Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 893/12
Data wyroku: 2013-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Załęska-Bartkowiak
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Sygn. akt:III U 893/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak

Protokolant:

sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk

po rozpoznaniu w dniu14 listopada 2013 r. w Ostrołęce
sprawy z odwołaniaM. R. (1)
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
orentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy
na skutek odwołaniaM. R. (1)
od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
z dnia12.11.2012r.znak(...)

orzeka:

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12.11.2012r.odmówionoM. R. (1)prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
M. R. (1)wniósł odwołanie od powyższej decyzji, nie zgodził się z decyzją Komisji Lekarskiej KRUS, gdyż zdaniem odwołującego jego stan zdrowia nie pozwala mu pracować, a wręcz nie pozwala mu na dłuższe chodzenie.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W
uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes KRUS podniósł, że odwołujący nie został uznany
za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym zarówno przez Lekarza
Rzeczoznawcę KRUS jak i Komisję Lekarską KRUS, a tym samym nie spełnił wymogu
trwałej łub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny

M. R. (1)urodził się dnia(...)

Decyzją Prezesa KRUS z dnia 17.05.2001r. ubezpieczony nabył prawo do renty
inwalidzkiej rolniczej na okres od dnia 15.05.2001r. do dnia 31.12.2001r. Następnie
decyzją Prezesa KRUS z dnia 30.01.2002r. odmówionoM. R. (1)prawa do
renty na dalszy okres.M. R. (1)wniósł odwołanie od tej decyzji do Sądu
Okręgowego wW., który to Sąd wyrokiem z dnia 18.07.2002r. w sprawie sygn.
akt XXI U 413/02 oddalił odwołanie.

Odwołujący w okresie od dnia 11.01.2010r do dnia 04.07.201 lr. przebywał na
zasiłku chorobowym ze względu na czasową niezdolność do pracy. Po upływie okresu, na
któryM. R. (1)otrzymał zasiłek chorobowy, złożył on wniosek o ustalenie
uprawnień do renty rolniczej. Decyzją z dnia 12.09.201 lr. Prezes KRUS przyznał
ubezpieczonemu prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie
rolnym na okres od dnia 18.08.201 lr. do dnia 30.09.2012r.
W związku z upływem okresu, na które przyznane zostało świadczenie rentowe,
M. R. (1)złożył w dniu 28.09.2012r. kolejny wniosek o przyznanie uprawnień
do renty rolniczej. W związku z koniecznością ustalenia, czy ubezpieczony w dalszym
ciągu jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, został on skierowany
na badanie przez Lekarza Rzeczoznawcę KRUS, który w swoim orzeczeniu z dnia
12.10.2012r. nie uznałM. R. (1)za całkowicie niezdolnego do pracy.
Ubezpieczony złożył sprzeciw od tego orzeczenia do Komisji Lekarskiej KRUS, która w
swoim orzeczeniu z dnia 08.11.2012r. również nie uznała ubezpieczonego za całkowicie
niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym.
W związku z powyższymi ustaleniami Prezes KRUS wydał zaskarżoną decyzję.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Zgodnie z art. 21 ust.l oraz 5, 6 i 7 ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje
ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki:
1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym
mowa w ust. 2;
2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym;
3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie
podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w
art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych
okresów.
Za całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym uważa się
ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do
osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Całkowitą niezdolność do pracy
w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania
zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Całkowitą
niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony
rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
W niniejszej sprawie zasadność odwołaniaM. R. (1)uzależniona była od
ustalenia czy jest on w dalszym ciągu całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie
rolnym.
Na tę okoliczność Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu
neurologii, ortopedii i kardiologii jako właściwych ze względu na schorzenia
odwołującego.
Po przeprowadzaniu badania podmiotowo-przedmiotowego oraz zapoznaniu się z
dokumentacją medyczną odwołującego biegli rozpoznali u odwołującego schorzenia w
postaci: zespołu bólowego kręgosłupa L/S w przebiegu zmian zwyrodnieniowodyskopatycznych,
napadowy częstoskurcz nadkomorowy, stan po urazie kolana prawego z
niewielkim ograniczeniem ruchomości, stan po złamaniu prawego uda oraz stan po
amputacji części kciuka prawego.
Biegli zgodnie stwierdzili, że schorzenia występujące u odwołującego nie powodują
całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Biegli w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazali, że zespół bólowy kręgosłupa
szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego, bez objawów korzeniowych, bez objawów
ubytkowych ruchowych i objawów ubytkowych czuciowych, nie powoduje niezdolności
do pracy. Napadowy częstoskurcz nadkomorowy jest dobrze leczony, rzadko występujący
i także nie powoduje niezdolności do pracy. Ponadto zdaniem biegłych przebyte urazy nie
powodują niezdolności do pracy (k. 11-12).
Na rozprawie z dnia 04.04.2013r. odwołujący złożył nową dokumentację
medyczną, opisał posiadane gospodarstwo rolne i złożył wniosek o dopuszczenie dowodu
z opinii biegłych sądowych.
Sąd dopuścił dowód z opinii nowego zespołu biegłych z zakresu neurologii,
ortopedii, kardiologii i pulmonologii celem ustalenia, czy schorzenia, na które uskarża się
odwołujący, czynią go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym, które
posiada.
Biegli sądowi z zakresu neurologii ortopedii i traumatologii oraz pulmonologii po
przeprowadzeniu oględzin wnioskodawcy a także zapoznaniu się z uzupełnioną
dokumentacją medyczną odwołującego rozpoznali u niego schorzenia w postaci: choroby
zwyrodnieniowo-dyskopatycznej kręgosłupa lędźwiowego bez objawów korzeniowych,
bez objawów ubytkowych z prawostronną skoliozą statyczną odcinka piersiowolędźwiowego
z miernym upośledzeniem funkcji narządu ruchu, przewlekłe zapalenie
oskrzeli, nadciśnienie tętnicze, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, stan po leczeniu
złamania kości udowej prawej ze skróceniem kończyny dolnej prawej o 4 cm, stan po
amputacji urazowej kciuka prawego na wysokości okolicy podgłowowej paliczka
podstawnego kciuka, stan po częściowej resekcji łąkotki przyśrodkowej kolana prawego,
niedoczynność tarczycy w stanie eutyreozy oraz łagodny przerost prostaty.
Jednakże biegli stwierdzili, że powyższe schorzenia stwierdzone u odwołującego
nie czynią go całkowicie niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym.
Biegli wskazali, że przeprowadzone badania podmiotoweM. R. (1)oraz
analiza jego dokumentacji medycznej i akt sprawy pozwala na uznanie go za zdolnego do
pracy w gospodarstwie rolnym. Obecny stan zdrowia oraz zaawansowania istniejących
schorzeń nie daje podstaw do uznania odwołującego za całkowicie niezdolnego do pracy
w gospodarstwie rolnym (k.44).
Odwołujący pismem z dnia 01.07.2013r. zgłosił swoje zarzuty do opinii drugiego
zespołu biegłych sądowych (k.50).M. R. (1)stwierdził, że opinia biegłych została
sporządzona zbyt pochopnie i bez dokładnego rozeznania w jego dokumentacji
medycznej. Ponadto podkreślał, że jego schorzenia wywołują u niego silne bóle
kręgosłupa jak również w biodrze i prawej nodze, co kończy się chwilowym niedowładem
kończyn, co w konsekwencji powoduje u niego niezdolność do chodzenia, a tym samym
pozbawia go możliwości pracy.
Na rozprawie z dnia 23.07.2013r. odwołujący złożył dodatkową dokumentację
medyczną (k.56). W oparciu o nią Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z
zakresu psychiatrii celem ustalenia czy odwołujący jest osobą całkowicie niezdolną do
pracy w gospodarstwie rolnym. Dodatkowo Sąd ponownie zarządził, aby odwołujący
został przebadany przez biegłego kardiologa, albowiem uprzednio - pomimo
postanowienia Sądu - biegły kardiolog nie uczestniczył w wydaniu opinii przez drugi
zespół biegłych.
Biegły psychiatra oraz kardiolog po przeprowadzeniu oględzin lekarskich
ubezpieczonego rozpoznali uM. R. (1)zaburzenia rytmu serca w wywiadzie,
stan po ablacji z powodu częstoskurczu nadkomorowego oraz zaburzenia lękowe.
Biegli zgodnie uznali, że nie stwierdzają u odwołującego całkowitej niezdolności do
pracy w gospodarstwie rolnym.
Biegli uzasadnili swoje stanowisko tym, że odwołujący leczy się psychiatrycznie z
powodu zaburzeń lękowych (niesystematycznie) od 2005r. Od końca 2012r. podjął
systematyczne wizyty wPZPi podjął terapię zaburzeń lękowych u psychoterapeuty.
Biegli nie stwierdzili u odwołującego zaburzeń nastroju, wyraźnych zaburzeń funkcji
poznawczych czy produkcji psychotycznych. Występujące objawy lękowe wymagają ich
zdaniem jedynie kontynuacji psychoterapii oraz wspomagającej farmakoterapii
psychiatrycznej. Zdaniem biegłych schorzenia kardiologiczne również nie czynią
odwołującego niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym (k.76-78).
Odwołujący na rozprawie w dniu 14.11.2013r. nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do
ostatniej opinii i biegłych sądowych, a jednocześnie oświadczył, że złożył już całość
dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia.
W ocenie Sądu należało podzielić wywody i wnioski opinii biegłych lekarzy
sądowych. Wnioski biegłych zostały sformułowane po przeprowadzeniu wywiadu,
badaniu odwołującego się i analizie dokumentacji medycznej zgromadzonej w aktach
rentowych oraz w toku postępowania przed Sądem. Wydane przez biegłych opinie
poparte zostały logiczną argumentacją. Biegli jednoznacznie wskazali, że żadne ze
schorzeń występujących u odwołującego nie czyni go całkowicie niezdolnym do pracy w
gospodarstwie rolnym. Wszystkie opinie biegłych w kwestii niezdolności do pracy w
gospodarstwie rolnym odwołującego są ze sobą zgodne. Na okoliczność stanu zdrowia
M. R. (1)wypowiadało się w sumie ośmiu biegłych różnych specjalizacji i żaden
z nich nie stwierdził całkowitej niezdolności odwołującego do pracy w gospodarstwie
rolnym. Biegli, wydając opinię, dysponowali całością dokumentacji lekarskiej, odwołujący
opisał im wszystkie swoje dolegliwości. Biegli znali stan, wielkość i rodzaj gospodarstwa,
które ma odwołujący. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego, że został jedynie
pobieżnie zbadany przez biegłych sądowych, to podkreślić należy, że biegli sądowi w tego
typu sprawach wydają opinię na podstawie analizy przedłożonej dokumentacji medycznej
zawierającej również wyniki badań. Ich rolą nie jest diagnozowanie schorzeń stron, lecz
opis rodzaju występujących (zdiagnozowanych schorzeń), stopnia ich zaawansowania i
nasilenia, związanych z nimi dolegliwości stanowiących łącznie o zdolności do
wykonywania zatrudnienia lub jej braku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z
dnia 28.05.2013r., III AUa218/13). Biegli sądowi nie zastępują lekarzy specjalistów
pomimo, że wielokrotnie ich wiedza specjalistyczna oparta jest na wykonywaniu zawodu
lekarza. W przypadku wydawania opinii na potrzeby spraw rentowych ich zadanie
ogranicza się do oceny, czy wykryte schorzenia powodują u konkretnej osoby całkowitą
niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym.
Przy rozstrzyganiu tej sprawy Sąd miał na uwadze, że w wyroku z dnia 03.02.2010r.
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd musi zwrócić się do biegłego, jeśli dojdzie do
przekonania, że okoliczność mająca istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia
sprawy może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wykorzystania wiedzy osób mających
specjalne wiadomości. W takim przypadku dowód z opinii biegłego z uwagi na składnik
wiadomości specjalnych jest dowodem tego rodzaju, że nie może być zastąpiony inną
czynnością dowodową ani wnioskowaniem na podstawie innych ustalonych faktów (II PK
192/09, LEX nr 584735). Natomiast w wyroku z dnia 03.11.2009r. Sąd Najwyższy
stwierdził, że Sąd nie może samodzielnie dokonać ustalenia dotyczącego stanu zdrowia i
stopnia naruszenia sprawności organizmu pod kątem zachowania lub braku zdolności do
pracy. Ograniczenie samodzielności sądu w zakresie dokonywania ustaleń wymagających
wiadomości specjalnych, wynikające zart. 278 § 1 k.p.c.obejmuje również ocenę
wzajemnego powiązania ustalonych schorzeń i skutków tych relacji oraz stosowanych
procedur leczniczych dla ustalenia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy (I UK
138/09, LEX nr 570122). Nadto w wyroku z dnia 03.09.2009r. Sąd Najwyższy stwierdził,
że gdy sprawa wymaga wiadomości specjalnych, to sąd nie może rozstrzygać wbrew opinii
biegłych (II UK 30/09, LEX nr 537018).
Mając powyższe na uwadze oraz dysponując opiniami, z których wynika, że
odwołujący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, Sąd
uznał że odwołujący nie spełnia ustawowych wymogów warunkujących prawo do renty
rolniczej.
Ponadto podkreślić należy, że Sąd orzekając w przedmiotowej sprawie, analizował,
czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a co za tym idzie - oceniał stan zdrowia
odwołującego na datę wydania tej decyzji, która została wydana rok temu. Oczywistym
jest, że stan zdrowia ulega zmianom. W konsekwencji jeśli stan zdrowia odwołującego po
wydaniu zaskarżonej decyzji uległ pogorszeniu - co podnosi odwołujący, to przedmiotowe
rozstrzygnięcie nie stoi odwołującemu na przeszkodzie, aby ponownie ubiegać się o prawo
do renty rolniczej.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawieart. 47714§1 kpcoddalił odwołanie.