Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 954/12
Data wyroku: 2012-12-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Irena Mazurek, Alicja Podczaska, Janina Czyż
Słowa kluczowe: Renta Z Tytułu Niezdolności Do Pracy
Podstawa prawna: art 57 ust 1 , art 107 ustawy z dn. 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS oraz art 12

Sygn. akt

III AUa 954/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia19 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Irena Mazurek

Sędziowie:

SSA Janina Czyż
SSA Alicja Podczaska (spr.)

Protokolant

st.sekr.sądowy Małgorzata Leniar

po rozpoznaniu w dniu19 grudnia 2012 r.
na rozprawie
sprawyz wnioskuB. B.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wJ.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.
od wyrokuSądu Okręgowego w Krośnie
z dnia4 lipca 2012 r.sygn. aktIV U 10/12

oddala apelację

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 listopada 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wJ.odmówił wnioskodawczyni wznowienia wypłaty renty, ponieważ komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 18 listopada 2011 r. uznała, że wnioskodawczyni nie jest niezdolna do pracy.
W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni domagała się jej zmiany i przyznania dochodzonego świadczenia, zarzucając sprzeczność poczynionych ustaleń ze stanem faktycznym.
Odpowiadając na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na treść art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt IV U 10/12 Sąd Okręgowy w Krośnie Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyniB. B.prawo do renty na okres do lipca 2013 r. z tytułu trwającej nadal częściowej niezdolności do pracy.
Sąd ustalił, żeB. B.była uprawniona do renty od 1996 r. do 2011 r. z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa lędźwiowego, dyskopatii i korzeniowego zespołu bólowego. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 28.10.2011 r. stwierdzono, że schorzenia wnioskodawczyni nie powodują niezdolności do pracy, a powyższa ocena została podtrzymana w orzeczeniu komisji lekarskiej ZUS z dnia 18 listopada 2011 r. Celem zweryfikowania oceny stanu zdrowia wnioskodawczyni dokonanej w postępowaniu administracyjnym Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych: neurologa, diabetologa i kardiologa, którzy rozpoznali u badanej: zespół bólowy, korzeniowy lewostronny o typie rwy kulszowej lewostronnej, niedomogę ruchowo – bólową kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego na podłożu zmian zwyrodnieniowych, nadciśnienie tętnicze i cukrzycę t. 2 i uznali wnioskodawczynię za okresowo, częściowo niezdolną do pracy do lipca 2013 r. i nie stwierdzili poprawy stanu zdrowia w stosunku do wyników badania lekarza orzecznika ZUS z dnia 14 lipca 2010 r. W związku ze złożonymi zarzutami przewodniczącego Komisji Lekarskich ZUS, Sąd dopuścił dowód z uzupełniającej opinii biegłego neurologa, który podtrzymał swoje stanowisko i ocenił, że wnioskodawczyni jest niezdolna do pracy zarówno w wyuczonym zawodzie ogrodnika, jak i ostatnio wykonywanej pracy pomocy kuchennej.
Sąd Okręgowy, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, stwierdził że opinie biegłych o braku poprawy stanu zdrowia wnioskodawczyni są bardziej wiarygodne niż odosobniona ocena o odzyskanej zdolności do pracy, wyrażona przez lekarzy orzeczników ZUS, zdaniem Sądu nie zostały spełnione przesłanki z art. 107 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W apelacji od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez oparcie wyroku na wadliwie wyprowadzonych wnioskach z opinii biegłego lekarza neurologa. Apelujący wniósł o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z opinii biegłego neurologa i lekarza z zakresu medycyny pracy, bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu organ rentowy wywodził, że stan zdrowia wnioskodawczyni, cechujący się przeplatającymi okresami remisji i zaostrzeń zespołu bólowego kręgosłupa, nie stanowią przesłanki do orzeczenia długotrwałej, częściowej niezdolności do pracy i podstawy do nabycia uprawnień rentowych.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Apelacja organu rentowego jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie jest trafny i nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie, zmierzające do ustalenia, czy schorzenia wnioskodawczyni skutkują w dalszym ciągu ograniczeniem zdolności do pracy, a zebrane dowody należycie ocenił w ramach przysługującego mu w tym względzie uprawnienia swobodnej oceny dowodów, o jakim stanowiart. 233 § 1 kpc.
Przedmiotem sporu w sprawie jest prawoB. B.do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t. jedn. 2009, nr 153,poz. 1227).
Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy może ulec zmianom w przypadku zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, jej ustania lub ponownego powstania. O zmianach w prawie i wysokości świadczeń rentowych przesądza wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez lekarza orzecznika ZUS oraz komisję lekarską ZUS, która dokonuje oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i trwałości. Weryfikacji tej oceny przy pomocy dowodu z opinii biegłych dokonuje sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu odwoławczym.
Pojęcie niezdolności do pracy zdefiniowane zostało wart. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jako całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej spowodowana naruszeniem sprawności organizmu, przy braku rokowań na odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym w wypadku całkowitej niezdolności chodzi o utratę zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy, natomiast przy częściowej niezdolności o utratę w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Zatem ustalenie stopnia niezdolności do pracy wymaga z jednej strony oceny stopnia naruszenia sprawności organizmu i możliwości jej przywrócenia w drodze leczenia lub rehabilitacji, z drugiej zaś oceny możliwości wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej. Ocena pierwszego ze wskazanych elementów wymaga wiadomości specjalnych, stąd też zasadniczym dowodem w sprawach o przyznanie prawa do renty jest dowód z opinii biegłego lekarza lub zespołu biegłych.
Sąd I instancji celem ustalenia stanu zdrowia wnioskodawczyni oraz skontrolowania orzeczeń, które poprzedziły wydanie zaskarżonej decyzji ZUS, dopuścił dowód z opinii biegłych z zakresu kardiologii, diabetologii i neurologii, którzy ustalili, że wnioskodawczyni jest nadal częściowo niezdolna do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji z przyczyn neurologicznych.
Opinia biegłych podlega ocenie Sądu z uwzględnieniem kryteriów oceny tego rodzaju dowodu, takich jak poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego stanowiska, stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Natomiast o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość.
Organ rentowy nie zakwestionował skutecznie opinii biegłego neurologa, a składane zarzuty są jedynie polemiką ze stanowiskiem biegłego.
W tym miejscu warto podkreślić, że opinia biegłych dostarcza sądowi wiedzy specjalistycznej koniecznej do dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe, w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia związanych z nimi dolegliwości, stanowiących łącznie o zdolności do wykonywania zatrudnienia lub jej braku,
Sąd nie może bowiem samodzielnie dokonać ustalenia dotyczącego stanu zdrowia i stopnia naruszenia sprawności organizmu pod kątem zachowania lub braku zdolności do pracy. Ograniczenie samodzielności sądu w zakresie dokonywania ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, wynikające zart. 278 § 1 k.p.c.obejmuje również ocenę wzajemnego powiązania ustalonych schorzeń i skutków tych relacji oraz stosowanych procedur leczniczych dla ustalenia przesłanki niezdolności do pracy ( tak wyrok SN z 3.11.2009 r. I UK 138/09, Lex 570122).
Dlatego też – podyktowana zarówno wynikami przeprowadzonego badania fizykalnego, jak również dotychczasowym przebiegiem leczenia i rehabilitacji wnioskodawczyni – ocena biegłych, iż schorzenia wnioskodawczyni wywołują nadal częściową niezdolność do pracy, musiała skutkować przyznaniem świadczenia rentowego. Sąd nie mógł bowiem – wbrew opinii biegłych – oprzeć ustaleń w tym zakresie na własnym przekonaniu ani też polemizować z wnioskami biegłych w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej. W przeciwnym wypadku doszłoby do naruszeniaart. 233 § 1 kpc( tak wyroki z 14.03.2007 r. III UK 130/06, OSNP 2008/7-8/113 oraz z 7.07.2005 r. II UKN 277/04, publ. OSNP 2006/5-6/97).
W tej sytuacji należało w postępowaniu odwoławczym w zupełności podzielić ustalenia Sądu Okręgowego w Krośnie, że wnioskodawczyni jest w dalszym ciągu niezdolna do pracy, a to skutkować musiało pełną akceptacją dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej sprawy, sprowadzającej się do stwierdzenia, że odwołująca spełnia warunki określone w art. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.

Z podanych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawieart. 385 kpc.