Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Ca 414/13
Data wyroku: 2013-10-18 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Hanna Matuszewska, Marek Lewandowski, Małgorzata Kończal
Podstawa prawna: art. 374 kpc w zw. z art. 386 § 3 kpc i art. 13 § 2 kpc.

Sygn. akt VIII Ca 414/13

POSTANOWIENIE

Dnia 18 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca  SSO Hanna Matuszewska (spr.),
Sędziowie   SO Małgorzata Kończal, SO Marek Lewandowski
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z urzędu
przy uczestnictwieM. A.,B. M.,D. A.iA. J.
o sporządzenie spisu inwentarza poA. N.
na skutek apelacji uczestniczkiD. A.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu
z dnia 23 kwietnia 2013 r.
sygn. akt XI Ns 602/13
postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Toruniu dokonał spisu inwentarza spadkowego poA. N.zmarłej(...)r. wT.i zlecił jego sporządzenie Komornikowi Sądowemu Krzysztofowi Mańkowskiemu działającemu przy Sądzie Rejonowym w Toruniu (pkt 1) oraz ustalił, że koszty postępowania ponosiD. A., a w przypadku ich nieuiszczenia podlegają one ściągnięciu z majątku spadkowego (pkt 2). Orzeczenie powyższe zapadło na podstawieart. 644 k.p.c.w związku ze złożeniem w dniu 27 marca 2013 r. przezD. A.notarialnego oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, przekazanego sądowi przez notariusza po myśliart. 640 § 1 k.p.c.w dniu 29 marca 2013 r.
UczestniczkaD. A.złożyła apelację od opisanego postanowienia, zarzucając naruszenieart. 644 k.p.c.w zw. zart. 365 § 1 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Toruniu wydał już postanowienie w przedmiocie sporządzenia spisu inwentarza spadkowego po zmarłejA. N.. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.

Sad Okręgowy zważył co następuje.

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 644 k.p.c.jeżeli złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a inwentarz nie był przedtem sporządzony, sąd wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza. W takim przypadku sąd spadku jest zobligowany zarządzić spis inwentarza z urzędu, a instrumentem realizacji tego obowiązku jest, w razie złożenia oświadczenia spadkowego w formie notarialnej, przewidziany przezart. 640 § 1 zd. 2 k.p.c.wymóg niezwłocznego jego przesłania przez notariusza sądowi.
Postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza jest orzeczeniem co do istoty sprawy (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r., III CZP 52/06, OSNC z 2007 r. nr 5 poz.72), a tym samym postępowanie w tym przedmiocie podlega reżimowi tak powagi rzeczy osądzonej jak i stanu zawisłości sprawy wynikającemu zart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.(por. uzasadnianie uchwały  Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2010 r., III CZP 65/10, OSNC z 2011 r. nr 3 poz. 2).
Na gruncie niniejszej sprawy w chwili wydania zaskarżonego postanowienia tj. 23 kwietnia 2013 r. nie zachodziła przesłanka formalna określona wart. 644 k.p.c.w postaci braku spisu inwentarza. Spis ten został bowiem zarządzony na mocy postanowienia z dnia 10 kwietnia 2013 r. wydanego w toku sprawy XI Ns 303/13 o stwierdzenie nabycia spadku poA. N.. Przedmiot obu rozstrzygnięć, jak i krąg uczestników postępowań były tożsame. W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżone orzeczenie zapadło w warunkachlitis pentendis(zawisłości sprawy), co jest równoznaczne z nieważnością postępowania (art. 379 § 3 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.).
Wypis aktu notarialnego zawierającego oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza wpłynął do Sądu Rejonowego w dniu 3 kwietnia 2013 r. Skoro w dniu 10 kwietnia 2013 r. w toczącej się równolegle sprawie XI Ns 303/13 zostało wydane postanowienie spadkowe wraz z zarządzeniem spisu inwentarza, to zainicjowane wcześniej oświadczeniem notarialnym postępowanie należało umorzyć na podstawieart. 355 § 1in finek.p.c.w zw. zart. 13 § 3 k.p.c.z uwagi na następczą niedopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia.
Dlatego też Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie (art. 374 k.p.c.iart. 386 § 3 k.p.c.w zw. zart. 13 § 2 k.p.c.).