Sąd Okręgowy w Suwałkach
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 453/12
Data wyroku: 2013-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Danuta Poniatowska
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ust. 1 i 2  oraz art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III U 453/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Danuta Poniatowska

Protokolant:

sekr.sądowy Beata Dzienis

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013r. wS.
sprawyJ. N.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wcześniejszą emeryturę
w związku z odwołaniemJ. N.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
z dnia 4 czerwca 2012 r. znak(...)

zmienia zaskarżoną decyzję i przyznajeJ. N.prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2012r.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 04.06.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO., powołując się na przepisyrozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz.U.1983r. Nr 8 poz. 43 ze zm.) iustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153 poz.1227 ze zm.) odmówiłJ. N.prawa do wcześniejszej emerytury, z uwagi na nieudowodnienie 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W tym zakresie nie uwzględnił zatrudnienia w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym od 19.12.1977r. do 31.01.1981r. oraz od 15.06.1987r. do 17.07.1990r. wPrzedsiębiorstwie (...)wE., ponieważ wnioskodawca nie przedłożył świadectwa pracy od pracodawcy. Organ rentowy nie zaliczył również okresu zatrudnienia od 23.07.1990r. do 30.06.1994r. w P.S.(...), gdyż wskazane w świadectwie pracy w warunkach szczególnych stanowisko nie zostało uwzględnione w przepisach resortowych. Decyzja ta uchylała decyzję z dnia 20.04.2012r.
W odwołaniuJ. N.domagał się zmiany decyzji, uwzględnienia spornych okresów do stażu pracy w warunkach szczególnych i przyznania prawa do wcześniejszej emerytury. Wskazał, iż w spornych okresach pracował jako spawacz i tylko takie prace wykonywał. Domagał się przyznania prawa emerytury od dnia 01.06.2012r.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Wskazał, iż praca na dwuzawodowych stanowiskach nie może być uznana za pracę w warunkach szczególnych.

Sąd ustalił, co następuje:

J. N.(ur. (...)) w dniu 08.03.2012r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę. W dacie składania wniosku pozostawał w stosunku pracy zeSpółdzielnią Mieszkaniową (...)wE.. Umowa o pracę została rozwiązana w dniu 25.05.2012r. (świadectwo pracy k. 29 akt ZUS).
Decyzją z dnia 20.04.2012r. ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury z uwagi na dalsze pozostawanie w stosunku pracy oraz brak 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wówczas organ rentowy uwzględnił okres 3 lat 10 miesięcy i 8 dni (od 23.07.1990r. do 30.06.1994r.), jako pracę w warunkach szczególnych. Wydział Obsługi Prawnej wskazał na konieczność ponownej analizy uwzględnionego okresu pracy w warunkach szczególnych i w skarżonej decyzji organ rentowy nie uwzględnił żadnego okresu w tym zakresie.
Na dzień 01.01.1999r. odwołujący udowodnił 28 lat 7 miesięcy i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
W dniu 06.10.1975r. wnioskodawca uzyskał uprawnienia spawacza, w związku z ukończeniem podstawowego kursu spawania elektrycznego (akta osobowe koperta k. 28). W dniu 29.03.1977r. odwołujący ukończył kurs spawania gazowego, natomiast w dniu 18.06.1977r. ukończył(...) Szkołę (...)wC.w zawodzie tokarza (akta osobowe koperta k.12).
W okresie od 09.12.1977r. do 30.04.1986r. odwołujący był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym wE., jako spawacz. Za ten okres uzyskał od przechowawcy akt osobowych świadectwo pracy w warunkach szczególnych, uwzględniające okres od 19.12.1977r do 31.01.1981r. (k. 4 akt ZUS).
Z akt osobowych (koperta k. 12) wynika, iż w początkowym okresie odwołujący został zatrudniony na Oddziale Produkcji Pomocniczej - zbrojowni, jako spawacz. Na tym oddziale spawano elementy do „wielkiej płyty”, której używano do budowy bloków mieszkalnych (zeznania świadkaS. K.koperta k. 61 31:13-39:35). Były to elementy żelbetonowe, zabezpieczenia szalunków, zbrojenia. Odwołujący zajmował się tylko spawaniem. Czynności przygotowawcze wykonywali inni wydzieleni pracownicy. Z dniem 01.02.1981r. odwołujący został przeniesiony na ślusarnię, gdzie również pracował jako spawacz. Co prawda w aktach osobowych znajdują się angaże, w których wskazano stanowiska ślusarz – spawacz (np. angaż z 01.04.1985r.), jednak w rzeczywistości odwołujący wykonywał tylko czynności spawacza. Po przeniesieniu na ślusarnię, gdzie było średnio 7 spawaczy, wnioskodawca spawał elektrycznie elementy balkonów, okien, drzwi, schodów i krat. Spawacze w ślusarni nie wykonali innych prac (zeznania świadkówW. B.k. 19 odwr.,Z. M.koperta k. 61 40:06-45:25 iS. O.koperta k. 61 45:50-49:50). Spawacze w zbrojowni i ślusarni pracowali na halach. W tych okresach nie było przestojów i praca odbywała się przez cały rok.
Powyższy okres (8 lat 4 miesiące 13 dni) został w całości zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych.
W okresie od 02.06.1986r. do 08.06.1987r. wnioskodawca pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni(...)wE.jako spawacz. Z akt osobowych wynikało, iż zarówno w okresie próbnym (od 02.06.1986r.do 16.06.1986r.) jak i po uzyskaniu umowy o pracę na czas nieokreślony (od 17.06.1986r.) zajmował stanowisko mechanika – ślusarza – spawacza. W oparciu o zeznania świadków:A. B.(20:34-26:30 koperta k.61),K. P.(50:15-54:40 koperta k. 61) iT. U.55:10-01:04:08 koperta k. 61) ustalono, z odwołujący pracował w Warsztacie Usług, na którym prowadzona była produkcja. SUR wykonywała również naprawy sprzętu rolniczego, jednak czynności w tym zakresie należały do mechaników. Odwołujący był jednym z trzech spawaczy. W spornym okresie SUR otrzymała zlecenie produkcji elementów do wagonów towarowych tj. zderzaków i ram. W Spółdzielni odbywał się cały cykl produkcyjny, podzielony na 3 etapy: przygotowanie materiałów do spawania, spawanie i konserwacja poprzez malowanie. Odwołujący zajmował się tylko spawaniem. Kwestie związane z przygotowaniem materiału do spawania były wykonywane przez inną grupę. W Spółdzielni pracowali również ślusarze. Spawacze spawali przede wszystkim elektrycznie, ale SUR posiadała również spawarki gazowe. W tym czasie przestojów nie było, a spawacze byli bardzo obciążeni.
Okres pracy w SUR (1 rok 7 dni) został w całości zaliczony do stażu pracy w warunkach szczególnych.
W okresie od 15.06.1987r. do 17.07.1990r. odwołujący był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie (...)wE., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmował stanowisko spawacza. Za ten okres wnioskodawca powołał się na świadectwo pracy w warunkach szczególnych, uzyskane od przechowawcy akt osobowych, który zaliczył cały okres zatrudnienia w(...)do pracy w warunkach szczególnych (k.6 akt ZUS).
Z akt osobowych (koperta k.12) wynika, iż stanowisko spawacza odwołujący zajmował podczas okresu próbnego (od 15.06.1987r. do 28.06.1987r.) jak i po zawarciu umowy na czas nieokreślony (od 29.06.1987r.). Odwołujący pracował w(...), i był to jedyny taki warsztat w całym Przedsiębiorstwie. Warsztat obsługiwał 7 jednostek(...), które znajdowały się wP.,.G.,S.,B.etc. W warsztacie pracowało średnio 60-70 osób, w tym 3-4 spawaczy, którzy zajmowali się naprawą ciężkiego sprzętu (koparek, samochodów ciężarowych, wywrotek, dźwigów). Oprócz napraw wykonywali również prace spawalnicze przy montażu bortów czy skrzyń. Prace odbywały się w halach i nie było przestojów spowodowanych porą roku. Spawacze otrzymywali codziennie mleko. Powyższe ustalono na podstawie zeznań świadków:R. G.(09:00-16:00 koperta k.61),J. A.(16:34-20:04 koperta k.61) iS. K.(31:13-39:35 koperta k. 61).
Powyższy okres (3 lata 1 miesiąc 3 dni) uwzględniono w całości do stażu pracy w warunkach szczególnych.
Ostatni okres podlegający rozważaniu pod względem pracy w warunkach szczególnych dotyczył zatrudnienia wnioskodawcy wPrzedsiębiorstwie (...) S.A., gdzie od 23.07.1990r. do 30.06.1994r. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako ślusarz. Za ten okres odwołujący przedłożył świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach, wydane przez(...) Sp. z o.o.wL.(k.7 akt ZUS).
Z dokumentacji zawartej w aktach osobowych (koperta k. 14) wynika, iż odwołującego zatrudniono na stanowisku ślusarz – spawacz i takie zajmował do końca zatrudnienia. Odwołujący był jednym z 3 spawaczy. Zasadą było, iż spawacz pracował w zespole wraz ze ślusarzem, który przygotowywał materiał do spawania (zeznania świadkówM. D.k.20 iM. C.27:00-30:50 koperta k.61). Spawacze spawali gazowo i elektrycznie. Podczas zatrudnienia w tym zakładzie odwołujący spawał wózki, linie produkcyjne, linie z amoniakiem, ściany w chłodniach, konstrukcje do chłodni etc. Jeżeli była taka konieczność spawali również elementy potrzebne do naprawy samochodów w warsztacie. Spawaczom nie zlecano innych prac.
Powyższy okres (3 lata 10 miesięcy 8 dni), po odliczeniu okresów pobierania zasiłków chorobowych, został w całości uwzględniony do stażu pracy w warunkach szczególnych.

Sąd zważył, co następuje:

Prawo do emerytury w obniżonym wieku zgodnie z treściąart. 184 ust.1 i 2(w treści obowiązującej do 31.12.2012r.) w zw. zart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. z 2009r. Dz.U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) przysługuje ubezpieczonym urodzonym - tak jak wnioskodawca – po 31.12.1948r., jeżeli pracowali w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, posiadają staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat (w przypadku mężczyzn), ukończyli 60 rok życia, nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązali stosunek pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Ilość lat pracy warunkach szczególnych oraz wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych jest badana na dzień wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, czyli 01.01.1999r.
Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust.2 ustawy o emeryturach i rentach z FUSza pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych uważa się osoby, które były zatrudnione przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej, ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Przepis art. 32 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odnośnie wieku, stażu pracy oraz charakteru wykonywanej pracy, uprawnionych do emerytury odsyła dorozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). §3 i 4 rozporządzenia, prawo do emerytury uzależniają od spełniania łącznie następujących warunków: posiadanie 25-letniego okresu zatrudnienia, w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach i ukończenie 60 roku życia. Zgodnie z §2 ust.1 rozporządzenia w sprawie wieku…, zaliczeniu do okresów pracy w warunkach szczególnych podlegają te, w których praca była świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Z ustaleń Sądu, poczynionych w oparciu o akta osobowe oraz zeznania świadków wynika, iż przez wszystkie sporne okresy odwołujący pracował w warunkach szczególnych. Rozważaniu podlegały prace wykonywane na stanowisku spawacza. Uzyskana dokumentacja pracownicza dotyczyła czterech zakładów pracy tj.(...)Przedsiębiorstwa Budowlanego wE., Spółdzielni(...)wE.,(...)wE.iPrzedsiębiorstwa (...)wE.. Należało ją ocenić jako wiarygodną i kompletną, gdyż zawierała m.in. potwierdzenia uzyskanych przez odwołującego uprawnień spawacza gazowego i elektrycznego. W dokumentacji tej nie znaleziono dowodów na przerwy w zatrudnieniu spowodowane chorobą, czy też przestojami w pracy.
Sąd przeprowadził również dowód z zeznań świadków, byłych współpracowników i przełożonych wnioskodawcy. Korespondowały one ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją osobową, były rzeczowe, kompletne i wiarygodne. Wskazywały na wiedzę i znajomość warunków pracy i rodzaju wykonywanych czynności.
Okolicznością, która wymagała wyjaśnienia, było stosowanie dwuczłonowego nazewnictwa zajmowanych przez odwołującego stanowisk. Dotyczyło to stanowiska ślusarz – spawacz (spawacz – ślusarz). Zeznający w sprawie świadkowie nie posiadali wiedzy na temat przyczyn stosowania takiej terminologii w angażach. Wskazywali na wykształcenie ślusarskie, jakie posiadał odwołujący. W przypadku zatrudnienia na stanowisku ślusarz – spawacz wnioskodawca wykonywał jednak tylko prace spawacza, gdyż uprawnienia spawalnicze były bardziej pożądane przez pracodawców. Sąd dał wiarę tym zeznaniom, gdyż odwołujący posiadał uprawnienia do wykonywania zawodu spawacza gazowego i elektrycznego. Pomimo iż formalnie zajmował „podwójne stanowisko” np. w(...)Przedsiębiorstwie Budowlanym wE.czy Spółdzielni(...)wE., to zakłady te zatrudniały również ślusarzy, co wskazuje na podział obowiązków między spawaczy a ślusarzy.
Powyższe dowody i ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do uwzględnienia spornych okresów. Wynika z nich, iż odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności spawacza. Okresy te podlegały zaliczeniu całości do stażu pracy w warunkach szczególnych, w związku z zapisem w Wykazie A Dziale XIV poz. 12 (prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo wodorowym)
Uwzględniony okres pracy w warunkach szczególnych wyniósł ponad wymagane 15 lat i uprawniaJ. N.do uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku. Prawo do świadczenia przyznano zgodnie z wnioskiem sformułowanym w odwołaniu tj. od 01.06.2012r.
W związku z powyższym, na podstawieart. 47714§2 kpcorzeczono, jakw sentencji.
mt