Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 512/13
Data wyroku: 2013-07-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Urszula Sipińska-Sęk
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art.184 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS ( tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227)

Sygn. akt VU 512/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 lipca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk
Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz

po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie

sprawy z wnioskuM. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.

o emeryturę

na skutek odwołaniaM. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 15 kwietnia 2013 r. sygn.(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcyM. G.prawo do emerytury z dniem 1 grudnia 2012 roku.

Sygn. akt VU 512/13

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 kwietnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówił wnioskodawcyM. G.prawa do emerytury z uwagi na brak wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych.
Od powyższej decyzji wnioskodawca odwołał się w dniu 19 kwietnia 2013r., wnosząc o zaliczenie do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od dnia 15 czerwca 1973r. do dnia 30 czerwca 1976r. wPrzedsiębiorstwie (...)na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaM. G.,urodzony w dniu (...), złożył w dniu 31 grudnia 2012r. wniosek o przyznanie emerytury.
(dowód: wniosek o emeryturę k. 1-3 akt ZUS)
Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący 25 lat, w tym 13 lat 10 miesięcy i 5 dni pracy w szczególnych warunkach.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.nie zaliczył wnioskodawcy jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu pracy od 15 grudnia 1971r. do 11 czerwca 1973r. wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.na stanowisku kierowcy oraz okresu od dnia 15 czerwca 1973r. do dnia 30 czerwca 1976r. wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.na stanowisku kierowcy.
(dowód: decyzja ZUS z dnia 15 kwietnia 2013r. – k. 9 akt ZUS)
Wnioskodawca nie był członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego, nie pracuje, jest rencistą.
(dowód: zeznania wnioskodawcy – protokół rozprawy z dnia 13 czerwca 2013r. – od  minuty 14:25 do 18:15)
M. G.był zatrudniony w okresie od dnia 15 czerwca 1973r. do dnia 30 czerwca 1976r. wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.na stanowisku kierowcy.
(dowód: świadectwo pracy – k. 20 akt ,)
W całym w/w okresie zatrudnienia wnioskodawca pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony. Z tego tytułu otrzymywał dodatek za rodzaj prowadzonego samochodu. Wnioskodawca cały czas jeździł samochodami ciężarowymi o ładowności ponad 3,5 tony. Najczęściej jeździł samochodem ciężarowym Ifa (ładowność 4 tony) a czasami Starem (ładowność 8 ton). Samochodami tymi przewoził piasek, cement, cegłę. Wnioskodawca przywoził te materiały na trasieT.–Ż.,T.. -Z.. Pracował w pełnym wymiarze czasu pracy tylko i wyłącznie jako kierowca samochodu ciężarowego o ładowności powyżej 3,5 tony.
(dowód: zeznania wnioskodawcy - protokół rozprawy z dnia 13 czerwca 2013r. – od  minuty 14:25 do 18:15, zeznania świadkaB. M.- protokół  rozprawy z dnia 13 czerwca 2013r. – od  minuty 8 :02 do 11:37, zeznania świadkaH. P.- protokół rozprawy z dnia 13 czerwca 2013r. – od minuty 11:37  do 14:24, angaże –k. 22 – 24 akt)

Sąd Okręgowy dokonał oceny dowodów i zważył co następuje:

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie doart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 r.) osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa (ust. 2).
W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisówrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną między stronami było to, czy wnioskodawca posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat, ukończył 60 lat.
Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.
Prawidłowe rozumienie pojęcia pracy w szczególnych warunkach nie jest możliwe bez wnikliwej analizyrozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).
Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika, że pracą w szczególnych warunkach jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272).
Odnośnie oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu zważyć należy, iż okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Brak zatem takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego.
Podnoszona zatem przez organ rentowy okoliczność nie dysponowania przez skarżącego świadectwem pracy w szczególnych warunkach, nie przesądza jeszcze, że wnioskodawca takiej pracy nie wykonywał.
Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami.
Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy we wskazanym zakładzie pracy był niesporny między stronami w świetle dokumentów znajdujących się w jego aktach ubezpieczeniowych.  Sporny pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, tj. czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Stało się tak dlatego, że z dokumentów w postaci świadectwa pracy oraz umowy o pracę potwierdzających zatrudnienie wnioskodawcy w spornym okresie czasu wynika jedynie, że wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku kierowcy. Okoliczność nieprecyzyjnego określenia stanowiska pracy wnioskodawcy w w/w dokumentach polegającego na niewskazaniu kierowcą jakich pojazdów był wnioskodawca, nie oznacza – jak chce organ rentowy – że wnioskodawca nie był kierowcą samochodów ciężarowych o ciężarze całkowity ponad 3,5 tony.
Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.w okresie od dnia 15 czerwca 1973r. do dnia 30 czerwca 1976r. Sąd oparł się na spójnych i wiarygodnych zeznaniach świadków:B. M.orazH. P.oraz zeznaniach wnioskodawcy.
Należy podkreślić, że świadkowie pracowali w całym spornym okresie razem z wnioskodawcą w charakterze kierowcy samochodów ciężarowych i potwierdzili, że wnioskodawca cały czas pracował wówczas tak jak i oni tylko i wyłącznie na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym ponad 3,5 tony (jeździłI., a czasamiS.), przewożąc materiały budowlane (cegłę) i materiały sypkie tj. piach, cement. W aktach osobowych wnioskodawcy na angażach już od kwietnia l974r. znajduje się wzmianka, że otrzymywał on dodatek do wynagrodzenia za rodzaj prowadzonego pojazdu, co przemawia pośrednio za tym, że wnioskodawca – jak zeznali świadkowie – był kierowcą samochodów ciężarowych.
Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy i poza obowiązkami kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton nie miał innych obowiązków.
Organ rentowy nie przedstawił w toku postępowania jakiegokolwiek dowodu podważającego dowody zgłoszone przez skarżącego .
W świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że wnioskodawca faktycznie wykonywał w spornym okresie, to jest wPrzedsiębiorstwie (...)wŁ.od dnia 15 czerwca 1973r. do dnia 30 czerwca 1976r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.
Po doliczeniu tego okresu w wymiarze 3 lat i 15 dni do stażu pracy w szczególnych warunkach uznanego przez organ rentowy wynoszącego 13 lat 10 miesięcy i 5 dni, wnioskodawca wykazał, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez łączny czas przekraczający 15 lat.
Biorąc pod uwagę, iż wnioskodawca spełnił jednocześnie pozostałe wymagane przepisami rozporządzenia warunki, to jest ukończył 60 lat, jego łączny okres zatrudnienia składkowy i nieskładkowy wyniósł ponad 25 lat, należy uznać, że wydana przez organ rentowy decyzja jest błędna, a żądanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że skarżący złożył wniosek o emeryturę w dniu 31 grudnia 2012r., z pierwszym dniem tego miesiąca nabył prawo do emerytury.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.