciu oart. 363 § 1 k.c.w zw. zart. 417 § 1 k.c.
Powołał się na nowe okoliczności faktyczne polegając na dokonaniu włamania i zaboru mieszkania z naruszeniem przepisówKonstytucjipoprzez działanie na szkodę siostrzeńcaR. K.i na szkodę powoda.
W uzasadnieniu wskazał, że pozwane Banki na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych dokonały sprzedaży jego mieszkania z naruszeniem prawa materialnego. W mieszkaniu tym zamieszkiwał jego siostrzeniecR. K.. Naruszono jego posiadania a sam powód stał się osobą bezdomną.

Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Jak już Sąd Apelacyjny wskazywał w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2013 r. prawo do zwolnienia od kosztów nie jest nieograniczone i nie jest jego celem zapewnienie idealnej (wedle oceny zainteresowanego) dostępności wymiaru sprawiedliwości zawsze i w każdej sprawie. Stosownie doart. 109 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(tj. Dz. U. z 2010 r. nr 90 poz.594 ze zm.) sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych stronie w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia lub obrony praw. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2008 r. sygn. akt P 37/07 regulacja taka jest zgodna zart. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji nie w każdej sytuacji, nawet gdy strona z uwagi na jej sytuację finansową zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, sąd przyzna jej to prawo. Ustalenie, że powództwo lub obrona są całkowicie bezzasadne, wyklucza skorzystanie strony z tzw. prawa ubogich.
Już w powyższym postanowieniu Sąd Apelacyjne wskazał też, że w doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, iż rzeczywista, obiektywna niemożliwość świadczenia nie zachodzi w sytuacji, gdy przedmiotem świadczenia jest zapłata określonej kwoty pieniężnej, bowiem mamy wówczas do czynienia ze świadczeniem obiektywnie i realnie możliwym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 239/08, LEX nr 523627).
Powód obecnie nie kwestionuje poglądu Sądu I instancji o oczywistej niezasadność powództwa opartego na wskazanych w jego uzasadnieniu twierdzeniach powoda. Wskazuje natomiast inną podstawę faktyczną swoich roszczeń odszkodowawczych. Jednakże w postępowaniu odwoławczym, w tym także zażaleniowym, niedopuszczalna jest zmiana powództwa (art. 383 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.), przez którą rozumieć należy także zmianę podstawy faktycznej roszczenia. Przedstawiona bowiem przez powoda podstawa faktyczna powództwa decyduje czy dochodzone żądanie ma uzasadnienie w prawie materialnym. Z tych względów nie może odnieść skutku fakt, że powód w postępowaniu niniejszym wskazał inną podstawę swoich roszczeń.
Ubocznie jednak należy zauważyć, że domaganie się spłaty kredytu i jego windykowanie w drodze egzekucji komorniczej, jeśli odbywa się z poszanowaniem przepisów prawa nie może być ocenione jako bezprawne, także jeżeli prowadzi do skutków, jakie wskazuje powód w zażaleniu.
Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawieart. 385 k.p.c.w zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w postanowieniu.

    Jan Futro