Sąd Apelacyjny w Katowicach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 323/13
Data wyroku: 2013-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Piotr Pośpiech, Robert Kirejew, Jolanta Śpiechowicz
Słowa kluczowe: Uzależnienia, Współsprawstwo, Narkomania
Podstawa prawna: art. 55 ust. 3 Ustawy z 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 56 ust. 3 Ustawy z 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Sygn. akt: II AKa 323/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 grudnia 2013 roku

Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Jolanta Śpiechowicz

Sędziowie

SSA Piotr Pośpiech
SSA Robert Kirejew (spr.)

Protokolant

Magdalena Baryła

przy udzialeProkuratora Prok. Okręg. del. Andrzeja Kuklisa
po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 roku sprawy

1
J. C.s.Z.iM.

ur. (...)wS.
oskarżonego zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 rokuo przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.iart. 65 § 1 k.k.i inne;

2
A. A.s.S.iJ.

ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 rokuo przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.;

3
M. C.s.S.iM.

ur. (...)wB.
oskarżonego zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 rokuo przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.;

4
B. K.s.J.iG.

ur. (...)wR.
oskarżonego zart. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 rokuo przeciwdziałaniu narkomanii

na skutek apelacji obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 13 maja 2013 roku, sygn. akt. XXI K 172/11

1
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonegoJ. C.i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicachdo ponownego rozpoznania;

2
zmienia zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonegoB. K.w ten sposób, że uniewinnia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, a kosztami postępowania w sprawie dotyczącej tego oskarżonego obciąża Skarb Państwa;

3
zmienia zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonegoA. A.w ten sposób, że przypisuje mu czyn polegający na tym, iż w okresie od jesieni 2007 roku do marca 2008 roku wS., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci łącznie 400 gram marihuany, którą zbył podczas czterech transakcjiŁ. D.w cenie 17 złotych za 1 gram, przyjmując, że czyn ten wyczerpuje znamionaart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu sprzed dnia 9 grudnia 2011 roku w zw. zart. 12 k.k.;

4
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

5
zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokataT. P.– Kancelaria Adwokacka wK.kwotę885,60 (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym23% podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemuB. K.w postępowaniu odwoławczym;

6
zasądza od oskarżonychA. A.iM. C.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, w tym tytułem opłaty za II instancję odA. A.kwotę 800 (osiemset) złotych, a odM. C.kwotę 2.300 (dwa tysiące trzysta) złotych.

Sygn. akt II AKa 323/13

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 13 maja 2013 roku, sygnatura akt XXI K 172/11, uznałJ. C.za winnego tego, że:

-

w okresie od czerwca 2004 roku do dnia 14 grudnia 2005 roku, wS., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych w postaci łącznie 1,5 kilograma amfetaminy oraz 300 sztuk tabletek ekstazy, które to substancje nabył podczas kilku transakcji od ustalonej osoby, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w czerwcu 2007 roku wS., wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych w postaci 0,5 kilograma amfetaminy, które to substancje nabył podczas jednej transakcji od ustalonej osoby, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w okresie od początku 2001 roku do 19 marca 2003 roku, wS.iM., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych oraz środków odurzających w postaci łącznie nie mniej niż 1 kilograma amfetaminy i 400 tabletek ekstazy oraz nie mniej niż 3 kilogramów marihuany, które to substancje i środki nabył podczas kilkudziesięciu transakcji od ustalonej osoby w cenie po 14-16 zł za gram amfetaminy, 10-14 zł za tabletkę ekstazy oraz około 16 zł za gram marihuany, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w październiku lub w listopadzie 2007 roku, wS., wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych w postaci 0,5 kilograma amfetaminy, które to substancje nabył podczas jednej transakcji od ustalonej osoby, w cenie po około 7 złotych za gram, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w lutym lub w marcu 2008 roku, wS., wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych w postaci 1 kilograma amfetaminy, które to substancje nabył podczas jednej transakcji od ustalonej osoby, w cenie po około 7 złotych za gram, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w okresie od kwietnia 2008 roku do listopada 2008 roku, wS., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci łącznie nie mniej niż 8 kilogramów marihuany, które to środki nabył podczas kilku transakcji od ustalonej osoby w cenie po 16 zł lub 16,50 zł za gram marihuany, celem dalszego wprowadzenia do obrotu;

w dniu 23 czerwca 2010 roku, wS., wbrew przepisom ustawy, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych oraz środków odurzających w ten sposób, że posiadał w zajmowanych przez siebie lokalach 375,68 gramów brutto amfetaminy oraz 2,24 grama marihuany, które to substancje i środki nabył od nieustalonej osoby, celem dalszego wprowadzenia do obrotu

i uznając, iż czyny te stanowią ciąg przestępstw w rozumieniuart. 91 § 1 k.k., tj. występków zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) w zw. zart. 12 k.k.i65 § 1 k.k., na mocy art. 56 ust. 3 powołanej ustawy w zw. zart. 65 § 1 k.k.orazart. 33 § 1 i 3 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierzył mu jedną karę 3 lat pozbawienia wolności oraz jedną karę grzywny 200 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 100 zł.
Ponadto Sąd Okręgowy w Katowicach uznałJ. C.za winnego tego, że w marcu lub kwietniu 2008 roku na terytorium Holandii w miejscowościH., wO.iS., uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznych ilości środków odurzających w postaci 100 gramów marihuany, a następnie przewiózł te środki do Polski celem wprowadzenia do obrotu, tj. przestępstwa zart. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) w zw. zart. 65 § 1 k.k.i za to na mocy art. 55 ust. 3 powołanej ustawy w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zast.art. 33 § 1 i 3 k.k.wymierzył mu karę 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności oraz grzywnę 100 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 100 zł.
Na mocyart. 91 § 2 k.k.połączonoJ. C.orzeczone kary pozbawienia wolności i grzywny i wymierzono mu karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny 250 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 100 zł, a na mocyart. 63 § 1 k.k.zaliczonoJ. C.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres od 23.10.2010 r. do 26.11.2010 r.
Tym samym wyrokiem Sąd Okręgowy w Katowicach uznałA. A.za winnego tego, że w okresie od jesieni 2007 roku do marca 2008 roku wS.K.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uczyniwszy sobie z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, wbrew przepisom ustawy, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci łącznie nie mniej niż 400 gramów marihuany, które to środki nabył od nieustalonej osoby a następnie zbył podczas czterech transakcjiŁ. D.w cenie 17 zł za gram celem dalszego wprowadzenia do obrotu, tj. za winnego występku zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) w zw. zart. 12 k.k.i za to na mocy art. 56 ust. 3 powołanej ustawy w zw. zart. 33 § 1 i 3 k.k.wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 50 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 50 zł.
Na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.orazart. 70 § 1 pkt 1 k.k.Sąd zawiesił oskarżonemuA. A.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat, a na mocyart. 73 § 1 k.k.oddał go w okresie próby pod dozór kuratora.
Ponadto tym samym wyrokiemM. C.uznany został za winnego tego, że w okresie od jesieni 2007 roku do czerwca 2008 roku wN.kołoK.działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci łącznie nie mniej niż 8 kilogramów marihuany, które to środki nabył podczas kilku transakcji odR. R.orazS. K.w cenie 14,50 zł za gram, celem dalszego wprowadzenia do obrotu, tj. występku zart. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) w zw. zart. 12 k.k.i za to na mocy art. 56 ust. 3 powołanej ustawy w zw. zart. 33 § 1 i 3 k.k.wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę 200 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 50.
Sąd Okręgowy uznał teżB. K.za winnego tego, że w lipcu 2006 roku, wspólnie i w porozumieniu zA. B.iR. R., wbrew przepisom ustawy, uczestniczył w wewnątrzwspólnotowym nabyciu i przywozie z Królestwa Holandii do Polski znacznych ilości środków odurzających w postaci nie mniej niż 640 gram marihuany, tj. za winnego przestępstwa zart. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) i za to na mocy art. 55 ust. 3 powołanej ustawy przy zast.art. 33 § 1 i 3 k.k.wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę 100 stawek dziennych ustalając wartość stawki na kwotę 50 zł.
Na mocyart. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) orzeczono przepadek przez zniszczenie dowodów rzeczowych w postaci suszu roślinnego i oraz proszku koloru biało-żółtego, natomiast na mocyart. 45 § 1 k.k.orzeczono przepadek równowartości korzyści uzyskanych z popełnionych przestępstw przezJ. C.w kwocie 253.000 zł,A. A.w kwocie 6.800 złotych orazM. C.w kwocie 116.000 zł.
Przyznano także wynagrodzenie za obronę udzieloną z urzędu oskarżonemuB. K.oraz zasądzono od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty odJ. C.kwotę 2.900 złotych, odA. A.kwotę 550 zł, odM. C.– 1300 zł i odB. K.kwotę 900 zł zwalniając ich od ponoszenia wydatków, którymi obciążono Skarb Państwa.
Opisywany wyrok zawierał także rozstrzygnięcia skazująceK. S.za przestępstwo z art. 56 ust. 1 i 3 orazP. F.za przestępstwo zart. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 9.12.2011 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 117, poz. 678) w związku zart. 12 k.k.na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz grzywny. W odniesieniu do tych oskarżonych wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się.

Apelacje od opisanego wyroku wnieśli wyłącznie obrońcy oskarżonych:J. C.,A. A.,M. C.iB. K..

ObrońcaB. K.zaskarżył wyrok w całości na korzyść tego oskarżonego i zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która wpłynęła na wynik sprawy, a mianowicie:

⚫

art. 7 k.p.k.poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ustaleniu w oparciu o zeznaniaA. B.orazR. R., że oskarżony w lipcu 2006 roku wraz z ww. osobami był w Holandii gdzie uczestniczył w nabyciu i przywozie do kraju środków odurzających w postaci marihuany, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniany swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego wskazuje, iż zeznania ww. świadków są pomówieniami, gdyż oskarżony w przedmiotowym okresie czasu był tymczasowo aresztowany do innej sprawy.

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść poprzez wyrażenie poglądu, iż oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona przestępstwa zart. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego przeczy takim wnioskom, jako że oskarżony w lipcu 2006 r. nie mógł uczestniczyć w wewnątrzwspólnotowym nabyciu i przywozie z Holandii do Polski środków odurzających w postaci marihuany, gdyż pozbawiony był wolności w ramach tymczasowego aresztowania do innej sprawy

Apelujący zawnioskował też o przeprowadzenie dowodów z postanowień o zastosowaniu i przedłużeniu tymczasowego aresztowania w 2006 roku w stosunku doB. K.i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego.

Obrońca oskarżonegoA. A.zaskarżył przedstawiony wyrok w całości i zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności:

⚫

art. 2 § 2i art.kpkpoprzez poczynienie ustaleń faktycznych w sposób wybiórczy, oparty o niezweryfikowane dowody i przyjęcie jednej z dwóch możliwych wersji według nieznanych kryteriów;

art. 5 i 410 kpkpolegającą na dowolnym i nienależycie uzasadnionym uwzględnieniu na potrzeby ustaleń faktycznych tylko dowodu przemawiającego na niekorzyść oskarżonego, a to wyjaśnieńŁ. D., przy całkowitym zdeprecjonowaniu dowodów przemawiających na jego korzyść i nie ustaleniu przez to wszystkich faktów, z których można wysnuć prawidłowy wniosek o kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również przejawiającą się w rozstrzygnięciu niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego;

art. 7 kpkpolegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, w szczególności poprzez ocenę materiału dowodowego w opozycji do zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego,

art. 424 § 1 pkt 1 kpkpolegającą na nie wskazaniu przez sąd, na jakich dowodach oparł ustalenia faktyczne odnoszące się do zakupu przez oskarżonego od nieustalonej osoby 400 gram marihuany, albowiem powołane przez sądy dowody w ogóle się do tego nie odnoszą.

2
błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na ustaleniu, iż oskarżonyA. A.dopuścił się zarzucanych mu czynów, mimo braku dostatecznych dowodów uprawniających do takich ustaleń.

ObrońcaA. A.w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego.

Obrońca oskarżonegoM. C.zaskarżając wymieniony wyrok w całości zarzucił mu:

1
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznaniaR. R.iS. K., którzy zajmowali się przestępczym procederem, nie pozwala na wysnucie tak daleko idącego wniosku,

2
obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a toart. 7 k.p.k.przez nieprawidłową ocenę dowodów polegającą na nieuwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania i nie podejście do zeznań świadkówR. R.iS. K.z odpowiednią dozą ostrożności, podczas gdy świadkowie ci zajmowali się przestępczym procederem polegającym na wprowadzaniu do obrotu środków odurzających,

3
obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a toart. 5 k.p.k.przez przyjęcie, żeM. C.jest winny zarzucanych mu czynów, podczas gdy wina oskarżonego nie została w sposób jednoznaczny udowodniona.

ObrońcaM. C.wniósł na tej podstawie o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Z kolei obrońca oskarżonegoJ. C.zaskarżając powyższy wyrok w części dotyczącej tego oskarżonego zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to:

⚫

art. 4 k.p.k.w zw. zart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.polegającą na nie uwzględnieniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a w szczególności przedmiotu i zakresu toczącego się równolegle przeciwko oskarżonemuJ. C.postępowania przed Prokuraturą Okręgową w Katowicach, sygn. akt V Ds. 63/11;

art. 2 § 2 k.p.k.w zw. zart. 366 § 1 k.p.k.zw. zart. 9 § 1 k.p.k.poprzez zaniechanie podjęcia czynności w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia przedmiotu postępowania toczącego się przeciwko oskarżonemuJ. C.w Prokuraturze Okręgowej w Katowicach, sygn. akt V Ds. 63/11, charakteru i czasokresu postawionych mu zarzutów, a także treści złożonych przez oskarżonego wyjaśnień;

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na zaliczeniu oskarżonemu na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu od dnia 23.10.2010 r. do dnia 26.11.2010 r., podczas gdy rzeczywisty okres pozbawienia wolności oskarżonego w sprawie był zdecydowanie dłuższy, gdyż obejmował okres od dnia 23 czerwca 2010 r. do dnia 26 listopada 2010 r.

Wskazując na te podstawy obrońcaJ. C.wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonegoJ. C.i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zaliczenie oskarżonemu na poczet orzeczonej kary rzeczywiste okresu pozbawienia wolności w sprawie, a to od dnia 23 czerwca 2010 r. do dnia 26 listopada 2010 r.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Sąd odwoławczy nie odnosił się merytorycznie do zarzutów zawartych w apelacji obrońcy oskarżonegoJ. C.. Rozpoznanie środka odwoławczego dotyczącego tego oskarżonego zostało bowiem, stosownie do przepisuart. 436 k.p.k., ograniczone do stwierdzenia uchybienia o charakterze tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa wart. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
J. C.zarzucono m.in. popełnienie zbrodni zart. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Determinowało to właściwość sądu okręgowego do rozpoznania całej sprawy, skład sądu oraz wynikający z przepisuart. 80 k.p.k.wymóg posiadania obrońcy w postępowaniu przed sądem I instancji. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej był obowiązkowy, co wynika z dosłownego brzmienia tegoż przepisu. Tymczasem z zapisów w protokole rozprawy z dnia 6 listopada 2012 r. (k. 2251) wynika, że za zgodąJ. C.jego obrońca nie brał udziału w części rozprawy, w trakcie której przesłuchanoB. K. (1)– najistotniejszego w odniesieniu doJ. C.świadka oskarżenia. Co więcej, w końcowej części tejże rozprawy, podczas przesłuchania świadkaK. Ł., nieobecny był zarówno obrońca, jak i sam oskarżonyJ. C.. Należy więc stwierdzić, że obrońca oskarżonegoJ. C.nie brał udziału w czynności procesowej, w której jego udział był obowiązkowy, a co za tym idzie, w myślart. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., wyrok dotyczący tego oskarżonego podlega uchyleniu niezależnie od wpływu stwierdzonego uchybienia na treść orzeczenia. Uchylenie to dokonywane jest na korzyść oskarżonego, gdyż tylko na jego korzyść wniesiono apelację i jego sytuacja prawna po przeprowadzeniu ponownego postępowania nie będzie mogła ulec pogorszeniu.
Wziąwszy pod uwagę ścisłą łączność wszystkich zarzutów postawionychJ. C., Sąd Apelacyjny uchylił dotyczący go wyrok sądu I instancji w całości i przekazał jego sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Sąd ponownie rozpoznający sprawę powinien, wystrzegając się wszelkich uchybień proceduralnych, de novo przeprowadzić postępowanie dowodowe w części odnoszącej się doJ. C.. W sytuacjach przewidzianych przepisami prawa oraz w odniesieniu do dowodów, które nie dotyczą bezpośrednio wymienionego oskarżonego, sąd meriti będzie mógł poprzestać na ich ujawnieniu. Sąd Okręgowy będzie też musiał ustosunkować się do wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego wskazywanych w apelacji, a dotyczących postępowania toczącego się przeciwko temu oskarżonemu w innej sprawie. Po dokładnej analizie przeprowadzonych dowodów sąd wyda stosowne rozstrzygnięcie, nie uchylając się od oceny, czy opisane w punkcie VIII aktu oskarżenia posiadanie środków odurzających i substancji psychotropowych może być uznane za udział w obrocie narkotykami, a także uwzględniając okoliczność, że podane w tym zarzucie ilości wagowe nieprawidłowo ujęte zostały jako waga brutto i obejmują ciężar zarówno marihuany oraz amfetaminy, jak i ich opakowań w postaci woreczków foliowych oraz metalowej puszki. Sąd I instancji będzie musiał także respektować ujęty w przepisieart. 443 k.p.k.zakaz wydania orzeczenia surowszego dla oskarżonego, niźli uchylone.

Apelacja obrońcy oskarżonegoA. A.w swej zasadniczej części nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie sądu odwoławczego sąd I instancji nie dopuścił się podnoszonego w środku odwoławczym naruszenia przepisówart. 2 § 2, 4, 5, 410, czy 7Kodeksu postępowania karnego.
Niewątpliwie sąd rozpoznający sprawę w I instancji w zakresie czynu zarzucanegoA. A.dysponował skąpym materiałem dowodowym. Z jednej strony przeprowadzono stanowiący podstawę oskarżenia dowód z zeznań świadkaŁ. D., który w przeszłości uczestniczył w nielegalnym obrocie narkotykami, lecz zdecydował się zeznawać i opisać znane mu okoliczności przestępstw licząc na zastosowanie względem niego przepisuart. 60 § 3 k.k.Z drugiej strony oskarżonyA. A.nie przyznając się do popełnienia zarzucanego przestępstwa wyjaśniał, że wypowiedziŁ. D.są nieprawdziwym pomówieniem, a wymieniony świadek mści się w ten sposób na oskarżonym za to, że obecnie żyje w konkubinacie z jego byłą żoną.
Sąd Okręgowy w przedstawionej sytuacji procesowej dał wiarę zeznaniom świadkaŁ. D.i odmówił przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoA. A., przedstawiając w pisemnym uzasadnieniu wyroku szczegółowe powody takiego właśnie rozstrzygnięcia. Stanowisko to sąd odwoławczy uznał za trafne i oparte na prawidłowej, zgodnej z normąart. 410 k.p.k., ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że fakt dania wiary zeznaniom świadka obciążającego oskarżonego w sytuacji, gdy jest to w zasadzie jedyny, podstawowy dowód popełnienia przestępstwa, a oskarżony w swych wyjaśnieniach zaprzecza sprawstwu, nie oznacza sam przez się, że sąd orzekający dopuścił się naruszenia zasady obiektywizmu, o której mowa wart. 4 k.p.k., czy stosowania reguły in dubio pro reo zart. 5 § 2 k.p.k., o ile zaprezentowana przez sąd meriti ocena dowodów pozostawała w zgodzie z określonymi wart. 7 k.p.k.wymogami zasady swobodnej oceny dowodów. W rozpatrywanym przypadku sąd meriti sprostał tym wymaganiom przedstawiając logiczne, zgodne ze wskazaniami doświadczenia życiowego i przekonujące uzasadnienie uznania za wiarygodne zeznańŁ. D.odnoszących się doA. A.. Zaakcentował sąd I instancji konsekwencję w kolejnych zeznaniach świadkaŁ. D., wskazanie przezeń miejsc i okoliczności, w jakich doszło do transakcji narkotykowych z oskarżonym, a także nie przedstawianie tych zdarzeń w pierwszej kolejności, jako szczególnie istotnych, częstych, czy dotyczących znacznie większych ilości narkotyków, co mogłoby wskazywać na motyw zemsty na oskarżonym. Podkreślił też Sąd Okręgowy, że zeznania świadkaŁ. D.były bardzo obszerne, dotyczyły wielu osób, opisywały liczne transakcje narkotykowe i w pozostałym zakresie, nie odnoszącym się bezpośrednio doA. A., znajdowały dokładne potwierdzenie innymi dowodami, w tym zeznaniami świadkówB. K. (1),G. W., czy wyjaśnieniami innych osób np.K. B., występujących jako podejrzani w odrębnym postępowaniu. Znamienną okolicznością, rzutującą na ocenę wyjaśnień oskarżonegoA. A., był również fakt skazania go w przeszłości za przestępstwa narkotykowe.A. A.został bowiem skazany przez Sąd Rejonowy wS.wyrokiem z dnia 4 marca 2010 roku, sygn. akt(...), za przestępstwo wypadku mniejszej wagi posiadania narkotyków – z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a nadto w ostatnim czasie wyrokiem tegoż Sądu z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt(...), za przestępstwo posiadania znacznej ilości narkotyków, popełnione w dniu 5 października 2012 r., przy czym tym samym wyrokiem za posiadanie narkotyków skazana zostałaB. D.– była żonaŁ. D.pozostająca w nieformalnym związku zA. A.. Skazania te dowodzą, żeA. A.jest osobą mającą związek z nielegalnym obrotem narkotykami, co dodatkowo przemawia za wiarygodnością dotyczących go zeznańŁ. D.. Dlatego też stan faktyczny odtworzony przez sąd I instancji na podstawie zeznań tego świadka nie jawi się jako błędny.
Nie można było jednak odmówić częściowej słuszności ostatniemu z zarzutów podniesionych w apelacji obrońcyA. A.. W istocie brak było w niniejszej sprawie jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, w jaki sposób oskarżony wszedł w posiadanie narkotyków, które zbyłŁ. D.. Nie można przy aktualnym stanie dowodów w tej sprawie wykluczyć, żeA. A.tę marihuanę znalazł lub otrzymał od kogoś w formie darowizny. Dlatego ustalenie sądu I instancji, które w ślad za sformułowaniem zarzutu przeniknęło do wyroku skazującego, jakobyA. A.nabył rzeczoną marihuanę od nieustalonej osoby, pozostawało całkowicie nieuprawnione. Nie zmienia to prawnej oceny zachowania oskarżonego polegającego na sprzedawaniu w kolejnych transakcjach w ilościach hurtowych marihuanyŁ. D.jako udziału w nielegalnym obrocie narkotykami, gdyż bez względu na sposób wejścia w posiadanie środka odurzającego samo jego zbywanie dealerowi, który będzie dokonywał jego dalszej sprzedaży, wyczerpuje znamiona przestępstwa zart. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 12 k.k.Jednocześnie należy powtórzyć, że niepotrzebne, a nawet logicznie błędne jest umieszczanie w podstawie skazania za czyn tego typu także przepisuart. 56 ust. 1 powołanej ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Z tych wszystkich względów sąd odwoławczy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w części dotyczącejA. A.poprzez modyfikację przypisanego mu czynu i wyeliminowanie z jego opisu pomyłki pisarskiej w zakresie miejsca popełnienia przestępstwa („K.”), usunięcie sformułowania dotyczącego nabycia marihuany, a także pominięcie w podstawie prawnej skazaniaustępu 1 artykułu 56 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii(w tym przypadku w korzystniejszym dla oskarżonego brzmieniu sprzed dnia 9 grudnia 2011 r.). Jednocześnie z przytoczonych już względów, sąd odwoławczy nie podzielił w zasadniczych częściach argumentacji apelującego i utrzymał w mocy jako w pełni uzasadnione i prawidłowe rozstrzygnięcie o winieA. A.i wymierzonych mu karach oraz środku karnym.

Sąd Apelacyjny nie uznał za zasadne zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonegoM. C..
Wbrew wywodom apelującego sąd I instancji trafnie ocenił dowody przemawiające za popełnieniem przezM. C.zarzucanego mu czynu, nie uchybiając przy tym regułom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że o nabywaniu marihuany przezM. C.wN.kołoK.w okresie od jesieni 2007 r. do czerwca 2008 r., w łącznej ilości co najmniej 8 kilogramów, świadczyły zarówno konsekwentne i przekonujące zeznania osób, od których oskarżony te narkotyki kupował, tj.R. R.iS. K., jak i zeznania osób, które pełniły przy tych zdarzeniach wyłącznie role kierowców - świadkówA. C.iA. N.. Z zeznań tego ostatniego świadka, co akcentował sąd I instancji, wynikało m.in., że od pewnego momentu miał on wiedzę, że wyjazdy w okoliceO.związane były z dokonywanymi tam transakcjami narkotykowymi. Wzajemna zgodność tych wielu dowodów i brak podstaw do podważania ich wiarygodności z jakichkolwiek uchwytnych względów sprawiły, że przy ich ocenie Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania karnego wskazywanych w środku odwoławczym.
Opartych na tych dowodach ustaleń faktycznych nie można uznać za błędne, jak domagał się tego obrońca w pierwszym z zarzutów ujętych w apelacji. To wyjaśnienia oskarżonego przeczącego kupowaniu narkotyków były w tej sprawie dowodem odosobnionym, a jego twierdzenia, jakoby miał być pomawiany o tak poważne przestępstwo z uwagi na konflikt zR. R.zaistniały przy eksploatacji hałdy wP.nie brzmiały przekonująco. Słusznie sąd I instancji nie dał więc wiary wyjaśnieniom oskarżonego wskazując także na występujące w nich niekonsekwencje. Nie można też mówić o naruszeniu przez sąd meriti unormowań zart. 5 k.p.k., skoro przytoczone dowody jednoznacznie wskazywały na winęM. C., a sąd nie miał powodów, aby sięgać w tym przypadku do zasady określonej w przepisieart. 5 § 2 k.p.k., gdyż nie napotkał na wątpliwości, których nie byłby w stanie usunąć w drodze prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego.
Nie budziły także wątpliwości sądu odwoławczego rozstrzygnięcia o orzeczonej w stosunku doM. C.karze i środku karnym, wobec czego wyrok sądu I instancji w odniesieniu do tego oskarżonego utrzymany został w mocy.

W odniesieniu do oskarżonegoB. K.wskazać należało na wstępie, że z dowodów przeprowadzonych na rozprawie odwoławczej, w tym z informacji uzyskanej z Aresztu Śledczego wK.oraz z odpisów postanowień o zastosowaniu i przedłużaniu tymczasowego aresztowania wynikało, żeB. K.w okresie od 23 grudnia 2005 r. przez cały 2006 rok, a następnie aż do 19 listopada 2009 r. był pozbawiony wolności i nieprzerwanie przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych. Nie mógł on więc popełnić w dacie przyjętej przez sąd I instancji, tj. w lipcu 2006 r., przypisanego mu przestępstwa udziału w bezprawnym wewnątrzwspólnotowym nabyciu narkotyków. Konstatacja ta nie była jednak wystarczającym powodem dla uniewinnienia oskarżonego, gdyż zarówno z jego wyjaśnień, jak i zeznań świadków wynikało, że uczestniczył on faktycznie w wyjeździe do Holandii, przy powrocie z któregoA. B.nielegalnie wwiózł do Polski 640 gram marihuany. Te dowody w zestawieniu z okresem pozbawienia wolnościB. K.mogłyby natomiast wskazywać na ewentualność pomyłki w dacie rocznej opisywanego wyjazdu, który być może doszedł do skutku latem 2005 a nie 2006 roku.
Rozwianie tych wątpliwości wymagałoby oczywiście ponownego, szczegółowego postępowania w tym zakresie przed sądem I instancji, co jednakże w tym wypadku nie jest celowe, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do skazaniaB. K.za zarzucane mu przestępstwo, z uwagi na niewyczerpanie znamion współsprawstwa czynu zart. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r.(czy zart. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiobowiązującej w lipcu 2005 r.).
Poczynione w tym zakresie ustalenia sądu I instancji co do wiedzy wszystkich uczestników wyjazdu o zakupie marihuany i planowanym przezA. B.przemycie oraz wspólnym zastanawianiu się, gdzie ukryć narkotyki nie znajdują potwierdzenia we wzajemnie zgodnych co do istoty zeznaniachR. R.(k. 552-554),A. B.(k. 555-559) i wyjaśnieniachB. K.(k. 1545), a stanowią nieuprawnioną interpretację jednego tylko fragmentu wyjaśnieńR. R., składanych przezeń jako przez podejrzanego w innej sprawie (k. 305-308). Z zeznań świadkówA. B.orazR. R., jak i z wyjaśnieńB. K.wynikało tymczasem, że środki odurzające będące przedmiotem przestępstwa zarzucanegoB. K.przewoził nielegalnie z Holandii do PolskiA. B.wracając do kraju samochodem razem zR. R., oskarżonymB. K.i jego kolegą o pseudonimie(...).A. B.bez wiedzy pozostałych uczestników wyjazdu wszedł w posiadanie tych narkotyków i zamierzał je wwieźć do Polski, o czym powiadomiłR. R.iB. K.dopiero w czasie drogi powrotnej, tuż przed granicą niemiecko-polską.A. B.zastanawiał się wtedy, gdzie schować przewożoną marihuanę, jednak nikt ze współpasażerów nic mu nie poradził, ani nie pomógł w tym względzie i narkotyki zostały przewiezione bez szczególnego ich ukrycia. Nikt z jadących tym autem, pozaA. B., nie odniósł żadnych korzyści z dokonanego przemytu, a z wyjaśnieńB. K.wynikało w sposób przekonujący, że nie uznawał tego zdarzenia za czyn własny, lub taki, w którym brałby udział.
W doktrynie podnosi się, że współsprawstwo, o którym mowa wart. 18 § 1 k.k.stanowi konstrukcję prawną opartą na łącznym wystąpieniu dwóch komponentów – o charakterze podmiotowym, tj. porozumienia między współdziałającymi co do wspólnego popełnienia określonego czynu zabronionego, a także przedmiotowym, tj. wspólnego wykonania uzgodnionego czynu (patrz m.in.: A. Wąsek: Współsprawstwo w polskim prawie karnym, Warszawa 1977, s. 12 i n.; P. Kardas w: Kodeks karny. Komentarz., pod red. A. Zolla, Tom I, teza 26 do art. 18 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo).
W rozpatrywanym przypadku nie można było stwierdzić, abyB. K.wyczerpał swym zachowaniem zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe znamiona współsprawstwa. Nie doszło w istocie do zawarcia, chociażby w sposób dorozumiany, porozumienia co do dokonania wspólnego przemytu marihuany do Polski – uczestnicy tej podróży traktowali przewóz marihuany przezA. B.jako jego osobisty czyn, który co najwyżej milcząco akceptowali nie widząc innego wyjścia, gdyż wracali do kraju tym samym środkiem transportu i znajdowali się już w drodze, tuż przed granicą Polski. OskarżonyB. K.nie zaangażował się w żadnym stopniu w dokonanie tego czynu – nie ukrył narkotyków, nie wszedł w ich posiadanie, a nawet nie udzielił rady, jak je przewieźć przez granicę. Oskarżony w czasie przewożenia rzeczonych narkotyków przez granicę zachował się po prostu biernie. Nie uzyskał też z tego czynu jakiejkolwiek korzyści, co potwierdza, że nie był on traktowany także przezA. B.za współsprawcę. W przedstawionym stanie faktycznym nie można przyjąć, abyB. K.udzieliłA. B.pomocnictwa do dokonania nielegalnego przewozu narkotyków do Polski, gdyż de facto w żaden uchwytny sposób popełnienia tego czynu mu nie ułatwił.
W tym stanie rzeczy sądowi odwoławczemu nie pozostawało nic innego, jak zmienić rozstrzygnięcie sądu I instancji odnoszące się doB. K.i uniewinnić go od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, kosztami sądowymi w tym zakresie obciążając Skarb Państwa.
O kosztach sądowych zasądzonych na rzecz Skarbu Państwa odA. A.iM. C.orzeczono w myśl przepisuart. 636 § 1 k.p.k., określając wysokość opłaty zgodnie z przepisamiart. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223, z późn. zm.).