Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 1213/13
Data wyroku: 2013-12-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: do SO Monika Obrębska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt:III U 1213/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 05 grudnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSR del. do SO Monika Obrębska

Protokolant:

starszy sekretarz sądowy Małgorzata Bednarek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2013r. wO.
sprawy z odwołaniaW. G.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaW. G.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.
z dnia30.07.2013r.znak(...)

orzeka:

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeW. G.prawo do emerytury począwszy od 20.07.2013r.;

2
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji;

3
zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.na rzeczW. G.kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Sygn. akt III U 1213/13

UZASADNIENIE
W dniu 20.06.2013r.W. G.złożył w Oddziale ZUS wP.wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury z uwzględnieniem pracy w szczególnych warunkach.

Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia 30.07.2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wP.odmówiłW. G.prawa do tego świadczenia uznając, że nie udowodnił on wymaganego 15 - letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

W. G.decyzję powyższą zaskarżył, wnosząc od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Podniósł, że ZUS niezasadnie nie zaliczył mu do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia odZakładach (...)wM.od 03.11.1972r. do 01.07.1975r., gdyż w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy produkcji wyrobów azbestowo – cementowych. Niezasadne jest też, zdaniem odwołującego, niezaliczenie mu do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.w okresie od 01.08.1989r. do 07.06.1991r., gdyż w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy również wykonywał prace w szczególnych warunkach. ZUS niezasadnie nie zaliczył mu również do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wZakładzie Usługowo – Handlowym (...)wO.od 12.07.1978r. do 12.07.1979r., gdyż w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Wskazał, żeW. G.nie spełnia warunków do przyznania wcześniejszej emerytury, o których mowa wart. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż nie posiada wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Na podstawie przedłożonej dokumentacji ZUS uznał odwołującemu jedynie 11 lat, 7 miesięcy i 8 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Jako okresów pracy w szczególnych warunkach organ rentowy nie uznał:

-

okresu zatrudnienia odZakładach (...)wM.od 03.11.1972r. do 01.07.1975r. na stanowisku pracownik fizyczny transportu, kierowca wózka widłowego;

-

okresu zatrudnienia wZakładzie Usługowo – Handlowym (...)wO.od 12.07.1978r. do 12.07.1979r., na stanowisku kierowcy;

okresu zatrudnienia w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.w okresie od 01.08.1989r. do 07.06.1991r., na stanowisku ślusarz hydraulik,

gdyż znajdujące się w aktach świadectwa pracy dotyczące w/w okresów zatrudnienia nie spełniają wymogów świadectw pracy w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił i zważył co następuje:

OdwołanieW. G.jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawą do ubiegania się przez odwołującego o prawo do emerytury jestart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.) w zw. z§4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), gdyż urodził się on(...)roku. Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 01.01.1949r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa,
- w dniu 01.01.1999r. udowodnił 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Zasadniczo okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (tak: § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r.). Zgodnie jednak z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień, w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).

ZUS na podstawie przedłożonej dokumentacji uznał odwołującemu jedynie 11 lat, 7 miesięcy i 8 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Pozostałe wskazywane przezW. G.okresy pracy w szczególnych warunkach zostały zakwestionowane z powodu braków formalnych przedłożonych świadectw pracy.

Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach wZakładach (...)wM.W. G.przedstawił świadectwo pracy z 13.07.2001r. (vide k. 23 akt rentowych), z którego wynika, że odwołujący był zatrudniony w(...)wM.w okresie od 03.11.1972r. do 1.07.1975r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku pracownika fizycznego, kierowcy wózka widłowego.
Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach wSpółdzielni (...)wO.W. G.przedstawił świadectwo pracy wystawione przezZakład Usługowo – Handlowy (...)wO.(vide k. 25 akt rentowych), z którego wynika, że odwołujący był zatrudniony w(...)wO.w okresie od 12.07.1978r. do 12.07.1979r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierowcy samochodowego. Na świadectwie tym znajduje się również adnotacja, że(...)przejął majątek byłego(...)wraz z pracownikami i aktami osobowymi.
Na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM.odwołujący przedstawił natomiast świadectwo pracy z 14.06.1991r. (vide k. 15 akt rentowych), z którego wynika, że był tam zatrudniony w okresie od 01.08.1989r. do 07.06.1991r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku ślusarza - hydraulika.

Wobec zakwestionowania przez organ rentowy powyższych okresów, zasadniczą kwestią wymagającą przesądzenia w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy odwołujący w spornych okresach rzeczywiście wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (spełnienie przez odwołującego pozostałych przesłanek warunkujących nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury nie było przez ZUS kwestionowane).
Na powyższe okoliczności Sąd przesłuchał świadków oraz odwołującego w charakterze strony, przeprowadził też dowód z dokumentów z akt osobowych oraz dokumentów z akt emerytalnych.
ŚwiadekW. D., który pracował z odwołującym w(...)wM., a następnie w(...)wM.zeznał, że odwołujący początkowo pracował w(...)jako kierowca wózka widłowego, cały czas przy azbeście, woził płyty azbestowe, rozładowywał wagony z azbestem. Potem miał przerwę i po jakimś czasie powrócił do zakładu na stanowisko hydraulika, na utrzymanie ruchu na produkcji. Świadek wyjaśnił, że praca hydraulików była cały czas związana z przebywaniem na hali, gdzie produkowano azbest. Dodał, że on pracował z odwołującym w tej same grupie i otrzymał wcześniejszą emeryturę z uwzględnieniem pracy w(...)i Izolacji.
Podobnej treści zeznania złożył świadekE. D.. Również on potwierdził, że odwołujący w(...)pracował jako kierowca wózka widłowego, którym rozładowywał wagony z azbestem, które następnie woził na produkcję, potem woził gotowy wyrób z produkcji na magazyn. Świadek dodał, że on w firmie cały czas pracował na wózkach widłowych i jemu ten okres został zaliczony do szczególnych warunków i uzyskał prawo do wcześniejszej emerytury.
Zeznania powyższych świadków w pełni potwierdził świadekW. T..
ŚwiadkowieS. J.iT. R., którzy pracowali z kolei z odwołującym z(...)wO., w pełni potwierdzili, że odwołujący był tam zatrudniony jako kierowca samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym przekraczającym 3, 5 tony. Były toS., wywrotki skrzyniowe. Przewoził nimi węgiel, cement, nawozy. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, często w nadgodzinach, innymi mniejszymi samochodami nie jeździł. Z zeznań świadków wynikało też , że(...)zostało przejęte przezfirmę (...).
Zeznania świadków korespondują w pełni z zeznaniami odwołującego, który przesłuchany w charakterze strony zeznał, że w(...)wM.pracował przez blisko 3 lata. Pracował na produkcji przy azbeście, wózkiem widłowym przewoził płyty azbestowe na magazyn. Zajmował się również podawaniem azbestu na produkcji. Prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W(...)pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Podkreślił, że wszystkie samochody, którymi jeździł miały pow. 3,5 tony. Były toS.,J.. Potem podjął pracę w(...)wM.. Odwołujący wyjaśnił przy tym, że były to byłe(...), po reorganizacji, firma zmieniał nazwę, ale dalej zajmowała się produkcją azbestu. W izolacji pracował jako hydraulik, cały czas na hali produkcyjnej, gdzie był produkowany azbest.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków i odwołującego, nie znajdując żadnych podstaw by kwestionować ich szczerość i zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy. Świadkowie to osoby obce dla odwołującego. Nie mają żadnego interesu w składaniu fałszywych zeznań. Ich zeznania wzajemnie się uzupełniają, tworząc logiczną całość. Świadkowie pracowali razem z odwołującym, zatem posiadali wiedzę w przedmiocie charakteru jego pracy w spornych okresach.

W toku prowadzonego postępowania Sąd uzyskał również dokumentację osobową odwołującego za okres jego pracy w(...)wM.,(...)wM..
Analiza akt osobowych za okres pracy odwołującego w(...)wO.wskazuje, że stanowisko odwołującego w umowie o pracę, świadectwie pracy i na karcie płac określane było ogólnie jako „kierowca”, jednakże spójne i przekonujące dowody osobowe wskazują, że odwołujący w spornym okresie w rzeczywistości wykonywał obowiązki kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony.
Analiza akt osobowych odwołującego za okres jego pracy w(...)wM.wskazuje, że został on przyjęty do pracy z dniem 03.11.1972r. na stanowisko pracownika fizycznego transportu. W kacie obiegowej wskazane jest, że pracował jako kierowca wózka widłowego.
Analiza akt osobowych odwołującego za okres jego pracy w(...) Przedsiębiorstwie (...)wM., wskazuje, żeW. G.został przyjęty do pracy na stanowisko ślusarza – hydraulika (vide adnotacja na podaniu o przyjęcie do pracy i umowa o pracę). Tak też jego stanowisko pracy było określone w świadectwie pracy.
Podkreślić w tym miejscu należy, że należy, że dla oceny czy pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach nie ma znaczenia nazwa stanowiska pracy, ale rodzaj faktycznie powierzonych i wykonywanych obowiązków, co wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie i doktrynie. W przekonaniu Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym w szczególności analiza omówionych wyżej dowodów osobowych nie pozostawia wątpliwości, że zarówno w(...)wM., jak też po reorganizacji tego zakładu pracy w(...)wM., odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace, o których mowa w Wykazie A Dziale V poz. 12 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. tj.prace przy produkcji materiałów azbestowo – przemysłowych.Podkreślić należy, że w zarządzeniu nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 01.08.1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty ( Dz.U. MB z 06.12.1983r.), w Dziale V pod poz. 12. dotyczącą prac przy produkcji materiałów azbestowo – cementowych, w pkt. 7 wskazane jest stanowisko „operatora mechanicznego sprzętu transporotowego”, a w pkt. 9 – „wszystkie robotnicze i nierobotnicze stanowiska pracy w zakładach przetwarzających azbest m.in. wZakładach (...)wM.”. Jedynie na marginesie nadmienić w tym miejscu należy, że Dział V poz. 12 Wykazu A przewiduje prace przy produkcji materiałów azbestowo – cementowych, co jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie, o którym mowa w Wykazie B, Dział IV poz. 1, gdzie jest mowa o pracach wykonywanychbezpośrednioprzy przetwórstwie azbestu. Za zasadnością zaliczenia odwołującemu obu spornych okresów do okresów pracy w szczególnych warunkach przemawiała również analiza akt emerytalnych świadkówW. D.o(...)iE. D.o nr(...), którzy byli zatrudnieni w takim samym charakterze jak odwołujący i z których wynika, że uzyskali oni prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z uwzględnieniem zatrudnienia zarówno w(...)wM., jak też w(...)wM..
W przekonaniu Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym w szczególności analiza omówionych wyżej dowodów osobowych, nie pozostawia też wątpliwości, że również w(...)odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach, o których mowa w Wykazie A Dziale VIII, poz. 2 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. tj.prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym pow. 3,5 tony.
Reasumując powyższe do okresów prac w szczególnych warunkach Sąd zaliczyłW. G.okres zatrudnienia w(...)wM.w wymiarze 2 lat, 6 miesięcy i 25 dni ( z wyłączeniem okresów 01. - 30.04.1973r i od 01. - 04.09.1973r., które nie zostały przez ZUS zaliczone do ogólnego stażu pracy), okres zatrudnienia w(...)wO.(później(...)wO.) w wymiarze 1 roku i 2 dni oraz okres zatrudnienia w(...)wM.w wymiarze 1 roku, 10 miesięcy i 7 dni, tj. łącznie okres 5 lat, 5 miesięcy i 4 dni, co łącznie z okresem uznanym przez ZUS w wymiarze 11 lat, 7 miesięcy i 8 dni, daje łącznie 17 lat i 12 dni, a więc więcej niż wymagane ustawą 15 lat.

W. G.spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury, wynikające z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Na dzień 01.01.1999 r. udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 25 lat, ukończył 60 lat w dniu(...)oraz nie jest członkiem OFE (vide dokumenty z akt emerytalnych oraz zeznania odwołującego w charakterze strony).

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd w oparciu oart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję z dnia 30.07.2013r. i przyznałW. G.prawo do emerytury począwszy od dnia(...)tj. od dnia, w którym odwołujący ukończył 60 lat. Dopiero bowiem tego dnia została spełniona ostatnia przesłanka warunkująca przyznanie prawa do spornego świadczenia.

Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego odnośnie do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2010 roku, II UK 330/09, LEX 604220). W ocenie Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dokumentami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego w spornych okresach jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Przedłożone przez odwołującego na etapie postępowania przed organem rentowym dokumenty były niejednoznaczne i niespójne. Dopiero na etapie postępowania sądowego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania dowodowego odwołujący w sposób niewątpliwy wykazał, że zgromadził wymagany ustawą 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Z tych względów orzeczono jak w pkt. 2 wyroku.

O kosztach zastępstwa prawnego Sąd orzekł w oparciu oart. 98 § 1 i 3 kpcw zw. § 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.