Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 323/13
Data wyroku: 2013-06-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Stanisław Tomasik, Tadeusz Węglarek
Słowa kluczowe: Warunkowe Umorzenie Postępowania, Postępowanie Odwoławcze
Podstawa prawna: art. 160§3 kk

Sygn. akt IV Ka 323/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 czerwca 2013 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Tadeusz Węglarek (spr.)
Sędziowie SA Stanisław Tomasik
p.o. SO Tomasz Ignaczak

Protokolant Agnieszka Olczyk

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie TrybunalskimJ. O.
po rozpoznaniu w dniu 04 czerwca 2013 roku
sprawyW. L.
oskarżonej zart.160§1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 19 marca 2013 roku     sygn. akt II K 726/12

na podstawieart. 437 § 2 kpk,art. 438 pkt 3 kpk,art. 624 § 1 kpkiart. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych(tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami)
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

-

na podstawieart. 66 § 1 i 2 kkiart. 67 § 1 kkwarunkowo umarza postępowanie karne w stosunku do oskarżonejW. L.o przypisany jej czyn na okres próby 2 (dwóch) lat;

na podstawieart. 67 § 3 kkorzeka wobec oskarżonejW. L.świadczenie pieniężne w kwocie 1.000,00 (jednego tysiąca) złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

w zakresie rozstrzygnięcia o wydatkach za postępowanie pierwszo-instancyjne zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

zasądza od oskarżonejW. L.na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem opłaty za obie instancje;

zwalnia oskarżoną od wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym.

Sygn. akt IV Ka 323/13

UZASADNIENIE
W. L.została oskarżona o to, że:
w nocy z 06 na 07 maja 2010 roku wP.będąc dyspozytorkąD.Pomocy Doraźnej(...) Szpitala WojewódzkiegowP.naraziłaP. M.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia w ten sposób, że po zgłoszeniu telefonicznym konieczności przyjazduPogotowia (...)przez siostrę chorego –A. P.odmówiła skierowania karetki pogotowia doP. M.,
tj. o czyn zart. 160 § 1 kk

Sąd Rejonowy Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 19 marca 2013 roku w sprawie II K 726/12

1
w miejsce zarzucanego czynu oskarżonąW. L.uznał za winną tego, że w nocy z 06 na 07 maja 2010 roku wP.pełniąc obowiązki dyspozytorkiD.Pomocy Doraźnej(...) Szpitala WojewódzkiegowP.i będąc z tej racji zobowiązaną m.in. do zadysponowania zespołem ratownictwa medycznego do pacjenta znajdującego się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego nieumyślnie naraziłaP. M.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia w ten sposób, że w następstwie błędnej oceny wywiadu medycznego zebranego od zgłaszającej tj. siostry pokrzywdzonego nie rozpoznała stanu nagłego zagrożenia zdrowotnegoP. M., pomimo, że w świetle zgłaszanych dolegliwości stan taki powinna była i mogła przewidzieć tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 160 § 3 kki za to na podstawieart. 160 § 3 kkwymierzył jej karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 69 § 1 i 2 kk,art. 70 § 1 pkt 1 kkwykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił oskarżonej na okres próby 2 lat;

3
na podstawieart. 71 § 1 kkorzekł wobec oskarżonej karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych;

4
zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3000 złotych tytułem częściowego zwrotu wydatków postępowania oraz zwolnił ją od opłaty.

Powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonej na podstawieart. 444 kpkiart. 425 § 1 i 2 kpkzaskarżył jej obrońca. Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 i 3 kpkpowyższemu wyrokowi zarzucił:
I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść polegający na niezasadnym przyjęciu, iż oskarżona jako tzw. gwarant pełniąc obowiązki dyspozytorkiD.Pomocy Doraźnej(...) Szpitala WojewódzkiegowP.i będąc z tej racji zobowiązaną m.in. do zadysponowania zespołem ratownictwa medycznego do pacjenta znajdującego się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego nieumyślnie naraziłaP.M.na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia w ten sposób, że w następstwie błędnej oceny wywiadu medycznego zebranego od zgłaszającej tj. siostry pokrzywdzonego nie rozpoznała stanu nagłego zagrożenia zdrowotnego uP. M., pomimo, ze w świetle zgłaszanych dolegliwości stan taki powinna była i mogła przewidzieć, a w konsekwencji podjęła błędną decyzję o zaniechaniu wysłania karetki do pacjenta, u którego istniały do tego bezwzględne wskazania medyczne w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności rozmowa przeprowadzona przez oskarżoną z siostrą pokrzywdzonego, która została przerwana z inicjatywy dzwoniącej, sposób prowadzenia rozmowy oraz zachowanie oskarżónej podczas przedmiotowej rozmowy, podczas której nie odmówiła ona wysłania karetki do chorego, treść wyjaśnień oskarżonej w zakresie oceny stanu zdrowia pokrzywdzonego, a także oparcie źródła obowiązku ciążącego na oskarżonej jako gwarancie m.in. na procedurze postępowania w zakresie ratownictwa medycznego opracowanej w 20089 roku w ramach Systemu(...)jakością wS.im.K.określającej m.in. zasady postępowania od momentu przyjęcia zgłoszenia, poprzez jego realizację, aż do zakończenia, co do której brak jest wzmianki w aktach osobowych oskarżonej aby z w/w procedurą była ona zapoznana, nie uprawniały do takiego wniosku.
II.Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności:
1.art. 4,5 § 2 kpkiart. 7 kpkw zw. zart. 410 kpkpoprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniającej zasady prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, wyjaśnienie wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, dokonanie dowolnej oceny dowodów, wykraczającej poza granice oceny swobodnej i oparcie stanu faktycznego na zeznaniach świadków –A. P.,R. P.,J. M.iC. M.oraz opinii biegłych poprzez bezkrytyczne ich przyjęcie i dokonanie na ich podstawie ustaleń, w szczególności w zakresie prawidłowości postępowania oskarżonej, zwłaszcza co do przeprowadzonego wywiadu medycznego i wyciągniętych wniosków, która to ocena została dokonana przez biegłych, z których żaden nie posiadał wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny ratunkowej, a także pominiecie zeznań świadkaA. R.oraz wyjaśnień samej oskarżonej.
2.art. 170 § 1 pkt 5 kpkpoprzez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny ratunkowej z uzasadnieniem, że wniosek ten w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.
W konkluzji wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku. Ponadto na podstawieart. 452 § 2 kpkwniosła o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka dr n med.P. Z.– wojewódzkiego konsultanta ds. medycyny ratunkowej wŁ.na okoliczność prawidłowości zachowania oskarżonej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonej jest bezzasadna – po lekturze tego doku­mentu procesowego łatwo dojść do wniosku, że w ogóle nie uwzględnia on ar­gumentów przedstawionych przez Sąd I instancji.
Tymczasem organ ten wystarczająco jasno a przy tym przekonująco, wyłożył powody dla których poczynił takie właśnie ustalenia faktyczne. Ponowna, uważna lektura wzorcowo sporządzonego uzasadnienia z pewnością przekony­wałaby o bezpodstawności za­rzutów związanych z obrazą prawa formalnego, czynionych pod adresem krytykowanego wyroku.
Sąd nie streszczał dowodów a wyjawił tok rozumowania, które doprowadziło do wydania wyroku.
Przy formułowaniu zupełnie apriorycznych ocen co do przydatno­ści dowo­dowej zeznań świadkówA.iR. P.orazJ.iC. M.­ków, autorka apelacji powinna była raczej uwzględnić zapatrywanie, że „o wartości dowodowej zeznań nie mogą decy­dować tylko szczególne cechy oso­bowości świadka..”(wyrok SN z 13 stycznia 1975 r., II KR 323/74, OSNKW 1975, nr 5, poz. 56). Istotą zasady swo­bodnej oceny dowodów jest traktowanie ogółu prze­prowadzonych dowodów jako równo­ważnych; moc dowodowa każ­dego do­wodu może być bowiem oce­niana tylko w powiązaniu z innymi dowo­dami. To, co można ustalić na podsta­wie kon­kretnego dowodu, zależy zarówno od tego, co wynika z tego dowodu, jak i od całości materiału dowodowego ze­branego w sprawie oraz okoliczności danej sprawy – w tej sytuacji o trafno­ści ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego nie mogła decydować postawa proce­sowa oskarżonej.
Apelująca nie dostrzega wcale, że dowody osobowe o których mowa wyżej zo­stały znakomicie zweryfikowane poprzez inne dowodzenia zaoferowane już to przez oskarżyciela publicznego, już to przeprowadzone przez sąd z urzędu. Zna­komicie i odpowiednio szczegółowo odnosi się do tych dowodów Sąd Rejo­nowy na stronach 5 – 9 uzasadnienia wyroku.
W tej sytuacji formułowanie pod adresem orzeczenia zarzutu o rzekomym naru­szeniu kanonów prawa procesowego jest – po prostu – deklaratywną i tylko werbalistyczną polemiką z orzeczeniem. Tak więc lansowane w apelacji za­rzuty obrazy podstawo­wych zasad postępowania, ta­kich jak obiektywizm, domniema­nie niewinno­ści, in dubio pro reoi swo­bodna ocena dowodów, to właściwie czysta pole­mika z ustaleniami faktycz­nymi sądu i dokonaną przez niego oceną dowo­dów.
Wprawdzie niekwestionowanym prawem każdej osoby oskarżonej jest nie przy­zna­wanie się do stawianego zarzutu - jednakże jej wyjaśnienia, jak każdy dowód w sprawie, podlegają swobodnej ocenie w oparciu o cało­kształt materiału zgro­ma­dzonego w sprawie. Bacząc więc na ochronę własnych interesów pro­ceso­wych mogła oskarżona przedsta­wiać dowolne wersje wydarzeń, jednak taki materiał dowodowy wiary­godny będzie do­póty tylko, dopóki nie zostanie nega­tywnie zweryfi­kowany, z pomocą argumentów opar­tych na wiedzy i do­świad­czeniu życiowym.
Przypominając, że nikt inny tylko sąd I instancji władny jest wska­zać do­wody, które przekonują do określonego poglądu w kwestii winy - bo­wiem to przed nim, z zachowaniem zasady bezpośredniości, przepro­wa­dzane są do­wody kształtujące odpowiednie wrażenia - trzeba jedno­cześnie odnotować, że wszyst­kie dowody zebrane w sprawie (i to bez względu na jakim etapie zo­stały prze­prowadzone i jaką miały wy­mowę), zostały pod­dane jednolitemu procesowi oceny (uczyniono to z pomocą tych samych kryteriów), i dopiero takie po­słu­żyły za podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych. Selekcja ta nie była aprio­ryczna, a jest obiektywna, opiera się na konkretach, a nie na te­zach tworzonych dla potrzeb określonych wersji. Z rozważań sądu nie wy­nika, iżby z góry hoł­dował jednemu tylko wariantowi możli­wego przebiegu wydarzeń - przez to ocena dowodów nie traci cech obiektywizmu. Lansowany w odwołaniu zarzut naruszenia przez sąd zasady obiek­tywizmu, w efekcie kontroli odwoławczej, okazał się tylko nieuzasadnioną tezą skarżącej. Zarzut ten nie potwierdził się bowiem ani w sposobie gromadzenia dowo­dów zaoferowanych w sprawie przez oskarżyciela do oceny jurysdykcyjnej, ani w ich odtwarzaniu na rozprawie, ani wreszcie w metodzie ich oceny, zaprezentowanej w uzasadnieniu wyroku.
W gruncie rzeczy autorka apelacji nie konkretyzuje jakież to okoliczności i do­wody przemawiające na korzyść oskarżonej zostały przez sąd celowo pominięte - przez co, ustalony obraz wydarzeń rzekomo nie odpowiadać ma rzeczywi­stemu ich przebiegowi; w istocie prezentuje więc tylko własną, odmienną od tej ustalonej przez sąd ocenę dowodów.
Nie ma wątpliwości co do tego, żeart. 4 k.p.k.należy do tzw. ogól­nych dyrek­tyw postępowania wyznaczając sposób, w jaki winny procedo­wać organy pro­wadzące postępowanie karne – jeśli więc kto zarzuca jego obrazę, to powinien zobrazować to wskazaniem konkretnych norm naru­szonych przez sąd.T.­sem, zaniechanie wskazania konkretów bierze się zapewne stąd, że w sprawie - po prostu - brak jest „okoliczności i dowodów”, które uzasadniałyby sugestię o naruszeniu normyart. 4 k.p.k.
Przedmiotem zainteresowania sądu był wszystek materiał dowodowy, nie pomi­nięto żadnej istotnej jego części, a ocenie poddano jego całokształt. Sąd nie wartościował dowodów w zależności od źródła ich pochodzenia, a wszystkie depozycje oskarżonej poddał ocenie obiektywnej – wolnej od apriorycznych założeń, godzących w prawo do obrony.
Nakaz bezstronności nie został naruszony – świadczy o tym lektura akt sprawy, a argumenty środka odwoławczego nie wskazują iżby sąd przyjął określony ob­raz sprawy zanim jeszcze zamknął przewód sądowy. Przyjęcie ostatecznej wer­sji zdarzenia nie było naruszeniem nakazu bezstronności; sąd przeanalizował wszystkie jawiące się możliwości subsumpcji.

Co do zarzutu obrazyart. 170 § 1 pkt. 5 k.p.k., to podkreślić trzeba, iż z faktu, że opinia biegłego nie satysfakcjonuje obrony oskarżonej nie wynika, iż sąd ma obowiązek dopuścić dowód z kolejnej opinii. Na tleart. 201 k.p.k.utrwalił się pogląd, iż jeżeli opinia biegłego jest przekonująca i zupełna dla sądu, który swoje stanowisko w tym względzie uzasadnił, to fakt, iż opinia taka nie jest przekonywająca (niepełna) dla stron procesowych, nie jest przesłanką dopuszczenia kolejnej opinii w oparciu o cytowany wyżej prze­pis (por. wyrok SN, OSNPG 1972, nr 2, poz. 33).
Trzeba też pamiętać, że przy ocenie wniosku o dowód z ponownej opinii bie­głego, nie stosuje się ogólnych przepi­sów o dowodach zart. 170 § 1-2 k.p.k.Gdyby bowiem je stosować, strona nie­zadowolona z opinii miałaby prawo żądać kolejnych ekspertyz, póki nie uzy­skałaby takiej, która by stronę zadowoliła. W takim razie po­dobne żądania mo­głaby zgłaszać strona przeciwna i stan ten utrzymywać by się mógł w nieskoń­czoność. Dlatego ustawa przewiduje dowód z ponownej opinii biegłych jedynie w sytuacjach zart. 196 § 1-3 i art. 201 k.p.k.

Sąd Rejonowy nie dopuścił się zarzucanego błędu w ustaleniach faktycz­nych przyjętych za podstawę wyroku. Zebrane w sprawie dowody i ich ocena upoważniały do ustalenia, że oskarżona dopuściła się czynu przypisanego jej w wyroku – jak na karcie 312 akt sprawy.U.to stwier­dzenie, wpierw trzeba przypomnieć, iż na „stan faktyczny sprawy” skła­dają się nie tylko okoliczności natury przedmiotowej, czyli: czynności wy­konawcze sprawcy, skutek przestępczy, okoliczności czasu, miejsca lub sposobu działania czy za­niechania, przedmiot czynności wykonawczej – ale w grę wcho­dzą tu też oko­liczności natury podmiotowej. Trzeba też dodać, że dla skuteczności zarzutu błędu w ustaleniach faktycz­nych przyjętych za podstawę wyroku, niezbędnym jest wykazanie przez skarżącego nie tylko ogólnej wadliwości ocen i wniosków wyprowadzo­nych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, ale wykazanie konkretnych uchybień w ocenie materiału dowo­dowego, jakich dopuścił się tenże sąd w świetle zasad logicznego rozumo­wania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego (tak orzecznictwo: SN z dnia 20 lutego 1975 r., II KR 355/74, publ. OSNPG 1975, z. 9, poz. 84; z dnia 22 stycznia 1975 r., I KR 1974, publ. OSNKW 1975, z. 5, poz. 58, a także wy­rok SA wP.z dnia 6 lipca 1995 r., II Akr 182/95, publ. dodatekO.­nictwo do Prok. i Pr. 1996, nr 2-3, poz. 24). Innymi słowy zarzut ten nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnie­niu orzeczenia lub jak to czyni skarżąca w niniejszej sprawie, przeciwstawienia tymże ustaleniom odmiennego po­glądu opartego na własnej ocenie materiału dowodowego.
Nie jest ani wystarczające, ani skuteczne jedynie teoretyczne i gołosłowne wy­słowienie pewnej hipotetycznej możliwości i na tej tylko podstawie for­mułowa­nie zarzutu, że ustalenia sądu są błędne, bowiem tej ewentualności nie uwzględ­niają lub też nie stanowią jej bezwzględnego zaprzeczenia. Każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia, poprzez wskaza­nie na fakty realnie ist­niejące i poddające się obiektywnemu poznaniu pro­cesowemu.

Dokonana subsumpcja jest trafna (patrz strony 9 – 11) uzasadnienia wy­roku. Zaprezentowane tamże tezy i oceny zostały w pełni zaakceptowane przez Sąd Okręgowy.

W efekcie jednak apelacja obrońcy odniosła ten pozytywny dla oskarżo­nej skutek, że Sąd Okręgowy uznał, iż przy spełnieniu przesłanek formalnych, stopień winy oskarżonej i społecznej szkodliwości czynu, są więcej niż zni­kome, ale mniej niż znaczne.
Ocena o braku znaczności społecznej szkodliwości czynu oskarżonej bierze się ze specyfiki służby, którą oskarżona wykonywała. Związana rygorami służbo­wymi i kazuistyką wyznaczoną przez stosowną władzę, oskarżona – potocznie rzecz ujmując - miała obowiązek przeciwdziałać nieuzasadnionemu ekspedio­waniu pomocy ratunkowej do wszystkich zgłaszających przypadłości zdro­wotne.
Właśnie owa nietypowa podległość regulaminowi wykluczała możność „uczu­ciowego” tylko dysponowania przez oskarżoną załogą pogotowia ratunkowego. Podnieść nadto należy, iż mimo długiego stażu pracy ogółem, na stanowisku dyspozytora pracowała nieco ponad miesiąc. Wcześniej jedynie doraźnie zastępowała nieobecne w pracy dyspozytorki. Nie sposób pominąć faktu, iżP. M.nie chciał korzystać z pomocy lekarzy. Poza sporem bowiem jest, że w nocy z 6 na 7 maja 2010 roku doszło do nasilenia stanu chorobowego, który zapoczątkowany został wcześniej. Tak więc miałP. M.możliwość skorzystania z pomocy medycznej u lekarza rodzinnego, bez potrzeby uciekania się do korzystania z systemu ratownictwa medycznego. Potrzeba taka wystąpiła w istocie na skutek zaniedbań ze stronyP. M., który nie chciał się leczyć w sytuacji gdy taka konieczność występowała już wcześniej. Wreszcie zauważyć także należy, iż co prawda wysłanie karetki pogotowia skutkujące najprawdopodobniej przewiezieniem chorego do szpitala i wdrożeniem intensywnego leczenia stwarzałoby większe szanse na uratowanie jego życia, to nie można jednak przyjąć, że mogłoby one nie zapobiec śmierciP. M.. Taki stan rzeczy sprzeciwia się penalizacji jej postąpienia i nakazuje warunkowe umorzenie postępowania.
W sprawie brak jest wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu (o czym wyżej), a pozytywna prognoza kryminologiczna, wyraża się w przypuszczeniu opartym na ocenie właściwości i warunków osobistych oskarżonej oraz jej do­tychczasowym sposobie życia oraz na założeniu, iż pomimo umorzenia postę­powania oskarżona będzie przestrzegała porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
Jeśli to oskarżona swym postąpieniem sprokurowała powstanie kosztów sądowych, to w jej sytuacji majątkowej brak jest podstaw do obciążenia nimi Skarbu Państwa.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.