Sąd Okręgowy w Koszalinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 109/13
Data wyroku: 2014-01-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tomasz Krzemianowski
Słowa kluczowe: Kara Łączna
Podstawa prawna: art 85 kk
Teza: połączono jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną

Sygn. akt II K 109/13WYROK ŁĄCZNYW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJdnia 16 stycznia 2014 rokuSąd Okręgowy w Koszalinie II Wydział Karny w składzie:Przewodniczący: SSO Tomasz KrzemianowskiProtokolant: sekr. sąd. Paulina Ferencw obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie Adama Niedkapo rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014r sprawyD. D.,synaH.iL.,urodzonego (...)wT.,o wydanie wyroku łącznegoskazanego prawomocnymi wyrokami:I. Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 15 listopada 2005 roku w sprawie o sygn.akt II K 956/04 za czyn zart. 18§2 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.przy zast.art. 64§2k.k. popełniony w dniu 3 marca 2003 roku na karę 6 lat pozbawieniawolności;II. Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 14 listopada 2006 roku w sprawie o sygn. akt II K 108/04 za:-czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w dniu 20 października 2001 roku oraz czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 10 lipca 2002 roku, przy przyjęciu ciągu przestępstw zart. 91§1 kk, na karę 9 lat pozbawienia wolności;- czyn zart. 258§1, §2, §3 k.k.w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz.U.04.93.889) w zw. zart. 4§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w pierwszym kwartale 2002 roku, na karę 6 lat pozbawienia wolności;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 8 marca 2002 roku;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 24 kwietnia 2002 roku;za czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 14 maja 2002 roku;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 25 lipca 2002 roku;przy przyjęciu, że czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw zart. 91§1 kk, na karę 8 lat pozbawienia wolności,czyn zart. 270§1 k.k.w zw. zart. 272 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełniony w dniach 23 maja 2002 roku i 2 lipca 2002 roku na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;czyn zart. 273 k.k.w zw. zart. 264§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełniony w dniach 8 i 10 stycznia 2003 roku na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86§1 k.k.w zw. zart. 91§2 k.k.połączono wymienione wyżej jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną 12 lat pozbawienia wolności, na poczet której na podstawieart. 63§1 k.k.zaliczono okres tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 17 marca 2004 roku do 30 maja 2006 roku;III. Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt II K 859/07 za czyn zart.l8§l k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.przy zast.art. 64§2 k.k.popełniony w dniu 14 października 2002 roku na karę 7 lat pozbawienia wolności,IV. Łącznym Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 17 kwietnia 2009r w sprawie II K 12/09, w którym połączono jednostkowe kary pozbawienia wolności z wyroków wymienionych w pkt I-III i orzeczono karę łączną w wymiarze 15 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres od 17 marca 2004r do 30 maja 2006r,V. Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 19 grudnia 2012r w sprawie o sygn. akt II K 14/11 za :- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w lutym 2003r na karę 3 lat pozbawienia wolności,- czyn z 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w marcu 2003r oraz czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w styczniu 2003r, przy przyjęciu ciągu przestępstw zart. 91§1 k.k., na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,na podstawieart.91§2 k.k.połączono wymienione wyżej jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,1ustala, że wyrok łączny Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 17 kwietnia 2009r w sprawie o sygn. II K 12/09 traci moc,2na podstawieart. 91§2 kkw zw. zart. 86 § 1 kkłączy orzeczone wobec skazanegoD. D.jednostkowe kary pozbawienia wolności z wyroków wymienionych w pkt. I, II, III i V części wstępnej i wymierza mu karę łączną 15 (piętnastu) lat pozbawienia wolności,3na podstawieart. 577 kpkustala początek odbywania kary łącznej na dzień 17 marca 2004r,4zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.Z. J.kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów obrony z urzędu,5zwalnia skazanego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych związanych z wydaniem wyroku łącznego.Sygn. akt II K 109/13UZASADNIENIESkazanyD. D.wniósł o wydanie wyroku łącznego, obejmującego kary z wyroków: łącznego Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 17 kwietnia 2009r w sprawie II K 12/09 oraz Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 19 grudnia 2012r w sprawie II K 14/11.W oparciu o dane wynikające z karty karnej, akt ujawnionych tam spraw, informacji załączonych w opinii o skazanym z jednostki penitencjarnej, Sąd ustalił, żeD. D.w zakresie realnego zbiegu przestępstw został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami :I. Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 15 listopada 2005 roku w sprawie o sygn. akt II K 956/04 za czyn zart. 18§2 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.przy zast.art. 64§2k.k. popełniony w dniu 3 marca 2003 roku na karę 6 lat pozbawieniawolności;II. Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 14 listopada 2006 roku w sprawie o sygn. akt II K 108/04 za:-czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w dniu 20 października 2001 roku oraz czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 10 lipca 2002 roku, przy przyjęciu ciągu przestępstw zart. 91§1 kk, na karę 9 lat pozbawienia wolności;- czyn zart. 258§1, §2, §3 k.k.w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz.U.04.93.889) w zw. zart. 4§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w pierwszym kwartale 2002 roku, na karę 6 lat pozbawienia wolności;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 8 marca 2002 roku;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 24 kwietnia 2002 roku;za czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 14 maja 2002 roku;- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 65§1 k.k.popełniony w dniu 25 lipca 2002 roku;przy przyjęciu, że czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw zart. 91§1 kk, na karę 8 lat pozbawienia wolności,czyn zart. 270§1 k.k.w zw. zart. 272 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełniony w dniach 23 maja 2002 roku i 2 lipca 2002 roku na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;czyn zart. 273 k.k.w zw. zart. 264§2 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.popełniony w dniach 8 i 10 stycznia 2003 roku na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;na podstawieart. 85 k.k.w zw. zart. 86§1 k.k.w zw. zart. 91§2 k.k.połączono wymienione wyżej jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną 12 lat pozbawienia wolności, na poczet której na podstawieart. 63§1 k.k.zaliczono okres tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 17 marca 2004 roku do 30 maja 2006 roku;III. Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie o sygn. akt II K 859/07 za czyn zart.l8§l k.k.w zw. zart. 280§1 k.k.przy zast.art. 64§2 k.k.popełniony w dniu 14 października 2002 roku na karę 7 lat pozbawienia wolności,IV. Łącznym Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 17 kwietnia 2009r w sprawie II K 12/09, w którym połączono jednostkowe kary pozbawienia wolności z wyroków wymienionych w pkt I-III i orzeczono karę łączną w wymiarze 15 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres od 17 marca 2004r do 30 maja 2006r,V. Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 19 grudnia 2012r w sprawie o sygn. akt II K 14/11 za :- czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§1 k.kw zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w lutym 2003r na karę 3 lat pozbawienia wolności,- czyn z 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w marcu 2003r oraz czyn zart. 18§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.popełniony w styczniu 2003r, przy przyjęciu ciągu przestępstw zart. 91§1 k.k., na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,na podstawieart.91§2 k.k.połączono wymienione wyżej jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzeczono karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,D. D.aktualnie odbywa karę z wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 12/09 w okresie od 17.03.2004r do 17.03.2019r. Następnie będzie odbywał karę z wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 14/11 w okresie od 17.03.2019r do 17.09.2024r.Skazany odbywa karę w jednostce penitencjarnej w Areszcie Śledczym wK.. Posiada ogólnie pozytywną opinię z przebiegu wykonania kary. W trakcie jej odbywania był 41 razy nagradzany głównie za dobre zachowanie oraz 9 razy karany dyscyplinarnie. Uczestniczy w podkulturze przestępczej i na jej zasadach układa relacje z innymi. Karę odbywa w systemie zwykłym. Do przełożonych odnosi się regulaminowo. Nie stwierdzono sytuacji konfliktowych z jego udziałem. W rozmowie z pracownikami placówki penitencjarnej deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Jest zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych w kwocie 301,88zł miesięcznie. Z tego tytułu zadłużenie wynosi 29.830,28 zł. Do zatrudnienia nie był kierowany.Powyższe ustalono na podstawie: odpisów wyroków: Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 14/11, k.8-13, Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w sprawie II AKa 148/13, k. 14-15, łącznego Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 12/09, k. 16-18, Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w sprawie II AKa 84/09, k.19-20, Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie II K 956/04, k.52-56, Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 108/04, k.63-80, Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w sprawie II AKa 102/07, k.81-82, Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie II K 859/07, k. 61-62, opinii o skazanym k. 41-47, karty karnej k. 4-6.Sąd zważył, co następuje:Zgodnie zart.85 kksąd orzeka karę łączną, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw (tzw. realny zbieg przestępstw) i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu.Zawarty wart. 85 kkzwrot: "zanim zapadł pierwszy wyrok" odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego przestępstwa (uchwała 7 sędziów SN, mająca moc zasady prawnej, z dnia 25 lutego 2005 roku, I KZP 36/04, OSNKW 2005/2/13).Wstępnie Sąd analizował wszystkie wcześniejsze skazania objęte kartą karną pod kątem wyznaczenia realnego zbiegu przestępstw. Żaden z wyroków z lat dziewięćdziesiątych nie tworzył nowego zbiegu przestępstw. Natomiast tworzyły go wyroki objęte wnioskiem skazanego. Do tego więc zakresu należało ograniczyć cześć wstępną wyroku łącznego, skoro ustalenia Sądu pokrywały się z zakresem wyznaczonym wnioskiem skazanego, inicjującym postępowanie. Zatem chronologicznie pierwszym wyrokiem otwierającym nowy zbieg przestępstw był wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 15 listopada 2005r w sprawie II K 956/04. Przed datą wydania tego orzeczenia zostały popełnione wszystkie czyny z wyroków wydanych po nim. Były to wyroki objęte wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 12/09 oraz ostatni, nieobjęty nim, wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie w sprawie II K 14/11.Skazany wniósł o orzeczenie kary łącznej w wymiarze 14 lat pozbawienia wolności.Granice kary łącznej określaart.86§1kk, według którego sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak górnej granicy przewidzianej dla kary pozbawienia wolności, tj. 15 lat. Ta górna granica może być przekroczona tylko wtedy jeżeli stosownie do treściart. 86§1a kk, suma orzeczonych kar pozbawienia wolności wynosi 25 lat albo więcej, a chociażby jedna z podlegających łączeniu kar wynosi nie mniej niż 10 lat. Wówczas sąd może orzec karę łączną 25 lat pozbawienia wolności.Zatem w tej sprawie teoretycznie Sąd mógł wymierzyć karę w granicach od 9 lat do 15 lat pozbawienia wolności. Na marginesie tylko należy dodać, że łączy się oczywiście kary jednostkowe, bowiem poprzednio orzeczone kary łączne w poszczególnych wyrokach tracą swą moc.W orzecznictwie i doktrynie ukształtowały się wskazania odnośnie wymiaru kary łącznej. Otóż przyjmuje się, że sąd orzekający w sprawie o wydanie wyroku łącznego nie jest uprawniony do ponownego rozważania tych samych okoliczności, które legły u podstaw wymiaru kary w poprzednio osądzonych sprawach. W takiej sytuacji sąd powinien rozważyć przede wszystkim, czy pomiędzy poszczególnymi czynami istnieje ścisły związek podmiotowy i przedmiotowy, czy też związek tej jest odległy lub w ogóle go brak. W aspekcie przedmiotowym związek zbiegających się realnie przestępstw wyrażają kryteria przedmiotowe takie jak bliskość czasowa ich popełnienia (największy związek zachodzi, gdy czyny popełniane są równocześnie lub bezpośrednio po sobie), osoby pokrzywdzone (największy związek zachodzi, gdy pokrzywdzono tę samą osobę), rodzaj naruszonego dobra prawnego (im bardziej zbliżone dobra tym większą bliskość przestępstw), sposób działania sprawcy itd. W aspekcie podmiotowym chodzi o motywy lub pobudki, rodzaj i formę winy itd. Podkreśla się także, iż zasada pełnej kumulacji jak i pełnej absorpcji, jakkolwiek dopuszczalne, to są to jednak rozstrzygnięcia skrajne,znajdujące zastosowanie w zupełnie wyjątkowych, nietypowych sytuacjach. Ważne jest też zachowanie skazanego po wydaniu wyroków, w tym w czasie odbywania kary oraz względy prewencji indywidualnej i generalnej (wyrok s.apel. w Gdańsku 20.12.2001r, II.AKa 495/01, OSAG 2002/1/4, wyrok s.apel. w Karkowie, II.AKa 274/04, KZS 2005/1/14, wyrok s.apel. 27.04.2006r, II AKa 80/06, Lex nr 183575, wyrok s.apel. w Katowicach z 13.11.2003r, IIAKa 339/03, Lex nr183336, wyrok s.apel. w Krakowie z 26.04.1994r, IIAKr 26/94, KZS 1994/5/14).Sąd na podstawieart. 569§1 kpk,art. 91§2 kkiart. 86§1 kkpołączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wobecD. D.we wskazanych wyrokach (pkt. I, II, III i V części wstępnej) i wymierzył mu karę łączną 15 lat pozbawienia wolności.W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy o innej karze nie mogło być mowy. To prawda, że pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami zachodzi bliski związek podmiotowy i przedmiotowy – de facto dotyczą one tej samej przestępczej działalności oskarżonego. Sąd miał także na uwadze ogólnie pozytywną opinię dotyczącą skazanego z jednostki penitencjarnej. Nie mogły to być jednak okoliczności przesądzające, gdyż zachodziły równie ważne okoliczności o wymowie niekorzystnej dla skazanego. Otóż należało uwzględnić liczbę zbiegających się przestępstw, ich charakter i wyrażający go wymiar kar jednostkowych. Wszystkie te czyny, to systematycznie popełniane poważne rozboje, w tym z użyciem broni palnej i w zorganizowanej grupie przestępczej, za które wymierzono surowe kary jednostkowe, które mają do spełnienia wobec skazanego określone cele. Ponadto gdyby dla ułatwienia zsumować tylko poprzednio orzeczone kary łączne, to skazany miałby do odbycia 30 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Widać z tego, że w tej sytuacji ustawowy górny limit kary łącznej w wymiarze 15 lat aż nadto działa na korzyść skazanego i uwzględnia element bliskiego związku przestępstw objętych zbiegiem. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Szczecinie w sprawie poprzedniego wyroku łącznego. Warto je zacytować, bo dobrze oddaje istotę problemu : „ wymierzonaD. D.kara łączna, uwzględniając powyższe uwagi, jest i tak bardzo łagodna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, jej dalszemu obniżeniu sprzeciwiał się także wzgląd na społeczne oddziaływanie kary. Gdyby nie możliwość wydania wyroku łącznego, skazany miałby do odbycia łącznie 25 lat pozbawienia wolności (teraz ma 15 lat, licząc początek kary od 17.03.2004r), a o przedterminowe zwolnienie mógłby się ubiegać po 15 latach (teraz po 11 latach 3 miesiącach). A więc wydanie wyroku łącznego i tak w znaczący sposób poprawiło sytuację skazanego”. Stanowisko to jest jak najbardziej aktualne. Co więcej, teraz do wymiaru kary łącznej doszedł kolejny wyrok skazujący za podobne przestępstwa na kary jednostkowe 3 lat oraz 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (łączna 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności).W tym stanie rzeczy brak było jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do orzeczenia, tak jak chciał tego oskarżony, kary łącznej w wymiarze poniżej 15 lat pozbawienia wolności. Orzeczona zaś przez Sąd kara 15 lat pozbawienia wolności będzie odpowiednio i właściwie realizować cele wychowawcze i zapobiegawcze wobec skazanego jak również w zakresie prewencji generalnej, stawiane przed karami jednostkowymi.Z chwilą wydania nowego wyroku łącznego poprzedni wyrok łączny utracił swą moc (art. 575§1 kpk)Rozstrzygnięcia nie objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu (art.576§1 kpk).Na podstawieart.577 kpkSąd ustalił początek nowej kary łącznej zgodnie z danymi o odbyciu kary na dzień 17 marca 2004r.O kosztach obrony z urzędu Sąd orzekł na podstawie§2 ust. 3, §14 ust. 5 i §16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Skazany od dłuższego czasu przebywa w zakładzie karnym i nie pracuje. Ciążą na nim zobowiązania alimentacyjne. Dlatego też Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zwolnienia go na podstawieart.624§1kpkod kosztów sądowych.