Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 380/13
Data wyroku: 2013-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Regina Stępień
Słowa kluczowe: Nienależne Świadczenie
Podstawa prawna: art. 22 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznych rolników (Dz.U. z 2008 r., nr 50, poz. 291
Teza: wydzierżawienie gospodarstwa rolnego (...) na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres krótszy niż 10 lat nie stwarza przewidzianej w art. 28 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, podstawy do odstąpienia od zawieszenia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.

Sygn. akt : VU 380/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 czerwca 2013 roku
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Regina Stępień

Protokolant: Ewelina Trzeciak

po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. w Legnicy

sprawy z wnioskuJ. P.

przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.

o odstąpienie od potrącania z emerytury nienależnie pobranych świadczeń

na skutek odwołaniaJ. P.

od decyzjiPrezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wW.

z dnia21 lutego 2013 roku

      znak(...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 lutego 2013 r. znak:(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązałJ. P.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 sierpnia 2010 r. do 01 maja 2011 r. w kwocie 6.700,84 zł.
W uzasadnieniu decyzji podał, iż w okresie pobierania świadczenia emerytalnegoJ. P.zerwała umowę dzierżawy z dnia 14 stycznia 2003 r. z dotychczasowym dzierżawcą, a w konsekwencji podjęła działalność rolniczą nie powiadamiając o tym fakcie organu rentowego. Ze względu na powyższe, w okresie od 01 sierpnia 2010 r. do 31 maja 2011 r. nienależnie pobrała świadczenie uzupełniające w łącznej kwocie 6.700,84 zł.
Od wskazanej decyzji odwołanie złożyłaJ. P., domagając się jej zmiany poprzez wypłatę emerytury rolniczej w pełnej wysokości. W uzasadnieniu podała, że po zerwaniu umowy z dotychczasowym dzierżawcą, wydzierżawiła gospodarstwo rolne na rzecz przyszłego jego nabywcy. Podkreśliła, że w spornym okresie, ze względu na zły stan zdrowia nie wykonywała żadnych prac polowych.
W odpowiedzi na odwołanie, Prezes KRUS wniósł o jego oddalenie w całości. W uzasadnieniu podał, że wprawdzie wnioskodawczyni wydzierżawiła ponownie gospodarstwo rolne, jednak umowa dzierżawy z dnia 28 lipca 2010 r. został zawarta na okres roku. Nie można zatem, w oparciu oart. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówuznać, żeJ. P.zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawczyniJ. P.,urodzonej w dniu (...)od dnia 18 stycznia 1995 r. przysługiwała renta rolnicza. Od dnia 01 maja 2009 r. wnioskodawczyni jest uprawniona do emerytury rolniczej.
W dniu 20 lipca 1981 r., ubezpieczona wraz z mężemZ. P. (1)nabyła prawo własności gospodarstwa rolnego, obejmującegodziałkę numer (...)o powierzchni 6,13 ha położonego w obrębieM.gminaG.. Aktem notarialnym z dnia 23 maja 2003 r. doszło do wydzieleniadziałek numer (...)o łącznej powierzchni 1,43 ha, które współwłaściciele darowali na rzeczM. P..
W dniu 14 stycznia 2003 r.J. P.iZ. P. (1)zawarli zeZ. P. (2)umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego obejmującegodziałkę numer (...)o powierzchni 4,7 ha na okres 10 lat.
Dowód:- wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41;
- zeznania świadkaZ. P. (2), 00:23:02-00:27:35;

      - akta ubezpieczeniowe wnioskodawczyni – t. I: akt notarialny z dnia 20.07.1981 r., k. 4-5;decyzja z dnia 31.03.1995 r., k. 19; t. II: decyzja KRUS z dnia 01.05.2009 r., k. 37, akt notarialny z dnia 23.05.2003 r., k. 27-28; umowa dzierżawy 14.01.2003 r., k. 29.

J. P.iZ. P. (1)w 2010 r. podjęli decyzję o sprzedażydziałki nr (...). Współwłaściciele w wykonaniu prawa pierwokupu złożyli ofertę sprzedaży nieruchomościZ. P. (2). Dzierżawca nie był zainteresowany ofertą. W konsekwencji, w dniu 30 lipca 2010 r. doszło do rozwiązania umowy dzierżawy.

Dowód:

- wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41;
- zeznania świadkaZ. P. (2), 00:23:02-00:27:35;
- akta ubezpieczeniowe, t. II: pismo z dnia 14.12.2012 r., k. 46.

W dniu 28 lipca 2010 r. doszło do sporządzenia umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego obejmującegodziałkę numer (...)na okres roku na rzeczM. B.. W dniu 09 czerwca 2011 r.M. B.nabył prawo własności dzierżawionej nieruchomości.

Dowód:

- wyjaśnienia wnioskodawczyni: 00:27:35-00:38:41;
- zeznania świadkaM. B.: 00:06:50-00:23:02;
- akta ubezpieczeniowe wnioskodawczyni, t. II: umowa dzierżawy z dnia 28.07.2010 r.; akt notarialny z dnia 09.06.2011 r., k. 39-42.

Decyzją z dnia 21 lutego 2013 r. znak:(...)Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zobowiązałJ. P.do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 sierpnia 2010 r. do 01 maja 2011 r. w kwocie 6.700,84 zł.
Dowód:akta ubezpieczeniowe: decyzja z dnia 21.02.2013 r., k. 51

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie wnioskodawczyniJ. P.nie zasługiwało na uwzględnienie.
Jak wynika zart. 22 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291) osobom pobierającym renty rolnicze z tytułu niezdolności do pracy, które osiągnęły wiek emerytalny określony w art. 19 ust. 1a i 1b, tj. 55 lat dla kobiet przyznaje się z urzędu emeryturę rolniczą w wysokości nie niższej od dotychczas pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy, wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i obejmuje całość lub określony ułamek tej części świadczenia (art. 28 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy). Stosownie do treści art. 28 ust. 4 pkt 1 tej ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:
a)małżonkiem emeryta lub rencisty,
b)jego zstępnym lub pasierbem,
c)osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,
d)małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c.
Po analizie zgromadzonego sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa KRUS z dnia 21 lutego 2013 r. znak:(...)została wydana prawidłowo.
Pomiędzy stronami bezspornym było, iż w okresie od 01 sierpnia 2010 r. do 31 maja 2011 r.J. P.była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, zaś w dniu 30 lipca 2010 r. rozwiązała umowę dzierżawy zawartą zeZ. P. (2). Co do zasady nie budziło również wątpliwości, iż w dniu 28 lipca 2010 r. wnioskodawczyni zawarła umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego zM. B.na okres roku. Sporną kwestia wymagającą ustalenia było natomiast to, czy po rozwiązaniu umowy dzierżawy zeZ. P. (2)wnioskodawczyni prowadziła działalność rolniczą. Organ rentowy argumentował bowiem, iż umowa z dnia 28 lipca 2010 r. nie spełniała wymogów, o których mowa wart. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji należało wysnuć wniosek, iż w spornym okresie ubezpieczona prowadziła działalność rolniczą.J. P.argumentowała natomiast, iż po zawarciu umowy dzierżawy nie wykonywała żadnych prac polowych, a w konsekwencji przysługiwało jej prawo do spornego świadczenia.
Z treściart. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolnikówwynika, iż przy ocenie zawieszenia wypłaty świadczeń nie uwzględnia się - jako prowadzenia działalności rolniczej - sytuacji, w której uprawniony do świadczeń rolnik, odda na co najmniej 10 lat w dzierżawę grunty będące jego własnością i zgłosi ten fakt do ewidencji gruntów i budynków. Wydzierżawienie gospodarstwa rolnego przezJ. P.na podstawie umowy dzierżawy zawartej na okres krótszy niż 10 lat, nie stwarza przewidzianej wart. 28 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, podstawy do odstąpienia od zawieszenia wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Należy przy tym zauważyć, iż w ocenie Sądu pomiędzyJ. P.aM. B.po dniu 28 lipca 2010 r. nie doszło do zawarcia drugiej, ustnej umowy dzierżawy. WprawdzieM. B.twierdził, iż „na jesieni” 2010 r. pomiędzy nim a wnioskodawczynią doszło do ustnego porozumienia w sprawie dzierżawy gospodarstwa rolnego do czasu przyznania kredytu na zakup przedmiotowego gospodarstwa rolnego, to jednak Sad miał jednak na uwadze, iż świadek zeznawał, iż pomiędzy nim a wnioskodawczynią doszło do zawarcia jednej umowy dzierżawy. PonadtoM. B.zeznał, iż nie pamięta dokładnej treści oraz okoliczności zawarcia umowy z dnia 28 lipca 2010 r., gdyż w 2010 r. dokonywał również zakupu innych gospodarstw. Istotne jest również, iż strony nie podnosiły, aby umowa dzierżawy z dnia 28 lipca została rozwiązana lub wypowiedziana. W ocenie Sądu wszelkie ustne porozumienia w zakresie czasu trwania dzierżawy, które miały miejsce po zawarciu pisemnej umowy należy kwalifikować jako potwierdzenie woli wydzierżawienia gruntów do czasu definitywnego nabycia nieruchomości, a nie jako zawarcie kolejnej, równoległej umowy.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności, podzielić należało stanowisko organu rentowego, iż zawarcie umowy dzierżawy z dnia 28 lipca 2010 r. nie prowadziło do uznania, iż ubezpieczonaJ. P.zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z powołanym wyżejart. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Z uwagi na fakt zawarcia umowy dzierżawy, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawała okoliczność podnoszona przez wnioskodawczynię, iż po rozwiązaniu umowy dzierżawy zeZ. P. (2)nie wykonywała ona prac polowych ze względu na zły stan zdrowia. Znamiennym jest, iż zaprzestanie użytkowania nieruchomości jest z zasady logiczną konsekwencją oddania gruntów w dzierżawę.
Wobec powyższego, Sąd na podstawieart. 477(

      14 )§ 1 kodeksu postępowania cywilnegooddalił odwołanie wnioskodawczyniJ.z przyczyn podanych w niniejszym uzasadnieniu.