Sąd Rejonowy w Głogowie
III Wydział Rodzinny i Nieletnich
Sygnatura akt: III RNs 430/12
Data wyroku: 2013-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Katarzyna Dąbrówny
Teza: umieszczenie uczestnika postępowania w Domu Pomocy Społecznej bez zgody uczestnika postępowania

Sygn. aktIII.RNs 430/12

POSTANOWIENIE
Dnia24 kwietnia 2013r.

Sąd Rejonowy wGłogowieWydziałIII Rodzinny i Nieletnich

w następującym w składzie

PrzewodniczącySSR Katarzyna Dąbrówny
Ławnicy
Protokolantsekr. sądowy Joanna Tarnowska

narozpoznaniu na rozprawiednia24 kwietnia 2013r. wG.

sprawa z wnioskuMiejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wG.

przy udzialeS. P.

oumieszczenie w domu pomocy społecznej

postanawia:

I
orzec umieszczenie uczestnika postępowaniaS. P.,ur. (...), zamieszkałego wG.przyul. (...)w domu pomocy społecznej bez jego zgody;

II
koszty postępowania zaliczyć na Rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt III RNs 430/12

UZASADNIENIE
Wnioskodawca(...)wG.wniósł o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej uczestnika postępowaniaS. P.bez jego zgody.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, żeS. P.ma(...)lat, pozostaje w związku małżeńskim zC. S.przebywająca w Domu Pomocy Społecznej w miejscowościN.od dnia 01.02.2008 r. Z obecnego związku małżeńskiego nie posiada dzieci. Posiada natomiast troje dzieci z poprzedniego związku małżeńskiego:U. Z.,H. K.orazM. P..
Uczestnik postępowania mieszka na parterze domu jednorodzinnego stanowiącego jego własność. Lokal jest zaniedbany, wymaga remontu.S. P.jest objęty pomocą MOPS wG.w formie usług opiekuńczych w DziennymOśrodku (...)– obiady z dowozem oraz usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania zfirmy (...).
Wnioskodawca zarzucił, iż w ostatnim okresie nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia uczestnika postępowania, który cierpi na urojenia, jest przeświadczony o tym, że inni zamierzają go skrzywdzić, a dowożona żywność jest zatruta. Bywa agresywny; przy łóżku trzyma dwie siekiery, nie opuszcza domu, w którym trzyma psa, którego również nie wypuszcza na dwór - w konsekwencji czego w mieszkaniu znajdują się psie odchody. Dodatkowo uczestnik postępowania skarży się na bóle brzucha, nie mniej nie zgadza się na wizyty lekarskie oraz nie jest w stanie przyjmować systematycznie leków. W opinii lekarza psychiatry, któremu dzięki pomocy córkiU. Z.udało się przebadać uczestnika postępowania, wymaga on stałego leczenia farmakologicznego i stałej opieki.
Zdaniem wnioskodawcy dotychczasowa doraźna pomoc świadczona uczestnikowi postępowania jest niewystarczająca z uwagi na pogarszający się stan zdrowiaS. P.oraz konieczność leczenia.
Pełnomocnik uczestnika postępowania ustanowiony z urzędu wniósł na rozprawie w dniu(...)o oddalenie wniosku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

S. P.,urodzony w dniu (...), zajmuje mieszkanie na parterze domku wolnostojącego wielorodzinnego. Mieszka sam, utrzymuje się emerytury w kwocie 1185,00 zł miesięcznie. Lokal składa się z kuchni, łazienki z ubikacją oraz dwóch pokoi; uczestnik postępowania zajmuje jeden z nich. Mieszkanie jest ogrzewane piecem znajdującym się w piwnicy. Uczestnik postępowania nie jest w stanie w nim napalić w związku z czym dogrzewa mieszkanie włączając kuchenkę gazową.
S. P.posiada troje dzieci; akceptuje tylko jedna córkę –U. Z.. Pozostałe dzieci oskarża o chęć okradzenia i zabicia go.
Uczestnik postępowania korzysta z pomocy opiekunki zfirmy (...), która przychodzi do niego na 2 godziny dziennie. Przynosi mu posiłki, dostarcza zakupy, sprząta mieszkanie, pomaga przy czynnościach higienicznych. Uczestnik postępowania do mieszkania wpuszcza tylko ją i listonosza. Kiedy potrzebna jest wizyta lekarska – lekarz również jest wpuszczany tylko z opiekunką. W domu jest pies, któregoS. P.nie wypuszcza na dwór w obawie przed otruciem go przez sąsiadów.
Stan zdrowia uczestnika postępowania uległ pogorszeniu w ubiegłym roku. Przez dwa tygodnie nikogo nie wpuszczał do domu, także opiekunki. Obecnie przyjmuje leki przepisane mu przez lekarza psychiatrę w związku z czym zachowuje się spokojniej. Przyjmuje też leki z uwagi na problemy z trzustką, ostatnio jednak bardzo spuchły mu nogi i ma trudności z poruszaniem się.
W opinii kuratora zawodowego umieszczenie uczestnika postępowania poza domem, z dala od jego psa, do którego jest bardzo przywiązany i o którego bardzo się martwi, będzie dla niego traumatycznym przeżyciem.

      dowód:- wywiad kuratora zawodowego z dnia(...)r. – k. 16- 16 verte akt,
- notatka informacyjna z dnia(...)r. – k. 5 akt.

Z zaświadczenia lekarskiego z dnia(...)r. wynika, że uS. P.nastąpiło znacznie nasilenie objawów psychotycznych o charakterze urojeń prześladowczych. W obecnym stanie zdrowia psychicznym i fizycznym nie jest w stanie zabezpieczyć sobie podstawowych potrzeb życia codziennego. Wymaga systematycznego leczenia farmakologicznego i stałej opieki, nie jest zdolny do decydowania o sobie.

      dowód:- zaświadczenie lekarskie z dnia(...)r. – k. 6 akt.

Podczas przeprowadzonego u uczestnika postępowania badania przez lekarza psychiatrę biegłego sądowego - w jego domu panował duży nieporządek, było zimno i duszno. Uczestnik postępowania był zaniedbany pod względem higienicznym. Zgodził się na przeprowadzenie badania, nie mniej nie był w stanie zrozumieć jego celu.
Biegły psychiatra sądowy rozpoznał u uczestnika postępowania otępienie na poziomie z pogranicza lekkiego i umiarkowanego upośledzenia umysłowego, organiczne zaburzenia urojeniowe oraz nastroju i zachowania.
W opinii biegłego ze względu na znacznie obniżoną zdolność rozumienia sytuacji życiowych i praktycznie zniesienie krytycyzmu uczestnik postępowania nie jest w stanie właściwie ocenić swoich potrzeb, w tym potrzeb leczenia i wyrazić w pełni świadomej zgody na przyjęcie do Domu Pomocy Społecznej ani wyrazić świadomie stosunku do leczenia. Ze względu na znacznie obniżoną sprawność fizyczną nie jest on w stanie wychodzić z domu, robić zakupów, gotować, sprzątać, dbać we właściwy sposób o własne potrzeby higieniczne.
Zdaniem biegłego zaburzenia, które prezentujeS. P.powodują bezpośrednie zagrożenie dla jego życia, gdyż nie podejmuje on odpowiedniego dla siebie leczenia, nie korzysta z porad lekarskich, z racji urojeń prześladowczych prezentuje zachowania mogące stanowić niebezpieczeństwo dla swojego życia (nie przyjmuje posiłków z powodu podejrzenia, że są zatrute, nie stosuje leczenia) oraz niebezpiecznych dla otoczenia (przechowywanie pod łóżkiem siekier w celu obrony przed wyimaginowanymi zagrożeniami).

      dowód:- opinia biegłego psychiatry dnia(...)r. – k. 20-22 akt.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycjąart. 38 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznegoosoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej.
Stosownie zaś do treści art. 39 ust. 1 w/w ustawy jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Zgodnie zaś z treścią ust. 3 cytowanego wyżej przepisu jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy.
W realiach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umieszczenie uczestnika postępowaniaS. P.do Domu Pomocy Społecznej bez jego zgody. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, iżS. P.cierpi na otępienie na poziomie z pogranicza lekkiego i umiarkowanego upośledzenia umysłowego oraz organiczne zaburzenia urojeniowe oraz nastroju i zachowania, co z kolei przekłada się na to, iż nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji a brak całodobowej opieki zagraża jego życiu i zdrowiu.
Wnioski takie Sąd oparł zarówno na zgromadzonych w sprawie dokumentach takich jak: wniosek MOPS z dnia 12.11.2012 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 30.10.2012 r., wywiad kuratora zawodowego z dnia 30.01.2013 r., jak również w szczególności na opinii biegłej psychiatry z dnia 22.02.2013 r., której konkluzje, z uwagi na profesjonalizm i bezstronność osoby, która ją sporządziła, trudno jest podważyć. A z opinii tej jednoznacznie wynika, iż zaburzenia, na które cierpiS. P.powodują bezpośrednie zagrożenie dla jego życia, gdyż nie podejmuje on odpowiedniego dla siebie leczenia, a nadto nie jest w stanie racjonalnie pokierować swoimi sprawami nie tylko zdrowotnymi, ale także związanymi z innymi dziedzinami życia. Dwugodzinna opieka jaką jest otoczony na co dzień ze strony opiekunki zfirmy (...)jest niewystarczająca dla zapewnia uczestnikowi postępowania kompleksowej opieki. Sąd zwrócił też uwagę na okoliczność tego rodzaju, iż w dniu badania przez psychiatrę, biegła zastała uczestnika postępowania zaniedbanego pod względem higienicznym, zaś w mieszkaniu panował nieporządek. Z powyższego płynie więc wniosek, iżS. P., nie jest otoczony należyta opieką ze strony osób do tej opieki zatrudnionych, lub zakres usług opiekuńczych jest niewystarczający.
Z kolei nikt z bliskich uczestnika postępowania nie wykazał jak dotychczas żadnej inicjatywy aby pomów w opiece nad nim. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iżS. P.toleruje jedynie mieszkającą wD.córkęU. Z., która jednakże wykazuje zainteresowanie ojcem jedynie na wyraźne żądanie organu pomocy społecznej. Przy czym jej pomoc podczas ostatniej interwencji MOPS-u ograniczyła się do incydentalnej wizyty u ojca i przeprowadzeniu z nim rozmowy, natomiast mimo zastanej sytuacji córka uczestnika nie podjęła żadnych działań w celu zabezpieczenia sytuacji bytowej i zdrowotnej ojca.
Sąd rozpoznając przedmiotowy wniosek zwrócił uwagę na opinię kuratora wyrażoną w sprawozdaniu, iż umieszczenie uczestnika postępowania w Domu Pomocy Społecznej bez jego dla zgody będzie dla niego przeżyciem traumatycznym z uwagi także na troskę jaką otacza on swojego psa. Okoliczność ta również budzi niepokój Sądu o reakcjęS. P.na „wyrwanie” go z jego środowiska. Z drugiej jednak strony ważniejsze wydaje się bezpieczeństwo uczestnika postępowania, stan jego zdrowia oraz jakość opieki, na którą będzie mógł liczyć w(...)zapewniającym swoim podopiecznym właściwą opiekę medyczną i bezpieczeństwo w zakresie szeroko rozumianych spraw życiowych. Uczestnik postępowania nie może zostać pozostawiony samemu sobie albowiem nie jest zdolny do samodzielnego zaspokajania swoich potrzeb życiowych oraz wymaga stałej opieki i pielęgnacji, których brak realnie zagraża jego życiu.
W tym stanie rzeczy uznać więc należało, iż zrealizowane zostały przesłanki z art.art. 38 i 39 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, tj. choroba psychiczna lub upośledzenie umysłowe osoby chorej oraz jej niezdolność do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzeba stałej opieki i pielęgnacji w sytuacji gdy brak takiej opieki zagraża jej życiu.
W tym stanie rzeczy, mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.