Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 1368/12
Data wyroku: 2013-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Robert Zdych, do Sławomir Pałka, Dorota Kropiewnicka

Sygn. akt. IV Ka 1368/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2013r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO Robert Zdych
Sędziowie  SSO  Dorota Kropiewnicka
SSR del. do SO Sławomir Pałka (spr.)
Protokolant Artur Łukiańczyk
przy udzialeM. J.Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013r.
sprawyK. D.
oskarżonego o przestępstwo zart. 279 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej
z dnia 24 września 2012r. sygn. akt II K 847/11

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 180 złotych za II instancję.

Sygn. akt IV Ka 1368/12

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej w sprawie II K 847/11 wyrokiem z dnia 24 września 2012 r. uznał oskarżonegoK. D.winnym tego, że między 21 a 22 grudnia 2010 r. weW., przyul. (...)poprzez włamanie przy użyciu zapasowego klucza zabrał w celu przywłaszczenia samochód osobowyC. (...),nr rej. (...)wartości 13.000 zł wraz ze znajdującymi się w bagażniku czterema felgami aluminiowymi o wartości 6000 zł oraz oponamiM.i Kormoran o wartości 2600 zł, czym działał na szkodęM. W. (1),P. K.iA. W., to jest przestępstwa zart. 279 § 1 kki za to wymierzył mu na podstawieart. 279 § 1 kkkarę jednego roku pozbawienia wolności, zawieszając jej wykonanie na trzyletni okres próby. Jednocześnie Sąd obciążył oskarżonego kosztami procesu.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego, zaskarżając orzeczenie w całości. Zarzucił naruszenie 438pkt 2 i 3 kpkpoprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności tego, żeM. W.zajmował się pożyczaniem pieniędzy na procent i samochód został przyjęty przezeń jedynie na zabezpieczenie pożyczki oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że umową sprzedaży z 1 sierpnia 2010 r. oskarżony przeniósł własność samochoduC. (...)naK. W., gdy tymczasem umowa została zawarta dla pozoru. Umowa zawarta z pokrzywdzonym w dniu 31 października 2010 r. również miała być umową pozorną, kryjąc w rzeczywistości umowę pożyczki. W efekcie błędem było przyjęcie przez Sąd, że oskarżony zabrał rzecz cudzą.
W konkluzji obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący, pomimo złożenia wniosku o uchylenie orzeczenia, jednocześnie wniósł o przesłuchanie świadkówM. W. (1),A. W.iM.S.na okoliczność działalności prowadzonej przezM. W. (1), o przesłuchanie oskarżonegoK. D.na okoliczność rzeczywistej treści zawartej z czerwcu 2012 r. umowy zM. W. (1)oraz na okoliczność przebiegu procedury sprzedaży samochoduC. (...)w październiku 2010 r. Wniósł również o zażądanie od(...) Sp. z o.o.udostępnienia treści ogłoszenia o zamiarze sprzedaży w/w samochodu na portalu Allegro na dowód tego, że oskarżony sprzedawał ten samochód w imieniu własnym. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań obrońca skazanego przedstawił alternatywną do ustaleń sądu pierwszej instancji wersję zdarzeń, których dotyczy niniejsze postępowanie.
W toku rozprawy przed sądem II instancji skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o dołączenie do akt sprawy w charakterze dowodu pisma PrezydentaW., skierowanego do oskarżonego, zawierające wezwanie do odebrania pojazdu i uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu w kwocie 440 zł.
Sąd Okręgowy, rozstrzygając niniejszą sprawę oparł się w całości na materiale dowodowym zgromadzonym i przeprowadzonym przez Sąd I instancji. Sąd dopuścił dowód z dokumentu – wezwania, skierowanego do oskarżonego, na okoliczność jego treści. W pozostałym zakresie uzupełnianie materiału dowodowego było zbędne. Wnioski dowodowe skarżącego zawarte w apelacji podlegały oddaleniu na podstawieart. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczności, które miały zostać udowodnione nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia lub są już udowodnione zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy. Ustalenia Sądu Rejonowego Sąd II instancji przyjął w całości za własne. Były one bowiem pełne, wyczerpujące, przekonująco uzasadnione przeprowadzonymi dowodami.
Z ustaleń w sprawie wynikało, że oskarżonyK. D.był właścicielem samochoduC. (...),nr rej. (...). 1 sierpnia 2010 r. oskarżony zawarł zK. W. (2)umowę sprzedaży w/w samochodu za cenę 19.000 zł. Z umowy wynikało, że cena została zapłacona, ale w rzeczywistości płatność miała nastąpić później. Oskarżony do tego czasu zachował dla siebie kartę pojazdu i jeden komplet kluczyków. 31 października 2010 r.K. W. (2)przewłaszczył w/w samochód naM. W. (1)na zabezpieczenie pożyczki w kwocie 13.000 zł. PrzekazałM. W.dowód rejestracyjny samochodu, ale zostawił sobie kluczyki, bo za zgodą nowego właściciela mógł dalej korzystać z auta. WcześniejK. W.pożyczał pieniądze odM. W.. Wraz zK. W.pokrzywdzonego odwiedzał też oskarżony. Przed wyjazdem do NiemiecK. W.udostępnił w/w samochód oskarżonemu, który nadal z niego korzystał. Mimo upływu terminuK. W.nie zwróciłM. W.pożyczki, nie przekazał również umówionych pieniędzy oskarżonemu.M. W.uzgodnił z oskarżonym, że oskarżony spróbuje sprzedać w/w samochód, przekaże mu kwotę 13000 zł, zaś reszta należeć się będzie oskarżonemu. Oskarżony zamieścił ogłoszenie na portaluAllegroi przesłał informację o tymM. W.. 14 listopada 2010 r. oskarżony uczestniczył w kolizji. Zadzwonił doM. W.z prośbą o przywiezienie dowodu rejestracyjnego.M. W.przyjechał na miejsce kolizji, gdzie odebrał auto oskarżonemu, tj. oskarżony na żądanieM. W.wydał mu pojazd dobrowolnie. Zgłosił jednak kolizję ubezpieczycielowi. Oględziny auta wyznaczono na 28 grudnia 2010 r.M. W.po pewnym czasie przekazał w/w samochód swojemu pracownikowi do użytkowania. Osoba ta przewoziła w samochodzie dwa komplety opon o wartości 2600 zł oraz komplet felg aluminiowych o wartości 6000 zł. 21 lub 22 grudnia 2010 r. oskarżony, używając posiadanego przez siebie kompletu kluczy, otworzył auto i nim odjechał. Oskarżony oświadczył, że odda felgi, jak odzyska dowód rejestracyjny pojazdu. Zrobił to jednak dopiero, jak wyszło na jaw, że to on zabrał auto. Wcześniej zaprzeczał temu, że zabrał samochód. Oskarżony zgłosił prokuraturze podejrzenie popełnienia przezK. W. (2)oszustwa. Postępowanie jednak umorzono.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji, opierając się na wyżej przedstawionych ustaleniach zasadnie przyjął, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa zart. 279 § 1 kk. W warunkach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie miało nie to, czy własność spornego samochodu przeszła naK. W.iM. W., ale stan świadomości oskarżonego odnośnie własności przedmiotowego pojazdu. Innymi słowy, ważna na gruncie prawa cywilnego i ewentualnie tam toczących się sporów kwestia, kto w dniu 21 lub 22 grudnia 2010 r. był właścicielem samochoduC. (...)onr rej. (...), na gruncie procesu karnego stała się drugorzędna w zestawieniu z kwestią, czy oskarżony uważał się za właściciela tego pojazdu. Gdyby bowiem oskarżony działał w błędnym przekonaniu o przysługującym mu prawie własności spornego samochodu, rozważenia wymagałaby kwestia wyłączenia jego odpowiedzialności karnej (na zasadach określonych wRozdziale III Kodeksu karnego).
Rozstrzygnięcie zagadnienia, czy oskarżony uważał się za właściciela spornego samochodu winno opierać się o kryteria obiektywne. Tak więc nie ustne deklaracje, składane w toku postępowania karnego, ale zachowanie oskarżonego, poddane zobiektywizowanej ocenie, stanowić mogą podstawę do ustalenia, czy w jego świadomości samochódC. (...)onr rej. (...)w dniu 21 lub 22 grudnia 2010 r. był rzeczą cudzą czy własną.
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że oskarżony zabrał przedmiotowy samochód z pełną świadomością, że zabiera rzecz cudzą, a więc dokonał jej kradzieży. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że oskarżony wiedział, że nie jest już właścicielem rzeczonego pojazdu.
Po pierwsze, oskarżony zawarł umowę sprzedaży zK. W., która przezK. W.nie została wykonana, tj. oskarżony nie otrzymał od kontrahenta ceny. Oskarżony zgłosił tę sprawę prokuraturze, co wskazuje, że miał świadomość, że utracił własność pojazdu. Na tym bowiem polegać miało oszustwo, którego dopuścić się miałK. W., że uzyskał on własność samochoduC., nie uiszczając umówionej należności oskarżonemu.
Po drugie, oskarżony wydał dobrowolnie w dniu 14 listopada 2010 r. pojazd pokrzywdzonemuM. W., wraz z kluczykami. Trudno znaleźć inne rozsądne wytłumaczenie dla takiego zachowania oskarżonego niż to, że oskarżony wiedział, że własność auta już mu nie przysługuje i nowy właściciel ma prawo zabrać mu samochód, dotychczas użyczany. Oskarżony w żaden przekonujący sposób nie wytłumaczył swojego zachowania w tym względzie.
Po trzecie, transakcję sprzedaży samochodu oskarżony przeprowadzał w uzgodnieniu z pokrzywdzonymM. W.: uzgadniał z nim kwestię rozliczenia po sprzedaży, wysłał mu odnośnik do strony internetowej transakcji. Osoba uważająca się za właściciela pojazdu nie musi konsultować z nikim obcym swoich decyzji odnośnie sprzedaży własnej rzeczy. W tej sytuacji oskarżony zachowywał się jak pośrednik, nie jak właściciel sprzedawanego przedmiotu. Oskarżony nie wyjaśnił przekonująco, dlaczego godził się oddać 13.000 złM. W.z ceny sprzedaży auta, skoro - jak twierdzi obrońca -uważał się za właściciela spornego pojazdu i sam nicM. W.nie był winien. W tym zakresie Sąd nie kwestionuje, że oskarżony na aukcji internetowej podawał się za właściciela sprzedawanego samochodu (dlatego wniosek dowodowy w tym względzie został oddalony). Ta deklaracja jednak miała znaczenie dla stosunków z potencjalnym nabywcą, nie zaś dla relacji między oskarżonym a pokrzywdzonymM. W..
Podsumowując tę część rozważań, z całą pewnością oskarżony w dniu 21 lub 22 grudnia 2010 r. wiedział, że nie jest właścicielem samochodu, którego dotyczy sprawa, zaś odmienne jego twierdzenia stanowią tworzoną na potrzeby niniejszego postępowania linię obrony.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów apelacji, wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia tło gospodarcze umów zawieranych przez strony, to jestM. W.,K. W.i oskarżonego. Sąd nie kwestionuje tego, żeM. W.udzielał pożyczekK. W.czy oskarżonemu i zabezpieczał te pożyczki umowami przewłaszczającymi na samochodzieC. (...). Ustalenie takie nie kłóci się z konkluzją, żeM. W.na skutek zawartej 31 października 2010 r. umowy stał się właścicielem spornego pojazdu. To, że tak naprawdę nie zależało mu na korzystaniu z samochodu, a tylko na zapewnieniu sobie zwrotu pożyczki, nie ma znaczenia dla ustalenia, czy stał się jego właścicielem. Zawarta umowa jednoznacznie wskazywała, że nabył własność przedmiotowego pojazdu. Sąd nie dostrzega w tejże umowie cech pozorności, które czyniłyby ją nieważną. O ile pierwsza z umów, zawarta przez oskarżonego zK. W.mogła nosić cechy pozorności ze skutkiem nieważności w relacjach między jej stronami (jeżeli przyjąć wersję zdarzeń w toku procesu prezentowaną przez oskarżonego iK. W.), o tyle umowa sprzedaży zawarta międzyK. W.aM. W.z całą pewnością nie była nieważna. Nawet jeżeli ukrywała inne umowy (pożyczkę z przewłaszczeniem na zabezpieczenie), okoliczność ta nie uchybia jej ważności i skutkowi w postaci przeniesienia własności auta naM. W.(art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). Sąd pierwszej instancji słusznie nie dał wiary twierdzeniomK. W., który twierdził, że umowę z 31 października 2010 r. podpisał in blanco, aM. W.nadał jej treść niezgodną z rzeczywistą wolą stron. Zeznania w tym zakresie rażą naiwnością i przyjęcie ich za prawdziwe stałoby w oczywistej sprzeczności z regułami rozsądnego rozumowania i doświadczeniem życiowym. Należało również uznać, że wszelkie dowody, które wykazać miały, że przed zawarciem umowy z 31 października 2010 r.M. W.zawierał z oskarżonym iK. W.inne umowy na zabezpieczenie pożyczek, które później niszczył, nie miały znaczenia dla niniejszej sprawy. Wobec jednoznacznej treści umowy z 31 października 2010 r. fakt, że wcześniej strony inaczej regulowały wzajemne rozliczenia, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Dowód z przedłożonego na rozprawie odwoławczej pisma PrezydentaW., skierowanego do oskarżonego wskazuje jedynie na okoliczność, że GminaW.za właściciela auta uważa oskarżonego. Wynika to z faktu, że do tej pory nie doszło do zarejestrowania pojazdu na nowego właściciela. Kwestia administracyjnej rejestracji pojazdu pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pismo PrezydentaW.w szczególności nie dowodzi tego, że własność pojazdu nie przeszła naM. W.lub też że oskarżony miał podstawy do uważania się w dalszym ciągu za właściciela tego samochodu.
Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd pierwszej instancji wszechstronnie rozważył całokształt okoliczności sprawy, poczynił obszerne ustalenia, które znajdowały podstawę w zebranych dowodach. Ocena tych dowodów podlega ochronie z punktu widzeniaart. 7 kpk, albowiem nie nosi cech dowolności. Wersja zdarzeń, zaprezentowana w apelacji przez obrońcę oskarżonego stanowi tylko polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego, przy czym nie jest to polemika przekonująca, a zaprezentowany obraz zdarzeń nie jest wiarygodnie osadzony w zebranym materiale dowodowym. Jak wskazano wyżej, tezy obrony co do przebiegu zdarzeń, zawierają liczne luki i nie wytrzymują w konfrontacji z doświadczeniem życiowym i regułami rozsądnej oceny faktów. Skarżący wielokrotnie w apelacji zarzuca pośrednio Sądowi Rejonowemu brak logiki (prawdopodobnie mając na myśli reguły rozsądnego rozumowania w połączeniu z doświadczeniem życiowym), przy czym poprzestaje jedynie na hasłowej, w niewielkim stopniu skonkretyzowanej polemice.
Przyjęcie wersji prezentowanej przez obronę zakładałoby po pierwsze danie w pełnym zakresie wiary oskarżonemu oraz świadkowiK. W.i po drugie – odrzucenie zeznań pokrzywdzonego jako niewiarygodnych. Nie ma podstaw ani do jednego, ani do drugiego. Sąd pierwszej instancji słusznie częściowo odmówił wiary oskarżonemu, wykazującK. D.kłamstwo (np. odnośnie znajomości z pokrzywdzonym) i częściowo nieprzekonujące wyjaśnienia. Niewątpliwie słusznie Sąd Rejonowy w istotnej części zakwestionował też relacjeK. W.o zdarzeniach towarzyszących zawieraniu umów dotyczących spornego samochodu.K. W.jest osobą kompletnie niewiarygodną – co wynika z relacji świadków w sprawie i na co wskazuje postawa samego oskarżonego, który uważaK. W.za oszusta (doniesienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa). Nie było też jakichkolwiek podstaw do negowania rzeczowej, znajdującej oparcie w dokumentach i zeznaniach świadków, relacji pokrzywdzonego.
Odnosząc się do kwestii przypisania oskarżonemu przestępstwa kradzieży z włamaniem odnośnie do samochodu i znajdujących się w nim przedmiotów, należało uznać, za sądem pierwszej instancji, że zamiar oskarżonego rzeczywiście obejmował również felgi i opony przechowywane w aucie. Wprawdzie oskarżony zadeklarował jednemu z pokrzywdzonych, że zwróci mu jego własność (po odzyskaniu dowodu rejestracyjnego samochodu), jednak uczynił to dopiero, gdy na jaw wyszedł fakt, że to on dokonał zaboru pojazdu. Wcześniej, mimo wyraźnych i wielokrotnych pytań w tym względzie, oskarżony jednoznacznie zaprzeczał, jakoby wziął samochód i znajdujące się w nim przedmioty. Słusznie więc sąd pierwszej instancji przyjął, że kwalifikacja zart. 279 § 1 kkodnosiła się do wszystkich zabranych przedmiotów.
Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w postępowaniu prowadzonym przez Sąd pierwszej instancji ani w wydanym orzeczeniu uchybień, które wymagałyby zmiany bądź uchylenia wyroku z urzędu.
Z tych przyczyn Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajdowało podstawę wart. 627 kpkw zw. zart. 636 § 1 kpk.