Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II AKa 330/12
Data wyroku: 2012-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Skorupka, Cezariusz Baćkowski, Edward Stelmasik
Słowa kluczowe: Ustawa Lutowa
Podstawa prawna: art. 11 ust. 2 "ustawy lutowej"

Sygn. akt II AKa 330/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jerzy Skorupka

Sędziowie:

SSA Cezariusz Baćkowski (spr.)
SSA Edward Stelmasik

Protokolant:

Anna Dziurzyńska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marii Walkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku
sprawyB. H.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje polskich organów ścigania za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
z powodu apelacji wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 31 sierpnia 2012 r. sygn. akt III Ko 103/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
stwierdza, że koszty sądowe za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaB. H.(noszący wcześniej nazwiskoP.) wniósł o „rozpatrzenie jego sprawy o odszkodowanie zgodnie z ustawą dla osób represjonowanych i internowanych w stanie wojennym”. Uzasadniając swe żądanie wskazał, że latem 1982 r. wL.uczestniczył w demonstracji w związku z czym został zatrzymany przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, pozbawiony wolności i skazany przez sąd w trybie doraźnym na 400 zł grzywny.
Wniosek ten potraktowany (art. 118 § 1 k.p.k.) początkowo jako żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Kolegium d/s Wykroczeń przy Prezydencie MiastaL., nie został przez Sąd Okręgowy w Legnicy nieuwzględniony (sygn. akt: III Ko 51/09).
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 października 2011 r. (sygn. akt: II AKz 356/11) na skutek zażalenia wnioskodawcy uchylił to postanowienie Sądu I instancji z dnia 19.07.2011 r., wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia co do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu zatrzymania przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej w trybieart. 11 ust. 2 ustawy z 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz.U. Nr 34, poz. 149, z późn. zm.).
Orzekając powtórnie Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. (sygn. akt: III Ko 92/11) oddalił wniosekB. H.i rozstrzygnął o kosztach procesu.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. (sygn. akt: II Aka 115/12) uwzględnił apelację pełnomocnika wnioskodawcy, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania, co było następstwem stwierdzenia obrazyart. 410 k.p.k.iart. 391 § 1 k.p.k.
Orzekając po raz kolejny Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2012 r. (sygn. akt: III Ko 103/12) oddalił wniosekB. H., zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.P. G.120 zł wraz z podatkiem od towarów i usług za udzieloną z urzędu pomoc prawną i kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa.
Apelację od tego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcyB. H., zarzucając: błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym ustaleniu, że następstwa zdarzenia z dnia 31 sierpnia 1982 r., których doznał wnioskodawca nie uzasadniają uznania ich za formę działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Podnosząc powyższy zarzut, wniósł o zmianę powyższego wyroku przez uwzględnienie wnioskuB. H.i przyznanie mu żądanego odszkodowania i zadośćuczynienia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja pełnomocnika wnioskodawcyB. H.jest niezasadna.
Jednym z warunków koniecznych skutecznego dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawieart. 11 ust. 2w zw. zart. 11 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego(Dz.U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm. – cyt. dalej jako „ustawa lutowa), jest prowadzenie działalności niepodległościowej o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy.
Działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego będą więc takie świadomie podejmowane czynności, które zmierzają do odzyskania przez Polskę suwerenności, niezawisłości, samostanowienia i w tym właśnie celu przedsiębrane. Nie będzie natomiast taką działalnością samo zagrażanie krytycznego stosunku do ówczesnych władz, opresyjnego ustroju naruszającego podstawowe prawa człowieka, manifestowanie uczuć religijnych, obecność podczas demonstracji w której uczestniczą osoby artykułujące takie poglądy. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 1.12.2011 ., II AKa 466/11, OSA Katowice 2012 r., z. 1, poz. 6, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 29.11.2010 r., II AKz 460/10, KZS 2011 r., z. 5, poz. 118, wyrok Sądu Najwyższego z 23.06.2008 r., WA 16/08, OSNwSk 2008 r., z. 1, poz. 1284).
W realiach sprawy z jednobrzmiących dowodów wynika, że wnioskodawcaB. H.nie prowadził żadnej działalności niepodległościowej, ani w strukturach organizacji opozycyjnych, ani poza nimi. Zeznał o tym sam (k.140, 141), a potwierdziły to osoby mające z nim codzienny kontakt w tamtym czasie:R. K.(k.140v),I. P.(k.141),R. P.(k.43v). Na okoliczności te trafnie zwraca uwagę Sąd Okręgowy (uzasadnienie str. 5), a pomija je apelujący wyrażający oczywiście błędny pogląd, że udział we mszy będącej formą „wyrażenia społecznej dezaprobaty dla postawy władz”, które nie przestrzegały „porozumień sierpniowych” i wprowadziły stan wojenny i zatrzymanie „w związku z demonstracją o charakterze niepodległościowym” (cytaty z apelacji – k. 150), stanowi działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Opisane zachowania są wyrazem krytycznego stosunku do ówczesnych władz naruszających podstawowe prawa człowieka ze strony wnioskodawcy i innych uczestników mszy korzystających ze swobody wypowiedzi i wolności wyznania.
Nie są jednak działalnością niepodległościową o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, a co za tym idzie negatywne konsekwencje jakie doznał wnioskodawca wskutek nadużycia władzy przez funkcjonariuszy opresyjnego systemu, nie podlegają rekompensacie w trybie ustawy lutowej.
Z tych wszystkich powodów zarzut i wniosek apelacji pełnomocnika wnioskodawcyB. H.były niezasadne, co uwzględniając należało utrzymać w mocy zaskarżony wyrok (art. 437 § 1 k.p.k.), skoro nie zachodziły też okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawieart. 29 ust. 1 prawa o adwokaturze.
Natomiast o kosztach sądowych za to postępowanie rozstrzygnięto na podstawie art. 13 ustawy lutowej.