Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 490/12
Data wyroku: 2012-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Maria Pietkun, Kazimierz Josiak, Irena Różańska-Dorosz
Słowa kluczowe: Zawieszenie, Wstrzymanie Lub Zmniejszanie Emerytury I Renty
Podstawa prawna: art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III A Ua 490/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Kazimierz Josiak (spr.)

Sędziowie:

SSA Maria Pietkun
SSA Irena Różańska-Dorosz

Protokolant:

Adrianna Szymanowska

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuS. P.
przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.
o wypłatę wstrzymanej emerytury
na skutek apelacjiS. P.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w
e Wrocławiu

z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII U 2294/11
oddala apelację.

UZASADNIENIE
Decyzją z 12 września 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział weW.zawiesił wypłatę emeryturyS. P.od dnia 1 października 2011 r. w związku z kontynuacją zatrudnienia.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 14 grudnia 2011 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni. Rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy powziął po ustaleniu następującego stanu faktycznego:

S. P.,ur. (...), decyzją Zakładu Ubezpieczeń z 24 września 2007 r. nabyła prawo do świadczenia emerytalnego od 1 września 2007 r. Z uwagi na kontynuację zatrudnienia, wypłatę świadczenia zawieszono. Na wniosek ubezpieczonej z ZUS wznowił wypłatę świadczenia począwszy od 1 kwietnia 2009 r.
Przez cały okres od dnia nabycia prawa do emerytury wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie w Akademii Medycznej weW..
W marcu 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dokonując waloryzacji świadczenia, poinformował wnioskodawczynię, że począwszy od 1 października 2011 r. prawo do emerytury przyznanej przed 1 stycznia 2011 r., ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Powyższa zasada dotyczy także emerytów, którzy ukończyli wiek wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. W związku z powyższym od 1 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzyma wypłatę emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowych emerytur kapitałowych, pobieranych przez osoby, które nie rozwiązały stosunku pracy zawartego przed dniem nabycia prawa do emerytury.
Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nadal kontynuuje zatrudnienie wWojewódzkim Szpitalu (...)weW.i nigdy nie rozwiązała stosunku pracy z tym pracodawcą, organ rentowy wstrzymał z dniem 1 października 2011 r. wypłatę emerytury.
W tym stanie Sąd uznał, że odwołanie wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że z dniem 1 stycznia 2011 r. wszedł w życie przepisart. 103 a Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.), na mocy którego prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Osobom, które na dzień 1 stycznia 2011 r. pobierały emeryturę i pracowały bez rozwiązania stosunku pracy, ustawodawca pozostawił możliwość łączenia świadczenia z wynagrodzeniem do końca września 2011 r.
W myślart. 6 Ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych(Dz. U. nr 228, poz. 1507 ze zm.) w ustawie o emeryturach i rentach z FUS wprowadzone zostały następujące zmiany:
1) art. 103 ust. 1 i 2 otrzymał brzmienie:
- ust. 1 – „Prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a-106”.
- ust. 2 – „Przepisu ust. 1 nie stosuje się do emerytów, którzy ukończyli 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni), z zastrzeżeniem art. 103a”.
2) po art. 103 dodano art. 103 a w brzmieniu: „Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego”.
Sąd ustalił, że decyzja o przyznaniuS. P.świadczenia emerytalnego wydana została 24 września 2007 r. (emerytura przysługuje od 1 września 2007 r.), a zatem przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Nadto, pobierała ona przyznane jej świadczenie kontynuując jednocześnie zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy, na rzecz którego wykonywała zatrudnienie bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, tj. wWojewódzkim Szpitalu (...)weW.. Trafnie więc zauważył organ rentowy, że swoim zachowaniem wnioskodawczyni wyczerpała dyspozycję znowelizowanego art. 103 a ustawy emerytalno-rentowej i zasadnie wstrzymał jej wypłatę świadczenia emerytalnego. Z tych względów decyzję organu rentowego z 12 września 2011 r. o wstrzymaniu jej wypłaty świadczenia emerytalnego uznać należało za prawidłową i zgodną z prawem. Sąd zwrócił uwagę, że wstrzymanie wypłaty emerytury nie oznacza całkowitego pozbawienia wnioskodawczyni prawa do jej pobierania. W przypadku przedłożenia w oddziale ZUS-u świadectwa pracy lub zaświadczenia dokumentującego fakt rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, wnioskodawczyni będzie mogła ubiegać się o przywrócenie wypłaty tego świadczenia, na co też zwrócił uwagę organ rentowy w spornej decyzji.
Apelację wywiodłaS. P., zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa wyrażonej wart. 2 Konstytucji. Wniosła o uchylenie wyroku Sądu I instancji oraz zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
W uzasadnieniu zarzutów ubezpieczona wskazała, że z uwagi na hierarchiczność systemu prawa zachodzi w sprawie konieczność odmówienia zastosowania normy sprzecznej zpostanowieniami Konstytucji(zasadą zaufania obywateli do państwa), tj. art. 103 a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zasady ochrony praw nabytych. Zarzuciła także przyjęcie przez ustawodawcę zbyt krótkiego vacatio legis, uniemożliwiającego osobom zainteresowanym odpowiednie zareagowanie na nową regulację prawną oraz brak pogłębionych konsultacji społecznych z organizacjami reprezentującymi interesy osób uprawnionych do emerytur.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelacja wnioskodawczyni nie zasługuje na uwzględnienie.Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, wyprowadził trafne wnioski i wydał wyrok zgodny z obowiązującym stanem prawnym.
Spór w sprawie wymagał rozstrzygnięcia, czy organ rentowy zasadnie zawiesił wypłatę świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni, z uwagi na kontynuację zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Apelująca zarzucała sprzeczność zaskarżonej decyzji z 12 września 2011 r. z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawa i zasadą zaufania obywateli do państwa. Wskazać należy, że sprzeczność ta nie może być usuwana przez sąd powszechny samodzielnie z uwagi na to, że zgodnie zart. 178 ust. 1 Konstytucjisędziowie podlegają tylkoKonstytucjioraz ustawom. I choćart. 193 Konstytucjiprzewiduje możliwość przedstawienia przez każdy sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu, który jest jedynym organem powołanym do badania aktów normatywnych zKonstytucją, pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego zKonstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, taka konieczność nie zachodzi w sprawie, bowiem w Trybunale Konstytucyjnym już toczy się postępowanie zainicjowane przez grupę senatorów o zbadanie zgodnościart. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww zakresie, w jakim z powodu uzyskania przez emeryta przychodu z tytułu zatrudnienia kontynuowanego po nabyciu prawa do emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury również wobec emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy zart. 2, art. 21, art. 64 Konstytucji RPoraz art. 1 deklaracji Protokołu dodatkowego nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Trybunał rozpozna ww. wniosek na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r.
Kierowanie kolejnego pytania do Trybunału Konstytucyjnego w tej kwestii jest niecelowe, a z drugiej strony nie pozbawia wnioskodawczyni, gdy zapadnie dla niej i dla innych ubezpieczonych korzystny wyrok Trybunału, prawa do wznowienia postępowania w myślart. 4011 kpc.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że zagadnieniem prawnym uniemożliwiającym wypłatę świadczeń emerytalnych bez przerwania działalności zawodowej u dotychczasowego pracodawcy zajmował się już TK w 2006 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 7 lutego 2006 r., sygn. akt SK 45/04, uznał je za zgodne zart. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał stwierdził wówczas, że w przypadku sfery uprawnień zagwarantowanych przez ustawę i wykraczających poza konstytucyjną istotę prawa do minimalnego zabezpieczenia, ustawodawca może - co do zasady - znieść uprawnienia wykraczające poza konstytucyjną istotę prawa do zabezpieczenia społecznego. W każdym przypadku zmiany te powinny jednak być dokonywane przy poszanowaniu pozostałych zasad i norm konstytucyjnych wyznaczających granice swobody prawodawcy wprowadzania zmian do systemu prawnego, a w szczególności zasady ochrony zaufania jednostki do państwa, zasady ochrony praw nabytych oraz wymogu zachowania odpowiedniego vacatio legis. W rozpoznawanej sprawie „próżnowanie ustawy” obejmowało zaś odpowiednio długi okres, tj. od wejścia w życie nowelizacji ustawy emerytalno-rentowej od 1 stycznia 2011 r. do końca września 2011 r. Ponadto Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyjaśniał, że dyrektywa rozwoju ubezpieczeń społecznych nie wyklucza zmian regulacji prawnych przewidzianych we wcześniejszych ustawach, pod warunkiem zachowania istoty tych uprawnień, przy czym nie zawsze te zmiany muszą iść w kierunku korzystnym dla adresatów (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 1995 r. w sprawie K 23/95 oraz z 17 lipca 1996 r. w sprawie K 8/96).
Sąd I instancji ustalił, że wnioskodawczyni uzyskała prawo do emerytury od 1 września 2007 r. Przed nabyciem prawa do świadczenie emerytalnego do chwili obecnej wnioskodawczyni pozostaje w stosunku pracy zWojewódzkim Szpitalem (...)weW..
Wejście w życie przepisuart. 28 Ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz.U. nr 257, poz. 1726), zgodnie z którym począwszy od 1 października 2011 r. prawo do emerytury przyznanej przed 1 stycznia 2011 r., ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego, stanowi podstawę prawną do zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego.
W związku z kontynuacją przez wnioskodawczynię zatrudnienia, zaskarżoną decyzją organ rentowy wstrzymał jej wypłatę emerytury. Zawieszenie wypłaty świadczenia nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji. Ustawodawca bowiem nie różnicuje ubezpieczonych według miejsca i rodzaju ich zatrudnienia, a jedynie odnosi się do samego faktu kontynuacji tego zatrudnienia, bez przerwania go w związku z uzyskaniem prawa do emerytury.
Sąd stwierdził, że konstytucyjnie chronione prawo wnioskodawczyni do emerytury nabyte od 1 listopada 2008 r. nie zostało naruszone w wyniku zmiany przepisów. Wnioskodawczyni ma nadal prawo do pobierania emerytury w przypadku rozwiązania stosunku pracy z obecnym pracodawcą. Tym samym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja o wstrzymaniu wypłaty emerytury jest prawidłowa.
Sąd Apelacyjny nie znalazł żadnych podstaw do podważenia prawidłowości i zasadności zaskarżonego wyroku, z tego też względu na mocyart. 385 kpcorzekł o oddaleniu apelacji wnioskodawczyni jako niezasługującej na uwzględnienie.
K.S.