Sąd Okręgowy w Świdnicy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 937/12
Data wyroku: 2013-02-05 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Kobus, Aleksandra Żurawska, Piotr Rajczakowski
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 442/1 kc

0.0.0.0.0.0.0.I.Sygn. akt II Ca 937/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 lutego 2013r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Grażyna Kobus
Sędziowie:  
SO Aleksandra Żurawska

SO Piotr Rajczakowski
Protokolant: Alicja Marciniak

po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy  z powództwaZ. B.
przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu wK.
o zapłatę 60.000zł
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku
z dnia 24 października 2012r., sygn. akt I C 980/12

oddala apelację.

Sygn. akt II Ca 937/12

UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 5 marca 2012 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwoZ. B.przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu wK.o zapłatę 60.000 zł i orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok, na skutek apelacji powoda, wyrokiem Sądu Okręgowego w dnia 14 czerwca 2012 r. został uchylony, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że Sąd Rejonowy rozpoznał niniejszą sprawę w zasadzie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ustalając stan faktyczny oparł się bowiem jedynie na oświadczeniach stron zawartych w pozwie oraz odpowiedzi na pozew, w której strona pozwana przyznała fakt obecności powoda w zakładzie karnym, gdzie do 2009 r. występowało zjawisko przeludnienia. Sąd pierwszej instancji, pomimo że powód jest pozbawiony wolności, nie udzielił mu pouczeń co do możliwości wniesienia wniosków dowodowych –art. 5 kpc. Wbrewart. 299 kpcnie przeprowadził również dowodu z przesłuchania stron. Uznając zatem, że dla wydania wyroku w przedmiotowej sprawie koniecznym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone orzeczenie na podstawieart. 386 § 4 kpci wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy zgodnie zart. 5 kpcudzieli pozbawionemu wolności powodowi niezbędnych pouczeń odnośnie wniesienia wniosków dowodowych i dopiero po przeprowadzeniu w sprawie postępowania dowodowego, wyda wyrok mając na uwadze przepisart. 24 kc, a także odpowiednie przepisykodeksu karnego wykonawczegooraz orzeczenia Sądu Najwyższego zapadłe na tle spraw o podobnym stanie faktycznym / np. wyrok SN z 28.02.2007r, V CSK 431/06, opubl. Lex nr 255593 oraz wyrok SN z dnia 4.01.2012r, III CSK 113/11 /. W razie zaś wyczerpania wniosków dowodowych lub w ich braku, Sąd pierwszej instancji zarządzi dowód z przesłuchania stron, jeśli pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy-art. 299 kpc.Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Rejonowy oddalił powództwoZ. B.przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu wK.o zapłatę 60.000 zł oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach sądowych.Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych:PowódZ. B.przebywał w Zakładzie Karnym wK.w okresie od marca 2000 r. do grudnia 2006 r. zaś obecnie ponownie przebywa w tym zakładzie od listopada 2010 r., odbywając karę dziewięciu lat pozbawienia wolności. W okresie 2000-2006 w Zakładzie Karnym wK.występowało zjawisko tzw. przeludnienia cel i powód przebywał w celach, w których powierzchnia wynosiła mniej niż 3m2na jedną osobę. W związku z tym w celi panowała ciasnota, w okresie letnim duża duchota, zaś między osadzonymi dochodziło do konfliktów na tle ograniczonej możliwości poruszania się.W każdej celi był kącik sanitarny z umywalką, ubikacją oraz zimną wodą, oddzielony od pozostałej części celi. Każdy z osadzonych miał dostęp do tego kącika. W celach pozwanego nie ma bieżącej ciepłej wody, ale w każdej celi znajduje się czajnik elektryczny, przy pomocy którego można podgrzać wodę. Raz w tygodniu powód korzystał z ciepłej kąpieli w łaźni. W okresie 2000 -2006 powód miał dwukrotnie grzybicę nóg, którą wyleczył. Środki do utrzymania czystości były wydawane zgodnie z przepisami i na bieżąco. Powód miał zapewnioną w pozwanym zakładzie opiekę medyczną, od momentu zapisania się do lekarza trzeba było czekać tydzień na przyjęcie. W okresie 2000-2006 powód chorował głównie na przeziębienie i po tygodniu oczekiwania nie korzystał z wizyt lekarskich, gdyż w tym czasie był już zdrowy. Posiłki dla skazanych były przygotowywane zgodnie z dziennymi normami żywieniowymi i wydawane w garnkach wykonanych z aluminium. Powód spożywał posiłki, nie leczył się z uwagi na brak właściwej temperatury potraw. Zakład Karny wK.jest zamkniętym zakładem dla recydywistów. Umieszczenie w celi osób o różnym stopniu demoralizacji nie stanowiło żadnego fizycznego zagrożenia, a jedynie powód czuł respekt przed takimi osadzonymi. Program oszczędnościowy zużycia prądu w pozwanym zakładzie został wprowadzony w 2009 r. i przed tym okresem nie było ograniczeń w pobieraniu prądu w celach przez osadzonych.W apelacji od powyższego wyroku powód podtrzymał swoje stanowisko. Nadto, odnosząc się do uwzględnionego przez Sąd pierwszej instancji podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia, wskazał, że przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie nie wiedział, że może wystąpić z takim żądaniem. Zdaniem skarżącego, dochodzone przez niego roszczenie przedawnia się po upływie 10 lat. Jego pozew obejmuje lata 2000 – 2006, ale w roku 2006 nie opuścił zakładu karnego na stałe – otrzymał przerwę w karze w roku 2007, po czym w miesiącu grudniu powrócił do zakładu karnego celem dalszego odbywania kary. Dopiero w w lutym 2008 r. został warunkowo zwolniony i wtedy opuścił zakład karny, zatem powołana przez Sądustawa z dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny(Dz. U. 2007 nr 80 poz. 538), którą uchylono przepisart. 442 kc, dodając przepisart. 4421kc, nie obejmuje go.Sąd Okręgowy zważył:Apelacja nie jest zasadna.Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, stąd też Sąd Okręgowy przyjął je za własne, czyniąc podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym. Za trafne należało także uznać zważenia prawne przedstawione przez Sąd Rejonowy, który oddalając powództwo w niniejszej sprawie uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia zgłoszony przez stronę pozwaną. W tych okolicznościach argumenty apelacji dotyczące zbyt ciasnych cel w zakładzie karnym, nieprzestrzegania innych podstawowych standardów w zakresie opieki lekarskiej, zapewnienia osadzonym właściwych zasad higieny osobistej, związanych z wydawaniem zbyt zimnych posiłków czy wreszcie polegającym na braku dostępu do świetlicy, nie mogły odnieść skutku. Również zarzut dotyczący zbyt pobieżnego- w ocenie powoda- przesłuchania go przez Sąd I instancji, nie mógł skutecznie podważyć zaskarżonego orzeczenia. Skarżący odnosząc się do uwzględnionego przez Sąd I instancji zarzutu przedawnienia, stwierdził, że zanim wniósł pozew w przedmiotowej sprawie nie miał wiedzy, że może się on domagać zadośćuczynienia z tytułu złych warunków, w jakich przyszło mu odbywać karę pozbawienia wolności. Dowiedział się o tym dopiero w 2010r i dlatego w 2011r zdecydował się na wszczęcie procesu. W ocenie Sądu Okręgowego argumenty te nie mogą niweczyć skutku przedawnienia roszczenia. Wyjątkowo co prawda, na podstawieart. 5 kc, można uznać podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa, jednakże w przedmiotowej sprawie żadne takie nadzwyczajne okoliczności nie zaszły, nie można do nich bowiem zaliczyć ewentualnej nieświadomości powoda co do przysługującego mu prawa dochodzenia określonego roszczenia. Wreszcie zarzut związany z nieprawidłowym- w ocenie skarżącego- zastosowaniem przez Sąd Rejonowy przepisu art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o zmianieustawy Kodeks cywilnyi co za tym idzie przyjęcie 3-letniego terminu przedawnienia wynikającego zart. 4421§ 1 kc, także nie mógł być uznany za skuteczny, bo nawet gdyby przyjąć, iż w sprawie powinny mieć zastosowanie poprzednio obowiązujące przepisy, to uprzednio obowiązujący przepisart. 442 § 1 kcrównież co do zasady przewidywał 3- letni termin przedawnienia.Reasumując, skoro w niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie uznał skuteczność zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, apelacja powoda, jako bezzasadna, na podstawieart. 385 kpcpodlegała oddaleniu.