Sąd Okręgowy w Koninie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 353/13
Data wyroku: 2014-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Wilczewska-, Marek Kordowiecki, Ewa Miastkowska

Sygn. akt II Ka 353/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2014r.
Sąd Okręgowy w Koninie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSO Marek Kordowiecki
Sędziowie : SSO Ewa Miastkowska
SSO Agata Wilczewska - spr.
Protokolant : st. sekr. sąd. Arleta Wiśniewska
przy udzialeJ. G.Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014r.
sprawyA. H. (1)
oskarżonego z art.59 ust.1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kole

z dnia 11 października 2013r. sygn. akt II K 233/13

Uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Kole do ponownego rozpoznania.

A. M.K.E. M.

Sygn. akt II Ka 353/13

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 października 2013 r. Sąd Rejonowy w Kole, w sprawie o sygn. akt II K 233/13, oskarżonegoA. H. (1)uznał za winnego tego, że w dniu 25 stycznia 2013 r. wP.w woj.(...), udzieliłT. W.środka odurzającego zapakowanego w 10 torebek, w postaci ziela konopi innych niż włókniste o łącznej masie co najmniej 4,52 grama ziela za kwotę 270 zł tj. popełnienia przestępstwa zart. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(Dz. U 2005., nr 179, poz. 1485 ze zm.) i za to na podstawie art. 59 ust. 1 tej ustawy wymierzył mu karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawieart. 33 § 1 – 3 § k.k.wymierzył oskarżonemu grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych w wysokości po 10 złotych każda z nich. Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.iart. 70 § 2 k.k.Sąd wykonanie orzeczonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 4 lata, natomiast na podstawieart. 73 § 2 k.k.oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora sądowego. W oparciu o przepisart. 45 § 1 k.k.Sąd orzekł wobec oskarżonego przepadek korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa kwoty 270 zł oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w ½ części, w tym opłatę w wysokości 500 zł.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając go w całości w części skazującej. Obrońca zarzucił wyrokowi, na podstawieart. 438 pkt. 2 k.p.k., obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj.art. 7 k.p.k.poprzez naruszenie zasady kształtowania swoich przekonań na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez ustalenie na podstawie nieprawidłowej oceny dowodów, a przede wszystkim na podstawie zeznańT. W., iż oskarżonyA. H. (1)udzieliłT. W.środka odurzającego, mimo iż zeznaniaT. W.odnośnie okoliczności rzekomego nabycia tych środków od oskarżonego i kontaktów z oskarżonym są wewnętrznie sprzeczne i poddają w wątpliwość prawdomówność tego świadka. Nadto obrońca zarzucił naruszenieart. 41 § 1 k.p.k.w zw. zart. 42 k.p.k.poprzez obecność w składzie orzekającym w niniejszej sprawie sędziego, który orzekał w przedmiocie skazaniaT. W.za posiadanie i udzielenie innym osobom środków odurzających, które to środki miał rzekomo nabyć od oskarżonego. Zarzucił również, na podstawieart. 438 pkt. 4 k.p.k.rażącą niewspółmierność kary polegającą na wymierzeniu oskarżonemu zbyt surowej kary pozbawienia wolności i orzeczenie wobec niego zbyt długiego okresu próby warunkowego zawieszenia tej kary,w zestawieniu z uprzednią niekaralnością oskarżonego oraz nie wchodzeniem przez niego w konflikty z prawem, jak i pozytywnej prognozy oskarżonego, co do skutków wychowawczych zapadłego orzeczenia.
Zarzucając powyższe, w oparciu oart. 427 § 1 k.p.k.oraz437 § 1 k.p.k., obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu w pkt. I czynu, ewentualnie znaczne złagodzenie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności poprzez jej wymierzenie poniżej kary wymierzonej przez Sąd I instancji i z łagodniejszym okresem próby, oraz odstąpienie od obciążania oskarżonego kosztami sądowymi w niniejszej sprawie.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna co do zarzutu naruszeniaart. 41 § 1 k.p.k.w zw. zart. 42 k.p.k.i w konsekwencji doprowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kole. Z uwagi na stwierdzone uchybienie Sądu I instancji Sąd odwoławczy, zgodnie z dyspozycjąart. 436 k.p.k., ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego do tego zarzutu obrońcy oskarżonego, który wskazuje na naruszenieart. 41 § 1 k.p.k.w zw. zart. 42 k.p.k.Rozpoznanie bowiem w/w uchybienia było wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych zarzutów byłoby przedwczesne dla dalszego toku postępowania.

Przystępując do analizy podniesionego przez obrońcę uchybienia należy wskazać, że o konieczności wyłączenia sędziego w oparciu oart. 41 § 1 k.p.k.z powodu wcześniejszego rozpoznania i zakończenia współsprawcy m. in. w oparciu o warunki określone wart. 335 k.p.k.i343 k.p.k.a także 387k.p.k.w wyczerpujący sposób odniósł się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 kwietnia 2007 r. (I KZP 9/07, OSNKW 2007, nr 5, poz. 39). W uchwale tej Sąd Najwyższy opowiedział się za poglądem tegoż Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 29 sierpnia 2006 r. (V KK 107/05, OSNKW 2006, z. 10, poz. 96) zgodnie z którym branie udziału przez sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której sąd przyjął w wyroku współudział określonej osoby w zachowaniu przestępnym, stanowiącym przedmiot później rozpatrywanej sprawy przeciwko tej osobie jako oskarżonej, stanowi zazwyczaj okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (41§ 1 k.p.k.). Doprecyzowując Sąd Najwyższy w w/w uchwale z dnia 26 kwietnia 2006 r., wskazał że w wypadku gdy materiał dowodowy, na podstawie którego orzeczono w przedmiocie odpowiedzialności karnej jednego ze sprawców czynu, miałby stanowić podstawę dowodową orzeczenia w przedmiocie odpowiedzialności karnej także innego współsprawcy tego samego czynu, sędzia który dokonał oceny dowodów w odniesieniu do jednej z tych osób, powinien być wyłączony od udziału w sprawie dotyczącej pozostałych, z uwagi na istnienie okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniuart. 41 § 1 k.p.k.W kolejnym orzeczeniu tj. w wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy (IV KK 62/07, LEX 296720) wskazał, że jeżeli sędzia miałby orzekać w sprawie osoby, której zarzuca się inny czyn niż przypisany osobie uprzednio osądzonej, z udziałem w składzie orzekającym tego samego sędziego, przy czym istnieje określony stopień powiązania między tymi sprawami również zachodzi sytuacja zagrożenia bezstronności sędziego. Oczywiście stopień powiązania, w aspekcie podstaw dowodowych, między czynem osoby aktualnie sądzonej, a czynami już osądzonymi, z udziałem w składzie orzekającym tego samego sędziego, może być wysoce zróżnicowany. Im jednak powiązanie to będzie bardziej ścisłe, tym bardziej konfigurację tę ocenić należałoby jak sytuację, w której sędzia miałby orzekać w sprawie czynu osoby, której zarzuca się współsprawstwo.
Przystępując do analizy przedmiotowej sprawy w powyżej zarysowanym zakresie należy wskazać, że postępowanie przygotowawcze w przedmiotowej sprawie toczyło się przeciwkoT. W.orazA. H. (1). W dniu 21 marca 2013 r. do Sądu Rejonowego w Kole wpłynął akt oskarżenia przeciwko tym osobom z tym zastrzeżeniem, że odnośnieT. W.na podstawieart. 335 § 1 k.p.k.został zawarty w nim wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy.A. H. (1)zarzucono to, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej udzieliłT. W.środka odurzającego tj. popełnienia przestępstwa z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz posiadanie nieustalonej ilości środka odurzającego, który to czyn wypełniał znamiona art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. NatomiastT. W.stanął pod zarzutem posiadania środka odurzającego, również czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz udzielenia środka odurzającego innym osobom tj. przestępstwa stypizowanego w art. 58 ust 1 w/w ustawy. Na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy wyłączył sprawę oskarżonegoT. W.do odrębnego prowadzenia i uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie w/w bez przeprowadzania rozprawy. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia Sąd Rejonowy w Kole, sygn. akt II K 358/13, uznałT. W.za winnego zarzuconych mu aktem oskarżenia czynów. W dniu następnym sędzia wydający wyrok w stosunku doT. W.złożył do akt sprawy oświadczenie wnosząc o wyłączenie go od rozpoznawania sprawy przeciwkoA. H. (1)uzasadniając to tym, że wyrokując w stosunku doT. W.wyraził zapatrywanie co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kole nie uwzględnił wniosku sędziego, wskazując w uzasadnieniu że przypisanie czynuT. W.nie wymagało analizy pod kątem czynu zarzuconegoA. H. (1). Podał nadto, że pomiędzy czynami w/w osób nie zachodzi bezpośredni związek, nie można ich zakwalifikować jako form stadialnych czy działania wspólnie i w porozumieniu.
W ocenie Sądu odwoławczego rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Kole w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego było błędne. Już bowiem wstępna analiza opisów czynów zarzuconych aktem oskarżenia, wskazuje na istnienie między nimi ścisłego związku. W niniejszej sprawie można wręcz wskazać, że pierwszy z czynówA. H. (1)jest ściśle związany z przestępstwami przypisanymiT. W.. Z wyjaśnień oskarżonegoT. W.wynikało też, żeA. H. (1)sprzedałT. W.10 torebek marihuany o łącznej masie 4,52 grama. Nabyte narkotyki były przez określony czas w posiadaniuT. W.a następnie zostały udzielone kolejnym osobom.T. W.nie posiadał żadnych narkotyków, które by nie pochodziły od oskarżonegoA. H. (1). Co prawda osobom tym nie postawiono zarzutu działania wspólnie i w porozumieniu to jednak ich zachowania są na tyle ściśle związane, że ustalanie okoliczności popełnienia przypisywanych im czynów, wymaga oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego. Postawione w akcie oskarżenia zarzuty zostały oparte w szczególności na złożonych w postępowaniu przygotowawczym wyjaśnieniachT. W.. Należy zważyć, że dotyczą one nie tylko okoliczności jego przestępnych zachowań ale również zachowań oskarżonegoA. H. (1). Nie było więc możliwe rozdzielenie w jakikolwiek sposób dowodów na te które by dotyczyły tylkoT. W.i te dotyczące wyłącznieA. H. (1). Dodać również należy, że oskarżonyA. H. (1)na przestrzeni całego toczącego się postępowania konsekwentnie nie przyznawał się do zarzuconych mu przestępstw i wskazywał na pomówienie ze stronyT. W..
Jedną z przesłanek warunkujących zawarcie w akcie oskarżenia wniosku w trybieart. 335 § 1 k.p.k.jest ustalenie, że okoliczności popełnienia przestępstw nie budzą wątpliwości. Sąd rozpatrując w/w wniosek i wydając wyrok musiał przyjąć określone zapatrywanie na materiał dowodowy, a z uwagi na złożony wniosek o wyłączenie przez sędziego należy przyjąć, mimo braku pisemnego uzasadnienia wyroku jaki zapadł wobec oskarżonegoT. W., że Sąd w tamtym postępowaniu dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonegoT. W., również co do osoby od której nabywał on środki odurzające, dlatego sędzia orzekający w tamtej sprawie złożył oświadczenie i wniosek o wyłączenie go od rozpoznawania sprawy oskarżonegoA. H. (2). W ocenie Sądu odwoławczego zachodzi więc taka okoliczność która wywołuje uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, w aspekcieart. 41 § 1 k.p.k.Porównanie materiału dowodowego w obu sprawach tj.T. W.iA. H. (1)wykazuje bowiem daleko idącą zbieżność, a nadto w sprawie pierwszego z wymienionych Sąd wyraził zapatrywanie w wydanym wyroku skazującym. Potwierdzeniem powyższego jest również treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którego ustaleniach faktycznych w poszczególne zachowania oskarżonego wpisane są działaniaT. W..
Podkreślić przy tym należy, że aby zaistniały przesłanki zart. 41 § 1 k.p.k.sędzia może być subiektywnie i obiektywnie bezstronny, bowiem stwierdzenie istnienia okoliczności tego rodzaju, o jakich stanowiart. 41 § 1 k.p.k., nie jest równoznaczne z ustaleniem, że rzeczywiście ten konkretny sędzia, którego one dotyczą, nie byłby w danej sprawie obiektywny. Sens instytucji wyłączenia sędziego w omawianym trybie tkwi, bowiem w tym nade wszystko, iż ujawnione zostały okoliczności o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania każdego, rozsądnie myślącego, kto wątpliwości co do bezstronności sędziego powziął, że okoliczności te z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy i treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (wyrok SN z 25.02.2009 r. II K 249/08, OSNKW 2009/6/48).
Stwierdzone uchybienie jest tej wagi, że na podstawieart. 436 k.p.k., Sąd ograniczył rozpoznania środka odwoławczego do omówionego zarzutu obrońcy oskarżonego. W ocenie Sądu odwoławczego uchybienie to mogło bowiem mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku i w konsekwencji, w oparciu o przepisart.437§1i2k.p.k., spowodowało konieczność uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi postępowanie dowodowe od początku, z niezbędną wnikliwością zmierzając do ustalenia i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, w szczególności ponownie przesłucha wszystkie osoby mające wiadomości w sprawie, w tym oskarżonego i świadków zdarzenia z dbałością o szczegóły i zwracając uwagę na pojawiające się w tych relacjach różnice. Po czym dokona pełnej i szczegółowej analizy całości materiału dowodowego z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, i na jego podstawie oceni kwestię sprawstwa i winy oskarżonego. Poczyni pełne i prawidłowe ustalenia faktyczne oraz zastosuje prawidłową kwalifikację prawną czynu i wyda wyrok, który w miarę potrzeby należycie uzasadni.
A. M.K.E. M.