Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 219/13
Data wyroku: 2013-04-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Teresa Suchcicka
Słowa kluczowe: Świadczenie Przedemerytalne
Podstawa prawna: art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., Nr 170)

Sygn. akt IIIU 219/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia3 kwietnia 2013 r.

Sąd Okręgowy

w Ostrołęce

Wydział III

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:
Przewodniczący:SSO Teresa Suchcicka
Protokolant:st.sekr.sądowy Anna Rogalska-Ciak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu3 kwietnia 2013 r.wO.
sprawy z odwołaniaH. S. (1)
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oświadczenie przedemerytalne
na skutek odwołaniaH. S. (1)
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia21 grudnia 2012r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeH. S. (1)prawo do świadczenia przedemerytalnego od 11 grudnia 2012r.,

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
W dniu 10.12.2012r.H. S. (1)złożyła w Oddziale ZUS wP., wniosek o ustalenie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego.

Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 21.12.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłH. S. (1)prawa do tego świadczenia uznając, iż nie spełnia ona warunków do przyznania tego świadczenia, gdyż nie udowodniła 35-letniego okresu zatrudnienia.
H. S. (1)decyzję powyższą zaskarżyła, wnosząc od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że organ rentowy nie uwzględnił okresu jej zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.od 4.05.1976r. do 20.04.1979r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie wskazując, żeH. S. (1)nie spełnia warunku do przyznania świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa wart. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnychalbowiem legitymuje się 32 latami,4 miesiącami i 18 dniami stażu, zamiast wymaganym 35-letnim okresem uprawniającym do emerytury.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył, co następuje:

OdwołanieH. S. (1)jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującą o prawo do świadczenia przedemerytalnego jestart. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych, zgodnie z którym prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet.

Art. 2 ust. 3 cytowanej ustawy stanowi z kolei, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna, w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

W przedmiotowej sprawie spór pomiędzy stronami ograniczał się do rozstrzygnięcia czy odwołującą się posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat. Spełnienie pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie odwołującej prawa do świadczenia przedemerytalnego nie było przez ZUS kwestionowane.

Na sporną okoliczność doliczenia do stażu okresu zatrudnienia odwołującej się w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.od 4.05.1976r. do 20.04.1979r. Sąd przesłuchał świadkówH. P. (1)iH. M.oraz odwołującą się w charakterze strony.

W spornym okresie zatrudnienia odwołującej w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.kwestie ubezpieczenia społecznego członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych regulowałdekret z dnia 04.03.1976r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin(tekst jedn.: Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135 ze zm.), uchylony przez art. 195 pkt 3) ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ubezpieczenie społeczne określone dekretem obejmowało, między innymi, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy wykonywali pracę w tych spółdzielniach (art. 1 pkt 1), kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym odwołującej w spornym okresie należy zatem oceniać w oparciu o powołany akt prawny.
Przy ustalaniu okresu pracy w spółdzielni, wymaganego do uzyskania świadczeń, za dzień pracy uważało się 8 godzin pracy, począwszy od dnia 01.07.1962r., przy czym do dni pracy zaliczało się również dni urlopu wypoczynkowego oraz dni pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego. Za miesiąc pracy uważało się natomiast 13 dni pracy dla kobiety, jeżeli ubezpieczona nie użytkowała działki przyzagrodowej i nie dostarczała spółdzielni produktów rolnych wytworzonych w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym. Za rok pracy uważało się natomiast rok obrachunkowy, w którym kobieta przepracowała w spółdzielni co najmniej 150 dni pracy, jeżeli nie użytkowała działki przyzagrodowej i nie dostarczała spółdzielni produktów rolnych (art. 4 dekretu).
W świetle powyższego skuteczność odwołaniaH. S. (1)w zakresie zaliczenia jej do okresów składkowych okresu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.przed 15.11.1991r. uzależniona była od wykazania, że świadczyła pracę w wymiarze określonym powyżej.
Jakkolwiek nie zachowały się żadne dokumenty, na podstawie których można ustalić dzienny, czy też miesięczny wymiar czasu pracy odwołującej (np. ewidencja czasu pracy), to jednak postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie pozwala na dokonanie ustaleń, umożliwiających zaliczenie odwołującej do okresów składkowych spornego okresu zatrudnienia. Na podstawie zeznań świadkówH. P. (1)(k. 20) iM. M. (1)(k. 20-21) Sąd ustalił, że w okresie zatrudnienia odwołującej dzienny wymiar czasu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.wynosił 8 godzin, tj. od 700do 1500, w takich też godzinach świadczyła pracęH. S. (1). Praca była codziennie.
ŚwiadekH. P. (1)zeznała, że razem z odwołującą pracowała w(...)wK.. Świadek pracowała od 1962r. do końca(...)tj. do 1 V 1992r. Była brygadzistką na Przetwórni. Pamięta, że paniS.pracowała w przetwórni, ale dokładnej daty nie pamięta. Na początku mieli małą brygadę, potem większą do 50 osób pracujących. Zasadą było, że trzeba było być członkiem spółdzielni, choć zdarzało się, że pracowali i nieczłonkowie, ale rzadko. Świadek nie pamięta czy p.S.była członkiem Spółdzielni, pamięta natomiast, że odwołująca robiła wszystko związane z przetwórstwem owoców i warzyw. Latem w Przetwórni robiono dżemy, konfitury, przeciery pomidorowe, ogórki. Odwołująca pracowała przy taśmie, przy selekcji owoców, również myła słoiki, robiła wszystko co było związane z przetwórstwem owoców i warzyw. Pracowali od godz. 700do 1500. Jak był sezon to pracowali po 10 godzin, nawet i w soboty. Na pewno paniS.pracowała przez 5 dni w tygodniu, po 8 godzin, bywało i więcej. Odwołująca pracowała jako pracownik fizyczny w brygadzie świadka. Pracowały na początku na jedną zmianę, a potem na dwie zmiany.
Podobne zeznania złożyła świadekM. M. (1). Świadek zeznała, że z odwołującą mieszkają w jednej wsi i pracowały razem w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.. Świadek pracowała od maja 1976r. do 1991r. Odwołująca przyjmowała się w tym samym okresie co świadek. Świadek pracowała jako magazynier wyrobów gotowych i opakowań na produkcji i na skupie. Odwołująca pracowała jako pracownik fizyczny na produkcji przy truskawkach, przy ogórkach – generalnie przy przetwórstwie owoców i warzyw. Pracy było dużo zwłaszcza w sezonie, w zimie zaś było pakowanie towaru na sklepy, etykietowanie. Jak było trzeba pracowali nawet w niedzielę. Wtedy pracowało się 6 dni w tygodniu – to było minimum. Pracowali od godz. 600do 1400i od 1400do 2200, a zimą przeważnie na jedną zmianę, ranną. Nie był wymogu bycia członkiem spółdzielni, by tam pracować, ale później każdy chciał zostać członkiem, bo były przywileje jak zysk z udziału. Jak wszystko było dobrze, to wszyscy dostawali premię. Ich wynagrodzenia płacone były wg dniówek obrachunkowych i według akordu np. było płacone od słoika, czy od truskawek, ilości ułożonych słoików. Opłacało się tam pracować, bo pracy było dużo. Zimą np. obierali czosnek, jabłka, cebulę.
Odwołująca sięH. S. (1)słuchana w charakterze strony zeznała, że w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK., zatrudniła się 4 V 1976r. kiedy otwarto(...), jako pracownik fizyczny. Jej rodzice wcześniej tam pracowali. Po pewnym czasie wstąpiła do Spółdzielni jako członek. Pracowała po 8 godzin dziennie w systemie zmianowym od godz. 700do 1500lub od 1400do 2200. Pracowała na początku przez rok po 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku -soboty i niedziele były wolne. W kolejnym roku zatrudnienia w 1977 było więcej pracy i wtedy właśnie wprowadzono system zmianowy i odwołująca już pracowała w tym systemie - od poniedziałku do piątku. Czasami zdarzało się pracować w soboty. Jej praca polegała na tym, że stała przy taśmie i przebierała owoce, zepsute odrzucała z taśmy. W sezonie letnim to były przeważnie truskawki. Natomiast zimą robili przetwory w postaci ogórków, sałatek. Wtedy ogórki, czy pieczarki wkładała do słoików. W okresie tego zatrudnienia nie miałam przerw w pracy, poza przysługującym urlopem. W 1978r. wyszła za mąż i pracowała do 20 IV 1979r., dłużej mąż nie pozwalał jej pracować. Nie miała działki przyzagrodowej od Spółdzielni i nie dostarczała produktów rolnych do Spółdzielni. Nie miała własnego gospodarstwa rolnego. 15 X 1981r. rozpoczęła pracę w SPZOZ wW.i pracowała na centrali telefonicznej jako telefonistka. W SPZOZ dostała wypowiedzenie z powodu likwidacji jej stanowiska pracy, gdyż wprowadzono centralę automatyczną (dowód: zeznania k. 29-30 i 18-19).

W ocenie Sądu Okręgowego nie ma żadnych podstaw do tego, aby zeznania odwołującej i wyżej wymienionych świadków kwestionować. Świadkowie są osobami obcymi dla odwołującej, nie mającymi żadnego interesu w składaniu zeznań nie odpowiadających prawdzie. Ponadto iH. P.iM. M.były zatrudnione z odwołującą w spornym okresie. Mogą zatem mieć informacje na temat zatrudnieniaH. S. (1), istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka teza jest tym bardziej uzasadniona, że zeznania świadków są ze sobą zbieżne, w jednakowy sposób świadkowie opisali przebieg zatrudnienia odwołującej. W spornym okresie czas pracy wynosił 5 dni w tygodniu. Skoro zatem odwołująca pracowała co najmniej 5 dni w tygodniu, po osiem godzin dziennie, nie miała żadnych przerw w zatrudnieniu, np. z powodu urlopów bezpłatnych, to praca w spornym okresie mieściła się w normach określonych w powołanym wyżej art.4 dekretu. Należało zatem zaliczyć odwołującej do okresów składkowych okres pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej wK.od dnia od 4. 051976 do 20.04.1979r. co daje zwiększenie stażu o 2 lata, 11 miesięcy i 17 dni.
Dodatkowym dowodem przemawiającym za wiarygodnością przesłuchanych świadków i zeznań odwołującej są wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej odwołującej świadczące o okresie jej zatrudnienia w(...)wK.na k. 82-83 (dowód legitymacja k. 17) oraz świadectwo pracy z(...)K., w którym stwierdza się, że w okresie od 4 maja 1976r. do 20 kwietnia 1979r. odwołująca zajmowała stanowisko na stanowisku roboczym w przetwórni, a stosunek członkowski został rozwiązany na prośbęH. S.k.4 a. r.).

Reasumując powyższe Sąd doszedł do przekonania, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, żeH. S. (1)legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury mając łączny staż 35 lat, 4 miesięcy i 5 dni, co zgodnie z cytowanym wyżejart. 2 ust. 1 pkt.5 b ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnychuprawnia ją doświadczenia przedemerytalnego gdyż spełniła też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, wynikające zart. 2cytowanej wyżejustawy o świadczeniach przedemerytalnych, Odwołująca zgromadziła łącznie 35 lat, 4 miesiące i 5 dni stażu pracy, była od dnia 1.06.2012r. i nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna i pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 9.06.2012r. do 8.12 2012r. w okresie pobierania zasiłku nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny podjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniuustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ani zatrudniania w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych (vide: zaświadczenie z PUP k.9 akt rentowych). Stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy ( świadectwo pracy k.8a.r.) oraz złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6 miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd w oparciu oart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 30 sierpnia 2012 roku i przyznałH. S. (1)prawo do świadczenia przedemerytalnego począwszy od dnia 11 grudnia 2012 roku tj. od dnia następnego po złożeniu wniosku wraz z wymaganymi dokumentami – stosownie do treściart. 7 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych(wniosek o świadczenie wpłynął w dniu 10.12.2012r.).

Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do świadczenia przedemerytalnego, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującej się prawa do świadczenia przedemerytalnego. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na jednoznaczne stwierdzenie, że odwołująca się ma ponad 35 letni staż. Dopiero na etapie postępowania sądowego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołująca się w sposób niewątpliwy wykazała, że legitymuje się ponad 35 letnim okresem uprawniającym do emerytury.
Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.