Sąd Apelacyjnyw Warszawie
VI Wydział Cywilny
Sygnatura akt: VI ACa 1323/12
Data wyroku: 2013-04-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: SA– Anna Orłowska, Maja Smoderek, Sędzia SA– Marek Podogrodzki
Słowa kluczowe: Klauzule Abuzywne
Podstawa prawna: art. 385 ind.1 § 1 k.c.

Sygn. akt VI ACa  1323/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 kwietnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SA– Marek Podogrodzki

Sędzia SA– Anna Orłowska (spr.)
Sędzia SO del. – Maja Smoderek

Protokolant: – sekr. sądowy Mariola Frąckiewicz

po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa(...)wP.

przeciwko(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wG.
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z dnia 7 maja 2012 r.
sygn. akt XVII AmC 2598/10

I
oddala apelację;

II
zasądza od(...)wP.na

rzecz(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wG.kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt VI ACa 1323/12

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 2 września 2010 roku powód -(...)z siedzibą wP.wniósł o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania przez pozwanego -(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wG.w obrocie z konsumentami postanowienia wzorca umowy o nazwie „Regulamin Programu(...)o następującej treści:
„Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu [...].".
Zdaniem powoda, wzorzec umowy stosowany przez pozwanego jest rażąco sprzeczny z dobrymi obyczajami i narusza uzasadnione interesy konsumentów.
W opinii powoda zakwestionowana klauzula powinna zostać uznana za niedozwoloną, gdyż w sposób sprzeczny z prawem upoważnia bank do jednostronnego wprowadzania dowolnych zmian do regulaminu wiążącego konsumentów, bez wskazania jakichkolwiek ważnych przyczyn do takiego działania.
Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 7 maja 2012r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił powództwo, rozstrzygnął o kosztach postępowania oraz zarządził publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt Skarbu Państwa.

Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o stan faktyczny ustalony w sposób następujący:
Pozwany -(...) Bank (...) S.A.z siedzibą wG.prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie świadczenia usług bankowych na rzecz konsumentów.
Bezsporne jest, że pozwany posługuje się w obrocie z konsumentami wzorcem umownym o nazwie „Regulamin Programu(...)", który zawiera zakwestionowane przez powoda postanowienie o następującej treści: „Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu [...].".

W oparciu o powyższe Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Analizując zakwestionowane przez powoda postanowienie w oparciu o kryteria określone wart. 3851k.c., nie budziło wątpliwości Sądu Okręgowego, że konsumenci nie mieli wpływu na jego treść, a zatem należało uznać, że nie było ono z nimi uzgadniane indywidualnie.
Przedmiotowe postanowienie nie dotyczy także, zdaniem Sądu I instancji, głównego świadczenia stron umowy. W niniejszym przypadku mogłyby to być bowiem: ze strony pozwanej - świadczenie usług bankowych na rzecz klientów (konsumenci), ze strony zaś konsumenta - zapłata wynagrodzenia za świadczone przez pozwanego usługi.
W ocenie Sądu Okręgowego powód, mimo spoczywającego na nim ciężaru udowodnienia, że zakwestionowane postanowienie umowne kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, nie podołał temu zadaniu. Powód nie wskazał jaka norma dobrego obyczaju została naruszona, bądź zagrożona poprzez zakwestionowane postanowienie. Nie wykazał nadto w jaki sposób przedmiotowa klauzula godzi w interesy konsumenta i nie udowodnił, jakiego rodzaju interesy konsumenta mogły zostać naruszone kwestionowaną klauzulą. Uzasadnienie powoda sprowadza się do lakonicznego stwierdzenia, że zakwestionowane przez niego postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną i powinna zostać uznana za niedozwoloną, gdyż w sposób sprzeczny z prawem upoważnia bank do jednostronnego wprowadzania dowolnych zmian do regulaminu wiążącego konsumentów, bez wskazania jakichkolwiek ważnych przyczyn do takiego działania.
Niemniej jednak, rozpoznając sprawę i odnosząc się do prezentowanego stanowiska powoda Sąd I instancji stwierdził, iż nie dopatrzył się w treści zakwestionowanego postanowienia naruszenia interesów konsumentów, ani też jego sprzeczności z dobrymi obyczajami. Sąd Okręgowy zważył w tym zakresie, że „Regulamin Programu(...)" reguluje stosunki pomiędzy pozwanym a jego kontrahentami w taki sposób, że pozwany jest zobowiązany do stałego określonego zachowania się w przypadku zmiany postanowień Regulaminu. Ponadto, zgodnie z dalszą treścią § 21 przedmiotowego wzorca umownego, o zmianie Regulaminu Bank powiadomi klienta z 30-dniowym wyprzedzeniem, zaś zmiany zasad funkcjonowania Programu jak i warunków cenowych produktów oferowanych w ramach Programu będą ogłaszane w oddziałach i na stronie internetowej. Konsument może zatem w tym przypadku, w terminie określonym w zawiadomieniu o zmianie Regulaminu złożyć pisemne oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych zmian, co powoduje rozwiązanie zawartej umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Sąd Okręgowy stwierdził, że stosunek prawny łączący konsumenta z Bankiem ma charakter ciągły w rozumieniuart. 384(

      1)k.c.Zgodnie zatem z treścią tego przepisu, treść takiego stosunku prawnego może być zmieniana w trakcie jego trwania, o ile zostaną zachowane wymagania określone wart. 384 k.c., a strona nie wypowie zawartej umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia. Przepis ten pozwala zatem proponentowi (pozwany) zmodyfikować istniejący stosunek obligacyjny w drodze wydania nowych postanowień wzorca umownego, pozostawiając adherentowi (konsument) wybór między akceptacją takiej modyfikacji a wypowiedzeniem zobowiązania w najbliższym jego terminie. W tym kontekście, zapis o treści „Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu [...]." ma charakter wyłącznie deklaratywny i potwierdza prawa i obowiązki wynikające z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotowa klauzula informuje jedynie, że stosowany przez pozwanego Regulamin może ulec zmianie. Brak jest zatem w ocenie Sądu I instancji podstaw do uznania, że zapis ten jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumentów.
Apelację od wyroku złożył powód zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie w szczególnościart. 3851§ 1 k.c.przez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na błędnym przyjęciu, że sporna klauzula umowna nie stanowi klauzuli abuzywnej. Skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia - przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.
Argumentując swoje stanowisko wskazał, iż wniósł o uznanie za niedozwolone klauzul umownych o treści „Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu (…)” (§ 21 Regulaminu), oraz „Zmiany zasad funkcjonowania Programu(...)jak i warunków cenowych produktów oferowanych w ramach Programu będą ogłaszane w Oddziałach i na stronie internetowej Banku.” (§ 21 Regulaminu). Pierwsza klauzula w sposób sprzeczny z prawem upoważnia bank do jednostronnego wprowadzenia dowolnych zmian do regulaminu wiążącego konsumentów, bez wskazania jakichkolwiek ważnych przyczyn do takiego działania, druga zaś nie respektuje wymogu należytego indywidualnego powiadamiania konsumentów o wprowadzonych zmianach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż żądanie objęte powództwem dotyczyło jedynie zbadania abuzywności klauzuli umownej o treści „Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu (…)” (§ 21 Regulaminu). Z twierdzeń pozwu wynika przy tym jednoznacznie, iż jedynie w zacytowanym fragmencie § 21 Regulaminu powód upatruje abuzywności, uzasadniając, iż zapis ten upoważnia bank do jednostronnego wprowadzania zmian do regulaminu wiążącego konsumentów bez wskazywania jakichkolwiek ważnych przyczyn do takiego działania. Kwestionowanie w apelacji dalszego postanowienia umownego, zawartego także w treści § 21 Regulaminu ze wskazaniem, iż nie respektuje ono wymogu należytego indywidualnego powiadamiania konsumentów o wprowadzonych zmianach, nie mogło podlegać badaniu przez Sąd Apelacyjny, zgodnie z dyspozycjąart. 383 k.p.c.Argumentacja ta odnosiła się bowiem w istocie do nowego żądania, nie objętego powództwem.
Przechodząc do oceny abuzywności przytoczonej w pozwie klauzuli umownej, Sąd Apelacyjny podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Sądu I instancji. Kwestionowane postanowienie umowne o treści „Bank zastrzega sobie prawo zmiany niniejszego Regulaminu (…)” niewątpliwie nie narusza dyspozycjiart. 3851k.c., co zarzucał skarżący. Słusznie stwierdził Sąd Okręgowy, iż brak jest podstaw by uznać, iż analizowana klauzula kształtowała prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Zapis ten wyraża bowiem jedynie uprawnienie do modyfikacji trwającego stosunku umownego o charakterze ciągłym, co stanowi w istocie powtórzenie uprawnienia wynikającego z dyspozycjiart. 3841k.c.Konsumentowi zagwarantowano przy tym uprawnienie do wypowiedzenia umowy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik sporu (art. 98 k.p.c.) obciążając nimi w całości stronę przegrywającą – powoda. Na wysokość ustalonych kosztów procesu składało się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika ustanowionego przez pozwanego w kwocie 270 zł zgodnie z§ 14 ust. 3 pkt 2w zw. z§ 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U.2002.163.1349) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2013 r. zmieniającego Rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.145).