Sąd Rejonowy w Lubinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 253/11
Data wyroku: 2012-08-29 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Łukasz Solecki
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie

Sygn. akt I C 253/11

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 sierpnia 2012r

Sąd Rejonowy w Lubinie Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący  SSR Łukasz Solecki

Protokolant:Justyna Łazińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012r

wL.

sprawy z powództwaB. J.reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawowąA. J.

przeciwko(...) SAwL.

przy udziale interwenienta ubocznegoTowarzystwo (...)wL.
o zapłatę

I zasądza od strony pozwanej(...) SAwL.na rzecz powodaB. J.kwotę 10.000,00zł (dziesięć tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 kwietnia 2011r.;
II w pozostałym zakresie powództwo oddala;

III ustala odpowiedzialność strony pozwanej(...) SAwL.za skutki zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r. wobec powodaB. J.na przyszłość;

IV nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego należnymi stronie pozwanej;
V nakazuje stronie pozwanej(...) SAwL., aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa kwotę 842,16 zł tytułem brakujących kosztów postępowania;
VI orzeka, że nie uiszczone koszty postępowania sądowego ponosi Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 253/11

UZASADNIENIE
Małoletni powódB. J.reprezentowany przez przedstawicielkę ustawowąA. J.wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od strony pozwanej(...) SAwL.na swoją rzecz kwoty 15.000,00zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 września 2010r oraz kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2010r podczas wycieczki organizowanej w ramach kolonii w miejscowościD., której był uczestnikiem został uderzony przezJ. P. (1)i doznał złamania nosa .W ocenie powoda podczas wycieczki wychowawcy nie sprawowali odpowiedniej opieki nad uczestnikami- dziećmi co skutkuje odpowiedzialnością strony pozwanej.

Strona pozwana(...) SAwL.w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podała, że nie może ponosić odpowiedzialności za skutki zdarzenia albowiem wykonała umowę zgodnie w sposób właściwy i jej odpowiedzialność może być rozpatrywana jedynie na gruncieart 471 kca tym samymart 455kcnie pozwala jej ponosić zobowiązania na zasadzie reżimu deliktu z czynu niedozwolonego.
Dodatkowo podniosła, że małoletni powód sam przyczynił się do powstania szkody, gdyż to właśnie on sprowokował przepychankę z inny uczestnikiem kolonii. Jednocześnie zaprzeczyła, aby po zaistniałym zdarzeniu powodowi nie została udzielona pomoc lekarska bowiem małoletni został zawieziony przez kierownika kolonii do szpitala wK.i poddany badaniu lekarskiemu.

W dniu 15 czerwca 2011r(...)wL.przystąpiła do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej i wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swego stanowiska podniosła argumenty przytoczone przez pełnomocnika strony pozwanej.

Pismem procesowym z dnia 30 lipca 2012r pełnomocnik małoletniego powoda rozszerzył powództwo do kwoty 25000zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 18 września 2010r oraz ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość za skutki zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:

Strona pozwana(...) SAwL.w dniu 31 marca 2010r zawarła umowę zPrzedsiębiorstwem (...) SAwL.o numerze(...)której przedmiotem było zorganizowanie kolonii letniej w miejscowościD.wOśrodku (...)dla 40 osób.
Zleceniodawca ponosił odpowiedzialność za szkody jakie uczestnicy kolonii ponieśli na zdrowiu w trakcie pobytu na kolonii.
Strona pozwana zawarła z(...)wL.umowę w przedmiocie ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną przez nią działalnością w charakterze organizatora turystyki i pośrednika turystycznego.

Dowód kopia umowy z dnia 31 marca 2010r k 48-53
kopia umowy ubezpieczenia k 54-63

Wśród kadry kolonijnej znajdowali się kierownik koloniiA. G. (1)wychowawcyM. S. (1)orazW. K. (1).
Wskazane osoby posiadał uprawnienia opiekunów w myślrozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 21 stycznia 1997r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania

Dowód kopia nadania stopnia awansu zawodowegoA. G.wraz z
zaświadczeniem o zatrudnieniu i ukończeniu kursu k 34-37
kopia nadania stopnia awansu zawodowego W.K.k 38-39
kopia zaświadczenia o ukończeniu kursuM. S.k 40

K.wOśrodku (...)wD.liczyła 45 osób

Okoliczność bezsporna

W dniu 4 sierpnia 2010r została zorganizowana wycieczka autokarowa dla uczestników kolonii do miejscowościK..
W autokarze nie uczestniczyły wszyscy uczestnicy kolonii z uwagi na chorobę.
W środku pojazdu było trzech opiekunów to jestA. G. (3), który siedział obok kierowcy a takżeW. K. (1)orazM. S. (1).
Małoletni powódB. J.siedział z tyłu autobusu. Wśród osób, które zajmowały miejsce w części tylnej pojazdu był takżeJ. P. (2),R. K.,A. S. (1),A. S. (2)orazD. Z.. Kiedy autobus wjeżdżał do miejscowościK.to zatrzymał się w korku ulicznym. W tym czasie wewnątrz pojazdu panował hałas i głośne rozmowy.B. J.zaczął wyzywać kolegęJ. P. (2). Potem dziewczęta siedzące z tytuł zapytały sięJ. P. (2)„czy coś ma”.J.nie wiedział o co chodzi i odpowiedział, że ma i usłyszał odpowiedź ze strony koleżanki, aby zapytał sięB.. Pomiędzy chłopcami wywiązała się kłótniaB.usłyszał odJ.„ty grubasie, i złapał go łokciem za głowę i zaczął dusić, po czym poczuł uderzenie w nos . Po chwili zobaczył, że z nosa cieknie mu krew i poprosił o chusteczkę.
B. J.nie poszedł do opiekunów, aby powiadomić ich o zaistniałym zdarzeniu.
Gdy powód wysiadał z autobusu to zobaczył brataK., który zapytał się co się mu stało w nos, gdyż był krzywy i miał łzy w oczach. Chłopak opowiedział mu przebieg zdarzenia iK. J.poszedł do kierownikaA. G. (1), aby poinformować go o zdarzeniu i poprosić o telefon do mamy. Kierownik w trakcie rozmowy z chłopcem usłyszał, że ten nie chce iść do lekarza bo się boi. W Rozmowie telefonicznej z matką powodaA. J.ustalił że poszkodowany zostanie poddany konsultacji lekarskiej. Powód ze złamanym nosem uczestniczył w wycieczce wK.. W tym czasie bolała go głowa i sączyła mu się krew z nosa.
Grupa wróciła do ośrodka o godzinie 16.00. O godzinie 18 00 powód wraz z kierownikiem udał się do lekarza, który miał dyżur w ośrodku. Podczas badania stwierdzono złamanie nosa i zalecono konsultację w szpitalu wK.. Powód wraz z kierownikiem pojechali do szpitala wK.gdzie potwierdzono złamanie nosa i zalecono wykonanie operacji około 7-10 dzień po zdarzeniu.
A. G. (1)nie mógł udać się bezpośrednio po zdarzeniu zB. J.do szpitala wK., gdyż byłoby za mało opiekunów do liczby dzieci biorącej udział w wycieczce.

Dowód akta szkodowe
kopia informacji lekarskiej k 10
zeznania świadkaA. G. (1)k 116-116v
zeznania świadkaW. K.k 155-155v
zeznania świadekM. S.k 115v
zeznania świadkaJ. P. (2)k 114-114v
zeznania świadkaK. J.k 114v-115
zeznania świadkaR. K.k 207-207v
zeznania świadkaA. S. (1)k 207v -208
zeznania świadkaA. S. (2)k 208-208v
zeznania świadkaD. Z.k 208
przesłuchanie mał powoda k 115-115v

Po powrocie doL.powód został poddany w dniu 9 sierpnia 2010r zabiegowi operacyjnemu z uwagi na złamanie z przemieszczeniem kości nosa.
Operację przeprowadzono w znieczuleniu ogólnym i wypisano powoda ze szpitala w stanie dobrym.
Powód wymaga operacji po zakończeniu okresu dojrzewania.

Dowód karta informacyjna k 12-12v
zaświadczenie lekarskie k 13
zaświadczenie lekarskie k 14

Zeznania małoletniegoJ. P. (2),R. K.,D. Z.należy uznać za prawdopodobne także nie ma podstaw do kwestionowania zeznań złożonych przez świadkaK. J..
Do zeznań małoletniego powoda oraz świadkaA. S. (1)orazA. S. (3)należy pochodzić z ostrożnością.

Dowód opinia sądowo- psychologiczna k 120-124 i 243- 247

Na skutek zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r u małoletniego powoda doszło do złamania kości nosa co wymagało repozycji kości nosa. Obecnie stwierdza się skrzywienie nosa zewnętrznego z nieznacznym upośledzeniem drożności.
W wyniku urazu małoletni powód doznał uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15% .
Rokowanie na przyszłość co do stanu zdrowia powoda są dobre. Celem uzyskania prawidłowego efektu kosmetycznego oraz oddychania przez nosB. J.wymaga zabiegu operacyjnego – operacji plastycznej nosa, który można wykonać po okresie dojrzewania / około 17-18roku życia /.
U małoletniego powoda brak jest ograniczeń w życiu wyboru kierunku nauki i zawodu.
Ograniczenie jeżeli chodzi o uprawianie sportu są niewielkie. Małoletni może uprawiać sporty walki.

Dowód opinia biegłego z zakresu laryngologii k 213- 215 i 266

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części:
Zgodnie z treściąart. 471 kcdłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
W przedmiotowej sprawie strona pozwana podnosiła, iż nie może ponosić odpowiedzialności za skutki zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r, gdyż nie wynika ono z deliktu a jej odpowiedzialność dotyczy jedynie należytego wykonania zobowiązania. Stanowisko takie jest, zdaniem Sądu, błędne. Po pierwsze wskazać trzeba, że strona pozwana w umowie z dnia 31 marca 2010r zawarła zPrzedsiębiorstwem (...) SAwL.umowę o numerze (...), której przedmiotem było zorganizowanie kolonii letniej w miejscowościD.wOśrodku (...). Zgodnie z § 11 zawartej umowy zleceniodawca ponosił odpowiedzialność za szkody jakie uczestnicy kolonii ponieśli na zdrowiu w trakcie pobytu na kolonii. W wyniku takiego zapisu, w ocenie Sądu, strony w zawartej umowie rozszerzyły odpowiedzialność strony pozwanej oprócz odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania na odpowiedzialność za szkodę na zdrowiu- krzywdę. Po drugie wbrew twierdzeniu pełnomocnika strony pozwanej i interwenienta ubocznego zawarcie umowy nie wyklucza zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę. Za takową odpowiedzialnością opowiedział się Sąd Najwyższy, który dopuszcza iż w przypadku niewłaściwego wykonania umowy może powstać konieczność zasądzenia zarówno odszkodowania jak i zadośćuczynienia za cierpienie fizyczne i psychiczne. ((...), IV CK 69/05 ).W uchwale z dnia 19 listopada 2010r sygn. III CZP 79/10 Sąd Najwyższy dopuścił zaś możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę majątkową przy wykonaniu kontraktu- umowy o usługi turystyczne.
W tej sytuacji należało ustalić czy strona pozwana wykonała w sposób należyty zawartą umowę organizacji kolonii letniej. Ustalony w tym zakresie stan faktyczny pozwolił na poczynienie negatywnych w tym zakresie ustaleń. Zdaniem Sądu z zeznań przesłuchanych świadków jednoznacznie wynika, że osoby sprawujące opiekę nad uczestnikami kolonii nie dołożyli należytej staranności w tym zakresie. W zasadzie wszyscy przesłuchani świadkowie wskazali, że kadra kierownicza była umiejscowiona na przedzie autokaru zaś w środku pojazdu panował hałas i było głośno. Opiekunowie nie potrafili zatem zapanować nad swoimi podopiecznymi tym bardziej, że autobus wjeżdżał już do miastaK.i stał w korku ulicznym. W tej sytuacji wychowawcy powinni podjąć takie działania, aby uspokoić wychowanków.
To strona pozwana w ramach zawartej umowy §4 pkt c zobowiązała się zatrudnić wykwalifikowaną kadrę kierowniczą i z całą pewnością kadra ta podlegała jej wskazówką skoro miała wykonać w jej imieniu zawartą umowę i dostosować się do ustalonego planu. W tej sytuacji zastosowanie znajdzieart. 430 §1 kc.W myśl powołanego przepisu kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.
Zgodnie zaś zart. 427 kckto z mocy ustawy lub umowy jest zobowiązany do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można, ten obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez tę osobę, chyba że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru albo że szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Przepis ten stosuje się również do osób wykonywających bez obowiązku ustawowego ani umownego stałą pieczę nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można.
Skoro zatem kadra kierownicza nie umiała w sposób prawidłowy sprawować opieki nad wychowankami a ich ilość w autobusie w liczbie 3 była, zdaniem sadu, do wykonania powyższego obowiązku niewystarczająca, zatem strona pozwana ponosi w tym zakresie odpowiedzialność za skutki zdarzenia z 4 sierpnia 2010r. Wskazać bowiem trzeba, że świadekA. G. (1)podczas przesłuchania podał, że nie mógł pojechać z małoletnim powodem do szpitala wK., gdyż byłaby za mała ilość opiekunów. Ta sytuacja wskazuje, że wycieczka była źle zorganizowana bo należało przewidzieć, iż w przypadku zdarzenia losowego należy zapewnić dzieciom stosowną opiekę a ponadto udzielić pomocy osobie poszkodowanej. Tłumaczenie w tym zakresie kierownika wycieczki, że małoletni bał się wizyty u lekarza należy uznać za niewystraszające skoro bowiem chłopiec znajdował się pod opieką winien także uzyskać stosowną pomoc tym bardziej, że obrażenia, których doznał w postaci uszkodzenia nosa były widoczne.
Dlatego też Sąd uznał, iż strona pozwana ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r.
Odnosząc się do zarzutu przyczynienia się powoda do powyższego zdarzenia Sąd uznał, iż co do zasady zarzut ten jest zasadnym jednakże nie może obejmować wysokości 70% i więcej. Poziom tego przyczynienia Sąd ustalił na 50%. Wskazać trzeba, że z opisu zdarzenia wynika, iż małoletni powód wraz zJ. P. (2)kłócili się ze sobą i przezywali. To właśnie po jednym z takich wyzwisk ze stronyJ.„ty grubasie” został on złapany przez powoda i podduszony po czym zadał mu cios w nos. Jak wskazała biegła sądowa z zakresu psychologii, iż do zeznańB. J.należy podchodzić z ostrożnością, gdyż można było zaobserwować u niego postawę obronną. ( 123-124 akt). Zeznania zaś świadkaJ. P. (2)uznać należy jak podała biegła za prawdopodobne, gdyż małoletni nie przejawia cech konfabulacji. W tej sytuacji Sad uznał, iż zachowanie małoletniego powoda po części doprowadziło do zaistniałego zdarzenia, gdyż wynikało z obustronnej prowokacji słownej małoletnich uczestników wycieczki.
Zgodnie zaś zart. 444§1 k.c.w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Natomiast stosownie do treściart. 445§1 k.c.w powyższym przypadku sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie jest szczególną formą naprawienia niemajątkowej szkody na osobie (krzywdy) stanowiącej rodzaj rekompensaty pieniężnej za doznane przez osobę pokrzywdzoną czynem niedozwolonym cierpienia fizyczne lub psychiczne i powinno ułatwić przezwyciężenie przez nią ujemnych przeżyć psychicznych. Pomimo tego, że przepisy prawa nie określają szczegółowo kryteriów jakimi należy kierować się przy ustalaniu wysokości należnego świadczenia z tytułu zadośćuczynienia, to jednak w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego, jak i doktrynie prawa zostały wypracowane pomocne wskazówki pozwalające na dokonanie odpowiednich ustaleń. Biorąc pod uwagę niewymierny charakter szkody niemajątkowej, zadośćuczynienie stanowi swoiste wynagrodzenie osobie poszkodowanej przeżytych psychicznych i fizycznych, przy czym wysokość takiego świadczenia powinna stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość jednakże nie nadmierną w stosunku do rozmiaru doznanej krzywdy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 r., III CKN 582/98) Nadto decydujące znaczenie przy ustaleniu rozmiaru szkody niemajątkowej na osobie mają takie przesłanki jak rodzaj uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, ich nieodwracalny charakter, długotrwałość i przebieg procesu leczenia, stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i długotrwałość, wiek poszkodowanego, a także ujemne skutki zdrowotne w przyszłości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2004 r. II CK 131/03).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentacji medycznej i opinii biegłego lekarza sądowego wskazuje na to, że obrażenia małoletniego powoda, których doznała wskutek wypadku z 4 dnia sierpnia 2010r polegały na złamaniu nosa. Uszczerbek na zdrowiu jaki został u powoda stwierdzony wyniósł 15 %. Okoliczność powyższą Sąd ustalił w oparciu o opinię biegłego z zakresu laryngologii. Wydana opinia jest rzetelna i spójna i zdaniem Sądu mogła stanowić podstawę ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Biegła w sposób szczegółowy opisała obrażenia powoda a także odniosła się do zarzutu pełnomocnika strony pozwanej co do ustalonego uszczerbku na zdrowiu.
Uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, rodzaj obrażeń ciała powoda po wypadku, konieczność przeprowadzenia zabiegu w narkozie a także związane z tym cierpienie, Sąd uznał, że rozmiar doznanej przez powoda krzywdy uzasadnia przyznanie jednorazowego świadczenia pieniężnego z tytułu zadośćuczynienia w wysokości 20.000,0 zł. Biorąc pod uwagę, że powód przyczynił się w 50% do powstania szkody Sąd ustalił wysokość zadośćuczynienia na poziomie 10.000,00zł oddalając powództwo w pozostałym zakresie jako wygórowane.
Odsetki ustawowe zostały zasądzone, na podstawieart. 481§1 i §2 k.c.
Sąd ustalił odpowiedzialność strony pozwanej na przyszłość za skutki zdarzenia z dnia 4 sierpnia 2010r z uwagi na konieczność przeprowadzenia po upływie okresu dojrzewania kolejnej operacji u małoletniego powoda na zasadzieart. 189kpc.
Orzeczenia o kosztach Sąd oparł o treśćart. 102kpc. Sąd uznał, iż zasady słuszności a zwłaszcza wiek małoletniego powoda i brak źródła utrzymania uzasadniają odstąpienie od obciążeniaB. J.kosztami postępowania należnymi stronie pozwanej z uwagi na wygranie sprawy jedynie w 40%.
O kosztach sądowych Sąd orzekł na zasadzie art 113 ustawy o kosztach obciążając stronę pozwaną w 40% nie nieuiszczonymi kosztami. Te zaś wyniosły 500zł z tytułu nieopłaconego wpisu oraz 342,16 zł tytułem kosztów sądowych – opinia biegłych i koszty stawiennictwa świadka.
Orzeczenie wobec interwenienta ubocznego uzasadnia treśćart. 107 kpc.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji