Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Ka 225/13
Data wyroku: 2013-04-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Beata Jania, Arkadiusz Tomczak; Piotr Schab-
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Wolności
Podstawa prawna: art. 190 § 1 k.k.

Sygn. akt X Ka 225/ 13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2013 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie X Wydział Karny Odwoławczyw składzie :
PrzewodniczącySSO Małgorzata Beata Jania
Sędziowie:SO Arkadiusz Tomczak; SO Piotr Schab - spr.
protokolantsekr. sąd. Elżbieta Łopacinska
Przy udziale prokuratora Stanisława Wieśniakowskiego
po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 roku sprawyM. N., oskarżonego zart. 226 par. 1 kki innych, z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia sygn. II K 683/ 12 z dnia 19 grudnia 2012 roku
zaskarżony wyrok uchyla, a sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy - Śródmieścia.
Sygn. akt X Ka 225/13

UZASADNIENIE
M. N.został oskarżony o to, że:
w dniu 18 czerwca 2012 roku wW.przyul. (...)znieważył funkcjonariuszy publicznych - pracowników(...):M. D.iP. W.podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych polegających ną przeprowadzaniu kontroli wniesienia opłat w strefie płatnego parkowania w ten sposób, ża używał wobec nich słów wulgarnych powszechnie uznanych za obelżywe, tj. jest o czyn z art] 226§ 1 k.k.;
w tym samym miejscu i czasie jak w pkt I groził pracownikom(...)M. D.iP. W.pozbawieniem życia przy czym groźby te wzbudziły w' pokrzywdzonych uzasadnioną obawę ich spełnienia, tj. o czyn z art. 190 § Ik.k.Wyrokiem z dnia 19 grdunia 2012 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, II Wydział Karny orzekł:
oskarżonegoM. N.uznał za winnego tego, że w dniu 18 czerwca 2012 roku przyul. (...)wW., województwa(...), publicznie znieważyłM. D.iP. W., używając wobec nich słów powszechnie uznanych za wulgarne i obelżywe, który to czyn wyczerpuje dyspozycjęart. 216 § 1 k.k.i skazał go na podstawieart. 216 § 1 k.k.w zw. zart. 33 §1 k.k.wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając, na podstawieart. 33 § 1 k.k.wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwadzieścia) złotych;
oskarżonegoM. N.uznał za winnego tego, że w dniu 18 czerwca 2012 roku, przyul. (...)wW., województwa(...), groziłM. D.iP. W.zabójstwem, która to groźba wzbudziła w zagrożonych obawę, iż zostanie spełniona, który to czyn wyczerpuje dyspozycjęart. 190 § 1 k.k.i skazał go na podstawieart. 190 § 1 k.k.wymierzył mu karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wpkt IIwarunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata;
na podstawieart. 63 § 1 i § 2 k.k.w zw. zart. 70 § 1 pkt 1 k.k.na poczet wymierzonej oskarżonemuM. N.w pkt 1 wyroku kary grzywny zaliczył okres
rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 18 czerwca 2012 roku przyjmując, żijeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się dwóm dziennym stawkom grzywny;
Nadto sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie.
Apelację od wyroku złożył prokurator,zaskarżając wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o czynie opisanym pkt I wyroku na niekorzyść oskarżonego. Oskarżycie zarzucił:
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego] treść poprzez błędne przyjęcie, iż pokrzywdzeni pracownicy(...)M. D.iP. W.nie są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniuart. 115 § 13 pkt 4 k.k., podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku przeciwnego, które to ustalenie doprowadziło do przyjęcia błędnej kwalifikacji prawnej czynu oskarżonego zart. 216 § 1 k.k., zamiast prawidłowejart. 226 § 1 k.k.W związku z tym Prokurator wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Oskarżony nie wniósł apelacji od wyroku.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:Apelacja prokuratora okazała się zasadna.
Stanowisko sądu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia zarzutu publicznego znieważenia pracowników(...)wW.M. D.iP. W.należy poddać ponownej ocenie, bowiem ta warunkuje przyjętą kwalifikację prawną zarzucanego oskarżonemu czynu.
Nietrafnie zdaniem skarżącego sąd I instancji zmienił kwalifikację czynu zart. 226 § 1 k.k.na prywatnoskargowy występek zart. 216 §1 kkwadliwie przyjmując , że pracownicy(...)w osobieM. D.iP. W.zatrudnieni na stanowisku odpowiednio starszego kontrolera i referenta ds. kontroli nie są funkcjonariuszami publicznymi, o których mowa wart. 115 § 13 pkt 4 k.k.
Czyniąc rozważania w tej kwestii w pierwszym rzędzie należało zwróci uwagę na zawartą w art. 115 §1 3 definicję znamienia „funkcjonariusza publicznego" , która to jak dostrzega skarżący jest definicją zakresową pełną wymienia bowiem wszystkie elementy definiowanego pojęcia. Oznacza to, że funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisukodeksu karnegonie może być uznana osoba, która nie należy do żadnej kategorii osób wskazanych w tym przepisie, ale też, że i możność przypisywania statusu jednej z nich przesądza o uznaniu danej osoby za funkcjonariusza publicznego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011 roku, II KK 337/10, opublikowany w bazie orzeczeń LEX nr 847145).
W tych warunkach normatywnych obowiązkiem sądu I instancji było rozważenie czy  kontrolerzy opłat parkingowych - pracownicy(...)zatrudnieni na stanowiskach starszego kontrolera i referenta ds. kontroli nie należą do jednej z tych kategorii, implikującej udzielenie im szczególnej ochrony jaka przysługuje funkcjonariuszom publicznym. Bezspornym jest, iż definicja funkcjonariusza publicznego zawarta w przedmiotowym przepisie jest definicją zakresowa pełną, a tym samym osoba, która nie należy do żadnej \ kategorii osób wskazanych wart. 115 § 13 k.k.nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisów kodeksu, chociażby nawet przepisy szczególne gwarantowały jej taką ochronę prawną jaką przewidziano dla funkcjonariuszy publicznych (tak SN w uzasadnieniu] wyroku z 27 listopada 2000 r.,(...)27/00, OSNKW 2001, z. 3-4, poz. 21). Oczywistym jest, iż pracownicy(...)nie są zaliczeni w sposobi bezpośredni w cytowanym przepisie do kategorii funkcjonariuszy, nie są tez pracownikami organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego, niemniej dogłębnej analizy wymaga, czy osoby te, zatrudnione w(...), pozostają pracownikami organów samorządu terytorialnego, których czynności nie ograniczają się wyłącznie do usługowych - videart. 115
    1§ 13 pkt. 4 kpk. Zważyć przy tym należało, iż sąd I instancji wyjaśnił status prawny(...)przyznając, że zgodnie z Uchwałą nr XXXIV/1023/2008 Rady(...)W.z dnia 29 maja 2008 roku w sprawie Statutu(...)(zmieniona Uchwałą nr XCIV/2771/2010 Rady(...)W.z dnia 9 listopada 2010 r. zmieniającą uchwałę w sprawie statutu(...))(...)jest jednostką organizacyjną(...)W., która nie posiada osobowości prawnej i działa w formie jednostki budżetowej; w dalszej zaś kolejności nie kontynuował rozważań w tym zakresie.
Akceptując stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z 17 lutego 2010 roku (III KK 333/09, opublikowane OSNKW 2010/7/62, Biul, SN 2010/6/14), że funkcjonariuszem publicznym w rozumieniuart. 115 § 11 pkt 4 k.k.jest pracownik samorządu terytorialnego w ujęciu określonym wustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, Dz.U. Nr 223, poz. 1458 (poprzednioustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.), o ile nie pełni wyłącznie funkcji usługowych, w ocenie sadu odwoławczego należało rozważyć czy istnieją normatywne podstawy do zaliczenia pokrzywdzonych- pracowników(...)do korpusu „pracowników samorządowych", a w dalszej kolejności ocenić, czy nie pełnią oni wyłączenie czynności usługowych. Zarząd Dróg Miejskich, jak wskazano wyżej, jest jednostką organizacyjną(...)W.nieposiadającą osobowości prawnej, działającą w formie jednostki budżetowej, nad którego działaniem nadzór sprawuje Prezydent(...)W.. Stosunek pracy z Dyrektorem(...)nawiązuje i rozwiązuje Prezydent(...)W., który udziela
niezbędnych pełnomocnictw i upoważnień oraz wykonuje wszelkie czynności z zakresu prawa pracy wobec Dyrektora(...).(...)jest natomiast pracodawcą w rozumieniuKodeksu pracyw imieniu którego Dyrektor(...)wykonuje wszelkie czynności z zakresu prawa pracy.(...)jako jednostka budżetowa działa na podstawie statutu nadanego uchwałą rady(...)W.. Zgodnie z § 3 pkt 3 Statutu do zdań(...)należy realizacja zadań w zakresie| poboru opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych i drogach gminnych w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego, w tym wykonywanie kontroli uiszczania opłat za parkowanie oraz pobieranie opłat dodatkowych. Zgodnie z § 5 pkt 3(...)jest pracodawcą w rozumieniuKodeksu pracy, w imieniu którego Dyrektor(...)wykonuje wszelkie czynności z zakresu prawa pracy. Zgodnie z§ 2 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych z dnia 21 listopada 2008r.ustawę stosuje się do pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, jednostkach pomocniczych gmin,gminnych jednostkach budżetowychi samorządowych zakładach budżetowych. Wszystkie te względy - związane z podstawą funkcjonowania(...)jak również utworzenie przez organ stanowiący gminy, jak i nadzorowanie wspomnianej jednostki przez Prezydenta(...)W.może przemawiać za zakwalifikowaniem(...)do kategorii „samorządowej jednostki organizacyjnej", a tym samym ich pracowników do pracowników zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych (porównaj: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2011 r., II KK 337/10, opublikowany w bazie orzeczeń LEX nr 847145). W dalszej części należało rozważyć, czy pracownicy ci nie wykonują funkcji usługowych, co jak słusznie podniósł skarżący w apelacji, uszło uwadze sądu I instancji.
Sąd ma na uwadze, że kwestia, czy dany pracownik jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu 115§ 13 k.k., musi być badana każdorazowo na podstawie danego stanu faktycznego, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie kwalifikacji danego pracownika jako funkcjonariusza publicznego. I tak zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2010 r.; II KK 337/10, opublikowany w bazie orzeczeń LEX nr 847145) egzaminator wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego jest pracownikiem samorządu terytorialnego w ujęciu pragmatyki samorządowej, stosownie do treściart. 115 § 13 pkt 4 k.k.Ponadto zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 21 września 2005 roku, (I KZP 28/05, opublikowany: OSNKW 2005/10/94, Biul.SN 2005/9/22, Wokanda 2006/6/22) strażnik miejski jest funkcjonariuszem publicznym zgodnie zart. 115 § 13 pkt 4 k.k.Takiego statusu nie można jednak przypisać leśniczemu Lasów Państwowych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2004 roku, IV KK 126/04, opublikowany OSNKW 2005/1/9,0 Biul.SN 2005/1/23, Wokanda 2005/7-8/36).