Sąd Apelacyjny w Poznaniu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1430/12
Data wyroku: 2013-04-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dorota Goss-Kokot, Maria Michalska-Goźdź, Marta Sawińska
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy FUS

Sygn. akt III AUa 1430/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 kwietnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Dorota Goss-Kokot (spr.)

Sędziowie:

SSA Maria Michalska-Goźdź
SSA Marta Sawińska

Protokolant:

inspektor ds. biurowości Krystyna Kałużna

po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. w Poznaniu
sprawy z wnioskuE. M.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W..
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W..
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt VII U 629/12

oddala apelację.

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.W.. decyzjąz 12 kwietnia 2012 roku, znak(...), na podstawierozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzeorazustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówiłE. M.przyznania emerytury.
Organ rentowy uzasadnił decyzję niespełnieniem przez wnioskodawcę jednegoz warunków określonych w art. 184 ustawy emerytalnej, tj. nieudowodnieniem na dzień 1 stycznia 1999 roku co najmniej 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
E. M.wniósł odwołanie od decyzji, wskazując że jest dla niego krzywdząca.
Odwołujący wskazał dowody z zeznań świadków na potwierdzenie wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach w okresie nieuwzględnionym przez ZUS, tj. od 22 września 1981 roku do 31 grudnia 1994 roku.
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych W Poznaniu wyrokiemz 12 września 2012 roku, w sprawie VII U. 629/12 zmienił zaskarżoną decyzję, przyznającE. M.prawo do emerytury, poczynając od 1 listopada 2011 roku.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
E. M.(ur. (...)), ślusarz narzędziowy, 22 września 1981 roku podjął pracę wZakładach (...)wK.. Po podjęciu zatrudnienia ubezpieczony pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako palacz kotłów wysokoprężnych (przemysłowych). Miejscem pracy odwołującego była kotłownia. Odwołujący pracował jako palacz w pełnym wymiarze czasu pracy w systemie dwunastogodzinnym.
4 stycznia 1984 roku odwołujący uzyskał świadectwoStowarzyszenia (...)dotyczące ukończenia kursu II stopnia dla palaczy i zdania egzaminu końcowego.
Od 1984 rokuR. P.był pomocnikiem odwołującego.R. P.pracował zE. M.8 lat.
W roku 1993 odwołujący został przeniesiony na stanowisko topiarza łoju i solarza skór i pracował do 31 grudnia 1994 roku w tym charakterze.
Zakład pracy wydał odwołującemu świadectwo pracy z 27 grudnia 1994 roku stwierdzające wykonywanie w okresie od 22 września 1981 roku do 31 grudnia 1994 roku pracy na stanowiskach: palacza kotłów przemysłowych, solarza skór, wytapiacza - solarza skór - wysuszacza krwi.
Od dnia 15 maja 2008 roku odwołujący ma prawo do świadczenia przedemerytalnego.
23 listopada 2011 roku odwołujący złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Ubezpieczony wykazał 31 lat, 9 miesięcy i 15 dni ogólnego stażu pracy, w postępowaniu sądowym wykazał ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Odwołujący nie pozostaje w stosunku pracy.E. M.jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa.
Apelację od całości wyroku złożył organ rentowy, zarzucając:
naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
naruszenie przepisów proceduralnych - poprzez naruszenie zasady swobodnejoceny dowodówart.233 k.p.c.
Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku lub jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Organ rentowy uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że stanowisko pracy osoby ubiegającej się o prawo do emerytury przy obniżonym wieku, winno być, na zasadzie delegacji wynikającej z§ 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(w dalszej części uzasadnienia „rozporządzenie”), określone przez ministra resortowego albo dyrektora urzędu centralnego. Wykazy resortowe powinny ściśle odnosić się do wykazu stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia, ponieważ to w nim zawarty jest kompletny wykaz stanowisk pracy wykonywanych w szczególnych warunkach.
Jednocześnie zdaniem skarżącego Sąd I instancji naruszyłart. 233 § 1 k.p.c.ponieważ zaniechał ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, tj. typu kotłów, które obsługiwał odwołujący w spornym okresie, w szczególności czy były to kotły przemysłowe. Na tę okoliczność zasadnym było jak wskazał organ rentowy, powołanie dowodu z opinii biegłego z w zakresie technik grzewczych, instalacji sanitarnychi kotlarstwa.
W ocenie ZUS przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie daje podstaw do przyjęcia, żeE. M.w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego tj. prace w szczególnych warunkach, o których mowa w wykazie A, dział XIV pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Na podstawie zgromadzonych dowodów można jedynie przyjąć, że odwołujący pracował jako palacz w pełnym wymiarze czasu pracy.
W konsekwencji Sąd Okręgowy naruszył art. 184 ustawy emerytalnej przyznając odwołującemu prawo do emerytury pomimo braku spełnienia przez niego przesłanki wykonywania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Swoje uprawnienie do emeryturyE. M.wywiódł z przepisuart. 184 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Zgodnie z treścią przepisu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnych charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (dla mężczyzn 65 lat). Natomiast wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowiska oraz warunki na podstawie, których osobom wymienionym w art. 32 ust. 2 i 3 w/w ustawy przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie "przepisów dotychczasowych",tj.rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zatem wnioskodawca aby uzyskać prawo do emerytury przy ukończonym 60 roku życia musiał wykazać co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Podstawą do ustalenia tego, czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach jest wymienione rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub w świadectwie pracy.
W ocenie Sądu Apelacyjnego odwołujący dowiódł przed Sądem I instancji, że legitymuje się co najmniej piętnastoletnim okresem o którym mowa powyżej.
Jako całkowicie bezprzedmiotowe uznać należy stanowisko apelującego dotyczące wykazów resortowych, bowiem Sąd I instancji w ogóle nie ustalał stanowiska pracy odwołującego w oparciu o tego rodzaju wykazy. Jednocześnie zaznaczyć wypada, że Sąd Najwyższy zajmując się zagadnieniem zakresu stosowania powyższego rozporządzenia w świetle art. 32 ust. 1 ustawy o emerytach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w uchwale z 13 lutego 2002 roku, w sprawie III ZP. 30/01 stwierdził, że odesłanie do wykazów obejmujących świadczenie pracy w warunkach szczególnych nie obejmuje przepisów kompetencyjnych § 1 ust. 2-3 rozporządzenia. Przyjąć zatem należało, że brak kompetencji do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska, na których świadczona jest praca w szczególnych warunkach na poziomie resortowym, pozbawił mocy akty niższego rzędu, zawierające wykazy prac w szczególnych warunkach wykonywanych w poszczególnych zakładach.
Odnosząc się do zarzutu naruszeniaart. 233 § 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny uznał, iż postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem Okręgowe nie jest dotknięte żadnymi brakami. Przeprowadzone przez ten Sąd dowody okazały się wystarczające a ich wszechstronna ocena nie budzi wątpliwości. Tym samym Sąd II instancji w pełni podziela ustalenia faktyczne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia.
Strona apelująca miała możliwość wnioskować o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu przed Sąd Okręgowym. Z okoliczności jednak, iż podczas rozprawy w trakcie której świadekR. P.złożył zeznania, fachowy pełnomocnik organu rentowego nie miał do świadka pytań, wnioskować należy, że skarżący nie miał wątpliwości odnośnie rodzaju pieców obsługiwanych przezE. M.w spornym okresie.
Argumentację dotyczącą zasadności powołania dowodu z opinii biegłego uznać zatem należy za spóźnioną.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż dowód taki byłby zbędny wobec jednoznacznej treści dokumentów znajdujących się w aktach osobowych odwołującego.
Otóż, w piśmie z 29 czerwca 1987 roku kierownik zakładu, w którym pracował odwołujący zwrócił się do DyrektoraZakładów (...), z prośbą o podwyższenie stawek osobistego zaszeregowania obsłudze kotłowni wL., w tym odwołującemu, z uwagi na ciężkie warunki pracy w kotłowni.
W umowie o pracę zwartej przez odwołującego 6 października 1981 roku z(...) Przedsiębiorstwem (...)weW.,Zakłady (...)wK., ustalono, iż zakład pracy zatrudniłE. M.w Zakładzie Produkcyjnym wL.w pełnym wymiarze czasu pracy i powierzył mu obowiązkipalacza kotłów przemysłowych.
Tym samym uznać należało, że Sąd Okręgowy właściwie stosując przepisy postępowania, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, a w następstwie zasadnie zastosowanych przepisów prawa materialnego, należycie rozstrzygnął o przedmiocie sporu.
Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny w Poznaniu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał apelację organu rentowego za bezzasadną i na podstawieart.385 k.p.c., orzekł o jej oddaleniu.

SSA Marta Sawińska SSA Dorota Goss-Kokot SSA Maria Michalska-Goźdź