Sąd Apelacyjny w Krakowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 70/13
Data wyroku: 2013-02-14 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Barbara Górzanowska, Jerzy Bess, Piotr Rusin
Słowa kluczowe: Ugoda
Podstawa prawna: art. 918 kc

sygn. akt I ACz 70/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 lutego 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny, w składzie:
Przewodniczący:SSA Piotr Rusin
Sędziowie:  SSA Barbara Górzanowska
SSA Jerzy Bess
po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. w Krakowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. W.
przeciwkoE. W.
o ochronę dóbr osobistych
na skutek zażalenia powódkiM. W.na punkt II postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach, Wydział I Cywilny, z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 192/12
postanawia:

oddalić zażalenie.

sygn. akt I ACz 70/13

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 14 lutego 2013 r.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I C 192/12, Sąd Okręgowy w Kielcach, Wydział I Cywilny, w pkt. II umorzył postępowanie w sprawie z powództwaM. W.przeciwkoE. W.o ochronę dóbr osobistych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że na rozprawie przeprowadzonej w dniu 1 czerwca 2012 r. strony postępowania zawarły ugodę o treści: „PozwanyE. W.oświadcza, że przeprasza w obecności sądu powódkęM. W.za wysyłanie na jej telefon smsów o treści obraźliwej oraz przychodzenie do jej mieszkania bez jej woli i oświadcza, że w przyszłości nie będzie wysyłał żadnych smsów na telefon komórkowy powódki oraz nie będzie nękał jej swoimi wizytami w jej mieszkaniu, chyba że córka powódki wyrazi zgodę na spotkanie się z pozwanym w mieszkaniu powódki”, a następnie oświadczyły, że likwidują spór związany ze sprawą rozpoznawaną pod sygn. akt I C 192/12 i zgodnie wniosły o umorzenie postępowania w tej sprawie. Zdaniem Sądu Okręgowego, ugodę o podanej wyżej treści należy uznać za dopuszczalną, gdyż nie jest ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego, a także nie zmierza do obejścia prawa. W rezultacie zawarcia omawianej ugody wydanie wyroku w sprawie stało się zbędne, przez co postępowanie dotyczące tej sprawy podlegało umorzeniu na podstawieart. 355 §1 k.p.c.
W dniu 4 czerwca 2012 r. powódkaM. W.złożyła w Sądzie Okręgowym w Kielcach pismo zatytułowane „wniosek o cofnięcie ugody zawartej przed sądem w dniu 1 czerwca 2012 r.”. W uzasadnieniu tego pisma powódka podała, iż podpisała ugodę z pozwanym w dobrej wierze, gdyż miała nadzieję, że pozwany będzie się z niej wywiązywał. Jednakże już w dniu 1 czerwca 2012 r. w późnych godzinach wieczornych (po 22) pozwany pisał smsy, zakłócając w ten sposób ciszę nocną, pomimo iż zobowiązał się nie zachowywać się w ten sposób. Następnie w piśmie z dnia 10 lipca 2012 r. powódka wyjaśniła, że jej pismo z dnia 4 czerwca 2012 r. jest zażaleniem na postanowienie o umorzeniu postępowania z dnia 1 czerwca 2012 r.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie umorzenie postępowania było następstwem zawarcia przez strony ugody sądowej. Taki sposób zakończenia postępowania z punktu widzenia prawa procesowego mógłby zostać uznany za nieprawidłowy w zasadzie tylko w wypadku, w którym treść zawartej przez strony ugody byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa (art. 223 §2 k.p.c.w zw. zart. 203 §4 k.p.c.). Wprawdzie dokonana przez Sąd I instancji ocena treści ugody z dnia 1 czerwca 2012 r. z punktu widzenia wymienionych kryteriów ma bardzo lakoniczny charakter. Niemniej jednak zauważyć należy, że powódka w złożonym zażaleniu nie kwestionuje treści tej ugody, a jedynie wskazuje, że pozwany nie wykonuje jej dobrowolnie, w związku z czym powódka uważa, że ugoda ta winna zostać uznana za niebyłą.
Równocześnie jednak zawarte w zażaleniu twierdzenia powódki, że zawarła ugodę w dobrej wierze, gdyż miała nadzieję, że pozwany będzie się z niej wywiązywał, wskazują na to, że powódka dąży do uchylenia się od skutków swego oświadczenia woli z powodu błędu. Z racji tego, iż ugoda zawarta przed sądem ma nie tylko procesowy charakter, ale również stanowi nazwaną umowę prawa materialnego uregulowaną w art. 917 i następnek.c., powoływanie się na taką okoliczność w ramach zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania uznać należy za dopuszczalne. W wypadku bowiem przyjęcia, że powódka zawarła ugodę pod wpływem prawnie relewantnego błędu, ugoda z dnia 1 czerwca 2012 r. będzie musiała zostać uznana za nieważną, co prowadzić będzie z kolei do stwierdzenia, że spór w niniejszej sprawie nie został zakończony poprzez zawarcie ugody, przez co brak jest podstaw do umorzenia postępowania (por. postanowienie SN z dnia 14 czerwca 2005 r., V CK 691/04, Lex nr 177225).
Zgodnie z regulacjąart. 918 §1 k.c.uchylenie się skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne jednak tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy. Nie ulega wątpliwości, że w złożonym zażaleniu powódka nie powołuje na żaden błąd co do stanu faktycznego, a jedynie wskazuje na pewną wadliwość swojej motywacji (błąd co do pobudki), chociaż nawet takie określenie nie jest w pełni adekwatne, albowiem praktycznie z każdą zawartą umową jej strony wiążą nadzieję, iż zostanie ona dobrowolnie wykonana. Trudno tym samym traktować taką nadzieję w kategoriach szczegółowego motywu zawarcia konkretnej umowy. Niezależnie jednak o tych wątpliwości, stwierdzić należy, że okoliczność, na którą powołuje się powódka w świetle regulacjiart. 918 §1 k.c.nie może zostać uznana za prawnie relewantny błąd. Brak jest tym samym podstaw do stwierdzenia, że ugoda z dnia 1 czerwca 2012 r. jest nieważna. W takim zaś stanie rzeczy nie można zakwestionować prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji sposobu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie.
Na marginesie należy natomiast zauważyć, że w świetle regulacjiart. 777 §1 pkt. 1 k.p.c.ugoda zawarta przed sądem stanowi tytuł egzekucyjny. Egzekucja świadczeń polegających na zaniechaniu jest uregulowana wart. 1051 §1 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik ma obowiązek zaniechać pewnej czynności, sąd, w którego okręgu dłużnik działa wbrew swemu obowiązkowi, na wniosek wierzyciela po wysłuchaniu stron i stwierdzeniu, że dłużnik działał wbrew obowiązkowi, nałoży na niego grzywnę i tak samo ma obowiązek postąpić w razie dalszego wniosku wierzyciela.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 §2 k.p.c.