Sąd Okręgowy w Słupsku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1050/13
Data wyroku: 2013-08-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Odelska
Słowa kluczowe: Podleganie Ubezpieczeniom Społecznym
Podstawa prawna: art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2009 Nr 205, 1585)

Sygn. akt V U 1050/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 sierpnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie następującym:
Przewodniczący:SSO Barbara Odelska
Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Leśniak
po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2013r. w Słupsku
na rozprawie
sprawy z odwołaniaK. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 6 maja 2013 r., znak dec.(...)
o ustalenie objęcia ubezpieczeniem społecznym

I
oddala odwołanie

II
zasądza od ubezpieczonejK. K.na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania.

UZASADNIENIE
UbezpieczonaK. K.odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., znak(...), stwierdzającej, że ubezpieczona jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność gospodarczą u płatnika składek Szkoła PodstawowaW.nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom : emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 1 września 2012 roku.
Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie podniesiono, że zgodnie treściąart. 83 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświatyprowadzenie szkoły publicznej nie jest działalnością gospodarczą. W rezultacie osoba prowadząca szkołę publiczną nie może być traktowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą o której mowa wart.8 ust 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie organu rentowego ubezpieczona bezpodstawnie zgłosiła się do ubezpieczeń jako osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

UbezpieczonaK. K.do dnia 31 sierpnia 2012 roku była zatrudniona w Szkole Podstawowej wW.. Uchwałą Rady GminyU.od dnia 1 września 2012 r. prowadzenie publicznej szkoły podstawowej przekazano ubezpieczonej. Z chwilą przekazania jej dotychczasowy stosunek pracy został rozwiązany. Prowadzenie szkoły stanowi jej jedyną
działalność zarobkową.

Dowód: akta Zus

Sąd zważył co następuje:

Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie.

Podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowymi wypadkowemu określa ustawa systemowa - ustawia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.).
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii, czy skarżąca, która prowadzi publiczną szkołę podstawową i pełni w niej funkcję dyrektora podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o których mowa w/w ustawie.
Zart. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychwynika, że przymus ubezpieczenia wiąże się z każdym rodzajem aktywności przynoszącej osobie fizycznej określone dochody, w tym m.in. z prowadzeniem działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy). Przepisy ubezpieczeniowe nie zawierają legalnej definicji działalności gospodarczej i na tle przepisów ustawy systemowej należy przyjąć takie rozumienie tego pojęcia, które możliwie w najpełniejszym zakresie odpowiada jej celom wyrażającym się przymusem ubezpieczenia, na zasadzie równości wszystkich uzyskujących dochody z własnej pracy niezależnie od podstawy jej świadczenia.

Zważyć należy, że przepisart. 83a ustawy o systemie oświaty(Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) zmieniał się na przestrzeni lat i stanowił:

- od 21 czerwca 1996 r. do 21 października 2001 r., że "Działalność oświatowa nie obejmująca prowadzenia szkoły lub placówki może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach o działalności gospodarczej",

- do 21 sierpnia 2003 r., że "Do prowadzenia szkoły lub placówki nie mają zastosowania przepisy o działalności gospodarczej" (art. 83a ust. 1) i "Działalność oświatowa nie obejmująca prowadzenia szkoły lub placówki może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach o działalności gospodarczej" (art. 83a ust. 2),

- do 21 sierpnia 2004 r., że "Do prowadzenia szkoły lub placówki oraz zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, nie mają zastosowania przepisy o działalności gospodarczej" (art. 83a ust. 1) i że "Działalność oświatowa nie obejmująca prowadzenia szkoły, placówki lub zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1, może być podejmowana na zasadach określonych w przepisach o działalności gospodarczej" (art. 83a ust. 2).

Z dniem 21 sierpnia 2004 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), istotnej zmianie uległart. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Od wskazanej daty przepis stanowił, że prowadzenie szkoły lub placówki oraz zespołu, o którym mowa w art. 90a ust. 1 ustawy nie jest działalnością gospodarczą, zaś z ust. 2 tego artykułu wynika, że działalność oświatowa nieobejmująca prowadzenia szkoły, placówki lub zespołu może być podejmowana na zasadach określonych w przepisachustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Porównanie przytoczonych powyżej wersjiart. 83a ustawy o systemie oświaty, jak również obecnie obowiązującego przepisu prowadzi do wniosku, iż aktualna treśćust. 1, z której wynika, że prowadzenie szkoły nie jest działalnością gospodarczą, nawiązuje do przepisówustawy o swobodzie działalności gospodarczeji oznacza brak możliwości stosowania jej regulacji przy podejmowaniu i prowadzeniu działalności oświatowej w takiej formie. Za takim rozumowaniem sformułowania zawartego wart. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświatyprzemawia także wykładnia celowościowa, bowiem biorąc pod uwagę podstawowe funkcje szkoły, jakimi są dydaktyka i wychowanie dzieci lub młodzieży oraz wynikające z tego odrębności przy prowadzeniu tego rodzaju działalności, poddanie jej przepisomustawy o swobodzie działalności gospodarczejnapotykałoby na trudne do pokonania przeszkody. Zatem do osób fizycznych prowadzących szkoły nie stosuje się zasad wynikających z tych przepisów.
Konsekwencją ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego i powyższych rozważań musiało być przyjęcie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe jest stanowisko organu rentowego, że w myślart. 83 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświatyprowadzenie szkoły publicznej nie jest działalnością gospodarczą i w rezultacie osoba prowadząca szkołę publiczną nie może być traktowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą o której mowa wart. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Na marginesie warto zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2012.637). Jej treść rozszerzyła krąg osób, które mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. Znowelizowany art. 7 ustawy systemowej stanowi, że prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługuje osobom, które nie spełniają warunków do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo.
Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem przepisówustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) – dalej u.s.u.s., prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi przysługiwało jedynie:
1) małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą,
2) osobom, które z powodu sprawowania opieki nad członkiem rodziny spełniającym warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemui rentowym,
3) obywatelom polskim wykonującym pracę za granicą w podmiotach zagranicznych oraz obywatelom polskim wykonującym pracę w podmiotach zagranicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli podmioty te nie posiadają w Polsce swojej siedziby ani przedstawicielstwa,
4) studentom oraz uczestnikom studiów doktoranckich, jeżeli nie podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innego tytułu,
5) alumnom seminariów duchownych, nowicjuszom, postulantom i juniorystom do ukończenia 25 roku życia,
6) wnioskodawcom odbywającym na podstawie nieodpłatnych umów cywilnoprawnych staż adaptacyjny w postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego lub działalności - w rozumieniu przepisów o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej,
7) posłom do Parlamentu Europejskiego wybranym w Rzeczypospolitej Polskiej.
Przepis ten konstruuje prawo do dobrowolnego objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi dla tych osób, które nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy. Stwarza zatem dodatkową możliwość - na zasadzie dobrowolności - objęcia ubezpieczeniami społecznymi tym osobom, które z mocy prawa nie są objęte obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Wprowadzając art. 7 ustawy, ustawodawca uznał, że niektóre osoby, które nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ponieważ nie posiadają tytułu do podlegania tym ubezpieczeniom obowiązkowo, powinny mieć prawo do podlegania im dobrowolnie. W rzeczywistości art. 7 ustawy nie służy pomniejszeniu liczby osób ubezpieczonych podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale rozszerza katalog osób, które mogą (dobrowolnie) podlegać tym ubezpieczeniom na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Celem tego przepisu jest zatem umożliwienie osobom, które w Polsce nie mają tytułu ubezpieczenia, zgłoszenia się do tych ubezpieczeń. Ubezpieczona nie posiadająca tytułu podlegania (obowiązkowo) ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na terytorium Polski spełnia więc przesłanki aby stosować do niej art. 7 w/w ustawy.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji z dnia 6 maja 2013 roku, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie §11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w zw. zart. 98§1 kpciart. 108§1 kpc– punkt II sentencji wyroku.
Stawki minimalne wynoszą 60złotych w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego.