Sąd Okręgowy w Przemyślu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Cz 205/13
Data wyroku: 2013-09-03 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Elżbieta Kwaśny, Jacek Saramaga, Grażyna Mrozowicz
Słowa kluczowe: Wznowienie Postępowania, Właściwość Sądu
Podstawa prawna: art. 524 par. 2 k.p.c., art. 628 k.p.c.

Sygn. akt I Cz 205/13

POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Grażyna Mrozowicz

Sędziowie:

SO Elżbieta Kwaśny

SO Jacek Saramaga /spr./

Protokolant:

st. sekr. sądowy Joanna Żygała

po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. w Przemyślu
na posiedzeniu niejawnym sprawy
ze skargi o wznowienie postępowania

S. S.,J. K.,M. J.,M. K.,K. S.iW. W.

przy udzialeA. P.

      o wznowienie postępowania w sprawie I Ns 6932/11 (stwierdzenie nabycia spadku poJ. N.)

na skutek zażalenia uczestniczkiA. P.,
na postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Ns 246/13

p o s t a n a w i a:

oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Ns 246/13, Sąd Rejonowy w Przemyślu w sprawie ze skargi o wznowienie postępowaniaS. S.,J. K.,M. J.,M. K.,K. S.iW. W.przy udzialeA. P.o wznowienie postępowania w sprawie I Ns 6932/11 (stwierdzenie nabycia spadku poJ. N.) postanowił:

I
na podstawieart. 524 § 2 k.p.c.w związku zart. 401 pkt 2 k.p.c.wznowić postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt I Ns 6932/11 oraz uchylić postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 13 lutego 2012 r., sygn. akt I Ns 6932/11,

II
stwierdzić swą niewłaściwość w zakresie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku poJ. N.zmarłym w dniu 09.07.2011 r. wR., ostatnio stale zamieszkałym wR.oraz przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie jako sądowi spadku,

III
ustalić, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, żeartykuł 524 § 2 k.p.c.przyznaje możliwość wniesienia skargi o wznowienie postępowania zainteresowanemu, który nie wziął udziału w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy z powodu pozbawienia go możliwości działania i obrony swoich praw (art. 401 ust. 2 k.p.c.).
Na podstawie powołanych przepisów ustawy wnioskodawcyS. S.,J. K.,M. J.,M. K.,K. S.iW. W.przy udziale uczestniczkiA. P.wnieśli skargę o wznowienie postępowania w sprawie I Ns 6932/11 zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 13 lutego 2012 r., stwierdzającym, że spadek po(...), zmarłym w dniu 09.07.2011 r. nabyłaA. P.na podstawie testamentu notarialnego z dnia 5 kwietnia 2011 r. oraz o uchylenie powołanego postanowienia, podnosząc, iż należą do kręgu spadkobierców ustawowych po(...), zaś postępowanie w sprawie I Ns 6932/11 zostało przeprowadzone bez ich udziału, a wynik tego postępowania dotyczy ich praw.
Jak ustalił Sąd pierwszej instancji w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie, pod sygn. akt I Ns 1770/11, jako sądem spadku, wyłącznie właściwym do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku poJ. N., z uwagi na miejsce ostatniego zamieszkania spadkodawcy (art. 628 k.p.c.), wydane zostało postanowienie w dniu 24 kwietnia 2012 r. o nabyciu przez wnioskodawców spadku poJ. N.na podstawie ustawowego porządku dziedziczenia.
Na skutek skargiA. P.o wznowienie postępowania w sprawie I Ns 1770/11 prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie, zakończonej prawomocnym postanowieniem tegoż Sądu z dnia 24 kwietnia 2012 r. — Sąd Rejonowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie do sygn. akt I Ns 2452/12 uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I Ns 1770/11 oraz odrzucił wniosek, z uwagi na treśćart. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.albowiem w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku poJ. N.w dacie orzekania tegoż Sądu, wydane było prawomocne orzeczenie przez Sądem Rejonowym w Przemyślu w sprawie do sygn. I Ns 6932/11.
Skargę wnioskodawców o wznowienie postępowania w sprawie I Ns 693 2/11 zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 13 lutego 2012 r. w ocenie Sądu Rejonowego uznać należało za uzasadnioną na podstawieart. 524 § 2 k.p.c.w związku zart. 401 pkt 2 k.p.c.oraz wznowić postępowanie i uchylić powołane postanowienie na podstawieart. 412 § 2 k.p.c.albowiem postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po(...)winno się toczyć z udziałem zarówno spadkobierców ustawowych, jak też spadkobierczyni testamentowej.
Jednocześnie, z uwagi na wyłączną właściwość sądu spadku, do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, wynikającą z treści przepisuart. 628 k.p.c., należało stwierdzić swą niewłaściwość w tym zakresie na podstawieart. 200 § 1 k.p.c.oraz przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie, jako sądowi ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.
Zauważono także, iż sprawa do sygn. akt I Ns 6932/11 toczyła się przed Sądem Rejonowym w Przemyślu w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17.10.2011 r. sygn. akt I Co 160/11, który, po przedstawieniu akt przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie do sygn. I Ns 2198/11, na podstawieart. 508 2 i 3 k.p.c.wyznaczył do rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w Przemyślu. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści przepisówart. 520 k.p.c.
Powyższe postanowienie uczestniczkaA. P.zaskarżyła zażaleniem w części dotyczącej punktu II orzeczenia tj. w części dotyczącej uznania się przez Sąd za niewłaściwy i przekazania sprawy do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

-

naruszenieart. 200w związku zart. 202 kodeksu postępowania cywilnegoprzez przyjęcie, że Sąd Rejonowy w Przemyślu nie jest związany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Rzeszowie w przedmiocie przekazania sprawy do rozstrzygnięcia, skutkiem czego było nieuzasadnione uznanie się za niewłaściwym i przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Rzeszowie,

naruszenieart. 212 kodeksu postępowania cywilnegoprzez nierozpoznanie sprawy co do meritum.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty uczestniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie w zaskarżonym punkcie II i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zaskarżonym postanowieniem w punkcie I Sąd Rejonowy w Przemyślu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r sygn. akt I Ns 6932/11 oraz uchylił wymienione wyżej postanowienie, a punkcie II rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy uznał się za niewłaściwym do rozstrzygania co do istoty sprawy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie.
Uczestniczka podała, że nie kwestionuje orzeczenia wpunkcie Ico do wznowienia przez Sąd postępowania ponieważ rzeczywiście wskazane w skardze podstawy wznowienia istniały, a właściwość Sądu wyłączna co do wznowienia postępowania wynika z treściart. 4011kodeksu postępowania cywilnego.
Kwestionując natomiast rozstrzygnięcie wpunkcie IIdotyczącym uznania się przez Sąd za niewłaściwy i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie skarżąca podniosła, że wart. 200 kodeksu postępowania cywilnegochodzi o niewłaściwość rzeczową i miejscową, przy czym przepis ten zgodnie zart. 202 kodeksu postępowania cywilnegodotyczy niewłaściwości nieusuwalnej.
Wskazano, że jak wynika z treści akt sprawy oraz z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, sprawę rozstrzygał Sąd Rejonowy w Przemyślu, po przekazaniu sprawy do rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie. Postanowienie o przekazaniu uprawomocniło się i w związku z powyższym Sąd któremu delegowano sprawę do rozstrzygnięcia stał się wyłącznie właściwym dla rozstrzygnięcia sprawy. Naprowadzono przy tym, żekodeks postępowania cywilnegonie zna sporów kompetencyjnych między sądami.
Z tych też względów zdaniem uczestniczki Sąd Rejonowy w Przemyślu wznawiając postępowanie w sprawie sygn. akt I Ns 6932/11 oraz uchylając postanowienie winien sprawę po przeprowadzeniu postępowania rozstrzygnąć, w myślart. 412 § 1 k.p.c., co do meritum sprawy. Skoro tego nie uczynił uczestniczka wniosła jak w treści zażalenia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie uczestniczki nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
Stosownie do treściart. 524 § 2 k.p.c.zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania.
Artykuł 524 § 1 i 2 k.p.c.nie reguluje wznowienia postępowania nieprocesowego wyczerpująco, dlatego w pozostałym zakresie należy stosować odpowiednioart. 399-416 k.p.c.Po myśli zaśart. 412 § 1 k.p.c.Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
Po wznowieniu postępowania sprawa jest rozpoznawana na nowo podobnie jak na skutek wniesienia pozwu (art. 406 k.p.c.) i nie jest kontynuowane dotychczasowe postępowanie. Wznowienie postępowania prowadzi jedynie do ponownego rozpoznania sprawy. Wznowienie postępowania nie powoduje powrotu do sytuacji procesowej istniejącej przed wydaniem orzeczenia, którego dotyczy skarga. Skarga o wznowienie postępowania podobnie jak pozew wszczyna nowe postępowanie sądowe, które nie stanowi kontynuacji postępowania zakończonego wcześniej prawomocnym orzeczeniem sądowym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1992 r., II CRN 1/92, niepubl. i z dnia 7 kwietnia 1994 r., III CZP 41/94,PS1998, nr 2, s. 100).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd na nowo stwierdza więc swoją właściwość do rozpoznania sprawy. Tymczasem, zgodnie z treściąart. 628 k.p.c.do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy.
Przepis ten określa wyłączną właściwość miejscową sądu spadku (stanowiąclex specialisw stosunku doart. 508 § 1 k.p.c.). Za dopuszczalną uznaje się jednak modyfikację wskazanej właściwości miejscowej w trybieart. 508 § 2 k.p.c.
Ponieważ przy ponownym rozpoznaniu sprawy o stwierdzenie nabycia spadku poJ. N.krąg uczestników tego postępowania ulegnie znacznemu rozszerzeniu, uczestnicy ci mieszkają w województwie(...)w różnych powiatach -(...),(...),(...), a nawet w województwie(...), zaś spadkodawcaJ. N.ostatnio na stałe zamieszkiwał wR., w ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw by przedmiotową sprawę rozpoznawał Sąd Rejonowy w Przemyślu, a więc Sąd niewłaściwy miejscowo do jej prowadzenia.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wniesione zażalenie należało oddalić, o czym orzeczono po myśliart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.i art.art. 13 § 2 k.p.c.