Sąd Okręgowy w Gliwicach
VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VIII U 658/13
Data wyroku: 2014-01-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Kościelniak
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne
Podstawa prawna: art. 83ust. 1pkt 3i art. 24 ust. 1a  oraz art. 32 ustawy z dni 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych  ( Dz. U. z 2013p. 1442 t.j. ze zm.)

Sygn. aktVIII U 658/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Janina Kościelniak

Protokolant:

Kamila Niemczyk

po rozpoznaniu w dniu8 stycznia 2014 r. w Gliwicach
sprawyJ. P.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
oopłatę dodatkową
na skutek odwołaniaJ. P.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.
z dnia4 lutego 2013  r.nr(...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zwalnia odwołującąJ. P.od wymierzonej opłaty dodatkowej w łącznej wysokości 2.320,42 zł (dwa tysiące trzysta dwadzieścia złotych czterdzieści dwa grosze).

(-) SSO Janina Kościelniak

Sygn. akt VIII U 658/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 04.02.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wZ.wymierzył ubezpieczonejJ. P.z mocyart. 83 ust.1 pkt 3 i art 24 ust.1a oraz art.32 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychdodatkową opłatę w łącznej wysokości 2.320,42zł, tj. za okres od 12/2010r. do 09/2012r., według numerów deklaracji od 01 do 39:

-

1.588,09zł, co stanowi 10% nieopłaconych składek na Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

638,43zł, co stanowi 10% nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego,

a za okres od 02/2011 do 09/2012r. - 93,90zł, co stanowi 10% niepłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Ubezpieczona w odwołaniu od decyzji wniosła o anulowanie lub zmniejszenie nałożonej opłaty dodatkowej wskazując, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz, iż jest w trakcie ubiegania się o ulgę w spłacie zaległości wobec ZUS w formie układu ratalnego. Nadto ubezpieczona podniosła, że nałożona opłata utrudni jej spłatę bieżących zobowiązań.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji a nadto wskazał, że skorzystał z ustawowego uprawnienia wymierzenia dodatkowej opłaty z uwagi na uchylanie się odwołującej od regulowania zaległości, wysokość zadłużenia oraz brak skutecznych działań zmierzających do jego likwidacji.

Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje.
Ubezpieczona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług fryzjerskich od 05 maja 2008r.
W okresie spornym zatrudniała jedną osobę w połowie wymiaru czasu pracy.
Ubezpieczona w okresie od grudnia 2010r. do września 2012r. nie opłaciła obowiązkowych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 15.920,60zł i Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 6.373,15zł oraz w okresie od lutego 2011r. do września 2012r. nie opłaciła składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 939,00zł.
Zaległości wobec organu rentowego jw. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstały z powodu trudnej sytuacji osobistej – rodzinnej oraz finansowej ubezpieczonej.
W 2009r. mąż ubezpieczonej odszedł od rodziny, wyjechał poza granice kraju, nie kontaktował się, nie partycypował w kosztach utrzymania rodziny, pozostawiając po sobie niespłacone długi u prywatnych osób (mąż ubezpieczonej był uzależniony od hazardu i alkoholu). Ubezpieczona spłacała te długi w okresie od 2009r. do 2013r. w łącznej wysokości około 14.000,00zł.
Wyrokiem tut. Sądu Wydziału Cywilnego z dnia 29.06.2009r., sygn. akt I RC 2342/08 została orzeczona separacja małżeństwa ubezpieczonej zB. P., a wyrokiem z dnia 18.10.2012r., sygn. akt XII RC 1303/11 orzeczony został rozwód z winy mężaB. P..
Przed uzyskaniem wyroku rozwiązującego małżeństwo ubezpieczona bezskutecznie poszukiwała męża przez Konsulat na terenie Niemiec.
W okresie spornym rozpoczęły się nadto problemy zdrowotne syna ubezpieczonejD. P.,urodzonego w dniu (...)Syn pozostawał w leczeniu w SP ZOZOśrodku (...)wZ.od stycznia 2009r. do sierpnia 210r. Wlistopadzie (...) synubezpieczonej podjął próbę samobójczą. Syn przebywał na leczeniu wWojewódzkim Szpitalu (...)wL.od 13.10.2009r. do 20.11.2009r., gdzie zdiagnozowana została deperesja dwubiegunowa. Po leczeniu szpitalnym syn ubezpieczony leczony był farmakologicznie oraz uczestniczył w terapii - ubezpieczona jeździła z synem na terapię prywatną doC.. Koszt leków syna wynosił miesięcznie 400,00zł a terapii około 1.400,00zł, nadto ubezpieczona ponosiła koszty dojazdów do placówek szpitalnych, poradni. Łącznie ubezpieczona wydała na leczenie syna około 5.000,00zł.
Stan zdrowia syna są obecnie poprawił się, nie pozostaje w leczeniu. Podjął pracę od dnia 01.07.2013r. za wynagrodzeniem 2.480,77zł brutto. Stosunek pracy ustał z dniem 14.12.2013r., poszukuje pracy.
Na potrzeby leczenia syna oraz spłaty długów męża ubezpieczona zaciągnęła w 2010r. kredyty: wG.(...) Bank- 7.750,00zł i wE.– 8.000,00zł. Kredyt wE.został spłacony w sierpniu 2013r., a wG.(...) Bankujest spłacany (do 2015r.). Do spłaty zostało ubezpieczonej na dzień 15.10.2013r. wG.Bank 3.376,60zł, z miesięczną ratą w wysokości 210,00zł.
Ubezpieczona posiada zaległości wobec Urzędu Skarbowego w wysokości 4.000,00zł. Urząd Skarbowy wZ., decyzją z dnia 24.07.2013r. rozłożył ubezpieczonej na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012r. zaległej kwoty w wysokości po 400,00zł miesięcznie od sierpnia 2013r.
Ubezpieczona zamieszkuje wraz z synemD.w mieszkaniuTowarzystwa Budownictwa (...). Ubezpieczona posiada zaległości w opłatach za czynsz. W związku z powstałą zaległością Gmina MiejskaZ.wniosła do Sądu Rejonowego w Zabrzu pozew o eksmisję ubezpieczonej i jej synaD.. Wyrokiem z dnia 13.11.2012r., sygn. akt VIII C 1486/12 Sąd Rejonowy w Zabrzu nakazał ubezpieczonej i jej synowiD.opuszczenie zajmowanego lokalu i wydania go Gminie MiejskiejZ..
(...) Sp. z o.o.wZ.rozłożył ubezpieczonej zadłużenie z tytułu czynszu za lokal mieszkalny w wysokości 12.459,04 na 25 rat po 500,00zł miesięcznie z ustaleniem początku spłaty na grudzień 2013r. oraz 2.049,39zł z tytułu odsetek kosztów monitu ze spłatą od sierpnia 2013r.
Ubezpieczonej pozostało około 7.000,00zł do spłaty zadłużenia czynszu.
Ubezpieczona osiągnęła z tytułu prowadzonej działalności:

-

za rok 2008 przychód w wysokości 31.565,00zł, dochód w wysokości 11.071,83zł,

za rok 2009 przychód w wysokości 49.868,05zł, dochód w wysokości 15.857,66zł,

rok 2010 przychód w wysokości 61.881,12zł, dochód w wysokości 20.691,58zł,

rok 2011 przychód w wysokości 70.082,70zł, dochód w wysokości 36.131,32zł,

rok 2012 przychód w wysokości 70.207,05zł, dochód w wysokości 37.063,20zł,

W 2013r. osiągnęła dochody lepsze niż w 2012r. - w okresie od 01.01.2013r. do 30.09.2013r. dochód wyniósł 20.815,85zł.
Miesięcznie ubezpieczona dysponuje kwotą 2-3 tys. zł netto.
Ubezpieczona w dniu 16.10.2013r. złożyła w organie rentowym wniosek o układ ratalny, który pozostał bez rozpoznania z uwagi na nieuregulowania składek w części finansowanej przez ubezpieczoną do 09.11.2013r.
Ubezpieczona opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za pracownika w kwocie około 5.700,00zł.
Ubezpieczona cały czas stara się regulować swoje zadłużenie, w tym zadłużenie wobec organu rentowego.
Ubezpieczona uzyskiwane dochody przeznacza w pierwszej kolejności na wypłatę wynagrodzenia dla zatrudnionej osoby i składki z tego tytułu, spłatę zadłużenia w urzędzie skarbowym, zadłużenia czynszu oraz na bieżące wydatki związane z prowadzeniem działalności i pokrycie kosztów utrzymania.
Prowadzona działalność stanowi dla ubezpieczonej jedyne źródło utrzymania.
Powyższe ustalił Sąd w oparciu o akta rentowe, odpis pozwu o eksmisję Gminy MiejskiejZ., pisma Zarządu(...)wZ.z dnia 08.08.2013r., pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ.z dnia 24.07.2013r, odpis wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydziału XII Cywilnego z dnia 18.10.2012r., sygn. akt XII RC 1303/11, odpis wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydział I Cywilny z dnia 29.06.2009r., pismo Konsulatu Generalnego RP z dnia 13.07.2010r., umowę o pracęD. P., historię chorobyD. P.z SP ZOZOśrodka (...)wZ.orazWojewódzkiego Szpitala (...)wL., pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego wZ.z dnia 08.08.2013r., zaświadczenie(...) Banku S.A.z dnia 27.09.2013r., zaświadczenie wydane przezO. M.Usługi (...)z dnia 15.10.2013r. oraz w oparciu o zeznania świadkaM. M.złożone na rozprawie przed Sądem w dniu 16.10.2013r., czas nagrania 00:35:07-01:01:00 i zeznania ubezpieczonej złożone na rozprawie przed Sądem w dniu 08.01.2014r., czas nagrania 00:08:18-00:39:15.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje.
Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 24 ust. 1a ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(j.t. Dz.U. z 2013r., poz. 1442 ze zm.) w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100% nieopłaconych składek.
W niniejszej sprawie bezsporne było, iż ubezpieczona posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okresy i w kwotach wskazanych przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji.
Spór sprowadzał się do ustalenia, czy okoliczności, z powodu których ubezpieczona nie opłacała składek na ubezpieczenia uzasadniają wymierzenie ubezpieczonej opłaty dodatkowej w wysokości jak w zaskarżonej decyzji.
Jak wynika bowiem z ukształtowanego orzecznictwa sądowego zastosowanie opłaty dodatkowej ma sens wówczas, gdy – przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności- można przewidzieć, że spełni ona lub może spełnić założony, dyscyplinujący cel. To zaś zależy przede wszystkim od przyczyn nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości. Te mogą być zależne lub niezależne od płatnika, zawinione przez niego lub niezawinione. Inaczej powinien być traktowany płatnik, który opóźnia się z wykonaniem obowiązku opłacania składek pomimo dobrej kondycji ekonomicznej; inaczej taki, który boryka się z trudnościami ekonomicznymi. O zastosowaniu dodatkowej opłaty powinny decydować okoliczności każdego indywidualnego przypadku, zwłaszcza te, które wskazują na winę w nieopłaceniu składek albo ich opłaceniu w zaniżonej wysokości lub jej brak. Sąd Najwyższy nie widzi interesu publicznego w pogłębianiu kryzysu finansowego płatnika składek, w obciążaniu go dodatkowymi należnościami fakultatywnymi w sytuacji, gdy nie ma on realnych możliwości wywiązania się ze zobowiązań głównych (wyrok SN z dnia 20.05.2004r. II UK 403/03, OSNP 2005/3/44, podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 04.10.2012r., III AUa 2724/11,wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20.12.2012r., III AUa 1043/12).
W sprawie, w świetle przeprowadzonego postępowania, nie ulega wątpliwości, iż ubezpieczona miała i ma nadal trudności finansowe wynikające z jej trudnej sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, która powstała w 2009r., gdy po odejściu od niej męża prowadzona działalność gospodarcza była jedynym źródłem utrzymania ubezpieczonej, gdy z tych dochodów musiała spłacać długi pozostawione przez męża, ponosić koszty leczenia syna.
Nie ulega wątpliwości, iż konieczność poniesienia przez ubezpieczoną kosztów jw. spowodowały zadłużenie ubezpieczonej wobec organu rentowego a kwoty przeznaczone na te cele pokryłyby zadłużenie ubezpieczonej wobec organu rentowego.
Ubezpieczona kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej, sukcesywnie spłaca zadłużenia w Urzędzie Skarbowym, także zadłużenie z z tytułu czynszu, raty kredytów zaciągniętych na leczenie syna, jak również opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za pracownika w kwocie ponad 5.000,00zł.
Przyjmując jw. Sąd dał wiarę treści powołanej dokumentacji jako niekwestionowanej przez organ rentowy. Na tle tejże dokumentacji Sąd dał wiarę zeznaniom świadka i ubezpieczonej jako spójnym i logicznym w swej treści, korelującym ze sobą i stąd przekonywującym.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, iż wymierzona ubezpieczonej przez organ rentowy opłata dodatkowa w zaskarżonej decyzji jest opłatą zbyt wysoką dla ubezpieczonej i z pewnością konieczność jej uiszczenia przyczyniłaby się do pogłębienia trudnej już sytuacji finansowej ubezpieczonej, gdy niewątpliwie zaległości składkowe ubezpieczonej powstały wskutek okoliczności od niej niezależnych i gdy ubezpieczona w sposób czynny dąży do uregulowania powstałych długów, w tym zaległości wobec organu rentowego i przede wszystkim w tym celu, tj. w celu spłaty zaległości finansowych, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi coraz wyższe dochody.
Zajmując takie stanowisko Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocyart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zwolnił odwołującąJ. P.od wymierzonej opłaty dodatkowej w łącznej wysokości 2.320,42zł.
SSO Janina Kościelnika