Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 717/13
Data wyroku: 2014-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Orechwa-Zawadzka, Bożena Szponar-Jarocka, Alicja Sołowińska
Słowa kluczowe: Podstawa Wymiaru Składki
Podstawa prawna: art. 6,8 ustawy z dnia 4 III 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Sygn. akt III AUa 717/13

POSTANOWIENIE
Dnia 10 stycznia 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na rozprawie w składzie:

Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)
Sędziowie : SA Alicja Sołowińska
SA Bożena Szponar - Jarocka
Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska

po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. w Białymstoku
sprawy z odwołaniaSpółdzielni (...)wŁ.

przy udziale zainteresowanych:R. P.,A. P.,M. B.,R. B.,J. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o ustalenie podstawy wymiaru składek
na skutek apelacjiSpółdzielni (...)wŁ.
od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2013 r. o sygn. akt V U 930/12

postanawia:

I
umorzyć postępowanie apelacyjne,

II

wniosek o zwrot opłaty od apelacji przekazać Sądowi Okręgowemu w Białymstoku według właściwości.

Sygn. akt III AUa 717/13

UZASADNIENIE
Decyzjami z dnia 7 maja 2012r. w stosunku doR. P., 7 maja 2012r. w stosunku doA. P., 7 maja 2012r. w stosunku doM. B., 7 maja 2012r. w stosunku doR. B.i 8 maja 2012r. w stosunku doJ. G.Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB., w oparciu oart. 83 ust. 1 pkt 3w zw. z 91ust. 5, art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych(t.j.: Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) orazart. 81 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych(Dz.U. z 2008r., nr 164, poz. 1027 ze zm.), stwierdził, że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne w/w zainteresowanych podlegających ubezpieczeniom w charakterze pracowników u płatnika składekSpółdzielni (...)wŁ.za wybrane miesiące w latach 2007 – 2009, należy doliczyć wartość świadczeń udzielonych im z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
W odwołaniach od powyższych decyzjiSpółdzielnia (...)wŁ.zarzuciła błędną wykładnięart. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych(Dz. U. z 1996r. nr 70 poz. 335 ze zm.), niezastosowanieart. 21 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznychw zw.§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe(Dz. U. nr 161, poz. 1106) oraz błędne ustalenie faktów. Wniosła o zmianę decyzji ZUS i orzeczenie, iż podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne zainteresowanych nie obejmują świadczeń udzielonych im z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Sąd Okręgowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt V U 930/12, oddalił odwołania (pkt I) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt II).
Sąd pierwszej instancji ustalił, iż w toku kontroli wSpółdzielni (...)wŁ., organ rentowy stwierdził, że Spółdzielnia udzielała pracownikom pomocy ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w gotówce lub w postaci bonów z okazji Świąt Wielkanocnych i Bożego Narodzenia, Dnia Spółdzielcy, a także na indywidualny wypoczynek wakacyjny. W celu uzyskania tej pomocy pracownicy nie składali wniosków i oświadczeń o dochodach na osobę w rodzinie. Pomoc przyznawano dla nich w jednakowej wysokości, uzależniając ją jedynie od rodzajów łączących ich z pracodawcą umów, okresów zatrudnienia lub pobytu na urlopie wychowawczym.
W ocenie Sądu, ZUS zasadnie przyjął, że płatnik składek powinien naliczyć i opłacić składki od wypłaconych zainteresowanym świadczeń pieniężnych z ZFŚS.
Sąd pierwszej instancji odniósł się doart. 18 ust. 1w zw. zart. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychoraz doart. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który określa w sposób pozytywny, jakiego rodzaju przychód stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, nie wymienia zaś ograniczeń w tym zakresie ani wyłączeń z podstawy wymiaru składek jakichkolwiek przychodów poza tymi, które nie są przychodami w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do określenia takich wyłączeń zobowiązany jest minister do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 21 w/w ustawy). Sąd stwierdził, żerozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowew§ 2 ust. 1 pkt 19wskazuje, że podstawy wymiaru składek nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Działalność socjalna została zaś zdefiniowana wart. 2 ustawy z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
W oparciu o orzecznictwo i art. 8 ust. 2 w/w ustawy, Sąd pierwszej instancji wywiódł, że pracodawca nie mógł wydawać środków Funduszu niezgodnie z treścią regulaminu zakładowej działalności socjalnej (ust. 2), przy zastosowaniu kryterium innego niż socjalne.
Regulamin ZFŚSSpółdzielni (...)wŁ.z 2 stycznia 2002r. określał w § 6, że środki funduszu były przeznaczane m. in. na finansowanie wypoczynku w formie dopłat do wypoczynku organizowanego przez pracowników zakładu, pomoc pieniężną lub rzeczową w formie bonów towarowych dla pracownika przyznawaną na podstawie uchwał działającego związku zawodowego. Przyznanie oraz wysokość dopłat z funduszu do usług i świadczeń socjalnych dla osób uprawnionych było uzależnione od ich sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej. Podstawą przyznania pomocy socjalnej finansowanej z Funduszu był wniosek osoby uprawnionej, poparty oświadczeniem o wysokości dochodu na osobę w rodzinie (§ 10 i 11).
Zdaniem Sądu Okręgowego, analiza dowodów zgromadzonych w sprawie prowadziła do wniosku, żeSpółdzielnia (...)wŁ., przyznając świadczenia, nie stosowała kryterium socjalnego. Nie badała bowiem sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej pracowników. Zainteresowani nie składali oświadczeń o sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wartość przyznawanych świadczeń nie była zróżnicowana kwotowo zależnie od sytuacji socjalnej pracownika. Okoliczności te potwierdzili: prezes SpółdzielniA. Ż.orazK. M.,K. P.iB. R.. Spółdzielnia nie dopełniła zatem obowiązku wynikającego z art. 8 w/w ustawy, gdyż nie badała sytuacji życiowej pracowników, ze szczególnym uwzględnieniem ich warunków rodzinnych i materialnych. Nie wzięła pod uwagę dochodu przypadającego na członka rodziny. Dlatego sporne przychody pracowników nie miały charakteru socjalnego, a stanowiły przychody będące podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Nie można było zatem zastosować w sprawie wyłączenia z§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Apelację od powyższego wyroku wniosłaSpółdzielnia (...)wŁ.. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, w tymart. 233w zw. zart. 238 § 2 kpc. poprzez:
- niepełne ustalenie stanu faktycznego, w tym brak oceny uchwał i protokołów związków zawodowych, na podstawie których udzielone były świadczenia oraz nie wzięcie pod uwagę zeznań świadków i prezesa zarządu, dotyczących braku konieczności składania oświadczeń majątkowych przy podziale spornych świadczeń, jak też faktu, że przyznawanie świadczeń nastąpiło na podstawie zgodnej decyzji pracodawcy oraz związku zawodowego, jak sygnatariuszy obowiązującego u płatnika składek regulaminu ZFŚS, uprawnionych do wykładni jego postanowień,
- pominięcie i nie dokonanie oceny prawnej faktów zróżnicowanego przydziału świadczeń z(...)w marcu 2007r., w oparciu o przyjęte kryterium dochodów uzyskiwanych u płatnika składek przez uprawnionych, co miało istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania.
2) przepisów prawa materialnego:
-art. 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznychi§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998r.sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w zw.§ 6 ust. 4i innymi regulaminu(...)i art. 20 ustawy systemowej oraz art. 81 ust. 1 z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych środków publicznych, poprzez błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, że świadczenia w postaci bonów towarowych i pomocy pieniężnej z ZFŚS, udzielane zainteresowanym nie stanowią świadczeń finansowanych ze środków przeznaczonych na cele socjalne, w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt. 19 w/w rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej,
-art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnychw zw. z ust. § 6 ust. 4 i innymi regulaminu ZFŚS poprzez błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, że uwzględnianie sytuacji majątkowej, rodzinnej i życiowej przy przydziale świadczeń osobom uprawnionym oznacza konieczność badania indywidualnych dochodów rodziny w postaci pisemnych oświadczeń i nie zastosowanie do wyjaśniania postanowień(...), w drodze analogii,art. 2416§ 1 k.p.,
- art. 8 ust. 2 w/w ustawy w zw. z § 6 ust. 4 i innymi regulaminu ZFŚS, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie, iż świadczenia udzielone zainteresowanym powinny być traktowane jako świadczenia ulgowe w rozumieniu tego przepisu,
- art. 21 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 2 i 87 ust. 1 pkt 1 ustawy systemowej i§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowew zw. zart. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych(Dz. U. z 2002r, nr 101, poz. 926) iart. 7, 47 i 51 Konstytucji RP, poprzez uznanie prawa organu rentowego do kontrolowania zasad przydziału świadczeń z ZFŚS, przewidzianych w regulaminie(...).
Wskazując na powyższe zarzutySpółdzielnia (...)wŁ.wniosła o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zmianę zaskarżonych decyzji organu rentowego i orzeczenie, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne nie obejmuje przydzielonych zainteresowanym w latach 2007 - 2011 świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
- zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych za obie instancje, gdyby nie orzeczono o kosztach w trybieart. 102 kpc.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, bowiem pismem procesowym z dnia 30 grudnia 2013 r.Spółdzielnia (...)cofnęła apelację.
Zgodnie zart. 391 § 2 zd. 1 k.p.c.w razie cofnięcia apelacji sąd drugiej instancji umarza postępowanie apelacyjne i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu.
Sąd Apelacyjny miał na uwadzeart. 469 k.p.c., który nakazuje badanie skutków związanych z cofnięciem środka odwoławczego w aspekcie słusznego interesu pracownika (ubezpieczonego). W okolicznościach niniejszej sprawy cofnięcie środka odwoławczego przezSpółdzielnię (...)nie narusza słusznego interesu ubezpieczonych.
Wobec skutecznego cofnięcia apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 391 § 2 k.p.c.orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia.
Z uwagi na fakt, iż opłatę od apelacji pobrał Sąd I instancji, zatem w oparciu o przepisart. 80 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz.U.2010.90.594 j.t.) tenże Sąd jest właściwy co do jej zwrotu. Z tego względu wniosek o zwrot opłaty od apelacji został przekazany według właściwości Sądowi Okręgowemu w Białymstoku (pkt II sentencji postanowienia).