Sąd Okręgowy w Tarnowie
IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: IV U 873/13
Data wyroku: 2013-10-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mariusz Musiał
Słowa kluczowe: Emerytura
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt IV U 873/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący:SSO Mariusz Musiał
Protokolant:    st. sekr. sądowy Jolanta Stawarz

po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. w Tarnowie na rozprawie
sprawy z odwołaniaF. M.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
z dnia 24 kwietnia 2013 r. nr(...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznajeF. M.prawo do emerytury od dnia(...)r.

Sygn. akt IVU 873/13

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 3 października 2013 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wT.decyzją z dnia 24.04.2013 r. odmówiłF. M.przyznania emerytury na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych( Dz. U. Nr 162 poz 1118 z zm ), ponieważ nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia prawa do tego świadczenia, gdyż na dzień wydania decyzji nie osiągnął wieku 60 lat i nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

F. M.w odwołaniu od decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponieważ w dniu(...)osiągnął 60 lat i w okresie od 29.05.1975 r. do 31.12.1998 r. pracował na stanowisku operator dźwigu. Była to praca w szczególnych warunkach. Nie ma obecnie możliwości uzyskania świadectw pracy w szczególnych warunkach, ponieważ pracodawcy nie istnieją. Sporne okoliczności z okresu 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r. chce udowodnić za pomocą świadków. Po uwzględnieniu tego okresu zatrudnienia legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie w związku z niespełnieniem przez odwołującego przesłanek z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS z przyczyn podanych w uzasadnieniu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
F. M.urodzony w dniu (...)ukończył 60 lat w dniu(...)Odwołujący legitymuje się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym i uzupełniającym w wymiarze ponad 30 lat na dzień 01.01.1999 r. W dniu 10.04.2013 r. odwołujący wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy uznał za udowodnioną pracę w szczególnych warunkach w wymiarze 6 lat, 5 miesięcy i 29 dni w okresach: od 01.07.1971 r. do 21.10.1972 r., od 11.11.1974 r. do 31.03.1975 r. i od 07.03.1994 r. do 31.12.1998 r.
/dowód: wniosek z dnia 10.04.2013 r. –k. 1-2 ar czII/.

Odwołujący w okresie od 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r. pracował wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.na stanowisku operator żurawia. Pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator żurawia – dźwigu najpierwmarki P.a potem(...)ton samojezdnego. Przedsiębiorstwo wykonywało kanalizacje, stan zerowe na budowach, prowadziło pracę na budowieOsiedla (...), na budowach wB.,B.,R.iM.. Jego praca polegała na układaniu rur betonowych pod różne instalacje, raczej ziemne. Otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Pracodawca ten obecnie nie istnieje.
/dowód: świadectwo pracy z dnia 31.03.1993 r. –k. 6 ar czI,
zeznania świadkaW. B.–k. 8 as,
zeznania świadkaK. S.–k. 8v as,
zeznania świadkaJ. W.–k. 8v as,
zeznania odwołującego –k. 9 as.

Sąd zaakceptował zeznania świadkaW. B.,K. S.iJ. W.potwierdzające, żeF. M.wykonywał w sposób ciągły i stale pracę w szczególnych warunkach w wymiarze pełnego etatu wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.od 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r. na stanowisku operator żurawia dźwigu tj. stale i w pełnym wymiarze wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dział V poz. 3 wykazu stanowiącego powołany wyżej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia. 7 lutego 1983 r. tj. pracę maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych.
Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali u tego samego pracodawcy na przestrzeni spornego okresu i potwierdzili rodzaj pracy wykonywanej przez odwołującego bowiem w sposób spójny i konsekwentny wskazali, iż w tym okresie pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku operator dźwigu, żurawia. Depozycje te potwierdzały dowody z dokumentów.
Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, w szczególności zalegających w aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości Sądu, zarówno treść jak i forma dokumentów nie były kwestionowane prze strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich jakie należałoby uwzględnić urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego w tym wynikającego zart. 244 i art.245 kpc. Na podstawie świadectwa pracy z dnia 31.03.1993 r. Sąd ustalił, że odwołujący pracował na stanowisku operatora żurawia.

Sąd rozważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie czyF. M.przysługuje prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu wykonywania pracy w warunkach szkodliwych.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1. Za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z koleiart. 32 ust.4stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawieRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U. Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 Rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze , wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, ze za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. §4 pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1
osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn;

2
ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czyF. M.był zatrudniony w warunkach szczególnych w okresie zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.od 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r. jako operator żurawia skoro nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach w oparciu o świadectwo pracy, jego zeznania i zeznania świadków.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast wrozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń(Dz. U. Nr 10, poz. 49) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia (§ 4 ust. 3). W myśl § 21 ust. 1, 4 i 5 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 22 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 maja 1985 r., III UZP 5/85 wyjaśnił, że w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe dopuszczalne jest przeprowadzenie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych dowodu z zeznań świadków na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Pogląd ten został rozwinięty w znowelizowanymart. 473 kpc, który stanowi, że w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. W postępowaniu przed tymi sądami okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń mogą być udowadniane wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi (por. wyr. SN z dnia 02.02.1996 r. II URN 3/95 OSNP 1996/16/239). Skoro więc w niniejszej sprawie odwołujący nie dysponował świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach, zasadnym stało się ustalenie okoliczności w jakich odwołujący świadczył pracę na podstawie zeznań świadków, jego zeznań oraz dowodów z dokumentów. W oparciu o nie Sąd ustalił, iż odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wT.od 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r. jako operator, operator żurawia. U tego pracodawcy wykonywał prace na stanowisku operator żurawia w wymiarze pełnego etatu i stale. Praca na tym stanowisku została zaliczona zgodnie z wykazem A dział V pkt. 3 będącym załącznikiem dorozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Po uwzględnieniu tego okresu oraz już wcześniej uznanego okresu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 6 lat, 5 miesięcy i 29 dni odwołujący legitymuje się wymaganym okresem pracy w warunkach szkodliwych określonych w wykazie A w wymiarze co najmniej 15 lat.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę odwołujący spełnia przesłanki do przyznania emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach, wynikające z treści art. 32 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a w szczególności§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze( Dz. U. 1983 r. nr 8, poz. 43 z póź. zm.)F. M.osiągnął bowiem wiek 60 lat w dniu(...)posiada wymagany okres zatrudnienia (ponad 30-letni okres składkowy i nieskładkowy), a przede wszystkim spełnia kwestionowaną dotąd przez organ rentowy przesłankę w postaci co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ po uznaniu mu spornego okresu pracy w warunkach szczególnych tj. od 09.07.1979 r. do 31.03.1993 r., kiedy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako operator żurawia legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Odwołujący w dniu(...)ukończył 60 lat i od tej daty Sąd przyznał mu prawo do emerytury.
Mając na względzie powyższe orzeczono na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego iart.47714§2 kpc.