Sąd Rejonowy w Kędzierzynie Koźlu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ns 375/12
Data wyroku: 2013-01-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Sędzia Sądu Rejonowego Irena Minkisiewicz
Słowa kluczowe: Dziedziczenie
Podstawa prawna: art. 1059 k.c.
Teza: Udział w gospodarstwie rolnym dziedziczy spadkobierca ustawowy spełniający wymogi do nabycia udziału w gospodarstwie rolnym.

Sygn. akt I Ns 375/12

POSTANOWIENIE
Dnia 22 stycznia 2013 roku

Sąd Rejonowy w Kędzierzynie - Koźlu I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodnicząca: Sędzia Sądu Rejonowego Irena Minkisiewicz
Protokolant:  st. sekr. sądowy Żaklina Skrzypczak

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013r. w Kędzierzynie - Koźlu
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. N.
o stwierdzenie nabycia spadku poM. W.

stwierdza, że spadek poM. W.
zmarłej dnia 21.05.1997r. wK.
ostatnio stale zamieszkałej wK.
na postawie ustawy nabyli:

- córkaB. N.
- córkaK. J.
- synB. W. (1)następnie zmarły

po 1/3 części każde z nich,
z tym, że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położonym wK.na podstawie ustawy nabył;

- synB. W. (1)następnie zmarły w całości.

sygn. akt I Ns 375/12

UZASADNIENIE
WnioskodawczyniB. N.wnioskiem z dnia 10.04.2012 r. ( data wpływu do tut. Sądu 15.05.2012 r. ) wniosła o stwierdzenie nabycia praw do spadku po zmarłej w dniu 21 maja 1997 r.M. W., ostatnio zamieszkałej wK.wskazując, że uczestniczkami postępowania są:K. J.,I. W.iR. W..
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że zmarła była wdową, a w skład spadku po niej wchodzi gospodarstwo rolne położone wK..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

SpadkodawczyniM. W.zmarła w dniu 21 maja 1997 r. wK., gdzie ostatnio zamieszkiwała. Na datę śmierci spadkodawczyni była wdową poF. W.. Spadkodawczyni była zamężna jeden raz .

Dowód:odpis skrócony aktu zgonuM. W.k. 3 akt
zapewnienie spadkoweB. N.k. 25 akt

Spadkodawczyni z małżeństwa zF. W.miała troje dzieci : córkęB. N.z domuW.– wnioskodawczynię, córkęK. J.z domuW.- uczestniczkę postępowania oraz synaB. W. (1), który zmarł po niej, w dniu 21 grudnia 1997 r. ZmarłyB. W. (1)pozostawił po sobie synaR. W.i córkęI. W.- uczestników postępowania .

Dowód:odpis skrócony aktu urodzeniaB. W. (2)k. 4 akt
odpis skrócony aktu małżeństwaB. N.k. 5 akt
zapewnienie spadkoweB. N.k. 25 akt
zeznaniaR. W.k. 25 akt

F. W.– mąż spadkodawczyni, zmarł 2 stycznia 1977r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kędzierzynie –Koźlu z dnia 17 marca 1977 r. w sprawie o sygn. Ns 199/77 spadek po nim na podstawie ustawy nabyli : żonaM. W., synB. W. (1), córkaB. W. (2)i córkaK. J., po 1/ 4 części każde z nich, z tym, że wchodzące w skład gospodarstwo rolne, położone wK.na podstawie ustawy nabyli : żonaM. W.i synB. W. (1), po 1/ 2 części każde z nich.

Dowód:postanowienie Sądu Rejonowego w Kędzierzynie –Koźlu z dn.17.03.1997 r w aktach tut Sądu o sygn. Ns 199/77

WK.położone jest gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 1,1200 ha złożone z:
-działek nr (...), o pow. 0,5200 ha, stanowiących rolę z zabudowaniami, dla których Sąd Rejonowy w Kędzierzynie –Koźlu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), których właścicielem byłF. W.,
-działki nr (...)o pow. 0,2800 ha, stanowiącej rolę, dla której Sąd Rejonowy w Kędzierzynie –Koźlu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), której właścicielem byłF. W.,
-działki nr (...)o pow. 0,3200 ha, stanowiącej rolę, dla której Sąd Rejonowy w Kędzierzynie –Koźlu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...), której właścicielem byłF. W..

Dowód:odpisksięgi wieczystej KW (...)tut. Sądu k.10
odpisksięgi wieczystej KW (...)tut. Sądu k.12
odpisksięgi wieczystej KW (...)tut. Sądu k.13

SpadkodawczyniM. W.była właścicielkądziałki nr (...)o pow. 0,1300 ha położonej wK.( aktualnie wK.), dla której Sąd Rejonowy w Kędzierzynie –Koźlu Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziksięgę wieczystą KW (...)

Dowód:odpisksięgi wieczystej KW (...)tut. Sądu k.11

Na datę śmierci spadkodawczyniM. W.w w.w. gospodarstwie rolnym pracował jej synB. W. (1).B. W. (1), był współwłaścicielem przedmiotowego gospodarstwa jako spadkobierca po ojcuF. W..

B. W. (1)w dniu 24 maja 1988 r. ukończył kurs wykwalifikowanego robotnika-rolnika w(...)Ośrodku Doradztwa Rolniczego wŁ..

Dowód:zaświadczenie z dn. 25.09.2012 r. k. 29

WnioskodawczyniB. N.i uczestniczka postępowaniaK. J., na datę śmierci spadkodawczyni były pełnoletnie , nie były trwale niezdolne do pracy, nie miały wykształcenia rolniczego lub ukończonych kursów rolniczych, nie prowadziły własnych gospodarstw rolnych, ani nie pracowały bezpośrednio przy produkcji rolnej.

Dowód:zeznaniaB. N.k. 25
zeznaniaR. W.k. 26

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z treściąart. 922 § 1k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisówksięgi IV Kodeksu cywilnego. Ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego stanowią spadek po nim. Zgodnie z treścią przepisuart. 924 k.c.spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z treściąart. 926 § 1i § 2 k.c.powołanie do spadku po osobie zmarłej następuje albo na podstawie ustawy, albo na podstawie testamentu. Jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu do dziedziczenia po nim dochodzi na postawie ustawy tj. na podstawie przepisówkodeksu cywilnego. W niniejszej sprawie spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu, zatem dziedziczenie po niej nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy tj. przepisykodeksu cywilnego.
Zgodnie z treściąart.  931 § 1 k.c.w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
ZmarłaM. W.na datę śmierci była wdową i pozostawiła troje dzieci tj.B. N.,K. J.iB. W. (1), stąd Sąd orzekł, że dziedziczą one poM. W.na podstawie ustawy po 1/3 części.
Sąd dokonując w sprawie powyższych ustaleń oparł się na dowodach z dokumentów w postaci odpisów aktów stanu cywilnego oraz na zapewnieniu spadkowym wnioskodawczyniB. N.i zeznaniach uczestnika postępowaniaR. W., syna zmarłegoB. W. (1).

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kędzierzynie –Koźlu z dnia 17 marca 1977 r. w sprawie o sygn. Ns 199/77 Sąd ustalił, że wchodzące w skład spadku poF. W.gospodarstwo rolne, położone wK.na podstawie ustawy nabyli : żonaM. W.i synB. W. (1), po 1/ 2 części każde z nich. Jak wynika z przedstawionych do akt sprawy odpisów ksiąg wieczystych na datę śmierciM. W., była ona współwłaścicielką gospodarstwa rolnego położonego wK.o łącznej powierzchni 1,1200 ha, w skład, którego wchodziły min.działki nr (...), o pow. 0,5200 ha, stanowiących rolę z zabudowaniami.
W dacie otwarcia spadku poM. W.grunty rolne o pow. 1,12 ha , których była współwłaścicielką stanowiły gospodarstwo rolne, gdyż gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisówkodeksu cywilnegoto grunty rolne o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych wraz zabudowaniami. Zgodnie z treścią przepisuart. 46  kcnieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.
Z treści przepisuart. 553kcwynika, że ustawodawca za gospodarstwo rolne uważa grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Nadto na datę otwarcia przedmiotowego spadku ( 21 maja 1997 r. ) zgodnie z przepisemart. 1058 k.c.ustawodawca przewidywał szczególne zasady dziedziczenia gospodarstw rolnych o obszarze przekraczającym 1 ha.
Na datę otwarcia spadku poM. W.obowiązywał przepisart. 1059 k.c.w brzemieniu : spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli w chwili otwarcia spadku: 1) stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej albo 2) mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, albo 3) są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo 4) są trwale niezdolni do pracy. Zatem mając na uwadze powołany powyżej przepis oraz ustalony w sprawie stan faktyczny, Sąd orzekł, że wchodzący w skład spadku poM. W.udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy nabył jej synB. W. (1)następnie zmarły , gdyż tylko on spełniał wymogi do nabycia udziału w gospodarstwie rolnym, gdyż jako jego współwłaściciel w drodze spadkobrania po ojcuF. W., zajmował się jego prowadzeniem, nadto miał przygotowanie rolnicze, gdyż miał ukończony kurs rolniczy. WnioskodawczyniB. N.i uczestniczka postępowaniaK. J.nie spełniały powyższych przesłanek.
Na marginesie należy wskazać, że przepis ten nie ma zastosowania do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r., zatem do przedmiotowej sprawy, gdyż został on uznany za niezgodny zart. 64 ust. 1 i 2w zw. zart. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RPw zakresie, w którym odnosi się do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r. ( por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2001 r. sygn P 4/99, OTK 2001, nr 1, poz. 5).

Wobec powyższego orzeczono jak w postanowieniu.