Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 20/13
Data wyroku: 2013-03-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Mirosław Szwagierczak, Roman Skrzypek, Urszula Kocyłowska
Słowa kluczowe: Renta Wypadkowa
Podstawa prawna: art. 18 ustawy z 30.10.2002 r. o ubez. społ. z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Sygn. akt

III AUa 20/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia27 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Mirosław Szwagierczak

Sędziowie:

SSA Urszula Kocyłowska
SSA Roman Skrzypek (spr.)

Protokolant

sekr. sądowy Anna Kuźniar

po rozpoznaniu w dniu27 marca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wniosku

K. P.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy
na skutek apelacji pozwanego
od wyrokuSądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia4 grudnia 2012 r.sygn. aktIII U 1586/12

oddala apelację

Sygn. akt III AUa 20/13

UZASADNIENIE

      Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.decyzją z dnia12 lipca 2012r. odmówił wnioskodawczyniK. P.prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, dochodzonego wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2012r., w trybie przepisówustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracyi chorób zawodowych(Dz. U. z 2009r., Nr 167, poz. 1322 ze zm.).

Powołując w podstawie prawnej decyzji art. 6 w/w ustawy, organ rentowy stwierdził, że brak jest podstaw do ustalenia prawa do dochodzonego przez nią świadczenia, a to wobec orzeczenia przez komisję lekarską ZUS w dniu 5 lipca 2012r. o zdolności wnioskodawczyni do pracy.

      WnioskodawczyniK. P.odwołała się od decyzji ZUS do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu wnosząc o jej zmianę, poprzez przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

Kierując do Sądu prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy jej uprawnień do renty wypadkowej, wnioskodawczyni zarzuciła, że żadne okoliczności faktyczne nie uzasadniają odebrania jej prawa do renty i podniosła, że od wielu lat leczy się po wypadku i nadal jest niezdolna do pracy, dlatego decyzja ZUS jest dla niej krzywdząca.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie.

      Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawczyni, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012r. zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi rentowemu dalszą wypłatę renty wypadkowejK. P.od dnia 1 maja 2012r. do 30 września 2014 r., przy stwierdzeniu odpowiedzialności organu rentowego za opóźnienie w ustaleniu prawa do powyższego świadczenia.

      Na postawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyniK. P.ur. (...), z zawodu technik odzieżowy, pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, począwszy od dnia 6 września 2005 r.

W dniu 24 kwietnia 2012 r. wnioskodawczyni wystąpiła do ZUS z wnioskiemo przyznania prawa do wznowienia wypłaty renty wypadkowej, co skutkowało - zaskarżoną w niniejszym postępowaniu – odmowną decyzją z dnia 12 lipca 2012 r., poprzedzoną orzeczeniem Komisji Lekarskiej Zakładu uznającym wnioskodawczynię za zdolną do pracy zgodnie z poziomem posiadanych przez nią kwalifikacji.

      Przeprowadzone w postępowaniu sądowym dowody z opinii biegłych lekarzyz zakresu neurologii oraz ortopedii, a także na skutek zarzutów ZUS- dowód z opinii uzupełniających tych biegłych – mające na celu weryfikację oceny stanu zdrowia odwołującej z postępowania administracyjnego – pozwoliły Sądowi Okręgowemuw Przemyślu na poczynienie w sprawie zasadniczego ustalenia o występującej uK. P.częściowej niezdolności do pracy, zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji w związku z wypadkiem przy pracy okresowo tj. do 30 września 2014 r.

      W swej opinii biegli stwierdzili u wnioskodawczyni: przewlekły zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z rwą kulszową lewostronną na tle zmian zwyrodnieniowych i dyskopatii L4/5 i L5/S1, stan po zabiegu PLDD L4-5 i L5-S1 oraz laminektomii obustronnej L5 i wszczepieniu systemu PLIF do segmentu L5-S1. W czasie badania stwierdzono u wnioskodawczyni upośledzoną ruchomość odcinka I-s, bliznę w okolicy I-s, niedoczulicę podudzia lewego i stopy lewej , osłabienie prostowników stopy lewej, brak odruchu skokowego po lewej stronie, stopa lewa mniej ocieplona, tętno na TT grzbietowych stóp słabo wyczuwalne.

W ocenie biegłych stan neurologiczny badanej nie uległ praktycznie żadnej zmianie zarówno w odniesieniu do badania konsultanta neurologa ZUS, jak i lekarza orzecznika ZUS z dnia 15 marca 2007 r., czy też badania przeprowadzonego przez lekarza orzecznika ZUS w dniu 11 marca 2010 r.
Jak podkreślił Sąd Okręgowy – opierając się w tym względnie w zupełności na w/w opiniach biegłych - u wnioskodawczyni występuje niedoczulica podudzia i stopy lewej , brak odruchu skokowego lewego oraz niewielki deficyt w zakresie prostowników grzbietowych stopy lewej oraz zespół bólowy o charakterze zejściowej rwy kulszowej lewostronnej -uznając tym samym opinie te za w pełni miarodajne, wyczerpujące i nie budzące wątpliwości, przy podkreśleniu fachowości biegłych i zupełności ich opinii.
Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku ZUS o powołanie biegłego z zakresu medycyny pracy, bowiem w sprawie zostali powołani biegli lekarze o specjalnościach odpowiadających schorzeniom wnioskodawczyni.

      W świetle powyższych ustaleń, Sąd Okręgowy w Przemyślu, dokonując oceny prawnej sprawy, uznał żądanie wnioskodawczyni za w pełni zasadne, a zaskarżoną decyzję ZUS za naruszającą prawo tj.art.17 ust. 1 oraz art. 18 ustawy z 30.10.2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowychstwierdzając, że – wbrew stanowisku ZUS – odwołującaK. P.spełniła wszystkie przewidziane w powołanych przepisach przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, okresowo do 30 września 2014r.

Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń SpołecznychSąd stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia.
W podstawie prawnej wyroku powołany także zostałart. 47714§ 2 k.p.c.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznychw Przemyślu z dnia 4 grudnia 2012 r. zaskarżony został przez pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR..
W apelacji pozwany organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 12, 13i 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w zw. zart. 17 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych(Dz. U. z 2009 r., Nr 167, poz. 1322 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na niemiarodajnych opiniach biegłych lekarzy sądowych, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie uchylenie wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego skarżący w szczególności podnosił, iż opinie biegłych, na których oparł się w swoim ustaleniu Sąd I instancji są niepełne i sprzeczne z obowiązującym orzecznictwem, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd wniosek organu rentowego o włączenie jako dowodu w sprawie specjalistów medycyny pracy, którzy na co dzień zajmują się kwalifikacją i dopuszczeniem ubezpieczonych do pracy na danym stanowisku z uwzględnieniem charakteru pracy, zagrożeńi przeciwwskazań zdrowotnych z przestrzeganiem zasad ergonomii pracy i zasad BHP.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.
Wyrok Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Przemyślu z dnia 4 grudnia 2012 r. jest – w ocenie tut. Sądu - wyrokiem trafnym i odpowiadającym prawu, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie występują jakiekolwiek przesłanki zaskarżenia mogące wyrok ten wzruszyć, w szczególności te, które Sąd II instancji ma na uwadze z urzędu (art. 378 § 1 kpc).
Przede wszystkim, już na wstępie stwierdzić należy, że Sąd Okręgowyw Przemyślu przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyniK. P.nadal spełnia warunki do przyznania jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.
Dokonana w tym zakresie przez ten Sąd ocena dowodów, nie jest oceną dowolną, ale mieszczącą się w granicach oceny swobodnej o jakiej stanowiart. 233 § 1 k.p.c.mający swe pełne zastosowanie, także do oceny dowodu z opinii biegłych – na których to dowodach oparł się Sąd I instancji w swoim rozstrzygnięciu . Sąd Okręgowy w Przemyślu podzielając zgodne konkluzje opinii biegłych lekarzy z zakresu neurologii oraz ortopedii o występującej u wnioskodawczyni częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem, miał na względzie te wszystkie wypracowanew orzecznictwie sądowym kryteria oceny tego dowodu, które przemawiają za przyjęciem jego miarodajności.
Przypomnieć należy, że dowód z opinii biegłego podlega, jak podkreśla sięw doktrynie i orzecznictwie, ocenie sądu na podstawie kryteriów zgodności z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia skuteczności wyrażonych w niej wniosków, bez wkraczania jednakże w sferę wiedzy specjalistycznej (bliżej o tych kryteriach w orzeczeniach Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1990 r. I PR 148/90 OSP 1991 nr 11-12, poz. 300 , 14 września 1995 r. II URN 31/95 OSNAP 1996 r., nr 7, poz. 103, czy z dnia 7 listopada 2000 r. I CKN 1170/98, OSN 2001/4/64).
Już na wstępie zauważyć należy, iż w sprawach o świadczenia rentowe zasadniczym dowodem jest dowód z opinii biegłego lekarza lub zespołu biegłych, mający na celu ustalenie stanu zdrowia osoby odwołującej się pod kątem zasadności przesłanki warunkującej nabycie prawa do renty, jaką jest niezdolność do pracyw rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, dalej daty powstania tej niezdolności oraz jej charakteru.
Z uwagi na istniejące reguły orzekania o niezdolności do pracy Sąd zasięgnął opinii biegłych lekarzy o specjalnościach z zakresu schorzeń wnioskodawczyni i następnie opinie te poddał ocenie, wskazując jej kryteria w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Zaprezentowana ocena jest prawidłowa. Oczywiście opinie biegłych były odmienne od stanowiska zaprezentowanego przez lekarza orzecznika, jak i komisji lekarskiej ZUS. Jednak porównanie obydwu uzasadnień pozwala na ustalenie pierwszeństwa opinii powołanych w sprawie biegłych lekarzy. Są one, bowiem bardziej fachowe oraz zrozumiałe oraz na pewno zostały sporządzone przez specjalistów w dziedzinie chorób rozpoznanych u wnioskodawcy.
Wydanie opinii poprzedzone zostało analizą dokumentacji medycznej odwołującej, zebraniem wywiadu chorobowego oraz przeprowadzonym badaniem fizykalnym odwołującej. Opinie zawierają również fachowe, przekonujące uzasadnienia zajętego przez biegłych stanowiska.
Sąd I instancji uznał wydane opinie za wiarygodny dowód w sprawie i w oparciu o nie przyjął, iżK. P.obecnie jest częściowo niezdolna do pracyw związku z wypadkiem przy pracy.
Podzielić zatem należało dokonaną przez tamtejszy Sąd ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i zgodnie z nią przyjąć, iż o częściowej niezdolności do pracy nie decyduje sam fakt występowania schorzeń, lecz ocena, czyi w jakim zakresie wpływają one na utratę zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.
Pojęcie "niezdolność do wykonywania pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji" należy rozumieć jako rzeczywistą utratę zdolności do pracy lub znaczne jej ograniczenie, przy uwzględnieniu możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w procesie pracy. Rozważać zatem należy potencjalną możliwość wykonywania zatrudnienia przy uwzględnieniu stopnia naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczeniai rehabilitacji oraz celowość przekwalifikowania zawodowego z uwagi na rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty apelacji odnoszące się do wykładnii zastosowania wskazanych przepisów nie znajdują uzasadnienia, skoro sporządzone na potrzeby niniejszego procesu opinie, uwzględniają takie elementy jak: sprawność psychofizyczna organizmu, wiek, płeć, kwalifikacje zawodowe, wykonywany dotychczas zawód - wyraz temu daje określenie "częściowo okresowo niezdolny do pracy ".
Sąd I instancji respektując regulacjęart. 468 § 2 pkt 3 k.p.c.i zmierzając do prawidłowego i szybkiego rozpoznania sprawy, ustala okoliczności sporne między stronami oraz to, czy i jakie dowody należy przeprowadzić w celu ich wyjaśnienia. Wydaje postanowienie określające środki dowodowe i fakty podlegające stwierdzeniu,a następnie prowadzi dowody, kierując się dążnością do pełnej koncentracji materiału dowodowego. W ten sposób urzeczywistniona zostaje zasada, w myśl której prowadzenie postępowania dowodowego należy do pierwszej instancji sądowej.
Sąd II instancji nie zbiera już dowodów ale - jak stanowiart. 382 k.p.c.- orzeka na podstawie materiału dotychczas zebranego, który może tylko uzupełnić i wykorzystać jako podstawę orzeczenia. Uzupełnienie takie jest jednak możliwe i dopuszczalne tylko wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują na taką potrzebę i to pod warunkiem, że nie zachodzą przeszkody określone wart. 381 k.p.c.
Dlatego też tut. Sąd nie widział potrzeby uzupełnienia postępowania dowodowego o opinię innego biegłego czy zespołu biegłych uznając, iż sporna kwestia została dostatecznie wyjaśniona w dotychczasowym postępowaniu.
W świetle wyżej naprowadzonych okoliczności zarzuty apelacji uznać należy jedynie za nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, co do stanu zdrowia wnioskodawczyni o jej częściowej okresowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy
W tym stanie faktycznym, apelacja nie mogła odnieść skutku, wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do jej uwzględnienia, dlatego orzeczono o jej oddaleniu w oparciu o przepisart. 385 kpc.