Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 570/13
Data wyroku: 2013-10-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Dariusz Mizera, Wioletta Krawczyk
Słowa kluczowe: Pozbawienie Wykonalności
Podstawa prawna: 840 kpc

Sygn. akt II Ca 570/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 października 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Grzegorz Ślęzak

Sędziowie

SSO Dariusz Mizera
SR del. Wioletta Krawczyk

Protokolant

Paulina Neyman

po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaJ. K. (1)
przeciwkoI. K. (1)
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt III RC 516/12

zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala.

Sygn. akt II Ca 570/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie po rozpoznaniu sprawy z powództwaJ. K. (1)przeciwkoI. K. (1)o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1
pozbawił wykonalności z dniem 1 lipca 2012 roku tytuł wykonawczy wydany na podstawie ugody z dnia 18 lipca 2011 roku zawartej w sprawie III RC 401/10, w której ustalono alimenty odJ. K. (1)na rzecz małoletniejP. K. (1)w kwocie po 500,00 złotych miesięcznie;

2
nie obciążył pozwanej opłatami.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przedstawione poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
Na mocy ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie w dniu 18.07.2011 r. w sprawie III RC 401/10J. K. (1)zobowiązał się do łożenia na rzecz małoletniejP. K. (1)alimentów w kwocie po 500 zł miesięcznie.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. wydanym w dniu 29.06.2009 r. w sprawie IC 1244/08 rozwiązano przez rozwód związek małżeńskiJ. K. (1)iI. K. (1)z winyJ. K. (1). W orzeczeniu tym ustalono miejsce pobytu małoletniej córki stronP. K. (1)w miejscu każdorazowego zamieszkania matkiI. K. (1).
Przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie z udziałemJ. K. (1)iI. K. (1)toczy się postępowanie o zmianę miejsca pobytu małoletniej sygn. akt III Nsm 434/12. W sprawie tej postanowieniem z dnia 25.01.2013 r. w trybie zabezpieczenia ustalono miejsce pobytu małoletniej u ojcaJ. K. (1).
J. K. (1)ma 38 lat. Z zawodu jest kierowcą - mechanikiem. PozwanaI. K. (1)ma 34 lata z zawodu jest krawcową.
MałoletniaP. K. (1)razem z matką mieszkała do końca czerwca 2012 r. W lipcu zamieszkała z ojcem w mieszkaniu dziadków. Małoletnia podała, że decyzji o zmianie miejsca zamieszkania nie konsultowała z matką, podjęła ją po rozmowach z ojcem. Przyczyną zmiany miejsca pobytuP.był konflikt z matką.
We wrześniu 2012 r. małoletnia przez tydzień mieszkała zI. K. (1). Z uwagi na to, że konflikt z matką nie został zażegnanyP. K. (1)przeniosła się do ojca. Małoletnia ostatnie ze swoich rzeczy zabrała z domu matki w październiku 2012 r.
Od lipca 2012 r.P. K. (1)pozostaje na utrzymaniu ojca. Matka za pośrednictwem poczty dwukrotnie przesłała na utrzymanie córki kwoty po 50 zł. W grudniu z okazji świąt Bożego Narodzenia dała jej w prezencie kwotę 100 zł.
ObecnieP. K. (1)utrzymuje z matką jedynie kontakt telefoniczny.
Powyższe ustalenie faktyczne Sąd poczynił na podstawie zeznańJ. K.iP. K.oraz dowodów z dokumentów. Zeznania w/w osób w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy są spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Sąd dał również częściowo wiarę zeznaniom pozwanej. Za niewiarygodne uznano je w części dotyczącej daty zmiany miejsca zamieszkania przez małoletnią. W tym zakresie zeznania te są niespójne, wewnętrznie sprzeczne oraz niezgodne z pozostałymi wiarygodnymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
Sąd Rejonowy zważył, iż powództwo jest zasadne.
Zgodnie zart. 840§ 1 pkt 2 kpcdłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie;
Wskazana podstawa powództwa przeciwegzekucyjnego zachodzi, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego, a gdy tytułem tym jest orzeczenie sądowe - po zamknięciu rozprawy, nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Zdarzeniami powodującymi, iż świadczenie nie może być egzekwowane są np. przedawnienie roszczenia, rozłożenie świadczenia obciążającego dłużnika na raty, prolongata terminu spełnienia świadczenia udzielona dłużnikowi przez wierzyciela, skorzystanie przez dłużnika z zarzutu zatrzymania.
J. K. (1)swoje żądanie oparł na przesłance wyrażonej wart. 840§ 1 pkt. 2 kpcwskazując, iż zobowiązanie nie może być egzekwowane, ponieważ małoletniaP. K. (1)od lipca 2012 r. zamieszkuje u niego i pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu.
Okoliczności powyższej, co do zasady, nie kwestionowała pozwanaI. K. (1), uznając w części powództwo.
Do ustalenia pozostało zatem określenie daty nastąpienia w/w zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że małoletniaP. K. (1)w lipcu 2012 r. zmieniła miejsce zamieszkania. Od tego czasu przebywa pod bezpośrednią pieczą oraz na utrzymaniu ojcaJ. K. (1). Podkreślić trzeba, że pozwanaI. K. (1)nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż małoletnia wyprowadziła się od niej dopiero w październiku 2012 r. i od tego czasu zamieszkuje z ojcem. StanowiskuI. K.przeczą także zeznania samejP..
Wobec zaistnienia przesłanki zart. 840§ 1 pkt. 2 kpcorzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
W przedmiocie kosztów rozstrzygnięto w oparciu oart. 102 kpc. Apelację od powyższego wyroku wniosła pozwana zaskarżając go w części tj. w punkcie 1 w zakresie w jakim pozbawia wykonalności z dniem 1 lipca 2012 roku tytuł wykonawczy wydany na podstawie ugody z dnia 18 lipca 2011 roku zawartej w sprawie III RC 401/10, w której ustalono alimenty odJ. K. (1)na rzecz małoletniejP. K. (1)w kwocie po 500 złotych miesięcznie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca: 1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

a
art. 840 § 1 pkt. 2 kpcpoprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie z powództwa małoletniejP. K. (1)(wierzycielki alimentacyjnej), reprezentowanej w niniejszym postępowaniu przez ojcaJ. K. (1), przeciwkoI. K. (1), w sytuacji, gdy z przewidzianym w powołanym przepisie powództwem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wystąpić może jedynie dłużnik, przeciwko wierzycielowi;

b
art. 194 § 1 kpcw zw. zart. 201 § 1 kpcpoprzez jego niezastosowanie i prowadzenie sprawy o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z powództwa wierzyciela alimentacyjnego, tj. małoletniejP. K. (1), reprezentowanego przez dłużnika alimentacyjnego, tj. przedstawiciela ustawowego ojcaJ. K. (1), w sytuacji gdy powodem w sprawie z powództwa zart. 840 § 1 kpcpowinien być przedstawiciel małoletniej, tj.J. M., który jest dłużnikiem alimentacyjnym i ma legitymację czynną do wystąpienia z takim roszczeniem do sądu, zaś pozwaną powinna być małoletniaP. K. (1);J. K. (1)występował w sprawie jako przedstawiciel ustawowy małoletniej;

c)art. 177 § 1 pkt. 1 kpcpoprzez jego niezastosowanie i prowadzenie sprawy o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności pomimo, iż w Sądzie Rejonowym w Bełchatowie zawisła sprawa o sygn. III Nsm 434/12 z wnioskuJ. K. (1)o zmianę miejsca pobytu małoletniejP. K. (1), w której to w trybie zabezpieczenia Sąd ustalił miejsce pobytu małoletniej przy ojcu, które to postanowienie zostało następnie uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia 25 maja 2013 roku jako wydane z uchybieniem przepisów postępowania, w sytuacji gdy zasadnym i zgodnym z dobrem dziecka było zawieszenie przez Sąd I instancji z urzędu sprawy z powództwa małoletniejP. K. (1)przeciwkoI. K. (1)o alimenty do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o ustalenie miejsca pobytu małoletniej, a następnie orzekanie o obowiązku alimentacyjnym na rzecz małoletniej od matkiI. K. (1);
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 z zw. zart. 3 ust. 2 pkt. 2w zw. zart. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku(Dz. U. nr 167, poz. 1398 ze zm. ) poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie sprawy o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności bez wymaganej przepisami opłaty w wysokości 5 % wartości przedmiotu sporu;
Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty apelująca wnosiła o zmianę zaskarżonego
wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej
kosztów postępowania według norm przepisanych, względnie o uchylenie wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Są Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą rozstrzygnięcia poprzez oddalenie powództwa.
Apelujący zasadnie wskazał, że Sąd I instancji przy wydaniu orzeczenia dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prowadził sprawę o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z powództwa wierzyciela alimentacyjnego, tj. małoletniejP. K. (1), reprezentowanej tj. przedstawiciela ustawowego ojcaJ. K. (1), w sytuacji gdy powodem w sprawie z powództwa zart. 840 § 1 kpcpowinien byćJ. M., który jest dłużnikiem alimentacyjnym i ma legitymację czynną do wystąpienia z takim roszczeniem do sądu, zaś pozwaną powinna być małoletniaP. K. (1)- jako wierzyciel alimentacyjny. Zgodnie bowiem z treściąart. 840 § 1 pkt. 2 kpcz powództwem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wystąpić może jedynie dłużnik przeciwko wierzycielowi. Tymczasem powództwo zostało wytoczone przez małoletniąP. K. (1)(wierzycielkę alimentacyjną), reprezentowaną przez ojcaJ. K. (1), przeciwkoI. K. (1), która nie jest z kolei wierzycielem . Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności winno zostać zatem skierowane przeciwko małoletniejP. K. (1)- jako wierzycielce. PozwanaI. K. (1)tymczasem nie ma legitymacji biernej do występowania w niniejszym postępowaniu jako pozwana, gdyż nie jest wierzycielem.
Z uwagi zatem na brak legitymacji biernej pozwanej w niniejszej sprawie powództwo winno ulec oddaleniu. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności pozostałe zarzuty apelacyjne pozostają poza zakresem dalszych rozważań. Okoliczność, czy Sąd I instancji powinien zawiesić postępowanie w sprawie na podstawieart. 177 § 1 pkt. 1 kpcmogłaby podlegać ocenie jedynie przy prawidłowo oznaczonych stronach postępowania.
W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 2 ust. 2 z zw. zart. 3 ust. 2 pkt. 2w zw. zart. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 roku(Dz. U. nr 167, poz. 1398 ze zm. ) poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie sprawy o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności bez wymaganej przepisami opłaty w wysokości 5 % wartości przedmiotu sporu Sąd Okręgowy pragnie jedynie wskazać, że naruszenie tego przepisu nie miało wpływu na wynik sprawy. W sytuacji, gdy Sąd nie pobierze stosownej opłaty od pozwu przed rozpoznaniem sprawy może to uczynić w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 k.p c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił.