Sąd Okręgowy w Świdnicy
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 620/13
Data wyroku: 2014-01-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Jęczmień
Podstawa prawna: art. 840 kpc

Sygn. akt IC 620/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Świdnicy Wydział I Cywilny
w składzie :
Przewodniczący SSO Elżbieta Jęczmień
Protokolant Agnieszka Borejko

po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 roku w Świdnicy

sprawy z powództwaA. D.,M. D.,J. M.iE. M.

przeciwko(...) Bank S.A.z siedzibą wW.

o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego

I
powództwo oddala;

II
zasądza od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem kosztów procesu.

Sygn. akt I C 620/13

UZASADNIENIE
Powodowie:A. D.,M. D.,J. M.iE. M.w pozwie przeciwko(...) BANK S.A.z siedzibą wW.wnieśli o pozbawienie wykonalności wobecA. D.iM. D.tytułu wykonawczego w postaciB.tytułu egzekucyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 roku (sygn. akt(...)/(...)/(...)zaopatrzonego następnie w klauzulę wykonalności z dnia 4 lipca 2012 roku (sygn. akt I Co 1715/12), o pozbawienie wykonalności wobecJ. M.iA. M.tytułu wykonawczego w postaciB.tytułu egzekucyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 roku (sygn. akt(...)/(...)/(...)zaopatrzonego następnie w klauzulę wykonalności z dnia 19 czerwca 2012 roku (sygn. akt I Co 1716/12), zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powodowie wskazali, iż poręczyliumowę kredytową o nr (...)zawartą 28 lipca 2008 roku pomiędzybankiem (...) S.A.z siedzibą wW., aspółką (...) Sp. z o.o.z siedzibą wM.(obecnie(...) Sp. z o.o.w likwidacji) podpisując weksel in blanco, który miał zostać wypełniony zgodnie z deklaracją wekslową stanowiąca załącznik do tej umowy. Problemy w spłacie kredytu pojawiły się w 2010 roku o czym strona pozwana przez powodów została natychmiast poinformowana celem podjęcia wobec kredytobiorcy stosownych działań zmierzających do wyegzekwowania roszczenia. Strona pozwana, mimo posiadanych zabezpieczeń swoich roszczeń w postaci hipotek ustanowionych na(...) S.A., nie podjęła jakichkolwiek kroków w celu zaspokojenia swoich roszczeń bezpośrednio z majątku posiadanego przez kredytobiorcę. Strona pozwana pozwoliła, abyspółka (...) S.A.pozbyła się w bardzo krótkim okresie czasu całego swego majątku, stając się w ten sposób niewypłacalną. Strona pozwana wiedziała również, iż większa część akcjispółki (...) S.A.sprzedana zostałaA. Z.. Powodowie podnieśli, iż weksel in blanco wypełniony został przez stronę pozwaną wbrew ustaleniom poczynionym wcześniej pomiędzy stronami i zapisanymi w załączonej do umowy kredytowej deklaracji wekslowej. Dlatego bankowe tytuły egzekucyjne o sygn. akt(...)/(...)(...)oraz(...)/(...)/(...)wystawione zostały wbrew wcześniejszym ustaleniom w oparciu o wadliwie wypełniony weksel, a tym samym niezgodnie z obowiązującym prawem.
Strona pozwana(...) Bank S.A.wW.wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, iż z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy– (...) Sp. z o.o.umowa kredytowa została wypowiedziana pismem z 16 grudnia 2010 roku, o czym powodowie zostali zawiadomieni. Pomimo upływu okresu wypowiedzenia kwota kredytu pozostała do spłaty nie została spłacona i roszczenie pozwanego o jej zwrot stało się w całości wymagalne w dniu 19 stycznia 2011 roku. Wobec tego pozwany 6 lutego 2011 roku wystawił bankowy tytuł egzekucyjny przeciwko kredytobiorcy– (...) Sp. z o.o.Z dniem 7 lutego 2011 roku(...) Sp. z o.o.została postawiona w stan likwidacji.Spółka (...)zbyła nabyte za środki pochodzące z kredytu akcjespółki (...)tejżespółce (...)a(...) spółki (...)w tym powódA. D.jednogłośnie uchwalili, że na poczet ceny nabycia akcji własnychspółka (...)przejmie odspółki (...)dług w stosunku do jednego z jej wspólników. Strona pozwana, mimo zgłoszenia, nie otrzymała od likwidatora żadnej kwoty. Strona pozwana wystawiła 22 lutego 2011 roku równieżB.tytuł egzekucyjny przeciwko(...) S.A.jako dłużnikowi rzeczowemu – właścicielowi nieruchomości na których ustanowione zostały hipoteki na zabezpieczenie kredytu udzielonego(...) Sp. z o.o.. Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne co do trzech nieruchomości, gdyż nikt nie przystąpił do drugiej licytacji, postępowanie co do dalszych nieruchomości toczy się nadal. Niezależnie od tego strona pozwana wypełniła weksel in blanco stanowiący zabezpieczenie kredytu. Weksel został wypełniony na kwotę aktualnego w dacie wypełnienia weksla zadłużenia wystawcy weksla z tytułu udzielonego mu kredytu i opatrzony datą płatności 26 września 2011 roku zgodnie z podpisaną przez wystawcę weksla i wszystkich poręczycieli deklaracją wekslową. Wystawca oraz poręczyciele, w tym powodowie, zgodnie z deklaracją wekslową zostali zawiadomieni listami poleconymi o zamiarze wypełnienia weksla na siedem dni przed terminem jego płatności. Weksel nie został zapłacony i wobec tego zostały wystawione bankowe tytuły egzekucyjne przeciwko powodom. Powodowie nie wnieśli zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego wW.o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Powodowie zawiadomili stronę pozwaną o przejęciu spłaty zobowiązania kredytowego przez(...)Centrum (...). Strona pozwana nie zrzekła się żadnego z zabezpieczeń kredytu, nie wyraziła zgody na przejęcie przez kogokolwiek długu, ani nie zwolniła z długu żadnego z dłużników.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
28 lipca 2008 roku strona pozwana(...) Bank S.A.z siedzibą wW.udzieliła(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wW.złotowego kredytu inwestycyjnego w wysokości 1.995.000,00 zł na sfinansowanie zakupu pakietu kontrolnego akcji(...) S.A.wP.od Funduszu(...)(...)z siedzibą wW.. Zabezpieczenie spłaty należności strony pozwanej stanowiła: hipoteka zwykła łączna, oraz hipoteka kaucyjna, a także weksel in blanco wystawiony przez(...) Sp. z o.o.awalowany m.in. przez powodów:A. D.,M. D.,J. M.iE. M.zaopatrzony w deklarację wekslową(...) Sp. z o.o.z 28 lipca 2008 roku. W imieniu poręczycieli podpisali się:A. D.,M. D.,J. M.iE. M..
16 grudnia 2010 roku strona pozwana wypowiedziała wyżej wymienioną umowę w całości z zachowaniem 30 – dniowego okresu wypowiedzenia od daty doręczenia tego wypowiedzenia. Przyczyną wypowiedzenia było zagrożenie terminowej spłaty z powodu złego stanu majątkowego(...) Sp. z o.o.. Należność strony pozwanej z tytułu tego kredytu wynosiła 1.045.702,17 zł i strona pozwana wezwała do przekazania jej tej kwoty, o czym zostali zawiadomieni m.in. powodowie.
Zgodnie z deklaracją wekslową strona pozwana miała prawo wypełnić w każdym czasie w wypadku niedotrzymania terminów płatności rat kredytu, określonych wumowie kredytowej nr (...)z 28 lipca 2008 roku na sumę równowartości w złotych odpowiadającej zaległemu zadłużeniu u strony pozwanej wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami, oraz weksel ten opatrzyć klauzulą zapłaty „bez protestu” i data płatności według swego uznania, zawiadamiając wystawcę listem poleconym o zamiarze wypełnienia weksla na siedem dni przed terminem płatności. Strona pozwana miała prawo wypełnić weksel we wszystkich tych wypadkach, gdy służyło mu prawo ściągnięcia wszystkich swoich wierzytelności przed nadejściem terminu płatności na sumę odpowiadającą zaległemu zadłużeniu. W deklaracji było zawarte, iż zobowiązuje się zapłacić sumę wekslową bez protestu na żądanie posiadacza weksla jako pokrycie długu wobec strony pozwanej. Powodowie:A. D.,M. D.,J. M.iE. M.wyrazili zgodę na treść powyższej deklaracji i poręczyli solidarnie i osobiście za zobowiązania istniejące i mogące powstać w przyszłości z tytułu kredytu udzielonegoumową kredytową nr (...)z 28 lipca 2008 roku.A. D.iJ. M.byli udziałowcami(...) Sp. z o.o.wW.. Do deklaracji wekslowej zostały dołączone oświadczenia powodów:A. D.,M. D.,J. M.iE. M.o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w trybieart. 97 ustawy Prawo bankowei upoważnili stronę pozwaną do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego do kwoty 2.400.000 zł na wypadek nie wywiązania się z zobowiązań wynikających z tytułu udzielenia poręczenia wekslowego za zobowiązania(...) sp. z o.o.wW.wynikające zumowy kredytowej nr (...)z 28 lipca 200 roku, oraz upoważnili stronę pozwaną do wystąpienia do sądu z wnioskiem o nadanie tytułowi klauzuli wykonalności najpóźniej do 31 lipca 2016 roku.
Dowód:umowa kredytowa nr (...)k. 93 – 98,
aneks nr (...)doumowy kredytowej nr (...)k. 99 – 101,
wypowiedzenie umowy kredytowej z 16 grudnia 2010 roku k. 102 – 103,
deklaracja wekslowa i weksel złożony przez powodów:A. D.iM. D.,J. M.iE. M.k. 91 – 92, k. 106 – 108, k. 110 – 110 v,
oświadczenia powodów o dobrowolnym poddaniu się egzekucji k. 146 – 147 v,
zeznania powodaA. D.k. 317 – 317 v,
zeznania powodaJ. M.k. 317 v – 318.
31 grudnia 2008 roku(...) Sp. z o.o.wW.została udzielona przez(...) S.A.wP.pożyczka w kwocie 52.750 zł. Następna pożyczka została udzielona 28 sierpnia 2009 roku na kwotę 1.100.000 zł i tytułem zabezpieczenia spłaty pożyczki(...) Sp. z o.o.wW.zobowiązała się do ustanowienia zastawu na rzecz(...) S.A.wP.na będących jego własnością 589.660 sztuk akcjach imiennychspółki akcyjnej (...) S.A.wP.. Na podstawie ugody z 10 lutego 2010 roku(...) Sp. z o.o.wW.zobowiązała się spłacić na rzecz(...) S.A.kwotę 181.000 zł z tytułu zwrotu kwoty, którą(...) S.A.uiścił na rzecz strony pozwanej(...) Bank S.A.wW.jako dłużnik rzeczowy. W celu zabezpieczenia zwrotu pożyczek zgodnie z tymi umowami(...) Sp. z o.o.wW.przeniosła na rzecz(...) S.A.wP.własność skonkretyzowanych akcjifirmy (...) S.A.z siedzibą wP..
(...) Sp. z o.o.wW.26 lutego 2010 roku i 31 marca 2010 roku poinformowała stronę pozwaną, iż wyraża zgodę na spłatę rat kredytu wynikającego zumów nr (...)z 28 lipca 2008 roku przez dłużnika(...) S.A.–firmę (...) Sp. z o.o.wW..
(...) S.A.wP.14 grudnia 2010 roku zwróciła się do strony pozwanej o wyrażenie zgody na sprzedaż zorganizowanej częściprzedsiębiorstwa Spółki (...) S.A.na rzecz KomunalnegoCentrum (...)z siedzibą weW., jednocześnie zobowiązali się oni do spłaty kredytu(...) Sp. z o.o.Strona pozwana wyraziła zgodę na sprzedaż zorganizowanej częściprzedsiębiorstwa (...) S.A.pod warunkiem całkowitej spłaty zobowiązań wynikających z zawartych umów kredytowych m.in. kredytu inwestycyjnego złotowego z 28 lipca 2008 roku nr(...).
Dowód:umowa przewłaszczenia akcji nr(...)zawarta w dniu 21 kwietnia 2010 roku k. 170 – 174,
umowa pożyczki nr (...)zawarta w dniu 28 sierpnia 2009 roku k. 181 – 183,
aneks nr (...)z 26 stycznia 2010 roku doumowy pożyczki nr (...)zawartej w dniu 28 sierpnia 2009 roku k. 184,
umowa zastawu nr(...)zawarta w dniu 27 stycznia 2010 roku k. 177 – 180,
umowa ugody nr(...)z 10 lutego 2010 roku k. 175 – 176,
pismo z 21 stycznia 2009 roku, z 26 lutego 2010 roku, 31 marca 2010 roku zarządu(...) Sp. z o.o.k. 186, k. 187, 188,
pismo(...) S.A.z 14 grudnia 2010 roku k. 304,
pismo strony pozwanej z 27 grudnia 2010 roku k. 303,
27 grudnia 2010 roku strona pozwana poinformowała(...) Sp. z o.o.wW., że wyrazi zgodę na wykreślenie hipotek po całkowitej spłacie zadłużenia wynikającej zumowy kredytowej nr (...)z 28 lipca 2008 roku. Strona pozwana(...) Bank S.A.z siedzibą wW.6 lutego 2011 roku wystawiłaB.Tytuł Egzekucyjny nr(...)/(...)/(...), w którym na podstawie ksiąg banku stwierdziła, iż(...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.zobowiązana jest zapłacić stronie pozwanej kwotę(...)zł oraz ustawowe odsetki. Powyższa kwota wynikła z niespłacenia kredytu nr(...)z 28 lipca 2008 roku. Sąd Rejonowy wW.postanowieniem z 17 marca 2011 roku wydanym w sprawie sygn. akt VI GCo 45/11 nadał klauzulę wykonalności powyższemuB.Tytułowi Egzekucyjnemu.
Dowód:promesa wykreślenia hipoteki k. 302,
B.Tytuł Egzekucyjny nr(...)/(...)/(...)z 6 lutego 2011 roku k. 122 – 122 v,
postanowienie z 17 marca 2011 roku Sądu Rejonowego wW.wydane w sprawie sygn. akt VI GCo 45/11 k. 123,
postanowienie o sprostowaniu z 26 kwietnia 2011  roku Sądu Rejonowego wW.k. 124,
Z dniem 7 lutego 2011 rokuspółka (...)została postawiona w stan likwidacji. Strona pozwana 20 maja 2011 roku zgłosiła swoją wierzytelność do likwidatora(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości wM.. Na dzień 23 maja 2013 roku(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąw upadłości wM.z tytułuumowy kredytowej nr (...)z 28 lipca 2008 roku miała zaległość główną na kwotę 1.059.521,37 zł.
Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników(...) Sp. z o.o.z siedzibą wM.7 lutego 2011 roku podjęło uchwałę o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy zespółką akcyjną (...) S.A.wP.na podstawie którejSpółka (...) S.A.wP.przejęła od(...) Sp. z o.o.wM., na poczet nabycia po cenie nominalnej akcji własnych, dług w stosunku doA. G.wspólnika(...) Sp. z o.o.z tytułu pożyczki w kwocie 1.100.715 zł, udzielonej i oprocentowanej na zasadach określonych w umowie pożyczki z 7 lipca 2008 roku z terminem spłaty ustalonym w umowie.
22 lutego 2011 roku strona pozwana wystawiłaB.Tytuł Egzekucyjny w stosunku do(...) S.A.z siedzibą wP.na kwotę 1.073.292,04 zł, oraz ustawowe odsetki. Dług wynikał z niespłacenia - jako właściciela nieruchomości zabudowanych położonych wP.i niezbudowanych będących w użytkowaniu wieczystym – świadczenia wynikającego z ustanowienia hipoteki zwykłej łącznej i hipoteki kaucyjnej łącznej na rzecz strony pozwanej tytułem zabezpieczenia należności(...) Bank S.A.– wynikającej z kredytu udzielonego(...) Sp. z o.o.28 lipca 2008 roku. Sąd Rejonowy wD.22 marca 2011 roku nadał klauzulę wykonalności powyższemuB.Tytułowi Egzekucyjnemu. Również Starosta(...)– Skarb Państwa należy do wierzycieli(...) S.A.wP.. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wD.T. M.umorzyła 7 sierpnia 2012 roku postępowanie egzekucyjne skierowane do tych nieruchomości z uwagi, iż nikt ni przystąpił do drugiej licytacji tych nieruchomości.
Umowa z 30 maja 2011 roku sprzedaży akcji zawarta pomiędzy(...) S.A.z siedzibą wP., aA. Z.nie została sporządzona w akcie notarialnym, notariusz potwierdził jedynie podpisy złożone na tej umowie.A. Z.nabyłfirmę (...)za spłatę zobowiązań(...)wobec wszystkich wierzycieli,A. Z.zobowiązał się również spłacić zobowiązanie(...) sp. z o.o.z tytułu umowy kredytu z 28 lipca 2008 roku wobec strony pozwanej(...) Bank S.A.wW.. Strona pozwana nie wyrażała przy tym zgody na zwolnienie z długu poręczycieli.
Dowód:odpis KRS na dzień 16 maja 2013 roku k. 130 – 132,
MonitorS. i. G.poz. 2367 k. 125,
zgłoszenie wierzytelności banku z 20 maja 2011 roku k. 129,
wyciąg z ksiąg banku nr(...)k. 133,
protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z 7 lutego 2011 roku sporządzonego w formie aktu notarialnego Repertorium(...)nr(...)k. 126 – 128,
B.Tytuł Egzekucyjny nr(...)/(...)/(...)z 22 lutego 2011 roku k. 138,
postanowienie Sądu Rejonowego wD.z 22 marca 2011 roku wydane w sprawie sygn. akt V GCo 58/11 k. 140,
zawiadomienie z 19 listopada 2012 roku sporządzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wD.T. M.k. 142,
postanowienie z 7 sierpnia 2012 roku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym wD.T. M.k. 141,
pismo z 23 września 2013 roku notariuszaW. J.k. 245,
zeznania świadkaL. G.k. 299 – 300,
zeznania świadkaW. K.k. 316 – 316 v.
W związku z niespłaceniem kredytu udzielonego 28 lipca 2008 roku(...) Sp. z o.o.z siedzibą wM.strona pozwana zawiadomiła powodów o zamiarze wypełnienia weksla złożonego tytułem zabezpieczenia tej wierzytelności zgodnie z deklaracją wekslową na sumę wekslową 1.143.394,14 zł z datą płatności 26 września 2011 roku, miejscem wykupu(...) Bank S.A.oddział KorporacyjnyW.. Weksel miał zostać wypełniony z klauzulą „bez protestu”. PowodowieE. M.iJ. M.,M. D.otrzymali to wezwanie 14 września 2011 roku, natomiast powódA. D.19 września 2011 roku.
Strona pozwana 20 kwietnia 2012 roku wystawiła na rzecz powodów:A. D.iM. B.Tytuł Egzekucyjny nr(...)/(...)/(...), w którym powodowie zostali zobowiązani do zapłaty kwoty 1.227.692,05 zł wynikającej z tytułu poręczenia weksla in blanco stanowiącego zabezpieczenie kredytu udzielonego(...) sp. z o.o.Sąd Rejonowy wW.11 czerwca 2012 roku nadał klauzulę wykonalności powyższemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z ograniczeniem egzekucji do kwoty 2.400.000 zł.
Strona pozwana również 20 kwietnia 2012 roku wystawiła na rzecz powodów:J. M.iE. B.Tytuł Egzekucyjny nr(...)/(...)/(...), w którym powodowie zostali zobowiązani do zapłaty kwoty 1.227.692,05 zł wynikającej z tytułu poręczenia weksla in blanco stanowiącego zabezpieczenie kredytu udzielonego(...) sp. z o.o.Sąd Rejonowy wW.18 maja 2012 roku nadał klauzulę wykonalności powyższemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z ograniczeniem egzekucji do kwoty 2.400.000 zł.
Dowód:zawiadomienie z 8 września 2011 roku skierowane przez stronę pozwaną do powodów wraz z potwierdzeniami odbiorów k. 143 – 145,
B.tytuł egzekucyjny nr(...)/(...)/(...)k. 148,
postanowienie z 11 czerwca 2012 roku Sądu Rejonowego wW.wydane w sprawie sygn. akt I Co 1715/12 k. 150 – 150 v,
B.tytuł egzekucyjny nr(...)/(...)/(...)k. 151,
postanowienie z 18 maja 2012 roku Sądu Rejonowego wW.wydane w sprawie sygn. akt I Co 1716/12 k. 153 – 153 v.
Sąd zważył:
Zdaniem Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Powództwo przeciwegzekucyjne uregulowane wart. 840 kpcsłuży merytorycznej obronie dłużnika przed egzekucją.
Zgodnie zart. 840 § 1 kpcdłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:
1)przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;
2)po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie;
3)małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść.
Powództwo zart. 840 kpc, jako środek merytorycznej obrony dłużnika, pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem i w konsekwencji musi być oparte na przyczynach materialnoprawnych - podstawach wymienionych wpkt 1-3przepisu (uchwała SN z dnia 17 kwietnia 1985 r., III CZP 14/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 192).
Powodowie wnosili o pozbawienie wykonalności wobecA. D.iM. D.tytułu wykonawczego w postaciB.tytułu egzekucyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 roku (sygn. akt(...)/(...)/(...)) zaopatrzonego następnie w klauzulę wykonalności z dnia 4 lipca 2012 roku (sygn. akt I Co 1715/12) i o pozbawienie wykonalności wobecJ. M.iA. M.tytułu wykonawczego w postaciB.tytułu egzekucyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 roku (sygn. akt(...)/(...)/(...)zaopatrzonego następnie w klauzulę wykonalności z dnia 19 czerwca 2012 roku (sygn. akt I Co 1716/12). Powodowie podnosili, iż strona pozwana nie podjęła żadnych kroków w celu wyegzekwowania należności odA. Z.nabywcy akcji(...) S.A., czy też z hipotek ustanowionych na(...) S.A.Powodowie zarzucili jeszcze, że strona pozwana wbrew postanowieniom deklaracji wekslowej wypełniła weksel złożony tytułem zabezpieczenia spornej wierzytelności i tak wypełniony weksel przedstawiła do zapłaty.
Artykuł 840 § 1 pkt 1 kpcstwarza podstawę do zwalczania tytułu wykonawczego w przypadku, gdy przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, przez co w doktrynie rozumie się zaprzeczenie przez dłużnika obowiązkowi spełnienia na rzecz wierzyciela świadczenia objętego tytułem egzekucyjnym. Zdarzeniem, na którym oparto klauzulę wykonalności, jest tytuł egzekucyjny, a konkretnie bankowe tytuły egzekucyjne wystawione 20 kwietnia 2012 roku na rzecz powodów:A. D.iM. D.o numerze(...)/(...)/(...), oraz na rzecz powodówJ. M.iE. M.o numerze(...)/(...)/(...). Dłużnik banku może wytoczyć przeciwko bankowi powództwo przeciwegzekucyjne przewidziane wart. 840 k.p.c.W powództwie takim dłużnik banku może podnieść wszelkie zarzuty materialnoprawne dotyczące wierzytelności banku, objętej bankowym tytułem egzekucyjnym zaopatrzonym w sądową klauzulę wykonalności. Chodzi tu o zarzuty powstałe przed wystawieniem bankowego tytułu egzekucyjnego, przed wydaniem klauzuli wykonalności i po jej wydaniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2003 roku, III CZP 78/03, opubl. LEX nr 108036). W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, czemu nie przeczą powodowie:A. D.iJ. M., iż podpisali jako poręczyciele umowy kredytowej z 28 lipca 2008 roku nr(...)weksel in blanco, weksel podpisały również powódki:M. D.iE. M.. Łącznie z wekslem in blanco składana jest zazwyczaj deklaracja wekslowa, która stwierdza treść porozumienia między osobą zobowiązaną z weksla, a osobą która jest wierzycielem z tego weksla, co do wypełnienia weksla. Deklaracja powinna zawierać: warunki od spełnienia których zależy prawo wypełnienia weksla, określenie kwoty na którą weksel może być wypełniony, może to być również opisowe określenie jej wysokości, określenie rodzaju terminu płatności, jakim weksel może być opatrzony, dopuszczalne jest również umieszczenie w treści deklaracji upoważnienia do wpisania na wekslu terminu płatności według uznania posiadacza wekslu. (Izabela Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, Warszawa 2007). Z deklaracji wekslowej, zawartej przez strony niniejszego postępowania wynika, iż strona pozwana miała prawo wypełnić w każdym czasie w wypadku niedotrzymania terminów płatności rat kredytu, określonych wumowie kredytowej nr (...)z 28 lipca 2008 roku na sumę równowartości w złotych odpowiadającej zaległemu zadłużeniu u strony pozwanej wraz z należnymi odsetkami i innymi kosztami, oraz weksel ten opatrzyć klauzulą zapłaty „bez protestu” i data płatności według swego uznania, zawiadamiając wystawcę listem poleconym o zamiarze wypełnienia weksla na siedem dni przed terminem płatności. Strona pozwana miała prawo wypełnić weksel we wszystkich tych wypadkach, gdy służyło mu prawo ściągnięcia wszystkich swoich wierzytelności przed nadejściem terminu płatności na sumę odpowiadającą zaległemu zadłużeniu. W deklaracji było zawarte, iż zobowiązuje się zapłacić sumę wekslowa bez protestu na żądanie posiadacza weksla jako pokrycie długu wobec strony pozwanej. Powodowie:A. D.,M. D.,J. M.iE. M.wyrazili zgodę na treść powyższej deklaracji i poręczyli solidarnie i osobiście za zobowiązania istniejące i mogące powstać w przyszłości z tytułu kredytu udzielonegoumową kredytową nr (...)z 28 lipca 2008 roku. Mając na uwadze przytoczoną treść deklaracji wekslowej w żaden sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem powodów, iż złożony przez nich weksel in blanco wypełniony został przez stronę pozwaną wbrew ustaleniom poczynionym wcześniej pomiędzy stronami i zapisanymi w dołączonej do umowy kredytowej deklaracji wekslowej. Zresztą sama strona pozwana w żaden sposób nie wykazała na czym miałoby polegać wypełnienie weksla in blanco wbrew deklaracji wekslowej. Nie ulega żadnej wątpliwości, iż powodowie w związku z niespłaceniem kredytu udzielonego 28 lipca 2008 roku(...) Sp. z o.o.z siedzibą wM.zostali zawiadomieni o zamiarze wypełnienia weksla złożonego tytułem zabezpieczenia tej wierzytelności zgodnie z deklaracją wekslową, powodowieE. M.iJ. M.,M. D.otrzymali to wezwanie 14 września 2011 roku, natomiast powódA. D.19 września 2011 roku. Sąd obdarzył walorem wiarygodności zeznania świadków:L. G.iW. K., oraz samych powodów, którzy zgodnie zeznali, iż byli poręczycielami umowy kredytowej zaciągniętej u strony pozwanej przez(...) sp. z o.o.wM.i podpisali weksel celem poręczenia tego kredytu.
W żaden sposób nie można również zgodzić się z kolejnym zarzutem powodów, iż strona pozwana powinna podjąć kroki w celu wyegzekwowania należności odA. Z., który zobowiązał się spłacić zobowiązanie(...) Sp. z o.o.wobec strony pozwanej(...) Bank S.A.wW., oraz że powinna zaspokoić swoje roszczenie z hipotek ustanowionych na(...) S.A.Przede wszystkim należy wskazać, iż powodowie byli poręczycielami wekslowymi, a w myślart. 30 ustawy z 28 kwietnia 1936 roku Prawo wekslowezapłatę wekslu można zabezpieczyć poręczeniem wekslowem (aval) co do całości sumy wekslowej lub co do jej części. Poręczenie może dać osoba trzecia lub nawet osoba, podpisana na wekslu. Poręczenie wekslowe polega więc na przyjęciu odpowiedzialności wekslowej za dług osoby podpisanej na wekslu. W myślart. 32cytowanej wyżej ustawy poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Zobowiązanie poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej. Poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa, wynikające z wekslu, przeciw osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają z weksla.
Poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo jak ten za kogo poręczył, jeżeli więc poręczył za wystawcę weksla własnego lub za akceptanta, jest głównym dłużnikiem wekslowym. Odpowiedzialność poręczyciela zależy od tych samych przesłanek co odpowiedzialność osoby za którą poręczył. Zobowiązanie poręczyciela wygasa dopiero z momentem ustania zobowiązania poręczonego (Izabela Heropolitańska, Weksel w obrocie gospodarczym, Warszawa 2007). Należy jeszcze powołać się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż poręczenie wekslowe jest przyjęciem odpowiedzialności przez poręczającego wobec każdego posiadacza weksla za zobowiązania wekslowe. Może ono zabezpieczać wykonanie zobowiązania niezależnie od źródła jego powstania. Awal zabezpiecza jednak tylko zobowiązanie wekslowe. Cechuje się ono abstrakcyjnością i bezwarunkowością. Akcesoryjność poręczenia wekslowego wykazuje cechy odmienne w stosunku do innych zabezpieczeń, w tym poręczenia cywilnego. Zobowiązanie awalisty powstaje niezależnie od istnienia zobowiązania dłużnika głównego w sensie materialnym; wystarczy, że zobowiązanie to zostało prawidłowo wyrażone na dokumencie wekslowym w sensie formalnym. Z tego też względu akcesoryjność poręczenia wekslowego określana jest jako akcesoryjność formalna. Zobowiązanie poręczyciela wekslowego jest jednak zobowiązaniem samodzielnym. Awalista zobowiązuje się nie wobec awalata, lecz względem jego wierzyciela. Jeżeli zobowiązanie osoby, za którą poręczył jest formalnie ważne, odpowiada samodzielnie, tj. niezależnie od zobowiązania poręczonego (wyrok Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2008 roku, II CSK 360/08, opubl. LEX nr 584726). W oparciu o powyższe zdaniem Sądu niczym nie uzasadniony jest zarzut powodów, co do tego aby strona pozwana skierowała się w pierwszej kolejności do dłużnika rzeczowego, czy teżA. Z.jako nabywcy akcji(...) sp. z o.o.
Wiarygodne są zdaniem Sądu zeznania świadków:L. G.iW. K., oraz samych powodów, iż(...) S.A.wP.przejął zobowiązania(...) sp. z o.o.wW., a następnie(...)zakupiłA. Z.zoboiwazując się zapłacić poręczony przez powodów kredyt. Jednocześnie z zeznańW. K.wynika, iż strona pozwana w żaden sposób nie zwolniła powodów z długu. Zgodnie zart. 519 § 1 kcosoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).Artykuł 519 § 2 pkt 2 kcstanowi, iż przejęcie długu może nastąpić przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna. W niniejszej sprawie wierzyciel w żaden sposób nie wyraził zgody na przejęcie zobowiązaniaspółki (...) Sp. z o.o.przez(...) S.A., a zart. 522 kcwynika, iż umowa o przejęcie długu powinna być pod nieważnością zawarta na piśmie. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przejęcie długu. Z tych też względów nie możemy mówić o przejęciu długu. Z tych też względów Sąd oddalił wniosek powodów o zwrócenie się doA. Z.o przedłożenie dokumentu w postaci umowy sprzedaży akcji zawartej dnia 30 maja 2011 roku, skoro już przejęcie długu przez(...) S.A.nie mogło być podstawą do uwolnienia się powodów od odpowiedzialności za zaciągnięty kredyt.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpc, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisachi wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Na podstawie§ 2 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa wust. 1, stanowią stawki minimalne określone wrozdziałach 3-4. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z§ 6 pkt 6stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy: powyżej 50.000 zł do 200.000 zł - 3.600 zł. Sąd zasądził od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617 zł tytułem opłaty za czynności radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa.