Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1132/13
Data wyroku: 2013-10-21 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wsprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 1132/13

W Y R O KW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu21 października 2013 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyW. Ś.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaW. Ś.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia1 sierpnia 2013 r.,znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyW. Ś.prawo do emerytury, począwszy od dnia 1 lipca 2013 r.

Sygn. akt III U 1132/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 21 października 2013 r.

Decyzją z dnia 1 sierpnia 2013 r., znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyW. Ś.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej decyzji organ rentowy powołał ogólnie przepisyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Uzasadniając swoje stanowisko organ rentowy wskazał, że zgodniez art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów ubezpieczonemu, urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. emerytura przysługuje, jeżeli spełnił łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny, wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wnioseko wycofanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 1 stycznia 1999 r., osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat dla mężczyzn,w tym okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy, wynoszący co najmniej15 lat.
Zakład odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, ponieważ do dnia 1 stycznia 1999 r. nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracyw szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Organ rentowy do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył wnioskodawcy okresu pracy od 4 maja 1987 r. do 31 marca 1998 r.w(...) S.A.(...)na stanowisku kierowca samochodowy, ponieważ z dokumentów nie wynika kierowcą jakiego samochodu był wnioskodawca.
Natomiast do stażu pracy w warunkach szczególnych zaliczono okres od 19 maja 1969 r. do 21 października 1969 r. i od 20 listopada 1971 r. do 14 grudnia 1977 r. tj. łącznie 6 lat, 5 miesięcy i 29 dni.

W odwołaniu z dnia 14 sierpnia 2013 r. wnioskodawcaW. Ś.zakwestionował powyższą decyzję jako krzywdzącą wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emeryturyz uwzględnieniem pracy w szczególnych warunkach w(...) Zakładach (...)na stanowisku kierowca samochodu ciężarowegoS.o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażonew zaskarżonej decyzji. Odwołał się do treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy w Przemyślu

ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaW. Ś.,urodzony (...),z zawodu kierowca, w dniu 24 lipca 2013 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając jednocześnie, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W aktach organu rentowego znajduje się dokumentacja potwierdzająca przebieg jego zatrudnienia, w tym: świadectwo pracy z dnia 22 listopada 1994 r. wystawione przez(...) Zakłady (...),z którego wynika, iż wnioskodawca w okresie od 4 maja 1987 r. do 30 listopada 1994 r. był tam zatrudniony na stanowisku kierowca samochodowy, świadectwo pracy z dnia 4 kwietnia 1998 r. wystawione przez(...) S.A., z którego wynika, iż wnioskodawcaw okresie od 1 grudnia 1994 r. do 31 marca 1998 r. był tam zatrudniony jako kierowca.
Ustalony przez organ rentowy wymiar okresów składkowychi nieskładkowych wykazanych przez wnioskodawcę na dzień 1 stycznia1999 r. wyniósł 29 lat, 4 miesiące i 4 dni.
W chwili złożenia wnioskuW. Ś.nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego.
W rezultacie zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2013 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy przyznania emerytury.

Dowód:
- wniosek o emeryturę z dnia 24.07.2013 r.,
- świadectwo pracy z dnia 22.11.1994 r. wystawione przez(...) S.A.,
- świadectwo pracy z dnia 4.04.1998 r. wystawione przez(...) S.A.,
- umowa o pracę z dnia 4.05.1987 r.,
- angaże z(...) Zakładów (...),
- umowa o pracę z dnia 1.12.1994 r.,
- decyzja ZUS/O wR.z dnia 1.08.2013 r.,
w aktach rentowych nr(...)

Sąd ustalił, że wnioskodawcaW. Ś.w okresie od 4 maja 1987 r. do 31 marca 1998 r. był zatrudniony w(...) S.A.w Zakładzie wP.na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego. Wnioskodawca jeździł samochodem markiS.28o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Firma zajmowała się przede wszystkim skupem i przerobem jaj, zaopatrzeniem sklepów w jaja oraz drób mrożony. Do obowiązków wnioskodawcy należało przewożenie towaru: jaj, mięsa, zwożenie towaru ze skupu, ferm i rozwożenie po sklepach, szpitalach.
Wnioskodawca na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Dowód:
- zeznania świadków:A. B.- k. 33,
R. K.- k. 33,
S. G.– k. 33,
E. S.– k. 24,
- przesłuchanie wnioskodawcy - k. 33,
- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcyz(...) Zakładów (...).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych oraz w ramach toczącego się w sprawie sądowego postępowania dowodowego, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Za wiarygodne Sąd uznał dowody z zeznań świadkówA. B.,R. K.,S. G.iE. S.oraz przesłuchania wnioskodawcy. Świadkowie przez wiele lat pracowali wrazz wnioskodawcą w(...) S.A.wR., dlatego też znali zakres obowiązków wnioskodawcy, jak i rzeczywisty rodzaj jego pracy oraz jej warunki.
Świadkowie zgodnie opisali rzeczywisty charakter jego pracy, wyjaśniając jaki był zakres jego obowiązków na stanowisku pracy. Ich zeznania w całości zgadzały się z zeznaniami wnioskodawcy, stąd Sąd uznał je wszystkie za wiarogodne źródło ustaleń faktycznych, w szczególności dotyczących rodzaju i warunków wykonywanej przez wnioskodawcęw spornym okresie pracy.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyW. Ś.jest zasadne. Zaskarżona decyzja wydana bowiem została w oparciu o niedostateczne ustalenia faktyczne, a w konsekwencji z naruszeniem prawa materialnego.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U.z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 z póżn. zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. na dzień 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat- dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl przepisu art. 184 ust. 2 cyt. Ustawy emerytura, o której mowa powyżej, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. będącym pracownikami, o których mowaw ust. 2-3 zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym, niż określony w art. 27 pkt. 1 ustawy (co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1,za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2 cyt. ustawy).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowiskoraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32 cyt. ustawy).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny(który dla mężczyzn wynosi 60 lat), ma wymagany okres składkowyi nieskładkowy (25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracyw warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracyw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawcaW. Ś.przepracował co najmniej 15 latw warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, a okres ten przypadał przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało,że wnioskodawcaW. Ś.w okresie zatrudnienia od 4 maja 1987 r. do 31 marca 1998 r. w(...) S.A.wR.Zakładzie wP.stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Charakter pracy wnioskodawcy wykonywanej w wskazanych zakładach pracy w pełni odpowiadał pracom w szczególnych warunkach wymienionymw wykazie A, dział VIII (w transporcie i łączności), pozycja 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów) stanowiącym załącznik dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Stanowisko to wymienione jest również w wykazie A, dział VIII(w transporcie i łączności), pozycja 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowychi ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów) pkt 2 (kierowca samochodu ciężarowego) załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Podnieść należy, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymiwkodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami stroni świadków.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 września 1984 r. (III UZP 48/84 LEX nr 14630) wskazał również, iż w świetle 2ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) zakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowano odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż wnioskodawca wykazał ponad 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach przypadających na dzień1 stycznia 1999 r. i spełnia wszelkie pozostałe przesłanki do nabycia prawa do emerytury przewidziane w przepisie art. 32 w związku z art. 184 ustawyo emeryturach i rentach z FUS.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
Z powołanych względów Sąd orzekł o przyznaniu wnioskodawcy prawa do emerytury począwszy od 1 lipca 2013 r., tj. od daty złożenia wniosku.

Mając powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję należało zmienić,o czym orzeczono w sentencji wyroku, w oparciu o powyżej przytoczone przepisy i na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.