Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 1291/13
Data wyroku: 2013-12-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Kazimierz Kostrzewa

Sygn. akt IV U 1291/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 grudnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSO Kazimierz Kostrzewa
Protokolant:    st. sekr. sądowy Jerzy Stępień

po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 roku w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaS. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 22 maja 2013 roku nr(...)
w sprawieS. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób , że przyznaje odwołującemu sięS. P.emeryturę od dnia 1 kwietnia 2013 r.

Sygn. akt IV U 1291/13

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 23 grudnia 2013 r.

Decyzją z dnia 22.05.2013 r. znak:(...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.odmówiłS. P.przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu swej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego określonych wustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 z póź. zm.), bowiem nie udokumentował 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymienionej w wykazie A bądź B stosownie dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.), a tylko 4 lata, 3 miesiące i 5 dni.

S. P.w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że w okresach: od 11.09.1969 r. do 15.12.1973 r., od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r., od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r., od 04.05.1994 r. do 31.12.1994 r., od 01.10.1996 r. do 30.11.1996 r., od 01.04.1997 r. do 30.11.1997 r., od 01.05.1998 r. do 30.11.1998 r. pracował w warunkach szczególnych co zamierza wykazać zeznaniami świadków. Na rozprawie w dniu 23.12.2013 r. sprecyzował, że chce doliczenia jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wS.i okresu od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r., kiedy pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wT.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

S. P.urodzony w dniu(...)r., ukończył 60 lat i legitymuje się ponad 31- letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Organ rentowy uznał za udowodniony okres pracy w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w(...)wT.od 11.09.1969 r. do 15.12.1973 r. tj. 4 lata, 3 miesiące i 5 dni Odwołujący nie pozostaje w zatrudnieniu. Odwołujący nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W dniu 16.04.2013 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o emeryturę.
Dowód: wniosek z dnia 16.04.2013 r. –k. 1-2 ar czIII.

W okresie od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wS.na stanowisku operator spychacza potocznie zwanego „staliniec”, a jako operator pompy markiS.pracował tylko 1 tydzień. Pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spychacza. Odwołujący ukończył kurs obsługi pomp do betonu w 1974 r. i miał uprawnienia kl. III do obsługi ciężkich maszyn budowlanych i drogowych wydane w dniu 13.05.1977 r.
Dowód: zaświadczenie z dnia 13.05.1977 r. - dokumentacja pracownicza,
świadectwo – dokumentacja pracownicza,
zeznaniaA. P.–k. 29v as,
świadectwo pracy – k. 4 ar czI,
zeznania odwołującego –k. 29v as.

W okresie od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r. odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wT.na stanowisku operatora pompy do betonu i operatora spychacza marki(...). Przedsiębiorstwo to obecnie nie istnieje. Odwołujący spychaczem podawał kruszywo, piasek i żwir do betoniarni, w tym charakterze pracował stale w wymiarze pełnego etatu. Kiedy była taka potrzeba to jechał samochodem gruszką i podawał beton z gruszki za pomocą pompy Stetter na budowie. Pompy były montowane na samochodach marki Jelcz. Gruszki podjeżdżały jedna za drugą i pobierały beton.
Dowód: świadectwo pracy z dnia 30.04.1992 r. – k. 5 ar czI,
zaświadczenie z dnia 07.02.2000 r. – k. 22 ar czIV,
akta osobowe,
zeznania świadkaF. M.– k. 18v as,
zeznania świadkaS. W.– k. 18-19 as,
zeznania odwołującego –k. 29v as.

Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaA. P.bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wS.na stanowisku operator spychacza potocznie zwanego „staliniec”, a jako operator pompy markiS.pracował tylko 1 tydzień. Pracę na stanowisku operator spychacza wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie. Świadek pracował z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadał wiedzę na ten temat. Zeznania świadka korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie, a okoliczność że jest to brat odwołującego nie podważyły wiarygodności jego zeznań.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadkaF. M.iS. W.
bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazywały, iż w okresie od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r. odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wT.na stanowisku operatora pompy do betonu i operatora spychacza. Wszystkie samochody miały dopuszczalny ciężar powyżej 3,5 tony. Pracę w tym charakterze wykonywał w wymiarze pełnego etatu, stale, każdego dnia w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie. Świadkowie pracowali z odwołującym na przestrzeni całego spornego okresu i dzięki temu posiadali wiedzę na ten temat. Zeznania świadków korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym i pozwalały w sposób wiarygodny ustalić rzeczywisty charakter pracy odwołującego we wskazanym okresie.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom odwołującego, ponieważ były spójne konsekwentne i nie zawierały wewnętrznych sprzeczności. Depozycje te potwierdzały dowody z zeznań świadków i z dokumentów.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów zalegających w aktach rentowych odwołującego, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 k.p.c.

Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyS. P.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyS. P.był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia: od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. w(...)wS.i od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r. w(...)wT., skoro nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach w oparciu o świadectwa pracy, zeznania świadków oraz własne zeznania oraz dowody z dokumentów.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
W sytuacji więc gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach zaświadczenia z zakładu pracy nie pozbawia to go możliwości udowodnienia tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych.
Jak wyjaśnił bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85, w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239).
Skoro więc w niniejszej sprawie odwołujący nie dysponował świadectwami wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę w spornych okresach na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów. W oparciu o nie Sąd ustalił, iż w okresie od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wS.na stanowisku operator spychacza potocznie zwanego „staliniec”, a jako operator pompy markiS.pracował tylko 1 tydzień. Pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator spychacza i w okresie od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r. odwołujący pracował w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)wT.na stanowisku operatora pompy do betonu i operatora spychacza. Odwołujący spychaczem podawał kruszywo, piasek i żwir do betoniarni, w tym charakterze pracował stale w wymiarze pełnego etatu. Kiedy była taka potrzeba to jechał samochodem gruszką i podawał beton z gruszki za pomocą pompy Stetter na budowie. Pompy były montowane na samochodach markiJ.. Gruszki podjeżdżały jedna za drugą i pobierały beton.
Praca na stanowisku operatora spychacza i operatora pompy markiS.została zaliczona, zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3, będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego.
Po uwzględnieniu wyżej wskazanych okresów w łącznym wymiarze 15 lat, 2 miesięcy i 1 dnia oraz wcześniej uznanego okresu wykonywania pracy w szkodliwych warunkach w wymiarze 4 lat, 3 miesiące i 5 dni odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm)S. P.osiągnął bowiem wiek 60 lat ((...).), posiada wymagany okres zatrudnienia ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornych okresów pracy w warunkach szczególnych tj. od okresie od 01.03.1977 r. do 04.10.1983 r. i od 05.10.1983 r. do 30.04.1992 r. w łącznym wymiarze 15 lat, 2 miesiące i 1 dzień, kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako maszynista ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych na stanowisku operator spychacza i operator pompy do betonu do okresu już uznanego przez organ rentowy jako praca w warunkach szczególnych w wymiarze 4 lata, 3 miesiące i 5 dni legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych.
Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania Sąd działając na mocy wskazanych wyżej przepisów prawa zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznał odwołującemu prawo do emerytury od dnia 01.04.2013 roku, to jest miesiąca zgłoszenia wniosku. Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 kpc.

SSO Kazimierz Kostrzewa

Sek.
- odnotować uzasadnienie,
- odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu,
- kal. 2 tyg.