Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 733/13
Data wyroku: 2013-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sławomir Jurkowicz, Adam Jewgraf, Jan Gibiec
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Powództwa
Podstawa prawna: art. 730(1)§1 i 2 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 733/13

POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący Sędzia SA:

Jan Gibiec

Sędzia SA:
Sędzia SA:

Adam Jewgraf (spr.)
Sławomir Jurkowicz

po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu
sprawy z powództwa:F. S.
przeciwko:A. P.
o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej

na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 1846/12

p o s t a n a w i a:

      zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że udzielić na czas trwania postępowania zabezpieczenia roszczeniaF. S.: o uznanie w stosunku do niego za bezskuteczną umowy darowiznylokalu mieszkalnego nr (...)położonego weW.przyul. (...), wraz udziałem wynoszącym 5887/10000 we współwłasności gruntu oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, zawartej w dniu 29.11.2010 r. międzyD. P.aA. P.oraz o uznanie w stosunku do niego za bezskuteczną umowy darowizny i użytkowanialokalu mieszkalnego nr (...)położonego weW.przyul. (...), wraz udziałem wynoszącym 4113/10000 we współwłasności gruntu oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, zawartej w dniu 27.01.2011 r. międzyD. P.aA. P.w ten sposób, że ustanowić zakaz zbywania i obciążania przez pozwanąA. P.nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy dla Wrocławia Krzyków we Wrocławiu prowadziksięgi wieczyste (...)i nakazać Sądowi Rejonowemu(...)wpis ostrzeżeń we wskazanych księgach wieczystych nieruchomości  o zakazie ich zbywania i obciążania.

UZASADNIENIE
Powód wniósł o uznanie za bezskuteczne w stosunku do niego: umowy darowiznylokalu mieszkalnego nr (...)położonego weW.przyul. (...), wraz udziałem wynoszącym 5887/10000 we współwłasności gruntu oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali zawartej w dniu 29.11.2010 r. międzyD. P.aA. P.oraz umowy darowizny i użytkowanialokalu mieszkalnego nr (...)położonego weW.przyul. (...), wraz udziałem wynoszącym 4113/10000 we współwłasności gruntu oraz części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali zawartej w dniu 27.01.2011 r. międzyD. P.aA. P.. Podał, że wskutek wskazanych czynności, które jego zdaniem dokonane zostały ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, pozwana stała się niewypłacalna, co uniemożliwiło powodowi uzyskanie zaspokojenia należnej mu od dłużniczki wierzytelności w kwocie 171.140,01 zł (potwierdzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w(...)z dnia 5 października 2011 r. sygn. akt VI GC 50/11), czego potwierdzeniem jest bezskuteczność prowadzonych przeciwkoD. P.egzekucji (wobec braku dysponowania przez nią obecnie, jakimikolwiek wartościowymi składnikami majątku). Jednocześnie powód zażądał udzielenia zabezpieczenia przez zakazanie pozwanej zbywania i obciążania wskazanych nieruchomości wraz z wpisaniem w księgach wieczystych tych nieruchomości ostrzeżenia o zakazie zbywania i obciążania przez czas trwania postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia, uznając, że powód, co prawda uprawdopodobnił roszczenie, jednak nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, w szczególności – twierdzeń o ryzyku ponownych działań zmierzających do uniemożliwienia egzekucji. Sąd Okręgowy uznał, że twierdzenia te nie zostały uprawdopodobnione przedłożeniem dokumentów potwierdzających taki zamiar (np. ogłoszeń), a nadto wskazał, że ryzyko to zmniejsza obciążenie jednej z nieruchomości służebnością osobistą.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył powód, podnosząc zarzut naruszenia przepisówart. 7301§ 1 i 2 k.p.c.przez błędne uznanie, że nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. W oparciu o powyższy zarzut powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez udzielenie zabezpieczenia zgodnie z jego wnioskiem.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się zasadne.
W pierwszej kolejności jednak wskazać należy, że w istocie mając na uwadze zakres zaskarżenia szczegółowego odniesienia się wymagała wyłącznie kwestia trafności oceny Sądu Okręgowego w zakresie uprawdopodobnienia przez powoda interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Jedynie na marginesie zauważyć w ocenie Sądu Apelacyjnego należy (mając w szczególności na względzie fakt, iż ocena uprawdopodobnienia roszczenia, dokonywana na etapie rozpatrywania wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa, ma charakter ocenyprima facie) że trafne było stanowisko Sądu Okręgowego, uznające na obecnym etapie sprawy roszczenie powoda za uprawdopodobnione. Niewątpliwie bowiem przedstawione przez powoda twierdzenia i okoliczności, a także dowodowy przedłożone na ich poparcie, czyniłyprima faciejego roszczenie prawdopodobnym, w kontekście jego podstaw prawnych. Przy czym jednak pamiętać należy, iż ocena taka może ulec zmianie w szczególności w przypadku zmiany okoliczności w toku procesu.
Odnosząc się zaś do okoliczności podniesionych w zażaleniu przez skarżącego, uznać należało, iż w istocie Sąd I instancji błędnie przyjął, że powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z przepisemart. 7301§ 2 k.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, powód uprawdopodobnił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przede wszystkim podkreślić należało, że sporne lokale stanowiły jedyny wartościowy składnik majątku dłużniczki powoda, z którego powód mógł skutecznie dochodzić zaspokojenia wierzytelności, przysługującej mu wobecD. P., a której istnienie potwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu. Powód wskazał nadto na zbieżność czasową pomiędzy dokonaniem spornych czynności, a podejmowanymi przeciwkoD. P.czynnościami zmierzającymi do przymuszenia jej do wywiązania się przez nią z ciążących nań względem powoda zobowiązań będących podstawą potwierdzonej następnie orzeczeniem sądowym wierzytelności. Co więcej pozwana jest córką dłużniczki powoda –D. P., a zatem działa w stosunku do niej domniemanie, że wiedziała ona o tym, iż dłużniczka działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela (powoda). Nadto niewątpliwie istotnego znaczenia dla uprawdopodobnienia powoda interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia nabierał fakt, iż jak wynika z materiału zgromadzonego dotychczas w sprawie pozwana podjęła działania wskazujące na ryzyko dalszych działań prowadzących do uniemożliwienia egzekucji. Takimi działaniami są niewątpliwie obciążenie jednej z nieruchomości prawem użytkowania na rzecz dłużniczki (co dodatkowo wskazuje na fakt faktycznego pozostawania majątku w rękach dłużniczki powoda), czy też wreszcie obciążenie drugiej ze spornych nieruchomości ograniczonymprawem rzeczowymw postaci hipoteki umownej na rzecz banku.
Wbrew zatem stanowisku Sądu I instancji, do uprawdopodobnienia interesu prawnego, wystarczyło powołanie się przez powoda na wskazany ciąg zdarzeń, a także na dokonane przez pozwaną obciążenia spornych nieruchomości. Pamiętać należy, iż powód ma jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić przesłanki zabezpieczenia, co oznacza znaczne złagodzenie wymogów formalnych dotyczących wykazywania twierdzeń, przywołanych na poparcie wniosku o udzielenie zabezpieczenia (art. 243 k.p.c.), czemu jak już wskazano podołał w stopniu dostatecznym. Biorąc zatem pod uwagę wskazaną zbieżność czasową między przeniesieniem przez dłużniczkę na pozwaną lokali, a czynnościami powoda zmierzającymi do przymuszenia dłużniczki wywiązania się przez nią z ciążących nań względem niego zobowiązań, bliskie pokrewieństwo między pozwaną a dłużnikiem, a zwłaszcza realne obciążenie spornych nieruchomości przez dłużniczkę należało podzielić twierdzenia powoda, iż wysoce prawdopodobne jest, że pozwana może podjąć dalsze działania zmierzające do udaremnienia egzekucji z darowanego jej majątku zwłaszcza, że uprawdopodobniony został fakt, iż już w działaniach o takim charakterze pozwana uczestniczyła. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego okoliczność obciążenia spornych lokali czy to służebnością, czy nawet hipoteką, nie wskazuje o braku prawdopodobieństwa kolejnych działań zmierzających do udaremnienia celów powództwa, z którym wystąpił powód. Nieuprawnione jest bowiem założenie, że ewentualne dalsze zbycie spornego majątku miałoby wyłącznie przyjąć formę odpłatnego jego zbycia na wolnym rynku, a nie jak to miało miejsce w przypadku kwestionowanych w obecnym procesie czynności, pod tytułem darmym na rzecz osób zaufanych. Zresztą jak już wskazano, same obciążenia spornych nieruchomości, stanowiły uprawdopodobnienie interesu prawnego powoda w udzieleniu zabezpieczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny dokonał zmiany zaskarżonego postanowienia (art. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.) orzekając jak w sentencji.

bp