Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 1954/12
Data wyroku: 2013-02-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Andrzej Marek

Sygn. akt VU 1954/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 lutego 2013 roku

Sąd Okręgowy – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy

w składzie:

Przewodniczący:SSO Andrzej Marek

Protokolant: Justyna Alfawicka

po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. w Legnicy

sprawy z wnioskuŁ. Ż.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.

o wznowienie postępowania

I

zmienia prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 06 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt VU 1322/11 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.z dnia 26 września 2011 r. znak(...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawczyniŁ. Ż.prawo do wypłaty świadczenia emerytalnego poczynając od dnia 22 listopada 2012 r.,

II

w pozostałym zakresie skargę o wznowienie oddala.

UZASADNIENIE
Ł. Ż.we wniosku z dnia 07 grudnia 2012r. domagała się wznowienia postępowania przed Sądem w sprawie o zawieszenie wypłaty emerytury od dnia 01 października 2011r. Wskazała, że odwołanie w tej sprawie zostało oddalone wyrokiem Sądu z 06 grudnia 2001r. ( sygn. akt VU 1332/11 ).
W odpowiedzi na skargę organ rentowy wnosił o jej oddalenie. Ustosunkowując się do skargi wnioskodawczyni wskazał, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 r., zgodnie z którymart. 28 ustawy z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaww zw. zart. 103 a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychjest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wszedł w życie z chwilą ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. z dniem 22.11.2012r., zatem nie zasadne jej wyrównanie świadczenia od dnia 01.10.2011 roku, tym bardziej, że wnioskodawczyni złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 07.12.2012 roku.
Na rozprawie w dniu 01 lutego 2013r. wnioskodawczyni oświadczyła, że domaga się wznowienia wypłaty świadczenia emerytalnego za okres od momentu jego wstrzymania, tj. od 01 października 2011r. oraz że cały czas pozostaje w stosunku pracy. Nadto wskazała, że domaga się także wypłaty zaległego świadczenia emerytalnego wraz z odsetkami.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie:

Decyzją z dnia 12 maja 2009r. wnioskodawczyni przyznano prawo do emerytury od 01 kwietnia 2009r. Na dzień przyznania emerytury wnioskodawczyni była zatrudniona wZespole Szkół (...)wL..
Decyzją z dnia 26.09.2011 r. organ rentowy wstrzymał wnioskodawczyni wypłatę emerytury od dnia 01.10.2011 roku wskazując, że zgodnie zart. 6 ustawy z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustawwustawie z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychdodany zostałart. 103aw brzmieniu: Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Natomiast zgodnie zart. 28 w/w ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw- do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie tej ustawy przepisy ustawy, o której mowa wart. 6, w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosowało się poczynając od dnia 01.10.2011 roku.
Wnioskodawczyni nie zgodziła się z decyzją organu rentowego z dnia 26.09.2011r. i złożyła odwołanie do Sądu, który wyrokiem z dnia 06.12.2011r. oddalił odwołanie (sygn. akt VU 1322/11 ).
W dniu 22.11.2012r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o podjęcie wypłaty emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.11.2012 roku.
Decyzją z dnia 19.12.2012 r. organ rentowy zwróciłŁ. Ż.wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 26.09.2011r., z pouczeniem o konieczności wniesienia wniosku o wznowienie postępowania do Sądu, ponieważ decyzja z dnia 26.09.2011r. była przedmiotem postępowania sądowego i organ rentowy nie jest właściwy do jego rozpoznania.
(bezsporne)

Sąd zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona częściowo, tj. co do żądania przyznania wnioskodawczyniŁ. Ż.prawa do wypłaty emerytury poczynając od dnia 22 listopada 2009r.
Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt K 2/12 ) orzekł, iżart. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentachz FUS dodanym przezart. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r., w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą zart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sentencja wyroku została ogłoszona w dniu 22 listopada 2012r. w Dz. U. poz. 1285.
Zgodnie z przepisemart. 190 ust. 1 Konstytucji RPorzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku ( pkt 9 ) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw traci moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 01 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które – tak jak wnioskodawczyni - prawo to nabyły w okresie od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 01 stycznia 2011r.
W świetle powyższego wnioskodawczyni, która nabyła prawo do emerytury od 01 kwietnia 2009r. przysługiwało prawo do wypłaty emerytury, ale wyłącznie od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. od dnia 22 listopada 2012r. Trybunał nie orzekł bowiem, iż jego orzeczenie ma moc wsteczną, tj. by miało zastosowanie do zdarzeń przed dniem jego publikacji w Dzienniku Ustaw. Z zasady wyroki Trybunału Konstytucyjnego działają na przyszłość. Od momentu ich opublikowania tworzą nowy system prawny. Jeśli Trybunał Konstytucyjny chciałby, by wyrok działał wstecz – musi to wskazać. W treści uzasadnienia wyroku TZ z 13.12.2012r. wprost wskazał, że przepis, na podstawie którego zawieszono wypłatę emerytury dla ubezpieczonej traci moc z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw. Tym samym odnośnie żądania wznowienia wypłaty świadczenia od daty wstrzymania jego wypłaty, tj. od 01 października 2011r. na podstawieart. 412 kpcwyrok Sądu Okręgowego wydany w sprawie o sygn. akt VU 1322/11, jak i poprzedzającą go decyzję z dnia 26.09.2011r. należało uznać za prawidłowe i w tym zakresie skargę o wznowienie należało oddalić.
Jeśli chodzi o wsteczne naprawienie szkody wyrządzonej przez przepisy uznane za niekonstytucyjne, to potrzebna jest interwencja ustawodawcy polegająca na wprowadzeniu incydentalnych przepisów, pozwalających na naprawienie negatywnych skutków obowiązywania przepisu uznanego za niekonstytucyjny lub wystąpienie z roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa na podstawieart. 4171§ 1 kc.
Oddaleniu podlegało także żądanie wnioskodawczyni dotyczące wypłaty odsetek ustawowych. Zgodnie z przepisemart. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychjeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Decyzja z dnia 26 września 2011r. o wstrzymaniu wypłaty emerytury dla wnioskodawczyni od dnia 01 października 2011r. została wydana zgodnie z obowiązującymi w tej dacie przepisami prawa, tj. zgodnie zart. 6 ustawy z dnia 16.12.2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, na mocy którego w ustawie z dnia 17.12.1998 r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodany zostałart. 103awprowadzający obowiązek zawieszenia emerytury w razie kontynuowania zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Jedynie w sytuacji, gdy ZUS wydał bezprawną decyzję o odmowie wypłaty świadczenia, gdy możliwe było wydanie prawidłowej decyzji zgodnie z prawem przyznającej świadczenie, to powstałe opóźnienie uznane mogłoby być za następstwo okoliczności, za które ZUS ponosi odpowiedzialność i jest zobowiązany do zapłaty odsetek. W wyroku z dnia 05 maja 2005r., ( IIUK 218/04 ) Sąd Najwyższy uznał, że zawarte w przepisieart. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznychokreślenie "okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności" jest bardziej zbliżone znaczeniowo do używanego w przepisach prawa określenia: "przyczyn niezależnych od organu", co oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest obowiązany do wypłaty odsetek nie tylko wtedy, gdy nie ponosi winy w opóźnieniu, lecz także wtedy, gdy opóźnienie w ustaleniu i wypłacie prawa do świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego jest skutkiem innych przyczyn niezależnych od Zakładu ( podobnie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009r., II UK 191/08 ). W treści przepisu art. 85 ust. 1 ustawy systemowej chodzi zatem o sytuacje, w których organ rentowy wydając decyzję naruszył przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie w dacie wydania decyzji z 26.09.2011r. organ rentowy działał zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami prawa, a prawidłowość wydanej wówczas decyzji potwierdził Sąd Okręgowy w Legnicy, który wyrokiem z dnia 06.12.2011r. oddalił odwołanie (sygn. akt VU 1322/11 ).
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawieart. 412 § 2 kpczmienił prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 06 grudnia 2011r. w sprawie o sygn. akt VU 1322/11 oraz poprzedzającą go decyzję ZUS z dnia 26 września 2011r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni prawo do wypłaty emerytury od dnia 22 listopada 2012r., a w pozostałym zakresie skargę o wznowienie oddalił.