Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1949/13
Data wyroku: 2013-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Stankiewicz
Słowa kluczowe: Ubezpieczenie Społeczne
Podstawa prawna: art. 6, 38, 48 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.)

Sygn. akt V U 1949/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Stanisław Stankiewicz
Protokolant: Bożena Radziusz

po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 roku w Białymstoku
na rozprawie
sprawyP. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie nieistnienia ubezpieczenia
na skutek odwołaniaP. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 10 października 2013 roku
Nr(...)- (...), nr(...)

I
Zmienia zaskarżoną decyzję w pkt II i III w ten sposób,że ustala, iżP. C.nie ma obowiązku sporządzenia i złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych dotyczących okresu od 3 kwietnia 2000 roku do 30 czerwca 2003 roku.

II
Oddala odwołanie w pozostałej części.

III
Znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VU 1949/13

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 10.10.2013r. stwierdził, żeP. C.podlegał od 3.04.2000r. do 30.06.2003r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo podał wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz zobowiązał płatnika do złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych.
W odwołaniu od tego orzeczenia ubezpieczony zarzucił O/ZUS naruszenieart.24 ust.4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychpolegające na nieuwzględnieniu, że roszczenie o zapłatę składek przedawniło się.
Na podstawie takiego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Odwołanie częściowo jest zasadne.

Analiza akt ubezpieczeniowych wskazuje na popełnienie przez organ rentowy w niniejszej sprawie kardynalnych błędów niedopuszczalnych w demokratycznym państwie prawnym.
Treść pisma Placówki Terenowej KRUS wM.z 23.01.2012 r. potwierdza zwrócenie się przez O/ZUS 20.12.2011r. do tego organu w nieokreślonej sprawie. W odpowiedzi Kasa wysłała O/ZUS kserokopię decyzji z 23.01.2012 r. Na mocy tego orzeczeniaP. C.został wyłączony z ubezpieczenia rolniczego jako domownik – w okresie od 1.10.2001 r. do 30.06.2003r. 24 lutego 2012 r. jego matkaJ. C.napisała do O/ZUS w sprawie syna.
Postanowieniem z 20.03.2012 r. O/ZUS zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia podlegania przezP. C.ubezpieczeniom społecznym.
Odpis postanowienia doręczonoJ. C.. Postępowanie zostało podjęte 10.10.2013 r. Tego dnia została wydana też zaskarżona decyzja. Oba orzeczenia zostały doręczoneJ. C..
Zdaniem Sądu, czynności O/ZUS w sprawie od początku do końca są nieprawidłowe. Całkowicie bezpodstawnie uznanoJ. C.za pełnomocnika syna.
Zgodnie z treściąart.123 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychw sprawach uregulowanych w niej stosuje się przepisyKodeksu postępowania administracyjnego, chyba że stanowi ona inaczej.
Wedługart. 61 § 1 k.p.a.postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić osoby będące stronami w sprawie. W doktrynie i orzecznictwie sądowym przyjęto, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest data podjęcia przez organ pierwszej czynności w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. (Postanowienie NSA z 4.03.1981 – SA 654/81 – ONSA 1981/1/15).
W niniejszej sprawie organ rentowy nie zawiadomiłP. C.o żadnej swojej czynności. O decyzji z 10.10.2013 r. dowiedział się chyba przy okazji odwiedzin rodziców. Brak wszczęcia postępowania ma istotny skutek prawny, jeśli chodzi o bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Nie doszło bowiem do zawieszenia biegu tego terminu. W dacie wydania zaskarżonej decyzji składki były już przedawnione. Okoliczność tę organ rentowy potwierdził w swoim piśmie z dnia 28.11.2013 r.
Prawdą jest, że rolnik lub domownik, który nie spełnia warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega ubezpieczeniom na podstawie przepisówustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jeśli prowadzi działalność gospodarczą.
P. C.prowadził w spornym okresie taką działalność. Z mocy prawa podlegał więc obowiązkowym ubezpieczeniom. Obowiązek ten nie ulega przedawnieniu. Stwierdzenie przez O/ZUS jego istnienia w stosunku doP. C.ma swoje uzasadnienie prawne. Całkowicie niezrozumiałe jest natomiast żądanie od niego złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych.
Ustawodawca na mocy art.38 ust.2 ustawy nałożył na płatnika składek obowiązek przekazania w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji Zakładowi dokumentów związanych z ubezpieczeniami społecznymi określonymi w ustawie za okres objęty decyzją. Płatnik jest także obowiązany obliczyć, rozliczyć oraz opłacić należne składki. W tym samym terminie musi przesłać deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłacić składki. Złożenie samych dokumentów w przypadkuP. C.byłoby czynnością jałową, skoro nie ma on zamiaru opłacić składek. Obliczenie przez O/ZUS wysokości składek niewątpliwie miało na celu wywołanie u niego przekonania, że jest nadal dłużnikiem FUS i FUZ i powinien je opłacić. Prawdziwe swoje intencje O/ZUS ujawnił w uzasadnieniu postanowienia z 20.03.2012 r., w którym zawarł informację, że zawieszenie postępowania nie wstrzymuje naliczania odsetek. Kwestionowanie przezP. C.pkt II i III decyzji należało więc uznać za zasadne.
Z podanych wyżej względów Sąd na mocyart.47714§ 1 i 2 kpcorzekł jak w sentencji wyroku.