Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 540/12
Data wyroku: 2012-10-10 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Drzymała, Grażyna Wiśniewska, Monika Kowalska
Słowa kluczowe: Nauczyciel
Podstawa prawna: art. 88 ust. 2a ustawy z dn. 26.01.1982r. Karta Nauczyciela /t.jedn.Dz.U z 2006r. Nr 97, poz. 674 ze zm./

Sygn. akt III AUa 540/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Monika Kowalska

Sędziowie:

SSA Ewa Drzymała
SSO Grażyna Wiśniewska (spr.)

Protokolant:

st. prot. sądowy Anna Baran

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuD. C.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o prawo do emerytury nauczycielskiej
na skutek apelacji wnioskodawczyniD. C.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt VIII U 1692/11

oddala apelację.

Sygn. akt III AUa 540/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt VIII U 1692/11 Sąd Okręgowy w Krakowie VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieD. C.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wC.z dnia 18 sierpnia 2011 r., odmawiającej wnioskodawczyni prawa do emerytury.
Sąd Okręgowy ustalił, żeD. C.,urodzona w dniu (...), udowodniła 27 lat, 3 miesiące i 25 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 25 lat i 7 miesięcy pracy w szczególnym charakterze. W dniu 9 sierpnia 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury nauczycielskiej, w którym zawarła oświadczenie, że nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego i nadal pozostaje w stosunku pracy.

D. C.od dnia 1 września 2006 r. jest zatrudniona w(...)wL.na stanowisku nauczyciela. Od dnia 2 marca 2009 r. do dnia 28 lutego 2010 r. korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek uprawniających do emerytury, określonych w art. 88 ust. 1 i ust. 2a Karty Nauczyciela. Podniósł, że nauczyciel nie staje się emerytem z mocy samego prawa, lecz na skutek własnego działania, przez wyrażenie woli przejścia na emeryturę w postaci wniosku do właściwego organu oraz rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy stanowi przesłankę niezbędną do nabycia prawa do tego świadczenia. Zgodnie z art. 88 ust. 1a Karty Nauczyciela, warunek ten nie jest wymagany, jeżeli z nauczycielem rozwiązano stosunek pracy na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela lub stosunek pracy nauczyciela wygasł z mocy samego prawa na skutek upływu 6-miesięcznego okresu przebywania w stanie nieczynnym bądź na skutek odmowy podjęcia pracy w razie zaistnienia takiej możliwości. W sprawie niniejszej o żadnej z takich sytuacji nie może być mowy, skoro wnioskodawczyni jest nadal zatrudniona w(...)wL.. Jednocześnie, wobec niespełnienia przez wnioskodawczynię podstawowego warunku umożliwiającego nabycie prawa do emerytury nauczycielskiej, jakim jest rozwiązanie stosunku pracy, poza rozważaniami Sądu Okręgowego pozostała okoliczność dotycząca wymaganego w art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela stażu pracy.
Apelacjęod powyższego wyroku wywiodłaD. C.. Podniosła, że nie zgadza się z wyrokiem, gdyż posiada wymagany do przyznania emerytury 30-letni staż pracy. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił, jak traktuje jej pracę w gospodarstwie rolnym dziadka od dnia 5 grudnia 1978 r. do dnia 31 sierpnia 1981 r. Tymczasem ustalenie trzydziestoletniego stażu pracy na koniec 2008 r. dawało jej szansę na emeryturę zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela. Bez tego, nie ma żadnej pewności, że świadczenie takie otrzyma. Natomiast rozwiązanie stosunku pracy w chwili obecnej pozbawiłoby ją zatrudnienia, a na utrzymaniu ma dziecko i bardzo chorego męża, który wymaga opieki.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie jest uzasadniona.
Spór w sprawie niniejszej dotyczył tego, czy rozwiązanie stosunku pracy stanowi warunek konieczny do przyznania prawa do emerytury nauczycielskiej bez względu na wiek.
Przepisyart. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela(tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) tworzą wyczerpującą regulację warunków przejścia na emeryturę nauczycieli bez względu na wiek. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, przesłankami nabycia uprawnień do świadczenia są: wykazanie 30-letniego okresu zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze lub 25-letniego okresu zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, a nadto rozwiązanie na swój wniosek stosunku pracy. Stosownie do ust. 1a, nauczyciele spełniający warunki określone w ust. 1 mogą przejść na emeryturę również w wypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7. Z kolei ust. 2a, po nowelizacji ustawą z dnia 23 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 158, poz. 1103), przewiduje, że nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli: spełnili warunki do uzyskania emerytury, określone w ust. 1, w ciągu dziesięciu lat od dnia wejścia w życieustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyjątkiem warunku rozwiązania stosunku pracy, oraz nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Interpretacja powołanych wyżej uregulowań, w szczególności przepisu art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela, w aktualnym orzecznictwie jest już ustalona i jednolita. W jej świetle nie ulega wątpliwości, że nauczyciele urodzeni po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r. zachowują prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek, jeżeli do 31 grudnia 2008 r. spełnili warunki stażowe określone w art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, a warunek rozwiązania stosunku pracy spełnią po dniu 31 grudnia 2008 r. Także zatem w odniesieniu do tej grupy nauczycieli musi zostać spełniony warunek rozwiązania stosunku pracy, jako przesłanka przyznania im emerytury nauczycielskiej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 listopada 2008 r., I UK 104/08, LEX nr 489009; z dnia 24 marca 2009 r., I UK 261/08; 17 kwietnia 2009 r., I UK 308/08; z dnia 25 czerwca 2009 r., I UK 16/09; z dnia 19 października 2010 r., II UK 108/10, LEX nr 688682).
Wobec tego, że z niekwestionowanych ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż w niniejszym wypadku nie doszło do rozwiązania stosunku pracy i wnioskodawczyni od dnia 1 września 2006 r. kontynuuje zatrudnienie na stanowisku nauczyciela w(...)wL., tym samym nie wystąpiła jedna z koniecznych przesłanek warunkujących prawo do emerytury nauczycielskiej. Z tej już przyczyny oddalenie odwołania od decyzji odmawiającej przyznania prawa do tego świadczenia było uzasadnione. Zgodnie bowiem zart. 100 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do jego nabycia. Wówczas też, na wniosek osoby uprawnionej, organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu prawa. Natomiast niespełnienie chociażby jednego z warunków wymaganych do przyznania świadczenia powoduje wydanie decyzji odmownej. Decyzja organu rentowego ma bowiem rozstrzygać o prawie do konkretnego świadczenia jako całości, a nie o poszczególnych elementach składających się na to prawo. Skoro w wypadku wnioskodawczyni bezspornie nie doszło do rozwiązania nauczycielskiego stosunku pracy, a zatem nie zaistniał warunek koniecznych do przyznania prawa do emerytury, to z tej już przyczyny zasadnym było wydanie decyzji odmownej, a Sąd Okręgowy nie miał podstaw do jej zmiany. W takiej sytuacji zbędnym też było czynienie ustaleń w kwestii spełnienia przez wnioskodawczynię innego warunku wymaganego do przyznania emerytury, a mianowicie warunku posiadania przez nią co najmniej 30-letniego stażu ubezpieczeniowego na dzień 31 grudnia 2008 r. Także bowiem sąd ubezpieczeń społecznych w trybie rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego przyznaje konkretne świadczenie. Natomiast wydanie wyroku ustalającego spełnienie przez ubezpieczonego niektórych tylko warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia i przyznającego to świadczenie pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków w przyszłości, nie jest dopuszczalne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2010 r., I UK 262/09, LEX nr 585728). Dlatego też Sąd Okręgowy nie mógł oddalić odwołania od decyzji, a jednocześnie ustalić, że wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie rolnym dziadków.
W związku z tym, że z podniesionych wyżej względów nie było dopuszczalne ustalenie, iż wnioskodawczyni spełniła warunek posiadania wymaganego okresu zatrudnienia i przyznanie jej prawa do emerytury nauczycielskiej pod warunkiem rozwiązania przez nią stosunku pracy, również wniesiona przez nią apelacja nie mogła być uznana za uzasadnioną. Z tych to względów Sąd Apelacyjny - na podstawieart. 385 k.p.c.- orzekł jak w sentencji wyroku.