Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 336/12
Data wyroku: 2013-08-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Płaczek
Słowa kluczowe: Renta Rodzinna
Podstawa prawna: art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu spoelcznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.)

Sygn. akt IV U 336/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 sierpnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Dariusz Płaczek
Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Czarnik

po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołańM. K.,A. K. (1),E. K.działającej imieniem własnym oraz małoletniejJ. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 2 marca 2012 roku nr(...)
w sprawieM. K.,A. K. (1),E. K.działającej imieniem własnym oraz małoletniejJ. K.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do renty rodzinnej spowodowanej wypadkiem przy pracy

zmienia zaskarżone decyzje, w ten sposób, że przyznaje odwołującymE. K.,J. K.,A. K. (1),M. K.rentę rodzinną po zmarłym w skutek wypadku przy pracyA. K. (2)od 1 listopada 2011 roku.

Sygn. akt IV U 336/12

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie

z dnia 27 sierpnia 2013 r.

Decyzjami z dnia 02.03.2012 r., nr(...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT., po rozpatrzeniu wniosków z dnia 22.11.2011 r., na podstawie przepisówustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz przepisówustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.), odmówiłM. K.orazE. K.działającej imieniem własnym oraz małoletniej wówczasA. K. (1)i małoletniejJ. K.przyznania prawa do renty rodzinnej wypadkowej po zmarłymA. K. (2), ponieważ zdarzenia z dnia 30.12.2010 r., w wyniku którego nastąpiła śmierćA. K. (2), nie uznano za wypadek przy pracy z uwagi na okoliczność, iż stan nietrzeźwości zmarłego spowodował zerwanie związku z pracą.

Odwołanie od tych decyzji wnieśliM. K.orazE. K.działająca imieniem własnym oraz małoletniej wówczasA. K. (1)i małoletniejJ. K., domagając się ich zmiany i przyznania im prawa do renty rodzinnej wypadkowej.W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, odwołujący podnieśli, że sam fakt nietrzeźwości nie powoduje automatycznie zerwania związku między zdarzeniema pracą. Poza tym, jeżeli pracownik wykonuje obowiązki w stanie nietrzeźwości, to nie przysługują mu świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, tylko wówczas, gdy będącw stanie nietrzeźwości przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Odwołujący zaakcentowali przy tym, że świadczenia wypadkowe przysługują zawsze członkom rodziny zmarłego pracownika, który uległ wypadkowi w pracy bez względu na jego stopień przyczynienia się do spowodowania wypadku.

W odpowiedzi na odwołaniaorgan rentowy wniósł o ich oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

OdwołującaE. K.jest żoną zmarłego w dniu 30.12.2010 r.A. K. (2), zaśM. K.,urodzony (...),A. K. (1),urodzona (...)iJ. K.,urodzona (...)to jego dzieci.

dowód:

-

akta ZUS, w szczególności: kserokopia odpisu skróconego aktu zgonuA. K. (2)- k. 13, kserokopia odpisu skróconego aktu małżeństwaE. K.- k. 15, kserokopie odpisów skróconych aktów urodzeniaM. K.,A. K. (1)iJ. K.- k. 17, wniosek o rentę rodzinną- k. 36,

Wyrokiem z dnia 19.09.2012 r., sygn. akt IV U 113/12, Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżone decyzje(...) OddziałwT.z dnia 10.02.2012 r., odmawiające uznania zdarzenia z dnia 30.12.2012 r.,w wyniku którego śmierć poniósłA. K. (2)za wypadek przy pracy i wypłaty członkom rodziny zmarłego jednorazowego odszkodowania, w ten sposób, że uznał zdarzenie z dnia 30.12.2010 r. za wypadek przy pracy i przyznał jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy po zmarłymA. M.K.,E. K.oraz małoletnimA. K. (1)iJ. K.w kwotach po 22.978,00 zł, oddalając powództwow pozostałym zakresie. Apelacja od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnowie Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11.04.2013 r., IV Ua 39/12.

dowód:

-

wyrok SR w Tarnowie z dnia 19.09.2012 r.- k. 61 akt IV U 113/12,

wyrok SO w Tarnowie z dnia 11.04.2013 r.- k. 23 akt IV U 113/12,

W chwili śmierciA. K. (2)znajdował się w stanie nietrzeźwości.

dowód:

-

akta sprawy IV U 113/12, w szczególności: protokół ustalenia okolicznościi przyczyn wypadku przy pracy nr(...)- k. 238-239 akt 3 Ds 2068/10 Prokuratury Rejonowej w Tarnowie,

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach organu rentowego.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego. Dokumenty urzędowe stanowiły zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 k.p.c.), zaś dokumenty prywatne dowód tego, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenie zawartew dokumencie (art. 245 k.p.c.).

Sąd Okręgowy rozważył, co następuje:
Odwołania od zaskarżonych decyzji(...) OddziałwT.z dnia 02.03.2012 r.,w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa, zasługiwały na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania było ustalenie, czy zaskarżonymi decyzjami organ rentowy słusznie odmówił odwołującym prawa do renty rodzinnej po zmarłymA. K. (2), podnosząc, że zdarzenie z dnia 30.12.2010 r., w wyniku którego nastąpiła śmierćA. K. (2), nie jest wypadkiem przy pracy z uwagi na okoliczność, iż stan nietrzeźwości zmarłego spowodował zerwanie związku z pracą.

Przepisart. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznymz tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.), w którym ustawodawca wymienił świadczenia, jakie przysługują z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wpunkcie 8wskazał rentę rodzinną dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego.
W istocie, jak wynika z treści art. 17 ust. 5 powołanej ustawy, renta rodzinnaz ubezpieczenia wypadkowego przysługuje uprawnionym członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Przy ustalaniu prawa do renty rodzinnej, do ustalenia wysokości tego świadczenia oraz jego wypłaty stosuje się odpowiednio przepisyustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturachi rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) (art. 17 ust. 1 ustawy wypadkowej).
Skoro, jak wynika zart. 17 ust. 5 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renta rodzinnaz ubezpieczenia wypadkowego przysługuje uprawnionym członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku, w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miała treść zapadłego przed Sądem Rejonowym w Tarnowie wyroku z dnia 19.09.2012 r., sygn. aktIV U 113/12. W orzeczeniu tym Sąd Rejonowy uznał zdarzenie z dnia(...).2012 r.,w wyniku którego śmierć poniósłA. K. (2), za wypadek przy pracy. Z akt tej sprawy wynika, że Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 11.04.2013 r., sygn. akt IV Ua 39/12, oddalił apelację od wskazanego wyżej orzeczenia. Wyrok Sądu Rejonowego z dnia 19.09.2012 r., sygn. akt IV U 113/12, jest więc w niniejszej sprawie wiążący.
Wynika to z treściart. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowei organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Istota uregulowanej wart. 365 § 1 k.p.c.mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia polega na tym, że wymienione w nim podmioty powinny mieć na względzie fakt wydania prawomocnego orzeczenia i jego treść. Wynikający z niej stan związania ogranicza się jednak do sentencji orzeczenia i nie obejmuje motywów rozstrzygnięcia. Sąd nie jest związany ustaleniami i oceną dowodów, dokonanymi w innej sprawie. Dokonując samodzielnych ustaleń, nie może ignorować stanowiska zajętego w innej sprawie, w której stan faktyczny był konstruowany na podstawie tego samego zdarzenia, lecz biorąc je pod uwagę, obowiązany jest dokonać własnych, wszechstronnych ustaleń i samodzielnych ocen, które w rezultacie mogą doprowadzić do odmiennych konkluzji (por. wyroki SN: z dnia 30.01.2013 r., V CSK 84/12, LEX nr 1311858 i z dnia 13.01.2000 r., II CKN 655/98, LEX nr 51062).
Moc wiążąca orzeczenia merytorycznego oznacza, iż w kolejnym postępowaniu,w którym pojawiła się konkretna kwestia, nie podlega ona już ponownemu badaniu, innymi słowy- przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym kwestia ta nie może być już w ogóle badana.O prejudycjalnej naturze prawomocnego wyroku dla innego postępowania można przy tym mówić nie tylko w przypadku, gdy w postępowaniu występują te same strony albo osoby objęte rozszerzoną prawomocnością orzeczenia, ale również wtedy, gdy pomiędzy prawomocnym orzeczeniem oraz toczącą się sprawą zachodzi szczególny związek polegający na tym, że prawomocne orzeczenie oddziałuje na rozstrzygnięcie toczącej się sprawy(por. wyrok SN z dnia 12.07.2002 r., V CKN 1110/00, LEX nr 74492; wyrok SA w Gdańsku z dnia 11.09.2012 r., III AUa 1628/10, LEX nr 1236173).
Nie ulega więc wątpliwości, że zdarzenie z dnia 30.12.2010 r., w wyniku którego śmierć poniósłA. K. (2), było wypadkiem przy pracy.
Druga zasadnicza kwestia w niniejszej sprawie dotyczyła ewentualnego przyczynienia się zmarłego do zaistnienia zdarzenia z dnia 30.12.2010 r. Wiadomo bowiem, że w chwili śmierciA. K. (2)znajdował się w stanie nietrzeźwości.
Zgodnie z dyspozycjąart. 21 ust. 2 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, który, będącw stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.
W niniejszej sprawie jednak prawa do renty rodzinnej z ustawy wypadkowej domagają się członkowie rodziny zmarłego (art. 17 ust. 5 powołanej wyżej ustawy), a zatem przedmiotem tego postępowania nie jest prawo ubezpieczonego do świadczenia określonego ustawą wypadkową. W takiej zaś sytuacji przepisart. 21 ust. 2 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychnie znajduje zastosowania.
Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii jest jednoznaczne. Wynika z niego, że w razie śmierci pracownika wskutek zdarzenia wypadkowego świadczenia wypadkowe zawsze przysługują uprawnionym członkom jego rodziny, bez względu na potencjalny stopień przyczynienia się zmarłego w stanie nietrzeźwym do spowodowania wypadku. Ewentualne zatem przyczynienie się pracownika pozostającego w stanie nietrzeźwości do wypadku przy pracy nie ma wpływu na uprawnienia członków rodziny pracownika zmarłego w wyniku wypadku przy pracy, bowiem nawet przy znacznym stopniu przyczynienia się pracownika zachowują oni prawo do świadczeń z ustawy wypadkowej, a jedynie jest ich pozbawiony sam pracownik (por. wyroki SN: z dnia 13.07.2011 r., I UK 46/11, LEXnr 1043989; z dnia 08.06.2011 r., I UK 418/10, LEX nr 950428; z dnia 06.11.2009 r., III UK 43/09, LEX nr 560873 i z dnia 05.03.2003 r., II UK 194/02, OSNP 2004/8/143).

Mając na uwadze powyższe, Sąd zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że przyznał odwołującymE. K.,J. K.,A. K. (1)iM. K.rentę rodzinną po zmarłym wskutek wypadku przy pracyA. K. (2)od 01.11.2011 r. Sąd uznał, że renta rodzinna należy się odwołującym od pierwszego dnia miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie na podstawie art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z FUS. Wniosek o wypłatę świadczenia ubezpieczeni złożyli bowiem w organie rentowym dopiero w dniu 22.11.2011 r. Z tej też przyczyny w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 129 ust. 2 powołanej ustawy.