Sąd Okręgowy w Białymstoku
II Wydział Cywilny
Sygnatura akt: II Ca 1081/12
Data wyroku: 2013-02-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Mirosław Trzaska, Bogdan Łaszkiewicz, Beata Wojtasiak

Sygn. akt II Ca 1081/12

POSTANOWIENIE
Dnia 13 lutego 2013 r.

Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Mirosław Trzaska (spr.)

Sędziowie:

SSO Beata Wojtasiak
SSO Bogdan Łaszkiewicz

Protokolant:

st. sekr. sądowy Zofia Szczęsnowicz

po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. w Białymstoku
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. K.
z udziałemT. K.i Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego wO.Filii wS.
o stwierdzenie zasiedzenia
na skutek apelacji uczestnika postępowania Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego wO.Filii wS.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku
z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt II Ns 3319/12

postanawia:  oddalić apelację.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaA. K.wystąpił o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości rolnej stanowiącej działkę onumerze geodezyjnym (...)w obrębieJ.powiatu(...)o powierzchni 1 hektara.
Uczestniczka postępowaniaT. K.poparła wniosek.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa – Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy wO.Filia wS.wniosła o oddalenie wniosku i zarzucała zależny charakter posiadania nieruchomości przez wnioskodawcę i jego poprzednikaW. K. (1).
Postanowieniem z dnia 11 września 2012 roku Sąd Rejonowy stwierdził, że małżonkowieA. K.iT. K.na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 października 2005 roku własność przedmiotowej nieruchomości objętejksięgą wieczystą (...).
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 11 lipca 1963 rokuW. K. (1)( ojciec wnioskodawcy ) zawarł zCukrownia im. (...)– Przedsiębiorstwem Państwowym wS.umowę dzierżawy nieruchomości o powierzchni 1,00 ha położonejM.( plac pod punkt odbioru wM.) na okres do dnia 11 lipca 1064 roku. Następnie pismem z dnia 3 grudnia 1964 roku Dyrekcja Cukrowni zawiadomiłaW. K. (1), że umowa powyższa została przedłużona do dnia 12 lipca 1964 roku do chwili prawomocnego przekazania w użytkowanie gruntuzamiennegoz PGRM.. Pismem z dnia 28 września 1965 roku Cukrowania im.M.wS.poinformowałaW. K. (1),że w dniu 24 maja 1965 roku przedstawiciel cukrowni przekazał ustnie przy świadkach działkę gruntu stanowiącą własność cukrowni z PGRM.folwarkS.w tymczasowe użytkowanie (W. K. (1)) w zamian za grunt przejęty przez cukrownię na punk odbioru buraków. Formalne przekazanie nastąpi po przedstawieniu upoważnienia od pozostałych właścicieli działki. Jednocześnie zezwolono na korzystanie z gruntu. ( dowód umowa i pisma koperta k. 5 akt ). Działka będąca przedmiotem zamiany położone we wsiJ.oznaczona jest obecnienumerem geodezyjnym (...)o powierzchni 1,00 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Białymstoku IX Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jestksięga wieczysta (...)a jako właściciel jest wpisany Skarb Państwa – Agencja Nieruchomości Rolnych wS.( dowód odpis księgi wieczystej k. 34 – 35, wypis z rejestru gruntów k. 32 ).
Działka położona wJ.oznaczonanumerem geodezyjnym (...)zastała objęta w posiadanie przezW. K. (1)w dniu 24 maja 1965 roku . Od tej datyW. K. (1)posiadał ją jako posiadacz samoistny. Nie płacił żadnego czynszu dzierżawnego, ani innych opłat na rzecz Cukrowni. Formalnie nie doszło do sporządzenia aktu notarialnego w zakresie przeniesienia własności nieruchomości , tym niemniejW. K. (1)przez cały czas użytkował w/w nieruchomość. Aktem notarialnym z dnia 26 czerwca 1991 roku małżonkowieW. K. (1)iW. K. (2)dokonali darowizny na rzecz synaA. K.gospodarstwa rolnego położonego we wsiJ.iJ..A. K.objął w posiadanie gospodarstwo rolne rodziców w tym działkę oznaczonąnumerem geodezyjnym (...)i uprawia ją do chwili obecnej. W dniu 17 listopada 1979 roku wnioskodawca zawarł związek małżeński zT. K.i łączy ich wspólność majątkowa małżeńska. Małżonkowi wspólnie prowadza gospodarstwo rolne.
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w dokumentach wyżej wskazanych oraz w zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadkówJ. B.iZ. P.. Świadkowi ci jednoznacznie zeznali, że widzą, że znajduje się przedmiotowa nieruchomość. Wskazali, ze poprzednio uprawiał jaW. K. (3)– ojciec wnioskodawca, a następnie wnioskodawca. Obecnie nieruchomość jest łąka. Nie słyszeli, ktokolwiek zgłaszał pretensję do nieruchomości, a za właściciela uważaliA. K..
Zeznania powyższe są zgodne z zeznaniami wnioskodawcyA. K.i uczestniczki postępowaniaT. K.. ( przesłuchani w charakterze stron k. 30 ).
Objęcie w posiadanie samoistne przedmiotowej nieruchomości przezW. K. (4)nastąpiło w dniu 24 maja 1965 roku. Zgodnie zart. 176 § 1 kcjeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu , przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści. W niniejszej sprawie poprzedni posiadaczW. K. (1)przeniósł posiadanie nieruchomości na rzecz synaA. K., który doliczył do swego posiadania czas posiadania ojca. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy ustalić, że termin zasiedzenia upłynął w dniu 1 października 2005 roku ( 15 lat od 1 października 1990 roku + 15 lat sprzed tej daty ). W dacie 1 października 2005 roku posiadaczem samoistnym nieruchomości był synW. A.K., który pozostawał w związku małżeńskim zT. K.( łączy ich wspólności majątkowa małżeńska ) , zatem zasiedzenia nastąpiło na rzecz małżonkówA.iT. K..
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzieart. 520 par. 1 kpc.
Postanowienie to zaskarżył apelacją Skarb Państwa w całości.
Zarzucił mu:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegający na błędnym założeniu przez Sąd Rejonowy, iż w przedmiotowej sprawie po stronie wnioskodawcyA. K.zaistniała przesłanka prawna nieprzerwanego i samoistnego stanu posiadania nieruchomości, która to przesłanka jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie;
2. naruszenie prawa procesowego, w tymart. 233 k.p.c., przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego na korzyść uczestnika postępowania,  
tj. nie wzięcie pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia i pominięcie słusznych twierdzeń, a  w  szczególności faktu, iż ojciec wnioskodawcy  -W. K. (1)był jedynie tymczasowym użytkownikiem spornej nieruchomości,
         zatem nie mógł przenieść na  
rzecz
         wnioskodawcy posiadania samoistnego.
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisuart. 176 1 kc.poprzez uznanie, iż przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis, który stanowi, iż w sytuacji gdy podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania. obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Prawidłowa ocena zebranego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, żeW. K. (1)był jedynie tymczasowym użytkownikiem nieruchomości — posiadaczem zależnym, a nie jej posiadaczem samoistnym. Zatem wnioskodawca nie posiada legitymacji, by doliczyć do swego posiadania, czas użytkowania działki przez swego ojca.
4. naruszenie prawa materialnego, tj.art. 172 k.c.przez niewłaściwe zastosowanie, orazart. 336poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, żeW. K. (1), a następnie wnioskodawca władali rzeczą jak właściciel pomimo faktu, iż nieruchomością władali na podstawie pisemnego upoważnienia właściciela zezwalającego na użytkowanie tejże nieruchomości, co w konsekwencji wpłynęło na niezasadne przyjęcie, że wnioskodawca wskutek upływu czasu zasiedział nieruchomość.

Wskazując na powyższe uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

SĄD OKRĘGOWY(...), CO NASTĘPUJE:

Apelacja uczestnika postępowania nie jest zasadna.
Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji są prawidłowe i Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne. Wbrew wysuniętemu w apelacji zarzutowi prawidłowe są ustalenia o samoistnym posiadaniu przedmiotowej nieruchomości przezW. K. (1)w latach 1975 – 1991 i przekazania jej synowiA. K.w dniu 26 czerwca 1991 roku, który posiadał ja następnie (wraz z żonąT. K.) do 1października 2005 roku i posiada nadal. Ustalenia te oparte zostały przede wszystkim na zeznaniach świadkówJ. B.iZ. P.(karta 26 – 27) jednoznacznie potwierdzających posiadanie przedmiotowej działki przezW. K. (1)od co najmniej 1970 roku. Świadkowie ci podali fakt objęcia przezW. K. (1)1 hektara gruntu z PGR, następnie sposób jej uprawy i fakt przekazania jejA. K.wraz z resztą gospodarstwa rolnego. Świadkowie ci uprawiali własne grunty po sąsiedzku i bezpośrednio obserwowali podawane przez siebie fakty. UważaliW. K. (1), a nastopnie wnioskodawcę za właścicieli przedmiotowych działek. Wiarygodność zeznań tych świadków nie budzi wątpliwości.
Także w apelacji nie zgłoszono argumentów podważających wiarygodność zeznań świadków.
Nie nastąpiło pominięcie twierdzeń uczestnika postępowania o tymczasowym użytkowaniu nieruchomości przezW. K. (1). Sąd I instancji przywołał w/w twierdzenia w pisemnych motywach orzeczenia (karta 46). Stwierdził jednak, że uczestnik postępowania nie wykazał na czym polegało tymczasowe użytkowanie i jego zależny charakter. Z treści pismCukrowni im. (...)doW. K. (1)z 05 sierpnia 1965 roku i 3 grudnia 1964 roku (koperta karta 5) wynika, iż w dniu 24 maja 1965 roku nastąpiła zmiana 1 hektara gruntu spadkowego po ojcuW. K. (1)z 1 hektarową działką gruntu z PGRM.(i wówczas tenże grunt został wydanyW. K. (1)). Z tym też dniem rozwiązana została umowa dzierżawy podlegającej zmianiedziałki (...)hektarowej, która łączyła w/w podmioty od 11 lipca 1963 roku. Należy zatem wysunąć wniosek, że posiadanie zależne (w ramach umowy dzierżawy) przekształcone zostały od w/w daty w posiadanie samoistne i taki charakter posiadania dotyczył obu podlegających przedmiotowej zmianie działek. Formalne przeniesienie własności przedmiotowej działki miało nastąpić po zebraniu przezW. K. (1)upoważnienia od pozostałych spadkobierców właściciela działki lecz sama zamiana nieruchomości nastąpiła w dniu 24 maja 1965 roku.
Dodać należy, iż bieg zasiadywania przedmiotowej nieruchomości przezW. K. (1)należy liczyć od dnia zakończenia postępowania uwłaszczeniowego(...).(...)prowadzonego przez Urząd Powiatowy wM., tj. od dnia 6 lutego 1975 roku. Decyzją z dnia 6 lutego 1975 roku Powiatowe Biuro geodezji i urządzeń Rolnych wM.wznowiło postępowanie w w/w sprawie uwłaszczeniowej w zakresiedziałki nr (...)o powierzchni 1 ha we wsiJ.i uchyliło wcześniejszą decyzję z dnia 03 stycznia 1975 roku uznającąB. K.za właściciela tejże działki. Podstawę odmowy uwłaszczenia na rzecz rolnika było stwierdzenie, iż nieruchomość ta stanowi własnośćCukrowni im. (...)(austawa z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnychnie obejmowała swym działaniem nieruchomości Państwa). Wydanie aktu własności ziemi w dniu 03 stycznia 1975 roku potwierdzało pośrednio, iż w czasie trwania w/w postępowania uwłaszczeniowego(...).(...)przedmiotowa działka nie znajdowała się w posiadaniu samoistnym Skarbu Państwa. Nie zachodzi naruszenie prawa materialnego zarzucane w apelacji. Okres posiadania samoistnego przezW. K. (1)(od marca 1975 roku do czerwca 1991 roku) i następnie przezA. K.od czerwca 1991 roku do października 2005 roku stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości w myślart. 172 kcw zw. z art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianieustawy kodeksu cywilnego(Dz. U. Nr 55, poz. 321). Przekazanie przedmiotowej nieruchomości przezW. K. (1)na rzecz jego synaA. K.w dniu 26 czerwca 1991 roku potwierdzają zeznania świadkówJ. B.iZ. P.. Zeznania te pozostają w logicznym związku z przejęciem wówczas całego gospodarstwa rolnego przezA. K.od jego rodziców (umowa darowiznygospodarstwa rolnego (...). A Nr(...)zawarta w(...)wB.przed notariuszemB.Motel – koperta karta 5).
W świetle powyższego zarzuty apelacji uczestnika postępowania należy uznać za bezzasadne. Oddalenie tej apelacji przez Sąd Okręgowy nastąpiło w myślart. 385 kpcw zw. zart. 13 § 2 kpc.