Sąd Rejonowy Wrocław Śródmieście we Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II K 190/13
Data wyroku: 2013-09-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Kochan
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: 190 § 1 kk, 226 § 1 kk

Sygn. aktIIK 190/13 (1 Ds. 787/13)

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
W.dnia 18.09.2013r.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSR Anna Kochan
Protokolant: Magdalena Wujda
przy udzialeI. S.- Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia - Śródmieście
po rozpoznaniu sprawy:
P. J.
synaM.iK.z domuP.
urodzonego (...)wW.
oskarżonego o to, że:
I. w dniu 4 lutego 2013 r. w miejscowości w podwórku przyul. (...)W dniu 04 lutego 2013 roku weW.w podwórku przypl. (...)znieważył funkcjonariusza PolicjiM. B., słowami powszechnie uważanymi za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych,
tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.
II. w dniu 4 lutego 2013 r. w miejscowości w podwórku przyul. (...)W tym samym miejscu i czasie jak w punkcie I groził funkcjonariuszowi PolicjiM. B.pozbawieniem życia, czym wzbudził u niego uzasadnioną obawę, że groźby te zostaną spełnione,
tj. o czyn zart. 190 § 1 k.k.

* * *

I
uniewinniaP. J.od czynów opisanego w pkt I i II części wstępnej wyroku;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.L. S.723,24 zł (w tym 23% VAT, tj. 135,24) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

III
na podstawieart. 632 k.p.k.kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt Sygnatura

UZASADNIENIE
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

P. J.został oskarżony o to, że wraz z inną osobą w dniu 4 lutego 2013 r. weW.w podwórku przyul. (...)znieważył funkcjonariusza PolicjiM. B.słowami powszechnie uważanymi za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, tj. o czyn zart. 226 § 1 k.k.oraz o to, że w tym samym miejscu i czasie groził funkcjonariuszowi PolicjiM. B.pozbawieniem życia, czym wzbudził u niego uzasadnioną obawę, że groźby te zostaną spełnione, tj. o czyn zart. 190 § 1 k.k.
P. J.nie był na miejscu zdarzenia, a zP. Ł.była inna osoba – brat oskarżonegoP. J. (1).
P. J. (1)przedstawił się jakoP. J.i tym imieniem i nazwiskiem podpisywał wszystkie dokumenty, łącznie z wnioskiem w trybieart. 355 k.p.k.
Jego dane w całym postępowaniu przygotowawczym nie zostały potwierdzone, zweryfikowane, aP. J.nigdy nie został wylegitymowany.
W postępowaniu przed Sądem powołano biegłego z zakresu pisma ręcznego. Biegły ustalił, że pisma w postępowaniu przygotowawczym nie zostały sporządzone lub podpisane przez oskarżonego. Obaj pokrzywdzeni na sali sądowej byli pewni, że oskarżony nie jest osobą, którą zatrzymali.
Jak wynika z opinii sądowo-psychiatrycznej oskarżony jest upośledzony w stopniu lekkim i ma organiczne zaburzenia osobowości. Oskarżony (ur. 1973) jest rencistą II grupy, kawalerem.

Dowód:

Wyjaśnienia oskarżonegoP. J.– k. 112

Zeznania świadkaM. B.– k. 24, 112-113

Zeznania świadkaK. G.– k. 41, 113

Zeznania świadkaJ. M.– k. 114

Opinia sądowo-psychiatryczna – k. 103-105

Opinia grafologiczna – k. 137-156

Dokumenty i protokoły pobrań pisma – k. 126, 134-135

ZdjęcieP. J. (1)– k. 93
Oceniając materiał dowodowy Sąd dał wiarę wszystkim zebranym w sprawie materiałom dowodowym poza wyjaśnieniami „oskarżonego” w postępowaniu przygotowawczym, ponieważ składał jeP., a nieP. J.. Zarówno wyjaśnieniaP. J.w postępowaniu przed Sądem, jak i zeznania pokrzywdzonych, którzy byli pewni, że to nie oskarżony był sprawcą, oraz opinia biegłego grafologa, której Sąd zasięgnął, niezbicie wskazują, że oskarżony nie jest on osobą, która popełniła zarzucane mu czyny.
Sąd miał sposobność zauważyć u oskarżonego pewne deficyty poznawcze. Miał trudności z formułowaniem zdań, nie pamiętał, jakie miał wykształcenie i pomimo że został przyprowadzony przez matkę swojej dziewczyny, nie potrafił wskazać, kim ona jest. Z tych powodów Sąd dopuścił dowód z opinii sądowo-psychiatrycznej. Jak wynika z ustaleń biegłych, oskarżony wykazuje niski zasób wiadomości, ubogie słownictwo, niezrozumienie trudniejszych pojęć, sugestywność, lekkomyślność, trudności w przewidywaniu skutków swego działania, niski krytycyzm w ocenie swego stanu i możliwości. Cechuje go płytka uczuciowość wyższa, infantylne postawy dążeniowe, niedojrzałość społeczna, kierowanie się doraźną motywacją. U oskarżonego biegli stwierdzili upośledzenie w stopniu lekkim i organiczne zaburzenia osobowości. Biegłe przypisały muart. 31 § 2 k.k.
Mało informacyjne odpowiedzi, niepełna orientacja i spowolniały psychomotorycznie kontakt nie odbierały jednak przymiotu wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego składanym w postępowaniu przed Sądem Jak oskarżony podał: „mnie tam nie było. Uważam, że za mnie podał się mój bratP.”. Nie wiedział, gdzieP.mieszka, bo go nie spotyka. Pierwszy zdarzyło się, że brat się za niego podał. Oskarżony nie znał osoby, która się nazywaP. Ł.. Sąd odczytał wyjaśnienia składane w postępowaniu przygotowawczym, oskarżony zaprzeczył, by je składał i po okazaniu mu podpisu na protokole podał: „to nie ja składałem te wyjaśnienia, to nie jest mój podpis, ja nie umiem pisać”.
ŚwiadekM. B.funkcjonariusz policji, który dokonywał zatrzymania w postępowaniu przed Sądem podał: „pierwszy raz widzę oskarżonego, pierwszy raz go kojarzę”. Odnośnie danych osobowych objaśnił, że „prawdopodobnie dane osobowe zostały potwierdzone przez współsprawcę, który posiadał dokument.” Podtrzymał zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym i pytany o okoliczność legitymowania podał, że „mówiąc o legitymowaniu chodziło mi o ustalenie danych osobowych. Zdarzało mi się wcześniej, ze dane potwierdzał współsprawca”. Nie wie, jak wyglądało dalsze prowadzenie postępowania przygotowawczego i czy dokument tożsamości ostatecznie ustalono.Po okazaniu karty, na której uwidocznionoP. J. (1), świadek podał, że sprawcą „prawdopodobnie była to osoba, która jest uwidoczniona na zdjęciu”.
Także świadekK. G., drugi funkcjonariusz policjinie kojarzył oskarżonego z żadnym zdarzeniem. Po okazaniu mu zdjęciaP. J. (1)podał ”prawdopodobnie była to osoba, która jest uwidoczniona na zdjęciu”. Świadek nie pamiętał, czy na miejscu widział jakiekolwiek dokumenty tych osób.
ŚwiadekJ. M., że oskarżony jest konkubentem mojej córki. Na zdjęciu (k. 93) rozpoznała brata oskarżonego i poinformowała, że w godzinach rannych, gdy córka była sama w domu „przyszedłP. J.z kolegą i twierdzili, że są policjantami i że mająP.doprowadzić do Sądu. Dodam, że wcześniejP.chciał od niego dowód osobisty”. Jak podała: „on kursuje po całej Polsce, dodam, że niedawno przyszło coś zL., bo on podał się zaP.. Sprawa została umorzona”.
Z uwagi na wyjaśnienia oskarżonego w postępowaniu przed Sądem i treść zeznań świadków Sąd postanowił dopuścić dowód zopinii biegłego z zakresu pisma ręcznegona okoliczność, czy podpis nakreślony na protokole z przebiegu badania stanu trzeźwości oraz protokole zatrzymania, a nadto na innych wskazanych przez Sąd kartach został nakreślony przez oskarżonego czy też przezP. J. (1). W związku z powyższym Sąd zwrócił się do Urzędu MiejskiegoW.Wydział Spraw Obywatelskich z prośbą o przesłanie kopii wnioskuP. J. (1)o wydaniedowodu osobistego (...)oraz innych pism kreślonych pismem ręcznym przezP. J. (1)w celu przeprowadzenia badań grafologicznych.
Z wiarygodnej, rzetelnej i metodologicznie poprawnej opinii grafologicznej wynika niezbicie, że wszystkie inkryminowane podpisy w postępowaniu przygotowawczym złożyłP. J. (1).
W takich okolicznościach poszukiwanie kolejnych świadków nie miało znaczenia. Dodać trzeba jednak, że Sąd usiłował wezwać na sprawę obu wówczas zatrzymanych, tj.P. J. (1)iP. Ł..
Niewątpliwie błędem w postępowaniu przygotowawczym było niezweryfikowanie danych podanych przez zatrzymanego. Funkcjonariusze zatrzymującyŁ.iJ.(P.) nie wylegitymowaliJ., przyjęli od niego dane ustne i dalej już ich nie potwierdzali, nie zrobili tego również prowadzący dochodzenie w sprawie.
Jak wynika zustawy o Policji(art. 15.1.1) policjanci wykonując czynności mają prawo legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1186) określiło sposób postępowania oraz wzory dokumentów stosowanych przy wykonywaniu przez policjantów uprawnień określonych w tym artykule. Ustalenie przez policjanta tożsamości osoby legitymowanej następuje zatem na podstawie: dowodu osobistego, paszportu, zagranicznego dokumentu tożsamości, innego niebudzącego wątpliwości dokumentu zaopatrzonego w fotografię i oznaczonego numerem lub serią lub oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona na podstawie jednego z wymienionych dokumentów. Policjant może odstąpić od legitymowania osoby, która jest mu znana osobiście. Czynność legitymowania powinna być udokumentowana w notatniku służbowym lub na odpowiednim nośniku technicznym albo w notatce służbowej. Określona dokumentacja powinna zawierać: datę, czas, miejsce i przyczynę legitymowania oraz dane osoby legitymowanej, a mianowicie jej imię (imiona) i nazwisko oraz adres zamieszkania lub pobytu, numer PESEL, a w przypadku braku informacji o numerze PESEL: datę i miejsce urodzenia oraz imiona rodziców i nazwisko rodowe, a także rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że Policja z mocyart. 244 k.p.k.ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym. Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania, z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa. Niezwłocznie po zatrzymaniu osoby podejrzanej należy przystąpić do zebrania niezbędnych danych, a także o zatrzymaniu zawiadomić prokuratora.
Jeżeli osoba zatrzymana podaje swoje dane wyłącznie ustnie, a nie jest to osoba znana funkcjonariuszowi osobiście, należy zweryfikować dane osobowe przez nią podawane.P. J. (1)wprowadził w błąd funkcjonariuszy i złożył wniosek poddał się karze jako swój brat, dzięki czemu, a jak można przypuszczać, chciał uniknął odpowiedzialności karnej. Nadmienić trzeba, że również doprowadzenie przez funkcjonariuszy Policji do komendy w celu ustalenia tożsamości osoby, która odmówiła podania danych personalnych, nie stanowi przekroczenia ich uprawnień i obowiązków.
Jest oczywiste, że takie działanie pozwala na realizację celów postępowania karnego, między innymi wyrażonych wart. 2 § 1 k.p.k., a mianowicie takie ukształtowanie postępowania karnego, aby sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności.
Z uwagi na powyższe ustalenia, a mianowicie, że oskarżony z całą pewnością nie jest osobą, która była sprawcą zarzucanych mu czynów, Sąd uniewinniłP. J.od obu czynów opisanych w pkt I i II części wstępnej wyroku.
Z uwagi na to, że oskarżonemu przyznano obrońcę z urzędu, Sąd zasądził na jego rzecz koszty taryfowe w wysokości 723,24 zł (w tym 23% VAT, tj. 135,24) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wobec tego, że oskarżony został uniewinniony, Sąd na podstawieart. 632 k.p.k.kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.