Sąd Okręgowy w Suwałkach
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 334/13
Data wyroku: 2013-10-31 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grażyna Zielińska

Sygn. akt II.Ka.334/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 października 2013 r.

Sąd Okręgowy w Suwałkach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSO – Grażyna Zielińska

Protokolant:

st. sekr. sąd. – Teresa Aneszko

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej –M. M. (1)
po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r.
sprawyM. M. (2)
oskarżonego zart.286§1 kkw zw. zart.12 kk,art.286§1 kkw zb. zart.271§1 kkw zw. zart.11§2 kk

na skutek apelacji, wniesionej przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Suwałkach
od wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach
z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt VII.K.215/13

Wyrok w zaskarżonej części uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II.Ka. 334/13

UZASADNIENIE
M. M. (2)został oskarżony o to, że:

I
w okresie od 19 stycznia do 27 lutego 2012r. wS., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem w ten sposób, że poprzez wprowadzenie sprzedawców(...)Sp. z o.oSklepu Nr (...)przyul. (...)w błąd co do faktów rzekomego zatrudnienia wZakładzie (...)przyul. (...)oraz nieistniejących podmiotach o nazwachM. B.i(...)przyul. (...), a w konsekwencji zamiaru spłaty zaciąganych zobowiązań doprowadził do zawarcia umów pożyczek gotówkowych zespółką (...) S.A.weW., w ramach których wyłudził odpowiednio środki w kwotach 1037,42 zł, 844,96 zł i 622,66 zł, czym spowodował straty w łącznej kwocie 2 505,04 zł na szkodę wymienionej instytucji finansowej, tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kk

II
w dniu 28 lutego 2012r. wS., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez wprowadzenie w błąd pracownikasklepu (...) S.Aprzyul. (...)wS.co do faktu zatrudnienia i wysokości osiąganych dochodów i w konsekwencji możliwości spłaty osiąganych zobowiązań doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia cudzym mieniem w ten sposób, że podczas zawierania umowy kredytu na zakup towarów/usług o nr(...)przedłożył w celu użycia za autentyczny stwierdzający nieprawdę dokument w postaci zaświadczenia o swoim zatrudnieniu wZakładzie (...)przyul. (...)i na tej podstawie wyłudził kredyt w kwocie 1 747,09 zł na zakup laptopa markiA.typ(...)- (...), czym działał na szkodę(...) Bank (...) S.AweW., tj. o czyn zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 271 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk

Sąd Rejonowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013r. w sprawie sygn. akt VII.K.215/13 oskarżonegoM. M. (2)uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. I aktu oskarżenia czynu i za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 12 kkskazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. OskarżonegoM. M. (2)uznał także za winnego popełnienia zarzucanego mu w pkt. II aktu oskarżenia czynu kwalifikując go zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kki za to na podstawieart. 286 § 1 kkw zb. zart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kkskazał go, a na podstawieart. 286 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawieart. 85 kk,art. 86 § 1 kkorzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności połączył i orzekł wobec niego karę łączną 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 kk,art. 70 § 2 kk,art. 73 § 2 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora. Na podstawieart. 46 § 1 kkorzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę:
- za czyn zarzucany mu w pkt. I aktu oskarżenia na rzecz(...) Finanse S.AweW.kwoty 2 505,04 zł,
- za czyn zarzucany mu w pkt. II aktu oskarżenia na rzecz(...) Bank (...) S.AweW.kwoty 1 747,09 zł.
Nadto zwolnił oskarżonego w całości od ponoszenia opłaty oraz pozostałych kosztów sądowych w sprawie.

Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Suwałkach, zaskarżając go na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej pkt II w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu oraz podstawy prawnej skazania oskarżonego w w/w punkcie wyroku.
Na podstawieart. 427 § 2 kpkiart. 438 pkt 1 kpkwyrokowi temu zarzucił: obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 273 kkpoprzez niezasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż czyn przypisany oskarżonemuM. M. (2)w pkt II zaskarżonego wyroku wyczerpuje znamiona czynu zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, podczas gdy czyn polegający na przedłożeniu przez w/w oskarżonego w celu wyłudzenia kredytu na zakup w systemie ratalnym laptopa wsklepie (...) S.A.ul. (...)wS., poświadczającego nieprawdę zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości zarobków wZakładzie (...)wS.przyul. (...)w sytuacji, gdy przedłożone zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków pochodzi od wskazanego w nim wystawcy –M. R., a jedynie w swej treści zawiera fałsz intelektualny, nie wypełnia znamion czynu zart. 271 § 1 kk, co w efekcie skutkuje brakiem możliwości przypisania oskarżonemuM. M. (2)popełnienia czynu zart. 273 kk.
Na podstawieart. 427 § 1 kpk,art. 437 § 1 kpkprokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez korektę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to eliminujeart. 273 kk, tym, samym zakwalifikowanie czynu zart. 286 § 1 kk, a w konsekwencji analogiczną korektę podstawy prawnej skazania oskarżonego.
Na rozprawie apelacyjnej w dniu 31 października 2013 r. prokurator zmodyfikował apelację wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jako zasadna zasługiwała na uwzględnienie, a fakt ten spowodował, iż zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, gdyż konwalidacja orzeczenia wydanego w trybieart. 387 § 1 kpkbyła niemożliwa.
Na wstępie wskazać należy, iż wydanie przez sąd pierwszej instancji wyroku w trybieart. 387 kpkani nie ogranicza uprawnień stron procesowych do wnoszenia apelacji, ani nie modyfikuje zasad kontroli instancyjnej takiego orzeczenia z punktu widzenia przyczyn odwoławczych wymienionych wart. 438 kpk. Taki wyrok podlega więc kontroli na zasadach ogólnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2009 r., V KK 29/09 LEX nr 529673).
Kodeks postępowania karnegowart. 387 § 1 kpkdaje oskarżonemu, któremu zarzucono występek, prawo do złożenia wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary bez przeprowadzania postępowania dowodowego. To uprawnienie wymaga spełnienia innych jeszcze warunków, tj. wystąpienia w sprawie niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia przestępstwa oraz braku sprzeciwu prokuratora, a także pokrzywdzonego.
Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. prokurator zmodyfikował akt oskarżenia w pkt II poprzez przyjęcie kwalifikacji prawnej zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, następnie oskarżony złożył wniosek w trybieart. 387 kpki wniósł o wymierzenie mu odpowiedniej kary (k. 87v).
Sąd w trybieart. 399 § 1 kkpouczył strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu w pkt. II aktu oskarżenia zart. 286 § 1 kkw zb. zart. 271 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kknaart. 286 § 1 kkw zb. zart. 273 kkw zw. zart. 11 § 2 kk, a następnie uwzględnił wniosek oskarżonego, skazując go na podstawie zmodyfikowanej kwalifikacji prawnej.
Jednakże słusznie podnosi w apelacji oskarżyciel publiczny, iż błędne było uznanie, iż czyn pozostaje w zbiegu kumulatywnym zart. 273 kk.
Zważyć bowiem należy, iż ww. przepis określa odpowiedzialność za używanie dokumentu, w którym funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę (art. 271 kk) albo poświadczenie to zostało wyłudzone w wyniku podstępnych zabiegów (art. 272 kk).
Na marginesie należy wskazać, iż skazując sprawcę za popełnienie tego przestępstwa sąd ma obowiązek wskazać, zarówno w opisie czynu jak i w kwalifikacji prawnej, którego z tych dokumentów sprawca użył: czy dokumentu poświadczającego nieprawdę wskutek winy wystawcy, czy też dokumentu poświadczającego nieprawdę w wyniku wprowadzenia wystawcy w błąd (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie WA 53/03).
Niezależnie jednak od powyższego w niniejszej sprawie przedmiotowe zaświadczenie zostało podpisane przez oskarżonegoM. M. (2)iM. R., a więc osoby nie będące ani funkcjonariuszami publicznymi, ani też osobami posiadającymi uprawnienia do wystawienia dokumentu w rozumieniuart. 271 kkiart. 272 kk.
Poświadczenia nieprawdy mogą się zaś dopuścić osoby uprawnione na podstawie przepisów prawa do wystawienia dokumentu mającego znaczenie prawne - nie tylko między stronami, lecz także dla osób trzecich, np. lekarz w zaświadczeniu lekarskim, biegły w przedłożonej opinii, pracodawca w wystawionym świadectwie pracy.
W świetle orzecznictwa nie stanowią poświadczenia nieprawdy, w znaczeniu określonym wart. 271 § 1 kkm.in.: niezgodne z prawdą oświadczenia zawarte w treści umowy cywilnoprawnej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2002 r., V KKN 323/99, OSNKW 2002, nr 9-10, poz. 71).
W niniejszej sprawie dokument w postaci zaświadczenia o zatrudnieniu wystawiony przezM. R.zaświadczającego zatrudnienie oskarżonego w jego firmie dotyczył wyłącznie stosunku cywilnoprawnego, gdyżM. R.nie był pracodawcą oskarżonegoM. M. (2), a zgodnie z orzecznictwem osobą uprawnioną do wystawienia „zaświadczenia o zatrudnieniu” jest tylko i wyłącznie pracodawca, a więc podmiot prawa pracy, którego łączy z konkretnym pracownikiem stosunek pracy.
Reasumując należy wskazać, iż kwalifikacja prawna czynu II przypisanego oskarżonemuM. M. (2)jest błędna.
Stwierdzony zaś błąd o charakterze obrazy prawa materialnego, nie może być naprawiony w postępowaniu odwoławczym. Taka ingerencja w wyrok wydany w trybieart. 387 § 1 kpkbyłaby nieuzasadniona.
W tych okolicznościach przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy powinien mieć na uwadze powyższe. Poczynić odpowiednie ustalenia faktyczne, a następnie prawidłowo zakwalifikować czyn oskarżonego.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 437 § 2 kpkorzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.