Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 479/13
Data wyroku: 2013-10-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Waldemar Masłowski Tomasz Skowron, Klara Łukaszewska
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 177§1 kk, art. 178a§1 kk

Sygn. akt VI Ka 479/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący – Sędzia  SO Klara Łukaszewska  (spr.)
Sędziowie  SO Waldemar Masłowski SO Tomasz Skowron
Protokolant Jolanta Kopeć

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Zbigniewa Jaworskiego
po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013r.
sprawyP. W.
oskarżonego zart. 177 § 1 kkiart. 178 § 1 kki inne
z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt II K 330/13

I.zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoP. W.w ten sposób, że przyjmuje, że umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadząc w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu pojazd na skrzyżowaniudrogi powiatowej nr (...)idrogi krajowej nr (...)nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu samochodowi markiO. (...)onr rej. (...),
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,
III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt VI Ka 479/13

UZASADNIENIE
P. W.został oskarżony o to, że:

1
w dniu 11 stycznia 2013 roku około godziny 8:45 wW.na skrzyżowaniudrogi krajowej nr(...)zdrogą powiatową nr (...)w woj.(...), kierującsamochodem osobowym markiN. (...)nr rej. (...)naruszył umyślniezasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że będąc w stanienietrzeźwości wynoszącym w trakcie pierwszego badania 0,44 mg/l, w trakcie drugiegobadania 0,43 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu i wyjeżdżając zpodporządkowanejdrogi krajowej nr (...)na drogę krajową nr(...)nie udzieliłpierwszeństwa przejazdu jadącej w kierunkuS.drogą krajową nr(...)samochodem osobowym markiO. (...)nr rej. (...)A. N.,doprowadzając do czołowo-bocznego zderzenia obu pojazdów, a następnie samochódO. (...)siłą odrzutu zjechał na lewy pas drogi i zderzył się czołowo z jadącym wprzeciwnym kierunku samochodem osobowym markiF. (...)nr rej. (...)kierowanym przezR. B., wskutek czegoH. B., pasażerkasamochoduF. (...)doznała obrażeń ciała w postaci złamania żebra VIII lewego,złamania palca V lewej ręki, skutkujących naruszenie czynności narządów jej ciała naokres powyżej siedmiu dni, w rozumieniuart. 157 § 1 k.k.orazJ. F.,pasażerka samochoduF. (...)doznała obrażeń ciała w postaci złamania kościpromieniowej lewej, złamania trzonu pierwszego kręgu lędźwiowego, skutkującychnaruszenie czynności narządów jej ciała na okres powyżej siedmiu dni w rozumieniuart.157 § l k.k., tj.o czyn zart. 177 § 1 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.

2
w dniu 11 stycznia 2013 roku wW.w woj.(...), znajdując się wstanie nietrzeźwości przy badaniu na urządzeniu kontrolno-pomiarowym Alcosensor wtrakcie pierwszego badania - 0,44 mg/I, w trakcie drugiego badania 0,43 mg/l alkoholuetylowego w wydychanym powietrzu, kierował samochodem osobowym markiN. (...)nr rej. (...), tj.o czyn zart. 178a § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 5 lipca 2013r. w sprawie II K 330/13:

I
oskarżonegoP. W.uznał za winnego tego, iż w dniu 11 stycznia2013 roku wW., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchudrogowym w ten sposób, iż nienależycie obserwował drogę przed prowadzonymsamochodem markiN. (...)onumerze rejestracyjnym (...)i wjechał zdrogi powiatowej numer (...)na skrzyżowanie z drogą krajową numer(...), nieudzielając pierwszeństwa przejazdu jadącemu nią samochodowi markiO. (...)onumerze rejestracyjnym (...), doprowadzając do zderzenia z nim, wskutek czegopojazd ten przemieścił się na przeciwny pas ruchu i tam uderzył w jadący od stronyS.samochód markiF. (...)onumerze rejestracyjnym (...),którego pasażerkiH. B.iJ. F.doznały obrażeń -H. B.: złamania żebra VIII lewego, złamania palca V lewej ręki, zaśJ. F.: złamania kości promieniowej lewej, złamania trzonu pierwszegokręgu lędźwiowego, które w obu przypadkach naruszały czynności narządów ciała naokres powyżej 7 dni, przy czymP. W.znajdował się wówczas w stanienietrzeźwości, mając 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, to jest występku zart. 177 § l k.k.w zw. zart. 178 § l k.k.i za to, na podstawieart. 177 § 1 k.k.w zw. zart. 178 § l k.k., wymierzył mu karę roku i 6 ( sześciu ) miesięcy pozbawieniawolności;

II
na podstawieart. 42 § 2 k.k., orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 ( trzech) lat;

III
oskarżonego uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w punkcie 2 części wstępnej wyroku, to jest występku zart. 178a § 1 k.k.i za to, napodstawieart. 178a § 1 k.k., wymierzył mu karę 10 ( dziesięciu ) miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 30 (trzydzieści) godzin miesięcznie;

IV
na podstawieart. 42 § 2 k.k., orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkichpojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku;

V
na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 § 1 k.k.iart. 87 k.k., połączył orzeczone wobec oskarżonego w punktach I i III części dyspozytywnej wyroku karę pozbawienia wolności i karę ograniczenia wolności i wymierzył mu łączną karę roku i 6 ( sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

VI
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 2 k.k., wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego łącznej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata;

VII
na podstawieart. 73 § 1 i 2 k.k., oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora;

VIII
na podstawieart. 72 § 1 pkt 5 k.k., zobowiązał oskarżonego w okresie próby do powstrzymania się od nadużywania alkoholu;

IX
na podstawieart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 90 § 2 k.k., połączył orzeczone wobec oskarżonego w punktach II i IV części dyspozytywnej wyroku zakazy prowadzenia pojazdów i orzekł wobec niego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 ( trzech) lat;

X
na podstawieart. 63 § 2 k.k., na poczet orzeczonego wobec oskarżonego łącznegozakazu prowadzenia pojazdów zaliczył okres zatrzymania jego prawa jazdy od dnia 11 I do dnia 5 VII 2013 roku;

XI
na podstawieart. 624 § 1 k.p.k., zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.

Z powyższym wyrokiem nie zgodził się oskarżony i zaskarżył go za pośrednictwem swojego obrońcy. Skarżący na podstawieart. 427 § 1 i 2 k.p.k.iart. 444 k.p.k.zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: rażącą wysokość czasu trwania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, w stosunku do stopnia zawinienia i realnej potrzeby izolowania oskarżonego jako kierowcy poprzez ustalenie czasu trwania tegoż środka na trzy lata, podczas gdy prokurator wnosił o dwuletni okres tego środka, a wydaje się, że jednoroczny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych byłby całkowicie wystarczający, zwłaszcza z uwagi na okoliczności podmiotowe sprawy.
Stawiając powyższe zarzuty, autor apelacji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez skrócenie czasu trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do jednego roku.
Z powyższym wyrokiem nie zgodził się również Prokurator Rejonowy w Jeleniej Górze zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wpływ na treść orzeczenia wskutek nieprawidłowego ustalenia, że oskarżonyP. W.nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, choć prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uwzględniająca wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, zasady prawidłowego rozumowania prowadzi do wniosku przeciwnego, tj. do uznania, że oskarżony umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym kierując w dniu 11 styczniu 2013r. wW.samochodem osobowym m-kiN. (...)nr rej (...)w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu przez co miał on ograniczoną zdolność obserwowania drogi i podejmowania właściwych reakcji na zmieniającą się sytuację drogową i w następstwie czego wjechał na skrzyżowanie z drogi podporządkowanej na drogę z pierwszeństwem przejazdu nie udzielając pierwszeństwa przejazdu jadącemu prawidłowo samochodowi m-kiO. (...)nr rej. (...)doprowadzając do wypadku drogowego skutkującego spowodowaniem obrażeń ciała u uczestniczących w zdarzeniuH. B.iJ. F.naruszających ich czynności narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu, co spowodowało nieprawidłową ocenę stopnia zawinienia oskarżonego i nieprawidłowy opis przypisanego mu czynu.
Stawiając powyższy zarzut, autor apelacji wniósł o:

1
uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt I i II części dyspozytywnej wyrokui przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądu I instancji;

2
uchylenia orzeczenia w zakresie orzeczenia o karze łącznej i łącznym środku karnym;

3
utrzymanie zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie nie objętym zaskarżeniem w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Na uwzględnienie zasługiwała apelacja oskarżyciela publicznego.
Nie można bowiem odmówić racji temu skarżącemu, gdy podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych wskazuje na wadliwość skarżonego orzeczenia przez ustalenie, iż oskarżonyP. W.„nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym”, w sytuacji, gdy w świetle prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało wyprowadzić wniosek przeciwny, tj. uznanie, iż mamy do czynienia z umyślnym naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Sądmeritimodyfikując opis czynu we wskazanym zakresie, co do postaci winy, w pisemnych motywach wyroku wskazał, iż „oskarżony w tym czasie znajdował się w stanie nietrzeźwości. Nie sposób jednak przyjąć, że miało to jakikolwiek wpływ na zaistnienie skutku w postaci obrażeń pokrzywdzonych, a więc połączyć tego naruszenia zasad ruchu drogowego – umyślnego – związkiem przyczynowym z następstwami wypadku” (vide: strona 3 uzasadnienia wyroku).
Z takim stanowiskiem Sądu I instancji zgodzić się nie można.
Przestępstwo spowodowania wypadku komunikacyjnego ma charakter skutkowy, konieczne więc jest ustalenie, że pomiędzy stwierdzonym naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu (umyślnym bądź nieumyślnym), a zaistniałym wypadkiem zachodzi związek przyczynowy (vide: wyrok SN z dnia 4 listopada 1998 r., V KKN 303/97). Oczywiście sam fakt, iż uczestnik ruchu naruszył obowiązującą regułę ostrożności, w tym przypadku prowadził pojazd będąc w stanie nietrzeźwości (art. 45 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym), nie wystarcza do przypisania mu (automatycznie) winy umyślnej, co do naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jeżeli zostało również ustalone, że wypadek (i jego skutki) wyniknęły z innej przyczyny (naruszenia innych zasad bezpieczeństwa o charakterze nieumyślnym). Rozstrzygając ową kwestię, sąd ma więc obowiązek wykazać zatem nie tylko, jakie zasady bezpieczeństwa ruchu nietrzeźwy kierowca naruszył i związek przyczynowy tego naruszenia ze skutkiem, ale również przesądzić o tym, czy stan nietrzeźwości miał bezpośredni wpływ na naruszenie stwierdzonych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym o charakterze nieumyślnym – stan nietrzeźwości, stanowiący sam w sobie umyślne naruszenie zasad w ruchu lądowym przez kierowcę pojazdu, tworzy wraz z okolicznością skutkującą bezpośrednio wypadkiem łańcuch przyczyn objętych związkiem przyczynowym. Oczywistym jest wreszcie, iż między stanem nietrzeźwości, a skutkami przewidzianymi wart. 177 § 1 i 2 k.k.nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy, lecz związek pośredni.
Nie wymaga szerszego komentarza stwierdzenie – o czym zdaje się zapomniał Sądmeriti– że naturalnym skutkiem nietrzeźwości jest obniżenie sprawności psychomotorycznej wydatnie zwiększające utratę kontroli nad prowadzonym pojazdem, ale także zaburzenie racjonalnego myślenia i zdolności postrzegania, analizowania i przewidywania określonych sytuacji na drodze, czyli stan stwarzający bez wątpienia zagrożenie bezpieczeństwa na drodze dla pozostałych jej użytkowników. Gdy zważyć zatem na stan faktyczny, jaki został zrekonstruowany przez Sąd pierwszej instancji, podnieść trzeba, iż to właśnie nietrzeźwość oskarżonegoP. W.stanowiła pierwotną przyczynę zaistniałego wypadku drogowego o określonych skutkach, albowiem to ów stan spowodował, iż oskarżony utracił, a więc pozbawił się możliwości zachowania podwyższonej uwagi i staranności przy wykonywaniu manewru na jezdni (wjazdu na ruchliwą drogę główną z drogi podporządkowanej przy bardzo trudnych warunkach pogodowych), które to czynności – co raz jeszcze stanowczo trzeba powtórzyć – były bez wątpienia ograniczone, zachwiane na skutek spożytego przezP. W.alkoholu. Podjęcie błędnej decyzji przez oskarżonego w wykonaniu opisanego wyżej manewru, było zatem spowodowane stanem nietrzeźwości i jego skutkami dla organizmu, skoro zdolność postrzegania przez oskarżonego, szybkość reakcji i przewidywanie dających się normalnie przewidzieć różnych sytuacji drogowych, uległa poważnemu upośledzeniu – właśnie z tego powodu oskarżony nienależycie obserwował drogę.
W świetle tego, koniecznym było dokonanie korekty zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że oskarżonyP. W.umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, prowadząc w stanie nietrzeźwości wynoszącym 0,44 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu pojazd na skrzyżowaniudrogi powiatowej nr (...)idrogi kranowej nr (...)i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu samochodowi markiO. (...)onr rej. (...).
Sąd Okręgowy nie zgodził się z zarzutem i wnioskiem apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonegoP. W.. W niej skarżący obrońca zakwestionował trafność rozstrzygnięcia w zakresie orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych poprzez ustalenie czasu trwania tegoż środka na 3 lata, w sytuacji, gdy okres 1 roku byłby wedle autora apelacji całkowicie wystarczający.
Sąd Odwoławczy nie podważa i nie polemizuje z takimi okolicznościami, jakie podniósł w apelacji obrońca, jak młody wiek oskarżonego, kontynuacja przezeń nauki, pozytywna opinia środowiskowa. Zważyć jednak trzeba, iż okoliczności osobopoznawcze mają wprawdzie znaczenie wszakże nie na tyle, by przeważyć nad treścią materialną przestępstwa. Sprawcę przestępstwa karze się bowiem za jego czyn, a nie za życiorys (vide: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2007 r., II AKz 186/07). W świetle tego okoliczności podniesione przez autora apelacji, nawet przy ich uwzględnieniu, nie mogły skłaniać do uznania, iż mamy do czynienia z wadliwością orzeczenia, które poddał krytyce obrońcaP. W..
Gdy mieć zatem na uwadze trafnie ustalony przez Sąd Rejonowy stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu, zwłaszcza za występek kwalifikowany zart. 177 § 1 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k., gdzie ową społeczną szkodliwość tego czynu oceniono, jako wysoką, oczywistym jest, że takowe musiało skutkować surowszą, wyższą sankcją karną, w tym także odnoszącą się do środka karnego. Autor apelacji koncentrując się na okolicznościach obrazujących sylwetkę oskarżonegoP. W.zupełnie bagatelizuje okoliczności przedmiotowe sprawy.In concretopodnieść trzeba, iż oskarżony nie tylko zdecydował się na jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości, ale podjął taką decyzję pomimo panującej wówczas trudnej sytuacji drogowej, na którąde factowskazał sam oskarżony („w momencie zdarzenia padał śnieg, droga była cała zaśnieżona, było ślisko”, k.28), co świadczy o braku jakiejkolwiek rozwagi z jego strony. Już te okoliczności w istotny sposób potęgowały niebezpieczeństwo dla innych uczestników drogi, a gdy wziąć wreszcie pod uwagę, iż oskarżony podjął się (nieudanej ostatecznie) próby wjechania na ruchliwą drogę, co ostatecznie zakończyło się „niepowodzeniem” i doprowadzeniem do wypadku drogowego, w którym wzięły udział trzy samochody i (poza sprawcą) pięć innych osób, nie sposób wyprowadzić innej konkluzji, iżP. W.winien być wyeliminowany z ruchu drogowego, jako kierowca na taki, jak orzekł to Sąd Rejonowy okres, albowiem swym zachowaniem nie daje on gwarancji zachowania jego zasad. Co więcej, ów 3-letni okres jest niezbędny, a przy tym wystarczający dla właściwego zabezpieczenia innych użytkowników dróg przed tak nieodpowiedzialnym oskarżonym, a więc konieczna jest eliminacja oskarżonego z tego ruchu na długi okres czasu. Orzeczenie zakazu w tym wymiarze stanowić jednocześnie będzie dlaP. W.właściwą przestrogę, tak by w przyszłości unikał podobnych zdarzeń.
Sąd II instancji w pozostałej części zaskarżony wyrok, jako trafny i prawidłowy utrzymał w mocy.
W świetle aktualnej sytuacji materialnej oskarżonego zasadnym było zwolnienieP. W.od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Rozstrzygnięcie takie znajduje swe oparcie w przepisach art.art. 634 k.p.k.iart. 624 § 1 k.p.k.