Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 278/13
Data wyroku: 2013-06-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Pańczyk-Kujawska, Janina Czyż, Bogumiła Burda
Słowa kluczowe: Renta
Podstawa prawna: art. 21 ustawy z 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291)

Sygn. akt

III AUa 278/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia19 czerwca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogumiła Burda (spr.)

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Marta Pańczyk-Kujawska

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu19 czerwca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wnioskuJ. F.
przeciwkoPrezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
o rentę rolniczą
na skutek apelacji wnioskodawcy
od wyrokuSądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia8 lutego 2013 r.sygn. aktIV U 359/12

oddala apelację

Sygn. akt III AUa 278/13

UZASADNIENIE
Decyzją z 9 lutego 2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił wnioskodawcyJ. F.prawa do renty rolniczej, dochodzonego wnioskiem z 10 listopada 2011r., w trybie przepisówustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(jednolity tekst Dz. U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.).
Powołując w podstawie prawnej decyzji art. 21 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, organ rentowy stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia koniecznej przesłanki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia, skoro – w świetle orzeczenia Komisji Lekarskiej Kasy z dnia 6 lutego 2012r. - nie jest długotrwale całkowicie niezdolny do pracyw gospodarstwie rolnym.

WnioskodawcaJ. F.odwołał się od decyzji KRUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie.
Wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do renty rolnicze, stwierdzając, że nie zgadza się z orzeczeniem komisji lekarskiej organu rentowego.
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o oddalenie żądania wnioskodawcy z tego samego względu, jaki powołany został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy wyrokiem z dnia 8 lutego 2013r., sygn. akt IV U 359/12 odwołanie to oddalił.
Na postawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd Okręgowy ustalił, żeJ. F.ur. (...)pobierał rentę rolniczą w okresie od 31 maja 2003r. do 31 grudnia 2011r. W dniu 10 listopada 2011r. złożył wnioseko przyznanie prawa do renty rolniczej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na dalszy okres.
Lekarz rzeczoznawca KRUS w orzeczeniu z 22 grudnia 2011r. stwierdził, że nie rozpoznał u wnioskodawcy naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym.
W wyniku odwołania od tego orzeczenia, Komisja Lekarska KRUS orzeczeniem z dnia 6 lutego 2012r. potwierdziła, że rozpoznane u wnioskodawcy schorzenia nie powodują całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Powyższe stanowiło podstawę – zaskarżonej w niniejszym postępowaniu- decyzji Kasy z 9 lutego 2012r. odmawiającej wnioskodawcy prawa do renty.
Przeprowadzony w postępowaniu sądowym dowód z opinii biegłych lekarzyz zakresu neurologii i psychiatrii –mający na celu weryfikację oceny stanu zdrowia odwołującego z postępowania administracyjnego- pozwolił Sądowi Okręgowemuw Rzeszowie na poczynienie w sprawie zasadniczego ustalenia o braku długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy. Jak podkreślił Sąd I instancji – opierając się w tym względzie w opiniach biegłych - ( uznając tym samym dowód ten za w pełni miarodajny, tu przy podkreśleniu fachowości biegłych i zupełności opinii) , choć u odwołującego stwierdzono padaczkę pourazową w wywiadzie, cechy osobowości organicznej , chwiejność emocjonalną, poczucie niesprawności, emocjonalną chwiejność, zaburzenia snu, to jednak rozmiar tych schorzeń nie stanowi przeciwwskazań do wykonywania przez wnioskodawcę prac w gospodarstwie rolnym, nie powodując upośledzenia sprawności organizmu odwołującego po dniu 31 grudnia 2011r.
Zastrzeżenia do opinii zgłosił pełnomocnik wnioskodawcy, który podnosił, żeJ. F.od kilkunastu lat pozostaje w specjalistycznym leczeniu neurologicznym i psychiatrycznym i w ocenie lekarzy prowadzących jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym.
Wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych sądowych z zakresu neurologii i medycyny pracy oraz psychiatrii, a także o dopuszczenie w sprawie dowodu z opinii łącznej biegłych wszystkich specjalizacji wydających opinie w sprawie. Do powyższych zastrzeżeń dołączono skierowanie wnioskodawcy do szpitala.
Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku , bowiem w ocenie Sądu I instancji opinie biegłych nie zostały skutecznie zakwestionowane, a zarzuty wobec opinii nie były merytoryczne i stanowiły jedynie polemiką z opinią.

W świetle powyższych ustaleń –o zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy po dniu 31 grudnia 2011r. - Sąd Okręgowy uznał jego odwołanie za nieuzasadnione, a zaskarżoną decyzję KRUS za trafną i odpowiadającą prawu, podzielając w ocenie prawnej sprawy stanowisko pozwanego organu rentowego o nie spełnieniu przezJ. F.koniecznej przesłanki nabycia prawa do dochodzonego świadczenia zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników( tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.).
W podstawie prawnej wyroku powołany został równieżart. 47714§ 1kpc.

Wyrok Sądu Okręgowego Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie zaskarżony został przez pełnomocnika wnioskodawcy.
W apelacji wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i przyznanie prawa do renty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych sądowych z zakresu neurologii, medycyny pracy i psychiatrii oraz dopuszczenie dowodu z opinii łącznej wszystkich biegłych opiniujących w sprawie lub dowodu z opinii akademii medycznej w celu wydania opinii o aktualnym stanie zdrowia wnioskodawcy oraz ustalenia, czy w chwili obecnej jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym. Wniósł również o dopuszczenie dowodu z karty informacyjnej leczenia szpitalnego w dniach od 11 do 13 lutego 2013r.
Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to:art. 232 k.p.c.w zw. zart. 224 § 1 k.p.c.orazart. 233 § 1 k.p.c.odkreślając, że wnioskodawca pozostaje pod stałą kontrolą lekarską w poradni neurologicznej i psychiatrycznej oraz, że sytuacja zdrowotna dyskwalifikuje go obecnie do podjęcia jakiejkolwiek pracyw gospodarstwie rolnym, która jest pracą ciężką i wymagającą pełnej sprawności fizycznej oraz psychicznej.

Pozwany rolniczy organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji wnioskodawcy.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, rozpoznając apelację zważył ,co następuje:
Apelacja wnioskodawcy jest niezasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył ustalenia uprawnienia wnioskodawcy do renty rolniczej, a w szczególności ustalenia, czy spełnia on przesłanki zart. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(Dz. U.z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) tj. czy jest on osobą całkowicie niezdolną do pracyw gospodarstwie rolnym, czyli osobą, u której ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia istnieją przeciwwskazania do osobistego wykonywania niezbędnych pracw danym gospodarstwie rolnym, czy niezdolność ma charakter trwały, czy okresowyi kiedy powstała.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2013r. jest – w ocenie tut. Sądu - wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują jakiekolwiek przesłanki zaskarżenia mogące wyrok ten wzruszyć, również te, które Sąd II instancji ma na uwadze z urzędu (art. 378 § 1 kpc).
Przede wszystkim, już na wstępie stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy przeprowadził postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawca jest długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym, a tym samym, czy spełnia konieczną przesłankę nabycia prawa do dochodzonego świadczenia rentowego określoną wart. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolnikówpo dniu 31 grudnia 2011r.
Dokonana przez ten Sąd ocena dowodów, na jakich oparł się on w swym negatywnym dla odwołującego w tej mierze ustaleniu, nie jest oceną dowolną, ale mieszczącą się w granicach oceny swobodnej, o jakiej stanowiart. 233 § 1 k.p.c.mający swe pełne zastosowanie, także do oceny dowodu z opinii biegłych.
Sąd I instancji, podzielając konkluzję opinii powołanych w sprawie biegłycho braku podstaw do uznania odwołującego za osobę całkowicie niezdolną do pracyw gospodarstwie rolnym, miał na względzie te wszystkie wypracowane w orzecznictwie sądowym kryteria oceny tego dowodu, które przemawiają za przyjęciem jego miarodajności (bliżej o nich w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1990 r. I PR 148/90 OSP 1991 nr 11-12, poz. 300, z 14 września 1995 r. II URN 31/95 OSNAP 1996 r., nr 7, poz. 103, czy z dnia 7 listopada 2000r. I CKN 1170/98 OSNC 2001/4/64).
Tak więc zauważyć wypadnie, że powołani w sprawie biegli dysponowali wiadomościami specjalistycznymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, a z kolei wydanie opinii poprzedzone zostało analizą dokumentacji lekarskiej, jak też przeprowadzeniem badania przedmiotowego wnioskodawcy i uzyskanym od niego wywiadem.
Również zarzutów, co do treści opinii nie zawiera apelacja skarżącego, będąca polemiką z ustaleniami Sądu, wynikającą z subiektywnego odczucia wnioskodawcy o jego niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Podkreślić należy, że w postępowaniu sądowym badana jest legalność decyzji i orzekanie o niej możliwe jest tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydawania, zaś postępowanie dowodowe przed Sądem jest postępowaniem sprawdzającym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Zasadą jest zatem, iż Sąd ocenia legalność decyzji organu rentowego według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005 r. I UK 152/04 OSNP 2005/17/273, a także wyrok SN z dnia 10 marca 1998r., II UKN 555/97 OSNP 1999/5/181).
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na nie budzące wątpliwości ustalenie, że aktualny stan zdrowiaJ. F.nie powoduje u niego całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Z tych wszystkich więc wyżej naprowadzonych względów, Sąd Apelacyjny nie znalazł jakichkolwiek podstaw do zweryfikowania zasadniczego ustalenia SąduI instancji i podzielając je w postępowaniu odwoławczym w całej rozciągłości, potwierdzić też musiał prawidłowość oceny prawnej sprawy Sądu Okręgowego o nie spełnieniu przezJ. F.koniecznej przesłanki nabycia prawa do renty rolniczej zart. 21 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników(tekst jednolity Dz. U. z 2008r., Nr 50, poz. 291 ze zm.), co stanowiło o braku podstaw do uwzględnienia żądania apelacji wnioskodawcy, która uległa przez Sąd Apelacyjny oddaleniu po myśliart. 385 kpc.

(...)

1
(...)

2

(...)