Sąd Okręgowy w Świdnicy
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 1676/12
Data wyroku: 2013-03-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Sędzia  Maria Makara
Słowa kluczowe: Zwrot Nienależnie Pobranych Świadczeń Z Ubezpieczenia

Sygn. aktVII U 1676/12

WYROK

W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia  21.03.2013 r.

Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy
Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący-Sędzia : SSO Maria Makara
Protokolant :st. sekretarz sądowy Monika Klęczar

przy udziale - - -

po rozpoznaniu w dniu 21.03.2013 r. w Świdnicy

sprawyT. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

o nieobciążanie obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia

na skutek odwołaniaT. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.

z dnia 07.11.2012 r. Nr(...)

I
oddala odwołanie;

II
przekazać wniosek wnioskodawcyT. C.z dnia 5 marca 2013 roku do rozpoznania organowi rentowemu.

Sygn. akt VII U 1676/12

UZASADNIENIE
WnioskodawcaT. C.odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wW.z dnia 07.11.2012 r. nakładającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia tj. renty socjalnej za okres od 01.07.2012 r. do 31.08.2012 r. w łącznej kwocie 682,66 zł. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawca podniósł, że nie pobrał renty socjalnej za sporny okres, gdyż w tym czasie przebywał w areszcie śledczym i nie wie komu to świadczenie zostało przekazane.
W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o jego oddalenie podnosząc, że nadpłata powstała z przyczyn zaistniałych po stronie świadczeniobiorcy z powodu zbyt późnego zawiadomienia o zmianie w uprawnieniach do renty socjalnej, tj. w związku z pobytem w areszcie śledczym od 13.07.2012 r., w związku z czym świadczenie nienależnie pobrane podlega zwrotowi.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

WnioskodawcaT. C.,ur. (...)jest uprawniony do renty socjalnej na stałe, którą przyznano decyzją organu rentowego z dnia 03.03.2004 r. na podstawie orzeczenia nr(...)o stopniu niepełnosprawności na stałe wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 1998 r.
W decyzji znajdowało się pouczenie o okolicznościach powodujących zawieszenie tego świadczenia oraz o obowiązku informowania organu rentowego m.in. o osiąganiu przychodów, z tytułu których jest objęty obowiązkiem ubezpieczeń społecznych a także o okresie, na jaki została zawarta umowa, z której osiągany jest przychód.
Wnioskodawca w okresie od 07.12.2004 r. do 30.01.2006 r. był pozbawiony wolności i przebywał w Zakładzie Karnym wK.. W związku z powyższym decyzją z dnia 03.03.2005 r. organ rentowy wstrzymał wnioskodawcy rentę socjalną, a następnie po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonego z dnia 29.06.2005 r. - decyzją z dnia 05.07.2005 r. przyznał rentę socjalna w wysokość 50% z uwagi na to, że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarująca i zobowiązał się do regulowania opłat za lokal mieszkalny.
W dniu 24.11.2006 r. do organu rentowego wpłynęła rejestr finansowy osadzonego wnioskodawcy zatrudnionego z Zakładu Karnego wK., w związku z czym ujawniono nadpłatę nienależnie pobranej renty socjalnej w kwocie 472,58 zł za październik i grudzień 2005 r. do zwrotu której wnioskodawca został zobowiązany w decyzji z dnia 12.12.2006 r. Wnioskodawca od tej decyzji nie złożył odwołania i zwrócił się do organu rentowego o rozłożenie tej kwoty na raty.
Decyzją z dnia 29.06.2007 r. organ rentowy ponownie wstrzymał wnioskodawcy wypłatę renty socjalnej z uwagi na jego pobyt w Areszcie Śledczym wŚ.w okresie od 17.06.2007 r. do 17.09.2007 r., decyzją z dnia 23.07.2007 r. przyznał rentę socjalną w wysokości 50%, a następnie decyzją z dnia 30.08.2007 r. zobowiązano wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej za okres od 01.06.2007 r. do 30.06.2007 r. w kwocie 250, 93 zł.
W związku z pobytem w Areszcie Śledczym wŚ.w okresie od 21.04.2008 r. do 15.04.2010 r. organ rentowy decyzją z dnia 06.05.2008 r. wstrzymał wnioskodawcy prawo do renty socjalnej i decyzją z dnia 20.06.2008 r. przyznał rentę socjalną w wysokości 50%. Ze względu na to, że za kwiecień 2008 r. wnioskodawcy została wypłacona pełna kwota świadczenia, tj. 534,48 zł brutto decyzją z dnia 26.06.2008 r. ustalono, że 50% tej kwoty, tj. 267,24 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem, a wnioskodawca jest zobowiązany do jego zwrotu.
Podaniem z dnia 09.12.2011 r. wnioskodawca zwrócił się do organu rentowego o przesłanie świadczenia rentowego na podany nr konta bankowego.
Od 13.07.2012 r. wnioskodawca został osadzony w Areszcie Śledczym wŚ.jako skazany i aktualnie obliczony koniec kary przypada na dzień 12.05.2015 r. Decyzją z dnia 04.09.2012 r. organ rentowy od dnia 01.09.2012 r. wstrzymał wnioskodawcy wypłatę renty socjalnej, natomiast decyzją z dnia 23.10.2012 r. przyznał mu rentę socjalną w wysokości 50% od dnia 01.10.2012 r.
W dniu 08.10.2012 r. została ujawniona nadpłata renty socjalnej dla wnioskodawcy za okres od 01.07.2012 r. do 31.08.2012 r. w kwocie 682,66 zł z powodu zbyt późnego zawiadomienia o zmianie w uprawnieniach do renty socjalnej. Renta została przesłana na konto bankowe, wskazane przez wnioskodawcę.
Decyzją z dnia 07.11.2012 r. organ rentowy zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu nienależnie pobranej renty socjalnej za okres od 01.07.2012 r. do 31.08.2012 r. w kwocie 682,66 zł.

dowód: akta rentowe ZUS

W oparciu o powyższe ustalenia Sąd zważył:

Odwołanie nie podlega uwzględnieniu.
Wnioskodawca w odwołaniu twierdzi, że nie pobrał spornego świadczenia, do zwrotu którego został zobowiązany w zaskarżonej decyzji organu rentowego Ubezpieczony twierdzi, że w tym czasie przebywał w Areszcie Śledczym wŚ.i nie wie kto wypłacił pieniądze z konta.
Przepisart. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U. z 2009 r., nr 39 poz. 1227 z późn. zm.) stanowi, że osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Wustępie 2cytowanego przepisu wskazano, że za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania,
2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd przez osobę pobierającą świadczenia. W ustępie 4 przepisu wskazano, że nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata z zastrzeżeniem ust. 5. ustęp 5 stanowi natomiast, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów o których mowa w art. 104 ustawy, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1 rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia - jeśli osoba zawiadomiła o osiągnięciu przychodu, w pozostałych przypadkach - za okres nie dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania decyzji.
Zgodnie z treściąart. 8 ustawy z dnia 27.06.2003 r. o rencie socjalnej(Dz. U. w 2003 r. Nr 135poz. 1268) renta socjalna nie przysługuje za okres tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności (art. 8 ust. 1)
Osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności jest obowiązana niezwłocznie powiadomić właściwy organ wypłacający rentę socjalną o tymczasowym aresztowaniu lub o odbywaniu kary pozbawienia wolności. Obowiązek ten spoczywa również na dyrektorze aresztu lub zakładu karnego (art. 8 ust 2)
Osobie, o której mowa w ust. 2, samotnie gospodarującej, nieposiadającej innego przychodu i niemającej prawa do renty rodzinnej, która jest właścicielem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego), której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub która jest najemcą lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy, innych jednostek samorządu terytorialnego albo stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, może być wypłacane 50 % kwoty renty socjalnej, jeżeli zobowiąże się pisemnie, że z kwoty tej będzie dokonywała opłat z tytułu czynszu lub innych należności za lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), a w lokalu (domu jednorodzinnym) nie przebywają inne osoby (art. 8 ust 3).
Twierdzenia wnioskodawcy w okolicznościach niniejszej sprawy nie są zasadne, bowiem jak wynika z akt rentowych ubezpieczony, w okresie pobierania renty socjalnej był już trzy razy pozbawiany wolności w związku z pobytem w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i z tego tytułu organ rentowy wstrzymywał mu wypłatę świadczenia, a następnie na wniosek ubezpieczonego podejmował wypłatę renty socjalnej w wymiarze 50%. Z powyższego wynika, iż wnioskodawca został pouczony i wie jakie okoliczności powodują zawieszenie wypłaty świadczenia oraz o obowiązku informowania organu rentowego o zaistnieniu tych okoliczności. Ponadto były już takie sytuacje, iż ubezpieczony mimo przebywania w zakładzie karnym lub areszcie śledczym pobrał rentę socjalną, a następnie został zobowiązany przez organ rentowy do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Zatem skoro wnioskodawca po raz czwarty został pozbawiony wolności, to na podstawie wcześniejszych doświadczeń powinien wiedzieć, że o tej okoliczności należy bezzwłocznie powiadomić organ rentowy celem wstrzymania wypłaty nienależnego w tej sytuacji świadczenia. Jednakże skoro ubezpieczony tego nie uczynił, a renta trafiła na wskazane przez wnioskodawcę konto bankowe, z którego pieniądze zostały pobrane, to odwołujący ponowi winę za tę sytuację i musi zwrócić nienależne świadczenie.
W stanie dowodowym niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca był pouczony o okolicznościach dotyczących zasad wypłaty świadczenia i o spoczywającym na wnioskodawcy obowiązku zawiadamiania o wskazanych w decyzjach okolicznościach oraz, że wnioskodawca temu obowiązkowi uchybił albowiem nie zawiadomił o pobycie w areszcie śledczym.
Na marginesie należy wskazać, iż to nie rzeczą Sądu jest prowadzenie dochodzenia, kto pobrał z konta wnioskodawcy pieniądze pochodzące z wypłacanej renty socjalnej, ponieważ to wnioskodawca odpowiada za to komu udziela pełnomocnictwa do obsługi konta oraz udostępnia kartę bankomatową wraz z nr(...). Nadto z pismaBanku (...)z dnia 19.02.2013 r. wynika, że sprawa toczące się z powództwaT. C.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o nieobciążanie obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wykracza poza zakres przedmiotu przepisuart. 105 ust 1 pkt. 2 lit. d Prawa bankowego(Dz.U. z 2002 r., nr 72, poz. 665 z późn. zm.), w związku z czym bank nie ma obowiązku udzielenia informacji stanowiącej tajemnicę bankowa, a dotycząca obsługi konta należącego do wnioskodawcy.
W takiej sytuacji Sąd uznał, zgodnie z przepisem art. 138 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, iż organ rentowy miał prawo dochodzić nienależnie pobranej renty socjalnej za okres od 01.07.2012 r. do 31.08.2012 r., z związku z czym zaskarżona decyzja odpowiada prawu i tym samym odwołanie jako niezasadne oddalił na podstawieart. 47714§1 k.p.c.
Wniosek ubezpieczonego z dnia 05.03.2013 r., w którym zgłosił nowe żądanie Sąd na podstawieart. 47710k.p.c.przekazał do rozpoznania organowi rentowemu.