Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 163/12
Data wyroku: 2012-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Staśkiewicz, Stanisława Kubica, Barbara Pauter
Słowa kluczowe: Odsetki
Podstawa prawna: art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 163/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Stanisława Kubica (spr.)

Sędziowie:

SSA Barbara Pauter
SSA Barbara Staśkiewicz

Protokolant:

Karolina Sycz

po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuR. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o odsetki
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt V U 1193/11

zmienia zaskarżony wyrok w pkt II o tyle, że prawo do odsetek na rzecz wnioskodawczyniR. K.przysługuje od dnia 8 marca 2011 roku, a dalej idącą apelację oddala.

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniR. K.w odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 19 sierpnia 2011 roku, podejmującej wypłatę emerytury powszechnej od dnia 1 sierpnia 2011 roku tj. od miesiąca w którym zgłoszono wniosek, domagała się jej zmiany w kierunku wyrównania emerytury od dnia 7 lutego 2011 roku do dnia 31 lipca 2011 roku.
W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu swego stanowiska powołała się na treść art. 133 ustawy emerytalnej.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
WnioskodawczyniR. K.urodziła się(...). W dniu 13 czerwca 2006 roku złożyła wniosek o wcześniejszą emeryturę i pozostawała w zatrudnieniu w(...) S.AHuta (...). Decyzją z dnia 22 czerwca 2006 roku organ rentowy od dnia 1 czerwca 2006 roku przyznał wnioskodawczyniR. K.prawo do emerytury, wypłatę świadczenia zawiesił z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. Wnioskodawczyni w dniu 12 lipca 2006 roku przedłożyła w organie rentowym świadectwo pracy z dnia 10 lipca 2006 roku o rozwiązaniu umowy o pracę z dniem 10 lipca 2006 roku. Decyzją z dnia 14 lipca 2006 roku organ rentowy od dnia 1 lipca 2006 roku podjął wypłatę świadczenia. Ubezpieczona podjęła ponowne zatrudnienie od dnia 1 marca 2010 roku do nadal w(...) Sp. z o.o.wG.. Wnioskodawczyni na mocy decyzji z dnia 8 marca 2011 roku organ rentowy przeliczył świadczenie i ustalił je w wysokości: 2.717,34 zł. W dniu 28 lutego 2011 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie emeryturę w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego. Organ rentowy decyzją z dnia 25 marca 2011 roku obliczył wysokość świadczenia i przyznał wnioskodawczyni emeryturę obliczoną zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej po waloryzacji od dnia 1 marca 2011 roku w wysokości 3.016,37 zł.
Równocześnie w decyzji tej wskazał, że wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż wnioskodawczyni kontynuuje zatrudnienie. W celu podjęcia wypłaty wnioskodawczyni zobowiązana jest przedłożyć świadectwo pracy o rozwiązaniu umowy o pracę. Wnioskodawczyni od decyzji tej nie wnosiła odwołania. W okresie od dnia 31 marca 2011 roku do 19 maja 2011 roku przebywała wInstytucie (...)wG., gdzie kontynuowała leczenie. Wnioskodawczyni pozostając nadal w zatrudnieniu i nie rozwiązując umowy o pracę złożyła wniosek w dniu 5 sierpnia 2011 roku o wypłatę emerytury powszechnej ustalonej na podstawieart. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ rentowy zaskarżoną decyzją podjął wypłatę świadczenia od dnia 1 sierpnia 2011 roku od miesiąca w którym został złożony wniosek.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wL.z dnia 19 sierpnia 2011 roku w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do wypłaty emerytury powszechnej wnioskodawczyniR. K.za okres od dnia 7 lutego 2011 roku do dnia 31 lipca 2011 roku, zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.na rzecz wnioskodawczyni odsetki ustawowe od dnia 7 lutego 2011 roku do dnia 31 lipca 2011 roku.
W uzasadnieniu do wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż obecnie obowiązujące przepisy nie wyłączają możliwości łączenia emerytury z dochodami z pracy zarobkowej. Przepis art. 103a ustawy (z 1998 r.) o emeryturach i rentach z FUS oznacza jedynie, że wypłata emerytury nastąpi po rozwiązaniu stosunku pracy z macierzystym zakładem pracy. Emeryt może jednak wrócić do pracy do tego samego lub innego zakładu pracy i pobierać zarówno zarobki, jak i emeryturę. Zawieszenie w ujęciuart. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoznacza niemożliwość realizacji nabytego prawa (czyli dochodzi do odroczenia wypłaty). Tak więc roląart. 103ajest niedopuszczenie do realizacji wypłaty emerytury bez spełnienia dodatkowego warunku (rozwiązania stosunku pracy). Organ rentowy w decyzji z dnia 25 marca 2011 roku dokonując oceny stanu prawnego cytowanego przepisu uznał, że wnioskodawczyni, aby przysługiwało prawo do wypłaty świadczenia winna wykazać się rozwiązaniem stosunku zatrudnienia. Ocena treści w/w przepisu uległa zmianie w decyzji z dnia 16 września 2011 roku, gdzie organ rentowy wskazał, że według nowego stanowiska Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego treści art. 103a ustawy emerytalnej, nie należy stosować do tych emerytów, którzy rozwiązali stosunek pracy w jakim pozostawali przed nabyciem uprawnień do wcześniejszej emerytury. Stąd też organ rentowy podjął wypłatę świadczenia wnioskodawczyni od daty złożenia wniosku o wypłatę świadczenia tj. od dnia 1 sierpnia 2011 roku odmawiając przyznania wyrównania za okres od 1 lutego 2011 roku do 31 lipca 2011 roku. Bezspornym w sprawie jest, że wnioskodawczyni przed złożeniem wniosku o emeryturę pobierała wcześniejszą emeryturę i rozwiązała stosunek pracy ze swoim poprzednim pracodawcą W dniu 28 lutego 2011 r. złożyła do organu rentowego wniosek o ustalenie uprawnień emerytalnych i wysokości emerytury w wieku powszechnym. Decyzją z dnia 25 marca 2011 r. organ rentowy ustalił prawo i wysokość emerytury, która po wyliczeniu była świadczeniem wyższym niż pobierana emerytura wcześniejsza, jednocześnie poinformował wnioskodawczynię, że świadczenie nie będzie wypłacane, gdyż nie rozwiązała umowy o pracę. W wyniku zaś ponownego wniosku ubezpieczonej o podjęcie wypłaty świadczenia w decyzji z dnia 16.08.2011 r.organ rentowy wskazał, że świadczenie będzie wypłacane bowiem zmieniło się stanowisko organu w przedmiocie realizacji treści art. 103a cyt. ustawy. Organ rentowy w ocenie Sądu Okręgowego miał zatem obowiązek dokładnego wyjaśnienia w jakim okresie wnioskodawczyni nie było wypłacone świadczenie i czego było to wynikiem. Odmowa wypłaty jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego dotyczyła innej interpretacji treści przepisu 103a na podstawie którego organ rentowy odmówił prawa do wypłaty. Organ rentowy winien ustalić te okoliczności, a obowiązek ten wynikał z przepisu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalne i zasad wypłaty tych świadczeń. Gdyby organ rentowy zastosował prawidłowo przepisy treści art. 103a to wnioskodawczyni otrzymywałaby świadczenie na podstawie decyzji z dnia 25.03.2011 r. od dnia 07.02.2011 r. bez potrzeby składania nowego wniosku. Z ustalonego wyżej stanu faktycznego jednoznacznie wynika, iż za następstwo w postaci opóźnienia w wypłacie świadczenia, ponosi odpowiedzialność organ rentowy. W dniu wydania decyzji z dnia 19.08.2011 r. znane było organowi rentowemu, że wnioskodawczyni w dniu wydania decyzji z dnia 25.03.2011 r. przysługiwało prawo do wypłaty przyznanego świadczenia. Zdaniem Sądu Okręgowego uznać należy zatem ,że organ rentowy wydał błędną decyzję w dniu 25.03.2011 r. Błędem organu rentowego jest nie tylko błąd rachunkowy, merytoryczny lub interpretacyjny, lecz jest nim także niedopełnienie wynikającego z§ 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) obowiązku informowania o warunkach i dowodach wymaganych do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych oraz do udzielania pomocy przy ubieganiu się o te świadczenia. Zgodnie z treściąart. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Art. 133 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi, iż w razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż:

1
od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;

2
za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego. Sąd Okręgowy zobowiązał organ rentowy do wypłaty emerytury wnioskodawczyni wraz z odsetkami od dnia 7 lutego 2011 r do 31 lipca 2011 r. (za okres w którym wnioskodawczyni organ rentowy zawiesił wypłatę świadczenia z tytułu emerytury powszechnej ustalonej na podstawie treści art. 26 ustawy emerytalnej).

Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany organ rentowy, który zaskarżając wyrok w części tj. w pkt 2 naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w szczególnościart. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychorazart. 118 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznychpoprzez przyjęcie, iż wnioskodawczyni uzyskała prawo do odsetek z tytułu opóźnienia z powodu nieterminowego wypłacenia świadczenia w postaci emerytury liczone od 7 lutego 2011 roku. Wskazując na powyższe zarzuty pozwany organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że odsetki na rzecz wnioskodawczyni winny być wypłacone od 7 kwietnia 2011 roku do dnia wskazanego w wyroku Sądu.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego dokonana przez Sąd Okręgowy ocena faktyczna i prawna w niniejszej sprawie, co zasadnie zauważył apelujący, nie zasługuje na akceptację.
W niniejszej sprawie sporna kwestia sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo do odsetek z tytułu wyrównania renty za okres od dnia 7 lutego 2011 roku do 7 kwietnia 2011 roku.
W myśl przepisuart. 85 pkt. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U z 2007, Nr 11, poz.74 z późń. zm.), jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
Natomiast w myśl przepisuart. 118 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004, Nr 39, poz. 353 z późń. zm.) organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniemust. 2 i 3 oraz art. 120.
W tych więc okolicznościach za zasadny należy uznać zarzut apelacji pozwanego naruszenia prawa, a w szczególności przepisuart. 118 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz. U. Nr 39, poz. 353 z 2004r. ze zmianami) w zw. zart. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U. z 2007 roku. Nr 11. poz. 74 z późń. zm.). Niewątpliwie bowiem prawo do emerytury powszechnej przysługiwało wnioskodawczyni od dnia 7 lutego 2011 roku. Tym samym od tego dnia należało wyliczyć termin 30-dniowy do wydania decyzji przez organ rentowy. Tym samym dopiero od dnia 8 marca 2011 roku organ pozostawał w zwłoce i dopiero od tego dnia należało naliczać odsetki.
Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Sądu I instancji polegające na przyznaniu wnioskodawczyni prawa do odsetek od 7 lutego 2011 roku, zdaniem Sądu Apelacyjnego, jako wadliwe wymagało w tym zakresie zmiany, przy uwzględnieniu wyżej wskazanych okoliczności i zasadnych zarzutów apelacji pozwanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocyart. 386 § 1 kpcorzekł jak w sentencji.
R.S.