Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 966/13
Data wyroku: 2013-12-20 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Dariusz Mazurek, Anna Pelc, Anna Gawełko
Słowa kluczowe: Zabezpieczenie Roszczenia
Podstawa prawna: art. 755 kpc
Teza: wskazywane przez uprawnionego sposoby zabezpieczenia muszą być adekwatne do zgłoszonego roszczenia.

Sygn. akt I ACz 966/13

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym

Przewodniczący:

SSA Anna Gawełko (spraw.)

Sędziowie:

SA Anna Pelc

SA Dariusz Mazurek

po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa(...) Spółki z o.o.z/s wR.
przeciwko(...) Spółka z o.o.S.K.A z/s wR.
o stwierdzenie nieważności uchwał
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowiez dnia 15 października 2013 r., sygn. akt VI GC 347/13
p o s t a n a w i a:

o d d a l i ć zażalenie

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w Rzeszowie oddalił wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia roszczenia zgłoszonego w pozwie o stwierdzenie nieważności dwóch uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia(...) Konsorcjum Sp. z o.o.S.K.A nr(...)z dnia 8.04.2013 r. i nr(...)z dnia 8.05.2013 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że powód uprawdopodobnił roszczenie zgłoszone w pozwie, ale nie wykazał istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia – w rozumieniuart. 7301§ 2 kpc, co skutkowało oddaleniem wniosku o udzielenie zabezpieczenia.
W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie :
a.art. 7301§ 1 i 2 kpcw związku zart. 243 kpcpoprzez bezzasadne stwierdzenie Sądu, że powód nie uprawdopodobnił swojego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia podczas, gdy w pozwie przedstawiony został obszerny i wyczerpujący materiał dowodowy , którego należyta ocena nie może pozostawiać wątpliwości co do zasadności i konieczności udzielenia zabezpieczenia w niniejszej sprawie zwłaszcza przy uwzględnieniu faktu, iż ustawa nie wymaga od wnioskodawcy udowodnienia interesu prawnego, a jedynie jego uprawdopodobnienia, co powód bezwzględnie uczynił wykazując dostatecznie realne niebezpieczeństwo nieodwracalnych i niepowetowanych strat w jego majątku i skrajnie krzywdzących dla niego skutków braku zabezpieczenia w niniejszej sprawie,
b.art. 7301kpcw związku zart. 233 kpcpoprzez nieuwzględnieniewszystkich okoliczności sprawy i ustaleń faktycznych, przez co mylnie przyjęto, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka uprawdopodobnienia interesu prawnego powoda, pozwalająca na zabezpieczenie roszczenia,
c.art. 328 § 2 kpcprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uzasadnienieprzez Sąd zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny i sprzeczny zprzepisami prawa – polegający na braku zachowania ustawowychwymogów oraz zaniechaniu wyjaśnienia najważniejszych kwestii irzeczywistych przyczyn oddalenia wniosku .
2. dokonanie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych determinujących treśćwydanego postanowienia i w konsekwencji nierozpoznanie przez Sądistoty sprawy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o:

1
zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia w całości ewentualnie w części poprzez udzielenie przez Sąd zabezpieczenia roszczenia poprzez :

a
ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem pozwanej spółki (na podstawieart. 747 pkt. 6 kpcw związku zart. 755 § 1 zd. 1 kpc),

b
ustanowienie zakazu zbywania przedmiotów i praw objętych niniejszym postępowaniem (na podstawieart. 755 § 1 pkt. 2 kpc),

w szczególności :
- praw do nieruchomości określonych w pkt. 2 lit. a – g niniejszego pozwu,
- praw z instrumentów finansowych pozwanej spółki
w tym: akcji , obligacji oraz certyfikatów uczestnictwa będących w posiadaniu pozwanej spółki,
c. zajęcie na zabezpieczenie rachunku bankowego pozwanej spółki o numerze(...)prowadzonego przezBank (...) S.A.z/s wW.(na podstawieart. 747 pkt. 1 kpcw związku zart. 755 § 1 zdanie pierwsze kpc),
d. zajęcie praw z instrumentów finansowych pozwanej spółki w tym : akcji, obligacji oraz certyfikatów uczestnictwa będących w posiadaniu pozwanej spółki (na podstawieart. 747 pkt. 1 kpcw związku zart. 752 (1)w związku zart. 755 § 1 zdanie pierwsze kpc),
e. nakazanie wpisania stosownego ostrzeżenia w księgach wieczystych nieruchomości wskazanych w pkt. 2 lit. a – g niniejszego pozwu o udzieleniu zabezpieczenia oraz o toczącym się postępowaniu o unieważnienie uchwał Walnego Zgromadzenia(na podstawieart. 755 § 1 pkt. 5 kpc),
f. nakazanie wpisania ostrzeżenia w Rejestrze Przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem(...)dla pozwanej spółki o udzieleniu zabezpieczenia z punktu 3 lit.b niniejszego pozwu oraz o toczącym się postępowaniu o unieważnienie uchwał Walnego Zgromadzenia (na podstawieart. 755 § 1 pkt. 5 kpc)
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania .
Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie w postępowaniu zażaleniowym dowodów z dokumentów szczegółowo opisanych w zażaleniu w pkt. 1 d i akt spraw o wskazanych sygnaturach wymienionych w zażaleniu.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie przedstawił okoliczności faktyczne towarzyszące podjęciu zaskarżonych pozwem uchwał.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje :

Rację ma skarżący zarzucając , że Sąd Okręgowy sporządzając uzasadnienie zaskarżonego postanowienia naruszyłart. 328 § 2 kpc.
Lakoniczność uzasadnienia wskazuje, że Sąd nie dokonał żadnych ustaleń faktycznych, zaś ocena prawna wniosku o zabezpieczenie sprowadziła się do stwierdzenia, iż powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu zabezpieczenia .
W pozwie powód domaga się stwierdzenia nieważności :
1. uchwały nr(...)podjętej „ w sprawie programu emisji obligacji”,
2. uchwały nr(...)podjętej w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości szczegółowo opisanych w jej treści na rzecz obligatariusza –Spółki (...) Spółka z o.o.S.K.A. – celem zwolnienia się z zobowiązania do zapłaty kwoty wykupu obligacji objętych złożonym oświadczeniem o wykonaniu opcji(...).
Powód twierdzi w pozwie, że obie uchwały są nieważne z przyczyn i w okolicznościach szczegółowo opisanych w uzasadnieniu pozwu.
Z akt sprawy wynika, że uchwała nr(...)stanowiła podstawę do zawarcia w dniu 10.05.2013 r. umowy o świadczenie w miejsce wykonania pomiędzy emitentem obligacji (pozwaną spółką) i jedynym obligatariuszem –S. (...). z o.o S.KA. Na mocy tej umowy (k. 115 i nast.) doszło do zbycia na rzecz(...) Sp. z o.o.S.K.A. prawa użytkowania wieczystego dwóch nieruchomości i prawa własności pięciu nieruchomości, których dotyczyła uchwała nr(...)z dnia 8 maja 2013r., a o stwierdzenie nieważności której powód wystąpił w pozwie w niniejszej sprawie.
Bezsporne jest, że powód domaga się zabezpieczenia roszczeń o charakterze niepieniężnym. Sposób zabezpieczenia żądany przez wnioskodawcę musi być adekwatny do treści roszczenia i okoliczności faktycznych.
Art. 755 § 1 kpcdaje Sądowi dużą swobodę w wyborze zabezpieczenia powództwa. Sąd może to uczynić w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna odpowiedni. Na tej płaszczyźnie nie panuje jednak pełna dowolność.
Oceniając ogólnie wskazane przez powoda sposoby zabezpieczenia roszczenia o stwierdzenie nieważności dwóch uchwał pozwanej spółki można odnieść wrażenie, że powód żądając zabezpieczenia zmierza do uniemożliwienia pozwanej spółce pozbywania się majątku. Sposoby zabezpieczenia nie są jednak adekwatne do roszczenia , z którym wystąpił.
W pierwszej kolejności należało ocenić wniosek o ustanowienie zabezpieczenia przez nakazanie wpisania ostrzeżenia w Rejestrze Przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy KRS pod Nr(...)dla pozwanej spółki o udzieleniu zabezpieczenia – na podstawieart. 755 § 1 pkt. 5 kpc.
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym, jak równie akty wykonawcze, nie przewidują tego typu wpisów w rejestrze spółki. Nie można przenieść instytucji wpisu ostrzeżenia znanej z ksiąg wieczystych na grunt funkcjonowania KRS, który takiej instytucji nie zna. W tej sytuacji zawnioskowany sposób udzielenia zabezpieczenia nie mógł być uwzględniony.
Udzielenie zabezpieczenia przez ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem pozwanej spółki oraz przez zajęcie rachunku bankowego – to typowe sposoby zabezpieczenia roszczeń pieniężnych . Zabezpieczenie w postaci postanowienia zarządu polega na tym – ogólnie rzecz ujmując – że dochody uzyskiwane w toku prowadzenia zarządu będą przeznaczane na zabezpieczenie wierzyciela. Podobny skutek uzyskiwany jest przez zabezpieczenie w drodze zajęcia rachunku bankowego. Oba te sposoby zabezpieczenia to celowe jedynie w razie wystąpienia o zabezpieczenie roszczeń pieniężnych. Wprawdzie przepisart. 755 § 1 kpcnie wyłącza dla zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych – to jednak należy ocenić wnioskowany sposób zabezpieczenia przez pryzmat celu wytoczonego powództwa – w niniejszej sprawie – o stwierdzenie nieważności uchwał spółki – i ewentualnego skutku uwzględnienia takiego powództwa.
W ocenie Sądu Apelacyjnego oba sposoby zabezpieczenia powództwa nie pozostają w związku z celem wniesionego powództwa, co skutkuje oddaleniem wniosków o zabezpieczenie powództwa w powyższy sposób.
Żądanie udzielenia zabezpieczenia przez ustanowienia zakazu zbywania praw z instrumentów finansowych pozwanej spółki, w tym : akcji, obligacji oraz certyfikacji uczestnictwa będących w posiadaniu tej spółki także nie jest uzasadnione.
Przede wszystkim należy zauważyć, że ani akcje ani certyfikaty uczestnictwa nie są objęte postępowaniem, to zaś jest warunkiem udzielenia zabezpieczenia we wskazany sposób, a co wynika wprost z treściart. 755 § 1 pkt. 2 kpc.
Odnośnie obligacji - wprawdzie powód domaga się stwierdzenia pozwem nieważności uchwały Nr(...)z dnia 8 kwietnia 2013r. w sprawie programu emisji obligacji, to jednak sposób określenia zabezpieczenia „przez zakazanie zbywania obligacji będących w posiadaniu pozwanej spółki” jest daleko nieprecyzyjny. Nie daje podstaw do udzielenia przez Sąd zabezpieczenia w sposób realny do wykonania. Nie jest rzeczą Sądu doprecyzowywanie wskazanego sposobu zabezpieczenia. To na powodzie występującym z wnioskiem o zabezpieczenie spoczywa obowiązek precyzyjnego określenia sposobu zabezpieczenia . Obligacje są popularnym instrumentem finansowym, co oznacza, że w posiadaniu pozwanej spółki mogą znajdować się różne obligacje wyemitowane przez podmioty wymienione wart. 2 ustawy z dnia 29.06.1995 r. o obligacjach(Dz. U z 2001, poz. 1300 t.j.).
W ten sam sposób należało ocenić i tym samym - oddalić żądanie zajęcia praw z instrumentów finansowych pozwanej spółki, w tym akcji , obligacji oraz certyfikatów uczestnictwa będących w posiadaniu pozwanej spółki . Niezależnie od tego, co już wyżej wskazano (daleko nieprecyzyjny wniosek) należy zauważyć , że istotą wskazanego sposobu zabezpieczenia jest zapewnienie możliwości wykonania późniejszego orzeczenia. Chodzi tu o uniemożliwienie sprzedaży akcji i obligacji w sytuacji, w której prawa do nich są przedmiotem sporu .W niniejszej sprawie pozew dotyczy roszczenia innego niż pieniężnego. Nie można zatem żądać ustanowienia – co do zasady – zabezpieczenia ma akcjach, skoro nie są one przedmiotem sporu .
Niezasadny jest także wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez ustanowienie zakazu zbywania praw do nieruchomości opisanych w pkt. 2 lit. a – g i nakazanie wpisania stosownego ostrzeżenia w księgach wieczystych dotyczących tych nieruchomości .
Przede wszystkim należy zauważyć, że sam powód przyznaje i wykazuje, że nieruchomości opisane w pozwie zostały już zbyte umową z dnia 10.05.2013 r. na rzecz podmiotu, który nie jest stroną niniejszego postępowania. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia może dotyczyć wyłącznie stron postępowania. Nie jest możliwe ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości podmiotom, które postępowaniem zabezpieczającym nie są objęte . Uwzględnienie takiego wniosku spowodowałoby, że podmiot na który Sąd nałożyłby obowiązek zakazu zbywania praw z nieruchomości nie miałby możliwości złożenia środka zaskarżenia, czy też skorzystania z uprawnień określonych wart. 742 kpc, bowiem legitymacja czynna z tego artykułu przysługuje wyłącznie osobie obowiązanej, a takim nie jest osoba trzecia nie uczestnicząca w procesie .
Reasumując powyższe Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda uznając, że zawnioskowane przez niego sposoby zabezpieczenia roszczenia o stwierdzenie nieważności uchwał – roszczenia o charakterze niepieniężnym nie są adekwatne do treści roszczenia i okoliczności faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu pozwu (art. 385 kpcw zw. zart. 397 § 1 kpc).