Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 1786/11
Data wyroku: 2012-02-28 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Janina Cieślikowska, Elżbieta Kunecka, Ireneusz Lejczak
Słowa kluczowe: Ubezpieczenia Społeczne Pracowników
Podstawa prawna: art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Sygn. akt III AUa 1786/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Elżbieta Kunecka (spr.)

Sędziowie:

SSA Janina Cieślikowska
SSO del. Ireneusz Lejczak

Protokolant:

Monika Horabik

po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. we Wrocławiu
sprawy z wnioskuM. S.
przeciwko  Zakładowi Ubezpieczeń SpołecznychOddziałweW.
przy udziale zainteresowanegoFirmy (...)-Z. L.
o ubezpieczenie społeczne
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychOddziałweW.
od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu
z dnia 10 października 2011 r. sygn. akt VIII U 481/11

oddala apelację.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 października 2011r. sygn. akt VIII U 481/11 Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił decyzje Zakładu Ubezpieczeń SpołecznychOddziałweW.z dnia 10 lutego 2011 r. w ten sposób, ze objął wnioskodawcęM. S.dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu wykonywania umowy – zlecenia na rzeczZ. L.prowadzącego działalność gospodarczą w ramachfirmy (...)od 16 lipca 2005 r. do 29 listopada 2010 r.
Rozstrzygnięcie Sąd wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny sprawy:

M. S.w dniu 26.07.2005 r. został zgłoszony przez płatnika składekfirmę (...)do obowiązkowych ubezpieczeń tj. ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego od dnia 16.07.2005 r. z tytułu wykonywania umowy zlecenia z kodem 041110, świadczącym o wykonywaniu umowy zlecenia przez osobę mającą ustalone prawo do emerytury. Jednocześnie zgłoszenie ZUS ZUA nie zawierało wniosku zleceniobiorcy o objęcie ogólnym ubezpieczeniem chorobowym.
M. S.zawierając umowę zlecenie wyraził chęć podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, ale przez pomyłkę biura rachunkowego nie został do w / w ubezpieczenia formalnie zgłoszony. Płatnik składek opłacał składkę za wnioskodawcę z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w spornym okresie oraz wykazywał ją w raportach imiennych i deklaracjach.
W dniu 30.11.2010 r. płatnik składek dokonał korekty dokumentów i wyrejestrował od dnia 16.07.2005 r.M. S.z ubezpieczeń społecznych i jednocześnie dokonał zgłoszenia w / w do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 16.07.2005 r.
W piśmie z dnia 22.12.2010 r. płatnik składek zwrócił się z wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o objęcieM. S.dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 16.07.2005 r.
Decyzją z dnia 10 lutego 2011 roku ZUS stwierdził, żeM. S.nie podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzeczZ. L.prowadzącego działalność gospodarczą podfirmą (...)z siedzibą weW..
Wobec tak poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy orzekł, że odwołanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd powołał treśćart. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 14 ust. 1a i 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, które określają zasady objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym m.in. osób świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia. Sąd stwierdził że wnioskodawca zawierając umowę zlecenia z płatnikiem składekfirmą (...), wyraził swoją wolę podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, która nie została jednak w sposób formalny przedłożona do ZUS na odpowiednim formularzu ZUS ZUA. Niedopatrzenie to spowodowane zostało jednak przez błąd biura rachunkowego, a nie samego wnioskodawcę. Istotnym dla sprawy jest, że płatnik składek za cały sporny okres przekazywał do ZUS zewidencjonowaną składkę na ubezpieczenie chorobowe wnioskodawcy i wykazywał ją w raportach imiennych oraz deklaracjach dotyczących wnioskodawcy. Sąd stwierdził, iż pomimo tego, że wnioskodawca nie złożył formalnego wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, przyjąć należy, że doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia.
Wnioskodawca bowiem miał wolę zawarcia umowy ubezpieczenie chorobowego, a płatnik składek w całym spornym okresie dokonywał wpłaty składki za wnioskodawcę z tytułu przedmiotowego ubezpieczenia oraz wykazywał fakt jego podlegania w raportach i deklaracjach składanych do ZUS. Organ rentowy natomiast nie wezwał ani wnioskodawcy ani płatnika składek do uzupełnienia, niezbędnej jego zdaniem formalności. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżona decyzje i orzekł o objęciu wnioskodawcy dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym za cały sporny okres.
Z wyrokiem nie zgodził się organ rentowy zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi:
1) naruszenie prawa materialnego - art. 14 ust. 1 i ust. la w zw. zart.36 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz. U, z 2009 r. nr 205;poz. 1585ze zm.) przez objęcie wnioskodawcyM. S.dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzeczZ. L.prowadzącego działalność gospodarczą w ramachfirmy (...)od 16.07.2005r. do 29.11.2010r., pomimo, iż wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 16.07 .2005r. został zgłoszony w dniu 30.11.2010r., natomiast przepisy dotyczące objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym zleceniobiorców nie przewidują możliwości objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem z okresem wstecznym.
Wobec tak przedstawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i o oddalenie odwołania w całości.

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji przeprowadził w sprawie należyte postępowania dowodowe, wyprowadził trafne wnioski i wydał rozstrzygniecie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Spór w sprawie wymagał rozstrzygnięcia, czy wnioskodawcaM. S.w okresie od 16 lipca 2005r. do 29 listopada 2010 r., podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia, na rzeczZ. L.prowadzącego działalność gospodarczą podfirma (...)z siedzibą weW..
Kwestię podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia regulują przepisyart. 6 ust. 1 pkt 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 14 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych(Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Pierwszy z wymienionych wyżej przepisów stanowi o obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia. Kolejne dwa przepisy przewidują natomiast możliwość zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego osoby świadczącej prace w oparciu o umowę zlecenia oraz termin, w jakim następuje objęcie tymże ubezpieczeniem, w przypadku prawidłowego zgłoszenia do ubezpieczenia.
Reasumując stwierdzić należy, że dyspozycji powyższych przepisów wynika, że zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje na wniosek osoby świadczącej pracę w oparciu o umowę zlecenia.
Bezspornym w sprawie było, że wnioskodawca nie złożył formalnego wniosku o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Wniosek o objęcie ubezpieczeniem obowiązkowym, jak i dobrowolnym wnioskodawcy, składało biuro rachunkowe obsługujące płatnika składek -firmę (...)z siedzibą weW., na rzecz której wnioskodawca świadczył pracę.
Mając powyższe na uwadze, koniecznym stało się ustalenie, czy wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym, musi być zgłoszony tylko i wyłącznie w sposób sformalizowany, tak jak podnosi organ rentowy, czy też możliwe jest zgłoszenie takiego wniosku w sposób dorozumiany, a co za tym idzie stwierdzenie, że do zawarcia umowy ubezpieczenia doszło poprzez czynności konkludentne.
Przechodząc do rozważań, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że nie ulega wątpliwości, iż zarówno wnioskodawca, jak i płatnik składek mieli przekonanie, żeM. S.był objęty, poza obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, także ubezpieczeniem dobrowolnym chorobowym.
Przekonanie to potwierdza fakt, że płatnik składek, przez cały sporny okres odprowadzał składki za wnioskodawcę zarówno na ubezpieczenia obowiązkowe, jak i na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Stan ten trwał przez okres kilku lat i znajdował odzwierciedlenie w raportach imiennych, jak też deklaracjach przekazywanych organowi rentowemu, z których wprost wynikało, że wnioskodawca jest zgłoszony także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, organ rentowy regularnie ewidencjonował uiszczane przez płatnika składek składki i ani razu nie negował ich wysokości , jak również nie zażądał uzupełnienia wniosku o ubezpieczenie dobrowolne chorobowe, jak też nie wymagał wyjaśnienia różnicy zaistniałej w wysokości uiszczonej przez płatnika składki.
Wobec powyższego stanu sprawy stwierdzić należy, że rację miał Sąd I instancji przyjmując, że w niniejszej sprawie doszło do dorozumianego złożenia wniosku przezM. S.o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, a tym samym że doszło skutecznie do nawiązania umowy z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego za cały sporny okres.
Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że istniała w tym zakresie zgodna wola stron, tj. zarówno wnioskodawcy, jak i organu rentowego.
Wnioskodawca był przekonany, że jest objęty dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym, otrzymywał stosowne informacje tym zakresie i nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, organ rentowy natomiast ewidencjonował i przyjmował składki, a jednocześnie w żaden sposób, przez cały sporny okres, nie kwestionował faktu podlegania wnioskodawcy ubezpieczeniu chorobowemu, co oznacza, że warunki umowy były przez strony realizowane.
Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 sierpnia 2005 r.  I UK 376/04, w którym wskazał, że:„złożenie wniosku o kontynuowania ubezpieczenia nie jest warunkiem nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego, jeżeli wola podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej została ujawniona w sposób wyraźny”.
Oznacza to, że możliwym jest ustalenie istnienia stosunku ubezpieczenia w sytuacji, gdy wniosek formalny wprawdzie nie został zgłoszony, jednakże nie ma wątpliwości co do woli stron, która potwierdza chęć zawarcia takiej umowy, a jednocześnie strony podjęły czynności zmierzające do wykonania takiej umowy .
W ocenie Sądu Apelacyjnego stan faktyczny niniejszej sprawy pozwala, w sposób nie budzący wątpliwości na stwierdzenie, iż między stronami doszło do zawarcia umowy o objęcieM. S.dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarzuty strony pozwanej zawarte w apelacji, nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok jest prawidłowy i odpowiada prawu. Tym samym na mocyart. 385 kpc. orzekł o oddaleniu apelacji.
R.S.