Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 508/13
Data wyroku: 2013-10-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sławomir Gosławski, Joanna Cisak-Nieckarz, Tadeusz Węglarek
Słowa kluczowe: Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 280§1 kk

Sygn. akt IV Ka 508/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 października 2013 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Tadeusz Węglarek (spr.)
Sędziowie SO Sławomir Gosławski
del. SRJ. N.

ProtokolantDagmara Szczepanik

przy udziale Prokuratora Rejonowego w Bełchatowie del. do Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim -U. S.
po rozpoznaniu w dniu 04 października 2013 roku
sprawyA. K. (1)
oskarżonego zart.280§1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim
z dnia 14 czerwca 2013 roku     sygn. akt II K 343/13

na podstawieart.437§1 kpk,art.636§1 kpkutrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;
wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IV Ka 508/13

UZASADNIENIE
M. Z.,K. K. (1),A. K. (1),K. S., zostali oskarżeni o to, że:
w dniu 24 lutego 2013 roku około godziny 03:20 przy skrzyżowaniuulicy (...)zulicą (...)wT.województwo(...)działając wspólnie i w porozumieniu używając przemocy wobecR. L. (1)iM. P. (1)polegającej na biciu pięściami i kopaniu w twarz, spowodowali upadekR. L. (1)na chodnik z kieszeni spodni zabrali mu papierosymarki R. (...)w ilości 16 szt. pieniądze w kwocie 10 zł oraz telefon komórkowymarki S. (...), a następnie zabrali podręczny bagaż należący doR. L. (1)w postaci torby koloru czarnego z obszyciami szaro-czerwonymi, torby koloru czarno-niebieskiego, swetra szarego w paski, ubrania roboczego, wiertarki in­kiE.mocy 710 W, poziomicy 30 cm, miary zwijanej o długości 3 metry, przedłużacza 220 V o długości 7,5 m zwijanego z czterema gniazdami, których łączna wartość wynosi 490 zł i podręczny bagaż należący doM. P. (1)w postaci pokrowca wraz obszyciami kijkami i nartamiS.oraz reklamówki z zawartością piwaŻ.iT.o łącznej wartości 515 zł w wyniku czegoM. P. (1)doznał urazu głowy i otarcia naskórka okolicy szczękowej prawej i nosa, aR. L. (1)doznał stłuczenia prawej strony twarzy
tj. o czyn zart. 280 § 1 kk
Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w II Wydziale Karnym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 roku w sprawie II K 343/13 :
1. oskarżonychM. Z.,K. K. (1),K. S.iA. K. (1)w ramach zarzucanego im czynu uznał za winnych tego, że w dniu 24 lutego 2013 roku około godziny 03.00, przy skrzyżowaniuulicy (...)zulicą (...)wT., województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu, używając przemocy wobecR. L. (1)iM. P. (2)polegającej na biciu ich pięściami w twarz, spowodowali upadekR. L. (1)na chodnik, w wyniku czego doznał on stłuczenia prawej strony twarzy, aM. P. (2)doznał urazu głowy i otarcia naskórka okolicy szczękowej prawej i nosa, po czym z kieszeni spodniR. L. (1)zabrali papierosymarki R. (...)w ilości 16 szt. i pieniądze w kwocie 10 zł , a następnie zabrali podręczny bagaż należący doR. L. (1)w postaci torby koloru granatowego z czerwonymi lamówkami z zawartością torby koloru czarno-niebieskiego, w której znajdowały się telefon komórkowymarki S. (...), sweter szary w paski, ubranie robocze, wiertarkam-ki E.mocy 710 W, poziomica 30 cm, miara zwijana o długości 3 metry, przedłużacz 220 V o długości 7,5 m zwijany z czterema gniazdami i inne drodze rzeczy, których łączna wartość wynosi 490 zł i podręczny bagaż należący doM. P. (2)w postaci pokrowca wraz obszyciami, w którym znajdowały się kijki i nartymarki S.oraz reklamówki z zawartością piwaŻ.iT., o łącznej wartości 515 zł tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 280 § 1 kkw stosunku do oskarżonychM. Z.,K. K. (1)iK. S., zaś wobec oskarżonegoA. K. (1)czynu stanowiącego wypadek mniejszej wagi wyczerpujący dyspozycjęart. 283 kkw związku zart. 280 § 1 kki za to:
a. na podstawieart. 280 § 1 kkiart. 33 § 2 kkwymierzył oskarżonymM. K.K.iK. S.kary po 2 lata pozbawienia wolności oraz kary grzywny w ilości po 50 stawek dziennych przyjmując wartość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych;
b. na podstawieart. 283 kkiart. 33 § 2 kkwymierzył oskarżonemuA. K. (1)karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 50 stawek dziennych przyjmując wartość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych;

2
na podstawieart. 46 § 2 kkorzekł solidarnie od oskarżonychM. Z.,K. K. (1),K. S.iA. K. (1)na rzecz pokrzywdzonychM. P. (2)iR. L. (1)nawiązki w kwocie po 2.000 złotych;

3
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuM. Z.okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 24 lutego 2013 roku do dnia 14 czerwca 2013 r.;

4
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuK. K. (1)okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 24 lutego 2013 roku do dnia 19 kwietnia 2013 roku i od dnia 29 kwietnia 2013 roku do dnia 14 czerwca 2013 r.

5
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuK. S.okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 24 lutego 2013 roku do dnia 14 czerwca 2013 r.

6
na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuA. K. (1)okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 24 lutego 2013 roku do dnia 25 lutego 2013 roku i od dnia 08 kwietnia 2013 roku do dnia 14 czerwca 2013 r.

9. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. W.z Kancelarii Adwokackiej wT.M.. kwotę 516,60 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuK. S.z urzędu w postępowaniu sądowym;

10
zasądził od oskarżonegoK. S.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 177,25 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w sprawie, zwalniając go od pozostałej części kosztów sądowych,

11
zasądził od oskarżonychM. Z.iK. K. (1)na rzecz Skarbu Państwa kwoty po 400 złotych, zaś od oskarżonegoA. K. (1)kwotę 280 złotych tytułem opłaty oraz kwoty po 177,25 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w sprawie.

Powyższy wyrok na zasadzieart. 425 § 1 i 2 kpkart. 444 kpkiart. 447 § 2 kpkw części na niekorzyść oskarżonegoA. K. (1)w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o karze zaskarżył prokurator.
Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 3 i 4 kpkwyrokowi zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia który miał wpływ na jego treść a polegający na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, ze czyn zarzucany oskarżonemu wyczerpuje dyspozycjęart. 283 kkw zw. zart. 280 § 1 kki stanowi wypadek mniejszej wagi, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza okoliczności przedmiotowych i podmiotowych przestępstwa – sposób działania wspólnie i w porozumieniu wszystkich sprawców, czas i miejsce przestępstwa oraz skutki, nie uzasadnia zastosowania w/w art. co do osoby oskarżonego;
- rażącą niewspółmierność kary wyrażającej się orzeczeniem wobec oskarżonego kary jedynie 1 roku pozbawienia wolności oraz grzywny 50 stawek dziennych po 10 złotych każda i solidarnie nawiązki, podczas gdy stopień społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu, także rodzaj i charakter naruszonego dobra jakim jest zdrowie pokrzywdzonych przestępstwem rozboju, wskazują na konieczność wymierzenia kary 2 lat pozbawienia wolności – tj. orzeczonej w stosunku do pozostałych współsprawców.
W konkluzji wniósł o zmianę wyroku sądu I instancji poprzez:
- wyeliminowanie z zastosowanej przez Sąd kwalifikacji prawnejart. 283 kk,
- wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności a w pozostałym zakresie utrzymanie wyroku w mocy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.

Apelacja prokuratora jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
W odniesieniu do oskarżonegoA. K. (2)sąd meriti ustalił:

⚫

A. K. (1)stał podczas zajścia w pewnym oddaleniu – około 2 do 5 metrów od miejsca w którym byli biciM. P. (1)iR. L. (2)­m.;

jednakże nie protestował on (A. K. (1)) przeciwko karygodnemu po­stępowaniu swoich kolegów;

nie uderzył żadnego z pokrzywdzonych (osobiście);

nie zabrał im (osobiście) żadnej rzeczy

– aczkolwiek –

⚫

część łupów ukryto w korytarzyku prowadzącym do piwnicy domu w któ­rym tenże oskarżony zamieszkuje;

znaleziono u niego papieros tej samej marki jaki skradziono pokrzywdzo­nym (wszystko to z ustaleń faktycznych, karty 833 i 835).

Co prawda sąd meriti użył nietrafnego sformułowania, żeA. K. (1)swoim zachowaniem bezpośrednio nie wypełnił znamion przestępstwa rozboju to odnosząc się zaś do tych ustaleń w innej części sprawozdania ze swego rozu­mowania (karta 839) – celnie przywołuje organ I instancji argumenty odno­szące się do znamion czasownikowych przestępstwa rozboju i to z powołaniem się na judykaturę. Rzecz jasna nie pomija Sąd Rejonowy w swych wywodach również kwestii odnoszących się do współsprawstwa, konstatując tę proble­matykę stwierdzeniem następującym, zaczerpniętym z orzecznictwa Sądu Najwyższego:„wykonuje czyn zabroniony wspólnie i w porozumieniu z inną osobą także ten, kto nie biorąc osobiście udziału w czyn­ności sprawczej tego czynu, swoim zachowaniem zapewnia realizację uzgod­nionego z tą osobą wspólnego przestępczego zamiaru”.
Trzeba przy tej sposobności zaakcentować, że działanie wspólnie i w poro­zu­mieniu w rozumie­niuart. 18 § 1 k.k.nie ogranicza się tylko do sytuacji, gdy wszelkie elementy i przebieg podjętego działania wynikają z uprzedniego uzgodnienia między współdziałającymi, lecz mieści w sobie również takie działania, których podjęcie dyktuje czy wymusza dynamiczny rozwój wyda­rzeń, o ile postawa współdziałającego nie dostarczy podstaw do przyjęcia, iż nie akceptuje on działań uprzednio między sprawcami nieuzgodnionych, wy­kraczających poza zakres wstęp­nego porozumie­nia, gdyż jedynie wówczas możliwe jest uznanie, iż sprawca ten ponosi odpo­wiedzialność w granicach swego pierwotnego zamiaru, z wyłą­czeniem czynno­ści stanowiących nieak­ceptowany eksces współdziałającego.

Gdy chodzi o wymiar kary i uznanie czynu przypisanegoA. K. (1).
Przy ocenie zasadności wymierzonych oskarżonym kar nie można zapomi­nać także o wewnętrznej sprawiedliwości wyroku, którą należy rozu­mieć jako konieczność zachowania właściwych proporcji kar w stosunku do wszystkich sprawców danego czynu i to nawet bez względu na to, czy sprawa toczyła się w jednym postępowaniu, czy też oddzielnie.
W tej sytuacji trudno dociec, czemuż to apelujący akceptując najniższy usta­wowy wymiar kary dla sprawców dominujących, oczekuje takiej samej represji dla sprawcy, którego rola (w realiach sprawy) okazała się podrzędna, co wykazano powyżej.
Z satysfakcją trzeba również odnotować trafność wywodów sądu meriti odnoszących się do uznania omawianego przypadku rozboju (co do oskarżo­negoA. K. (1)) za typ uprzywilejowany.
Wywody Sądu Rejonowego są w tej kwestii przekonujące (karty 840, 841), nie ma więc powodów by powta­rzać je po raz kolejny w tym miejscu, wszak nie takim celom postępowanie odwoławcze ma służyć.
Wypada jednak odnotować następujący pogląd wypowiedziany w orzeczeniu Sądu Apelacyjnego w Krakowie, w wy­roku w sprawie II AKa 128/02 z 5 czerwca 2002 roku, KZS 2002/6/16: „Za rozbój typu uprzywilejowanego przez wypadek mniejszej wagi uznaje się w praktyce te odmiany czynów typu pod­stawowego, w których stopień społecz­nej szkodliwości oraz wina sprawcy są znacznie niższe niż w przypadku typu podstawowego, a nie są jeszcze submi­nimalne, jak w razie znikomości tych znamion, zupełnie odejmującej czynowi charakter przestępczy.
Wypadek mniejszej wagi jest stanem pośrednim między brakiem treści mate­rialnej prze­stępstwa a stanem uznawanym za przestępstwo typu podstawo­wego. Za wy­padki mniejszej wagi uznaje się więc takie zachowania, wyczer­pujące zna­miona formalne, gdy szkoda wyrządzona lub zamierzona jest nie­wielka, sprawca działa z niewielką winą, nagle, bez zastanowienia, czasem motywo­wany wyzywającym zachowaniem pokrzywdzonego. Niektórzy dodają waru­nek, by poprzednie życie sprawcy bądź jego zachowanie po popełnieniu prze­stępstwa świadczyły, że przestępstwo było w jego życiu incydentem od­biega­jącym od linii jego życia. Sąd Apelacyjny tego dodatkowego obostrzenia nie wymaga, bo są to okoliczności życiorysowe, tyczące osoby sprawcy, a nie jego czynu. Prawo karne jest prawem czynu, a nie prawem sprawcy - jak prawo nie­letnich”.

Natomiast początkowo wątpliwości sądu odwoławczego budziło rozstrzygnięcie Sądu meriti, w zasądzeniu od oskarżonych solidarnie nawiązek na rzecz pokrzywdzonych. Poza sporem jest, że ukazało się wiele orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dopuszczające orzeczenie środka karnego zart. 46 § 1 kk, wbrew zasadzie indywidualizacji kary, w postaci solidarnego zobowiązania współsprawcy przestępstwa do naprawienia szkody.
Akcentuje się w orzecznictwie kompensacyjny charakter środka karnego określonego wart. 46 kk. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 17 maja 2012 roku w sprawie II Aka 150/12 opubl. KZS 2012/10/50 podkreśla, iż z uwagi przede wszystkim na dobro pokrzywdzonego, celowe jest nakładanie na współsprawców właśnie solidarnego obowiązku naprawienia szkody bowiem inne rozwiązanie naraża podmiot pokrzywdzony przestępstwem na nieuzyskanie wyrównania szkody w pełnej wysokości.
Z.jest więc przerzucanie właśnie na oskarżonych współsprawców ciężaru wytaczania ewentualnych roszczeń regresowych po naprawieniu szkody przez któregokolwiek z nich, stosownie do treściart. 441 § 2 kc.
Z kolei Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 marca 2012 roku w sprawie Ii Aka 37/12 opubl. w zbiorze orzeczeń LEX za nr(...)orzekł, iż użyte wart. 46 § 2 kksformułowanie „zamiast” oznacza możliwość zastąpienia karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę za pomocą nawiązki i potwierdza tożsamość celów powyższych instytucji służących kompensacie szkód i krzywd wynikających z przestępstwa.
Tak więc w ocenie sądu odwoławczego, uwzględniając kompensacyjny charakter środka karnego określonego wart. 46 kk, dopuszczalne jest orzeczenie solidarnie obowiązku określonego wart. 46 § 1 kkjak również nawiązki określonej wart. 46 § 2 kk.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji.