Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VI U 4774/12
Data wyroku: 2013-11-19 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Renta Socjalna
Podstawa prawna: art. 4 ustawy o rencie socjalnej

Sygn. akt.

VI U 4774/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia

19 listopada 2013r.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

na rozprawie w składzie:

Przewodniczący:

SSO Joanna Siupka - Mróz

Protokolant:

Anna Iwaszkiewicz

po rozpoznaniu w dniu

19 listopada 2013r.

w Bydgoszczy

odwołania

Ł. M.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

z dnia

14 września 2012 r.

Nr

(...)

w sprawie

Ł. M.

przeciwko:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.

o rentę socjalną

1
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeŁ. M.prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy okresowo do kwietnia 2015 r. od dnia 4 lipca 2012 r.,

2
stwierdza, iż organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 14 września 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.odmówiłŁ. M.prawa do renty socjalnej. Nie uznano badanego za całkowicie niezdolnego do pracy.

Ubezpieczony od tak wydanej decyzji złożył odwołanie i domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do renty socjalnej od dnia złożenia wniosku wraz z odsetkami. Zakwestionował zasadność opinii komisji lekarskiej.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił i zważył co następuje :

W myślart. 4 ustawy o rencie socjalnej( Dz. U nr 135 poz. 1268 ze zm) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu które powstało przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia.
Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy na okoliczność oceny stopnia niezdolności powoda do pracy oraz daty powstania naruszenia sprawności organizmu.
Zdaniem biegłych sądowych lekarzy stan zdrowia powoda czyni go całkowicie niezdolnym do pracy od daty wpłynięcia wniosku na okres do 04.2015 r. Pomimo systematycznego leczenia nie osiągnięto pełnej remisji objawów chorobowych. Stwierdzone u badanego zmiany nastroju, zaburzenia napędu, lęk i niepokój, zaburzenia koncentracji uwagi, spadek motywacji, wycofanie, utrata zainteresowań powodują znaczne trudności w organizowaniu codziennego toku zajęć. Ubezpieczony nie jest zdolny do regularnego wykonywania zatrudnienia. Praca może być traktowana włącznie jako forma rehabilitacji społecznej. Wymaga również pomocy osób drugich w zakresie zaspokajania potrzeb zdrowotnych- podawania leków. Występują ograniczenia w wykonywaniu codziennej aktywności.
Został zaliczony do osób o umiarkowanym stopni niepełnosprawności do 31.03.2014 r. Uzyskał także orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania z powodu znacznie zaniżonych zdolności adaptacyjnych w grupie, problemów z kontrolą emocji oraz deficytów w obrębie funkcji percepcyjno-motorycznych.
Naruszenie sprawności organizmu powodujące niezdolność powstało przed 18 rokiem życia.

Dowód : opinia k. 74-75 i 96 , dokumentacja lekarska w aktach ZUS oraz k. 34, 46-54, 64, akta ZUS

Dowód z opinii biegłych, jak podkreśla się w orzecznictwie, podlega ocenie Sądu przy zastosowaniuart. 233 § 1 k.p.c., na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001/4/64; uzasadnienie wyroku SN z dnia 15 listopada 2002 r., V CKN 1354/00, Lex nr 77046). Biorąc pod uwagę przedstawione kryteria należy stwierdzić, że przeprowadzony dowód z opinii biegłych II zespołu jest w pełni przydatny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Biegli wchodzący w skład zespołu wydali opinię po gruntownej analizie akt sprawy, uwzględniając całą dostępną dokumentację lekarską i wywiad z ubezpieczonym, a przede wszystkim dokonali badania przedmiotowego. Wnioski opinii omówiono szeroko, sformułowane zostały one w sposób jasny i precyzyjny, a końcowe stanowisko zostało szczegółowo, przekonująco i logicznie uzasadnione. Przedstawione konkluzje są kategoryczne, a ich uzasadnienie przedstawione zostało w sposób przystępny i zrozumiały. Biegli są doświadczonymi specjalistami z dziedzin medycyny, które odpowiadały schorzeniom ubezpieczonego, a poziom ich wiedzy i sposób umotywowania orzeczenia powoduje, iż Sąd Okręgowy uznaje przeprowadzoną w sprawie opinię, wraz z opinią uzupełniającą, za w pełni trafną.
Wskazać należy, iż pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zgłosił zarzuty, iż orzeczony stopień niepełnosprawności nie jest argumentem merytorycznym dla przyznania całkowitej niezdolności do pracy a dokumentacja leczenia wPZPnie potwierdza wniosków biegłych. Nie przedstawiono dowodów obiektywnych.
Nie budzi wątpliwości, iż ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania pracy wymaga z reguły wiadomości specjalnych (opinii biegłego z zakresu medycyny). Jednakże ostateczna ocena, czy ubezpieczony jest niezdolny do pracy całkowicie czy też częściowo musi uwzględniać także inne elementy, niezwiązane ze stanem zdrowia. Ocena taka ma charakter prawny i może jej dokonać wyłącznie sąd a nie biegły, stąd też w ocenie Sądu nie było koniecznym dopuszczenie kolejnej opinii biegłych, albowiem zastrzeżenia pozwanego Zakładu nie dotyczyły konieczności wyjaśnienia kwestii medycznych, co do których biegli nie zajęliby przekonującego stanowiska (por. wyrok SN z dnia 8 maja 2008 r., I UK 356/07, OSNP 2009/17-18/238). Należy także podnieść, iż stosownie doart. 286 k.p.c.Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Tak w piśmiennictwie jak i w judykaturze wskazuje się, że nie ma dowolności w powoływaniu kolejnych biegłych, a u podstaw takiej decyzji leżeć powinny racjonalne argumenty takie np. jak niejasność, niezupełność czy sprzeczności występujące w opiniach (por. np. T. Ereciński [w:] Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Warszawa 2002, str. 567-568; czy wyroki SN z dnia 24 czerwca 2008 r., I UK 373/07, Lex nr 496398; z dnia 1 września 2009 r., I PK 83/09, Lex nr 550988; z dnia 16 września 2009 r., I UK 102/09, Lex nr 537027). Należy przyjąć, że wykazywanie okoliczności uzasadniających powołanie opinii uzupełniającej, czy kolejnego biegłego pozostaje w gestii strony. To właśnie strona winna wykazać się niezbędną aktywnością i wykazać błędy, sprzeczności lub inne wady w opiniach biegłych, które dyskwalifikują istniejące opinie, ewentualnie uzasadniają powołanie opinii dodatkowych. Takich okoliczności organ rentowy w toku postępowania nie przedstawił, poprzestając na negowaniu opinii zespołu biegłych, z powołaniem się na własną, odmienną interpretację stanu zdrowia ubezpieczonego, co jednakże uznać należy za niewystarczające dla jej skutecznego podważenia.
W ocenie Sądu natomiast strona odwołująca skutecznie podważyła stanowisko zarówno lekarzy orzeczników jak też I zespołu biegłych. Uznanie bowiem braku całkowitej niezdolności do pracy w tej opinii nie było praktycznie w ogóle uzasadnione , wnioski lekarzy były krótkie, lakoniczne i nie opisano szczegółowo na podstawie jakich okoliczności zostały one wywiedzione.
Należy ponadto zauważyć, że renta socjalna ma charakter świadczenia zabezpieczającego, a jej celem jest kompensowanie braku możliwości nabycia uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczenia społecznego ze względu na to, że całkowita niezdolność do pracy powstała przed wejściem na rynek pracy. Zgodnie zart. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej(Dz. U. Nr 135, poz. 1268 ze zm.), świadczenie to przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki lub nauki w szkole wyższej przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Wustępie 2wskazano, że osobie, która spełniła warunki określone wust. 1, przysługuje renta socjalna stała – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała, bądź renta socjalna okresowa – jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa. Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje się na zasadach i w trybie określonych wustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, stosując odpowiednio (w myślart. 5 i 15) m.in. art. 12-14 tej ustawy. W myśl więcart. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(j.t: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3). Zgodnie natomiast z treścią art. 13 ust. 1 ustawy przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji (pkt 1); możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (pkt 2).

Należy wobec powyższego stwierdzić, ślad za biegłymi II zespołu, iż ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy, okresowo od dnia wpłynięcia wniosku do kwietnia 2015 r.

Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji.

W pkt 2 wyroku Sąd Okręgowy zgodnie z przepisem art. 118 1a ustawy emerytalno- rentowej FUS z urzędu orzekał w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Zdaniem Sądu Okręgowego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy wystąpiły podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności organu rentowego, bowiem dowody zaprezentowane w trakcie postępowania sądowego były tożsame z dowodami, którymi dysponował pozwany organ rentowy w trakcie prowadzonego postępowania orzeczniczego. Oznacza to, że przyczyną, dla której ubezpieczony uzyskał prawo do żądanego świadczenia dopiero w następstwie postępowania sądowego nie były dowody, do których organ rentowy nie mógłby się wcześniej ustosunkować a jedynie sama odmienna ocena stanu jego zdrowia dokonana przez biegłych sądowych, wobec czego wystąpiły podstawy do stwierdzenia odpowiedzialności pozwanego organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

SSO Joanna Siupka-Mróz