Sąd Okręgowy w Ostrołęce
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 208/13
Data wyroku: 2013-09-26 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Anna Łaszczych, Wiesław Oryl, Ryszard Warda
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 178a§ 4 kk

Sygn. akt:
II Ka 208/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce - II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący SSO Anna Łaszczych
Sędziowie: SO Wiesław Oryl (spr.)
SO Ryszard Warda
Protokolant Luiza Ustaszewska – Sęk
przy udziale
Prokuratora Ewy Budzińskiej
po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013r.
sprawyK. J.
oskarżonego zart. 178a § 4 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce
z dnia 11 czerwca 2013 r. sygn. akt II K 1079/12
Zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II Ka 208/13

UZASADNIENIE

K. J.został oskarżony o to, że w dniu 8 września 2012 roku o godzi. 22:45 w miejscowościW.gm.(...)na drodze publicznej, będąc wcześniej prawomocnie skazanym za przestępstwo określone wart. 178a§ 1 k.k.przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce sygn. akt II K 1064/09, kierował samochodem osobowym markiO. (...)numer rejestracyjny (...), będąc w stanie nietrzeźwości, I badanie 0,73 mg/l, II badanie 0,71 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu
tj. o czyn zart. 178a§4 k.k.
Sąd Rejonowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013r. uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.
Powyższy wyrok w całości na niekorzyśćK. J.zaskarżył oskarżyciel publiczny zarzucając rozstrzygnięciu:
1. obrazę przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia:
-art. 7 k.p.k.poprzez dokonanie oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w sposób dowolny, bez uwzględniania zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego i danie wiary w sposób bezkrytyczny nieuzasadniony wyjaśnieniom odwołującym wcześniejsze wyjaśnienia – złożone w toku postępowania,
-art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k.poprzez brak przedsięwzięcia możliwych czynności procesowych zmierzających do ustalenia rzeczywistego sprawcy przestępstwa i pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej,
-art. 9 i 167 k.p.k.poprzez zaniechanie czynności możliwych do przeprowadzenia z urzędu przez sam Sąd,
-art. 170 § 1 pkt 2 i 3 k.p.k.iart. 366 k.p.k.poprzez oddalenie wniosków dowodowych oskarżyciela publicznego złożonych w toku rozprawy, zmierzających do wyjaśnienia faktów i okoliczności dotychczas nie wyjaśnionych i kierowanie rozprawą w sposób wyjaśnienie to uniemożliwiający.
W konkluzji apelacji oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja oskarżyciela publicznego jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie zawarty w niej wniosek o charakterze kasatoryjnym.
W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dopuścił się istotnych uchybień na etapie procedowania – w tym podniesionych w apelacji – które mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 438 pkt 2 k.p.k.).
W szczególności nie sprostał nałożonym na niego obowiązkom w zakresie rzetelnego przeprowadzenia wszelkich dowodów niezbędnych do ustalenia okoliczności sprawy oraz prawidłowej oceny dowodów w sprawie już zgromadzonych.
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy wskazać należy, iż analiza postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy w Ostrołęce prowadzi do wniosku, że zarzut obrazy przepisów postępowania, co miało niewątpliwy wpływ na treść wyroku jawi się uzasadnionym. W ocenie Sądu Okręgowego nieprzeprowadzenie czynności dowodowych przez sąd, które były nie tylko konieczne, ale i możliwe do przeprowadzenia, doprowadziło do wydania wyroku uniewinniającego, bez wyjaśnienia istotnych faktów i okoliczności sprawy.
Za zasadny i trafny w realiach faktycznych i dowodowych niniejszej sprawy należy uznać zarzut naruszeniaart. 7 k.p.k.poprzez dokonanie przez Sąd I instancji dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wyjaśnień oskarżonegoK. J.. Zgodnie z zawartą w tym przepisie zasadą swobodnej oceny dowodów, sąd przy ocenie dowodów powinien kierować się swoim przekonaniem ukształtowanym wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego i zasad prawidłowego rozumowania. Przypomnieć nadto należy, że przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego, a więc mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów, jedynie wtedy, gdy stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – argumentowane w uzasadnieniu. Sąd I instancji w niniejszej sprawie dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego złożonym w postępowaniu sądowym, które to wyjaśnienia diametralnie różniły się od wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Sąd Rejonowy w sposób kategoryczny odrzucił wersję zdarzenia przestawioną przez oskarżonego, w której przyznał się do prowadzenia auta oceniając je jako nielogiczne, mało sensowne i infantylne. W ocenie Sądu przedstawioną w postępowaniu przygotowawczym wersję zdarzeń można było uznać za logiczną i sensowną. Należało jedynie wszelkie wątpliwości wyjaśnić i uzupełnić w oparciu o pozostały materiał dowodowy. Warto wskazać, że oskarżony wbrew twierdzeniom, że nie kierował autem, podpisał protokół kontroli trzeźwości, w którym zamieszczono zapis, że kierował pojazdem. Ponadto istotną okoliczności było to, że w toku postępowania sądowego oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu. Dopiero po odczytaniu mu wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym, zmienił wersję zdarzeń wskazując, że nie prowadził auta. Warto wskazać, że do dowodu z wyjaśnień oskarżonego czy zeznań świadków zmieniających wersje zdarzeń, zeznających odmiennie niż poprzednio należy podejść z ostrożnością i poddać wnikliwej analizie. Sąd I instancji wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logicznego myślenia uznał, że skoro oskarżonyK. J.w chwili kontroli drogowej siedział na miejscu pasażera z przodu to nielogicznym byłoby przesiadanie się przez niego na miejsce pasażera. Powyższe argumenty nie są w stanie obalić tezy, że oskarżony w momencie zatrzymania auta do kontroli chcąc uniknąć odpowiedzialności karnej mógł przesiąść się z miejsca kierowcy na miejsce pasażera z przodu. Warto podkreślić, że mając na względzie zasady doświadczenia życiowego, powyższa zmiana miejsca przez oskarżonego byłaby technicznie możliwa, nawet w krótkim czasie. Ponadto, w ocenie Sadu Okręgowego, podniesiona przez Sąd Rejonowy okoliczność, iż zakupionym samochodemM. A.bardziej prawdopodobnym jest, że dysponował drugi z pasażerówM. J., gdyż był jej narzeczonym, nie przemawia za tym, że oskarżony nie mógł prowadzić przedmiotowego auta.
Za trafny należy również uznać zarzut naruszeniaart. 9 k.p.k.w zw. zart. 167 k.p.k.Zgodnie z ich treścią Sąd prowadzi postępowanie i dokonuje czynności procesowych z urzędu, jeżeli przepisy nie uzależniają ich od stosownego wniosku. Ponadto w toku postępowania karnego dowody przeprowadza się na wniosek stron oraz z urzędu. Tego natomiast Sąd Rejonowy nie uczynił. W ocenie Sądu Okręgowego jeżeli Sąd rozpoznający sprawę dostrzegł jakiekolwiek wątpliwości w powyższym zakresie lub ujawniły się okoliczności wymagające niezbędnych czynności dowodowych to w pierwszej kolejności powinien, korzystając z inicjatywy dowodowej, uzupełnić materiał dowodowy. W szczególności mógł dopuścić dowód z zeznań świadka - drugiego funkcjonariusza Policji, który był obecny przy kontroli drogowej i wykorzystać go do rozstrzygnięcia zaistniałych wątpliwości.
Zgodzić się trzeba z zarzutami apelacji , iż Sąd  Rejonowy uchybiłart. 366 k.p.k.oddalając wnioski dowodowe zgłoszone przez oskarżyciela publicznego o przesłuchanie funkcjonariuszy policji przeprowadzających kontrole drogową w dniu 8 września 2012 r. oraz przesłuchanie właścicielki autaM. A..
Prawidłowość rozstrzygnięcia każdej sprawy zależy bowiem od spełnienia przez sąd dwóch zasadniczych obowiązków, tj. przeprowadzenia – zgodnie z wymogamiart. 366§1 k.p.k.– wszelkich dowodów niezbędnych do ustalenia okoliczności sprawy, w tym nie tylko zawnioskowanych przez strony, ale także dopuszczonych – w razie takiej potrzeby– z urzędu oraz prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy (vide m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1974 r., V KRN 43/74, OSNKW 11/1974 r., poz. 212).
W ocenie Sadu Okręgowego przesłuchanie świadkaI. P.nastąpiło w sposób pobieżny, nie pozwalający na wyjaśnienie i ustalenie wszystkich koniecznych okoliczności zatrzymania pojazdu do kontroli. Z zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że zatrzymany pojazd markiO. (...)nie zatrzymał się w miejscu wyznaczonym, lecz odjechał dalej. Po pierwsze Sąd I instancji w toku postępowania dowodowego nie wyjaśnił w jakiej dokładnie odległości od miejsca zatrzymania do kontroli zatrzymał się pojazd. Po drugie nie poczyniono żadnych ustaleń w kwestii, ile czasu trwało dotarcie policjanta do zatrzymanego pojazdu oraz czy ten czas wystarczył na przejście kierowcy auta na miejsce pasażera z tyłu. Po trzecie również Sąd nie dążył do wyjaśnienia kwestii czy funkcjonariusz podczas kontroli wskazał arbitralnie na oskarżonego jako na kierującego pojazdem. W ocenie Sądu Okręgowego powyższe ustalenia mogły mieć znaczenie co do ustalenie osoby prowadzącej pojazd. W tej sytuacji także przesłuchanie drugiego z policjantów obecnych na miejscu zdarzenia było konieczne. Zgodzić się więc należy ze skarżącym, że przesłuchanie drugiego z policjantów mogłoby doprowadzić do wyjaśnienia okoliczności zatrzymania oskarżonego oraz świadkaM. J., w szczególności kto siedział na miejscu kierującego autem, który z nich przemieścił się z miejsca kierującego na miejsce pasażera, czas w którym policjant doszedł do z auta i w konsekwencji ustalenia który z nich prowadził zatrzymane auto.
Zdaniem Sądu Okręgowego właścicielka autaM. A.mogła posiadać wiedzę przydatną do ustalenia okoliczności zdarzenia. Jej zeznania mogły stanowić istotny dowód w sprawie i tym samym przyczynić się do wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Sąd Rejonowy niezasadnie oddalił na mocyart. 170 § 1 pkt 3 k.p.k.wniosek prokuratora o jej przesłuchanie wskazując że powyższy dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia kto kierował pojazdem, gdyż w czasie kiedy oskarżony i świadekM. J.pili alkohol, ona była w pracy w dyskotece. Sąd opierając się tylko na wyjaśnieniach oskarżonego zbyt pochopnie uznał, żeM. A.była definitywnie w tym czasie w pracy i jej ewentualne zeznania będą nieprzydatne dla wyjaśnienia okoliczności zdarzenia. Warto zauważyć, żeM. A.mogła też dysponować informacjami na temat innych osób, które mogły widzieć osobę kierującego autem wyjeżdżającego spod dyskoteki. Jedną z tych osób mogła być jej koleżanka, która przybyła z nią na miejsce zdarzenia po samochód.
Nawiązując do treściart. 438 pkt. 2 k.p.k.trzeba stwierdzić, iż wskazana wyżej obraza przepisów postępowania karnego mogła mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia. Konkludując trzeba uznać, że zabrakło w tej sprawie w pełni kompleksowej i zgodnej z treściąart. 7 k.p.k.oceny wyjaśnień oskarżonego oraz wyczerpującego przeprowadzania wszystkich możliwych dowodów pozwalających wyrobienie sobie poglądu, co do kwestii sprawstwa oskarżonego. Wobec powyższego wyrok uniewinniający uznać należało za przedwczesny. Tym samym Sąd Odwoławczy – nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy – uchylił wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Ostrołęce do ponownego rozpoznania.
Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd mając na uwadze powyżej wskazane braki postępowania dowodowego winien je uzupełnić, co pozwoli na dokonanie prawidłowej, kompleksowej oceny zebranych dowodów i dokonanie ustaleń w zakresie winy, bądź jej braku po stronie oskarżonegoK. J.. Tak więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien ponownie przesłuchać świadkaI. P.oraz przesłuchać drugiego z funkcjonariuszy policji obecnych przy kontroli na okoliczność kontroli drogowej z dnia 8.09.2012 r. dążąc do wyjaśnienia powstałych rozbieżności i ocenić je przez pryzmat całego ujawnionego w sprawie materiału dowodowego. Poza tym Sąd merytoryczny winien przesłuchaćM. A.i w razie potrzeby jej koleżankę lub inne osoby dążąc do ustalenia w jaki sposób znalazły się kluczyki od auta w posiadaniu oskarżonego oraz świadkaM. J., komu zostało faktycznie powierzone auto, czy oskarżony iM. J.pili alkohol w samochodzie, czy może widziała kto odjeżdżał samochodem. Sąd I instancji powinien jednocześnie poddać wnikliwej ocenie podawane przez nich okoliczności, przy czym ocena ta winna mieścić się w granicach zakreślonych wart. 7 k.p.k.W wypadku zaskarżenia ponownego wyroku Sąd I instancji sporządzi uzasadnienie zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.