Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 410/13
Data wyroku: 2013-06-18 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Składki Na Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art 8 ust 2a , art 6 ust 1 pkt 1 , art 11 ust 1 , art 12 ust 1 , art 83 par 1 pkt 1 ustawy z dn 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 410/13

UZASADNIENIE

       Decyzją z dnia 12 marca 2012 r. ZUS Oddział wJ.na podstawieart. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 4 pkt. 2a, art. 8 ust 2a, art. 17 ust. 1, art. 18 ust 1, 1a, 2 oraz 3, art. 19 ust 1 , art. 20 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych( Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ) orazart. 81 ust 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych( Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ) stwierdził, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia: emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe oraz zdrowotne za miesiące: od grudnia 2007 r. , od lutego 2008 r. do sierpnia 2008 r. , od października 2008 r. do grudnia 2008 r. , luty 2009 r. od kwietnia 2009 r. do grudnia 2009 r. oraz luty 2010 r. dlaA. C.podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek(...)Szpitala(...)wK., stanowią kwoty wskazane w decyzji .

       W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, żeA. C.w okresie objętym decyzją była zatrudniona na podstawie umowy o pracę u płatnika składek(...)Szpitala(...)wK.

      i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto na podstawie umów zlecenia zawartych z(...)
A. N.wS.świadczyła pracę na rzecz własnego pracodawcy tj.(...)Szpitala(...)wK.. Jak ustalił organ rentowy od przychodów osiągniętych z tytułu wykonywania tych umów, w okresach podanych w decyzji, Szpital(...)wK.nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, deklarował jedynie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodów osiągniętych przezA. C.z tytułu stosunku pracy.

      W odwołaniu od w/w decyzji(...)Szpital(...)wK.wniósł o jej zmianę i stwierdzenie, że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dlaA. C.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z(...)”A. N.wS., a przychodu z w/w umów nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w Szpitalu(...)wK.. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.

       Odwołujący się zarzucił, że zgodnie z umowami jakie zawarł(...)Szpital(...)wK.z(...)A. N.wS., do obowiązków tych podmiotów jako przyjmujących zamówienie należy zgłoszenie swojej działalności do ZUS celem rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Zdaniem Szpitala przerzucił on obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne na swoich podwykonawców.

       ZUS Oddział wJ.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt IV U 724/12, Sąd Okręgowy w Krośnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.

       Sąd ustalił, że(...)Szpital(...)wK.zawierał umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia medyczne i pielęgniarskie z(...)”A. N.wS.. Zainteresowani zawarli z pracownikiem płatnika składek(...)Szpitala(...)A. C.umowy zlecenia, których przedmiotem było świadczenie pracy na rzecz Szpitala(...)wK..

      W ocenie Sądu Okręgowego płatnikiem składek dlaA. C.pozostającej w stosunku pracy ze szpitalem i jednocześnie wykonującej na jego rzecz pracę w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotami trzecimi jest Szpital(...)wK.. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanej stanowi łączny przychód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i umów zlecenia. Sąd I instancji przywołał pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UPZ 6/09, że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło, zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Dalej Sąd Okręgowy wskazał na konstrukcję szeroko rozumianego pojęcia pracownika, wynikającą z art. 8 ust 2a ustawy systemowej, a także sze roką definicję pracowniczego tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Tytułem tym jest – zdaniem Sądu Okręgowego – łączący pracodawcę z pracownikiem stosunek pracy oraz dodatkowo umowa cywilnoprawna zawarta przez pracownika z pracodawcą lub zawarta z osobą trzecią, ale wykonywana na rzecz pracodawcy.

W apelacji od powyższego wyroku płatnik składek zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
-art. 4 ust 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, iż płatnikiem składek w stosunku do osób świadczących pracę na rzecz swojego pracodawcy w ramach zawartych umów cywilnoprawnych z innym niż pracodawca podmiotem jest tenże pracodawca;
-art. 8 ust 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychprzez przyjęcie, że pracodawca jest płatnikiem składek dla osób świadczących na jego rzecz pracę

      w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z innym podmiotem. Ponadto apelujący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym uznaniu, że umowa cywilnoprawna łącząca(...)Szpital(...)wK.i podmiot trzeci jest umową cywilnoprawną, do której zgodnie zkodeksem cywilnymstosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

(...)Szpital(...)wK.wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że(...)Szpital(...)nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe dla zainteresowanejA. C.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z(...)A. N.wS., a przychodu z w/w umów cywilnoprawnych nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w(...)Szpitalu(...)wK., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył co następuje :

      Przedmiotem sporu w sprawie była wysokość podstawy wymiaru składek ustalona przez ZUS Oddział wJ.decyzją z dnia 12 marca 2012 r. wyda ną dla płatnika składek(...)Szpitala(...)wK.. Decyzja ta stwierdza wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne za miesiące wskazane w decyzji dlaA. C.podlegającej w/w ubezpieczeniom jako pracownik u tegoż płatnika składek. Wychodząc z ustawowej definicji pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych, zawartej wart. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, organ rentowy ustalił podwyższoną o przychód uzyskany z umów zlecenia podstawę wymiaru składek u płatnika, którym jest Szpital – jako pracodawcy, na rzecz którego w istocie zainteresowany świadczył dodatkową pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z osobą trzecią .

       Odwołujący się(...)Szpital(...)wK.twierdził , że nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalno – rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne dlaA. C.z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych przez nią z(...)A. N.wS., bowiem zgodnie z umową o udzielenie zamówienia na świadczenie zdrowotne, jaką zawarł z tymi podmiotami przerzucił obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne na swoich podwykonawców.

Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok potwierdził legalność powołanej wyżej decyzji ZUS. Powyższe orzeczenie, jak i poprzedzająca go decyzja ZUS są w ocenie Sądu Apelacyjnego przedwczesne. W sprawie nie poczyniono żadnych ustaleń faktycznych. Analizy wymagają postanowienia umów zawartych pomiędzy Szpitalem, a zakładami opieki zdrowotnej, jak również treść umów zlecenia zawartych przezA. C.z zainteresowanymi zakładami opieki zdrowotnej. Konieczne jest zatem uzupełnienie materiału dowodowego i zindywidualizowanie go w odniesieniu do zainteresowanejA. C..
Podstawowym skutkiem uznania osoby wskazanej w art. 8 ust 2a ustawy systemowej za pracownika, jest objęcie jej obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalno – rentowym, chorobowym i wypadkowym tak jak pracownika na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 1, art. 11 ust. 1 i art. 12 ust 1 ustawy systemowej .W związku z tym osoba ta podlega obowiązkowi zgłoszenia z tego tytułu do wymienionych ubezpieczeń społecznych. Obowiązek ten obciąża płatnika składek zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy systemowej (por. wyrok SN z 22.02.2010r. I UK 259/09 publ. Lex nr 588727). Skoro zatem płatnik składek nie dopełnił tego obowiązku, to organ rentowy w trybie art. 83 § 1 pkt. 1 ustawy systemowej w pierwszej kolejności powinien wydać decyzję o objęciu zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia społecznego u tego płatnika składek, tak jak pracownika z tytułu umowy zlecenia zawartej przez niego z osobą trzecią, a świadczonej w istocie na rzecz swojego pracodawcy.

      Powyższa decyzja, o podleganiu ubezpieczeniom określi jego tytuł oraz płatnika składek, a ewentualny spór w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnie zasadność zgłaszanych przez(...)Szpital(...)wK.zarzutów dotyczących:

- przerzucenia obowiązku opłacania składek na podwykonawców,
- rodzaju umów łączących z(...)A. N.wS.i ewentualnego wpływu tych umów na obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń pracowników Szpitala zatrudnionych przy ich wykonywaniu.
Dopiero dysponując powyższą decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniom społecznym, organ rentowy w przypadku braku zgłoszenia przez płatnika składek deklaracji korygujących podstawę wymiaru składek, może wydać decyzję określającą wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne u płatnika składek z uwzględnieniem przychodu z tytułu umowy zlecenia w podstawie wymiaru składek z tytułu umowy o pracę.
Kolejność wydania w/w decyzji uzasadniona jest również przedmiotem postępowania odwoławczego wyznaczonego przez treść tych decyzji, jak również wagą procesową postępowania odwoławczego w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego (od wyroku Sądu II instancji przysługuje skarga kasacyjna).
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zgodnie z treściąart. 477
14a
k. p. corzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano na podstawieart. 98w zw. zart. 108 § 1 kpc.