Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 3137/12
Data wyroku: 2013-05-22 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Monika Popielińska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 3137/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Monika Popielińska

Protokolant: st.sekr.sądowy Adrianna Mikulska

po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. w Gdańsku
sprawyR. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaR. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia 14 września 2012 r. nr(...)

oddala odwołanie.

/ Na oryginale właściwy podpis. /

Sygn. akt VII U 3137/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 września 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłR. K.prawa do emerytury na podstawie przepisówart. 184w zw. zart. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla osób niespełniających warunków do uzyskania emerytury górniczej na podstawieart. 50a, albowiem wnioskodawca nie udowodnił na dzień 01.01.1999r. wymaganego co najmniej 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego, a jedynie 22 lat, 11 miesięcy i 17 dni.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury.

W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 11.12.2012r. wnioskodawca podtrzymał swoje odwołanie, ponadto wniósł o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu od 1971r. do 1974r. z tytułu pracy świadczonej w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym oraz o przeliczenie dniówek przodkowych za okres zatrudnienia w kopalni.
(vide : k. 17).
Organ rentowy w odpowiedzi na pismo wyjaśnił, iż dniówki przodkowe podlegają zaliczeniu w wymiarze półtorakrotnym jedynie przy ustaleniu prawa do emerytury górniczej. Wobec powyższego nie podlegają one uwzględnieniu przy ustaleniu 25- letniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego do dnia 31.12.1998r. wymagalnego do nabycia prawa do emerytury.
(vide: k. 16).
Pismem procesowym z dnia 08.02.2013r. pozwany organ rentowy podtrzymał stanowisko, iż wnioskodawca udowodnił łącznie 22 lata, 11 miesięcy i 17 dni okresów składowych i nieskładkowych. Odnośnie doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy świadczonej w okresie odbywania kary pozbawienia wolności wskazał, iż wnioskodawca nie udowodnił, iż w okresie odbywania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II karny w Żywcu świadczył pracę.
(vide k. 23-24)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny

UbezpieczonyR. K.,urodzony dnia (...), w okresie od 29 kwietnia 1981 r. do 25 listopada 1982 r. był zatrudniony wKopalni (...)wZ.na stanowisku ładowacza (dół). Następnie od 28 grudnia 1982 r. do 24 lutego 1999 r. był zatrudniony w(...) S.A.wKWK (...), na stanowisku pracownika niewykwalifikowanego, cieśli pod ziemią, maszynisty lokomotyw pod ziemia, górnika pod ziemią.
W okresie od 10 października 1971r. do 10 października 1974r.R. K.odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Żywcu II Wydział Karny sygn. akt II Kp 58/72. W czasie 3 letniego okresu odbywania kary pozbawienia wolności świadczył pracę w okresie od 11.07.1973 r. do 15.05.1974r.( Zakład KarnyN.) oraz od 11.05.1974 r. do 10.12.1974r.( Oddział ZamkniętyZ.) w wymiarze pełnego etatu.

Dowód : świadectwa pracy – k. 12, 13 akt ubezpieczeniowych, zaświadczenie z Zakładu Karnego wN.z dnia 26.03.2013r. k. 30-31 akt.

W dniu 27 sierpnia 2012r.R. K.złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.wniosek o emeryturę, który następnie został przekazany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.i wpłynął do tego organu w dniu 04 września 2012r.
W toku postępowania przed organem rentowym wnioskodawca udowodnił 22 lat, 11 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych w tym okres pracy górniczej w wymiarze 17 lat, 8 miesięcy i 24 dni, przy czym z tego okresu wyłączeniu podlegają okresy niezdolności do pracy w wymiarze 1 roku, 2 miesięcy i 9 dni, co daje okres 16 lat, 6 miesięcy i 15 dni pracy górniczej.
Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 14 września 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.odmówiłR. K.prawa do emerytury z uwagi na niespełnienie warunków do nabycia tego prawa.
Okoliczności bezsporne, vide:wniosek – k. 10-12 akt ubezpieczeniowych, raport ustalenia uprawnień do świadczenia – k. 8v akt ubezpieczeniowych, decyzja ZUS z dnia 14.09.2012r. r. – nienumerowana karta akt ubezpieczeniowych..

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, w aktach ubezpieczeniowych pozwanego organu rentowego albowiem żadna ze stron postępowania nie kwestionowała ich rzetelności i autentyczności. Brak było zatem w ocenie Sądu przesłanek, by odmówić im przymiotu wiarygodności.

Sąd zważył co następuje :

Odwołanie wnioskodawcyR. K.jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Ogólne zasady nabywania prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. zostały uregulowane w treściart. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tj. Dz. U. z 2009, Nr 153 poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, tj. jeżeli w dniu wejścia z życie ustawy tj. na dzień 31 grudnia 1998r. spełniają łącznie następujące warunki:
1)legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat - dla mężczyzn, 60 dla kobiet,
2) mają okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet,
3 ) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;

Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa o emeryturach i rentach z FUS, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Ust. 3 stanowi zaś , iż do okresów zatrudnienie w szczególnych warunkach , o których mowa w ust. 1 zalicza się także okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz okresy zatrudnienia na kolei w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin , a także okresy lub służby, o których mowa w § 5-10 .
W wykazie A – prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego – stanowiącym załącznik do rozporządzenia, w dziale I (w górnictwie ) pod poz. 1 opisano prace pod ziemią .
Dodatkowo wskazać należy, iż zgodnie z przepisem § 2 ust 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy natomiast, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2).
Zgodnie z art. 39 ustawy ubezpieczonemu urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r., spełniającemu warunek określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 i niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania górniczej emerytury na podstawie art. 50a, który ma co najmniej 5 lat:
1)pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albo
2)pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki
-wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3, obniża się o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.

Przenosząc powyższe unormowania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wynika, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganego co najmniej 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego według stanu na dzień 31 grudnia 1998r.
Wnioskodawca w odwołaniu od decyzji podnosił, iż w okresie odbywania kary pozbawienia wolności świadczył pracę. Pozwany wskazywał, iż wnioskodawca nie zdał udowodnić okresu świadczenia pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.
W ocenie Sądu wynik przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego potwierdził, że faktycznie w okresie odbywania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Żywcu, sygn. akt II Kp 58/72 od dnia 10.10.1971r. do 10.10.1974r. wnioskodawca w okresie od 11.07.1973r. do 10.05.1974r. oraz od 11.05.1974r do 10.12.1974r. świadczył pracę w wymiarze pełnego etatu. Okoliczność ta została potwierdzona zaświadczeniem z Zakładu Karnego wN.o wykonywaniu pracy z dnia 21.03.2013r. (k. 31 akt) a dokument ten nie budził żądanych wątpliwości Sądu co do jego autentyczności.
Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 6 ust 2 pkt 4 ustawy zgodnie, z którym okresami składkowymi są okresy pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Państwa Polskiego kary pozbawienia wolności, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania - w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy - okres ten podlega zaliczeniu jako okres składkowy w wymiarze 1 roku i 5 miesięcy.
Analiza przedmiotowego okresu pozwala na uznanie, iż łączny okres stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy po zsumowaniu do zaliczonego przez pozwanego okresu w wymiarze 22 lat, 11 miesięcy i 17 dni okresu pracy od 11.07.1973r. do 10.05.1974r. oraz od 11.05.1974r do 10.12.1974r. z tytułu zatrudnienia w czasie odbywania kary pozbawienia wolności daje łącznie okres 24 lata, 4 miesiące i 17 dni, zatem wskazuje, iż nie został spełniony przez ubezpieczonego warunek legitymowania się na dzień 31 grudnia 1998r. wymaganym 25 okresem składkowym i nieskładkowym.
Przechodząc do omawiania zarzutu wnioskodawcy dotyczącego nieprzeliczenia przez pozwany organ rentowy okresów pracy górniczej przez mnożnik „półtora”, celowym jest w tym miejscu powołanie art. 50 d ust 1 ustawy, z którego wynika, że przy ustalaniuprawa do górniczej emeryturypracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:
1)w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;
2)w drużynach ratowniczych.
Stosowanie zaś do art. 50a ust 1 ustawy górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1)ukończył 55 lat życia;
2)ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobieti 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;
3)nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.( ust 2)
W oparciu o powyższe wskazać należy, iż wynik przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wprawdzie potwierdził, iż wnioskodawca w okresie od 29 kwietnia 1981 r. do 25 listopada 1982 r. był zatrudniony wKopalni (...)wZ.na stanowisku ładowacza a następnie od 28 grudnia 1982 r. do 24 lutego 1999 r. był zatrudniony w(...) S.A.wKWK (...), gdzie wykonywał prace kwalifikującą do uznania jej za pracę górniczą pod ziemią w rozumieniu przepisów ustawy. Podkreślenia jednak wymaga, iż okresy pracy górniczej wnioskodawcy w wymiarze 16 lat, 6 miesięcy i 15 dni nie podlegają przeliczeniu w oparciu przepis art. 55d ust 1 ustawy, gdyż przeliczenie to jest możliwe jedynie przy spełnieniu warunków do przyznania emerytury górniczej zgodnie z art. 50 a ust. 1 pkt 2 ustawy a wnioskodawca nie spełnia tych warunków ponieważ nie legitymuje się okresem pracy wynoszącym łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 25 lat dla mężczyzn o czym Sąd rozważał powyżej. Okresy te zaś stanowią wymaganą przesłankę 15 lat pracy w warunkach szczególnych wykonywanej pod ziemią , o której mowa w wykazie A dziale I poz. 1 złącznika do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. , którą to okoliczność niespornie uwzględnił rentowy w zaskarżonej decyzji rozpatrując prawo ubezpieczonego do emerytury w trybie art. 184 cyt. wyżej ustawy emerytalnej.

Dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wymagane jest spełnienie kumulatywnie przesłanek wykazanych w art. 184 ust. 1 i 2 cyt. wyżej ustawy emerytalnej tj. osiągnięcie wskazanego w przepisach wykonawczych wieku, legitymowanie się na dzień 31 grudnia 1998r. wymaganym stażem ubezpieczeniowym wymiarze 25 lat – dla mężczyzn i 20 lat dla kobiet a także przepracowanie określonej ilości lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Koniecznym jest także nie przystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Osoba ubiegająca się o prawo do emerytury do dnia 31 grudnia 2012r. musiała nadto wykazać, iż spełnia przesłankę nie pozostawania w stosunku pracy.
Mając na uwadze powyższe warunki konieczne do spełnienia przez ubezpieczonego ubiegającego się o emeryturę w warunkach szczególnych wskazać należy, sporny pozostawał wymóg legitymowania się wymaganym na dzień 31 grudnia 1998r. stażem ubezpieczeniowym w wymiarze co najmniej 25 lat. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym zestawienie szczegółowe zaliczonych przez organ rentowy do stażu okresów zatrudnienia ubezpieczonego w kontekście dowodów potwierdzających fakt zatrudnienia w aktach rentowych ( k. 23-23v. akt sprawy ) Sąd doszedł do przekonania, iż ubezpieczonyR. K.nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających spełnienie powyższego wymogu.
Nie uszło przy tym uwadze Sądu, iż wnioskodawca na rozprawie w dniu 22 maja 2013r. wskazał, że nie ma żadnych dodatkowych dokumentów odnośnie okresu ubezpieczenia poza tymi, które już przedstawił w sprawie (k. 44 akt).

Tym samym Sąd uznał, że ubezpieczony nie spełnia warunku do przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, gdyż pomimo zaliczenia jako okresu składkowego okresu od 11.07.1973 r. do 10.05.1974 r. oraz od 11.05.1974 r. do 10.12.1974 r. z tytułu świadczenia pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności wnioskodawca nadal nie legitymuje się 25 – letnim okresem składkowym i nieskładkowym, gdyż zdołał udowodnić jedynie staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lat, 4 miesięcy i 17 dni.

Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny i prawny Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.w związku z cytowanymi wyżej przepisamiustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoddalił odwołanie .

SSO Monika Popielińska