Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 320/13
Data wyroku: 2013-12-04 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Łaszczych, Magdalena Dąbrowska, Wiesław Oryl
Słowa kluczowe: Przestępstwa Przeciwko Mieniu
Podstawa prawna: art. 13§1 kk w zw. z art. 282 kk

Sygn. akt II Ka 320/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 04 grudnia 2013r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny
w składzie:

Przewodniczący SSOAnna Łaszczych

Sędziowie SOWiesław Oryl

SOMagdalena Dąbrowska(spr.)

ProtokolantMarlena Achcińska

w obecności ProkuratoraAndrzeja Luchcińskiego

po rozpoznaniu w dniu 04 grudnia 2013r.
sprawy przeciwkoW. P.
oskarżonemu o przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 282 k.k.i inne
z powodu apelacji obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 29 stycznia 2013r. w sprawie IIK 169/11
orzeka:

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że

a
uchyla rozstrzygnięcie z pkt. 2 wyroku dotyczące wymierzenia oskarżonemu kary łącznej pozbawienia wolności

b
na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.orzeka wobec oskarżonegoW. P.karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności

c
na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.iart. 70 § 1 pkt. 1 k.k.wykonanie wymierzonej oskarżonemuW. P.łącznej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby lat 5 (pięciu)

d
na podstawieart. 73 § 1 k.k.oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa

Sygn. akt II Ka 320/13

UZASADNIENIE
W. P.został oskarżony o to, że:
1. w dniu 4 czerwca 2010r wP., województwo(...), działając wspólnie i w porozumieniu zA. G., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przemocą w postaci bicia rękoma po głowieM. P.iB. P.oraz grożąc wyżej wymienionym pozbawieniem życia, usiłował doprowadzićM. P.do rozporządzenia własnym mieniem w postaci wydania do dnia 11 czerwca 2010r kwoty 20.000 zł na rzeczA. P., tj. o czyn zart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kk,
2. w dniu 4 czerwca 2010r wP., województwo(...), grożącM. P.iB. P.pobiciem oraz pozbawieniem życia, zażądał wydania kwoty 100 zł na szkodęM. P., tj. 280§1 kk,
3. w dniu 5 czerwca 2010r wP., województwo(...), prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy markiV. (...)onumerze rejestracyjnym (...), znajdując się w stanie nietrzeźwości (I – 1,04 mg/l, II – 1,06 mg/l), tj. o czyn zart. 178a§1 kk.

Sąd Rejonowy w Przasnyszuwyrokiem z dnia 29 stycznia 2013r wydanym w sprawie o sygn. akt II K 169/11 uznał oskarżonego za winnego czynu opisanego w punkcie 1 i za to skazał go na podstawieart. 13§1 kkw zw. zart. 282 kki na podstawieart. 14§1 kkw zw. zart. 282 kkwymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, a nadto na mocyart. 46§2 kkorzekł nawiązkę na rzecz pokrzywdzonegoM. P.w kwocie 500 zł i na rzecz pokrzywdzonegoB. P.w kwocie 1.000 zł. W ramach czynu z punktu 2 Sąd uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 4 czerwca 2010r wP., województwo(...), stosując groźbę natychmiastowego użycia przemocy dokonał kradzieży kwoty 100 zł, w ten sposób, że grożącM. P.iB. P.pobiciem oraz pozbawieniem życia, zmusiłM. P.do wydania mu kwoty 100 zł, tj. czynu zart. 280§1 kki za to na podstawie tego przepisu skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na podstawieart. 46§1 kkSąd orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonegoM. P.kwoty 100 zł. Uznając oskarżonego za winnego czynu opisanego wpunkcie 3, Sąd na podstawieart. 178a§1 kkskazał go i na mocy tego przepisu wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawieart. 42§2 kkorzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat.
W dalszej części wyroku Sąd I instancji na podstawieart. 85 kkiart. 86§1 kkwymierzyłW. P.karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawieart. 63§1 kkna poczet tej kary zaliczył mu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. okres jego zatrzymania od dnia 5 czerwca 2010r do dnia 7 czerwca 2010r.
Ponadto Sąd Rejonowy zwolnił oskarżonego od kosztów postępowania i obciążył nimi Skarb Państwa.

Apelacjęod wskazanego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze wobec oskarżonegoW. P.złożył jego obrońca. Orzeczeniu temu zarzucił rażącą niewspółmierność kary oraz niesłuszne zastosowanie środków karnych w postaci zbyt wysokich, w stosunku do możliwości finansowych oskarżonego, nawiązek na rzecz pokrzywdzonychM. P.iB. P., wyrażające się w:

-

wymierzeniu oskarżonemuW. P.bezwzględnej kary łącznej 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności zamiast kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności, co zgodnie zart. 69§1 kkumożliwiłoby warunkowe zawieszenie jej wykonania oraz

orzeczenie na rzecz pokrzywdzonegoM. P.nawiązki w kwocie 500 zł zamiast 200 zł, a na rzecz pokrzywdzonegoB. P.– w kwocie 1000 zł zamiast 400 zł,

poprzez przecenienie przez Sąd I instancji ustalonych w tej sprawie okoliczności obciążających takich, jak wcześniejszą karalność oraz wysoki stopień szkodliwości społecznej czynów, zaś niedostrzeżenie żadnej okoliczności łagodzącej, jak chociażby przyznanie się do dokonania zarzuconych przestępstw i wyrażenie skruchy oraz warunki i właściwości osobiste oskarżonego, który zaprzestał spożywania alkoholu i osobiście opiekuje się 10-letnim synem chorym na nowotwór, ponadto nie wzięcie pod uwagę wyjątkowo trudnej, w związku z powyższym, sytuacji finansowej oskarżonego (na skutek konieczności sprawowania stałej opieki nad dzieckiem przez jednego z rodziców, zarobkowo pracuje jedynie żona oskarżonego), co ostatecznie doprowadziło do wymierzenia oskarżonemu kary i środków karnych nazbyt surowych dla zrealizowania ich celu.
W konkluzji apelacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez złagodzenie wymiaru kary łącznej i orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby zgodny zart. 70§1 pkt. 1 kkoraz oddanie oskarżonego pod dozór kuratora w myślart. 73§1 kk, a ponadto, zmniejszenie wysokości orzeczonych nawiązek do kwoty 200 zł na rzecz pokrzywdzonegoM. P.i do kwoty 400 zł na rzecz pokrzywdzonegoB. P..

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja obrońcy oskarżonego była częściowo zasadna, odniosła bowiem ten skutek, iż Sąd Odwoławczy złagodził orzeczoną karę łączną i w jej miejsce wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności. Zgodnie z wnioskiem apelacji, w ocenie Sądu, wystąpiły również przesłanki do warunkowego zawieszenia wykonania tejże kary na okres próby wynoszący 5 lat oraz oddania oskarżonego w tym okresie pod dozór kuratora.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wymiaru kar jednostkowych trzeba stwierdzić, iż Sąd Rejonowy należycie uwzględnił wszystkie okoliczności wpływające na ich ostateczny kształt wskazane wart. 53 kki dał temu wyraz w części merytorycznej uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji w sposób dostateczny zaakcentował, dlaczego wymierzył oskarżonemu kary w granicach dolnego zagrożenia ustawowego za przypisane mu przestępstwa. Kary te nie noszą cech rażącej niesprawiedliwości, wyraźnego zarzutu ich niewspółmierności nie sformułował także autor apelacji.
Tożsamej oceny sposobu procedowania Sądu I instancji nie można wyrazić na gruncie przyjętego przez ten organ wymiaru kary łącznej orzeczonej wobec oskarżonegoW. P.. Z niezwykle lakonicznego w tym zakresie uzasadnienia Sądu wynika, iż przyjmując zasadę asperacji uwzględniono tylko bliski związek czasowy popełnionych przestępstw. Niedostatek w tej argumentacji przełożył się na wydanie nietrafnego rozstrzygnięcia o karze łącznej.
Wprawdzie skarżący wyartykułował w apelacji zarówno okoliczności, które mają znaczenie wyłącznie dla wysokości orzeczonych kar jednostkowych, jak też te, które rzutują na wymiar kary łącznej, to przewaga tych ostatnich zdecydowała o podzieleniu jego stanowiska.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym wymiar kary łącznej opiera się na stopniu związku podmiotowo-przedmiotowego między poszczególnymi przestępstwami. Związek przedmiotowy może przede wszystkim wynikać z tożsamości pokrzywdzonych, rodzaju naruszonych dóbr prawnych, sposobu działania sprawcy, bliskości czasowej poszczególnych przestępstw. W związku podmiotowym chodzi o pobudki, jakimi kierował się sprawca, podobieństwo rodzajów winy, zamiarów. Kara łączna powinna stanowić syntetyczną, całościową ocenę zachowań sprawcy. Musi być postrzegana jako instytucja gwarantująca racjonalność karania w stosunku do sprawcy wielu przestępstw. Kara łączna wymierzona oskarżonemuW. P.nie odpowiada natomiast tym kryteriom. Wbrew ukształtowanemu przekonaniu sędziowskiemu, analiza okoliczności faktycznych przekonuje, iż w realiach przedmiotowej sprawy należy zastosować zasadę pełnej absorpcji.
Wszystkie czyny przypisane oskarżonemu zostały popełnione na przestrzeni dwóch dni, tj. od 4 do 5 czerwca 2010r. Przestępstwa rozbójnicze zostały skierowane przeciwko tym samym pokrzywdzonym, a co więcej, zostały dokonane w trakcie jednej akcji przestępczej i stanowią jeden zespół zachowań sprawcy. Oskarżony po usiłowaniu wymuszenia, w tym samym miejscu i czasie dokonał rozboju na pokrzywdzonychM. P.iB. P.. W aspekcie podmiotowym, w sprawie mamy do czynienia z tożsamością rodzajów winy, a częściowo także postaci zamiarów. Wszystkie przestępstwa zostały popełnione przez oskarżonego z winy umyślnej, zaś czyny rozbójnicze charakteryzowały się nadto zamiarem bezpośrednim kierunkowym.
W powyższych okolicznościach zasadnym było obniżenie wymiaru kary łącznej do kary 2 lat pozbawienia wolności zgodnie z zasadą pełnej absorpcji. Kara ta w połączeniu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania w pełni zrealizuje cele postępowania karnego. W przekonaniu Sądu tak skonstruowana dolegliwość karna zapobiegnie powrotowi oskarżonego do przestępstwa. Sam fakt uprzedniej karalnościW. P.nie wyklucza pozytywnej prognozy kryminologicznej, a tym samym stosowania środków probacyjnych. Oskarżony przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów zabronionych i opisał ich okoliczności. Od popełnienia tych czynów upłynął znaczny okres czasu ponieważ Sąd Rejonowy w tej sprawie procedował prawie 3 lata, w tym zaś czasie oskarżony nie wszedł w konflikt z prawem. Wobec powyższegoW. P.wymaga przede wszystkim oddziaływań wychowawczych, a nie represyjnych, winny one być dostosowane do jego potrzeb resocjalizacyjnych. Wymierzona kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono nie ma charakteru pozornego. Decydując się w okresie próby na kolejny konflikt z prawem, oskarżony powinien wiedzieć, iż może doprowadzić nie tylko do pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za dany czyn, lecz także do zarządzenia wykonania surowej kary 2 lat pozbawienia wolności w niniejszej sprawie.
Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się okoliczności powodujących konieczność zmiany stanowiska Sądu I instancji w zakresie orzeczonych nawiązek na rzecz pokrzywdzonych. Pomimo sformułowania na tym tle zarzutu, obrońca oskarżonego nie rozwinął w apelacji żadnej merytorycznej argumentacji. Orzeczenie omawianych środków jest możliwe w przypadku skazania za jakiekolwiek przestępstwo. Ich wysokość nie jest uzależniona od wysokości poniesionej szkody i zależy o uznania Sądu orzekającego. W praktyce przyjmuje się, że orzeka się ją wówczas, gdy nie sposób ustalić dokładnej wysokości szkody. Uwzględnia się wszystkie dostępne okoliczności i wskaźniki co do rozmiaru spowodowanego uszczerbku. Tak też postąpił Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie. W oparciu o całokształt materiału dowodowego zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonegoM. P.nawiązkę w kwocie 500 zł, natomiast na rzecz pokrzywdzonegoB. P.nawiązkę w kwocie 1000 zł. Stosunek tych kwot odpowiada stopniowi wyrządzonych im krzywd, a jednocześnie uwzględnia trudną sytuację osobistą i materialną oskarżonego. Wbrew twierdzeniom skarżącego trudna sytuacja życiowaW. P.nie może być pretekstem do całkowitego zmarginalizowania funkcji orzeczonego środka karnego, do jakiego niewątpliwie doszłoby, gdyby orzeczono nawiązki odpowiednio w kwotach 200 zł i 400 zł. Oskarżony samodzielnie podjął decyzję o zastosowaniu przemocy wobec pokrzywdzonych, obecnie więc powinien ponieść konsekwencje swojego nagannego postępowania. Postulowanie przez apelującego wysokości nawiązek w żadnym wypadku nie rekompensująM. P.iB. P.doznanych krzywd.
W tym stanie rzeczy, znajdując podstawy tylko do częściowego uwzględnienia apelacji, Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
W związku z charakterem wydanego wyroku zasadnym było również na mocyart. 634 kpkw zw. zart. 632 pkt. 1 kpkobciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania odwoławczego.