Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I S 115/13
Data wyroku: 2013-10-08 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Wołczańska, Ewa Tkocz, Roman Sugier
Słowa kluczowe: Skarga na przewlekłość
Podstawa prawna: art. 12 ust. z 17 VI 2004 r. o skardze na przewlekłość postępowania

Sygn. akt I S 115/13

POSTANOWIENIE
Dnia 8 października 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący

SSA Roman Sugier (spr.)

Sędziowie

SA Ewa Tkocz
SA Małgorzata Wołczańska

po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy ze skargiR. J.
o stwierdzenie przewlekłości postępowania
w sprawie z powództwaR. J.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
toczącej się przed Sądem Okręgowym wB.pod sygn. akt I C 413/12
p o s t a n a w i a :

1
stwierdzić, że w sprawie Sądu Okręgowego wB.o sygn. akt I C 413/12 doszło do przewlekłości postępowania w okresie od 14 lutego 2013 roku do 8 lipca 2013 roku;

2
przyznać powodowi od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego wB.kwotę 3.000 (trzy tysiące) złotych;

3
oddalić skargę w pozostałej części.

Sygn. akt I S 115/13

UZASADNIENIE
PowódR. J.wystąpił ze skargą o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym zainicjowanym jego pismem z dnia 21 sierpnia 2012r. oznaczonym w Sądzie Okręgowym wB.sygn. akt I C 413/12 nastąpiła przewlekłość postępowania.
Zdaniem skarżącego przewlekłość ta polega na tym, że wezwanie do usunięcia braków formalnych pozwu i uiszczenia opłaty sądowej miało miejsce dopiero w piśmie z dnia 10 lipca 2013r. Okres czasu od daty wniesienia pozwu do daty wezwania mającego na celu nadanie sprawie biegu świadczy zdaniem skarżącego o przewlekłości postępowania.
Powód zażądał zasądzenia od Sądu Okręgowego wB.na jego rzecz kwoty 20.000 złotych ze względu na zaistniałą przewlekłość.

Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego wB.zgłaszając swój udział w postępowaniu wnosił o oddalenie skargi.
Podał, że postępowanie, którego dotyczy skarga toczy się z powództwaR. J.iI. J.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wB.o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Pozew w tej sprawie wpłynął do sądu w dniu 5 grudnia 2012r. W początkowej jego fazie konieczne było rozpoznanie wniosku o wyłączenie od jej rozpoznania kilku sędziów orzekających w I Wydziale Cywilnym tego Sądu. Później zwrócono się do Sądu Rejonowego wB.o nadesłanie akt innej sprawy, gdyż zapoznanie się z nimi było niezbędne do nadania sprawie, której dotyczy skarga, właściwego biegu. Dopiero później możliwe stało się skierowanie do powoda wezwania zawartego w piśmie z 10 lipca 2013 roku.
Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego wB.postępowanie w sprawie I C 413/12 toczyło się w sposób sprawny i celowy.

Sąd Apelacyjny w Katowicach ustalił co następuje:

W dniu 6 lipca 2012 roku wpłynął do Sądu Rejonowego wB.pozewI. J.skierowany przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.dotyczący wyrównania renty wypłaconej przez pozwanego oraz zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych.
Powództwo oparte było na stwierdzeniu, że na skutek prowadzonej egzekucji komorniczej powódka otrzymuje emeryturę w wysokości niższej od najniższej emerytury przewidzianej przepisami prawa i że wobec powtarzania się takiego stanu rzeczy pozwany oprócz wyrównania emerytury winien zapłacić żądane zadośćuczynienie. W pozwie powódka udzieliła pełnomocnictwa procesowegoR. J..

Pozew ten został przez Sąd Rejonowy wB.potraktowany jako odwołanie się od decyzji organu rentowego i pismem z dnia 16 lipca 2012r. przekazany Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.w celu rozpoznania odwołania w trybieart. 4779§ 2 kpc(k. 37 akt sprawy V Uo 22/12).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia 23.08.2012r. zwrócił pozew w części dotyczącej żądania zapłaty zadośćuczynienia podając, że tego rodzaju żądanie nie może być rozpoznane w trybieart. 4779§ 2 kpc.
W tym samym dniu do Sądu Rejonowego wB.wpłynęło pismoR. J.z dnia 21.08.2012r. skierowane do sprawy o sygn. akt V Uo 22/12, w którym podał on, że „wstępuje” do tej sprawy w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych przez pozwanego polegającym na „zablokowaniu” karty NFZ przez co został on pozbawiony prawa do bezpłatnych usług medycznych. Autor pisma zażądał od pozwanego zapłaty z tego tytułu zadośćuczynienia kwoty 100.000 złotych.

Pisma z 4 lipca 2012r. i 21 sierpnia 2012r. zostały potraktowane przez Sąd Rejonowy wB.jako stanowiące, także pozew o zapłatę zadośćuczynienia i w tym zakresie wyłączone do odrębnego postępowania w ramach nowej sprawy o sygn. akt V P 283/12. Zarządzenie w tym przedmiocie wydano i wykonano w dniu 27 sierpnia 2012r.
W dniu 16 października 2012r. odnotowano w aktach sprawy wpływ skargiI. J.na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt V Uo 22/12 powołującej się na to, że pozwany ZUS nie udzielił jej satysfakcjonującej odpowiedzi na żądanie wyrównania emerytury.

Skargę w dniu 16 października 2012 roku przesłano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu wB..

W dniu 9 listopada 2012r. Sąd Okręgowy wB.zwrócił akta V Uo 22/12 Sądowi Rejonowemu wB.informując, że skarga nie dotyczy przewlekłości postępowania przed Sądem Rejonowym wB.lecz zarzuca przewlekłość postępowania przed ZUS, a wyrządzenie powódce krzywdy przez ten organ jest przedmiotem postępowania cywilnego.

Zarządzeniem z 12.11.2012r. zobowiązanoI. J.do sprecyzowania jaki charakter ma wcześniejsze pismo powódki z dnia 10 października 2012r. zatytułowane „skarga ma brak odpowiedzi przez ZUS”, w którym zawarto żądanie nadania sprawie „odpowiedniego biegu”. Powódka pismem z dnia 8 grudnia 2012 roku poinformowała Sąd Rejonowy wB., że pismo to stanowi:

-

skargę na „milczenie” ZUS,

pozew o zapłatę renty wyrównawczej,

pozew o zapłatę zadośćuczynienia.

W związku z powyższym Sąd Rejonowy pismo z dnia 10 października 2012r. potraktował jako skargę na milczenie ZUS i zarejestrował jako odrębną sprawę pod sygnaturą akt V Uo 301/12 wyłączając ją do odrębnego rozpoznania. Miało to miejsce w dniu 4 grudnia 2012r.

Sprawę V P 283/12 zarządzeniem skierowano do I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego wB.zgodnie z właściwością rzeczową jako sprawę o zapłatę zadośćuczynienia.
Sąd ten zarejestrował ją jako sprawę I C 1113/12 i postanowieniem z dnia 21 września 2012r. przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu wB.ze względu na wysokość zadośćuczynienia żądanego przezR. J..

W tym Sądzie zarejestrowano ją jako sprawę I C 361/12.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy stwierdził swą niewłaściwość i sprawę ponownie przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu wB.podając, że wielkość zadośćuczynienia żądanego przezI. J.przesądza o właściwości majątkowej tego sądu, a pismoR. J.z 21.08.2012r. winno być traktowane jako odrębny pozew.
Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Apelacyjny w Katowicach postanowieniem z dnia 6 marca 2013 roku (I ACz 205/13).
Sprawę zarejestrowano ponownie w Sądzie Rejonowym wB.pod sygn. akt I C 428/13 wzywając w dniu 16 maja 2013r.I. J.do usunięcia braków formalnych pozwu.

PismoR. J.z 21.08.2012r. wyłączono do odrębnego rozpoznania i zarejestrowano pod sygn. akt I C 413/12 Sądu Okręgowego wB..

Następnie w ramach tej sprawy rozpoznano wnioski sędziów Sądu Okręgowego wB.o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy.
Postanowienie w tym zakresie zapadło w dniu 8 lutego 2013r.
Po wyznaczeniu sędziego referenta podjął on działania w celu ustalenia w jaki sposób sprawa skierowana zgodnie z pismami procesowymi stron do Sądu Rejonowego wB.ostatecznie zarejestrowano w Sądzie Okręgowym wB..
Po zapoznaniu się z aktami Sądu Rejonowego wB.o sygn. akt V Uo 22/12, a następnie V P 283/12 a w dniu 8 lipca 2013r. z aktami I C 428/13 wezwano powoda do usunięcia braków formalnych pozwu przez dołączenie odpisu pozwu i uiszczenia opłaty.

Sąd Apelacyjny w Katowicach zważył co następuje:
Skarga powoda jest zasadna częściowo.

Z tego co przedstawiono wyżej wynika, że pismoI. J.z dnia 4 lipca 2012 roku oraz kolejne pisma tej osoby oraz jej pełnomocnika zostały ostatecznie zakwalifikowane jako szereg odrębnych powództw dla których właściwe są sądy różnej instancji i które zgodnie z obowiązującymi przepisami winny być rozpoznane w różnych trybach.
Wynikało to z niedostatecznego sprecyzowania żądań oraz występowania przezR. J.w tych samych pismach w charakterze pełnomocnikaI. J.i w imieniu własnym.
PismoR. J.z dnia 21 sierpnia 2012 roku skierowane do sprawy V Uo 22/12 zawierające oświadczenie o „wstąpieniu do sprawy” zostało przedstawione Sądowi Okręgowemu wB.z postanowieniem o przekazaniu do rozpoznania według właściwości w dniu 30 października 2012 roku jako sprawa o sygn. akt I C 1113/12.
W dniu 4 grudnia 2012r. Przewodniczący po zapoznaniu się z treścią postanowienia z dnia 4 grudnia 2012r. wydanego przez Sąd Okręgowy w sprawie I C 361/12 stwierdził, że zawarte w piśmie z dnia 21 sierpnia 2012r. oświadczenieR. J.o „wstąpieniu do sprawy” z powództwaI. J.jest w istocie odrębną sprawą o zapłatę zadośćuczynienia i trafnie zarządził wyłączenie sprawy do odrębnego postępowania.

Nieprawidłowość polegała na tym, że do akt tej nowej sprawy nie dołączono kopii postanowienia z dnia 4 grudnia 2012r. Na skutek tego zaniechania sędzia referent w okresie od 14 lutego 2013 do 8 lipca 2013r. podejmował działania obejmujące badania aktowe dla ustalenia w jaki sposób pismo z 21.08.2012r. wskazujące jako powódkęI. J.i skierowane do sprawy V Uo 22/12 Sądu Rejonowego wB.zakwalifikowane zostało jako pozewR. J.i przekazane do Sądu Okręgowego wB.. Badania te były celowe ze względu na konieczność ustalenia czy nie zachodzi zawisłość sprawy, stan rzeczy osądzonej itp. Byłyby one jednak zbędne, gdyby wyodrębnienie pozwuR. J.nastąpiło w sposób pozwalający na ustalenie jak do tego doszło.
Dlatego uznać należało, że czynności jakie miały miejsce w okresie od 14 lutego 2013r. do 8 lipca 2013r. w istocie były zbędne i zawinione zostały przez Sąd Okręgowy.
Część odpowiedzialności za ten stan rzeczy ponosi także powód, który swe pismo procesowe formułował w sposób utrudniający zrozumienie ich znaczenia procesowego lub nowe żądania kierował do toczących się już spraw zamiast artykułować je jako odrębny pozew w swojej własnej sprawie.

Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny na mocy art. 12 ust 2 i ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca o skardze strony na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez przedmiotową i postępowaniu nadanym bez nieuzasadnionej zwłoki przyznał powodowi świadczenie pieniężne w kwocie 3.000 złotych, a dalej idące żądanie skargi oddalił jako wygórowane.