Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 424/13
Data wyroku: 2013-07-11 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Krzysztof Olaszek, Jarosław Gołębiowski, Arkadiusz Lisiecki
Słowa kluczowe: Zasiedzenie
Podstawa prawna: art. 172 kc w zw. z art. 175 kc i art. 123 kc

Sygn. akt II Ca 424/13

POSTANOWIENIE
Dnia 11 lipca 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie:

SSO Jarosław Gołębiowski
SSR del. Krzysztof Olaszek

Protokolant:

Paulina Neyman

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 roku
sprawy z wnioskuJ. K.,G. K.
z udziałemB. W.,G. W.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie
na skutek apelacji wnioskodawców
od postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 16 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I Ns 142/12

postanawia: oddalić apelację i ustalić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w sprawie.
Sygn. akt. II Ca 424/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. po rozpoznaniu sprawy z wnioskuJ. K.,G. K.z udziałemG. W.,B. W.o zasiedzenie własności nieruchomości, cytuję:

1
oddalił wniosek,

2
nakazał ściągnąć solidarnie od wnioskodawcówJ. K.iG. K.kwotę 1.896,38 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa,

3. nie obciążył wnioskodawcówJ. K.iG. K.brakującą opłatą od wniosku od uiszczenia, której zostali zwolnieni,
4. zniósł wzajemnie koszty postępowania miedzy stronami – koniec cytatu.
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego:
OjciecJ. S.iM. J.W.nabył działki położone we wsiŁ.oznaczone w rejestrze gruntów numeremdziałki (...)w 1921 roku. Działki te o nr(...)i(...)do 1958 stanowiły jedną działkę siedliskowąJ.iW. W. (1).
J. W. (1)zmarł w 1950 roku. Spadek poJ. W. (1)nabyli żonaW.i dzieci:A. K.,J. S.,M. N.,H.(M.)Z.,S. W.,H. W. (1),M. W. (1)iE. W..
W. W. (1)zmarła 17.02.1977 roku a spadek po niej nabyły dzieci:A. K.,J. S.,M. N.,H. Z.,S. W.,H. W. (1),M. W. (1)iE. W..
J. S.zawarła związek małżeński zeS. S.dnia 25.09.1951roku.
J. S.w 1958 roku dostała na podstawie nieformalnej umowy o dział spadku po ojcu część gospodarstwa, które obejmowało też inne działki oprócz pasa ziemi ornej bez zabudowań w siedlisku.J. S.dostała 2/5 części placu a matka zostawiła sobie 3/5 części placu. Nie było wjazdu na tą ziemię orną, którą dostałaJ. S.i która była nieogrodzona.S. S.dostał pozwolenie na budowę domu i obory dnia 08.05.1958 roku.J. S.iS. S.zbudowali dom około roku 1967-1968.
KiedyJ. S.zbudowała dom, powstał wjazd na jej działkę i jest ten wjazd w tym samym miejscu do dzisiaj.W. W. (1)miała drugi wjazd na swoją działkę.J. S.wjeżdżał na swoje podwórko tak jak teraz wjeżdża wnioskodawcaJ. K.. MałżonkowieW.mieli swoją bramę, która jest w tym samym miejscu do tej pory. Z bramy koło domuJ. S.korzystała tylkoJ. S.z rodziną, bo to było jej podwórko i jej wjazd.
W granicy stały budynki, drewniany dom, w którym mieszkałH. W. (1), obora i szopa. Obecnie jest tylko obora, ale wszystkie te budynki stały w jednej linii. Pomiędzy domem a oborą było przejście doJ. S.. Dopiero później jak się zagospodarzyli zrobili płot i furtkę.W. W. (1)ze swoim synemM. W. (1)planowała budowę nowego domu, który teraz stoi na działce uczestników.
W. W. (1)składowała materiały budowlane potrzebne do budowy swojego domu za swoją oborą na działce użytkowanej przezJ. S..
Dom uczestników był zbudowany już po wybudowaniu domu przezJ. S.. Między domem a oborą nie dało się wjeżdżać.W. W. (1)uprawiała dalej działkę rolniczo wzdłuż linii będącej przedłużeniem linii budynków, między granicą a stodołą można było wjechać wozem z parą koni.
Nową stodołęM. W. (1)zbudował w roku 1988.
Dnia 14.12.1969 roku była zawarta nieformalna umowa sprzedażyJ. S.przez braciJ. W. (2)iH. W. (1)ich udziałów w tej działce siedliskowej „na której stoją budynki gospodarcze".
J. S.nabyła prawo własnościdziałki nr (...)na podstawie Aktu Własności Ziemi z dnia 30.09.1974 roku, nr ON-(...), wydanego przez Naczelnika Powiatu wP., który uprawomocnił się dnia 02.11.1974 roku roku. Uczestnikami tego postępowania byli:H. W. (1),M. W. (1),A. W.,S. W.,W. W. (1),J. S.. Działka ta nie obejmowała wjazdu.
Aktem notarialnym z dnia 07.03.1990 roku sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym wP.Tryb. przed notariuszemM. S.iJ.małżonkowieS.darowali nieruchomość rolną obejmującą m.in. działkę położoną we wsiŁ.nr(...)wnioskodawcomJ.iG.małżonkomK.dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskimksięga wieczysta nr (...).
Właścicielami nieruchomości położonej we wsiŁ.oznaczonej w rejestrze gruntów numeremdziałki (...)( objętej wnioskiem) o powierzchni 0,25 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim prowadzona jest księga wieczysta nr(...)są uczestnicyG. W.iB. W., którą dostali od swoich rodzicówW.iM.małżonkówW..
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 1989 roku w sprawie sygn. akt INs 999/88 Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim stwierdził, żeW.iM.małżonkowieW.nabyli z dniem 04.11.1971 roku m.in. własność nieruchomości położonej we wsi ł,ochyńsko oznaczonej w rejestrze gruntów numeremdziałki (...). Postanowienie to uprawomocniło się dnia 17 lutego 1989 roku.J. S.obecna na rozprawie w dniu 27.01.1989 roku przyłączyła się do wniosku.
W części siedliska granica posiadania biegła wzdłuż budynków gospodarczychW., starej obory, garażu i szopek. Wnioskodawcy swobodnie korzystają z wjazdu.
Do 1994 roku między stodołami i za stodołamiM. W. (1)a potem uczestnicy użytkowali wg granicy ewidencyjnej, wzdłuż linii biegnącej mniej więcej po środku pomiędzy linią czerwoną a zieloną zaznaczoną na szkicu k.129, a nie wzdłuż linii obejmującej wjazd na działkę wnioskodawców.
W 1994 strony same dokonały podziału do korzystania i korzystają z nieruchomości w ten sposób, że za stodołami jest większy uskok, który zaczął użytkowaćW.tzn. jak zaznaczył biegły na mapie k.184: wnioskodawcy korzystają z częścidziałki (...)zaznaczonej czerwoną kratką a uczestnicy korzystają ze swojejdziałki (...)zaznaczonej czarną kratką idziałki wnioskodawców nr (...)zaznaczonej zieloną kratką. Został postawiony nowy płot w innym miejscu niż stary. W tym samym czasie zbudowana została szopka w narożniku nowego płotu. Uczestnicy zostawili wnioskodawcom bramę, ale od połowy placu wzięli 8 metrów. Było to około 4 metrów więcej niż użytkowali dotychczas.
Sąd Rejonowy zważył, iż wniosek nie jest uzasadniony.
W analizowanej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o doliczenie czasu posiadania poprzednich posiadaczy samoistnych:S.iJ.małżonkówS.-rodziców wnioskodawczyniG. K.. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego z samoistnym posiadaniemS.iJ.małżonkówS.częścidziałki nr (...)zaznaczone punktami(...)na mapie k. 214 mamy do czynienia od dnia 1 stycznia 1969 roku jako datę zakończenia budowy domu przezJ. S.i powstanie wjazdu na jej posesję czego żadna ze stron nie kwestionowała. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dopiero po zakończeniu budowy domuJ. S.i zabraniu materiałów budowlanych przezW. W. (1), powstał wjazd na działkęJ. S.o obecnie wnioskodawców. Od tego czasuJ. S.korzystała sama z wjazdu. Natomiast jeśli chodzi o częśćdziałki nr (...)zaznaczoną punktami(...)na mapie k. 214 to wnioskodawcy w żaden sposób nie udowodnili, że tę część posiadali czy użytkowali. O tym, że przed 1994 rokiem granica przez część podwórka biegła od bramy wnioskodawców a następnie załamywała się na korzyść uczestników, wzdłuż linii biegnącej mniej więcej po środku pomiędzy linią czerwoną a zieloną zaznaczoną na szkicu k.129 świadczy wybudowanie nowej stodoły przezM. W. (1)na całej szerokości swojej działki ewidencyjnej w roku 1988, inaczej nie mógłby korzystać z tej stodoły. Sąd nie dał wiary uczestniczceB. W.co do twierdzeń, że nowa stodoła uczestników została zbudowana około roku 70, bowiem są sprzeczne z zeznaniami świadkaM. W. (1), który budował tę oborę a poza tym uczestniczkaB. W., jak sama zeznała, zamieszkała nadziałce (...)dopiero w roku 1996. Taki stan rzeczy potwierdzają też zeznania świadkaM. W. (1), świadkaM. W. (2),Z. S.i dlatego zeznania świadków sprzeczne z tymi ustaleniami Sąd uznał za niewiarygodne. Ponadto samaJ. S.występując o wydanie tytułu własności ziemi na część ziemi przez siebie użytkowaną wystąpiła jedynie o uwłaszczeniedziałki (...). To zdaniem Sądu Rejonowego świadczy o tym, żeJ. S.dostała w wyniku nieformalnego działu spadku po ojcu tylkodziałkę (...). Z załączonych do akt kserokopii dowodów wpłat podatków nie wynika, że podatek dotyczy działki objętej wnioskiem.
Termin zasiedzenia części zaznaczonej punktami(...)na mapie k. 214 w złej wierze wynoszący 30 lat upłynąłby dnia 1 stycznia 1989 roku, ale termin ten został przerwany.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 1989 roku w sprawie sygn. akt INs 999/88 Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim stwierdził, żeW.iM.małżonkowieW.nabyli z dniem 04.11.1971 roku m.in. własność nieruchomości położonej we wsiŁ.oznaczonej w rejestrze gruntów numeremdziałki (...). Postanowienie to uprawomocniło się dnia 17 lutego 1989 roku. Uczestnikami tego postępowania byli :M. W. (1)iW. W. (4)- wnioskodawcy,H. W. (1),A. K.,S. W.,J. S.,E. W.,M. N.,H. Z..J. S.poprzedniczka prawna wnioskodawców obecna na rozprawie w dniu 27.01.1989 roku przyłączyła się do wniosku.
Ponieważ w dniu 11.11.1988 roku zostało wszczęte sądowe postępowanie w przedmiocie uwłaszczeniadziałki (...)(objętej wnioskiem) na rzeczW.iM. W. (1), to Sąd Rejonowy uznał, iż nastąpiła przerwa biegu zasiedzenia w stosunku do rodziców wnioskodawcy, bowiemJ. S.była uczestnikiem tego postępowania uwłaszczeniowego.
Po przerwaniu termin zasiedzenia biegnie na nowo, a więc w analizowanej sprawie od dnia 18 lutego 1989 roku w związku z czym okres zasiedzenia w złej wierze wynosi zgodnie zart. 172 k.c.30 lat i upłynie dopiero w dniu 18 lutego 2019 roku. Mając powyższe ustalenia faktyczne i rozważania na uwadze, Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zasiedzenie na podstawieart. 172 kc,art. 176 § 1 kc,art. 123 § 1 pkt 1 kcw zw. zart. 175 kc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.zgodnie z ogólną zasadą obowiązującą przy rozliczaniu kosztów w postępowaniu nieprocesowym, która stanowi, iż każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Apelację od powyższego postanowienia złożyli wnioskodawcy zaskarżając je w całości, zarzucając mu:
1.naruszenie prawa materialnegoart. 172 § 1 kcoraz art. XLI ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu 30 letniego terminu zasiedzenia, podczas gdy zastosowanie w powyższej sprawie powinien mieć 20 letni termin zasiedzenia, według, którego poprzednicy prawni wnioskodawców nabyli własność nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r.
2. ewentualnie naruszenie prawa procesowegoart. 233 § 1 kpcprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej ocenie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy I Ns 999/88 przez błędne stwierdzenie, że udziałJ. S.w tym postępowaniu przerywał w 1988 r. bieg zasiedzenia co do całej części gruntu objętego wnioskiem pomimo, iż w postępowaniu uwłaszczeniowym nie został precyzyjnie określony obszar nieruchomościdziałki (...)a z załączonej ówcześnie mapy wynikał inny przebieg granicy zdziałką (...).

3
naruszenie prawa procesowegoart. 520 § 2 kcprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu kosztami postępowania, związanymi z przeprowadzonym dowodem z opinii biegłego geodety wyłącznie uczestników.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty apelujący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zasiedzenia na rzecz poprzedników prawnych wnioskodawcówJ. S.iS. S.z dniem 1.01.1985 r. oraz zwolnienie wnioskodawców od kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji i dopuszczenie w zakresie tego wniosku oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach każdego z wnioskodawców.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:apelacja nie jest uzasadniona.
Zarzut apelujących naruszenia przez Sąd I instancji przepisuart. 172 § 1 k.c.orazart. XLIprzep. wprow.K.c.nie jest w ocenie Sądu II instancji zasadny.
Faktem niespornym jest, że w dniu 11 listopada 1988 r. zostało wszczęte przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Tryb. postępowanie w sprawie I Ns 999/88 o uwłaszczeniedziałki nr (...), w którym to brała udziałJ. S.(uznała żądanie wniosku). Prawomocnym zaś postanowieniem w/w Sądu zostało stwierdzone, żeW.iM.małż.W.nabyli z dniem 04 listopada 1971 r. własność m. in.działki (...).
Do biegu zasiedzenia na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy stosuje się również odpowiednio (art. 175 k.c.) przepisart. 123 § 1 pkt 1 k.c., który traktuje o przerwie biegu przedawnienia. Złożenie przez poprzedników prawnych uczestników wniosku a następnie wydanie prawomocnego postanowienia o uwłaszczeniedziałki nr (...)doprowadziło do przerwania biegu zasiedzenia. Jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy ( przywołując na potwierdzenie swego stanowiska wskazane w uzasadnieniu expressis verbis orzecznictwo Sądu Najwyższego) wszczęcie postępowania w sprawie I Ns 999/88 doprowadziło do przerwania biegu zasiedzenia ponieważ uczestnikiem tego postępowania była poprzedniczka prawna wnioskodawcówJ. S.. Skutkiem powyższego jest to, że termin zasiedzenia spornej częścidziałki (...)biegnie od nowa i upłynie dopiero dnia 18 lutego 1989 r. tj. po 30 latach ( gdyż posiadanie samoistne wnioskodawców jest posiadaniem w złej wierze ).
Z przeprowadzonych w sprawie dowodów wynika, że poprzedniczka prawna wnioskodawców samodzielnie ze spornego wjazdu najwcześniej korzystała dopiero od czasu zabrania materiałów budowlanych składowanych na jej działce przezW. W. (1)tj. od 1 stycznia 1969r. Podkreślić zaś w tym miejscu należy, że nieformalna umowa nabycia przezJ. S.udziałów odJ. W. (2)iH. W. (2)miała miejsce dopiero w dniu 14 grudnia 1969 r.
Godzi się także w tym miejscu przypomnieć wnioskodawcom, żeJ. S.w postępowaniu administracyjnym toczącym się w roku 1974 dotyczącym uwłaszczenia jej posiadanymi gruntami domagała się uwłaszczenia m.in. nadziałkę (...), która została przez nią zabudowana. Nie żądała wydania decyzji administracyjnej na częśćdziałki (...), na której był urządzony sporny wjazd. Jak wynika z lektury akt postępowania uwłaszczeniowego, to postępowaniem tym objęte były działki, które objęła w wyniku przeprowadzonego nieformalnie działu spadku po ojcuJ. W. (1).
Wszystkie wyżej omówione dowody wskazują, żeJ. S.w wyniku w/w działu spadku, który obejmował siedlisko otrzymała jedyniedziałkę (...).
Wnioskodawcy nie udowodnili ( stosownie do treściart. 6 k.c.), aby ich poprzednicy prawni otrzymali w roku 1958 także sporną częśćdziałki numer (...).
Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy prawa procesowego tj.art. 233 § 1 k.p.c.W tym miejscu przypomnieć należy, że sędziowskiej ocenie dowodów nie można przeciwstawiać własnej oceny, przeciwnie konieczne jest wskazanie, przyczyn dla których ocena dowodów nie spełnia kryteriówart. 233 § 1 k.p.c.Zatem dopóki apelujący nie wykaże istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, które prowadzą do wniosków odmiennych, dopóty nie można uznać, że sąd naruszył w/w przepis. Sąd II instancji dokonując w ramach zarzutów apelacyjnych kontroli w zakresie oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd pierwszej instancji, nie ustala prawdziwości faktów, lecz sprawdza, czy granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29.03.1999 r., w sprawie III CZP 59/98, OSNC 1999, nr 7-8, poz. 124; podkreślił, że same nawet bardzo poważne wątpliwości co do trafności oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji, jeżeli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone wart. 233 § 1 k.p.c.nie powinny stwarzać podstawy do zajęcia przez sąd drugiej instancji odmiennego stanowiska. Z tych to wszystkich względów omówionych wyżej zarzut apelacji w ocenie Sądu Okręgowego nie może odnieść zamierzonego skutku.
Także nie jest uzasadniony zarzut obrazy przepisuart. 520 § 1 k.p.c.Wydatkami w sprawie zostali obciążeni wnioskodawcy ponieważ związane są one z ich udziałem w sprawie.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy apelację wnioskodawców jako niezasadną na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawieart. 520 § 1 k.p.c.