Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 661/12
Data wyroku: 2012-12-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesława Kaźmierska, Halina Zarzeczna, Dariusz Rystał
Słowa kluczowe: Energetyczne Prawo
Podstawa prawna: art. 754 k.c.

Sygn. akt I ACa 661/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Wiesława Kaźmierska (spr.)

Sędziowie:

SSA Dariusz Rystał
SSA Halina Zarzeczna

Protokolant:

sekr.sądowy Magdalena Stachera

po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na rozprawie w Szczecinie

sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad
przeciwko GminieK.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I C 914/10

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
zasądza od pozwanej GminyK.na rzecz powoda Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 279 311,78 zł (dwieście siedemdziesiąt dziewięć tysięcy trzysta jedenaście złotych siedemdziesiąt groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 1 lutego 2010 r.;

2
zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7 200 zł (siedem tysięcy dwieście) tytułem kosztów zastępstwa procesowego,

II
zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 10 800 zł (dziesięć tysięcy osiemset) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz kasacyjnym;

III
nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 27 932 zł (dwadzieścia siedem tysięcy dziewięćset trzydzieści dwa) tytułem nieuiszczonym kosztów sądowych.

      H. Zarzeczna   W. Kaźmierska  D. Rystał

Sygn. akt I ACa 661/12

UZASADNIENIE
Powód Skarb Państwa reprezentowany przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniósł przeciwko GminieK.o zapłatę kwoty 279 311,78 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 lutego 2010 roku.
W uzasadnieniu podniósł, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wS.poniosła w okresie styczeń - grudzień 2009 roku koszty oświetlenia węzłaM., mimo, że węzeł ten znajduje się na terenie GminyK.i pomimo kierowanych do Gminy wniosków i wezwań o przejęcie obowiązku finansowania kosztów oświetlenia węzła oraz zapłaty poniesionych już z tego tytułu wydatków. Obowiązek płatniczy Gminy powód oparł naart. 18 ust. 1 pkt 3z dnia 10 kwietnia 1997 rokuPrawo energetyczne, wskazując, że oświetlenie dróg należy do zadań Gminy bez względu na posiadany tytuł własności do urządzenia oświetlenia ulicznego. Na realizację zadań własnych Gminy, w tym takich jak i oświetlenie dróg, przysługują pozwanej dochody określone wustawie z dnia 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnegooraz wustawie z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.
W sprzeciwie od wydanego w sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości.
W uzasadnieniu, poza zarzutem braku legitymacji czynnej powoda, wskazała, że nie może być tak że każdy może w dowolnym miejscu postawić dowolne urządzenie świetlne, o dowolnej mocy, a obowiązkiem Gminy jest finansowanie pobranej przez nie energii elektrycznej, niezależnie jak duże będą to koszty. Pozwana podniosła, że wartość przedmiotu sporu, przekracza kwotę 170 292,67 złotych, przeznaczoną przez GminęK.na oświetlenie w roku 2009 na terenie całej Gminy. Ponadto, w jej ocenie wyznacznikiem zadań własnych gminy jest takżeart. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, nakazujący przy rozpatrywaniu czy mamy do czynienia z zadaniem własnym gminy wykazać że ma ono na celu zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W tym zakresie zarzuciła, że oświetlenie węzłaM.nie ma nic wspólnego z potrzebami mieszkańców Gminy, albowiem ze względu na jego położenie oświetlenie drogi służy jedynie potrzebom kierowców korzystających z drogi. Wywodziła, że skoro obowiązek Gminy utrzymywania oświetlenia, istniał z mocy prawa to niezrozumiałe jest dlaczego powód oczekiwał od Gminy podpisania porozumienia oraz dlaczego zawarł i przez rok wykonywał umowę z przedsiębiorstwem energetycznym na oświetlenie węzła. W ocenie pozwanej podstawą prawną dochodzonego roszczenia nie mogło być także świadczenie nienależne, albowiem powód finansował oświetlenie wiedząc, że nie jest do tego zobowiązany. Z ostrożności procesowej Gmina podniosła, że powód nie wykazał związku faktur z oświetleniem węzła ani też ilości oraz mocy punktów świetlnych.

Wyrokiem z 22 marca 2011 roku Sąd Okręgowy w Szczecinieoddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 7 200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił, że na trasieS.-S.wybudowano krajową drogę ekspresową numer(...)Niniejsza droga obejmuje między innymi węzełM.. Wraz z budową drogi podjęto się również budowy oświetlenia drogowego. Przedmiotowa droga krajowa, jak również pas drogowy węzłaM.stanowi własność Skarbu Państwa, zaś jego zarządcą jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. W dniu 20 lipca 2007 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wS.zawarła z(...) spółką akcyjnąumowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji. Na podstawie niniejszej umowy(...) spółka akcyjnazobowiązała się dostarczać Odbiorcy - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziałowi wS.energię do oświetlenia węzła drogowegodrogi nr (...)K.-M.. Rozliczenie między stronami miało się odbywać na podstawie „Taryfy" oraz odczytów układu pomiarowo - rozliczeniowego. Pismem z dnia 7 listopada 2008 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wS.poinformowała GminęK., że z dniem 1 stycznia 2009 roku planuje przekazać Gminie obowiązek finansowania kosztów oświetlenia węzłaM., zlokalizowanego w ciągudrogi krajowej nr (...). Wskazano, że przekazanie instalacji odbędzie się nieodpłatnie na podstawie protokołu przekazania urządzeń na rzecz Gminy. W odpowiedzi na niniejsze pismo Wójt GminyK., jak ustalił Sąd Okręgowy, zaznaczył, iż Gmina jest gotowa finansować koszty oświetlenia drogi publicznej, jednak biorąc pod uwagę ilość punktów świetlnych na węźleM., koszt finansowania tylko tego odcinka może stanowić zbyt duże obciążenie dla budżetu Gminy. Z kolei w piśmie z dnia 24 kwietnia 2009 roku pozwana zaznaczyła, iżdroga krajowa nr (...)na odcinkuS.-S.jest projektowana i rozbudowywana w standardzie drogi ekspresowej w związku z powyższym finansowanie oświetlenia w jej ciągu nie leży w kompetencjach GminyK.. W dniu 2 września 2009r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wS.przesłała pozwanej poprawiony projekt porozumienia w sprawie utrzymania oświetlenia drogowego w rejonie węzłaM.oraz odpis umowy z dnia 20 lipca 2007 roku zawartej przez powódkę zprzedsiębiorstwem (...) spółką akcyjną. Pomimo tego do porozumienia nie doszło. W dniu 15 września 2009 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 232 717,31 złotych tytułem zwrotu kosztów finansowania oświetlenia na węźleM.za okres od stycznia do sierpnia 2009 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pozwana wskazała, iż nie widzi podstaw do wniesienia opłaty, o której mowa w niniejszym piśmie. Następnie pismem z dnia 18 stycznia 2010 roku powód wystosował do pozwanej ostateczne wezwanie do zapłaty kwoty 279.311,78 złotych obejmującej zwrot kosztów finansowania oświetlenia na węźleM.za okres od stycznia do grudnia 2009 roku w terminie 5 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, jednakże bezskutecznie. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wS.poniosła w okresie od stycznia do grudnia 2009 roku koszty oświetlenia węzłaM.w wysokości 279 311,78 złotych. Czyniąc powyższe ustalenia Sąd rozważył, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że strona powodowa posiadała legitymację czynną w procesie. Biorąc pod uwagęart. 2a ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznychSąd ustalił, że drogi krajowe, w tym drogi ekspresowe stanowią własność Skarbu Państwa. Zarządcą takich dróg, co wynika zart. 19 ustawy o drogach publicznych, jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, do którego zadań należy także finansowanie oświetlenia drogi. Skoro zaś w tej sprawie nie budziło wątpliwości, iż to pozwany Skarb Państwa jest właścicielemdrogi ekspresowej nr (...)na trasieS.–S., obejmującej miedzy innymi węzełM., a zarządcą działająca w imieniu Skarbu Państwa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, to koszt oświetlenia powinna ponosić powódka. Ponadto, analizującart. 18 Prawa energetycznegoSąd pierwszej instancji ustalił, żedroga krajowa numer (...)w obrębie GminyK.jest drogą ekspresową, co wyłącza energetyczne obowiązki Gminy określone w tym przepisie. Dodatkowo, Sąd Okręgowy wywiódł brak obowiązku ponoszenia kosztów oświetlenia dróg krajowych zart. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem sprawami własnymi gminy są jedynie sprawy dróg gminnych, a nie krajowych. Ponadto, oświetlenie drogi krajowej nie spełnia wymogu zadania własnego gminy z tego powodu, że nie jest przedsięwzięciem lokalnym w rozumieniuart. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wynikające z tego przepisu domniemanie właściwości gminy we wszystkich sprawach publicznych nie stanowi wystarczającej podstawy do podejmowania jakichkolwiek działań i nie upoważnia gminy do samodzielnego kreowania spraw publicznych o znaczeniu lokalnym. Przejęcie zadań pomiędzy stronami mogłoby się odbyć na zasadzie porozumienia opisanego wustawie o samorządzie gminnymlub art. 19 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Sąd uznał, że próba przekazania pozwanej infrastruktury oświetleniowej stanowiła nieskuteczną próbę zawarcia takiego porozumienia. Dodatkowo Sąd miał na uwadze, że mocąart. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnymzadaniem własnym gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, a oświetlenie węzłaM.wymogu tego nie spełnia, bo znajduje się na uboczu miejscowości i służy jedynie korzystającym z drogi ekspresowej. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawieart. 98 kodeksu postępowania cywilnegozwanego dalejk.p.c.(k. 132-141).

Apelacjęod powyższego wyroku wniósł powód i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpoznanie jej istoty, a takżeart. 233 § 1 k.p.c.poprzez uznanie, żedroga krajowa Nr (...)na odcinku przebiegającym przez GminęK.(WęzełM.) jest drogą ekspresową, a także naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne(Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 j.t. ze zm.) w zw. zart. 2a ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 j.t. ze zm.), a także w zw. zart. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym(Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 j.t. ze zm.) poprzez przyjęcie, że finansowanie oświetleniadrogi krajowej nr (...)znajdującej się na terenie GminyK.nie było zadaniem własnym tej gminy, oraz że obowiązek ten spoczywał na zarządcy drogi - Generalnym Dyrektorze Dróg Krajowych i Autostrad. Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych lub ewentualnie o zmianę w całości powyższego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzucił, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wyabstrahował żadnego przepisu materialnego prawa cywilnego konstruującego przesłanki, których wypełnienie bądź niewypełnienie decydowałoby o zasadności powództwa, względnie przemawiało by za jego oddaleniem. Podniósł, że Sąd całkowicie pominął treśćart. 18 Prawa energetycznegonakładającego na gminy realizację określonych zadań z zakresu zaopatrzenia w energię elektryczną. Norma wysłowiona wart. 18 Prawa energetycznego, stanowiąca element podstawy materialnej żądania w niniejszej sprawie nie została przez Sąd I instancji w ogóle rozważona, co miało wpływ na wynik postępowania. Skarżący zaprzeczył, abydroga krajowa nr (...)w granicach administracyjnych GminyK.(WęzełM.) stanowiła drogę ekspresową. W ocenie skarżącego, nie znajdywały żadnego uzasadnienia wywody Sądu I instancji ograniczające zadania własne gminy w zakresie partycypacji w kosztach oświetlenia dróg, wyłącznie do dróg gminnych. Przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia katalog zadań własnych gminy, określony wart. 7 ustawy o samorządzie gminnymnie ma charakteru zamkniętego. Jednocześnie podniósł, że normatywna treśćart. 18 ust. 1 Prawa energetycznegonie pozostawia wątpliwości, że zadania gminy określone w tym przepisie mają charakter zadań własnych. Skarżący podkreślił, że nawet gdyby uznać za właściwe ustalenia Sądu I instancji dotyczące okoliczności, żedroga krajowa nr (...)na odcinku WęzłaM.ma charakter drogi ekspresowej, to w dalszym ciągu nie jest uprawniony wniosek, iż zastosowania w realiach niniejszej sprawy nie znajdzieart. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa energetycznego.

Odpowiedź na apelacjęzłożyła pozwana wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu.

Wyrokiem z 13 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinieoddalił apelację oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5 400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Sąd Apelacyjny, odmiennie niż Sąd Okręgowy uznał, że na pozwanej Gminie ciąży ustawowy obowiązek finansowania oświetlenia węzłaM.wynikający zart. 18 ustawy Prawo energetyczne. Wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. tj. od daty wejścia w życieustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego(Dz. U. nr 203, poz. 1966), którą zmienionoart. 18 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3, auchylonoart. 18 ust. 3a i 4 ustawy Prawo energetyczne, został zmieniony zakres zadań własnych Gminy. Zgodnie zart. 18 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo energetycznedo zadań własnych Gminy należy między innymi planowanie oświetlenia miejsc publicznych i dróg znajdujących się na terenie gminy oraz finansowanie oświetlenia ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na jej terenie. Nie jest natomiast zadaniem własnym gminy planowanie i finansowanie oświetlenia autostrad i dróg ekspresowych w rozumieniu przepisów o autostradach płatnych (ustęp 3). Ponieważ przejazddrogą ekspresową nr (...)i węzełM.nie był odpłatny, zatem droga ta nie mieściła się w pojęciu drogi ekspresowej w rozumieniu tego przepisu. Ponadto w okresie objętym pozwem droga ta nie spełniała kryteriów drogi ekspresowej. Tym samym pozwana nie była zwolniona z ustawowego obowiązku finansowania oświetlenia węzłaM..
Sąd Apelacyjny uznał, że podstawą odpowiedzialności pozwanej są przepisyart. 752 i n. k.c.Zarządca drogi, nie będąc ani upoważniony, ani zobowiązany do działania na rzecz pozwanej, poprzez zawarcie we własnym imieniu umowy o dostawę energii elektrycznej do węzłaM., spełniając ustawowy obowiązek Gminy działał w jej interesie, a zatem zastosowanie mają przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Jednakże, w świetleart. 754 k.c, nie może on żądać zwrotu wydatków na oświetlenie węzła w 2009 r., skoro zostały dokonane wbrew woli pozwanej, która w piśmie z dnia 4 grudnia 2008 r. zakwestionowała możliwość przejęcia sieci i finansowania oświetlenia. Sąd ten stwierdził również, iż gdyby instytucja prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia nie miała zastosowania z uwagi na brak zamiaru przysporzenia korzyści cywilnej pozwanej, to także instytucja bezpodstawnego wzbogacenia nie może doprowadzić do uwzględnienia powództwa, bowiem powódka zaprzeczała, byart. 411 k.c.miał w tej sprawie zastosowanie, a nadto zgodnie z treścią tego przepisu nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający je wiedział, że nie jest do niego zobowiązany. Stwierdził nadto, że strona powodowa nie wskazała podstawy prawnej dochodzonego roszczenia, także na etapie postępowania apelacyjnego. Wbrew sugestiom skarżącego podstawą tą nie może byćart. 18 Prawa energetycznego, bo wskazuje on na obowiązek gminy, natomiast nie stanowi podstawy do żądania zwrotu świadczenia spełnionego za nią przez osobę trzecią.

Wyrokiem z 19 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy,po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania pozostawiające temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wskazał, że w sprawie niniejszej Sąd Apelacyjny prawidłowo zakwalifikował wskazany przez powoda stan faktyczny jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia. Zasadnie natomiast zarzucił skarżący naruszenieart. 754 k.c, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.Artykuł 754 k.c.uzależnia utratę prawa powoda do żądania zwrotu wydatków od oceny zgodności woli osoby zainteresowanej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. Brak jest natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów takiej oceny, a zwłaszcza w kontekście obowiązku ustawowego nałożonego na pozwaną wart. 18 ust. 1 i 3 ustawy Prawo energetyczneoraz okoliczności podniesionych przez pozwaną. Konsekwencją był brak możliwości dokonania kontroli kasacyjnej prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Ponownie rozpoznając sprawę na skutek uchylenia poprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że apelacja powoda zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zważyć należało, że zgodnie zart. 386 § 6 k.p.c.w zw. zart. 39821k.p.c.ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego wiążą sąd, któremu sprawa została przekazana.
Uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 lipca 2011 r., Sąd Najwyższy podzielił ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd Apelacyjny co do kwalifikacji okoliczności faktycznych stanowiących podstawę pozwu, jako prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.
W pierwszej kolejności, Sąd Apelacyjny w ślad za zaakceptowanym w tym zakresie przez Sąd Najwyższy stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w składzie orzekającym 13 lipca 2011 r., wskazuje, że słusznie powód zarzucał pominięcie w rozważaniach prawnych Sądu pierwszej instancjiart. 18 ustawy Prawo energetyczne. Wedle brzmienia tego przepisu, zadaniem własnym gminy nie są planowanie i finansowanie oświetlenia względem autostrad i dróg ekspresowych w rozumieniu przepisów o autostradach płatnych. Choćustawa z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowymnie definiuje tych pojęć, oczywistym jest, że w rozumieniu tej ustawy chodzi o takie drogi, za przejazd którymi pobierane są opłaty. Niewątpliwie zaś, co było okolicznością w tej sprawie niesporną, przejazddrogą numer (...)- węzełM.odpłatny nie był, a zatem droga ta nie mieściła się w pojęciu drogi ekspresowej w rozumieniuart.18 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne. Niezależnie od powyższego, w okresie spornym za jaki powódka dochodzi zapłaty, droga ta - wbrew wywodom Sądu I instancji - nie spełniała wymogów drogi ekspresowej. Tym bardziej nie spełniała, i w założeniu inwestora nie ma spełniać, charakteru płatnej drogi ekspresowej, co wyłączałoby koszt jej oświetlenia z zadań własnych gminy. Ustalenie takie płynie z analizy sprawy, gdzie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd pierwszej instancji okoliczność ta pozostawała pomiędzy stronami niesporna, a nadto z korespondencji stron z okresu objętego roszczeniem wynika (pismo pozwanej z 24 kwietnia 2009 roku, powódki z dnia 4 maja 2009 roku), żedroga numer (...)była rozbudowywana w standardzie drogi ekspresowej i docelowo miała się nią stać, ale w okresie objętym roszczeniem taką drogą nie była, a tym bardziej nie była budowana i eksploatowana jako płatna droga ekspresowa. Tym samym zaś pozwana nie została zwolniona z ustawowego obowiązku finansowania oświetlenia dróg publicznych na swoim obszarze właściwości w ramach jej zadań własnych, bo obowiązek ten literalnie wynikał zart. 18 ust. 1 pkt 3) ustawy Prawo energetyczne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przy tym, wbrew odmiennemu zapatrywaniu Sądu pierwszej instancji, przedmiotowe zadanie ma znaczenie lokalne mimo tego, że jest położone na uboczu gminyK., bo jak zeznałA. K., umiejscowienie drogi krajowej wyprowadziło z miejscowości gminnych ruch tranzytowy (k. 125). Ponadto, trudno wobec brzmieniaart. 18 ustawy Prawo energetyczne, jedynie na podstawieart. 7 ustawy o samorządzie gminnymwyłączać obowiązki energetyczne Gminy, skoroart. 7w żadnej mierze się do niech nie odnosi i nie reguluje zadań własnych samorządu w sposób wyczerpujący. Zaprezentowana argumentacja prowadzi do konstatacji, że to obowiązkiem pozwanej było dysponować infrastrukturą oświetleniową i ponoszenie kosztów oświetlenia nadrodze numer (...)w obrębie węzłaM..
W rozważanej sprawie Skarb Państwa ponosił koszty oświetlenia drogi w sytuacji gdy po jego stronie nie istniał jakikolwiek obowiązek prawny w tym zakresie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, zastosowanie w sprawie znajdują przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia. Podkreślenia wymaga, że owe przepisy znajdują zastosowanie także wtedy, gdy prowadzącego nic nie upoważnia, ani nic nie zobowiązuje, do działania na rzecz osoby zainteresowanej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 roku w sprawie za sygn. akt IV CK 784/04, LEX nr 183613).
Analiza stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy prowadzi do konstatacji, że wydatki powódki za okres styczeń – grudzień 2009 roku podjęte zostały wbrew woli pozwanej, o czym jak wynika z pisma z 4 grudnia 2008 roku powódka wiedziała. GminaK.zakwestionowała wówczas możliwość przejęcia sieci elektroenergetycznej oraz koszy finansowania oświetlenia odcinkadrogi numer (...)- węzłaM.co, jak wskazała, może stanowić zbyt duże obciążenie dla jej budżetu. Od tej chwili (10 grudnia 2008 roku) powódka nie powinna była podejmować jakichkolwiek czynności wchodzących w zakres działania Gminy. Tymczasem w sprawie żądała zwrotu wydatków poniesionych po tej dacie, a więc za okres od stycznia do grudnia 2009 roku. Zważyć jednakże należało, ze zgodnie zart. 754 k.c.kto prowadzi cudzą sprawę wbrew wiadomej mu woli osoby, której sprawę prowadzi, nie może żądać zwrotu poniesionych wydatków i odpowiedzialny jest za szkodę, chyba że wola tej osoby sprzeciwia się ustawie lub zasadom współżycia społecznego. Z powyższego przepisu wywieść należy, że żądanie w takiej sytuacji zwrotu poniesionych wydatków jest uzasadnione, jeżeli ta wola sprzeciwia się ustawie lub zasadom współżycia społecznego. Z taką zaś sytuacją, w ocenie Sądu Apelacyjnego, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Odmowa bowiem pokrycia wydatków w sytuacji istnienia obowiązku ustawowego w tym zakresie, świadczy o tym, iż wolą taką należy uznać za sprzeczną z ustawą w rozumieniuart. 754 k.c.in fine. Jak wynika z przedstawionych powyżej rozważań wola pozwanej Gminy co do pokrycia wydatków na oświetlenie sprzeciwiała się treściart. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo energetyczne, na co wskazywał także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., a zatem pozostawała w sprzeczności z ustawą nakładająca na Gminę obowiązki z tego przepisu wynikające, wedle którego do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia min w energię elektryczną należy finansowanie ulic, placów i dróg publicznych znajdujących się na terenie gminy.
Niezależnie od powyższego, wolę pozwanej Gminy uznać należało również ze sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Zauważyć należy, iż początkowo pozwana Gmina nie kwestionowała w korespondencji z powódką obowiązku finansowania oświetlania dróg publicznych , wskazując jedynie na nadmierne koszty z tym związane, gdy tymczasem na realizację zadań własnych gminie przysługują odpowiednie subwencje. Istotne jest, iż o realizacji inwestycji drogowej Gmina wiedziała i- jak stwierdził przesłuchanych w sprawie Wójt pozwanej Gminy – inwestycja ta z punktu widzenia interesów mieszkańców była korzystna, bowiem wyprowadziła z siedziby Gminy ruch tranzytowy. Trudno w tej sytuacji uznać również, aby pozwana Gmina była zaskoczona obowiązkiem pokrycia wydatków na oświetlenie i nie mogła wcześniej zaplanować wydatkowania na powyższy cel. Podkreślić przy tym należy, iż pozwana nie zaoferowała takiego materiału dowodowego, na podstawie którego możliwe byłoby zakwestionowanie wysokości dochodzonego przez powódkę zwrotu. Samo gołosłowne kwestionowanie liczby lamp, ich lokalizacji, zastosowanej technologii oświetlenia i inne ocenić należało jako chybione. Pozwana także, nawet już po uchyleniu wyroku Sądu Apelacyjnego przez Sąd Najwyższy nie wskazywała na żadne okoliczności, które chociażby w jej ocenie mogły wskazywać, a tym samym stanowić przedmiot oceny przy rozstrzyganiu, na zasadność stosowania zasad współżycia społecznego przy rozstrzyganiu o zgłoszonym żądaniu powoda.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 279 311,78 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia 1 lutego 2010 r. O odsetkach Sąd orzekł na podstawieart. 481 § 1 i 2w zw. zart. 455 k.c.uznając, że świadczenie stało się wymagalne najpóźniej z chwilą wezwania do zapłaty. To zaś nastąpiło 26 stycznia 2010 r. (k.24).
Konsekwencją powyższej zmiany była również zmiana rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem pierwszej instancji. W związku z tym, iż powód wygrał postępowanie w całości należał mu się zwrot poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w stawce minimalnej. Koszty te należało zasądzić od pozwanej na rzecz reprezentującej Skarb Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa stosownie doart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.w zw. z 11ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa(Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zm.) w zw. z§ 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
W punkcie II Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego oraz kasacyjnego stosownie doart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 108 § 1 i 3w zw. zart. 11 ust. 3 ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwaoraz§ 6 pkt 7w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.
W punkcie III Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnychobciążając pozwaną kosztami sądowymi, od których uiszczenia powód był ustawowo zwolniony.