Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Kz 303/13
Data wyroku: 2013-05-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Ewa Kilczewska, SW do SO Piotr Wylegalski, Dorota Kropiewnicka

Sygn. akt: IV Kz 303/13

POSTANOWIENIE
Dnia 20 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu w IV Wydziale Karnym- Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący: SSO Ewa Kilczewska
Sędziowie:(...)del. do SO Piotr Wylegalski
SSO Dorota Kropiewnicka (spr.)
Protokolant: Aneta Malewska
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 maja 2013 r.
w sprawieoskarżonychŁ. P.,P. T.,M. P.orazT. P.
zażalenia oskarżycieli prywatnych-R. R.iK. T.z dnia 28 marca 2013 r.
na postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Fabrycznej
z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt: II K 7/13
w przedmiocie umorzenia postępowania
na podstawieart. 437 § 1 kpk

p o s t a n o w i ł:

I
uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej umorzenia postępowania odnośnie czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia oraz w części dotyczącej kosztów postępowania i w powyższym zakresie sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia- Fabrycznej do ponownego rozpoznania;

II
w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r.Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Fabrycznej:

I
na podstawieart. 56 § 2 kpkorzekł o braku możliwości brania udziału przezK. T.iR. R.w postępowaniu w charakterze oskarżycieli posiłkowych;

II
na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 kpkumorzył postępowanie w sprawie;

III
na podstawieart. 632 pkt 1 kpkw zw. zart. 640 kpkzasądził solidarnie od oskarżycieliK. T.iR. R.na rzecz oskarżonegoŁ. P.kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów obrony;

IV
na podstawieart. 632 pkt 1 kpkw zw. zart. 640 kpkzasądził solidarnie od oskarżycieliK. T.iR. R.na rzecz oskarżonegoM. P.kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów obrony;

V
na podstawieart. 632 pkt 1 kpkw zw. zart. 640 kpkzasądził solidarnie od oskarżycieliK. T.iR. R.na rzecz oskarżonegoP. T.kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów obrony;

VI
na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżycieliK. T.iR. R.od obowiązku poniesienia kosztów sądowych na nich przypadających obciążając nimi Skarb Państwa.

Powyższe postanowienie zaskarżylioskarżyciele prywatni, którzy zarzucili Sądowi Rejonowemu obrazę przepisów postępowania, a toart. 17 § 1 pkt 9 kpkpoprzez umorzenie postępowania w odniesieniu do czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia, podczas gdy stanowi on zachowanie ścigane z oskarżenia prywatnego, stąd nie zachodziła w sprawie negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Ponadto oskarżyciele wskazali, że obciążając ich obowiązkiem zwrotu na rzecz oskarżonych kosztów związanych z udzieloną im obroną, Sąd Rejonowy nie uwzględnił ich trudnej sytuacji majątkowej.
Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia, merytoryczne rozpoznanie sprawy w tym właśnie zakresie oraz odstąpienie od obciążania ich kosztami ustanowionej przez oskarżonych obrony.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie oskarżycieli prywatnych było uzasadnione.
O ile nie może budzić wątpliwości, że w zakresie czynów opisanych w pkt I, II i IV aktu oskarżenia zachodziła w sprawie negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, to nieuzasadnione było stanowisko Sądu I instancji, który ową negatywną przesłankę procesową odniósł także do czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia.
Wydane w toku postępowania przygotowawczego postanowienie o umorzeniu dochodzenia dotyczącego czynów opisanych w I i II aktu oskarżenia zostało następnie utrzymane w mocy przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Fabrycznej, co wyłączało możliwość skierowania do Sądu subsydiarnego aktu oskarżenia o te właśnie czyny. Z kolei czyn opisany w pkt IV aktu oskarżenia nie był objęty dochodzeniem, zaś z jego opisu oraz kwalifikacji prawnej jednoznacznie wynika, że jest to czyn ścigany z oskarżenia publicznego. Wniesienie aktu oskarżenia musi być więc w tym wypadku poprzedzone przeprowadzeniem postępowania przygotowawczego.
W zakresie czynów opisanych w pkt I, II i IV aktu oskarżenia w sprawie rzeczywiście zachodziła więc negatywna przesłanka procesowa opisana wart. 17 § 1 pkt 9 kpk.
Jednocześnie jednak Sąd Rejonowy nie wyjaśnił przyczyn, dla których wskazaną wyżej negatywną przesłankę procesową odniósł także do zachowania opisanego w pkt III aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 1 kk). Bez znaczenia pozostaje w tym zakresie fakt, że czyn ten został objęty przeprowadzonym w sprawie postępowaniem przygotowawczym, które zostało ostatecznie prawomocnie umorzone. Decyzja taka nie pozbawiała bowiem oskarżycieli prywatnych prawa do wniesienia do Sądu prywatnego aktu oskarżenia, dotyczącego czynu ściganego w takim właśnie trybie. W powyższym zakresie obowiązkiem Sądu Rejonowego było podjęcie czynności procesowych, zmierzających do merytorycznego rozpoznania sprawy, zaś zaniechanie wykonania owych czynności skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia i przekazaniem w tym zakresie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia było także uchylenie zawartych w zaskarżonym postanowieniu orzeczeń dotyczących kosztów procesu. Zgodnie bowiem zart. 626 § 1 kpkokreślenie zasad ponoszenia kosztów postępowania następuje w orzeczeniu kończącym sprawę, przez co należy rozumieć orzeczenie dotyczące wszystkich czynów objętych aktem oskarżenia. Skoro oskarżonym zarzucono popełnienie czterech przestępstw, zaś co do jednego z nich postanowienie o umorzeniu postępowania nie nabrało cechy prawomocności, to rozstrzyganie o kosztach procesu, w tym o kosztach ustanowionej przez oskarżonych obrony, było na obecnym etapie postępowania przedwczesne. Dopiero po rozstrzygnięciu w przedmiocie czynu opisanego w pkt III aktu oskarżenia Sąd I instancji orzeknie w przedmiocie powstałych w niniejszej sprawie kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak na wstępie.