Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1987/12
Data wyroku: 2013-04-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Helena Mironiuk
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. Nr 153, poz. 1227 z 2009r. ze zm.)

Sygn. akt V U 1987/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 kwietnia 2013 roku

Sąd Okręgowy w Białymstoku
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:  SSO Helena Mironiuk
Protokolant:  Anna Filipowicz

po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 roku w Białymstoku
sprawyW. C.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
o emeryturę
na skutek odwołaniaW. C.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.
z dnia 28 września 2012 roku
Nr(...)

Oddala odwołanie

Sygn. akt V U 1987/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.decyzją z dnia 28 września 2012 r. na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) orazustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 j.t. ze zm.) odmówił przyznaniaW. C.prawa do emerytury.
Organ rentowy stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych wart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz § 4 Rozporządzenia Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, bowiem nie udokumentował 15 – letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. ZUS uznał za udowodnione 12 lat pracy w szczególnych warunkach.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyłW. C.wnosząc o uznanie okresu trwania stosunku pracy w(...)od 21 lutego 1973 r. do 28 lutego 1975 r. oraz na budowie eksportowej w byłym ZSRR od 10 czerwca 1989 r. do 30 czerwca 1990 r. za okresy pracy w szczególnych warunkach oraz przyznanie mu dochodzonego świadczenia.

ZUS w odpowiedzi na odwołanie wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia decyzji.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstokuustalił i zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw związku z § 4 powołanego rozporządzenia ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 – 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Natomiast art. 32 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
W tym też zakresie należy stosować przepisy obowiązującegoRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 3 i 4 ww. rozporządzenia pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie A nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełni łączenie następujące warunki osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż odwołujący w dniu 8 sierpnia 2010 r. ukończył 60 lat i na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał wymagany przepisami ogólny okres zatrudnienia wynoszący 32 lata 3 miesiące i 25 dni. Nie przystąpił do OFE i nie pozostaje w stosunku pracy.
Spór dotyczył zatrudnieniaW. C.w okresach:
- od dnia 21 lutego 1973 r. do 28 lutego 1975 r. wZakładach (...)wB.na stanowisku ślusarza,
- od dnia 10 czerwca 1989 r. do 30 czerwca 1990 r. na budowie eksportowej w byłym ZSRR na stanowisku ślusarz – spawacz elektryczny i gazowy.
Wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie V U 1493/10 oddalono odwołanieW. C.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wB.z dnia 2 listopada 2010 r. o odmowie prawa do emerytury. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, iż odwołujący udowodnił 12 – letni staż pracy w szczególnych warunkach. Do okresu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono wówczas zatrudnienia w(...)wB.z uwagi na zatrudnienie na stanowisku ślusarza oraz okresu pracy wPrzedsiębiorstwie Produkcji (...)od dnia 1 grudnia 1986 r. do 30 września 1992 r. Sąd Okręgowy uznał wówczas na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań odwołującego i świadków oraz opinię biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, iżW. C.nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności stanowiących o pracy w warunkach szczególnych (k. 59 – 62 akt sprawy V U 1493/10). Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie III AUa 385/11 oddalił apelacjęW. C.po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego. Sąd II instancji w odniesieniu do spornego okresu zatrudnienia w(...)wB.wskazał, iż brak było podstaw do uznania, żeW. C.pracę ślusarską przy remoncie cystern świadczył stale i w pełnym wymiarze czasu pracy – zgodnie z warunkiem określonym w treści § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia – wewnątrz cystern (k. 94, 96 – 100 akt sprawy V U 1493/10).
Zgodnie z działem III pkt 83 wykazu A stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, prace w szczególnych warunkach, której wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego, są prace ślusarskie przy remoncie wewnątrz cystern, nadto na podstawie pkt 12 działu XIV wykazu pracą taką są prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym.
W toku postępowania w przedmiotowej sprawie odwołujący złożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach za okres zatrudnienia od 21 lutego 1973 r. do 28 lutego 1975 r. na stanowisku ślusarza w(...)(wykaz A dział III, poz. 82 pkt. 1 rozporządzenia) wraz z wyjaśnieniami z zakładu pracy, iż zatrudnienie w okresie od 21 lutego 1973 r. do 30 listopada 1986 r. na stanowisku ślusarz przy remoncie wewnątrz cystern jest tożsame ze stanowiskiem ślusarz wagonowy (wykaz A dział III, poz. 82 pkt. 1 rozporządzenia). Dodatkowo odwołujący przedłożył świadectwo pracy w warunkach szczególnych za okres zatrudnienia od 10 czerwca 1989 r. do 30 czerwca 1990 r. na stanowisku ślusarz – spawacz w(...)Z..(...).P.. WL.– na budowie eksportowej w byłym ZSRR –C.Elektrownia (...)wN.(akta ZUS, k. 25 – 28). Organ rentowy po zapoznaniu się ze wskazaną dokumentacją stwierdził, iż odwołujący składał je w toku postępowania przed ZUS i nie wnoszą one nowych okoliczności do sprawy.
Z uwagi na konieczność ustalenia, czy powołane przez odwołującego okresy zatrudnienia należało zaliczyć do ustalonego dotychczas okresu pracy w szczególnych warunkach Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe. Oparł się w tej mierze na dołączonej do akt dokumentacji emerytalnej oraz materiale dowodowym zebranym w sprawie V U 1493/10.
Sąd w pełni podziela pogląd zawarty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. (III UZP 48/84, LEX nr 14630), na podstawie którego, w świetle§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzezakład pracy wydaje zaświadczenie o zatrudnieniu w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji, natomiast w sądowym postępowaniu odwoławczym możliwe jest ustalenie tych okresów także w oparciu o inne dowody.
W związku z powyższym fakt, iż odwołujący posiada świadectwa pracy potwierdzające pracę w warunkach szczególnych w spornych okresach nie uniemożliwia przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, czy prace w okresach w nich wymienionych odpowiadają pracom wykonywanym w warunkach szczególnych w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia i ustalenia wbrew treści świadectw, że okresy pracy nie podlegają zaliczeniu do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Świadectwo pracy wykonywanej w warunkach szczególnych jest dokumentem prywatnym (art. 245 k.p.c.) (por. poglądy zawarte w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia: 5 lutego 2013 r., III AUa 834/12, LEX nr 1278084 i 23 stycznia 2013 r., III AUa 637/12, LEX nr 1254327). Dokonana przez pracodawcę w świadectwie pracy w szczególnych warunkach ocena charakteru zatrudnienia pracownika nie jest dla sądu wiążąca, dokument ten podlega co do swojej wiarygodności i mocy dowodowej takiej samej ocenie, jak każdy inny dowód. Świadectwo pracy jako dowód z dokumentu prywatnego nie ma też silniejszej mocy dowodowej niż dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron.
Odwołujący konsekwentnie twierdził, iż w spornych okresach wykonywał prace w warunkach szczególnych. Biegły sądowy z zakresu(...)(k. 32) powołując się na opinię złożoną w sprawie (k. 29 – 44 V U 1493/10) wskazał, iż praca na stanowisku ślusarza przy remoncie cystern nie była pracą w warunkach szczególnych.
W. C.nie zgodził się ze wskazaną opinią (k. 32) i wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, przy uwzględnieniu wyjaśnień złożonych przez(...) Spółkę z ograniczona odpowiedzialnościąwB..
Biegły sądowy z zakresu(...)(k. 35 – 43) po zapoznaniu się z całokształtem zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż w jego ocenie praca na stanowisku ślusarza w(...)wB.może być uznana za pracę w warunkach szczególnych (wykaz A, dział III, poz. 82 rozporządzenia). Natomiast biegły nie uznał zatrudnienia na budowie eksportowej na stanowisku ślusarz – spawacz jako pracy w warunkach szczególnych, ponieważ praca ta nie obejmował jedynie prac spawalniczych, ale także prace ślusarskie (wykaz A, dział XIV, poz. 12 rozporządzenia).
Zastrzeżenia do opinii zgłosiłW. C.(k. 49) podnosząc, iż w świadectwie pracy za okres zatrudnienia na budowie eksportowej wskazano, iż była to praca w warunkach szczególnych, a nadto świadkowie przesłuchani w toku sprawy V U 1493/10 potwierdzili, iż na wskazanej budowie zajmował się spawaniem.
Biegły w ustnej opinii uzupełniającej (k. 59) poparł złożoną do akt opinię. Wyjaśnił, iż w(...)odwołujący wykonywał swoje czynności na stanowisku ślusarza, a wykonywane remonty odbywały się wewnątrz cystern. Powyższe zdaniem biegłego wynika z zeznań świadków i odwołującego w sprawie V U 1493/10, przy czym zaznaczały, iż można mieć wątpliwości, czy odwołujący jako jedyny spośród pracowników stale pracował wewnątrz cystern. Biegły wskazał, iż praca wewnątrz cystern jest równoznaczna z pracą na stanowisku ślusarza wagonowego, a tym samym była to praca w warunkach szczególnych w oparciu o wykaz A dział 3 poz. 82 rozporządzenia.
Natomiast w odniesieniu do praca na budowie eksportowej, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, biegły uznał, iż odwołujący był tam zatrudniony na stanowisku ślusarza i spawacza, a żaden ze świadków nie potwierdził, że odwołujący wykonywał tylko czynności spawalnicze. PracaW. C.polegała na montażu i spawaniu kaskad pod rurociągi, ale czynności te obejmowały także prace ślusarskie, nie polegające tylko na spawaniu. W związku z powyższym praca odwołującego się na budowie eksportowej w byłym ZSRR nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako praca w warunkach szczególnych. Finalnie biegły stwierdził również, iż wątpliwe jest, że w okresie pracy w(...)W. C.wykonywał tylko czynności wewnątrz cystern, podczas gdy pozostali pracownicy z brygady wykonywali w zależności od potrzeb zarówno prace remontowe wewnątrz i na zewnątrz.
W ocenie Sądu odwołujący w spornych okresach nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych, zarówno podczas zatrudnienia wprzedsiębiorstwie (...), jak i na budowie eksportowej w byłym ZSRR. Dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy – rzeczywiście wykonywanych zadań pracowniczych (por. wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznychi Spraw Publicznych z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/2008, LexPolonica nr 2339881, OSNP 2010/23-24 poz. 281, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., III AUa 800/12, LEX nr 1271808).
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym także w sprawie V U 1493/10, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż pomimo nazw stanowisk, na których pracował odwołujący, faktycznie wykonywał on pracę w warunkach szczególnych. Niewiarygodne są twierdzeniaW. C., iż w pierwszym ze spornych okresów cały czas wykonywał pracę wewnątrz cystern, skoro czynności takich jedynie wewnątrz nie wykonywali inni pracownicy, zwłaszcza mając na uwadze zeznaniaA. O.(k. 90v – 91 akt V U 1493/10), który wprost wskazał, że odwołujący pracował jak pozostali pracownicy, tj. wewnątrz i na zewnątrz cystern. ZeznaniaA. K.(k. 92 akt V U 1493/10) także nie uzasadniają twierdzeń, iżW. C.pracował tylko wewnątrz cystern. Dodatkowo nie można również wywieść, iż w okresie pracy na budowie eksportowej odwołujący wykonywał prace jedynie jako spawacz, skoro byli tam zatrudnieni także inni spawacze (zeznaniaS. K.k. 22 akt V U 1493/10). ŚwiadekR. W.(k. 91 – 91v akt V U 1493/10) zeznał, iż na budowie eksportowej przeważnie spawali konstrukcje i estakady, co także świadczy o tym, iżW. C.nie wykonywał jedynie prac spawalniczych. Za odosobnione i niewiarygodne na tym tle należało uznać zeznaniaJ. N.(k. 91v – 92 akt V U 1493/10).
Na marginesie należy zauważyć, iż nawet przy przyjęciu, iż praca w okresie od 21 lutego 1973 r. do 28 lutego 1975 r., tj. w okresie 2 lat i 8 dni, stanowiła pracę w warunkach szczególnych, to po zsumowaniu tego okresu z okresem pracy w warunkach szczególnych uznanym przez ZUS,W. C.nie będzie się legitymował 15 – letnim okres zatrudnienia w warunkach szczególnych.

Mając na uwadze powyższe na mocyart. 47714§ 1 k.p.c.orzeczono jak w sentencji wyroku.