Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 279/13
Data wyroku: 2013-04-09 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Rosłoń
Słowa kluczowe: Zawieszenie, Wstrzymanie Lub Zmniejszanie Emerytury I Renty
Podstawa prawna: wyrok TK z 13.11.2012r. (Dz.U. 2012, poz. 1285)

Sygn. akt V U 279/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 kwietnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSO Elżbieta Rosłoń
Protokolant: Irena Prochowicz

po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 roku w Białymstoku
sprawyM. G.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia
na skutek odwołaniaM. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 29 stycznia 2013 roku
Nr(...)

Oddala odwołanie.

sygn. akt V U 279/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.01.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych OddziałwB.odmówił wypłaceniaM. G.świadczeń emerytalnych za okresod 1.07.2000 r. do 31.12.2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r. (Dz. U. 2012, poz. 1285) oraz przepisamiustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), wznowieniu podlega wypłata emerytury, do której prawo zostało zawieszone na podstawie art. 103a tej ustawy od dnia 1.10.2011 r. bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą,na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury.M. G.nabyła prawo do emerytury od 25.04.1999 r., które następnie zostało zawieszone od 1.07.2000 r. z uwagi na nierozwiązanie stosunku pracy, w oparciu o przepis art. 103 ust. 2a w/w ustawy, wprowadzonyustawą z dnia 21.01.2000 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 9, poz. 118). Przepis ten nie został wymieniony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r. wobec czego organ rentowy wydał decyzję odmowną. Wypłata emerytury podjęta została od 1.01.2003 r., po rozwiązaniu przezM. G.umowy o pracę.
M. G.wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że powołane w zaskarżonej decyzji przepisyart. 103 ust. 2a i art. 103aniczym się nie różnią. Przepisart. 103 ust. 2apo jego uchyleniu został zredagowany w tym samym brzmieniu jako przepisart. 103a. Trybunał Konstytucyjny kontrolował zatem identycznie brzmiący przepisart. 103atej samejustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentachz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak wcześniejszy przepisart. 103 ust. 2a. W związkuz powyższym zawieszenie odwołującej prawa do emerytury nastąpiło na podstawie przepisu wymienionego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Przepis został uznany za niezgodnyzart. 2, 21 i 64 Konstytucji.
W ocenie odwołującej w wyroku tym wyraźnie stwierdzono, że nabycie prawado emerytury bez rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, odnosi się również do tych emerytów, którzy nabyli prawo do emerytury na mocy wcześniejszych przepisów,przed 1.01.2011 r., bez ograniczenia czasowego. Nie budzi więc wątpliwości, że wyrok ten dotyczy wszystkich emerytów, którzy znaleźli się w takiej sytuacji, w tym odwołującej.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Powołał sięna argumentację taką jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje.
M. G.nabyła prawo do emerytury od dnia 25.04.1999 r. kontynuując zatrudnienie wZespole Szkół Zawodowych nr (...)wB.. Zatrudnienie to trwało do 31.12.2002 r.
Decyzją z dnia 21.07.2000 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał jej wypłatę emerytury od 1.07.2000 r. W uzasadnieniu podał, żeustawą z dnia 21.01.2000 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 9, poz. 118) dodany został doart. 103 ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychprzepis ust. 2a, zgodniez którym prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.
Decyzją z dnia 16.01.2003 r. organ rentowy wznowił wypłatę emerytury poczynając od 1.01.2003 r., ponieważ wnioskodawczyni z dniem 31.12.2002 r. rozwiązała stosunek pracy.
Okoliczności powyższe pozostawały bezsporne i zostały ustalone na podstawie akt ZUS.
Prawo do emerytury nabyte przez wnioskodawczynię od 25.04.1999 r., mogło być realizowane przez wypłatę świadczenia, przy jednoczesnym kontynuowaniu zatrudnienia bowiem obowiązujący wówczas stan prawny, wynikający zart. 103 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. 162,poz. 1118), nie wiązał kwestii pobierania świadczenia emerytalnego z zaprzestaniem zatrudnienia.
Ustawą z dnia 21.01.2000 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr 9,poz. 118) ustawodawca dodał doart. 103 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychustęp 2a, warunkujący realizację prawa do emerytury uprzednim rozwiązaniem stosunku pracy przez emeryta. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1.07.2000 r. Stanowił on podstawę prawną decyzji z dnia 21.07.2000 r., zawieszającej wnioskodawczyni wypłatę świadczenia emerytalnego.
W wyniku wniesienia dwóch skarg konstytucyjnych, przepis ten był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. SK 45/04. W wyroku z dnia 7.02.2006 r. Trybunał uznał, żeart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest zgodny z powołanymi przepisamiKonstytucji, w tym zart. 2. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził m.in., że „całkowite zawieszenie świadczeń w razie nierozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą nie ma charakteru arbitralnego i nie narusza zasady proporcjonalności, ponieważ odpowiada istocie konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego i ma na celu realizację zadań państwa w zakresie zapewnienia pełnego, produktywnego zatrudnienia”. Trybunał podkreślił, że umożliwienie pobierania świadczeń emerytalnych bez przerwania działalności zawodowej wykracza poza konstytucyjny zakres prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Przepisart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uznany w powołanym wyroku za zgodny zKonstytucją, został uchylony8.01. 2009 r. przezart. 37 ust.5 lit.a ustawy z dnia 21.11.2008 r. o emeryturach kapitałowych(Dz. U. Nr 228, poz. 1507), co oznacza, że od 8.01.2009 r. nie istniał wymóg uprzedniego rozwiązania stosunku pracy jako warunku pobierania świadczeń emerytalnych.
Ten stan prawny obowiązywał do 31.12. 2010 r. bowiem następnie, identyczna regulacja prawna jak wart. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, znalazła się w art. 103a tej ustawy, dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726) i obowiązuje od 1.01.2011 r. Dodany przepis art. 103a otrzymał następujące brzmienie: „Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanegobez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywałje bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego”. Jednocześnieart. 28 w/w ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznychoraz niektórych innych ustawstanowił: „Do emerytur przyznanych przed dniem wejściaw życie niniejszej ustawy przepisy ustawy, o której mowa wart. 6, oraz ustawy, o której mowa w art. 18, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się, poczynającod dnia 1 października 2011 r.”
Na wniosek grupy senatorów wprowadzone unormowania zostały poddane kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek dotyczył art. 6 w/w ustawy o zmianie ustawyo finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim z powodu uzyskiwania przez emeryta przychodu z tytułu zatrudnienia kontynuowanegopo nabyciu prawa do emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury również wobec emerytów, którzy nabyli prawodo emerytury na mocy wcześniejszych przepisów, bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy.
Wyrokiem z dnia 13.11.2012 r. wydanym w sprawie K 2/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, żeart. 28 ustawy z dnia 16.12.2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznychoraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707)w związku zart. 103a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224,Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z 16.12.2010 r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1.01.2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w sprawie o sygn. SK 45/04 – powołanej wyżej- oceniał przepis prawa materialnego, tj.art. 103 ust. 2a ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotem kontroliw sprawie o sygn. K 2/12 był natomiast przepis art. 28 w/w ustawy o zmianie ustawyo finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Trybunał wskazał, również że art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie był kwestionowany co do istoty, lecz jedynie jako pozostający w związku z art. 28 w/w ustawyo zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawy, który to przepis rozciągnął regulację zawartą wart. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychna osoby, które nabyły prawo do emerytury przed dniem jego wejścia w życie.
Obecnie, z mocy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie obowiązuje art. 28 w/w ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury, nie ma zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8.01.2009 r. do 31.12.2010 r.
Jednocześnie brak jest podstaw do zawieszenia emerytury w przypadku osób, które nabyły to prawo w powyższym okresie, a które kontynuują zatrudnienie istniejące przed przyznaniem emerytury.
Z powyższego wynika, że omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r. o sygn. akt K 2/12 w żaden sposób nie mógł wpłynąć na sytuację prawną wnioskodawczyni, bowiem jej sytuacja nie była normowana przez zakwestionowany przepis art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania i na podstawieart. 47714§ 1 kpcorzekł jak w wyroku.