Sąd Okręgowy w Warszawie
V Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: V Ca 1530/12
Data wyroku: 2012-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Cylc, Oskar Rudziński, Tomasz Pałdyna
Słowa kluczowe: Użytkowanie Wieczyste, Dowody
Podstawa prawna: art. 6 k.c., art. 278 k.p.c., art.77 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
Teza: „ „Opierając się na art. 6 k.c. dotyczącym ciężaru dowodu, wykazanie, iż istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego spoczywa na właścicielu nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. ... Niewątpliwie wycena wartości nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych, przy czym w takim wypadku art. 278 k.p.c. stanowi, że to Sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego. ... Skoro powódka zakwestionowała wartość nieruchomości ustaloną w operacie .... Konieczne było ... przeprowadzenie opinii z biegłego sądowego. Pozwana ... nie wnioskowała o przeprowadzenie takiego dowodu. W rezultacie ... pozwana nie wykazała, że miał miejsce wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, uzasadniający aktualizacje opłaty do kwoty 1702,27 złotych począwszy od 2009 r. W takiej sytuacji sąd ... przyjął jedynie istnienie podstaw do aktualizacji opłaty do kwoty uznanej przez powódkę w wysokości 616,78 zł."

Sygn. akt V Ca 1530/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 września 2012 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny-Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Oskar Rudziński

Sędziowie:

SO Ewa Cylc (spr.)
SR del. Tomasz Pałdyna

Protokolant:

st. sekr. sąd. Anita Piłatowicz

po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwaA. R.
przeciwko(...)wW.
o ustalenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie
z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I C 1319/11

oddala apelację.

Sygn. akt V Ca 1530/12

UZASADNIENIE
Pismem z dnia 31 lipca 2008 r. skierowanym do(...)wW.A. R.wniosła o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej położonej wW.przyul. (...)stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...)w obrębie(...), jest nieuzasadniona w wysokości zaproponowanej przez(...). Wskazała, że pismem z dnia 26 czerwca 2008 roku została jej wypowiedziana dotychczasowa wysokość opłaty rocznej, gdzie jednocześnie zaproponowano nową wysokość opłaty na poziomie 1 702,27 zł.A. R.wskazała również, że przedstawiona nowa wysokość została określona zbyt wysoko. W opinii rzeczoznawcy, stanowiącej podstawę wyliczenia nowej opłaty, nie uwzględniono ograniczonegoprawa rzeczowegoobciążającego nieruchomość, uciążliwości i okoliczności wpływających na zmniejszenie wartości nieruchomości oraz niewłaściwie dobrano nieruchomości do próby stanowiącej podstawę wyceny.
W odpowiedzi na pismo(...)podniosła, że dokonana aktualizacja wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest uzasadniona, w związku ze zmianą wartości nieruchomości gruntowej położonej wW.przyul. (...), stanowiącejdziałkę ewidencyjną nr (...), w obrębie(...), o powierzchni(...)m2na co wskazuje załączony operat szacunkowy sporządzony dla tej nieruchomości z dnia 3 czerwca 2008 r. Wskazano, że operat ten został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego –A. Z., zgodnie zRozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Wskazano również, że dotychczasowa wysokość opłaty rocznej wynosiła 308,39 zł.(...)wniosła o ustalenie tej opłaty od dnia 1 stycznia 2009 r. w wysokości 1 702,27 zł.
Orzeczeniem z dnia 23 sierpnia 2011 r.(...)ustaliło, że strony obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 roku wysokość opłaty rocznej w kwocie 1 480,37 zł.
Sprzeciw od wskazanego orzeczenia(...)w dniu 4 października 2011 r. wniosłaA. R.. Po ostatecznym sprecyzowaniu swojego stanowiska w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 roku,A. R.wniosła o ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej wW.przyul. (...)stanowiącejdziałką ewidencyjną nr (...)w obrębie(...)o powierzchni(...)m2w wysokości 616,78 zł.
W odpowiedzi na pozew(...)wniosła o oddalenie powództwa. Podnosząc, że subiektywne przekonanie strony, że określona w operacie szacunkowym sporządzonym na zlecenie(...)wartość nieruchomości gruntowej jest zawyżona, nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego.
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie ustalił, że wysokość opłaty rocznej z tytułu ułamkowej części użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej wW.przyulicy (...), oznaczonej jakodziałka ewidencyjna nr (...)z obrębu(...), w udziale wynoszącym(...)części związanej z własnościąlokalu numer (...)znajdującego się w budynku położonym na tej nieruchomości gruntowej wynosi 616,78 zł – począwszy od dnia 1 stycznia 2009 roku oraz orzekł o kosztach postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
Właścicielem nieruchomości gruntowej położonej przyulicy (...), oznaczonej jako działka gruntu nr ewidencyjny(...)z obrębu(...), o powierzchni 0,(...)hektara, jest Skarb Państwa, a zarząd tą nieruchomością sprawuje w mieniu i na rzecz Skarbu Państwa(...). Właścicielemlokalu mieszkalnego nr (...)usytułowanego w budynku wielorodzinnym znajdującym się na tej nieruchomości oraz użytkownikiem wieczystym w udziale wynoszącym 0,(...)części przedmiotowej nieruchomości gruntowej jestA. R..
Pismem z dnia 26 czerwca 2008 roku(...)wW.wypowiedziałaA. R.dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej w wysokości(...)części, oferując od dnia 1 stycznia 2009 roku nową wysokość opłaty rocznej w wysokości 1 702,27 zł. Nowa wysokość opłaty rocznej ustalona została według stawki 1 % wartości nieruchomości przy przyjęciu wartości 1 m2gruntu w wysokości 3 614 zł, na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawczy majątkowegoA. Z.z dnia 3 czerwca 2008 roku. Przed wypowiedzeniem obowiązującaA. R.wysokość opłaty rocznej z tytułu jej udziału w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości wynosiła 308,39 zł.
W dniu 31 lipca 2008 rokuA. R.złożyła do(...)wW.wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu jej udziału w użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest uzasadniona w innej, mniejszej wysokości. Orzeczeniem z dnia 23 sierpnia 2011 roku(...)wW.ustaliło, że strony obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 roku wysokość opłaty rocznej w kwocie 1 4 80,37 zł. Orzeczenie(...)zostało doręczoneA. R.w dniu 21 września 2011 roku, a w dniu 4 października 2011 roku wniosła ona sprzeciw od tego orzeczenia.
Na zlecenie(...)rzeczoznawca majątkowyA. Z.w dniu 3 czerwca 2008 r. sporządził operat szacunkowy, w którym stwierdził on m.in., iż wartość gruntu nieruchomości położonej wW.przyul. (...), oznaczonej jako działka gruntu nr ewidencyjny(...)z obrębu(...), o powierzchni(...)m2, wynosi 7 737 574 zł, ustalając wartość 1 m2na kwotę 3 614 złotych.
Na zlecenieA. R.rzeczoznawca majątkowyR. M.w dniu 31 lipca 2008 r. sporządziła operat szacunkowy, w którym stwierdziła m.in iż wartość gruntu nieruchomości położonej wW.przyul. (...), oznaczonej jako działka gruntu nr ewidencyjny(...)z obrębu(...), o powierzchni(...)m2, wynosi 5 720 316 zł, ustalając wartość 1 m2na kwotę 2 672 złotych.
Sąd Rejonowy wskazał, że w niniejszej sprawie prawa – Skarbu Państwa – właściciela nieruchomości reprezentuje(...)– zarządca nieruchomości. Agencja obejmując we władanie przekazane jej składniki mienia Skarbu Państwa wstępuje w prawa i obowiązki z nim związane w stosunku do Skarbu Państwa i osób trzecich, stosownie doart. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej(Dz.U, z 2010 r., nr 206, poz. 1367). Ma zatem miejsce tzw. podstawienie powiernicze polegające na tym, że(...)wstępuje w procesie w imieniu własnym, ale na rzecz Skarbu Państwa.
Opierając się naart. 6 k.c.dotyczącym ciężaru dowodu, wykazanie, iż istnieją przesłanki do aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego spoczywa na właścicielu nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.
Sąd Rejonowy podniósł, że przedłożone do akt sprawy dwa operaty szacunkowe są dokumentami prywatnymi i stanowią dowód tego, że osoby, które je podpisały złożyły oświadczenia w nich zawarte. Operaty te stanowią wyjaśnienia stanowisk stron: powodowej( jeśli chodzi o operatA. Z.) i pozwanej (jeśli chodzi o operatR. M.). Nie były to dowody z opinii biegłego w rozumieniu przepisówk.p.c.Niewątpliwie wycena wartości nieruchomości wymaga wiadomości specjalnych, przy czym w takim wypadkuart. 278 k.p.c.stanowi, że to Sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego. Rzeczoznawcy, którzy sporządzili operaty szacunkowe, wykonali je na zlecenie stron, nie zaś wskutek dopuszczenia dowodu przez Sąd, stąd brak jest podstaw do uznania tych operatów za opinie biegłych w rozumieniu przepisówk.p.c.Operaty te jako dokumenty prywatne stanowiły dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie, zatem nie mogły one stanowić dowodu przydatnego w niniejszej sprawie do wykazania wartości nieruchomości objętej sporem.
Skoro powódka zakwestionowała wartość nieruchomości ustaloną w operacie sporządzonym przezA. Z.,(...)powinna fakt ten wykazać w procesie w inny sposób. Konieczne było zatem przeprowadzenie opinii z biegłego sądowego. Pozwana –(...)nie wnioskowała o przeprowadzenie takiego dowodu. W rezultacie w ocenie Sądu Rejonowego, pozwana nie wykazała, że miał miejsce wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, uzasadniający aktualizacje opłaty do kwoty 1 702,27 złotych począwszy od 2009 roku. W takiej sytuacji sąd I instancji przyjął jedynie istnienie podstaw do aktualizacji opłaty do kwoty uznanej przez powódkę w wysokości 616,78 zł.
Dlatego też, Sąd Rejonowy, wskazując na treść przepisówart. 77 ust. 1w zw. zart. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami(t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 263, póz. 2603 ze zm. - dalej ugn) ustalił opłatę roczną od wieczystego użytkowania w kwocie wskazanej powyżej poczynając od 1 stycznia 2009 roku.
Od wyroku Sądu I instancji apelację złożył pozwany.Zaskarżył orzeczenie w całości . Zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego, to jestart. 33 k.c.,232 k.c.iart 234 k.c.przez ich niezastosowanie orazart. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiejprzez jego błędna wykładnię, a tym samym błędne zastosowanie skutkujące przyznaniem legitymacji biernej(...)na zasadzie podstawienia powierniczego w miejsce Skarbu Państwa reprezentowanego przez odpowiednie statio fisci, a tym samym uwzględnienie powództwa.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu z według norm prawem przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja pozbawiona jest uzasadnionych podstaw prawnych.
Wbrew wywodom skarżącego Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnego z zarzucanych mu uchybień, a kwestionowane rozstrzygnięcie należy uznać za w pełni odpowiadające prawu i oparte na właściwych podstawach zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej.
Przedmiotowa apelacja de facto sprowadzała się do oceny czy(...)posiadała bierną legitymację procesowa do występowania w niniejszym procesie. Wprawdzie skarżący zarzucił również naruszenieart. 33 k.c.dotyczącego osób prawnych orazart. 232 k.c.iart. 234 k.c.regulujących użytkowanie wieczyste, jednak zarzuty te mają charakter poboczny i odnoszą się pośrednio do kwestii legitymacji procesowej, która odgrywa tutaj kluczową rolę. Najistotniejsze jednak znaczenie ma zarzut dotyczący niezastosowaniaart. 15 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem Sądu Okręgowego mając na uwadze przepis art. 15 wskazanej wyżej ustawy, Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że(...)– zarządca nieruchomości, wstępuje w prawa i obowiązki Skarbu Państwa w stosunku do osób trzecich, w odniesieniu do przekazanych jej składników. W niniejszej sprawie pozwana -(...)wW.jest zarządcą nieruchomości położonej przyul. (...)wW.. Posiada kompetencje do dokonywania czynności odnoście tej nieruchomości, zatem(...)posiada również legitymację procesową do dochodzenia należności związanych z powierzonym jej zasobem mieszkaniowym Do jej uprawnień należy aktualizacja opłat za użytkowanie wieczystego, dlatego też w konsekwencji może być stroną postępowania sądowego dotyczącego tej materii.
W wyroku z dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy (syg. II CSK 323/09, LEX 602680) wskazał, że(...)jest odrębnym od Skarbu Państwa podmiotem prawa, któremu ustawa przyznała osobowość prawną (art. 33 k.c.) i już chociażby z tego względu nie można jej przypisać statusu stationes fisci w rozumieniuart. 67 § 2 k.p.c., że wyposażona została w samodzielność gospodarczą (art. 19 ustawy z 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych), że realizuje zadania własne, do których należy przede wszystkim gospodarowanie powierzonym jej mieniem Skarbu Państwa, że wykonuje prawo własności i inneprawa rzeczowena rzecz Skarbu Państwa występując na zewnątrz z mocy art. 15 ust. 1 ustawy jako dysponent określonego prawa, uznać należy, że(...)posiada legitymację procesową do dochodzenia należności związanych z powierzonym jej zasobem mieszkaniowym.
Rozstrzygając pozytywnie kwestie legitymacji procesowej strony pozwanej zarzuty naruszeniaart. 33 k.c.mówiącego o osobach prawnych, którą niewątpliwie pozostaje(...)orazart. 232 k.c.iart. 234 k.c., dotyczących użytkowania wieczystego należy ocenić jako nietrafione. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność ich powołania, ponieważ nie stanowiły one podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Z tych wszystkich wskazanych wyżej względów, na podstawieart. 385 k.p.c.oddalono apelację jako bezzasadną.