Sąd Apelacyjny w Katowicach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 84/12
Data wyroku: 2013-01-15 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Piotrowska, Maria Małek-Bujak, Jolanta Ansion
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o FUS

Sygn. akt III AUa 84/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 stycznia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w KatowicachIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący

SSA Ewa Piotrowska (spr.)

Sędziowie

SSA Maria Małek - Bujak
SSA Jolanta Ansion

Protokolant

Beata Gandyk

po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013r. w Katowicach
sprawy z odwołaniaS. K.(S. K.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych
na skutek apelacji ubezpieczonegoS. K.
od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w Katowicach z dnia 8 grudnia 2011r. sygn. akt XI U 1618/11
zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i przyznaje ubezpieczonemuS. K.prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych poczynając od dnia 1 kwietnia 2011 r.

/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA E. Piotrowska/-/ SSA J. Ansion
Sędzia   Przewodniczący   Sędzia

Sygn. akt III AUa 84/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 rokuSąd Okręgowy w Katowicach - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie ubezpieczonegoS. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.z dnia28 kwietnia 2011 roku, odmawiającej przyznania ubezpieczonemu emerytury, ponieważ zdaniem organu rentowego nie udowodnił on 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do 1 stycznia 1999 roku.
Ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji, wnosząc o zmianę decyzji i zaliczenie do stażu pracy w szczególnych warunkach pracy w(...)przyHucie im. (...)wK.od 13 września 1967 roku do 14 kwietnia 1969 roku.
Sąd Okręgowy ustalił, żestaż pracy ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniósł 30 lat, 5 miesięcy i 5 dni, ubezpieczony pobiera świadczenie przedemerytalne, 60 lat ukończył(...)roku i nie przystąpił do OFE.
Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w szczególnych warunkach następujące okresy pracy:
- od 17 lutego 1976r. do 30 czerwca 1985r.,
- od 1 września 1985r. do 26 stycznia 1986r.,
- od 16 kwietnia 1986r. do 30 kwietnia 1986r.,
- jako maszynista zespołu maszyn do rozścielania mas betonowych oraz wykonywał pracę zakładowych służb kolejowych, bezpośrednio związanez utrzymaniem ruchu pociągów wPrzedsiębiorstwie (...) S.A.(...)wK.; ubezpieczony na ten okres prac złożył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 31 marca 2011 roku.
- od 1 lutego 1995r. do 31 maja 1999r.,
- jako kierowca samochodu uprzywilejowanego w ruchu, w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, w Rejonowym Pogotowiu Ratunkowym wS.; na ten okres odwołujący złożył również świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 14 kwietnia 2011r.
Organ rentowyniezaliczył do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu jego pracy w charakterze ślusarza od 13 września 1967r. do 14 kwietnia 1969r. w(...) Oddział (...)przyHucie im. (...)wK., ponieważ odwołujący nie przedłożył żadnych dowodów przemawiających za uznaniem jego pracy w tym okresie za pracę wykonywana w szczególnych warunkach.
Sąd Okręgowy po przeprowadzeniu dowodu z akt osobowych ubezpieczonegoz okresu jego zatrudnienia w byłym(...) Przedsiębiorstwie (...)wK.ustalił, że w aktach tych brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że odwołujący pracując jako ślusarz wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony nie przedłożył w toku sprawy żadnych dowodów, które by świadczyły o tym, że praca którą wykonywał w(...)w charakterze ślusarza była pracą wykonywanąw szczególnych warunkach, jedynie zeznał, że wykonywał remonty urządzeń hutniczych, walcownie, zgniatacze, aglomerownie i taśmociągi w hucie, pracował przy remontach pieców ale nie galwanizował, nie powlekał metalem, nie pracował wewnątrz cystern, ani na szlifierkach.
W oparciu o dokonane ustalenia Sąd Okręgowy, powołując się na art. 184 ustawyo emeryturach i rentach z FUS oraz § 4 rozporządzenia RM w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, wskazał, że ubezpieczony nie spełnił wszystkich przesłanek wymaganych powołanymi przepisami, ponieważ udowodnił jedynie 13 lat, 9 miesięcy i 9 dni pracy w szczególnych warunkach.
Sąd I instancji nie uwzględnił okresu zatrudnienia odwołującego w(...)K.w charakterze ślusarza w latach 1967r. do 1969r. jako okresu pracy w szczególnych warunkach, ze względu na to, że nie każda praca ślusarza może być uznana za pracęw szczególnych warunkach, a ubezpieczony nie udowodnił, że wykonywana przez niego praca była pracą w szczególnych warunkach.
Apelację od wyroku wniósł ubezpieczony.
Zaskarżając w całości wyrok Sądu Okręgowego zarzuci mu:
- naruszenie prawa materialnego, a toart. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychi rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach poprzez niezaliczenie okresu od 13 września 1967 r. do14 kwietnia 1969 r. w(...)przyHucie im. (...)wK.do stażu pracyw szczególnych warunkach;
- naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść wyroku a toart. 232 i 233 § 2 k.p.c.w związku z 328§ 2 k.p.c.poprzez:
- brak odpowiedniego uzupełnienia postępowania dowodowego i ustalenie jakie prace faktycznie wykonywał odwołujący będąc zatrudnionym w(...)im.L.wK., gdyż ta okoliczność winna przesądzać o ewentualnym istnieniu świadczenia, a nie nazwa zajmowanego stanowiska;
- nie wyjaśnienie istoty sprawy - wszystkich okoliczności mających wpływ na treść orzeczenia, w tym, czy faktycznie praca na stanowisku ślusarza w(...)w spornym okresie mogła być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach.
W oparciu o podniesione zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrokui przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania. Ponadto, apelujący wniósł o:
- wystąpienie przez Sąd doHuty im. (...)(byłejHuty im. (...)) o udzielenie informacji czy inni pracownicy (np.J. M.,J. A.- niestety już zmarli) zatrudnieni w charakterze ślusarzy na oddziale chemicznym (jak kiedyś odwołujący) byli traktowani jak pracownicy zatrudnieni w szczególnych warunkach;
- wystąpienie do(...)Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt osobowych współpracowników odwołującego (również tych zmarłych) dla ustalenia czy byli oni zatrudnieni w tym okresie w szczególnych warunkach.
W uzasadnieniu apelacjiapelujący podniósł, że nie nazwa stanowiska pracy a jej charakter winien być brany pod uwagę przy określeniu czy dane obowiązki pracownika spełniają przesłanki pracy w warunkach szczególnych. Podkreślił, że w założonych przed Sądem I instancji zeznaniach dokładnie opisał obowiązki na swoim stanowisku pracy (remontował urządzenia hutnicze, wykonywał w Hucie wszelkie prace związanez remontami), a zakres tych obowiązków odpowiadał tym wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., dział XIV wykaz A punkt 25 i zgodnie z treścią tego rozporządzenia charakter pracy jaki posiadał apelujący jest określony jako praca w warunkach szczególnych.
Podniósł on także, że Sąd I instancji ograniczając się do stwierdzenia, że nie każda praca ślusarza może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, a odwołujący nie przedłożył żadnych dowodów, że praca jaką wykonywał w(...)była pracą wykonywanąw szczególnych warunkach, jednakże nie powołał żadnych faktów i dowodów oraz przyczyn dla których odmówił wiarygodności zeznaniom odwołującego.
Tym samym Sąd I instancji nie przeprowadził wszechstronnego postępowania dowodowego, na podstawie którego mógłby dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych,a jedynie ograniczył się do przesłuchania odwołującego, do którego zeznań w ogóle się nie odniósł.

W ocenie apelującego Sąd I instancji mógł i powinien był przeprowadzić co najmniej wnioskowane w tej apelacji dowody zgodnie zart. 232 k.p.c., jest bowiem uprawniony do dopuszczenia dowodu, który nie został wskazany przez strony, a jednak w niniejszym postępowaniu Sąd ze swojego uprawnienia nie skorzystał.
Apelujący podkreślił, że nie był w stanie przedłożyć Sądowi Okręgowemu zaświadczenia, że praca którą w danym okresie czasu wykonywał jest pracą w warunkach szczególnych, gdyż takie dokumenty osobowe nie zostały mu wydane.
W toku postępowania przed Sądem Apelacyjnymubezpieczony oświadczył,że pracując w wydziale chemicznym byłejHuty (...)remonty przeprowadzała jego brygada w czasie wyłączenia ciągu technologicznego na 8-12 czy nawet 24 godzin, aby bezpiecznie przeprowadzić remont. Były to remonty agregatów a także innych urządzeń pracujących w ciągu technologicznym, na wysokości - wymiana olinowań, wymiana łożysk, kół zębatych, w temperaturze powyżej 50 stopni. Pomimo zatrudnienia w oddziale chemicznym(...), prace przez ten wydział przeprowadzane były na wszystkich wydziałachHuty (...), gdzie były konieczne remonty. Również na wydziałach w których były piece martenowskie, które na czas remontu nie były wyłączane. W celu przeprowadzenia niektórych remontów, np. czyszczenia wanien galwanicznych, które przeprowadzał, otrzymywał on specjalne ubranie chroniące przed związkami chemicznymi a także posiłki regeneracyjne.
Ubezpieczony zeznał także, że nie pamięta dlaczego odbył szkolenie przed oficjalną datą zatrudnienia w(...), ale był przyjmowany w siedzibie wC., natomiast pracę podjął od razu wHucie im. (...). Szkolenie to miało związek z pracą, którą miał wykonywać w warunkach szkodliwych
Mieszkał wówczas wK.przyjechał doC.podpisać umowę i natychmiast został oddelegowany doHuty (...).
Przez cały okres zatrudnienia wHucie im. (...)mieszkał w hotelu robotniczymwN.wC., aż do dnia 23 kwietnia 1969 roku, z hotelu wC.dojeżdżał do pracy autobusami miejskimi lub tramwajami.
Jako ślusarz remontowy wraz z brygadą dokonywał wymiany zużytych częściw stalowniach, walcowniach, aglomerowniach, w piecach martenowskich dokonywał tylko remontów urządzeń nawiewających czyli chłodzących (wentylatory, wsypy), w czasie ruchu oddziału, np. wielkie piece lub przy wyłączonych urządzeniach przy podtrzymanych temperaturach. W walcowni wyłączano np. na 8 godzin jedną nitkę i naprawiano urządzenia gorące.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja ubezpieczonego podlega uwzględnieniu.
Sporna kwestia w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy okres pracy ubezpieczonego w(...)K.w okresie od 13 września 1967 roku do 14 kwietnia 1969 roku w charakterze ślusarza jest okresem pracy w szczególnych warunkach, określonymw rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., dział XIV wykaz A punkt 25i w konsekwencji, czy po doliczeniu tego okresu pracy ubezpieczony spełnia warunki określone art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS, uprawniające go do nabycia wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Wobec braku dokumentacji pracowniczej za sporny okres oraz braku możliwości przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - współpracowników ubezpieczonego - z uwagi na ich zgon, Sąd Apelacyjny, uzupełniając postępowanie dowodowe, poprzestał na zeznaniach ubezpieczonego w trybieart. 304 k.p.c.mając na względzie, że postępowanie przed sądem powszechnym nie jest ograniczone wyłącznie do dowodu z dokumentów czyz zeznań świadków, a Sąd może - w razie braku innych środków dowodowych - dopuścić dowód z przesłuchania strony w trybieart. 299i następnychk.p.c.
Po złożeniu zeznań przez ubezpieczonego Sąd Apelacyjny, mając na względzie treść wcześniejszych pism ubezpieczonego oraz składanych wcześniej wyjaśnień, uznał,że zeznania te są spójne i logiczne, nie wykluczają się i nie zawierają sprzeczności.
W szczególności, w ocenie Sądu Apelacyjnego złożone przez ubezpieczonego zeznania nie wskazują na kreowanie przez ubezpieczonego na potrzeby procesu rzeczywistości odbiegającej od stanu faktycznego, między innymi dlatego, że ubezpieczony szczegółowo opisał rodzaje i charakter wykonywanej pracy, a także okoliczności zawarcia umowy oraz dojazdu do pracy, podkreślając, że niektórych szczegółów nie pamięta.
Dlatego też Sąd Apelacyjny, w oparciu o doświadczenie życiowe oraz praktykę orzeczniczą dał wiarę tym zeznaniom i uznał, że ubezpieczony wykonywał pracęw warunkach szczególnych, określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r., dział XIV wykaz A punkt 25.
W konsekwencji uznać należało, że po doliczeniu spornego okresu pracy w(...)wK.od 13 września 1967r. do 14 kwietnia 1969r. ubezpieczony spełnił łącznie wszystkie przesłanki (w tym stażu pracy w szczególnych warunkach, do 1 stycznia 1999 roku) warunkujące prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w art. 194 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach i prawo to przyznał począwszy od dnia 1 kwietnia 2011 roku, to jest od miesiąca, w którym ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia, na mocyart. 386 § 1 k.p.c.

/-/ SSA M. Małek - Bujak/-/ SSA E. Piotrowska/-/ SSA J. Ansion
Sędzia   Przewodniczący   Sędzia

JM