Sąd Okręgowy w Legnicy
V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: V U 192/13
Data wyroku: 2013-03-19 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Krzysztof Główczyński
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VU 192/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2013 roku
Sąd Okręgowy – V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński
Protokolant: Magdalena Pańków

po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 roku w Legnicy

sprawy z wnioskuJ. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
o emeryturę
na skutek odwołaniaJ. K.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.
z dnia21 stycznia 2013 roku
znak(...)

oddala odwołanie.

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r.. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wL.odmówił wnioskodawcyJ. K.prawa do wcześniejszej emerytury. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie ma prawa do świadczenia bowiem do dnia 01 stycznia 1999 r. nie udowodnił wymaganych co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jednocześnie organ rentowy nie uznał za wykonywaną w szczególnych warunkach pracy wnioskodawcy w:
-(...) Sp. z o.o.wK., ponieważ charakter pracy wykazany w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie został określony ściśle według właściwego wykazu, działu i pozycjirozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a wymienione stanowiska są niezgodne ze stanowiskami wymienionymi we wskazanym dziale, pozycji i punkcie zarządzenia nr 1 Ministra – Kierownika Urzędu do Spraw wyznań z dnia 06 stycznia 1989 r.,
- od 04 lutego 1974 r. do 30 kwietnia 1977 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, gdyż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, emerytura w wieku obniżonym przysługuje wyłącznie pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, czyli osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w myślKodeksu Pracy, a nie członkom spółdzielni,
- od 11 sierpnia 1982 r. do 30 kwietnia 1985 r. wZakładzie (...), ponieważ w tym okresie ubezpieczony nie był pracownikiem, tylko osobą współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca wskazując, że jako pracownik w(...)G.wykonywał pracę traktorzysty mechanika, w(...)K.wykonywał prace na stanowiskach blacharz – dekarz – malarz antykorozyjny, piaskarz.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. K.urodził się(...). Na dzień 01 stycznia 1999 r. wykazał 26 lat, 3 miesiące i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie przystąpił do OFE i pozostaje w stosunku pracy.

dowód: akta ubezpieczeniowe wnioskodawcy.

W okresie od 03 lutego 1974 r. do 30 kwietnia 1970 r. wnioskodawca był członkiem Spółdzielni(...)wG.i był w tej Spółdzielni zatrudniony, i wynagradzany według zasad obowiązujących członków spółdzielni.

dowód: zaświadczenie o pracy i dochodach ubezpieczonego spółdzielcy, k. 23, tom I
akt rentowych.

Wnioskodawca wykonywał prace, w okresach:
- od 06 maja 1985 r. do 31 maja 1986 r. blacharza-dekarza,
- od 03 czerwca 1986 r. do 30 września 1986 r. montera rusztowań,
- od 08 października 1986 r. do 31 marca 1987 r. malarza,
- od 04 sierpnia 1987 r. do 03 września 1987 r. blacharza-dekarza,
- od 07 września 1987 r. do 30 listopada 1987 r. izolarza,
- od 04 stycznia 1988 r. do 09 lutego 1988 r. blacharza-dekarza,
- od 10 lutego 1988 r. do 30 września 1988 r. montera rusztowań,
- od 18 października 1988 r. do 07 września 1989 r. blacharza-dekarza,
- od 11 września 1989 r. do 31 grudnia 1989 r. izolarza – montera rusztowań,
- od 12 stycznia 1990 r. do 28 lutego 1990 r. blacharza-dekarza,
- od 03 grudnia 1990 r. do 20 grudnia 1990 r. izolarza,
- od 21 grudnia 1990 r. do 21 kwietnia 1992 r. blacharza-dekarza,
- od 27 kwietnia 1992 r. do 19 listopada 1992 r. dekarza,
- od 23 listopada 1992 r. do 31 stycznia 1997 r. blacharza- dekarza,
- od 03 lutego 1997 r. do 15 kwietnia 1997 r. blacharza - izolarza,
- od 02 czerwca 1997 r. do 16 grudnia 1997 r. blacharza - izolarza,
- od 21 kwietnia 1998 r. do 30 kwietnia 2003 r. blacharza-dekarza,
tj. prace wymienione w stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) wykazie A, Dział IV, poz. 38, Dział V, poz. 5, 6 i 9.

dowód: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 12 maja
2003 r., k. 14, tom II akt rentowych.

W okresie od 11 sierpnia 1982 r. do 02 maja 1985 r.J. K.wykonywał wZakładzie (...)prace blacharza-dekarza, wymienione w stanowiącym załącznik do wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. wykazie A, Dział V, poz. 9.

dowód: świadectwo, k. 10, tom II akt rentowych,
zaświadczenie z dnia 02 kwietnia 2001 r., k. 9, tom I akt rentowych.
Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisuart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego wart. 32wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2 tj. 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Stosownie doart. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony wart. 27 pkt 1. Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj.rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Przy czym, zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (DZ.U z 1983 r., Nr 10, poz. 49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi wkodeksie postępowania cywilnego(por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).
W sprawie bezspornym był fakt, iż w dacie wydania decyzji przez organ rentowy, wnioskodawca miał skończone 60 lat, na dzień 01 stycznia 1999 r. wykazał 26 lat, 3 miesiące i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie przystąpił do OFE i pozostaje w stosunku pracy. Sporną kwestią wymagają ustalenia Sądu było natomiast to, czy wnioskodawca posiadał nadto 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Z dokumentacji zebranej w aktach ubezpieczeniowych wynika, że w okresie od 03 lutego 1974 r. do 30 kwietnia 1977 r. wnioskodawca był członkiem Spółdzielni(...)wG.i był w tej Spółdzielni zatrudniony, i wynagradzany według zasad obowiązujących członków spółdzielni. Posiadał zatem status ubezpieczonego spółdzielcy. Podstawy pracy wnioskodawcy w spornym okresie nie stanowiła umowa o pracę.
Zauważyć należy, że praca w charakterze członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej nie daje prawa do przejścia na emeryturę w wieku niższym niż podstawowy wiek emerytalny z uwagi na zatrudnienie w szczególnych warunkach, o których mowa w art. 32 ustawy emerytalnej. Z jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu wynika, iż przepisy art. 32 ustawy emerytalnej obejmują pracę wykonywaną w ramach stosunku pracy, a nie stosunku członkostwa w spółdzielni. Tym samym, do okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze nie wlicza się okresu pracy wykonywanej w ramach członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2005r., I UK 142/04, OSNP 2005/17/272, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2005r., II UK 136/04, LEX nr 602703, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 marca 2003r., II SA/Łd 2276/01, Pr. Pracy 2003/9/42). Wobec powyższego, nawet gdyby wykonywana przez wnioskodawcę we wskazanym okresie praca odpowiadała pracom w warunkach szczególnych, wymienionym w omawianym wykazie A, okres jego zatrudnienia w Spółdzielni(...)wG.nie mogłyby zostać zaliczone do stażu pracy w warunkach szczególnych, uprawniającego do wcześniejszej emerytury zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, bowiem praca ubezpieczonego nie była wykonywana na podstawie stosunku pracy, lecz w ramach członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
Powyższe przesądza o tym, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem niezależnie od oceny charakteru wykonywanej w pozostałych spornych okresach pracy, ze względu ich łączny okres, krótszy od wymaganych co najmniej 15 lat, ubezpieczony nie wykazał wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach.
Tym niemniej, w ocenie Sądu pozostałe sporne okresy są okresami pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach stwierdził bowiem pracodawca, a organ rentowy nie podważył wiarygodności wystawionego świadectwa z dnia 12 maja 2003 r. Z tego świadectwa wprost bowiem wynika, że wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał wymienione w nim prace. Wbrew treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, świadectwo wskazuje konkretne prace, a nie stanowiska, na jakich ubezpieczony wymienione prace wykonywał.
Z kolei fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach wZakładzie (...)wynika wprost ze świadectwa pracy (k. 10, tom II akt rentowych). Treść zaskarżonej decyzji uzasadnia wniosek, że jedyną podstawę odmowy uznania wskazanego w tym świadectwie okresu za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach stanowi fakt, że w spornym okresie wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu z tytułu współpracy. Poza zaświadczeniem z dnia 02 kwietnia 2001 r., organ rentowy nie przedłożył żadnego dowodu na tę okoliczność. Tymczasem, za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności (art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Skoro zatem wnioskodawca nie jest żadną z osób wymienionych w powyższym przepisie i ponadto brak jest w sprawie jakichkolwiek okoliczności wskazujących na pozostawanie wnioskodawcy z prowadzącym pozarolniczą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym, to brak jest podstaw do oceny, iż w spornym okresie czasu pracy wnioskodawca podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoba współpracująca.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.