Sąd Okręgowy w Warszawie
X Wydział Karny
Sygnatura akt: X Kz 7/13
Data wyroku: 2013-02-07 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Wanda Jankowska – Bebeszko, Arkadiusz Tomczak, Katarzyna Wróblewska
Słowa kluczowe: Oskarżyciel Posiłkowy
Podstawa prawna: art. 55 § 1 kpk
Teza: W ocenie Sądu Okręgowego, oskarżyciel subsydiarny błędnie w toku całego postępowania traktowany był jako pokrzywdzony i w związku z tym w ogóle nie miał on możliwości nabycia uprawnień do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co uszło uwadze tak organom postępowania przygotowawczego, jak i sądowi podejmującemu dotychczasowe czynności procesowe.

Sygn. akt X Kz 7/13

POSTANOWIENIE
Dnia 7 lutego 2013 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie, X Wydział Karny - Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Katarzyna Wróblewska (spr.)
Sędziowie:   SSO Wanda Jankowska – Bebeszko
SSO Arkadiusz Tomczak
Protokolant: protokolant sądowy – stażysta Monika Parda

przy udziale Prokuratora Grażyny Łoniewskiej
po rozpoznaniu subsydiarnego aktu oskarżenia
w sprawie przeciwkoR. K.,T. S.iH. C.
oskarżonych o czyn zart. 270 § 1 k.k.
zażalenia oskarżyciela subsydiarnego(...) Sp. z o.o.
na postanowienie Sądu Rejonowego dlaW.wW.z dnia 7 listopada 2012 roku o umorzeniu postępowania
na podstawieart. 437 § 1 kpk

postanawia
zmienić pkt I zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że na podstawieart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.umorzyć postępowanie karne przeciwkoR. K.,T. S.iH. C.wobec braku skargi uprawnionego oskarżyciela, w pozostałym zakresie utrzymać orzeczenie w mocy.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy dlaW.wW.umorzył, na podstawieart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., postępowanie w sprawie przeciwkoR. K.,T. S.iH. C..
Postanowienie powyższe zaskarżył oskarżyciel subsydiarny, zarzucając:
1. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
a)art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k.poprzez przyjęcie, że dowody w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują na to, że nie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez osoby wskazane w akcie oskarżenia;
b)art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k.poprzez dokonanie merytorycznej oceny dowodów;
c)art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.poprzez przyjęcie, że zarzucany oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a wyrażający się w stwierdzeniu, że oskarżeni nie popełnili zarzucanego im czynu.
W konsekwencji oskarżyciel subsydiarny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie wniesione przez oskarżyciela subsydiarnego nie zasługuje na uwzględnienie, pomimo że część zarzutów podniesionych została trafnie.
Zważyć należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Na gruncie obowiązującej procedury karnej nie ma możliwości skierowania sprawy na posiedzenie celem umorzenia postępowania na zasadzieart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.(art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k.a contrario). Zwrócić przy tym należy uwagę, że brak popełnienia czynu zabronionego bądź też brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia w rozumieniuart. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.nie jest równoznaczny z oczywistym brakiem podstaw oskarżenia w rozumieniuart. 339 § 3 pkt 2 k.p.k.Poza tym Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że oczywisty brak podstaw oskarżenia zachodzi w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przestępstwa, nie może być natomiast efektem oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3.06.2003 roku, IV KK 132/03, OSNwSK 2003/1/1221). Tym samym niedopuszczalna jest aprioryczna ocena zeznań oskarżyciela subsydiarnego poprzez zasugerowanie, iż są one niewiarygodne, albowiem oskarżyciel ma interes w składaniu depozycji o ustalonej treści. Ocena wiarygodności danego dowodu może zostać przeprowadzona dopiero po bezpośrednim zetknięciu się z danym środkiem dowodowym, a nadto po uwzględnieniu całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.
Niezależnie od powyższych rozważań, wskazać należy, że w sprawie istnieje negatywna przesłanka procesowa w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co powoduje, że decyzja o umorzeniu postępowania jest słuszna.
W ocenie Sądu Okręgowego, oskarżyciel subsydiarny błędnie w toku całego postępowania traktowany był jako pokrzywdzony i w związku z tym w ogóle nie miał on możliwości nabycia uprawnień do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co uszło uwadze tak organom postępowania przygotowawczego, jak i sądowi podejmującemu dotychczasowe czynności procesowe.
Zgodnie z przepisemart. 49 §1 k.p.k.pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostałobezpośredniozagrożone lub naruszone przez przestępstwo. Kryterium bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby oznacza natomiast, że w relacji między czynem o konkretnych znamionach przestępstwa a naruszeniem lub zagrożeniem dobra tej osoby nie ma ogniw pośrednich, z czego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobra (w ten sposób postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r., IV KK 316/09, OSNwSK 2010/1/645).
W przedmiotowej sprawie akt oskarżenia dotyczy przestępstwa podrobienia dokumentu w postaci oświadczeniaD. K.. Rodzajowym przedmiotem ochrony przy przestępstwie zart. 270 § 1 kkjest zaś wiarygodność dokumentów w celu zagwarantowania pewności obrotu prawnego, zatem dobro prawne natury ogólnej, co skutkuje brakiem pokrzywdzenia konkretnej osoby fizycznej bądź prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2009 r., IV KK 391/08, Lex nr 491233).
Z tych względów, należało zmienić podstawę prawną umorzenia postępowania.