Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1429/12
Data wyroku: 2013-08-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Dereń
Słowa kluczowe: Zadośćuczynienie
Podstawa prawna: art. 445 k.c., w zw. z 444 k.c.

Sygn. akt I C 1429/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 sierpnia 2013 roku

Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący SSR Tadeusz Dereń
Protokolant Anna Winiarska-Kania

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 roku w Kłodzku
sprawy z powództwaM. S. (1)iM. S. (2)
przeciwko(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę kwoty 22.000 zł (16.000 zł + 6.000 zł)

I. zasądza od strony pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powódkiM. S. (1)kwotę 16.000 zł (szesnaście tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;
II. zasądza od strony pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.na rzecz powodaM. S. (2)kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 13 lipca 2012 roku do dnia zapłaty;
III. dalej idące powództwo oddala;
IV. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódkiM. S. (1)kwotę 1.517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;
V. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodaM. S. (2)kwotę 1.052,22 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu;
VI. nakazuje stronie pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.uiścić na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 500 zł tytułem brakującej opłaty sądowej od rozszerzonego powództwa ponad kwotę 6.000 zł od której powódkaM. S. (1)była w całości zwolniona;
VII. nakazuje stronie pozwanej(...) S.A.z siedzibą wW.uiścić na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 290,18 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa na wynagrodzenie biegłego sądowego.

Sygn. akt I C 1429/12

UZASADNIENIE
PowodowieM. S. (1)iM. S. (2)wnieśli pozew o zapłatę przeciwko pozwanemu(...) S.A.z siedzibą wW.i zasądzenie na rzecz powodaM. S. (1)kwoty 6 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23.06.2012r. do dnia zapłaty oraz na rzecz powodaM. S. (2)kwoty 6 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 6.07.2012r. do dnia zapłaty, a nadto ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość za skutki wypadku, któremu ulegli powodowie w dniu 1.05.2012r. i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu podnieśli, iż w dniu 1.05.2012r. miało miejsce zdarzenie komunikacyjne w wyniku, którego zostali poszkodowani powodowie i odpowiedzialność za zdarzenie, w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów, przyjęła pozwana. Na skutek tego wypadku powódkaM. S. (1)doznała poważnych obrażeń ciała w postaci urazu odcinka szyjnego kręgosłupa oraz potłuczeń ciała, pierwszej pomocy udzielono jej na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym wP.i zalecono noszenie kołnierza ortopedycznego typuS.przez okres 2 tygodni. Następnie powódka podjęła leczenie w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej wP.skąd skierowana została na zabiegi rehabilitacyjne. Powódka do dnia dzisiejszego nie powróciła do pełnej sprawności fizycznej, odczuwa silne bóle, zażywa leki przeciwbólowe i dolegliwości te utrudniają powódce prowadzenie normalnego trybu życia. Pogorszeniu uległ również stan emocjonalny powódki, od wypadku stała się osobą nerwową, niespokojną, boi się poruszać środkami transportu. W chwili wypadku miała 23 lata, a przed wypadkiem nie uskarżała się na żadne dolegliwości bólowe, prowadząc aktywny tryb życia. Pozwem z dnia 5.06.2012r. pełnomocnik powódki zgłosił szkodę pozwanej. Strona pozwana przyznała powódce zadośćuczynienie w kwocie 1200 zł oraz zwrot kosztów leczenia i dojazdów do placówek medycznych.
Natomiast powódM. S. (2)w wyniku zdarzenia z dnia 1.05.2012r. doznał obrażeń ciała w postaci urazu powłok głowy, urazu odcinka szyjnego kręgosłupa oraz potłuczeń ciała. Pomimo leczenia i rehabilitacji do dnia dzisiejszego powód nie powrócił do pełnej sprawności fizycznej - ciągle odczuwa silne dolegliwości bólowe głowy oraz kręgosłupa, wzmagają się one przy zmianach pogodowych i wysiłku fizycznym powoda. W związku z tym powód zażywa leki przeciwbólowe. Od dnia wypadku jest osobą nerwową, osłabioną i zmęczoną, bojąc poruszać się środkami transportu. Pismem z dnia 5.06.2012r. pełnomocnik powodów zgłosił szkodę pozwanej. Strona pozwana przyznała powodowi łączną kwotę 1200 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zwrot kosztów leczenia i dojazdu do placówek medycznych. Okoliczności sprawy, a w szczególności również charakter obrażeń ciała powodów uzasadniają żądanie dodatkowej kwoty w wysokości 6 000 zł na rzecz każdego z powodów tytułem dalszego zadośćuczynienia, zaś przyznane zadośćuczynienie przez pozwanego jest niewspółmiernie niskie do doznanej krzywdy.
W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz pozwanego od powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, podnosząc, iż strona pozwana nie kwestionuje swej odpowiedzialności z tytułu zdarzenia z dnia 1.05.2012r., gdyż sprawca kolizji był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego, natomiast kwestionuje odpowiedzialność co do wysokości roszczenia z uwagi, że powodom tytułem zadośćuczynienia pozwana wypłaciła kwoty po 1200 zł, wysokość należnego świadczenia została ustalona na podstawie dokumentacji medycznej zaś ustalona tak kwota zadośćuczynienia w pełni zaspokaja roszczenie powodów z tym zakresie. Powodowie zaś nie przedstawili żadnej nowej dokumentacji, z której by wynikało, iż świadczenie wypłacone przez pozwanego jest nieadekwatne do rozmiaru doznanej przez powodów krzywdy. Powodowie nie przytoczyli również żadnych faktów dających podstawę do ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, zaś stan zdrowia powodów wskazuje, że w przyszłości nie powstaną już żadne nowe skutki wypadku.
Pismem procesowym z dnia 19.08.2013r. pełnomocnik powódkiM. S. (1)wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódkiM. S. (1)ponad kwotę 6 000 zł dalszą kwotę 10 000 zł - w sumie 16 000 zł - tytułem zadośćuczynienia za ból, krzywdę i cierpienie będące następstwem zdarzenia z dnia 1.05.2012r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23.06.2012r. do dnia zapłaty.
W wyniku postępowania dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 1 maja 2012r. na drodze w miejscowościO.powodowie uczestniczyli w kolizji drogowej - powódkaM. S. (1)jako kierująca samochodem markiV. (...), zaś powódM. S. (2)jako pasażer auta. Sprawcą kolizji był kierujący samochodem osobowym markiV. (...), który wymusił pierwszeństwo przejazdu, wyjeżdżając z drogi podporządkowanej, uderzając w prawy przód samochodu powodów. Sprawcę zdarzenia komunikacyjnego i stronę pozwaną łączyła umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obowiązująca w dniu zdarzenia. Odpowiedzialność za skutki wypadku przyjęła strona pozwana przeprowadzając postępowanie likwidacyjne i wypłacając powódceM. S. (1)kwotę 1200 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, kwotę 350 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia i kwotę 99.99 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do placówek medycznych, zaś powodowiM. S. (2)kwotę łączną 1200 zł tytułem zadośćuczynienia, kwotę 350 zł tytułem zwrotu kosztów leczenia i kwotę 100,05 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdów do placówek medycznych.
Pismem z dnia 5.06.2012r. - wpłynęło do pozwanego w dniu 11.06.2012r. pełnomocnik powodaM. S. (1)zgłosił szkodę pozwanej wnosząc m.in. o przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości 20.000 zł, zaś pismem z dnia 5.06.2012r. - wpłynęło do pozwanego w dniu 12.06.2012r. - pełnomocnik powodaM. S. (2)zgłosił szkodę pozwanej wnosząc m.in. o przyznanie zadośćuczynienia w wysokości 10.000 zł. W chwili zdarzenia powodowie byli zapięci pasami bezpieczeństwa.
/dowód: - przesłuchanie powoda k. 303- 304,
- akta szkodowe strony pozwanej,
- pisma powodów z dnia 5.06.2012r. - zgłoszenie szkody osobowej k. 28,55, 270,275/.
PowódkaM. S. (1), w wyniku kolizji drogowej z dnia 1.05.2012r. nie miała zewnętrznych obrażeń ciała, w dniu kolizji była w szoku i dopiero następnego dnia zaczęła boleć ją głowa, kręgosłup szyjny, miała wymioty, zaczęła drętwieć prawa ręka i odczuwała bóle kolana lewej nogi, którą w chwili zdarzenia uderzyła w drzwi samochodu. W dniu 2 maja 2012r. powódka zgłosiła się z powodu tych dolegliwości bólowych w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala wP., gdzie wykonano badanie rtg kręgosłupa oraz zalecono noszenie kołnierza ortopedycznegoS.przez okres 2 tygodni. Następnie powódka została skierowana na zabiegi rehabilitacyjne. Do chwili obecnej powódka odczuwa silne dolegliwości bólowe głowy oraz kręgosłupa i w związku z tym zażywa leki przeciwbólowe. Przed wypadkiem powódka prowadziła aktywny tryb życia m.in. jeździła na nartach, zaś obecnie z uwagi na bóle kręgosłupa, musiała z tego zrezygnować. Przed wypadkiem powódka nie miała dolegliwości bólowych kręgosłupa. Od dnia wypadku powódka nie jeździ autem, gdyż ma lęk przed poruszaniem się środkami transportu.
/dowód: - przesłuchanie powódkiM. S. (1)k. 303 verte,
- dokumentacja medyczna leczenia powódki k. 12-27, w tym karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 12,
- opinia psychologiczna k. 16,
- akta szkodowe strony pozwanej/.
W czasie kolizji drogowej w dniu 1.05.2012r. powódM. S. (2)uderzył głową w zagłówek siedzenia pasażera, zaś lewym kolanen w fotel pasażera doznając urazu powłok głowy oraz potłuczeń, które zostały opatrzone na miejscu przez lekarza pogotowia ratunkowego. Z uwagi na utrzymujące się dolegliwości bólowe głowy powód stawił się w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala wP., gdzie wykonano rtg kręgosłupa odcinka szyjnego. Przez okres około tygodnia po wypadku powoda bolała głowa, zaś przez okres trzech tygodni odczuwał bóle klatki piersiowej i w związku z tym zażywał leki przeciwbólowe. Przy większym wysiłku fizycznym np. gry w piłkę, powód odczuwa bóle lewego kolana. Przez okres 10 dni po wypadku powód nosił kołnierz ortopedycznyS..
/dowód: - przesłuchanie powodaM. S. (2)k. 304,
- dokumentacja medyczna badania powoda k. 45-54,
- akta szkodowe strony pozwanej/.
W wyniku zdarzenia komunikacyjnego z dnia 1.05.2012r. powódkaM. S. (1)doznała urazu kręgosłupa szyjnego z mechanizmu zgięciowego z komponentą skrętną i przebyty uraz spowodował powstanie uszczerbku na zdrowiu w wysokości 10%. W związku z utrzymującymi się objawami naruszenia aparatu mięśniowo- więzadłowego - utrzymujące się bóle z ograniczeniem ruchomości kręgosłupa szyjnego oraz objawami korzeniowymi, drętwienie i mrowienie w zakresie kończyny lewej górnej - konieczne jest kontynuowanie leczenia fizykalnego. Nie przewiduje się wystąpienia niekorzystnych skutków zdarzenia w odległej przyszłości. PowódM. S. (2)w wyniku zdarzenia z dnia 1.05.2012r. doznał urazu głowy i kręgosłupa szyjnego oraz powierzchownego urazu lewego stawu kolanowego. Uraz lewego stawu i głowy nie spowodowały powstania uszczerbku na zdrowiu, natomiast stwierdzona przy badaniu bolesność wskazuje na powstanie uszczerbku na zdrowiu o charakterze zespołu bólowego szyjnego i wielkość powstałego uszczerbku wynosi 2%. U powoda nie wykazano powstania zmian strukturalnych w zakresie pierwotnych struktur anatomicznych, a w związku z tym nie przewiduje się w przyszłości wystąpienia niekorzystnych skutków wypadku z dnia 1.05.2012r. oraz nie stwierdza się konieczności prowadzenia dalszego leczenia.
/dowód: - opinia biegłego sadowego z zakresu ortopedii i traumatologiiR. B.k. 334- 337/.
Sąd zważył, co następuje:
Bezspornym jest w sprawie, iż w dniu 1 maja 2012r. powodowie uczestniczyli w kolizji drogowej - powódkaM. S. (1)jako kierująca samochodem
markiV. (...), zaś powódM. S. (2)jako pasażer - której sprawcą był kierujący samochodem osobowym markiV. (...), który wymusił pierwszeństwo przejazdu, uderzając w prawy przód samochodu powodów. Strona pozwana nie kwestionowała okoliczności samego zdarzenia oraz przyjęła odpowiedzialność z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia posiadacza pojazdu mechanicznego - sprawcy wypadku komunikacyjnego - za skutki wypadku, wypłacając powodom m.in. zadośćuczynienie w wysokości po 1200 zł oraz zwrot kosztów leczenia i dojazdów do placówek medycznych.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza przesłuchania powodów, dokumentacji medycznej leczenia powodów oraz opinii biegłego sądowegoR. B., która nie była kwestionowana przez stronę pozwaną, uznać należy, że wypłacone powodom przez stronę pozwaną świadczenie z tytułu zadośćuczynienia w wysokości po 1200 zł jest zbyt niskie, a odmowa wypłaty dalszego zadośćuczynienia niezasadna.
Zgodnie z przepisemart. 445§1 k.c.Sąd może, w wypadkach wskazanych wart. 444 k.c.przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Ze względu na niewymierność krzywdy, określenie w konkretnym przypadku odpowiedniej sumy pozostawione zostało Sądowi, zaś Sąd korzysta z daleko idącej swobody z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, mających wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Pojęcie krzywdy mieści w sobie wszelkie ujemne następstwa uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia zarówno w postaci doznanych cierpień fizycznych jak i psychicznych /vide: wyrok SN z 12.07.2000r.(...). Przepisykodeksu cywilnegonie zawierają żadnych kryteriów jakie należy uwzględnić przy ustaleniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego zaś zadośćuczynienie przewidziane wart. 445§1 k.c.ma charakter kompensacyjny. Wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, nie może jednak spełniać funkcji źródła dochodu poszkodowanego, a jedynie wynagrodzić mu doznany ból i cierpienie. Kwotowe oznaczenie należnego zadośćuczynienia, według poglądów zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze, powinno być utrzymane w rozsądnych granicach z uwzględnieniem doznanej krzywdy jak i aktualnych stosunków majątkowych oraz poziomu życia społeczeństwa co, zdaniem Sądu, nie podważa w żaden sposób kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia.
Z dokumentacji medycznej oraz opinii biegłego sądowego wynika jednoznacznie, że powódkaM. S. (1)w wyniku zdarzenia z dnia 1.05.2012r. doznała obrażeń w postaci urazu kręgosłupa szyjnego z mechanizmu zgięciowego z komponentą skrętną, aktualnie utrzymują się bóle z ograniczeniem ruchomości kręgosłupa szyjnego oraz objawami korzeniowymi (drętwienie i mrowienie w zakresie lewej kończyny górnej) co wymaga leczenia fizykalnego, zaś wysokość uszczerbku na zdrowiu powódki, pozostającego w związku przyczynowym z wypadkiem, wynosi 10%. W wyniku przedmiotowego wypadku u powódki wystąpiły także objawy charakterystyczne dla ostrej reakcji na stres co spowodowało, że powódka boi poruszać się środkami transportu.
Zatem mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, w tym również doznanych przez powódkęM. S. (1)cierpień fizycznych i psychicznych, konieczność ograniczenia aktywności życiowej m.in. w związku z występującymi bólami kręgosłupa szyjnego, związane z urazem psychicznym powodującym lęk przed jazdą samochodem, doznanym bólem podczas leczenia, długim procesem leczenia, młody wiek powódki, trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 10%, Sąd uznał za odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego należnego powódce kwotę 17 200 zł, w nawiązaniu również, co wskazano wyżej, zarówno do zasobności społeczeństwa i przeciętnego poziomu życia, mając na uwadze także wysokość sum zasądzonych w podobnych przypadkach w tut. Sądzie.
W związku z powyższym, ustaloną wysokość zadośćuczynienia pieniężnego należnego powódce w kwocie 17 200 zł należało zmniejszyć o kwotę 1 200 zł, którą pozwana wypłaciła powódce, a w związku z tym, tytułem dalszego zadośćuczynienia zasądzić od strony pozwanej na rzecz powódkiM. S. (1)kwotę 16 000 zł (pkt I wyroku).
Odnośnie powodaM. S. (4), zarówno z dokumentacji medycznej oraz opinii biegłego sądowego wynika, że w wyniku wypadku z dnia 1.05.2012r. doznał on urazu głowy i kręgosłupa szyjnego oraz powierzchownego urazu lewego stawu kolanowego, które nie spowodowały powstania uszczerbku na zdrowiu, a który to uszczerbek - w wysokości 2% - wynika ze stwierdzonej przy badaniu bolesności, przez okres 1-2 tygodnia po wypadku powód odczuwał bóle głowy i klatki piersiowej i w związku z tym zażywał leki przeciwbólowe, przez okres 10 dni nosił kołnierz ortopedycznyS., zaś aktualnie, przy większym wysiłku fizycznym, odczuwa bóle lewego kolana.
Wobec powyższego, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności w tym rozmiar doznanych przez powodaM. S. (2)cierpień fizycznych i psychicznych, konieczność ograniczenia aktywności życiowej po wypadku jak i w chwili obecnej z uwagi m.in. na bóle kolana lewego, związane z urazem psychicznym powodującym okresowy lęk przed jazdą samochodem, doznanym bólem podczas leczenia, młody wiek powoda (jeszcze uczeń) trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 2%, Sąd uznał za odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego należnego powodowi kwoty 6 200 zł, w nawiązaniu również zarówno do zasobności społeczeństwa i przeciętnego poziomu życia, mając na uwadze także wysokość sum zasądzonych w podobnych przypadkach w tut. Sądzie.
Ponieważ powód otrzymał do strony pozwanej tytułem zadośćuczynienia kwotę 1200 zł należało zmniejszyć przyznane zadośćuczynienie w kwocie 6 200 zł o kwotę 1200 zł i w związku z tym zasądzić od strony pozwanej na rzecz powodaM. S. (2)tytułem dalszego zadośćuczynienia kwotę 5 000 zł. (pkt II wyroku).
Odnośnie odsetek ustawowych od zasądzonych kwot Sąd uwzględnił odsetki od kwoty 16 000 zł (pkt I wyroku) od dnia 12 lipca 2012r. gdyż pismem z dnia 5.06.2012r. powódkaM. S. (1)zgłosiła pozwanej szkodę osobową (pismo wpłynęło do pozwanej dnia 11.06.2012r. k. 276) domagając się zapłaty kwoty 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia, zaś odsetki ustawowe od kwoty 5 000 zł (pkt II wyroku), Sąd uwzględnił od dnia 13 lipca 2012r., gdyż powódM. S. (2)zgłosił pozwanej szkodę osobową pismem z dnia 5.06.2012r. (pismo to wpłynęło do pozwanej dnia 12.06.2012r. k. 270 akt), domagając się zapłaty kwoty 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia, mając na uwadze, iż zgodnie z art. 14 ust 1 ustawy z 22.05.2003r. o Ubezpieczeniach Obowiązkowych,(...)(Dz.U. 2003.124.1152.ze zm.) w zw. zart. 817 k.c., zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie, a brak w przedmiotowej sprawie okoliczności wskazanych w art. 14 ust 2 w/w ustawy unieważniających wypłatę w terminie 30 dni. Brak również podstaw, aby odsetki od w/w kwot uwzględnić dopiero od chwili wyrokowania, a w związku z tym, na podstawie przepisuart. 455 k.c.w zw. zart. 451 k.c.uwzględniono odsetki jak w orzeczeniu, zaś dalej idące powództwo w zakresie żądanych odsetek przez powodów, a oznaczonych jak w pozwie, należało oddalić.
Dalej idące powództwo w zakresie żądania powodaM. S. (2)podlegało oddaleniu jak również należało oddalić żądanie powodów ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość za skutki wypadku, gdyż z opinii biegłego sądowegoR. B.jednoznacznie wynika, że zarówno w przypadkuM. S. (1)jak iM. S. (2)nie przewiduje się w przyszłości wystąpienia niekorzystnych skutków zdarzenia z dnia 1 maja 2012r., a zatem powództwo w tym zakresie było bezzasadne. Wprawdzie odnośnie powodaM. S. (1)konieczne jest kontynuowanie leczenia fizykalnego, ale nie uzasadnia to uwzględnienia żądania pozwu w zakresie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisuart. 98 k.p.c.w zw. zart. 109§2 k.p.c.i przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm.) uwzględniając koszty powódkiM. S. (1)w całości tj. w kwocie 1517 zł (pkt IV wyroku) obejmujące 1200 zł kosztów zastępstwa, 300 zł opłaty sądowej i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Natomiast w stosunku do powodaM. S. (2)orzeczono o kosztach na podstawieart. 100 k.p.c.stosunkowo je rozdzielając przy przyjęciu, iż powód wygrał w 0,83% (5000 zł zasądzone: 6 000 zł żądanych) zaś pozwana wygrała w 0,17%, a zatem powód wygrał koszty w wysokości 1 259,11 zł (0,83% x 1517 zł j/w), a pozwana wygrała koszty w wysokości 206,89 zł (0,17% x 1217 zł) i przy stosunkowym rozdzieleniu należało zasądzić na rzecz powoda od strony pozwanej kwotę 1052,22 zł (1259,11 zł - 206,89 zł) tytułem zwrotu, części kosztów procesu (pkt V wyroku).
Ponieważ postanowieniem z dnia 11.02.2013r. powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych w całości należało na podstawieart. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r.(Dz.U. nr 167 poz. 1398 ze zm.) w zw. zart. 98 k.p.c.obciążyć stronę pozwaną kwotą 500 zł tytułem brakującej opłaty sądowej od rozszerzonego powództwaM. S. (1)ponad kwotę 6 000 zł jak również, na podstawie w/w przepisu nakazano pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 290,18 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa na wynagrodzenie biegłego sądowego (pkt VII wyroku).
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało orzec jak w sentencji.