Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 337/12
Data wyroku: 2013-01-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Lucyna Świderska-Pilis, Joanna Skwara-Kałwa, Joanna Kurpierz
Słowa kluczowe: Nieważność Postępowania
Podstawa prawna: art. 379 pkt 2 k.p.c.

Sygn. akt I ACa 337/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący :

SSA Joanna Skwara-Kałwa (spr.)

Sędziowie :

SA Lucyna Świderska-Pilis
SA Joanna Kurpierz

Protokolant :

Małgorzata Korszun

po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. w Katowicach
na rozprawie
sprawy z powództwaK. H.
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wB.

ze skargi powoda o wznowienie postępowania
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt II C 319/11,

uchyla zaskarżony wyrok, znosząc postępowanie przed Sądem pierwszej instancji poczynając od złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

I ACa 337/12

UZASADNIENIE
SkarżącyK. H.wniósł o wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt II C 217/08, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w Katowicach z jego powództwa przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wB.o uchylenie uchwały i domagał się uwzględnienia żądania pozwu w tejże sprawie, to jest uchylenia uchwały pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wB.Nr(...). Jako podstawę skargi powód wskazał początkowoart. 403 § 3 k.p.c.a następnieart. 403 § 2 k.p.c., to jest wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, których nie mógł wcześniej powołać, a które mają wpływ na wynik sprawy. W ocenie powoda takimi środkami dowodowymi są: wyrok Sądu Okręgowego wK.w sprawie sygn. akt II C 83/08, wyrok Sądu Rejonowego wB.w sprawie sygn. akt I C 1334/09, oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie sygn. akt I ACa 213/09.
Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa(...)wB.wniosłao odrzucenie skargi, wskazując iżart. 403 § 3 k.p.c., na który powołuje się powód jako podstawę wznowienia nie obowiązuje od 1 lipca 2009 r., w świetle powyższego skarga kwalifikuje się do odrzucenia jako nie oparta na ustawowej podstawie. Na wypadek gdyby Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanej o odrzuceniu skargi pozwana wniosła o jej oddalenie nie zachodzi bowiem, żadna z okoliczności przewidzianychart. 401, 4011, 403 i 404 k.p.c.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił skargę o wznowienie postępowania w sprawie z powództwaK. H.przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej(...)wB.o uchylenie uchwały sygn. akt II C 217/08 i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty procesu.
W motywach wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi o wznowienie jest fakt, że inni członkowie Spółdzielni wygrali z nią spory, nie ma też znaczenia wyrok wydany w sprawie pomiędzy stronami w dniu 7 grudnia 2010 r. skoro orzeczenie to nie istniało jeszcze w czasie poprzedniego postępowania. Reasumując, Sąd Okręgowy przyjął, że w rzeczywistości nie istnieją podstawy wznowienia wymienione wart. 403 § 2 k.p.c.
W apelacji od tego wyroku powód wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zarzucił:
- naruszenieart. 379 pkt 5 k.p.c.w związku zart. 1171k.p.c., którego konsekwencją jest zaistnienie nieważności postępowania z uwagi na fakt, iż powód mający ustanowionego pełnomocnika z urzędu umocowanego do jego reprezentowania nie był należycie reprezentowany ponieważ do uzupełnienia braków formalnych skargi został wezwany powód, gdy winien zostać wezwany pełnomocnik z urzędu, którego udział w sprawie Sąd uznał za potrzebny,
- naruszenie przepisów postępowania przez nierozpoznanie istoty sprawy, a to oddalenie skargi z uwagi na brak podstaw do przyjęcia istnienia podstawy wznowienia a to wykrycia tego samego stosunku prawnego w sytuacji gdy powód w skardze wskazał jako podstawę wznowienia okoliczności faktyczne i środki dowodowe, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W dalszym toku postępowania apelacyjnego powód wniósł także o zniesienie postępowania w zakresie w jakim był on reprezentowany przez adwokataP. P.(protokół rozprawy apelacyjnej – k. 255).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja zasługuje na uwzględnienie bowiem słuszny jest zarzut apelacji, iż postępowanie w sprawie dotknięte było nieważnością.
Zgodnie zart. 379 pkt 2 k.p.c.nieważność postępowania zachodzi także wtedy gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji w dniu 20 lipca 2011 r. powód złożył wniosek o ustanowienie dla niego adwokata z urzędu (wniosek – k. 18). Postępowanie wywołane tym wnioskiem zostało umorzone z tym uzasadnieniem, że w sprawie, o której wznowienie skarżący wnosi postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. został dla niego ustanowiony pełnomocnik z urzędu, który z mocyart. 91 pkt 1 k.p.c.jest umocowany do reprezentowania powoda również w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania (postanowienie z dnia 24 sierpnia 2011 r. – k. 28 i 29). W rezultacie Sąd Okręgowy, przyjmując że ustanowiony dla powoda w sprawie o sygn. II C 217/08 tego Sądu pełnomocnik w osobie adw.P. P.jest umocowany do działania za powoda w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, z jego udziałem prowadził dalsze postępowanie, zawiadamiając go przy tym o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 27 października 2011 r., po zamknięciu której zapadł zaskarżony wyrok. Tymczasem postanowienie z dnia 24 sierpnia 2011 r. było wadliwe, a adw.P. P.ustanowiony w poprzednim postępowaniu nie był umocowany do podejmowania za powoda czynności procesowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania.  Zgodnie zart. 118 § 2 k.p.c.w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. (Dz. U. 2010.7.45) adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego zakończenia postępowania, chyba że z postanowienia sądu wynika, iż obowiązek zastępowania strony ustaje wcześniej. Po tej nowelizacji utraciło aktualność wcześniejsze orzecznictwo dotyczące doręczania pism w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania pełnomocnikowi procesowemu ustanowionemu z urzędu w poprzednim prawomocnie zakończonym postępowaniu przy uwzględnieniu treściart. 91 pkt 1 k.p.c.A zatem powód w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie miał należycie umocowanego pełnomocnika, co uzasadnia stwierdzenie nieważności tego postępowania i uchylenie zaskarżonego wyroku, przy jednoczesnym zniesieniu postępowania w jego części następującej po złożeniu przez skarżącego wniosku o ustanowienie dla niego pełnomocnika. Ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności rozpozna Sąd Okręgowy wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z dnia 20 lipca 2011 r. i podejmie dalsze potrzebne w sprawie czynności.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, nawiązując do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że w razie uznania, iż skarga nie opiera się na ustawowej podstawie, podlega ona odrzuceniu po myśliart. 410 § 1 k.p.c., nie zaś oddaleniu jak przyjął Sąd Okręgowy.
Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.