Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmE 140/11
Data wyroku: 2013-11-08 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Magdalena Sajur – Kordula

Sygn. akt XVII AmE 140/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 listopada 2013 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie-Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: SSO Magdalena Sajur – Kordula
Protokolant: protokolant sądowy – stażysta Piotr Hołyś
po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z powództwa(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą wO.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr(...)
o nałożenie kary pieniężnej
oddala odwołanie
Sygn. XVII AmE 140/11

UZASADNIENIE
W dniu 4 lipca 2009 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, wydał decyzję w której:
-na podstawieart. 56 ust. 1 pkt 12w związku zart. 56 ust. 2, ust. 3, iust. 6ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne(Dz. U. z 2006 r. Nr 89,poz. 625, Nr 104, poz. 708, Nr 158, poz. 1123 i Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 21, poz. 124, Nr 52, poz. 343, Nr 115, poz. 790 i Nr 130, poz. 905, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 227 poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 69, poz. 586 i Nr 165, poz. 1316) oraz na podstawieart. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181, poz. 1524, z 2008 r. Nr 229, poz. 1539 oraz 09 r. Nr 195,poz. 1501) w związku zart. 30 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej orzekł, że:
1. Przedsiębiorca –(...) Sp. z o.o.z siedzibą wO., przyul. (...)posiadający numer identyfikacji podatkowej (NIP):(...), naruszył warunek 2.2.3. koncesji na obrót paliwami ciekłymiudzielonej temu Przedsiębiorcy przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 25 listopada 2009 r., znak:(...),2. za działanie opisane w pkt 1 - wymierzył(...) Sp. z o.o.z siedzibą wO., przyul. (...)karę pieniężną w wysokości 36.000,00 zł ( trzydzieści sześć tysięcy złotych , co stanowi(...)% przychodu z działalności koncesjonowanej przez niego w roku 2010.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła(...) sp. z o.o.(dalej powód ) wW.(dawniej wO.) zaskarżając ją w całości(k. 16-39 akt sądowych). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1
naruszenieart. 56 ust. 6 ustawy prawo energetycznepoprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

2
naruszenieart. 56 ust. 6a ustawy prawo energetycznew stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie znikomego stopnia szkodliwości czynu;

3
błąd w ustaleniach faktycznych, jakoby spóła(...) sp. z o.o.nie nadesłała dokumentów dotyczących sytuacji finansowej, co uzasadniałoby nałożenie kary w wysokości 36. 000, 00 zł.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz od Prezesa URE.
Prezes URE (dalej pozwany) odpowiadając na odwołanie (k. 52-57 akt sądowych) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
Powód(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąwO.prowadzi działalności gospodarczą w zakresie obrotu paliwami ciekłymi na podstawie koncesji udzielonej decyzją Prezesa Regulacji Energetyki numer(...)z dnia 25 listopada 2009 (dowód: koncesja k. 1-6 akt administracyjnych okoliczność bezsporna).
Warunek koncesji 2.2.3. zawiera postanowienie „Koncesjonariuszowi nie wolno czyniąc przedmiotem obrotu paliw ciekłych, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami określonymi obowiązującymi przepisami i wynikającymi z zawartych umów”. (okoliczność bezsporna)
Bezsporne pomiędzy stronami jest, że badanie próbki benzyny 95 pobranej w dniu 29 czerwca 2010 r. wykazało niezgodność badanych parametrów w rozumieniu rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych ze względu na: zaniżenie badawczej liczby oktanowej o 0,7 %, zaniżenie motorowej liczby motorowej liczby oktanowej o 0,3%, zawyżenie temperatury końca destylacji o 22,4% (dowód: protokół kontroli k.8-12 , protokół badań nr(...)z 5 lipca 2010 k.16-19 akt admin.)
Badanie próbki benzyny silnikowej Pb pobranej w dniu 12 lipca 2010 nie wykazało żadnych nieprawidłowości (dowód: k. 34 -38 akt administracyjnych).
Zawiadomieniem z 11 stycznia 2011 r. Prezes URE wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przeciwko(...) sp. z o.o.wW.(dawniej wO.), zobowiązując przedsiębiorcę do przedłożenia informacji i dokumentów dotyczących jego ogólnej sytuacji finansowej, osiągniętych przychodów i dochodów przedsiębiorcy uzyskanych z działalności gospodarczej ogółem w 2010 r (bilans, rachunek zysków i strat), przychodów i dochodów z działalności koncesjonowanej w zakresie paliw ciekłych w roku 2010. (dowód: zawiadomienie k. 57-60 akt admin.)
W piśmie z 1 lutego 2011 r.(...) sp. z o.o.wskazała, że dokumenty przedstawiające sytuację finansową firmy zostaną nadesłane po zakończeniu roku bilansowego w terminie po 31 marca 2011 r. (dowód: pismo k. 61-62, pismo k. 64 akt admin).
Zawiadomieniem z 31 maja 2011 r. Prezes URE w oparciu oart. 10 § 1 k.p.a powiadomił(...) sp. z o.o.o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i prawie do złożenia dodatkowych uwag i wyjaśnień. (dowód: zawiadomienie k. 67-68 akt admin.). Z prawa tego(...) sp. z o.o.nie skorzystała.
Przychód(...)sp. z o.o. z tytułu działalności objętej koncesją na obrót paliwami ciekłymi został ustalony w oparciu o informacje deklarowane przez koncesjonariusza przy ustalaniu co rocznej opłaty z tytułu uzyskania koncesji. Z tego dokumenty wynikało, że przychód ten za 2010 r. wyniósł(...)zł natomiast przychód netto ogółem wyniósł(...)zł. (dowód: k. 70 i 70a akt admin okoliczność bezsporna)
Pismem z 5 kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego)(...) sp. z o.o.przedstawiła Prezesowi URE rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz informację w oparciu o którą była ustalona opłata za koncesję w roku 2011.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy oraz w aktach przesłanych przez organ regulacyjny.
Rzetelność dokumentacji i istnienie wskazanych okoliczności nie było kwestionowane przez żadną ze stron. Materiał dowodowy należy uznać za przekonujący oraz w pełni wiarygodny.

Sąd Okręgowy w Warszawie- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treściart. 56 ust 1 pkt 12 ustawy - Prawo energetycznekarzepieniężnej podlega ten, kto nie przestrzega obowiązków wynikających z koncesji.
Należy zaznaczyć, że naruszenie jednego z warunków koncesji jest wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisów zart. 56 ust. 1 i 2 Prawa energetycznegoi wymierzenia na tej podstawie kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Powołane wyżej przepisy przesądzają, w ocenie Sądu, że Prezes URE jest zobligowany, a nie uprawniony, do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej, gdy stwierdzi, że zaistniały okoliczności podlegające karze. Natomiast kara przewidziana w tym przepisie jest karą obligatoryjną.
Słusznie zatem, zdaniem Sądu, Prezes URE uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na powoda kary pieniężnej na podstawieart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo energetyczne.
Należało bowiem zważyć, że powód akceptując warunki udzielonej mu koncesji, zaakceptował również warunek określony w punkcie 2.2.3. zgodnie z którym Koncesjonariuszowi nie wolno czynić przedmiotem obrotu paliw ciekłych określonych w koncesji, których parametry jakościowe są niezgodne z parametrami określonymi w obowiązujących przepisach i zawartych umów.
Analizując zgromadzony materiał dowodowy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie powód w żaden sposób nie wykazał, że dopełnił w zakresie obowiązku koncesyjnego określonego wpunkcie 2.2.3.należytej staranności, ocenianej zgodnie zart. 355 § 2 k.c., uwzględniającej zawodowy charakter prowadzonej działalności.
Działalność prowadzona przez powoda ma charakter koncesjonowany, a koncesja poprzez warunek 2.2.3. nakładała na powoda obowiązek sprzedaży paliw o jakości zgodnej z obowiązującymi przepisami.
Na powodzie zatem, w ocenie Sądu, ciążył obowiązek stworzenia takiej organizacji swojej działalności, aby wykluczyć możliwość wprowadzenia do sprzedaży paliwa o jakości nie odpowiadającej normom określonym wrozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 rokuw sprawie szczególnych wymagań jakościowych dla niektórych paliw ciekłych.
Powód nie wykazał w niniejszym postępowaniu, iż wywiązanie się z obowiązku nie było możliwe pomimo dołożenia maksimum należytej staranności. Wykazał natomiast, że przyczyną dopuszczenia do obrotu paliwa złej jakości był błąd pracownika którego skutki działania (zaniechania) obciążają powoda.
Tym samym w ocenie Sądu, powód przyjął na siebie odpowiedzialność za jakość otrzymanego i wprowadzonego do obrotu paliwa.
Wobec tego, skoro w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że wprowadzone do obrotu paliwo nie spełnia wymogów jakościowych zgodnych z obowiązującymi przepisami ( naruszenie trzech parametrów), odpowiedzialność z tego tytułu spoczywa na podmiocie gospodarczym prowadzącym sprzedaż tego paliwa.
Mając zatem powyższe na uwadze uznać należało, że działanie powodabezsprzecznie stanowiło naruszenie warunków udzielonej koncesji na obrót paliwami ciekłymi, co w pełni uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej na podstawieart. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo energetyczne.
Rozważać można jedynie, czy jej wysokość została prawidłowo ustalona przez Prezesa URE.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył sięjakichkolwiek okoliczności uzasadniających zmianę przedmiotowej decyzji także w kwestii nałożonej na powoda kary pieniężnej. Sąd uznał bowiem, że ponieważ fakt nieprzestrzegania przez powoda obowiązków wynikających z koncesji został stwierdzony ponad wszelką wątpliwość, z tego względu ustalenie kary pieniężnej na poziomie(...)% przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2010 roku nie jest zbyt wygórowane. Należy w tymmiejscu zaznaczyć, że Prezes URE mógł, stosowanie do treściart. 56 ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, wymierzyć powodowi karę pieniężną w wysokości do 15 % przychodu ukaranego przedsiębiorcy. Wbrew twierdzeniom powoda na ocenę stopnia zawinienia przy wymiarze kary nie wpływa sytuacja finansowa powoda lecz jego nie wykazanie działań jaki powinien podjąć w celu zapewnienia właściwej jakości wprowadzonego do obrotu paliwa ciekłego. Przy ustalaniu wysokości kary pozwany prawidłowo uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.
Odnośnie stopnia szkodliwości powód nie udowodnił jego nieznaczności w odniesieniu się do przekroczonych parametrów tj. przekroczonej badawczej liczby oktanowej oraz motorowej liczby oktanowej w benzynie bezołowiowej i wzrostu temperatury końca destylacji. W ocenie Prezesa URE naruszenie tych parametrów powoduje detonacyjne spalanie paliwa (stukowe) mogące spowodować naruszenie pracy silnika i trudności przy jego uruchamianiu, czemu powód nie zaprzeczył i nie wykazał ewentualnie odmiennych konsekwencji- zgodnie z rozkładem ciężaru dowodowego.
W ocenie Sądu, wymiar kary ustalony przez Prezesa URE uwzględnia fakt, że w wyniku działań powoda zagrożony został interes ekonomiczny odbiorców oraz naruszony został w istotny sposób porządek prawny. Fakt braku wyrządzonej szkody konsumentom jest przesłanką irrelewantną w kontekście dokonania oceny naruszeniaart. 56 ust. 1 pkt 12 Prawo energetycznei wymiaru wysokości kary.
Podkreślenia wymaga bowiem, że kara pieniężna, o której wyżej mowa, ma pełnić funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną, odczuwalną dolegliwością dla ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie przepisów, ale także wyraźnym ostrzeżeniem na przyszłość, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań.
Natomiast zmniejszenie jej wysokości stałoby w sprzeczności z jej celamiprewencyjnymi za niezastosowanie się do bezwzględnie obowiązujących wymagańprawa energetycznego, jak również represyjno-wychowawczymi, zmierzającymi do wymuszenia na ukaranym reguł prawnych w przyszłości.
Należało także zważyć, że pogarszająca się sytuacja finansowa powoda oraz fakt, że naruszenia przez niego obowiązków koncesji miało charakter jednorazowy nie stanowi, w ocenie Sądu, okoliczności uzasadniającej nałożenie kary pieniężnej w niższym wymiarze.
Mając powyższe Sąd uznał, że ustalone w postępowaniu administracyjnym okoliczność i dotyczące stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu powoda, jego dotychczasowego zachowania i możliwości finansowych a w szczególności fakt stwierdzania znacznego przekroczenia obowiązujących parametrów jakościowych w pobranych u powoda próbkach paliwa, w pełni uzasadniają nałożenie na powoda kary pieniężnej w wysokości ustalonej przez Prezesa URE.
Z tych względów Sąd Okręgowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawieart. 56 ust. 1 pkt 12 Prawo energetycznew zw zart. 47953§ 1 k.p.c.
SSO Magdalena Sajur – Kordula