Sąd Okręgowy we Wrocławiu
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 669/13
Data wyroku: 2013-08-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agata Regulska, Krzysztof Głowacki, Dorota Kropiewnicka

Sygn. akt. IV Ka 669/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 sierpnia 2013 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący  SSO  Agata Regulska
Sędziowie  SSO  Dorota Kropiewnicka
SSO  Krzysztof Głowacki (spr.)
Protokolant Artur Łukiańczyk
przy udzialeL. K.Prokuratora Prokuratury Okręgowej
po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013r.
sprawyW. S.
w przedmiocie wydania wyroku łącznego
na skutek apelacji wniesionej przez skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej
z dnia 18 kwietnia 2013 roku    sygn. akt XII K 974/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

II
zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej) na rzecz adwokataK. K.kwotę 147.60 złotych (stu czterdziestu siedmiu i60/100, w tym VAT), tytułem nieopłaconej obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III
zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
SkazanyW. S.wniósł o wydanie względem niego wyroku łącznego.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej, wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt XII K 974/12:
I.na podstawieart.85 kk. iart.86§1 kk. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanegoW. S.wyrokami: Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia11 stycznia 2011 r. sygn. akt XII K 1036/10, Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia z dnia31 stycznia 2011 r. sygn. akt II K 1048/10oraz Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej z dnia15 marca 2011 r. sygn. akt XII K 42/11, wymienionymi w pkt 8, 9 i 10 części wstępnej wyroku i wymierzył mu karę łączną1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
II.na podstawieart.90§2 kk. w zw. zart.85 kk. iart.86§1 kk. połączył środki karne zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczone wyrokami wymienionymi w pkt.8, 9 i 10 części wstępnej wyroku i orzekł wobec skazanego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na łączny okres10 (dziesięciu) lat;
III.na podstawieart.572 kpk. umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do wyroków opisanych w pkt.1, 2, 3, 4, 5, 6 i 7 części wstępnej wyroku łącznego;
IV.na podstawieart.63§1 kk. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia wolności zaliczone na poczet kar jednostkowych mocą powyższych wyroków;
V.utrzymał w mocy inne rozstrzygnięcia, zawarte w wyrokach wymienionych w pkt.8, 9 i 10 części wstępnej wyroku, nie będące przedmiotem wyroku łącznego;
VI.określenie początku odbywania kary na mocy wyroku łącznego pozostawił Dyrektorowi Zakładu Karnego, w którym skazany będzie odbywał karę łączną pozbawienia wolności;
VII.na podstawieart.624§1 kpk. zwolnił skazanego od kosztów postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego, kosztami tymi obciążając Skarb Państwa.

Apelację od powyższego wyroku wniósł skazany zarzucając zaskarżonemu wyrokowi zwiększenie wymiaru kary bezwzględnego pozbawienia wolności i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie mu kary łącznej w sposób najbardziej dla niego korzystny.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja skazanego jako oczywiście bezzasadna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W. S., jak wynika z informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz z akt poszczególnych spraw, był 10–krotnie karany sądownie prawomocnymi wyrokami:

1
Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich, VI Wydział Grodzki z dnia12 lutego 2004 r., w sprawie osygn. akt VI K 1/04, za przestępstwo zart.178a§1 kk. w zw. zart.244 kk. w zw. zart.11§2 kk. popełnione w dniu27 lipca 2001 r.na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat prób, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat; postanowieniem z dnia 28 maja 2007 r. zarządzono skazanemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od 8 listopada 2007 r. do 8 września 2008 r.;

2
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej, XII Wydział Karny z dnia06 grudnia 2004 r., w sprawie osygn. akt XII K 857/04, za przestępstwo zart.178a§2 kk. popełnione w dniu6 lipca 2004 r.,na karę 30 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10 złotych, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku; kara grzywny została wykonana w dniu 20 kwietnia 2007 r.;

3
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej, XII Wydział Karny z dnia29 sierpnia 2006 r., w sprawie osygn. akt XII K 1179/05, za:

a) przestępstwo zart.207§1 kk. iart.157§2 kk. w zw. zart.11§2 kk. popełnione w okresie od1996 r. do czerwca 2005 r.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
b) przestępstwo zart.209§1 kk. popełnione w okresieod 1998 r. do czerwca 2005 r.na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
którym to wyrokiem orzeczono karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 5 lat próby; postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. zarządzono skazanemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności; skazany rozpoczął odbywanie tej kary 25 kwietnia 2012 r., a jej koniec został określony na dzień 25 grudnia 2013 r.;

4
Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, X Wydział Grodzki z dnia06 listopada 2006 r., w sprawie osygn. akt X K 1105/06, za przestępstwo zart.178a§2 kk. popełnione w dniu8 czerwca 2006 r.na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat próby oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat;

5
Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, X Wydział Grodzki z dnia23 listopada 2006 roku, w sprawie osygn. akt X K 1456/06, za przestępstwo zart.178a§2 kk. popełnione w dniu21 sierpnia 2006 r.,na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 4 lat próby oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia jednośladowych pojazdów mechanicznych na okres 3 lat;

6
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia, V Wydział Karny z dnia23 lutego 2009 r., w sprawie osygn. akt V K 1470/08, za:

a) przestępstwo zart.11§1 dkk. w zw. zart.199§1 dkk. iart.265§1 dkk. w zw. zart.10§2 dkk. w zw. zart.18§1 dkk. w zw. zart.199§1 dkk. iart.265§1 dkk. w zw. zart.10§2 dkk. popełnione w okresie od14 listopada 1996 r. do 29 stycznia 1997 r.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, karę grzywny w kwocie 400 złotych,
b) przestępstwo zart.18§1 dkk. w zw. zart.18§2 dkk. i w zw. zart.199§1 dkk. popełnione wlistopadzie 1996 r.na karę 1 roku pozbawienia wolności,
którym to wyrokiem orzeczono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 3 lat próby;

7
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej, XII Wydział Karny z dnia14 czerwca 2010 r., w sprawie osygn. akt XII K 1128/09, za przestępstwo zart.207§1 kk. popełnione w okresieod stycznia 2009 r. do 23 sierpnia 2009 r.na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; postanowieniem z dnia 11 maja 2011 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na zastępczą karę grzywny, a postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r. na zastępczą karę 2 miesięcy pozbawienia wolności; początek odbywania kary, po uwzględnieniu okresu zaliczonego na poczet kary, został określony na dzień23 grudnia 2014 r., koniec na dzień 21 lutego 2015 r.;

8
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej, XII Wydział Karny z dnia11 stycznia 2011 roku, w sprawie osygn. akt XII K 1036/10, za przestępstwo zart.178a§1 i 4 kk. iart.244 kk. w zw. zart.11§2 kk. w zw. zart.64§1 kk. popełnione w dniu19 października 2010 r.na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 5 lat próby, karę 50 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 20 złotych, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 10 lat; postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r. karę grzywny zamieniono na 22 dni zastępczej kary pozbawienia wolności; początek odbywania zastępczej kary został określony na dzień21 lutego 2015 r., koniec na dzień 15 marca 2015 r.;

9
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia, II Wydział Karny z dnia31 stycznia 2011 roku,w sprawie osygn. akt II K 1048/10, za przestępstwo zart.178a§1 kk. iart.244 kk. w zw. zart.11§2 kk. popełnione w dniu28 czerwca 2010 r.na karę 1 roku pozbawienia wolności, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat; początek odbywania kary, po uwzględnieniu okresów zaliczonych na poczet wykonania kary, został określony na dzień 25 grudnia 2013 r., koniec na dzień 23 grudnia 2014 r.;

10
Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej, XII Wydział Karny z dnia15 marca 2011 roku, w sprawie osygn. akt XII K 42/11, za przestępstwo zart.178a§1 i 4 kk. iart.244 kk. w zw. zart.11§2 kk. w zw. zart.64§1 kk. popełnione w dniu23 grudnia 2010 r.na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 5 lat próby oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat.

W myślart.85 kk., jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, Sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa.
Uwzględniając powyższe zgodzić należy się z zaskarżonym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, iż z wymienionych wyżej orzeczeń połączeniu wyrokiem łącznym podlegają orzeczenia wskazane w punktach 8, 9 i 10, natomiast połączenie wyroków opisanych w punktach 3-6, jakkolwiek możliwe, byłoby jednak dla skazanego niekorzystne.
Istotnym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r., Nr 206, poz.1589) nie zachodzą materialnoprawne przeszkody do orzeczenia kary łącznej o charakterze bezwzględnym w przypadku skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania. Bezsprzecznym jest, że zmiany przepisówkodeksu karnegowprowadzone ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. są dla skazanych mniej korzystne od tych, jakie obowiązywały w poprzednim stanie prawnym. Przytoczyć należy w tym miejscu orzeczenie Sądu Najwyższego, jakie zapadło na kanwieart.89§1a kk., a które wskazuje wprost, że „możliwość wymierzenia kary łącznej w wyroku łącznym na podstawieart.89§1a kk., zgodnie zart.4§1 kk., dotyczyć będzie skazań za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania,popełnione po dniu 7 czerwca 2010 r.”;orzeczenie natomiast przez sąd za zbiegające się przestępstwa, za które wymierzono również kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia w sytuacji, gdy przestępstwa te zostały popełnioneprzed dniem 8 czerwca 2010 r.zawsze stanowić będzie rażące naruszenieart.4§1 kk. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2011 r., V KK 74/11, Biul.PK 2011/7/36).
Wyroki jednostkowe opisane w punktach 3-6 zapadłe wobecW. S.dotyczą przestępstw popełnionych przed dniem 8 czerwca 2010 r. Jakkolwiek Sąd łącząc jednostkowe kary z tych wyroków mógłby orzec wobec skazanego karę - przy zastosowaniu pełnej absorpcji – w wymiarze pozwalającym na warunkowe zawieszenie jej wykonania, jednak słusznie rozstrzygnął, iż mając na uwadze dotychczasowy tryb życia skazanego, jego wielokrotną karalność i niepoprawność, nie zachodzą podstawy do zastosowania wobec niego zasady pełnej absorpcji.
W świetle powyższych konstatacji stwierdzić należy, iż Sąd I instancji słusznie uwzględnił przy wyrokowaniu obowiązujące uprzednio stanowisko judykatury o kierowaniu się interesem procesowym skazanego przy orzekaniu wyroku łącznego. Interpretacja przepisuart.89§1 kk., dokonywana w orzecznictwie Sądu Najwyższego jeszcze przed wejściem w życieart.89§1a kk., była bezsporna i jednoznaczna. W uchwale z dnia 27 marca 2001 r., sygn. akt I KZP 2/01 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, żeart.89§1 kk. stanowi podstawę do orzekania kary łącznej w wyroku łącznym w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary bezwzględne pozbawienia wolności z karami pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, ale poprzez orzeczenie (przy spełnieniu warunków zart.69 kk.) kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Trafnie zatem, mimo zaistnienia przesłanek zart.85 kk., Sąd Rejonowy nie połączył skazanemu kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania z karą bezwzględnego pozbawienia wolności i nie wymierzył mu kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Takie rozstrzygnięcie zdecydowanie pogorszyłoby sytuację skazanego.
Prawidłowo również Sąd Rejonowy wziął pod uwagę treść aktualnie obowiązującegoart.89§1a kk. Obecnie istnieje możliwość wymierzania w miejsce łączonych w wyroku łącznym kar bezwzględnych pozbawienia wolności z karami orzeczonymi z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i wymierzanie w ich miejsce kary łącznej w postaci bezwzględnej kary pozbawienia wolności. Przekreśla to obowiązującą dotychczas zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie zasadę, iż instytucja wyroku łącznego miała służyć wyłącznie poprawie sytuacji skazanego. Przepisart.89§1a kk. pozwala wprost w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania - orzec w wyroku łącznym - karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Sąd Rejonowy władny był orzec karę łączną w granicach od 1 roku i 6 miesięcy (przy zastosowaniu zasady absorpcji) do 3 lat i 6 miesięcy (przy zastosowaniu zasady kumulacji). Sąd Rejonowy natomiast orzekł karę 1roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, stosując zasadę asperacji - częściowej absorpcji, uznając, iż za takim jej ukształtowaniem przemawia zarówno zbieżność czasowa i przedmiotowa przestępstw objętych poszczególnymi wyrokami, jak również sposób zachowania się skazanego po popełnieniu poszczególnych przestępstw objętych wyrokami podlegającymi łączeniu oraz prognoza kryminologiczno-społeczna, co do wyników dotychczasowej resocjalizacji. Sąd Okręgowy w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, podobnie jak argumentację dotyczącą braku podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania tak wymierzonej kary łącznej. Przemawiała za tym przede wszystkim niepoprawność skazanego, który (mimo pozytywnej opinii z zakładu karnego, co było zresztą uwzględnione przez Sąd przy określaniu wysokości kary łącznej) wielokrotnie wkraczał na drogę przestępstwa (o czym przekonuje jego karta karna) oraz popełnianie czynów zabronionych w warunkach powrotu do przestępstwa.
Odnosząc się do z zarzutu apelacji, za Sądem Apelacyjnym w Krakowie stwierdzić należy, że „orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić skazanemu korzyści, jest bowiem konsekwencją przesłanek jej wymiaru. Wymierzenie kary łącznej jest działaniem racjonalnym, polegającym na oznaczeniu kary odpowiedniej do stopnia związku przedmiotowo-podmiotowego między zbiegającymi się realnie przestępstwami.” (por. orzecz. SA wK.z 5.02.2008 r. II AKa 8.08, KZS 2008/3/30). Co więcej, jak również wynika to z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19.10.2007 r. (II AKa 183/07, Prok. i Pr. 2008/4/17) „kara łączna jest swego rodzaju podsumowaniem działalności przestępczej sprawcy w okresie czasu objętym skazaniami. Ma likwidować swoistą konkurencję kar w postępowaniu wykonawczym wynikłą z kilkakrotnych skazań. Nie jest to sposób na premię dla sprawcy większej ilości przestępstw. Wymierzając karę łączną, stosuje się zwykłe dyrektywy karania, a zwłaszcza słuszności i celowości, wyrażane przez związek przedmiotowo-podmiotowy między poszczególnymi przestępstwami. Na ogół nie ma powodu, by orzekać kary łączne w dolnych granicach, to jest w wysokości najsurowszej ze zbiegających się kar. Popełnienie więcej jak jednego przestępstwa powinno raczej skłaniać do odstępstwa od absorpcji kar, niż za nią przemawiać. Wymierzenie takiej kary prowadziłoby do premiowania sprawcy popełniającego nie jedno, a więcej przestępstw, zatem prowadziłoby do praktycznej bezkarności innych zachowań zabronionych.” Wbrew sugestii apelującego, instytucja wyroku łącznego nie może być zatem traktowana jako premia dla skazanego z tego tytułu, że popełnił wiele przestępstw w krótkim okresie czasu.
Przytoczyć wypada za Sądem Najwyższym, że orzekanie kary łącznej jest obligatoryjne i nawet w postępowaniu toczącym się w tym przedmiocie na skutek wniosku złożonego przez skazanego, jego wynik nie jest uzależniony od złożenia przez zainteresowanego określonych propozycji połączenia konkretnych orzeczeń skazujących (por. wyrok SN z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt V KK 212/07).
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że trafnie w odniesieniu do wymiaru kary łącznej Sąd Rejonowy kierował się oceną związków przedmiotowo – podmiotowych pomiędzy czynami, których dopuścił się skazany oraz oceną ich ilości i częstotliwości dokonania. Brak było podstaw do znacznego łagodzenia orzeczonych wobec skazanego prawomocnie sankcji karnych. Biorąc pod uwagę ilość i częstotliwość popełnianych czynów, zastosowanie w stosunku do skazanego zasady całkowitej absorpcji oraz dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary powodowałoby tak u skazanego, jak i w odczuciu społecznym przekonanie o nie ponoszeniu konsekwencji karnej czynów, za które prawomocnie orzeczono kary pozbawienia wolności.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując uzasadnienia dla argumentacji zawartej w apelacji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku znajduje oparcie wart.29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturzeoraz§2 ust.3 i §14 ust.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uwzględniając sytuację majątkową skazanego, na podstawieart.624§1 kpkiart.634 kpkzwolniono go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.