Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 496/13
Data wyroku: 2013-10-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Marta Legeny-Błaszczyk, Ireneusz Grodek, Tomasz Ignaczak
Słowa kluczowe: Dowody
Podstawa prawna: art. 278§1 kk

Sygn. akt IV Ka 496/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 października 2013 roku.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący SSO Marta Legeny-Błaszczyk (spr.)
Sędziowie SO Ireneusz Grodek
SO Tomasz Ignaczak

Protokolant Agnieszka Olczyk

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Violetty Włodarczyk
po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 roku
sprawyT. K.
oskarżonego zart. 278 § 1 kkw zb. zart. 275 § 1 kkw zb. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 20 maja 2013 roku     sygn. akt II K 1171/12

na podstawieart. 437 § 2 kpkiart. 438 pkt 2 kpkuchyla zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonegoT. K.i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie.

Sygn. akt IV Ka 496/13

UZASADNIENIE
T. K.został oskarżony o to, że
w dniu 30 grudnia 2011 roku w okresie od godziny 13:00 do godziny 14:00 wB.woj.(...),ul. (...), wpokoju oznaczonym numerem (...)znajdujacym się whotelu (...)wykorzystując nieuwagę pokrzywdzonej dokonał zaboru celem przywłaszczenia telefonu komórkowego marki(...)nr(...)oraz portfela z zawartością pieniędzy w kwocie 70 zł,dowodu osobistego nr (...)na nazwiskoM. B.i prawa jazdy kat. B nr(...)na nazwiskoM. B., o łącznej wartości strat 500 zł na szkodęM. B., a zarzucanego mu czynu dopuścił się w przeciągu 5-ciu lat od odbycia kary pozbawienia wolności, w wymiarze co najmniej 6 miesięcy orzeczonej za dokonanie podobnego przestępstwa umyślnego,tj. o czyn zart. 278 § 1 kkw zw. zart. 275 § 1 kkw zw. zart. 276 kkw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kk

Sąd Rejonowy w Bełchatowiewyrokiem z dnia 20 maja 2013 roku w sprawie II K 1171/12 uznał oskarżonegoT. K.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to:
- na podstawieart. 278 § 1 kkw zw. zart. 11 § 3 i art. 33 § 2 kkwymierzył karę 1(jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i 50 ( pięćdziesiąt ) stawek dziennych grzywny po 10 (dziesięć) złotych każda,
- zwolnił oskarżonego od opłat i wydatków, którymi obciążył Skarb Państwa.

Wyrok ten zaskarżył w całości oskarżonyT. K..

Z treści apelacji wynika, że została wywiedziona z podstawyart. 438 pkt 3 i 4 kpki zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, polegający na uznaniu oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu, a także rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności w sensie jej surowości. Na rozprawie apelacyjnej oskarżony wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja okazała się zasadna w takim stopniu, iż na skutek jej wniesienia zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Rozpoczynając rozważania w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy odniesie się do przyczyn, które wiodą do przekonania, iż zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie należy uchylić i sprawę przekazać temuż sądowi do ponownego rozpoznania.
Analizując zapisy protokołów rozprawy głównej należy stwierdzić, iż sposób w jaki procedował sąd orzekający jest niedopuszczalny. W jego toku nie uwzględniono istotnych przepisów regulujących przebieg rozprawy, postępując wbrew nim bądź je ignorując. Postępowanie Przewodniczącego, który to zgodnie z 366kpk, winien czuwać nad prawidłowym przebiegiem rozprawy, budzi poważne zastrzeżenia..
Samo przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień oskarżonego nie odpowiada zasadom prawidłowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Sąd Rejonowy, jak na to wskazuje zapis protokołu rozprawy z dnia 25 marca 2013r (k 152) po zaistnieniu sytuacji przewidzianej wart. 389 kpknie odczytał wszystkich wyjaśnień oskarżonego z postępowania przygotowawczego. Pominął drugie wyjaśnienia (k.70-71), które pokrywały się z pierwszymi ( k 54-55) i trzecimi wyjaśnieniami (73-74). Oskarżony w wyjaśnieniach tych każdorazowo stwierdzał, że nie wszedł w posiadanie telefonu należącego do pokrzywdzonejM. B.i tym samym nie mógł go darować swojej bratowej. W czwartych wyjaśnieniach złożonych podczas konfrontacji oskarżony wskazał odmiennie, iż znalazł wskazany powyżej telefon na przystanku autobusowym i telefon ten podarował swojej bratowej, ponieważ jej był popsuty ( k 92-93). Obowiązkiem sądu było osobne ujawnienie każdego protokołu i po odczytaniu danego protokołu - zwracanie się do oskarżonego o wypowiedzenie się co do jego treści. W niniejszej sprawie ma to szczególne znaczenie, gdyż pomiędzy wyjaśnieniami złożonymi przez oskarżonegoT. K.zachodzą pewne rozbieżności.
Sprzeczność wewnętrzna w wyjaśnieniach oskarżonego zawsze powinna stawiać sąd przed dylematem co jest tego powodem i jak rzutuje to na wiarygodność tego dowodu a rozwiązanie takiego dylematu staje się zawsze powinnością. Rola sądu nie powinna tu sprowadzać się do biernego wysłuchania oskarżonego, lecz do szczegółowego pytania go co do istotnych okoliczności, które wynikają z ujawnionych wyjaśnień. Takie szczegółowe pytania co do powodów zmiany z jednoczesnym ich przypomnieniem dają sądowi możność dokonania właściwej oceny ich wiarygodności
Tymczasem Sąd Rejonowy nie ustosunkował się do zaistniałych rozbieżności w wyjaśnieniach oskarżonego i nie wezwał oskarżonego do wytłumaczenia przyczyny zmiany wyjaśnień, czym rażąco obraził dyspozycjęart. 389 § 2 kpk.
Przechodząc do dalszych rozważań dostrzec należy potrzebę zwrócenia uwagi, iż sąd ten przeprowadzając postępowanie dowodowe postąpił w sposób nazbyt niedbały.
Oskarżony w swojej wypowiedzi na rozprawie w dniu 25 marca 2013r. wskazał na znalezienieprzedmiotów(k 153), przy czym w ostatnich zmienionych wyjaśnieniach z dochodzenia sygnalizował tylko znalezienie telefonu. Sąd nie zareagował na wypowiedziane słowa i nie zweryfikował jakie przedmioty miał na myśli oskarżony. Pozostał obojętny nad ustaleniem znaczących w tym zakresie okoliczności.
Nadto pominięta została przez ten sąd kwestia wyjaśnienia czy data30 sierpnia 2012rwskazana przez oskarżonego w czwartych wyjaśnieniach (k 92-93), odpowiadała rzeczywistej dacie, w której oskarżony rzekomo znalazł telefon należący do pokrzywdzonej czy też w tym zakresie nastąpiła może oczywista omyłka pisarska.
Nie sposób przejść również obok zaniedbania ze strony sądu merytorycznego przy składaniu zeznań przez świadkaM. K.. Podczas przesłuchania na rozprawie głównej w dniu 29 kwietnia 2013r. świadek wskazując na daty nie podawała roku (k 200-201). W takiej sytuacji sąd winien zareagować i wezwać świadka do uzupełnienia daty, ewentualnie jeśliby świadek nie pamiętała pełnych dat, odczytać stosownie doart. 391 § 1 kpk, protokoły z wcześniejszymi jej zeznaniami, czego niestety nie uczynił.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą przepisówart. 389 kpkorazart. 391 kpk.
Gdyby przewodniczący składu sądzącego czuwał nad prawidłowym przebiegiem rozprawy bacząc aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności i niejasności, tak jak to nakazujeart. 366 kpk, zapewne nie doszłoby do uchybień i błędów jakich w przedmiotowej sprawie dopuścił się Sąd Rejonowy.
Przedstawione powyżej uchybienia tworzą jakość, która powoduje, że zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie albowiem żaden z dowodów ujawnionych na rozprawie głównej nie daje podstaw do ustaleń poczynionych przez sąd pierwszej instancji, iż w dniu kradzieży mienia należącego do pokrzywdzonej tj. w dniu 30 grudnia 2011 roku jej telefon znajdował się w posiadaniu oskarżonego i to już po upływie godziny od zaistnienia przestępstwa.
Stosownie zaś do regulacji przepisuart. 410 kpkpodstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób pozwalający na wyeliminowanie dostrzeżonych uchybień, z uwzględnieniem kwestii podniesionych w niniejszym uzasadnieniu.