Sąd Okręgowy w Katowicach
XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: XI U 3566/12
Data wyroku: 2013-11-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Melcer-Pamuła

Sygn. akt XI U 3566/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2013r.
Sąd Okręgowy w Katowicach - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
XI Wydział Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Anna Melcer - Pamuła

Protokolant:

st. sekr. sądowy Edyta Zając

po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013r. w Katowicach
sprawyE. W.(E. W.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
o rentę socjalną
na skutek odwołaniaE. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.
z dnia 12 września 2012 r.  nr(...)
zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonejE. W.prawo do renty socjalnej od dnia 18 lipca 2012 roku na okres pięciu lat.
Sygn. akt XI U 3566/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 12.09.2012 r. (k. 12 t.2 akt ZUS) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.- na podstawie przepisówustawy z dnia 27.06.2003r.o rencie socjalnej- odmówiłE. W.prawa do renty socjalnej, ponieważ wedle orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 5.09.2012 r. nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy.
Ubezpieczona złożyła odwołanie od w/w decyzji domagając się rozpoznania sprawy przez Sąd. W uzasadnieniu argumentowała, iż choruje od urodzenia, a w maju 2012r. ponownie przeszła operację trepanacji czaszki (wodogłowie).
W odpowiedzi na odwołanie (k. 3 a.s.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania z przyczyn wskazanych w treści zaskarżonej decyzji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
E. W.(ur. (...)), z wykształcenia technik farmacji, pracuje w zakładzie pracy chronionej jako kasjer w sklepie w niepełnym wymiarze czasu, tj. przez 5 godzin z 15 minutową przerwą).
W dniu 18.07.2012 r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o rentę socjalną (k.1 t.2 akt ZUS).
Orzeczeniem z dnia 7.08.2012 r. (k. 5 t.2 akt ZUS) Lekarz orzecznik ZUS uznał, iż odwołująca się nie jest całkowicie niezdolna do pracy, a orzeczeniem z dnia 5.09.2012r. (k. 10 t.2 akt ZUS) Komisja Lekarska ZUS podtrzymała orzeczenie Lekarza orzecznika ZUS.
Wobec powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję z dnia 12.09.2012 r. (k. 12 t.2 akt ZUS).
Sporna w niniejszej sprawie kwestia sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czyE. W.spełniła wszystkie warunki do przyznania jej prawa do renty socjalnej, zwłaszcza czy jest ona całkowicie niezdolna do pracy w rozumieniuart. 12 ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychz powodu naruszenia sprawności organizmu powstałego przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole.
Celem wyjaśnienia spornej kwestii Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe dopuszczając dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu neurochirurgii i medycyny pracy.
W opinii z dnia 17.01.2013 r. (k. 13-15 a.s.) biegły sądowy neurochirurg - na podstawie wywiadu, dokumentacji medycznej oraz badania - rozpoznał u odwołującej się:

1
wodogłowie wewnętrzne wrodzone wielokrotnie leczone w przeszłości przy pomocy zastawki komorowo- otrzewnowej,

2
stan po ponownym założeniu zastawki komorowo- otrzewnowej (maj 2012r.), aktualnie bez objawów nadciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Zdaniem lekarzaM. L., ubezpieczonanie jest całkowicie niezdolna do pracyw związku z naruszeniem sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole, albowiem obecny stan jej zdrowia nie uniemożliwia wykonywania jakiejkolwiek pracy.
W opinii uzupełniającej z dnia 24.03.2013r. (k. 25-26 a.s.) biegły sądowy neurochirurg wyjaśnił, iż kwalifikacjeE. W.predysponują ją do pracy umysłowej, którą może wykonywać na ogólnie dostępnym rynku pracy w niepełnym wymiarze czasu o ile nie wymaga ona wysiłków fizycznych, dużej ruchliwości i nadmiernego obciążenia psychicznego.
W związku z tym – zdaniem biegłego- ubezpieczona powinna byćzatrudniona w zakładzie pracy chronionej z ograniczonym wymiarem czasu pracy.
Tak ograniczona zdolność istnieje u niej od 18.07.2012r. (data sporządzenia wniosku o świadczenie) na okres do stycznia 2018r. (tj. 5 lat od daty badania przez biegłego), gdyż rokowanie co do poprawy stanu zdrowia odwołującej się jest niepewne i w najbliższym czasie raczej diametralnie się nie zmieni.
Strony nie zgłosiły zastrzeżeń do opinii uzupełniającej z dnia 24.03.2013r. (k. 31 a.s.).
W opinii z dnia 18.07.2013 r. (k. 37-38 a.s.) biegły sądowy z zakresu medycyny pracy - na podstawie wywiadu oraz badania - rozpoznał u odwołującej się:

1
wodogłowie wrodzone,

2
stan po wszczepieniu zastawki komorowo- otrzewnowej,

3
oczopląs.

Zdaniem lekarzaR. Z., ubezpieczonanie jest całkowicie niezdolna do jakiejkolwiek pracy, a jedynie częściowo niezdolna do pracy. W zawodzie wyuczonym (technik farmaceuta) nigdy nie pracowała, lecz podjęła zatrudnienie jako kasjerka, które kontynuuje do chwili obecnej.
Równocześnie biegły sądowy zaznaczył, iż powinna onapracę wykonywać w niepełnym wymiarze czasu oraz w warunkach pracy chronionej.
W opinii uzupełniającej z dnia 19.08.2013r. (k. 44-45 a.s.) biegły sądowy z zakresu medycyny pracy wyjaśnił, iżE. W.jest zdolna do pracy umysłowej (zgodnej z kwalifikacjami), lecz tylko wniepełnym wymiarze czasu oraz wyłącznie w warunkach pracy chronionejz powodu wzmożonej męczliwości fizycznej i psychicznej.
Zdaniem biegłego, częściowa niezdolności do pracy (rozumiana jako wykonywanie pracy w warunkach wyłącznie pracy chronionej) istnieje od 18.07.2012r. (tj. od daty złożenia wniosku o rentę socjalną) na okres 5 lat.
Mając na uwadze zebrany w sprawie materiału dowodowy Sąd dał wiarę opiniom biegłych sądowych z zakresu neurochirurgii i medycyny pracy w części, w jakiej zgodnie stwierdzili, żeE. W.jest zdolna jedynie do pracy umysłowej wykonywanej w niepełnym wymiarze czasu w warunkach pracy chronionej.

Sąd zważył, co następuje:
Zagadnienie przyznawania prawa do renty socjalnej regulujeustawa z dnia 27 czerwca 2003r.o rencie socjalnej(Dz.U.2013.982 j.t.).
Zgodnie z art. 4 ust 1 cyt. ustawyrenta socjalnaprzysługujeosobie pełnoletniejcałkowicie niezdolnej do pracyz powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
1)przed ukończeniem 18. roku życia;
2)w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia;
3)w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio m.in.:art. 12-14, art. 100 ust. 1 i 2, art. 129 ust. 1 ustawyo emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r.).
Definicja niezdolności do pracy została zamieszczona wart. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz.U.09.153.1227 j.t.).
W myśl powołanego przepisuniezdolną do pracyjest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu(ustęp 1).
Natomiastcałkowicie niezdolną do pracyjest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy(ustęp 2).
W orzecznictwie i doktrynie przyjęty został pogląd, iż przesłankaniezdolności do jakiejkolwiek pracyodnosi siędo każdego zatrudnieniaw innych warunkach niż specjalnie stworzonena stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu,gdyż określenie "jakakolwiek praca" nie oznacza niezdolności do wszelkiej pracy, bez względu na stan i warunki jej wykonywania, leczutratę zdolności do pracy w normalnych warunkach(zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000r. II UKN 134/00 wraz z uzasadnieniem, OSNP 2002/15/369, LEX 46842 orazKomentarz do art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych[w:] Antonów Kamil (red.), Bartnicki Marcin, Suchacki BartoszUstawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz.ABC, 2009).
Równocześnie należy podkreślić, iżprzy ocenie niezdolności do pracy w myśl art. 12ustawy emerytalnej o tej niezdolnościnie przesądza wyłącznie ocena medycznastwierdzająca występowanie określonych jednostek chorobowych i ich wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka,tylko decydujące znaczenie ma ocena prawna dokonanaw oparciu o okoliczności natury medycznej i okoliczności innej natury,w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne -art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku zart. 278 § 1 k.p.c.(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2010r. sygn. I UK 64/10, LEX nr 653663).
Z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych sądowych z zakresu neurochirurgii i medycyny pracy, wynika, iżE. W.jest zdolna wyłącznie do pracy umysłowej wykonywanej w niepełnym wymiarze czasu w warunkach pracy chronionej, zatem może być zatrudniona jedynie na specjalnych stanowiskach pracy przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności jej organizmu.
Tym samym w świetle powołanych wyżej przepisów oraz ich wykładni spełnia warunki do uznania jej za całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniuart. 12 ust 2 ustawy z dnia 17.12.1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychpocząwszy od dnia 18.07.2012r. (tj. od daty złożenia wniosku o świadczenie).
Mając na uwadze wiek ubezpieczonej, jej wykształcenie oraz charakter choroby Sąd uznał, iż powyższa niezdolność trwać będzie przez okres 5 lat.
W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, wobec spełnienia przezE. W.wszystkich przesłanek zart. 4 ustawyo rencie socjalnej, Sąd na podstawieart. 47714§ 2 k.p.c.zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo do renty socjalnej od dnia 18.07.2012r. na okres 5 lat.

SSO Anna Melcer -Pamuła