Sąd Okręgowy w Szczecinie
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 1384/13
Data wyroku: 2013-11-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Karina Marczak, Katarzyna Longa, Sławomir Krajewski
Słowa kluczowe: Sprostowanie
Podstawa prawna: art. 350 § 1 kpc, art. 481 kpc , art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc

Sygn. akt II Cz 1384/13

POSTANOWIENIE
Dnia 22 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym

Przewodniczący: SSO Karina Marczak
Sędziowie: SO Sławomir Krajewski
del. SSR Katarzyna Longa (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. w Szczecinie
na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwaS. B.
przeciwkoTowarzystwu (...) Spółce AkcyjnejwW.
o zapłatę
na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 20 czerwca 2013 r., wydane w sprawie I C 272/11
postanawia:

oddalić zażalenie.

Sygn. akt II Cz 1384/13

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w Gryficach, Wydział I Cywilny, sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku z dnia 25 marca 2013 r. w ten sposób, że w miejscach oznaczenia strony pozwanej w komparycji oraz w sentencji wyroku w punktach I, II i III pomiędzy słowami(...)aSpółkidopisał(...)(punkt 1. postanowienia) oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie (punkt 2. postanowienia) tj. w zakresie w jakim pozwana domagała się sprostowania terminu początkowego naliczania odsetek od zasądzonej kwoty.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż pozwanaTowarzystwo (...) Spółka AkcyjnawW.wniosła o sprostowanie wyroku poprzez prawidłowe określenie firmy strony pozwanej oraz poprzez prawidłowe określenie daty, od której mają być naliczane odsetki ustawowe od zasądzonej w punkcie I. wyroku kwoty zadośćuczynienia.
Sąd Rejonowy podniósł, iż mając na względzie treść przepisuart. 350 § 1 i 2 k.p.c., orzekł o sprostowaniu wyroku w zakresie określenia strony pozwanej, gdyż firma pozwanej prawidłowo była wskazana w pozwie i wszelkich pismach strony powodowej i tylko na skutek oczywistej omyłki pisarskiej błędnie określona została w wyroku poprzez pominięcie jednego członu nazwy(...).
Odnośnie żądania sprostowania daty, od której zasądzone zostały w wyroku odsetki ustawowe od przyznanej w nim od pozwanej na rzecz powódki należności głównej Sąd stwierdził, iż wniosek w tym zakresie należało oddalić. Sąd I instancji przyznał, iż w uzasadnieniu wyroku wskazał, że odsetki te błędnie zostały zasądzone poprzez wskazanie złej daty początkowej ich naliczania, stwierdzając jednak przy tym, że błąd taki w żadnej mierze nie może być przedmiotem sprostowania, jako oczywista omyłka pisarska gdyż zmiana daty zasądzenia odsetek prowadziłaby do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, która w ramach sprostowania orzeczenia jest niedopuszczalna.

Na powyższe postanowienie pozwana wniosła zażalenie, w którym zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie w całości jej wniosku o sprostowanie wyroku z dnia 25 marca 2013 r., a w konsekwencji zmianę tego wyroku, poprzez prawidłowe określenie daty, od której mają być naliczane odsetki ustawowe od zasądzonej w punkcie I. wyroku od pozwanejTowarzystwa (...) Spółki AkcyjnejwW.kwoty 21.000,00 zł od chwili wyrokowania, tj. od dnia 25 marca 2013 r., a nie jak wskazano w treści wyroku od dnia 28 czerwca 2010 roku, a także o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Skarżąca zarzuciła postanowieniu naruszenie prawa procesowego, tj.art. 350 § 1 k.p.c., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, przejawiającym się w przyjęciu, iż błąd w zakresie wskazania w wyroku z dnia 25 marca 2013 r. początkowej daty naliczania odsetek nie może być przedmiotem sprostowania jako oczywista omyłka pisarska, gdyż prowadziłoby to do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia Sądu, podczas gdy już Sąd I instancji w uzasadnieniu do wskazanego wyżej wyroku stwierdził, iż omyłkowo orzekł o odsetkach zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu, co jednoznaczne przesądza o możliwości sprostowania wyroku w oparciu oart. 350 § 1 k.p.c.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż wprawdzie zgadza się z twierdzeniami Sądu, iż w ramach sprostowania wyroku, nie można dokonać zmiany merytorycznej jego rozstrzygnięcia, jednakże w jej ocenie, wskazanie innej daty początkowej naliczania odsetek, nie będzie stanowiło takiej zmiany.
Skarżąca podniosła, iż za taką zmianę w doktrynie uznaje się m.in. wskazanie w wyroku innej, niż występującej w postępowaniu sądowym strony procesu, zmianę wysokości zasądzonego roszczenia głównego, oddalenie w części roszczenia, które wcześniej zostało uwzględnione itp. Według skarżącej, wskazanie innej daty początkowej naliczania odsetek, nie spowoduje zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia Sądu, wydanego w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca zwróciła uwagę, iż uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, argumentując zasadność przyznania na rzecz powódki odsetek wskazał wprost, iż w związku z przyznaniem zadośćuczynienia według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, uzasadnione jest przyznanie odsetek od chwili wyrokowania a następnie w dalszej części podkreślił, iż omyłkowo jednak w wyroku orzekł o odsetkach zasądzając je zgodnie z żądaniem pozwu a więc od dnia 28 czerwca 2010 r.
Skarżąca podkreśliła, iż była to zatem oczywista omyłka pisarska, która powinna być sprostowana zgodnie z jej wnioskiem z dnia 15 maja 2013 r., w oparciu o brzmienieart. 350 § 1 k.p.c.Dodała, iż w nauce i orzecznictwie podkreśla się, że sprostowanie wyroku ma służyć usunięciu niezgodności pomiędzy rzeczywistą wolą i wiedzą składu orzekającego a ich wyrażeniem na piśmie. W związku z powyższym skarżąca uznała, iż opierając się choćby na twierdzeniach wskazanych wprost przez Sąd Rejonowy, który uzasadniając wydany przez siebie wyrok wskazał, iż omyłkowo orzekł o odsetkach, należy przyjąć, że jest to oczywista omyłka pisarska, która powinna zostać sprostowana zgodnie z brzmieniemart. 350 § 1 k.p.c.
Wobec powyższego pozwana uznała, iż jej zażalenie jest zasadne i w pełni uzasadnione.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie pozwanej okazało się całkowicie niezasadne.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącej w przedmiocie sprostowania wyroku z dnia 25 marca 2013 r., co do daty od której zasądzone zostały odsetki.
Zgodnie z przepisemart. 350 § 1 k.p.c., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Sąd Odwoławczy zwraca uwagę, że wymienione w hipotezieart. 350 k.p.c.wady orzeczenia musi charakteryzować cecha oczywistości, która stanowi jednocześnie granicę dopuszczalności sprostowania. Nie można w wyniku stosowaniaart. 350 k.p.c.doprowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia, czy zastąpienia orzeczenia merytorycznego formalnym. Tryb sprostowania przewidziany wart. 350 k.p.c.służy do usuwania z tekstu orzeczenia niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, a nie do naprawy poważniejszych wad orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. II CSK 314/06, LEX nr 445207).
Podobny pogląd wyraził również Sąd Apelacyjny w Poznaniu, który w wyroku z dnia 18 sierpnia 2011 r. (I ACa 621/11, LEX nr 1133342) stwierdził, iż w powołaniu naart. 350 § 1 i 2 k.p.c.niedopuszczalna jest merytoryczna zmiana orzeczenia.
Sąd II instancji wskazuje, iż wbrew stanowisku strony skarżącej, uwzględnienie jej wniosku w zakresie określenia daty, od której zostały zasądzone odsetki, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, stanowiłoby merytoryczną zmianę zapadłego w sprawie wyroku, która jak już wyżej wspomniano jest niedopuszczalna w trybie sprostowania orzeczenia.
Za całkowicie pozbawione znaczenia należy przy tym uznać wywody skarżącej, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, którego dotyczy wniosek o sprostowanie wskazał, że data od której zostały zasądzone odsetki jest błędna, gdyż prawidłowo powinny one zostać zasądzone od daty wyrokowania, a nie od daty wskazanej w pozwie. Nie sposób bowiem przyjąć, iż powyższe stwierdzenie świadczy o tym, że w wyroku została popełniona omyłka pisarska. Sąd Okręgowy wskazuje, iż użycie przez Sąd Rejonowy sformułowania „omyłkowo” w żaden sposób nie świadczy o tym, że Sąd popełnił omyłkę pisarską nadającą się do sprostowania w trybieart. 350 § 1 k.p.c.Oznacza to jedynie, iż już po wydaniu wyroku, na etapie sporządzania uzasadnienia Sąd I instancji zorientował się, że jego orzeczenie w zakresie odsetek jest nieprawidłowe. Sąd Odwoławczy dodatkowo wskazuje na stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25 listopada 1976 r. (II CZ 97/76, LEX nr 7882), według którego sprostowanie wyroku nie może nigdy prowadzić do zmiany samego rozstrzygnięcia sporu; nie może więc dotyczyć treści i rozmiarów świadczenia lub ustalenia prawa. Wprawdzie może się zdarzyć, że konkretne rozstrzygnięcie zawarte w wyroku zawiera błąd będący wynikiem pomyłki i nie jest zgodne z intencją składu sędziowskiego, jednak tego rodzaju błąd może być naprawiony jedynie w trybie zaskarżenia w toku instancji.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż nieprawidłowość polegająca na błędnym określeniu daty, od której powinny być naliczane odsetki mogła być skorygowana jedynie w drodze złożenia od przedmiotowego wyroku środka zaskarżenia w postaci apelacji. Strona skarżąca jednak apelacji nie wniosła i tym samym pozbawiła się możliwości zweryfikowania błędu Sądu Rejonowego.
Dodatkowo Sąd Okręgowy wskazuje, że nie można wykluczyć możliwości sprostowania daty początkowej naliczania odsetek wskazanej w wyroku, jednakże mogłoby to nastąpić gdyby wskazana data nie miała jakiegokolwiek związku ze zgłoszonym żądaniem. Tymczasem w przedmiotowej sprawie powódka w pozwie zgłosiła żądanie przyznania jej zadośćuczynienia w kwocie 21.000 zł wraz z odsetkami od 28 czerwca 2010 r. Gdyby intencją Sądu w chwili wyrokowania było zasądzenie odsetek od dnia orzekania, koniecznym byłoby oddalenie powództwa w odniesieniu do żądania odsetkowego w pozostałym zakresie. Natomiast rozstrzygnięcia takiego brak, co uprawnia do wniosku, że Sąd Rejonowy na etapie wyrokowania uznał żądanie pozwu za w pełni zasadne; dopiero zaś przy sporządzaniu pisemnego uzasadnienia Sąd uznał, że winien był wydać inne rozstrzygnięcie. Ewidentnie zatem uwzględnienie wniosku o sprostowanie doprowadziłoby do odmiennego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy jednocześnie zwraca uwagę, że w judykaturze istniały rozbieżności stanowisk co do określenia daty wymagalności roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia. Zostały one omówione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011r. w sprawie sygn. akt I CSK 243/10, w którym jednocześnie wyrażono pogląd, że: „ Terminem od którego należą się odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia za krzywdę może być w zależności od okoliczności sprawy, zarówno dzień poprzedzający wyrokowanie o zadośćuczynieniu, jak i dzień tego wyrokowania”.
W uzasadnieniu cytowanego orzeczenia zwrócono uwagę na ugruntowane przez judykaturę stanowisko, że odsetki według stopy ustawowej należą się za samo opóźnienie w spełnieniu świadczenia i stanowią rodzaj rekompensaty typowego uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela wynikającego z pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego. Odsetki na podstawieart. 481 k.c.należą się jeżeli zobowiązany nie płaci należnego zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub 455k.c.Nie sprzeciwia się temu okoliczność, że zasądzenie zadośćuczynienia jest fakultatywne, a jego wysokość zależy od oceny sądu oraz, że do zadośćuczynienia stosuje sięart. 363 § 2 k.c.
Dlatego również w ocenie Sądu Najwyższego zawartej w uzasadnieniu cytowanego wyroku, jeżeli powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od danego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania, odsetki należą się zgodnie z żądaniem o ile zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście należała się powodowi tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie przepisuart. 385 k.p.c.w związku zart. 397 § 2 k.p.c.orzekł jak w sentencji, uznając że w okolicznościach sprawy zmiana jakiej domagał się pozwany wymagała wniesienia środka odwoławczego od wydanego orzeczenia Sądu I instancji.

(...).
(...)

1
(...)

2
(...)

(...)
-(...)

3
(...)

4
(...).

K.