Sąd Apelacyjny w Poznaniu
I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej
Sygnatura akt: I ACz 1900/13
Data wyroku: 2013-12-10 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogdan Wysocki, Jacek Nowicki, Mikołaj Tomaszewski
Słowa kluczowe: Odrzucenie Środka Zaskarżenia
Podstawa prawna: art. 199 § 1 pkt 2 kpc

POSTANOWIENIE
Dnia 10 grudnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSA Bogdan Wysocki (spr.)
Sędziowie: SA Jacek Nowicki
SA Mikołaj Tomaszewski
po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. M.
przeciwkoSkarbowi Państwa – Dyrektorowi(...)weW.
o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt: I C 2195/12
postanawia:

1
oddalić zażalenie,

2
nie obciążać powoda kosztami postępowania zażaleniowego,

3
przyznać radcy prawnemuB. K.ze Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (w tym 23% VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

.

Jacek Nowicki    Bogdan Wysocki  Mikołaj Tomaszewski

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Poznaniu odrzucił pozew na podstawieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że zakres zgłoszonego przez powoda żądania zadośćuczynienia w niniejszej sprawie, jest tożsamy z żądaniem zgłoszonym i prawomocnie osądzonym w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt I C 1420/12 , a nadto zachodzi tożsamość stron procesu.
Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r. zapadły w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 prawomocnie rozstrzygnął o zgłoszonych we wskazanym procesie (w tym również w sprawie I C 1421/12 albowiem sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania) roszczeniach powodaM. M.o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych za okres od 2003 do 2008 r., czyli za okres osadzenia powoda w(...)weW.. Wynika to z analizy akt tego postępowania, w tym uzasadnienia sporządzonego do ww. wyroku.
Okres objęty pozwem wniesionym w niniejszej sprawie jest tożsamy z tym wskazanym powyżej, albowiem powód jednoznacznie podał, że swoich roszczeń dochodzi za naruszenie dóbr osobistych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w latach 2003-2008. W aspekcie tożsamości przedmiotowej obu procesów, to podstawa faktyczna pozwów w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 i 1421/10, a co ważniejsze także podstawa faktyczna zapadłego tam rozstrzygnięcia, odnosiła się do zarzutów naruszenia dóbr osobistych powoda w związku z niezapewnieniem odpowiednich warunków bytowych oraz działaniami skierowanymi przeciwko życiu i zdrowiu powoda.
Co prawda istnieją pewne odmienności w argumentacji powołanej dla uzasadnienia żądań w sprawie prawomocnie rozstrzygniętej i przedmiotowej. Jednakże okoliczność ta, nie może przesądzać o braku tożsamości w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, istotą zagadnienia jest tu nie tylko identyczność samego żądania (identyczność powództw), ale również oparcie go na tej samej podstawie faktycznej oraz ukierunkowanie na osiągnięcie tego samego celu (tak: Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 26 kwietnia 2006 r., III AUa 3303/04, publ. LEX nr 217149). Natomiast w obu postępowaniach cel powoda jest identyczny: uzyskanie ochrony prawnej (zadośćuczynienia) w związku z naruszeniem przez pozwanego dóbr osobistych powoda (na skutek niezapewnienia humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności). Treścią prawomocnie osądzonych powództw w sprawie o sygn. akt I C 1420/12 były zachowania pozwanego właśnie na przestrzeni ww. okresu czasu. Zatem nie ma decydującego znaczenia to, że obecnie powód modyfikuje katalog w jego ocenie nagannych zachowań pozwanego, skoro i tak wyprowadza tożsamy w ramach swoich twierdzeń wniosek tj., że warunki osadzenia były w latach 2003-2008 niehumanitarne.
Zatem zarówno w przywołanej sprawie jak i w niniejszym postępowaniu, mamy do czynienia z twierdzeniami powoda, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w związku z brakiem humanitarnego traktowania w trakcie jego osadzenia w(...)weW..
Na podstawieart. 102 k.p.c.Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej.

Zażalenie na to postanowienie złożył powód, wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy do dalszego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Poznaniu. Nadto powód wniósł o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, które nawet w części nie zostały pokryte przez powoda. Powód zarzucał orzeczeniu wadliwe zastosowanieart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., gdyż w sprawie nie zachodzi stan faktyczny opisany w hipotezie tego przepisu.

Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie zart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że roszczenie objęte pozwem w sprawie niniejszej zostało już prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I C 1420/12 (k. 79, 81- 83 akt o sygn. I C 1420/12).
Wskazać należy, że przedmiotowa granica powagi rzeczy osądzonej wyznaczona przez przedmiot rozstrzygnięcia sądu oraz podstawę sporu pozwala na ocenę, czy zachodzi tożsamość roszczeń występujących w sprawie prawomocnie zakończonej i innych sprawach. Prawomocny wyrok nie stanowi przeszkody do wytoczenia powództwa między tymi samymi stronami tylko wtedy, gdy nie występuje tożsamość przedmiotu, a nadto jeżeli przedmiot powództw jest wprawdzie jednakowy, ale różne są podstawy powództw, przy czym chodzi w tym wypadku zarówno o podstawę faktyczną, jak i prawną żądania (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 277/10, LEX nr 936478).
Nie ulega wątpliwości, że powód w wymienionej powyżej sprawie oraz w rozpoznawanej sprawie domagał się zapłaty od pozwanego zadośćuczynienia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w związku z niezapewnieniem mu humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności w trakcie osadzenia w(...)weW.w latach 2003 - 2008. Sąd odwoławczy w pełni akceptuje argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że dla powyższej oceny nie ma decydującego znaczenia to, że w niniejszej sprawie powód modyfikuje katalog nagannych zachowań pozwanego skoro i tak wyprowadza tożsamy w ramach swoich twierdzeń wniosek tj., że warunki osadzenia w latach 2003 – 2008 były niehumanitarne. Zatem należy przyjąć, że w obu tych sprawach zachodzi tożsamość podstawy prawnej jak i faktycznej, co w konsekwencji stanowi o tożsamości przedmiotu sporu.
Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.oddalił zażalenie powoda jako pozbawione podstaw prawnych (pkt 1).
W ocenie Sądu odwoławczego sytuacja majątkowa powoda, w szczególności fakt jego całkowitej niezdolności do pracy, uzasadnia zastosowanie wobec niego instytucji zart. 102 k.p.c.i odstąpienia od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu zażaleniowym (pkt 2).
Na podstawie§ 10 pkt 25w zw.§ 12 ust. 2 pkt 2z §ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. z 2013 r., poz. 490) Sąd Odwoławczy przyznał radcy prawnemuB. K.ze Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Poznaniu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł brutto, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym (pkt 3).

Jacek Nowicki    Bogdan Wysocki  Mikołaj Tomaszewski