Sąd Okręgowy w Warszawie
XX Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: XX GC 264/11
Data wyroku: 2012-03-07 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Mirosława Kamińska

Sygn. akt XXGC 264/11

UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 6.09.2010r. (k. 3) powód(...)Spółka Jawna(...)wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych(...) Sp. z o. o.w(...) Sp. z o. o.W.kwoty 158.297,01 zł (sto pięćdziesiąt osiem tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych i 01/100) wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:

1
582 zł od dnia 13 kwietnia 2010r. do dnia zapłaty;

2
33.200 zł od dnia 15 kwietnia 2010r. do dnia zapłaty;

3
915 zł od dnia 6 maja 2010r. do dnia zapłaty;

4
77.240,01 zł od dnia 7 maja 2010r. do dnia zapłaty;

5
46.360 zł od dnia 24 czerwca 2010r. do dnia zapłaty

oraz zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł umowę podwykonawczą o roboty budowlane - inwestorem było(...) sp. z o. o., zaś wykonawcą(...) sp. z o.o.Na podstawie powyższej umowy powód zobowiązał się do wykonania robót budowlanych polegających na dostawie i montażu ślusarki aluminiowej w szpitalu(...)wO.. Pozwany będący wykonawcą w dniu 31.03.2010r. skierował do inwestora oświadczenie, w którym informował go, iż zawarł umowę podwykonawczą o roboty budowlane z powodem jako podwykonawcą. W piśmie tym wyraźnie zakreślił zakres robót, których wykonanie powierzył powodowi. Zdaniem powoda podstawa odpowiedzialności solidarnej inwestora i wykonawcy wobec powoda wynika zart.647(
    1 )§ 5 k.c.Przesłanką powstania odpowiedzialności inwestora jestart. 647(
    1)§ 2 k.c.Według powoda za wyrażenie zgody inwestora w przedmiotowej sprawie oraz powzięcie przez niego informacji o fakcie wykonywania robót budowlanych przez powoda możemy uznać odnotowywanie wszelkich prac wykonywanych przez powoda w dzienniku budowy o podpisywanie ich odbioru przez kierownika budowy i podpisywanie ich odbioru przez kierownika budowy jak również wiedzę innych osób między innymi Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z należnościami za wykonane roboty powód wystawiał faktury VAT. Pozwani nie zapłacili należności.
W dniu 21.10.2010r. (k. 62) referendarz sądowy wydał w przedmiotowej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany(...) sp. z o. o.zaskarżyła w całości nakaz zapłaty , oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu pozwany podniósł, iż zawarł w dniu 11 grudnia 2009r. z pozwanym wykonawcą umowę o roboty budowlane, której przedmiotem było wykonywanie zabudowy małych tarasów budynku szpitala nr(...)położonego wO.przyul. (...)w zakresie branży budowlanej, sanitarnej oraz elektrycznej. W ramach powyższej umowy Wykonawca miał prawo podzlecania poszczególnych robót podwykonawcom. Według pozwanego(...) sp. z o. o.nie wyraził on zgody na podwykonawcę w osobie powoda. W związku z tym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące odpowiedzialność inwestora na podstawieart. 647(
    1)§ 5 k.c.Pozwany wskazał, iż pozwany wykonawca nigdy nie skierował do inwestora oświadczenia z dnia 31 marca 2010r. z informacją o zawarciu umowy podwykonawczej z powodem ze wskazaniem zakresu robót, których wykonanie powierzył powodowi na adres właściwy dla inwestora określony w umowie o roboty budowlane z dnia 11 grudnia 2008r. Zdaniem pozwanego nie miał on świadomości , ze na przedmiotowej inwestycji podwykonawcą jest powód, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wykonawca nie poinformował należycie inwestora o podwykonawcy w osobie powodowej spółki.
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany(...)Sp. zo.o. (k. 127) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz podniósł, iż brak jest ważnej umowy wiążącej strony. W uzasadnieniu pozwany podniósł, iżumowa nr (...)została podpisana tylko przez jednego wspólnika , podczas gdy z treści umowyspółki (...) sp. z o.o.wynika, iż do ważności umowy potrzebne jest zgodne oświadczenie woli obu wspólników.
Pismem z dnia 27.05.2011r. (k. 203) powód ograniczył powództwo o kwotę 77.112,05 zł. z uwagi na dokonaną przez Kancelarię Notarialna(...)Notariusze s. c. tytułem wpłaty depozytu zgodnie z aktem notarialnym z dnia 28.01.2011r. zawierającym oświadczenie pozwanego- (...) sp. z o. o., mocą którego inwestor złożył do depozytu kwoty stanowiące zabezpieczenie roszczeń podwykonawców.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód(...) Spółka Jawna(...)zawarł w dniu 10 marca 2010r. z pozwanym(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością(wykonawca) umowę podwykonawczą o roboty budowlane. W ramach tej umowy powód zobowiązał się do wykonania robót budowlanych polegających na dostawie i montażu ślusarki aluminiowej w szpitalu nr(...)(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąpołożonym wO.przyul. (...). W § 6 przedmiotowej umowy strony ustaliły zasady rozliczania przedmiotu umowy. Strony uzgodniły, iż faktura częściowa w trakcie realizacji zostanie rozliczona na podstawie częściowego protokołu odbioru przeprowadzonego przez obie strony i przedstawiciela inwestora. Faktura końcowa wystawiona zostanie po zakończeniu robót na podstawie końcowego protokołu odbioru. W przypadku zaś robót dodatkowych zostanie na nie wystawiona faktura na podstawie sporządzonego i podpisanego protokołu konieczności lub odrębnego zlecenia. Strony przewidziały w § 8 umowy pisemną formę odbioru końcowego oraz zgłoszenia gotowości odbioru robót oraz przewidziały, iż w przypadku dwukrotnej zwłoki w odbiorze końcowym, ustalonym oddzielnie przez strony wykonawca może dokonać odbioru jednostronnie spisując komisyjnie stosowny protokół, który po dostarczeniu zamawiającemu stanowić będzie podstawę do zapłaty wynagrodzenia i skwitowania umowy.
(dowód:umowa nr (...)k. 20)
W trakcie realizacji prac budowlanych dochodziło do wielokrotnych spotkań, rozmów, w których udział brały osoby reprezentujące wykonawcę i powoda.
W związku z należnościami za wykonane roboty powód wystawiał faktury VAT. Podstawą stosownie do postanowień § 6 w/w umowy były protokoły odbioru wykonywanych prac częściowych oraz końcowych, sporządzane przez przedstawicieli obu stron. W dniu 10 marca 2010r. powód wystawił pierwszą fakturę VAT obejmującą należności wynikające z dotychczasowych wykonywanych robót. Pozwany(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościądokonał jedynie częściowej zapłaty powyższej należności (uregulował kwotę 40.000 zł)
(dowód: protokół przekazania k. 26,faktura VAT nr (...)k. 27, potwierdzenie dokonania wpłaty k. 28)
(...) Spółka Jawna(...)zrealizował roboty związane z dostawą i montażem ślusarki aluminiowej wszpitalu (...).
W dniu 22 kwietnia 2010r. powód na podstawie protokołu końcowego wystawił kolejną fakturę.
(dowód: pismo z dnia 9.04.2010r. k. 29, zgłoszenie odbioru końcowego k. 30,faktura VAT nr (...))
Pozwany(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąnie zapłacił stwierdzonej należności.
Powód na podstawie § 8 pkt 4 umowy sporządził protokół końcowy odbioru robót. O dokonanych czynnościach związanych ze sporządzeniem protokołu końcowego pozwany(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościązostał poinformowany na piśmie. Do przedmiotowego pisma powód dołączył fakturę VAT. Powyższe dokumenty zostały odebrane przez pozwanego wykonawcę, dodatkowo w dniu 30.06.2010r. skierował do powoda kolejne pismo informując go o swoich problemach finansowych i nie ma możliwości uregulowania zobowiązań.
(dowód: zgłoszenie odbioru końcowego k. 30 k. 33, protokół komisyjny odbioru k. 36 k. 37, faktura VAT k. 32, )
Powód obciążył pozwanego wykonawcę dodatkowo należnościami za wykonanie robót dodatkowych na podstawie § 6 pkt 1.4 umowy na łączną kwotę 1.497,04 zł.
(dowód:faktura VAT nr (...)wraz z rozliczeniem robót dodatkowych,faktura VAT nr (...)wraz z rozliczeniem robót dodatkowych.)
Pozwany(...) sp. z o.o.(inwestor) zawarł w dniu 11 grudnia 2009r. z pozwanym(...) Sp. z o.o.(wykonawca) umowę o roboty budowlane, której przedmiotem było wykonanie zabudowy małych tarasówbudynku szpitala nr (...)położonego wO.przyulicy (...)w zakresie branży budowlanej, sanitarnej oraz elektrycznej. W ramach powyższej umowy wykonawca miał prawo podzlecania poszczególnych robót podwykonawcom. Wykonawca odpowiadał za działania i zaniechania podwykonawców , jak za własne działania i zaniechania, nawet wtedy, gdy nie ponosi winy w wyborze. (§ 17 umowy roboty budowlane).
(dowód: umowa o roboty budowlane z dnia 11.12.2009r. k. 87)
Inwestor (...) sp. z o.o.wW.nie miał świadomości, że na przedmiotowej inwestycji podwykonawcą jest powód, wykonawca nie poinformował należycie inwestora o podwykonawcy w osobie powodowej spółki.
(zeznania świadkaE. E.k. 247, świadkaP. R.k. 248)

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dokumentów, których prawdziwość nie została podważona przez żadna ze stron. Strony nie kwestionowały treści dokumentów złożonych w sprawie. Podstawą ustaleń faktycznych były także zeznania świadkaE. E.,P. S.,P. R..

Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługuje na uwzględnienie w stosunku do(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW..
Niniejsze żądanie powódki znajduje oparcie w umowie zawartej pomiędzy nią a pozwanym (wykonawcą)(...) sp. z o.o.z dnia 25 lipca 2007r. w zw. zart. 647 k.c.
Umowa nr (...)zawarta pomiędzy powodem a pozwanym(...) sp. z o.o., mimo iż została podpisana przez jednego z członków zarządu pozwanego była faktycznie wykonywana przez powoda w zakresie robót zwiazanych z dostawą i montażem ślusarki aluminiowej w kompleksie szpitalnym położonym przyulicy (...)wO.. Świadczy o tym chociażby fakt wystawiana przez powoda faktur VAT, które były wysyłane do pozwanego i nigdy nie zostały zwrócone do powoda. Wskazać należy, iż umowa o roboty budowlane może być zawarta przez czynności konkludentne.
Zgodnie zart. 647 k.c.przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Niewątpliwie wynikające z tej umowy roszczenie wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia powstaje z chwilą zrealizowania przedmiotu umowy oddania go, a zatem wykonania obciążającego go zobowiązania niepieniężnego, rodzącego po stronie zamawiającego obowiązek odebrania wykonanych robót. Zasada powiązania przy tego typu umowie warunku powstania obowiązku zapłaty wynagrodzenia z przyjmowaniem wykonanych robót wynika zart. 647 k.c.i654 k.c.
Wart. 647 k.c.akcentowany jest obowiązek odbioru obiektu (robót) przez zamawiającego, który co wynika z treści tego przepisu, uwarunkowany jest jego oddaniem przez wykonawcę (zgłoszeniem robót do odbioru). W takim działaniu wykonawcy mieści się bowiem deklaracja nie tylko co do tego, iż roboty zostały wykonane, ale także ze nastąpiło to zgodnie z umową.
W umowie łączącej strony w § 6 postanowiono, ze zapłata wynagrodzenia wykonawcy za realizacje przedmiotu umowy następować będzie na podstawie faktur częściowych wystawionych na podstawie częściowego odbioru przeprowadzonego przez obie strony i przedstawiciela inwestora oraz faktury końcowej wystawionej po zakończeniu robót na podstawie końcowego protokołu odbioru. Postanowiono również, iż w przypadku robót dodatkowych zostanie na nie wystawiona faktura na podstawie sporządzonego i podpisanego protokołu konieczności lub odrębnego protokolarnym odbiorze robót wg harmonogramu płatności. Strony przewidziały pisemną formę odbioru końcowego oraz zgłoszenia gotowości odbioru robót oraz przewidziały, iż w przypadku dwukrotnej zwłoki w odbiorze końcowym, ustalonym oddzielnie przez strony wykonawca może dokonać odbioru jednostronnie spisując komisyjnie stosowny protokół, który po dostarczeniu zamawiającemu stanowić będzie podstawę do zapłaty wynagrodzenia i skwitowania umowy. (§ 8 umowy).
Ustalony w postępowaniu przed tutejszym sądem stan faktyczny pozwala na interpretację, iż powód w ramach umowy wykonał roboty związane z dostawa i montażem ślusarki aluminiowej, co zostało potwierdzone podpisanym przez pozwanego protokołem odbioru wykonanych elementów. Załączone komisyjne odbiory końcowe z dn. 21.05.2010r. i 1.06.2010r.zawierają ustalenia co do zakresu wykonanych robót, wskazują, iż roboty zostały wykonane zgodnie z projektem i kosztorysem. Również świadekP. S.potwierdził fakt wykonania robót określonych treścią protokołu. Zeznania świadka jest spójne, logiczne, koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym.
Podkreślić należy, iż pozwany(...) Sp. z o.o.przyjął fakturę wystawioną przez powoda, sposób wykonywania umowy nie były kwestionowane przez stronę pozwaną. Wskazać należy, iż dokumenty wystawione przez powoda zawierają konieczne dane pozwalające na identyfikacje należności.
Odnosząc się zaś do kwestii pociągnięcia inwestora(...) Sp. z o.o.wW.do odpowiedzialności solidarnej na podstawieart. 6471§ 5 k.c.należy stwierdzić, iż nie zostały spełnione przesłanki warunkujące taką odpowiedzialność.
W myśl brzmienia przepisuart. 6471§ 2 k.c.do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń , uważa się że nie wyraził zgody na zawarcie umowy. Z powyższego uregulowania wynika, iż wykonawca jest zobowiązany przedstawić inwestorowi umowę lub jej projekt, jak też dołączyć część dokumentacji dotyczącej wykonania robót powierzonych podwykonawcy.
Konieczna jest świadoma zgoda inwestora, który ma prawo wiedzieć, za co ewentualnie będzie musiał zapłacić danemu podwykonawcy. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006r., sygn. akt III CZP 36/06, SN przyjął, iż skuteczność zgody inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy o wykonanie zadań wchodzących w zakres umowy o roboty budowlane wymaga przedstawienia mu umowy z podwykonawcą lub jej projektu oraz odpowiedniej dokumentacji. Przedstawienie inwestorowi umowy lub projektu z podwykonawcą jest warunkiem prawnym powstania solidarnej odpowiedzialności inwestora na podstawieart. 6471§ 5 k.c.W razie zaś nieprzedstawienia przy żądaniu zgody inwestora, umowy lub projektu oraz części dokumentacji, skutki wynikające z zawarcia umowy o podwykonawstwo, obowiązują tylko strony tej umowy, natomiast nie powstaje solidarna odpowiedzialność inwestora na podstawieart. 6471§ 5 k.c.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż sam fakt wiedzy inwestora(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwW.o wykonawstwie podwykonawcy, czy tez branie udziału przez inwestora w naradach roboczych na budowie nie oznacza zgody zart. 6471§ 2 k.c., warunkującej solidarną odpowiedzialność inwestora zart. 6471§ 5 k.c.Q przedmiotowej sprawie nie ma podstaw prawnych do pociągnięcia inwestora do odpowiedzialności solidarnej na podstawieart. 6471§ 5 k.c.z uwagi na to, iż nie zostały spełnione przesłanki warunkujące taka odpowiedzialność.
Z uwagi na to, iż powód ograniczył powództwo o kwotę 77.112,05 zł i w tym zakresie cofnął pozew należało na podstawie 355k.p.c.w tym zakresie umorzyć postępowanie w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawieart. 98 § 1 k.p.c., wobec uznania pozwaną(...) sp. z o.o.za przegrywającą sprawę. Na koszty przyznane powodowi składała się uiszczona przez niego opłata sądowa oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 3.600 ustalone na podstawie § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002r., nr 219, poz. 1872 z późn. zm).
O kosztach postępowania na rzecz(...) sp. z o.o.orzeczono również na podstawieart. 98 k.p.c., wobec uznania powoda za przegrywającego sprawę.
SSO Mirosława Kamińska