Sąd Apelacyjny w Łodzi
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 953/12
Data wyroku: 2012-12-18 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Michał Kłos, Paweł Hochman, Lilla Mateuszczyk
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 k.c.

Sygn. akt: I ACa 953/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Michał Kłos (spr.)

Sędziowie:

SSA Lilla Mateuszczyk
SSO del. Paweł Hochman

Protokolant:

st. sekr. sądowy Julita Postolska

po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Łodzi
na rozprawie
sprawy z powództwaB. K.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółce Akcyjnejz siedzibą wW.
o zadośćuczynienie
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I C 753/10
oddala apelację.

I ACa 953 / 12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Łodzi zasądził od pozwanegoTowarzystwa (...)z siedzibą wW.na rzecz powódkiB. K.kwotę 170.000 zł z tytułu zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami liczonymi w następujący sposób: od kwoty 80.000 zł od dnia 11 maja 2006 r., od kwoty 80.000 zł od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia zapłaty i od kwoty 10.000 zł od dnia 19 marca 2012 r. do dni zapłaty, ustalił, że pozwany odpowiada za dalsze mogące wystąpić w przyszłości, skutki wypadku powódki zaistniałego w dniu 14 sierpnia 2005 r. w następstwie którego powódka doznała szkody, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny podziela:
Powódka w dniu 14 sierpnia 2005 r. doznała obrażeń w wyniku wypadku komunikacyjnego, spowodowanego przez kierowcę ubezpieczonego przez stronę pozwaną. W wyniku wypadku powódka doznała ogólnego potłuczenia, licznych ran tłuczonych, stłuczenia płuca, złamania w obrębie bliższej i dalszej nasady prawej kości ramiennej i złamania trzonu prawej kości udowej. Po wypadku powódka przebywała w szpitalu do dnia 21 października 2005 r., przez kilka pierwszych dni pozostawiając nieprzytomna, a później na oddziale rehabilitacyjnym w okresie od dnia 21 listopada do 16 grudnia 2005 r. Po stwierdzeniu zrostu złamań w dniach 19 – 20 grudnia 2005 r. usunięto metalowe zespolenia z prawej kości ramiennej a po upływie miesiąca z prawej kości udowej. Po opuszczeniu szpitala powódka pozostawała pod opieką poradni neurologicznej i dermatologicznej.
Przez cztery miesiące po opuszczeniu szpitala powódka wymagała pomocy osób trzecich w szerokim zakresie ( ok. 8 godzin dziennie), co było związane z brakiem sprawności kończyn. W późniejszym okresie – przez ok. 2 miesiące – nadal w ograniczonym zakresie musiała korzystać z pomocy członków rodziny.
Obrażenia doznane przez powódkę dały trwały uszczerbek na zdrowiu z przyczyn ortopedycznych w wysokości 20 % i z tytułu chirurgii plastycznej w wysokości 24 %. Ponadto powódka cierpi na encefalopatię pourazową, dającą 70 % trwałego uszczerbku na zdrowiu.
W następstwie obrażeń doznanych w trakcie wypadku u powódki pozostały liczne blizny pourazowe i pooperacyjne twarzy, szyi, klatki piersiowej, kończyny dolnej prawej i obu kończyn górnych.. Blizny te nie ograniczają ruchomości narządów ruchu, nie kwalifikują się do korekty chirurgiczno – plastycznej. Ich widoczność może być zmniejszona w wyniku systematycznego stosowania maści leczniczych, witaminowych i peelingujących a także zabiegów laserowych.
U powódki ujawniło się obniżenie sprawności intelektualnej na podłożu zmian organicznych OUN. Objawia się to koniecznością poświęcenia znacznie więcej czasu na naukę, niż było to konieczne przed wypadkiem, co i tak nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Ujawniły się również zaburzenia depresyjne. Powódka czuje się nieatrakcyjna fizycznie, gorsza, jest labilna emocjonalnie. Z tych powodów wymaga leczenia psychiatrycznego. Odczuwa bóle głowy, ma mniejsze czucie w prawej dłoni. Zakres cierpień fizycznych i psychicznych powódki w związku z doznanym wypadkiem był znaczny, co związane jest z bólem, strachem, koniecznością pobytów w szpitalu i poddania się operacjom, wreszcie koniecznością leżenia w łóżku i codziennymi ograniczeniami.
W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne i ustaliwszy, że powódka otrzymała od strony pozwanej kwotę 90.000 zł z tytułu zadośćuczynienia, 8.606 zł z tytułu odszkodowania oraz 100.000 zł tytułu skapitalizowanej renty Sąd pierwszej instancji uznał, że kwotą odpowiednią z tytułu zadośćuczynienia w rozumieniuart. 445 § 1 k.c.jest suma 260.000 zł. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. O odsetkach ustawowych od zasądzonych kwot Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawieart. 481 § 1 k.c.orazart. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych( Dz. U. nr 124, poz. 1152 ze zm. dalej jako: „ustawa z 2003 r.”), przyjmując jako początek ich biegu pierwszy dzień po upływie trzydziestodniowego terminu od dat w których powódka składała żądania zapłaty w postępowaniu likwidacyjnym.
Powyższy wyrok w części oddalającej powództwo w zakresie zadośćuczynienia oraz w zakresie początkowego terminu odsetek zaskarżyła powódka. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnięart. 445 k.c.polegającą na stwierdzeniu, iż tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę powódki odpowiednią kwotą jest dodatkowo suma 170.000 zł, która jest nieodpowiednia, naruszenie prawa procesowego tj.art. 233 § 1 k.p.c.poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu iż rokowania powódki należy uznać jako dobre. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych UFG i PBUK przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. zasądzenie odsetek ustawowych po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie na rzecz powódki dodatkowo kwoty 140.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 19 marca 2012 r. oraz zmianę terminu początkowego odsetek ustawowych zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
Pozwana wniosła o oddalenie apelacji.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie jest uzasadniona.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego, Sąd pierwszej instancji miał podstawy – w świetle zgromadzonego w sprawie materiału procesowego – do uznania, że rokowania powódki należy określić jako raczej dobre. Opierał się w tym względzie na opinii biegłego ortopedy. Wbrew jednak odmiennemu poglądowi apelującej, nie oznacza to, że nie dostrzegł opinii biegłego z zakresu chirurgii plastycznej. Opinia ta została wzięta pod uwagę co jednak znalazło wyraz w ustaleniu wysokości zadośćuczynienia. Ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji a także przez Sąd Apelacyjny wskazują na to, że powódka stosunkowo dobrze poradziła sobie z konsekwencjami wypadku w sferze psychicznej i psychologicznej a także neurologicznej. W 2012 r. zdała bowiem maturę i – jak wynika z niespornych ustaleń poczynionych w postępowaniu apelacyjnym - dostała się na studia. Oznacza to, że – pomimo znacznego orzeczonego przez biegłych procentowego uszczerbku na zdrowiu zwłaszcza w sferze neurologicznej i psychiatrycznej - organizm powódki poradził sobie z chorobą. Powódka, przy pewnych ograniczeniach w sferze władz poznawczych stwierdzonych opiniami biegłych, mogła kontynuować kształcenie. Ponadto jej sytuacja życiowa nie uległa destabilizacji. Ma to znaczenie dla rozmiaru krzywdy, podlegającej wyrównaniu na drodze zadośćuczynienia.
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że rozmiar cierpień fizycznych doznanych przez powódkę, doznania psychiczne wyrażające się w skazaniu na pomoc innych osób, pobytach w szpitalu i poddaniu się operacjom, poczuciu osamotnienia, braku akceptacji własnego wyglądu, świadomości pewnych deficytów w sferze intelektualnej, szczegółowo ustalone przez Sąd Okręgowy uzasadniają przyjęcie zadośćuczynienia na poziomie 260.000 zł. Na krzywdę powódki składa się także rozmiar blizn, które w istocie nie są do usunięcia a których dolegliwość jest znaczna zważywszy na wiek powódki. W ocenie Sądu Apelacyjnego, kwota 260.00 zł jest jednak sumą na tyle znaczną, że rekompensuje powyższą krzywdę.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że strona pozwana w postępowaniu likwidacyjnym stosunkowo szybko wypłaciła powódce znaczne kwoty. Po zgłoszeniu żądania w dniu 9 marca 2006 r. zapłaty sumy 70.000 zł pozwana przyznała całą żądaną sumę już 21 marca 2006 r. – ( k. 4 i 32 akt szkodowych ). Następnie przyznano dalszą kwotę 20.000 zł. Sumy te wprawdzie nie stanowiły pełnej indeminizacji jej szkody, były jednak poważnym wsparciem budżetu domowego jej rodziców w okresie, w którym powódka najbardziej potrzebowała pomocy. Także szkoda w sferze majątkowej została pokryta przez pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe bez nieuzasadnionej zwłoki znaczącą kwotą łącznie 108.606 zł. Były to zachowania, które miały wpływ na rozmiar krzywdy albowiem w najtrudniejszym okresie pozwoliły na finansową rekompensatę dolegliwości.
Ustalenie należnego zadośćuczynienia na podstawieart. 445 § 1 k.c.jest wynikiem oceny sądu całokształtu cierpień fizycznych i doznań w sferze życia psychicznego składających się na pojęcie krzywdy. Jest zatem przejawem tzw. oceny sędziowskiej. Oznacza to, że przed sądem apelacyjnym ocena ta może zostać skutecznie zakwestionowana w oparciu o zarzuty czynione zarówno w płaszczyźnie prawa procesowego jak i materialnego, albowiem sąd ten jest sądem merytorycznym, ma zatem pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia (art. 378 k.p.c.). Apelujący musi jednak wykazać, że dokonując tej oceny Sąd pierwszej instancji bądź nie wziął pod uwagę któregoś z czynników mających wpływ na rozmiar krzywdy, bądź niewłaściwie czynnik ten rozważył. W konsekwencji sąd odwoławczy może dokonać korekty wysokości zasądzonego zadośćuczynienia tylko wtedy, gdy jest ono rażąco nieodpowiednie ( tak wyrok SA w Poznaniu z dnia 4 marca 2010 r., I ACa 141 – 10, Lex nr 628178, SA w Katowicach z dnia 19 marca 2010 r., I ACa 52 / 10, Lex nr 1120377 ).
Mając powyższe względy na uwadze, należało uznać, że zarzuty odnoszące się do wysokości ustalonego w sprawie zadośćuczynienia są chybione.
Nie można było również podzielić zarzutów dotyczących początku terminu biegu odsetek od zasądzonych kwot. Powódka w pozwie wnosiła o zasądzenie kwoty 160.000 zł zaś odsetek ustawowych w sposób następujący: od kwoty 80.000 zł od dnia 7 kwietnia 2006 r. do dnia zapłaty zaś od kwoty 80.000 zł od dnia 14 maja 2009 r. W piśmie procesowym z dnia 19 marca 2012 r. rozszerzyła powództwo o kwotę 150.000 zł z ustawowymi odsetkami do daty rozszerzenia pozwu – ( k. 196 ). Powyższe żądanie podtrzymane zostało do końca postępowania – ( k. 220 ). Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy zasadził odsetki od kwoty 80.000 zł od dnia 11 maja 2006 r. a zatem od następnego dnia po upływie 30 dni od daty zgłoszenia żądania zapłaty sumy 170.000 zł w postępowaniu likwidacyjnym – ( k. 58 akt szkodowych ). Odsetki od kolejnej kwoty 80.000 zł zostały zasądzone od dnia następującego po upływie 30 dni od zgłoszenia żądania zapłaty zadośćuczynienia w łącznej kwocie 300.000 zł – ( k. 15 ). To oznacza, że nie naruszył Sąd pierwszej instancji dyspozycji art. 14 ust. 1 ustawy z 2003 r.
Mając powyższe względy na uwadze, jak również treśćart. 385 k.p.c., należało orzec jak w sentencji.