Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 590/13
Data wyroku: 2013-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Wieja
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Rodzinie I Opiece
Podstawa prawna: art. 209 § 1 kk i art. 87 § 1a kw

Sygn. akt VI Ka 590/13WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJDnia 3 grudnia 2013 r.Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej WiejaProtokolant Jolanta Kopećprzy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Lesława Kwapiszewskiegopo rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013r.sprawyK. S. (1)oskarżonego zart. 209 § 1 kkiart. 178a § 2 kkz powodu apelacji wniesionej przez prokuratoraod wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniuz dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II K 409/13I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoK. S. (1)w ten sposób, że:- przyjmuje, iż czyn przypisany oskarżonemu w pkt II części dyspozytywnej wyroku stanowi wykroczenie z art. 87 § 1a kw i za to na podstawie tego przepisu wymierza karę grzywny w kwocie 500 (pięciuset) złotych,- na podstawie art. 29 § 1 i 2 kw orzeczony w pkt IV części dyspozytywnej wyroku zakaz kierowania motocyklami, motorowerami i rowerami w ruchu lądowym określa na 2 (dwa) lata,- stwierdza, że orzeczenie o karze łącznej ograniczenia wolności z pkt III części dyspozytywnej straciło moc,- w zakresie pkt V części dyspozytywnej wyroku podstawę prawną rozstrzygnięcia o obowiązku systematycznego płacenia rat alimentacyjnych uzupełnia o przepisart. 36 § 2 kk,II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,III. zwalnia oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa.Sygn. akt VIKa 590/13UZASADNIENIEK. S. (1)został oskarżony o to, że:w okresie od dnia 08 sierpnia 2011r. do dnia 20 marca 2012r. i od dnia 16 października 2012r. do dnia 17 kwietnia 2013r. wO., woj.(...), pow.(...), będąc zobowiązany z mocy ustawy oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu Wydział III Rodzinny i Nieletnich sygn. akt RIIIC 296/10 z dnia 15 listopada 2010r. do łożenia rat alimentacyjnych na rzecz swojego dzieckaK. S. (2), w kwocie 300 zł. miesięcznie, płatnych do rąkA. G.jako ustawowej przedstawicielki dziecka w terminie do dnia 15-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat, uporczywie uchylał się od tego obowiązku czym naraził wymienioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dzieckatj. o czyn zart. 209 § 1 kkw dniu 14 czerwca 2013r. wO., woj.(...), pow.(...)na drodze publicznej kierował rowerem, będąc w stanie nietrzeźwości 1,16 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzutj. o czyn zart. 178a § 2 kkSąd Rejonowy w Lubaniu wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2013r. w sprawie sygn. akt IIK 409/13:uznał oskarżonegoK. S. (1)winnym popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 209 § 1 kki za to na podstawieart. 209 § 1 kkwymierzył mu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, wskazanej przez Burmistrza MiastaO., w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca,uznał oskarżonegoK. S. (1)winnym popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku, tj. występku zart. 178a § 2 kki za to na podstawieart. 178a § 2 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, wskazanej przez Burmistrza MiastaO., w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca,na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 i 3 kkpołączył wymierzone oskarżonemuK. S. (1)kary ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną 10 miesięcy ograniczenia wolności z jednoczesnym obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez Burmistrza MiastaO., w wymiarze 30 godzin w skali miesiąca,na podstawieart. 42 § 2 kkwymierzył oskarżonemuK. S. (1)środek karny w postaci zakazu kierowania motocyklami, motorowerami i rowerami w ruchu lądowym na okres 3 lat,na podstawieart. 72 § 1 pkt 3 kkzobowiązał oskarżonegoK. S. (1)do systematycznego płacenia rat alimentacyjnych na rzecz małoletniego dzieckaK. S. (2),na podstawieart. 624 § 1 kpkiart. 17 ustęp 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnychzwolnił oskarżonego na ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie i nie wymierzył mu opłaty.Z treścią wyroku nie zgodził się Prokurator Rejonowy w Lubaniu. W złożonej apelacjizaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: obrazę przepisu prawa materialnego, wyrażonego wart. 36 § 2 kk, poprzez zaniechanie jego powołania, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia o zobowiązaniu oskarżonegoK. S. (1)do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie małoletniego dzieckaK. S. (2), w sytuacji, gdy oskarżonemu za przestępstwo zart. 209 § 1 kkpolegające na uporczywym uchylaniu się od łożenia na utrzymanie ww. pokrzywdzonego, wymierzono karę ograniczenia wolności.Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w jego pkt V poprzez wskazanieart. 72 § 1 pkt 3 kkw zw. zart. 36 § 2 kkpodstawy prawnej rozstrzygnięcia o zobowiązaniuK. S. (1)do systematycznego łożenia na utrzymanie małoletniego dzieckaK. S. (2).Sąd Okręgowy zważył, co następuje:Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.Niewątpliwie przywołany zaskarżonym wyrokiem przepisart. 72 § 1 pkt 3 kkma zastosowanie do kary, której wykonanie warunkowo zawieszono. Umieszczony bowiem został wrozdziale VIII Kodeksu karnego, a zatytułowanym „Środki związane z poddaniem sprawcy próbie”. Również brzmienie samego przepisu nie pozostawia wątpliwości kiedy należy go stosować. Zaczyna się od stwierdzenia „Zawieszając wykonanie kary…”. Tymczasem Sąd Rejonowy wymierzyłK. S. (1)za czyn zart. 209 § 1 kkkarę ograniczenia wolności, ale bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W takiej sytuacji ustawodawca przewiduje możliwość sięgnięcia po unormowania wynikające z przepisuart. 72 kk, ale wymaga wskazania podstawy szczególnej zawartej w uregulowaniach dotyczących kary ograniczenia wolności. Taką szczególną podstawę stanowi przepisart. 36 § 2 kkstwierdzający wprost „Wymierzając karę ograniczenia wolności, sąd może orzec wobec skazanego obowiązki wymienione wart. 72 kk”. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy dostrzegł swój błąd przyznając, że jedynie na skutek omyłki nie przywołał pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia z pkt V części dyspozytywnej. W świetle przedstawionych okoliczności niezbędną stała się korekta zgodna z zarzutem apelacji, a dotycząca obowiązku systematycznego płacenia rat alimentacyjnych. Stąd Sąd Odwoławczy uzupełnił podstawę prawną tego orzeczenia o przepisart. 36 § 2 kk. Niezależnie od treści i zarzutów złożonego środka odwoławczego zaskarżony wyrok wymagał zmian z urzędu. Już po popełnieniu przezK. S. (1)występku zart. 178a § 2 kk, a przed ferowaniem wyroku przez Sąd Odwoławczy, weszła w życie z dniem 9 listopada 2013r. zmiana przepisów. Ustawodawca zdecydował, że jazda rowerem w stanie nietrzeźwości dotychczas stanowiąca występek zart. 178a § 2 kkwyczerpywać będzie wyłącznie znamiona wykroczenia zart. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń. Prawne podstawy tych zmian mają swoje umocowanie w treści art. 2 pkt 3 aiciart. 12 pkt 3 ustawy z dnia 27 września 2013r. o zmianieustawy Kodeks postępowania karnegooraz niektórych innych ustaw Dziennik Ustaw z 25 października 2013r. Zdecydowana większość zmian dokonywanych tą ustawą ma obowiązywać od 1 lipca 2015r. zgodnie z treścią jej art. 56. Jednak w pkt 1 tego artykułu wskazane są przepisy wchodzące w życie 14 dni od dnia ogłoszenia. Są wśród nich te przywołane wyżej, które zaczęły obowiązywać od 9 listopada 2013r. Zmiana ta wypełnia normęart. 4 § 1 kk. Nie ulega bowiem wątpliwości, że czyn z 14 czerwca 2013r. i wyrok Sądu I instancji z 28 sierpnia 2013r. miały miejsce przed zmianą przepisów, natomiast Sąd Odwoławczy orzekał już po wprowadzeniu nowych ustawowych uregulowań. Ewidentnym jest, że zmiana prawnej oceny zachowań oskarżonego z występku na wykroczenie jest korzystna dlaK. S. (1)i należy stosować przepisy nowe, gdyż obowiązujące poprzednio nie były względniejsze dla sprawcy. W tym stanie rzeczy niezbędna była korekta pkt II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że przypisany nim czyn stanowi wykroczenie zart. 87 § 1 akw. Odwołując się do okoliczności dotyczących wymiaru kary a przywołanych pisemnym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku za adekwatną Sąd Odwoławczy uznał karę 500 złotych grzywny. Zmiany wymagało też rozstrzygnięcie z pkt IV części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku a dotyczące środka karnego. W miejsce środka karnego orzeczonego na podstawie przepisówKodeksu karnegonależało zawrzeć rozstrzygnięcie oparte o unormowaniaKodeksu wykroczeń. Sąd II instancji nie znalazł podstaw dla zmiany zakresu orzeczonego zakazu kierowania motocyklami, motorowerami i rowerami w ruchu lądowym. Zmodyfikował natomiast okres obowiązywania owego zakazu ustalając go na 2 (dwa) lata. Inna też jest podstawa prawna wydanego w tej części rozstrzygnięcia. W miejsceart. 42 § 2 kkwszedł przepisart. 29 § 1 i § 2 Kodeksu wykroczeń. Skoro zmianie uległa kara wymierzona za ten czyn i zamiast ograniczenia wolności za występek orzeczono karę grzywny za wykroczenie, orzeczenie o karze łącznej ograniczenia wolności z pkt III części dyspozytywnej straciło moc. Nie ma bowiem możliwości połączenia kar za przestępstwo i wykroczenie na podstawieart. 85 § 1 kk, który przewiduje karę łączną tylko za przestępstwa, ani na podstawieKodeksu wykroczeń, który przewiduje ferowanie kary łącznej tylko za wykroczenia (videart. 9 § 2kw), a przy zbiegu przestępstwa i wykroczenia dopuszcza możliwość zaliczenia kary (videart. 10kw) jedynie wtedy, gdy ten sam czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa i wykroczenia. W sprawie niniejszej oskarżonemu przypisano popełnienie przestępstwa zart. 209 § 1 kk(niealimentacji) oraz wykroczenia zart. 87 § 1akw (jazda w stanie nietrzeźwości rowerem). Są to zatem dwa zupełnie różne czyny i kary za nie orzeczone nie podlegają ani połączeniu ani zaliczeniu. Z przedstawionych względów poza opisanymi powyżej zmianami zaskarżony wobecK. S. (1)wyrok w pozostałej części utrzymano w mocy.Oskarżony nie ma majątku większej wartości ani stałego zatrudnienia. Ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, z którego się nie wywiązuje w stopniu wystarczającym. Sytuacja taka, zdaniem Sądu Okręgowego, nie pozwala na obciążenieK. S. (1)kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze i dlatego obowiązek ten obarczył Skarb Państwa zgodnie z treściąart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk.ah