Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 1097/12
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bożena Wiklak, Joanna Walentkiewicz-Witkowska, Bożena Błaszczyk
Podstawa prawna: art. 189 k.p.c.

Sygn. akt I ACa 1097/12

POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bożena Wiklak

Sędziowie:

SSA Bożena Błaszczyk (spr.)
SSO del. Joanna Walentkiewicz - Witkowska

Protokolant:

stażysta Joanna Płoszaj

po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaS. J.
przeciwkoZ. J.
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodaG. J.
o ustalenie
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II C 263/11

postanawia:

1
umorzyć postępowanie apelacyjne;

2
zasądzić odS. J.na rzeczZ. J.kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Sygn. akt I ACa 1097/12

UZASADNIENIE
PowódS. J.w pozwie skierowanym przeciwkoZ. J.wniósł o stwierdzenie, że uchylił się od skutków pranych ugody sądowej zawartej z pozwanym w dniu 23 lutego 2010 r. przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie o sygn. II Ns 2408/09.
W odpowiedzi na pozew pozwanyZ. J.wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu.
Interwenientka ubocznaG. J.działająca po stronie powodowej,wniosła o uwzględnienie powództwa i zasądzenie kosztów procesu od pozwanego na jej rzecz.
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzioddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i nie obciążył interwenientki ubocznej kosztami procesu.
Powyższy wyrok został oparty o następujący stan faktyczny:
W dniu 28 października 2009r. wnioskodawcaZ. J.złożył wniosek o dokonanie częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wŁ.przyul. (...), oznaczonej jakodziałka nr (...), dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieścia prowadzi księgę wieczystą Kw. Nr(...)przez dokonanie podziału nieruchomości i wydzielenie z powyższej nieruchomości, działki odpowiadającej udziałowi wnioskodawcy w nieruchomości i przyznanie nowoutworzonej działki na wyłączną własność wnioskodawcy. Jako uczestników postępowania wskazałJ. J.iS. J..Z. J.wniósł· o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność wartości nieruchomości objętej wnioskiem ze wskazaniem wartości 1 m2gruntu oraz 1 m2powierzchni mieszkalnej w budynku znajdującym się na nieruchomości. Uzasadniając wniosek podał, że współwłaścicielami nieruchomości sąZ. J.w 1/5 części,K. J.w 3/30 częściach,J. J.w 1/5 części,S. J.w 15/30 częściach. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2008 r. w sprawie sygn. akt II Ns 1767/07 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia dokonał częściowego zniesienia współwłasności. Wyodrębniona została zabudowana działka gruntu oznaczona numerem 146/1. Nieruchomość ta przyznana została bez spłat i dopłat na rzeczK. J.. Tym samym przestał on być współwłaścicielem nieruchomości objętej wnioskiem. Uczestnicy postępowania korzystają z nieruchomości w ten sposób, żeJ. J.korzysta z części budynku mieszkalnego oraz gruntu.S. J.również zajmuje część budynku mieszkalnego i korzysta z gruntu. Wnioskodawca nie zamieszkuje na terenie nieruchomości, aczkolwiek jest zameldowany w budynku mieszkalnym, znajdującym się na jej terenie. Nie korzysta z nieruchomości. Wnioskodawca zaproponował uczestnikom postępowania zniesienie współwłasności na zgodny wniosek i przyjęcie, że jego udział w gruncie odpowiada 895 m2. Nadto, zaproponował, aby rekompensata z jego udziału w budynku znajdującym się na nieruchomości nastąpiła w działce. Przy przyjęciu , że udział wnioskodawcy w budynku odpowiada powierzchni 40,47 m2, zaś wartość 1 m2mieszkania wynosi 1.600zł oraz, że wartość 1 m2gruntu wnosi 200zł, a powierzchnia gruntu jaki miałaby uzyskać wnioskodawca wynosić będzie 323 m2.
Na rozprawie w dniu 16 lutego 2010r. uczestnicy postępowaniaJ. J.iS. J.wnieśli o odroczenie rozprawy i udzielenie terminu 7 –dniowego celem doprecyzowania propozycji ugodowych.
Na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r. została zawarta ugoda mocą którejZ. J.,J. J.iS. J.zgodnie dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...)oznaczonej jakodziałka (...)w ten sposób, że przedmiotowa nieruchomość przypadła na współwłasność w 7/10 częściach na rzeczS. J.i 3/10 częściach na rzeczJ. J..S. J.zobowiązał się do zapłaty na rzeczZ. J.tytułem spłaty kwoty 170.000 zł w terminie roku od dnia 23 lutego 2010 r. z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności, aJ. J.zobowiązał się do zapłaty na rzeczZ. J.tytułem spłaty kwoty 50.000 zł w terminie 2 lat od dnia 23 lutego 2010 r. z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności.Z. J.oświadczył, że niniejsza ugoda wyczerpała wszelkie jego roszczenia związane ze zniesieniem współwłasności nieruchomości położonej wŁ.przyulicy (...)oznaczonej jakodziałka (...). Treść ugody odczytano stronom, które oświadczyły, że ją rozumieją.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 23 lutego 2010r. sąd umorzył postępowanie w sprawie. Postanowienie uprawomocniło się.
W dacie zawarcia ugody powód zamieszkiwał z żonąG. J.. Nietoczyła się między nimi żadna sprawa o rozwód, ani o zniesienie bądź wyłączeniewspólności majątkowej małżeńskiej. Przed zawarciem ugody powód pracował wfirmie (...)jako operator dźwigu i zarabiał 3.500 zł miesięcznie. Potem stracił pracę. Liczył jednak, że pracodawca wypłaci mu zaległe wynagrodzenie w kwocie około 20.000 zł. Były to zaległości z dwóch lat. Powód liczył, że z tych pieniędzy dokona spłaty z ugody. Z uwagi na brak wypłaty zaległych wynagrodzeń powód udał się do banku po kredyt w 2011 r. Już wówczas nie miał stałej pracy, utrzymywał się z prac dorywczych. Żona odmówiła mu zgody na wzięcie kredytu, stwierdziła, że nie będzie spłacać pozwanego.

S. j.błędnie ocenił swoją sytuację majątkową w dacie zawarcia ugody. Nie poinformował żony o treści ugody.G. J.dowiedziała się osprawie sądowej i zobowiązaniach męża odZ. J.. Żona powoda utrzymuje teraz męża, który nie ma stałej pracy, ani emerytury.G. J.zarabia około 1.300zł miesięcznie.
W przedmiotowej sprawie, skoro powód twierdzi, że zawarł ugodę sądową pod wpływem błędu, to powinien złożyć stosowne oświadczenie woli o uchyleniu się od skutków prawnych ugody, a na drodze sądowej żądać stwierdzenia nieważności tej ugody.
Zdaniem Sądu Okręgowego w Łodzi nie zaszły żadne przesłanki zart. 918 k.c.dające podstawę do uchylenia się od skutków ugody, gdyż powód sam przyznał, że błąd dotyczył jego sytuacji majątkowej, oceny jegomożliwości finansowych, a nie przedmiotu ugody. Powód sprzecznie podawał okoliczności, które wywołały u niego błędną ocenę sytuacji majątkowej, raz bowiem podawał, że nie wiedział, że żona wystąpiła z pozwem o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej, co w ogóle nie miało miejsca, drugi raz twierdził, że liczył na wypłatę zaległych zarobków, a potem na uzyskanie kredytu.
Ugoda zawarta przed sądem podlegała jego kontroli. W tej sprawie, podobnie jak Sąd Rejonowy, Sąd Okręgowy uznał, że ugoda nie byla sprzeczna z przepisami prawa, zasadami współżycia społecznego, nie naruszała interesów stron, nie zmierzała do obejścia prawa. Strony nie kwestionowały wartości nieruchomość, a jak okazało się, świadekJ. J.w niniejszym procesie uznał ją za cenę rynkową obowiązującą w ówczesnym obrocie. Ugoda nie została zawarta pospiesznie, gdyż rozprawa w dniu 16 lutego 2010 r. uległa odroczeniu, a ugoda została zawarta 7 dni później. Jej treść została odczytana przez sąd, a strony złożyły oświadczenie, że zrozumiały jej treść.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił powództwo jako niezasadne. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 102 kpci obciążył nim powoda jedynie w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego należnego pozwanemu (§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. Nr 163 z 2002 r. poz. 1348 z późno zm.). Powód wytaczając powództwo, musiał liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów procesu poniesionych przez pozwanego jako stronę wygrywającą spór, bowiem to inicjatywa powoda spowodowała konieczność obrony praw i skorzystania z profesjonalnego pełnomocnika. Ze względu na sytuację majątkową i życiową nie obciążono powoda kosztamisądowymi, podobnie jak i interwenientki ubocznej kosztami procesu.
Apelacjęwniósł powód domagając się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez uwzględnienie powództwa, gdyż jego zdaniem zaistniały w opisanej przez sąd sytuacji przesłanki zart. 918 k.c.dające podstawę do uchylenia się od skutków prawnych zawartej ugody.
Pismem z dnia 14 marca 2013 r. powód cofnął apelację i wniósł o nieobciążanie go kosztami postępowania apelacyjnego z uwagi na jego trudna sytuacje materialną.
Pozwany wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zgodnie zart. 391 § 2 k.p.c.sąd drugiej instancji w razie cofnięcia apelacji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach. Wobec powyższego sąd umorzył postępowanie apelacyjne. Sąd Apelacyjny nie znalazł jednak podstaw do zastosowaniaart. 102 k.p.c.i nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Sama zła sytuacja materialna strony nie uzasadnia nieobciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego, gdyż nie jest to wyjątkowy przypadek. Powód wnosząc apelację zmusił pozwanego do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a cofając apelację jest traktowany tak jak strona przegrywająca proces i dlatego na podstawieart. 108 § 1w zw. Zart. 391 § 1 i 98 k.p.c.sąd odwoławczy zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej.