Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 143/12
Data wyroku: 2012-08-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Olszewski, Bogumiła Metecka-Draus, Andrzej Mania
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 437 § 2 k.p.k., art. 5 i 7 k.p.k.

Sygn. aktII AKa 143/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 sierpnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Olszewski (spr.)

Sędziowie:

SA Andrzej Mania
SA Bogumiła Metecka-Draus

Protokolant:

St. sekr. sądowy Anita Jagielska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Bogusławy Zapaśnik
po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy
M. S. (1)
oskarżonego zart.13 § 1 k.k.w zw. zart. 148 § 1 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp.
z dnia 14 maja 2012 r. sygn. akt II K 165/11

I
uchyla zaskarżony wyrok i sprawęM. S. (1)przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania,

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. G.kwotę738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

Bogumiła Metecka-Draus  Andrzej Olszewski  Andrzej Mania

Sygn. akt II AKa 143/12

UZASADNIENIE
M. S. (1)został oskarżony o to, że:
w dniu 02 sierpnia 2011 roku wS.w mieszkaniu przyul. (...), działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życiaZ. S. (1), pięciokrotnie ugodził go nożem kuchennym o ostrzu 21 cm w okolice jamy brzusznej i klatki piersiowej, powodując u niego obrażenia ciała w postaci:
- rany kłutej klatki piersiowej w linii środkowo-obojczykowej po stronie lewej w 9 przestrzeni międzyżebrowej poprzecznej o długości 4 cm biegnąca ku dołowi i środkowi nie penetrującej do jam ciała,
- rany kłutej ściany jamy brzusznej ok. 3 cm powyżej lewego kolca biodrowego, skośniej długości 5 cm,
- wypadnięcia pętli jelita cienkiego,
- dwóch ran kłutych jelita cienkiego: wlotowej długości 1,5 cm i wylotowej długości 1 cm,
- krwotoku wewnętrznego i wycieku treści jelitowej do jamy otrzewnowej,
- drobnej rany skóry w podbrzuszu w linii środkowej ciała długości 7 mm,
- drobnej rany skóry klatki piersiowej w rzucie mostka długości 5 mm,
- rany ciętej przedramienia lewego drążącej przez ścianę klatki piersiowej przez przeponę do jamy brzusznej, powodując krwawienie wewnętrzne, które to obrażenia zagrażały bezpośrednio życiu pokrzywdzonego, przy czym do zgonu nie doszło z uwagi na udzielenie pomocy medycznej pokrzywdzonemu,
tj. o czyn zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 148 § 1 kk.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 maja 2012 r., oskarżonegoM. S. (1)uznano za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tym, że przyjęto, w miejsce opisu z części wstępnej wyroku, opis rany ciętej przedramienia lewego poprzecznej na powierzchni bocznej długości ok. 4 cm oraz, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym, w warunkach powrotu do przestępstwa tj. w okresie 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary, orzeczonej wyrokiem łącznym w sprawie II K 48/06 Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 04 lipca 2006 r., w rozmiarze 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującym nadto wyrok Sądu Rejonowego w Słubicach w sprawie II K 757/03 z dnia 27 lutego 2004 r., za czyn między innymi zart. 245 kk, wyczerpując znamiona przestępstwa zart. 13§1 kkw zw. zart. 148§1 kk,art. 156§1 pkt 2 kkw zw. zart. 11§2 kkiart. 64§1kki za to w myślart. 11§3 kkna podstawieart. 14§1 kkw zw. zart. 148 §1 kki64 §1 kkwymierzono mu karę 11 (jedenastu) lat pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 63 § 1 kk, na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 02 sierpnia 2011 r. do 14 maja 2012 r..
Na podstawieart. 44 § 2 kkorzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci noża kuchennego z rękojeścią brązową, a na podstawieart. 230 § 2 kkzasądzono zwrotJ. N.dowodów rzeczowych z poz. 1 i 5,M. S. (1)z poz. 2 iZ. S. (1)z poz. 3 wykazu nr 1/11 (k-148).
Zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów i opłat w sprawie obciążając nimi Skarb Państwa oraz zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. G.kwotę 1.697,40 (jeden tysiąc sześćset dziewięćdziesiąt siedem 40/100) zł tytułem udziału obrońcy z urzędu.

Powyższy wyrok zaskarżył obrońca oskarżonego. Wyrokowi zarzucił:
„1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. -art. 5 § 2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie poważnych wątpliwości istniejących w sprawie w zakresie zarzucanego oskarżonemu czynu, których usunięcie nie było możliwe, na niekorzyść oskarżonego;
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść i polegający na błędnym uznaniu, żeM. S. (1)zazdrościł bratuZ. S. (1)związku z konkubinąJ. N.oraz, że w trakcie zdarzenia, które miało miejsce w dniu 2 sierpnia 2011 r. w mieszkaniuJ. N., zaatakowany przezZ. S. (1)M. S. (1)wyszedł do kuchni, aby „uzbroić" się w nóż, a następnie - motywowany zazdrością - wykorzystał atak brataM. S. (1)do konfrontacji (załatwienia osobistych porachunków), nie przejawiając przy tym jedynie woli obrony, lecz wolę ataku, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, żeM. S. (1)zaatakowany przez brataZ. S. (1)nie działał w ramach obrony koniecznej (ewentualnie z przekroczeniem jej granic), lecz zamiarem pozbawienia brataZ. S. (1)życia, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy na takie ustalenia nie pozwala, w szczególności, że Sąd bezpodstawnie uznał, iżM. S. (1)zazdrościł bratuZ. S. (1)związku z konkubinąJ. N.oraz, że po powrocie ze stacji paliw(...)(...)k wS.M. S. (1)odłożył nóż, a w trakcie feralnego zdarzenia wyszedł do kuchni celem „uzbrojenia" się w nóż (a zatem poczynił przygotowania do konfrontacji z bratemZ. S. (1)), którym następnie posłużył się celem załatwienia osobistych porachunków z bratemZ. S. (1).”
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
„- zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonegoM. S. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu;
ewentualnie (…) o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania.”

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.
Dowolnym jest ustalenie sądu I instancji, że oskarżony poszedł do kuchni celem „uzbrojenia się” w nóż. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, żaden przeprowadzony w sprawie dowód nie pozwala na takie rozstrzygnięcie. Fakt, że oskarżony był ubrany ( w przeciwieństwie do brata ), a wcześniej miał nóż przy sobie, pozwala na odmienne ustalenia. Ocena, że oskarżony celowo poszedł po nóż do kuchni, narusza zarówno regułyart. 5 § 2 k.p.k., jak iart. 7 k.p.k.( jest oceną dowolną ).
Nie budzi wątpliwości, że pokrzywdzony był strona atakującą, i to nie tylko słownie. Przecież, w pewnych odstępach czasowych, kilkakrotnie uderzył brata w twarz. Te ustalenie oraz fakt, iż oskarżony sięgnął po nóż po kolejnym otrzymanym ciosie, poddaje w wątpliwość ocenę Sądu Okręgowego, iż należy wykluczyć działanie w ramach obrony koniecznej albo z przekroczeniem jej granic.
Wątpliwości też budzi przypisanie oskarżonemu działania w zamiarze ewentualnym, zart. 148 § 1 k.k., w skoro po zadaniu kilku ciosów,M. S. (1)nie kontynuował swojego działania, pozwolił na wezwanie i udzielenie pomocy bratu, zachowywał się tez biernie w trakcie interwencji policjantów.
Poza jedną raną, pozostałe były powierzchowne. Oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, należałoby ocenić zachowanie oskarżonego także w świetle uregulowań przyjętych wart. 156 § 1 pkt. 2 k.k..
Opisane powyżej błędy w ustaleniach faktycznych, jak i możliwe błędy w ocenie prawnej zachowania oskarżonego spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w całości.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, a następnie dokona precyzyjnych ustaleń faktycznych i prawnych, przy uwzględnieniu wyżej przytoczonych uwag.
Orzeczenie o wynagrodzeniu za obronę z urzędu znajduje swoje uzasadnienie wart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturzew zw. z § 14 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) – Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami.