Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 291/13
Data wyroku: 2013-06-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Zniewaga
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 291/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 czerwca 2013 roku.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Ewa Rusin

Protokolant :

Magdalena Telesz

po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 roku
sprawy

1
K. G.

oskarżonej zart. 216 § 1 k.k.iart. 217 § 1 k.k.
a zarazem oskarżycielki prywatnej wzajemnej

2
B. M.

oskarżonej zart. 217 § 1 k.k.
a zarazem oskarżycielki prywatnej wzajemnej
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżycielki prywatne wzajemne
od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie
z dnia 30 stycznia 2013 roku, sygnatura akt II K 500/12

I
uchyla punkt I dyspozycji zaskarżonego wyroku i sprawę oskarżonejK. G.o czyn zart. 216 § 1 kkprzekazuje sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy;

II
uchyla punkt IV dyspozycji zaskarżonego wyroku i związany z nim punkt V dyspozycji w zakresie oskarżonejB. M.i sprawę oskarżonejB. M.o czyn zart. 217 § 1 kkprzekazuje sądowi I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy;

III
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że :

1
w punkcie VI jego dyspozycji uchyla rozstrzygnięcie „a na podstawieart. 632 pkt 1 kpkw części umarzającej postępowanie pozostałe koszty procesu zalicza na rachunek oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.” ,

2
wpunkcie VIIjego dyspozycji w ten sposób, że uchyla orzeczenie „na podstawieart. 628 pkt 1 kpkzasądza na rzecz oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.od oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.150 złotych tytułem zwrotu ½ części kosztów procesu i 252 złote tytułem ustanowienia w sprawie obrońcy, a…”,

IV
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy ;

V
zasądza od oskarżonej a zarazem oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe postępowania odwoławczego związane z rozpoznaniem jej apelacji, w tym wymierza 100 złotych opłaty za to postępowanie

Sygn.akt IV Ka 291 / 13

UZASADNIENIE
Oskarżycielka prywatnaB. M.oskarżyłaK. G.o to, że:
I. w dniu 22 października 2011 roku wP.naulicy (...)na klatce schodowej znieważyła i zniesławiłaB. M.słowami obraźliwymi i wulgarnymi uważanymi powszechnie za obelżywe , to jest o czyn zart. 216 § 1 k.k.;
II. w dniu 08 czerwca 2012 roku wP.uderzyłaB. M.otwartą dłonią w lewy policzek, czym naruszyła jej nietykalność cielesną, to jest o czyn zart. 217 § 1 k.k.

Oskarżycielka prywatnaK. G.wniosła wzajemny akt oskarżenia przeciwkoB. M.o to, że:
III. w dniu 22 października 2011 roku wP.woj.(...)w domu wielorodzinnym położonym przyulicy (...)na klatce schodowej usiłowała naruszyć nietykalność cielesnąK. G., lecz czynu tego nie dokonała, w następstwie jej odepchnięcia przez poszkodowanąK. G., to jest o czyn zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 217 § 1 k.k.
IV. w dniu 08 czerwca 2012 roku wP.naruszyła nietykalność cielesnąK. G., w ten sposób, że uderzyłaK. G.w plecy rzuconymi przez siebie plastikowymi miskami, to jest o czyn zart. 217 § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013r. sygn. akt II K 500 /12:
I. na podstawieart. 17§1 pkt.2 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnej,K. G.o czyn opisany w punkcie I części wstępnej wyroku z uwagi na jego znikomą społeczną szkodliwość;

II. oskarżoną, oskarżycielkę prywatną wzajemnąK. G.uznał za winną tego, że w dniu 08 czerwca 2012 roku wP.uderzyłaB. M.otwartą dłonią w lewy policzek i ścisnęła za nadgarstki, czym spowodowała u pokrzywdzonej stłuczenie okolicy jarzmowej lewej, obrzęku i zaczerwienienia w/w okolicy, obrzęku nadgarstków i zaczerwienienia grzbietu nadgarstków, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonej rozstrój zdrowia na okres poniżej 7 dni, to jest występku zart. 157 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 33 § 1 i § 3 k.k.wymierzył jej karę 30 (trzydziestu) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) złotych;

III. oskarżycielkę prywatną, oskarżoną wzajemnieB. M.uniewinnił od popełnienia czynu opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku;

IV. oskarżycielkę prywatną, oskarżoną wzajemnieB. M.uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu opisanego w punkcie IV. części wstępnej wyroku to jest występku zart. 217 §1 k.k.i za to na podstawieart. 217 § 1 k.k.w zw. zart. 33 § 1 i § 3 k.k.wymierzył jej karę 20 (dwudziestu) stawek dziennych grzywny określając wysokość jednej stawki na 20 (dwadzieścia) złotych;

V. na podstawieart. 69 § 1 i § 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 2 k.k.wykonanie orzeczonych wobec oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.i oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.karę grzywny warunkowo zawiesił na okresy próby wynoszące po roku;

VI. na podstawieart. 628pkt 1 k.p.k.zasądził na rzecz oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.od oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.150zł(sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu 1/2 części kosztów procesu a na podstawieart. 632 pkt 1 k.p.k.w części umarzającej postępowanie pozostałe koszty procesu zaliczył na rachunek oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.;

VII. na podstawieart. 628 pkt 1 k.p.k.zasądził na rzecz oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.od oskarżycielki prywatnej, oskarżonej wzajemnieB. M.150zł(sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu 1/2 części kosztów procesu i 252 zł (dwieście pięćdziesiąt dwa złote) tytułem ustanowienia w sprawie obrońcy, a na podstawieart. 632 pkt 1 k.p.k.w części uniewinniającej postępowanie pozostałe koszty procesu zaliczył na rachunek oskarżonej, oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G..

Z wyrokiem tym nie pogodziły się obie oskarżone a zarazem oskarżycielki prywatne, wnosząc apelacje tzw. własne.
ApelującaB. M.zaskarżyła wyrok w części, tj. na niekorzyść oskarżonejK. G.w zakresie umorzenia postępowania co do czynu I zart. 216 §1 kk( pkt. I dyspozycji wyroku) oraz przypisanego apelującej sprawstwa i zawinienia co do czynu II-go zart. 217 §1 kk( jak w pkt. IV dyspozycji wyroku), a nadto w zakresie orzeczenia o kosztach procesu w pkt. VII dotyczących zwrotu oskarżycielce wzajemnej kosztów za obronę.
Zarzuciła ona zaskarżonemu wyrokowi oparcie o błędne ustalenia faktyczne, mające wpływ na jego treść przez ustalenie jej sprawstwa, podczas gdy należało oprzeć się na zeznaniach jej i jej córki, z których wynika, że oskarżona nie stosowała przemocy i wydać orzeczenie uniewinniające.
W zakresie zasądzonych kosztów obrony zarzuciła natomiast nieuwzględnienie jej sytuacji materialnej, tj. tego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z grupą niepełnosprawności, i nie stać jej było na ustanowienie adwokata w swojej sprawie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do oskarżonejK. G.w zakresie czynu I-go i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez sąd I instancji zaś w zakresie przypisanego jej czynu zart. 217 §1 kko zmianę wyroku i uniewinnienie jej od tegoż czynu.

ApelującaK. G.zaskarżyła wyrok w części ją skazującej za czyn zart. 157 §2 kk.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła ;
- obrazę prawa procesowego przez prowadzenie procesu pod jej nieobecność, a ponadto nie była prawidłowo wezwana na rozprawy,
- obrazę prawa procesowego przez zaniechanie jej przesłuchania na okoliczność cyt. „ zeznań powódki i jej świadków”
- oparcie skazania na sfałszowanych dowodach w postaci dokumentacji lekarskiej wyłudzonej przezB. M.od lekarza,
- nieprzesłuchanie świadków zdarzenia, których posiada apelująca,
- naruszenie jej prawa do obrony przez ustanowionego przez nią obrońcę, który wprowadził ją w błąd co do treści wyroku i nie podjął czynności procesowych w celu zaskarżenia wyroku.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów apelująca wniosła o zmianę wyroku i uniewinnienie jej od przypisanego jej czynu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje;

Skuteczna okazała się tylko apelacja oskarżycielki prywatnejB. M.w zakresie na niekorzyść oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G.dotyczącym umorzenia czynu I-go oraz skazania BM.za czyn IV, w tym zakresie zaskarżony wyrok ostać się nie może a sprawę sąd I instancji musi rozpoznać ponownie.
Słusznie podnosi ta apelująca, iż umorzenie postępowania wobec oskarżycielki wzajemnejK. G.o czyn zniewagi zart. 216 §1 kk, popełniony w dniu 22.10.2011r. to decyzja chybiona. Argumentacja sądu I instancji ( k. 4 motywów) przytoczona na poparcie poglądu o znikomej społecznej szkodliwości tego występku nie wytrzymuje krytyki. Gdyby uznać za trafny argument twierdzenie, że naruszone dobroB. M.nie stoi najwyżej w hierarchii dóbr chronionych prawem, czego dowodzi katalog kar, to w zasadzie w każdym przypadku zniewagi należałoby postępowanie umorzyć wobec nie stwierdzenia zaistnienia społecznej szkodliwości ponad jej znikomość. Oskarżycielka czuje się upokorzona i skrzywdzona przedmiotowymi zniewagami zaś akcentowane następstwa czynu w postaci negatywnego samopoczucia pokrzywdzonej stanowią jego oczywisty skutek, normalny dla tego rodzaju występku. O szkodzie w znacznych rozmiarach w ogóle nie można tu mówić, więc i ten argument pozostaje chybionym. Dopuszczenie się czynu w ramach konfliktu także nie umniejsza stopnia społecznej szkodliwości, skoro to oskarżycielka wzajemnaK. G.jest w nim wyjątkowo aktywna i faktycznie to ona wywołała scysję krytycznego dnia, w trakcie której znieważyłaB. M..
Wobec uchylenia omawianej części wyroku i skierowania sprawy do jej ponownego rozpoznania koniecznym stało się zmodyfikowanie orzeczenia o kosztach jak w pkt. VI dyspozycji zaskarżonego wyroku ( pkt. III ppkt.1 wyroku odwoławczego).
W zakresie przypisanegoB. M.występku zart. 217 §1 kkapelująca podniosła, że stan faktyczny został ustalony na podstawie zeznań świadków nastawionych do niej negatywnie i przez to zeznających stronniczo. To ustalenie nie może być jednak wzruszone tyko takim argumentem, skoro zeznania świadkówK. G., E.F.,J. G.,M. C.orazG. S.pozostają w relacjach zgodności i dopełnienia. Jednakże Sąd I instancji, jak to wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku, choć powinien, nie rozważał w ogóle kwestii stopnia społecznej szkodliwości tego czynu, zwłaszcza w kontekście uprzedniego działania oskarżycielki wzajemnej, tj. tego, że wywołała kłótnię, w toku której pobiła publicznie i bez powoduB. M., powodując u niej obrażenia ciała o jakich mowa wart. 157 § 2 kk. Nic nie stało na przeszkodzie, by w takich okolicznościach faktycznych przypisaneB. M.naruszenie nietykalności cielesnej potraktować jako znikomie społecznie szkodliwe w rozumieniuart. 1§2 kk. Sąd Rejonowy obowiązany był rozważyć przypisane oskarżonejB. M.działanie w ramach prowokacji, o jakiej mowa wart. 217 § 2 kk, z konsekwencją odstąpienia od wymierzenia kary.
Skoro orzeczenie skazująceB. M.jak w pkt. IV zostało uchylone a sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez Sąd Rejonowy, to w konsekwencji należało także zmodyfikować pkt. VII dyspozycji zaskarżonego wyroku i uchylić zasądzenie kosztów od oskarżycielki prywatnej wzajemnejB. M.na rzeczK. G.. ( pkt. III ppkt.2 wyroku odwoławczego).

Ad apelacji oskarżycielki prywatnej wzajemnejK. G..
Z argumentami apelacji zgodzić się w żadnej mierze nie sposób. To apelacja wręcz oczywiście bezzasadna.
Nie polega na prawdzie zarzut braku powiadomienia strony o terminach rozpraw. OskarżycielkaK. G.nie stawiła się na rozprawę w dniu 3.10.2012r., o tym terminie była powiadomiona na posiedzeniu pojednawczym, nadto nie stawiła się na rozprawę w dniu 19.12.2012r., o którym to terminie była powiadomiona na rozprawie w dniu 12.11.2012r. Nadto apelująca nie stawiła się na rozprawę w dniu 30.01.2013r., zaś wezwanie doręczono jej osobiście za pośrednictwem poczty k. 54 akt. Żadna z tych nieobecności nie została przez nią usprawiedliwiona, zatem niestawiennictwo oskarżycielki na tych rozprawach było uzależnione tylko od jej woli.
Błędnymi pozostają zarzuty zaniechania przeprowadzenia dowodu z zeznań oskarżycielki i jej świadków, wszak złożyła ona i zeznania i wyjaśnienia na rozprawie w dniu 12 listopada 2012r., wszyscy zawnioskowani świadkowie zostali przesłuchani, zaś z apelacji nie wynika, jakich to konkretnie nowych świadków i na jaką okoliczność chciałaby zawnioskować apelująca.
Pozbawionym racjonalności jest kolejny zarzut wyłudzenia przez oskarżycielkę wzajemną dokumentacji lekarskiej, stanowiącej podstawę skazania apelującej za czyn zart. 157 §2 kk.
Nie sposób uznać za błąd Sądu Rejonowego sytuację, w której oskarżycielka zarzuca swemu pełnomocnikowi zaniechanie czynności procesowych w celu zaskarżenia wyroku. Wszak wniosła apelację własną.
Chybione pozostają oczekiwania apelującej co do uniewinnienia jej od przypisanego jej czynu zart. 157 §2 kk. Materiał dowodowy w tym zakresie jest kompletny, został przez Sąd Rejonowy oceniony należycie, z poszanowaniem regułart. 7 kpk, a apelacja nie formułuje przeciwko tej ocenie żadnych racjonalnych zarzutów. SamaK. G.przyznała jedynie naruszenie nietykalności cielesnejB. M.cyt. „ odepchnęłam paniąM.ręką w ramię...” k. 39 akt, ale z relacji pokrzywdzonejB. M., naocznego świadkaP. M.oraz obiektywnej dokumentacji medycznej ( dokładnie opisanej przez Sąd ) wynika bezsprzeczny wniosek o zadaniu także uderzenia w twarz. Słusznie także Sąd Rejonowy ocenił zeznania świadkówE. F.,J. G.iG. S.jako niewiarygodne w części negującej przyjętemu ustaleniu, co uzasadnił. Nie występują zatem w sprawie jakiekolwiek uzasadnione podstawy dla zakwestionowania ustaleń sprawstwa i zawinieniaK. G.w przypisanym jej zakresieart. 157 § 2 kk.
Skoro ponadto Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonej karę najłagodniejszego rodzaju tj. grzywny i w dodatku w niewielkiej wysokości oraz z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia wykonania, zatem wyjątkowo łagodną, to brak uzasadnionych podstaw do zmiany tego orzeczenia na korzyśćK. G.. Z przytoczonych powodów tę część zaskarżonego wyroku należało utrzymać w mocy.
O kosztach sądowych postępowania odwoławczego w tej części orzeczono na podstawieart. 628 kpkw zw.art. 636 §1 kpk, a także art.art. 13 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych, obciążając nimi oskarżycielkę prywatną wobec przegrania apelacji.