Sąd Okręgowy w Przemyślu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 847/13
Data wyroku: 2013-09-09 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: : art 184 w zw. z art 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.).

Sygn. akt III U 847/13

W Y R O KW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym :
PrzewodniczącySSO Anna Kicman
Protokolantst. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica
po rozpoznaniu w dniu9 września 2013 r. w Przemyślu
na rozprawie
sprawyB. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek odwołaniaB. M.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wR.
z dnia24 kwietnia 2013 r.,znak:(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyB. M.prawo do emerytury, począwszy od dnia 18 kwietnia 2013 r.

Sygn. akt III U 847/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 9 września 2013 r.

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r., znak:(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.odmówił wnioskodawcyB. M.prawa do emerytury.
W podstawie prawnej powołanoart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracyw szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. ZUS przyjął za udowodnione okresy nieskładkowe w wymiarze – 3 miesięcy i 24 dni; składkowe – 26 lat i 6 miesięcy; łącznie – 26 lat, 9 miesięcy i 24 dni. Zakład nie uwzględnił okresu zatrudnienia od 15 maja 1975 r.do 31 sierpnia 1976 r. w(...)P., od 1 września 1976 r. do 31 stycznia 1991 r. w Kombinacie(...)wD., od 1 października 1996 r. do 31 marca 1996 r. w Zespole(...)
wK.oraz od 1 kwietnia 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. w Agencji(...)wK., jako pracy w szczególnych warunkach, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawcaB. M..
Na uzasadnienie swojego stanowiska wnioskodawca podał, żew okresie od 15 maja 1975 r. do 31 sierpnia 1976 r. w(...)wykonywał usługi dla ludności (orka, siew, opryski, koszenie) ciągnikiem. W okresie od 1 września 1976 r. do 31 stycznia 1991 r. w Kombinacie(...)wD., także pracował na stanowisku traktorzysty, tylko(...)został zlikwidowany i nie posiada on świadectwa w szczególnych warunkach. Zakład pracy prowadził hodowlę krów i owiec, stąd praca ta była wykonywana w sposób ciągły. W okresie letnim wykonywał wszystkie prace polowe (orka, siew, koszenie, opryski), a zimą dowoził pokarm (siano, słomę) dla krów i owiec, ponadto woził nawozy, wywoził obornik na pola. Od 1 października 1991 r. do 1 stycznia 2005 r. pracował w Agencji(...)wK., również jako traktorzysta – pracownik gospodarczy. W tym zakładzie pracy kosił trawę, wycinał i pielęgnował drzewa, krzewy, odśnieżał traktorem.
W trakcie przesłuchania na rozprawie w dniu 8 lipca 2013 r. wnioskodawca sprecyzował, że domaga się uznania za pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w Spółdzielni(...)wO.oraz w Zakładach(...)D..

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu podniesiono, że organ rentowy rozpatrując wnioseko przyznanie emerytury ustalił, że wnioskodawca spełnił warunek wymaganego wieku emerytalnego (60 lat ukończył w dniu(...)r.). Posiada wymagany co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, przypadający przed dniem 1 stycznia 1999 r. Wniosek o emeryturę został złożony w dniu 21 marca 2013 r. Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, jednak wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa. Wskazano ponadto, że ZUS nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych okresów wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.Na okoliczność pracy w warunkach szczególnych wnioskodawca nie przedstawił jednak świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Z ogólnych świadectw pracy wynikają tylko zajmowane stanowiska. Ogólne świadectwa pracy nie stanowią dowodu potwierdzającego wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za wyjątkiem tych, które zawierają odpowiedni zapis odnośnie pracy w warunkach szczególnych.W świadectwie pracy z dnia 5 września 2005 r., dotyczącym okresu zatrudnienia w Agencji(...)wK.,w którym istnieje możliwość zapisu o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych, nie wskazano, aby wnioskodawca miał wykonywać pracew warunkach szczególnych w czasie zatrudnienia w tym zakładzie pracy. Zapis w ogólnych świadectwach pracy o zajmowaniu stanowiska traktorzysty nie oznacza, że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace traktorzysty.

Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaB. M.,ur. dnia (...),w dniu 21 marca 2013 r. złożył wniosek o emeryturę, zaznaczając w nim, iż jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego i wnosi o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa.
W aktach organu rentowego znajduje się dokumentacja poświadczająca przebieg zatrudnienia wnioskodawcy, z której wynikaw szczególności, że: w okresie od 15 maja 1975 r. do 31 sierpnia 1976 r. wnioskodawca był zatrudniony w(...)P.(...)O.na stanowisku traktorzysty; w okresie od 1 września 1976 r. do 31 stycznia 1991 r. wnioskodawca był zatrudniony w(...)wD.(...).O., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku traktorzysty;w okresie od 1 października 1991 r. do 31 marca 1996 r. był zatrudnionywZespole (...)na stanowisku pracownika gospodarczego; w okresie od 1 marca 1996 r. do 3 lipca 2005 r. wnioskodawca był zatrudniony w Agencji(...)S.A.wW.– Oddział wK., w wymiarze pełnego etatu,na stanowisku pracownika gospodarczego.
Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 24 kwietnia 2013 r.
ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy nieskładkowe w wymiarze – 3 miesięcy i 24 dni; składkowe – 26 lat i 6 miesięcy; łącznie – 26 lat, 9 miesięcy i 24 dni.

Dowód – akta emerytalne:
- wniosek emerytalny z dnia 21.03.2013 r.,
- świadectwo pracy z dnia 10.10.1976 r. wystawione przez(...)P.Zakład(...)wO.,
- świadectwo pracy z dnia 31.01.1991 r. wydane przez Kombinat(...)wD.(...)wD.w likwidacji,
- świadectwo pracy z dnia 29.02.1996 r. wystawione przez Zespół(...)wK.,
- świadectwo o zatrudnieniu z dnia 5.09.2005 r. wystawione przez(...)Agencję(...)S.A. wW.,
- zaskarżona decyzja ZUS z dnia 24.04.2013 r.

Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca był zatrudniony od 15 maja 1975 r. do 31 sierpnia 1976 r. wSpółdzielni Kółek Rolniczych (...)wO.jako traktorzysta. Świadczył usługi dla ludności w zakresie rolnictwa, a to koszenie, opryski, orki, bronowanie. W zimie był wykonywany transport pozarolniczy, woził drzewo dla Lasów Państwowych. Ponadto ciągnik był wynajmowany wrazz wnioskodawcą przez Zakłady(...)wP.do przewozu płyt pilśniowych. Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy.
W okresie od 1 września 1976 r. do 31 stycznia 1991 r. wnioskodawca był zatrudniony w Zakładach(...)D.na stanowisku kierowcy ciągnika. Pracował głównie przy pracach polowych, a w zimie dowoził kiszonkę, siano, paszę dla bydła, owiec. Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy.
Następnie od 1 października 1991 r. do 31 marca 1996 r. wnioskodawca pracował w Zespole(...)wK., a od 1 kwietnia 1996 r. w Agencji(...)S.A. wW.Oddział wK.. Został zatrudniony jako pracownik gospodarczy - traktorzysta. Jeździł ciągnikiem wywożąc śmieci, kosił trawę, w zimie pracował jako palacz.
Ponadto w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnieniaw Zespole(...)wK.i Agencji(...)S.A. wW.Oddział wK.zalega dokumentacja, z której wynika, że w okresie od 1 października 1992 r. do 31 marca 1993 r. był on zatrudniony jako portier, a od 1 kwietnia 1993 r. do 31 grudnia 1995 r.na stanowisku konserwatora-portiera.

Dowód:
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w Zespole(...)wK.i Agencji(...)S.A. wW.Oddział wK.,
- akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w(...)wD.,
- legitymacja ubezpieczeniowa wnioskodawcy (str. 84 i 85) – k. 38,
- zeznania świadkaZ. L.,
- zeznania świadkaZ. W.,
- przesłuchanie wnioskodawcy.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodówz dokumentów, których domniemanie prawdziwości wynika zart. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadkówZ. L.iZ. W., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich w szczególności, co należało do obowiązków wnioskodawcyw okresie zatrudnienia w Spółdzielni(...)wO.. Świadkowie ci wskazywali na okoliczności, o których pamiętali pomimo znacznego upływu czasu, a zatem przy jakich pracach widywali wnioskodawcę.
Sąd dał również wiarę zeznaniom wnioskodawcy, jako logicznym, spójnym, znajdującym potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w dowodach z dokumentów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawcyB. M.należy uznać za uzasadnione.
Na podstawieart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U.z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa(ust. 2 art. 184).
Zgodnie zart. 32 ust. 1powołanej wyżejustawy o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowawust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 ust. 2 i 3.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).
Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).
Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).
Przepisy dotychczasowe torozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionychw szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Zgodnie z§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonychw rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkachlub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracyna podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracw szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 latdla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymido okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia,czy wnioskodawca był zatrudniony, co najmniej przez 15 lat w warunkach szczególnych.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych w Spółdzielni(...)wP.Zakładzie(...)wO.od 15 maja 1975 r. do 31 sierpnia 1976 r. jako traktorzysta(w wymiarze 1 roku, 3 miesięcy i 17 dni), a następnie w Zakładach(...)D.od 1 września 1976 r. do 31 stycznia 1991 r. na stanowisku kierowcy ciągnika (w wymiarze 14 lat i 5 miesięcy).
Wskazane wyżej stanowiska wymienione zostały wRozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, Dziale VIII – „W transporcie i łączności”, poz. 3 – „Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są pracew szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wykazie A, Dziale VIII, poz. 3, pkt 1 – „kierowca ciągnika kołowego”.

Należy jedynie zaznaczyć, iż brak było podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca był zatrudniony w warunkach szczególnych od 1 października 1991 r. do 31 marca 1996 r. w Zespole(...)
wK., a od 1 kwietnia 1996 r. do 31 grudnia 1998 r. w Agencji(...)S.A. wW.Oddział wK.. W tym czasie bowiem pracował jako pracownik gospodarczy – traktorzysta, palacz, portier, konserwator-portier. W zakresie czynności oprócz kierowania ciągnikiem miał zatem też inne obowiązki.
W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi wart. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie,art. 473 § 1 k.p.c.stanowi,że w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza,że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i rentyoraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi, w tym także zeznaniami świadków i stron.

Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędnedo przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia(...)., a więc z dniem ukończenia 60 roku życia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.w związkuz powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.