Sąd Apelacyjny w Rzeszowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 397/13
Data wyroku: 2013-07-17 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Roman Skrzypek, Alicja Podczaska, Ewa Madera
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 w zw.z art. 32 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt

III AUa 397/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:

SSA Roman Skrzypek (spr.)

Sędziowie:

SSA Alicja Podczaska
SSA Ewa Madera

Protokolant

st.sekr.sądowy M. Piekiełek

po rozpoznaniu w dniu17 lipca 2013 r.
na rozprawie
sprawy z wniosku

W. P.

przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wR.
o emeryturę
na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału
wR.
od wyrokuSądu Okręgowego w Tarnobrzegu
z dnia5 marca 2013 r.sygn. aktIII U 107/13

I. o d d a l a apelację,

II. z a s ą d z a od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału

        wR.na rzecz wnioskodawcyW. P.kwotę 120 zł ( sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym

Sygn. akt III AUa 397/13

UZASADNIENIE
wyroku z 17 lipca 2013 r.

Decyzją 5.12.2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na podstawie przepisówustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. Nr.39, poz. 353 z 2004 r.) orazrozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) odmówiłW. P.prawa do emerytury.
Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Nie uznano za dostatecznie udowodniony okresu zatrudnienia od 15.10.1983 r. do 14.07 1989 r. w Przedsiębiorstwie(...)L., ponieważ nie został on wystarczająco udokumentowany. Organ rentowy wskazał, że w przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentach brak jest adnotacji o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach i na ich podstawie nie można jednoznacznie określić rodzaju wykonywanej przez niego pracy zgodnie w rozporządzeniem Rady Ministrów. Nadto stanowiska pracy wymienione w dokumentacji osobowej nie figurują we właściwym zarządzeniu resortowym.
W odwołaniuW. P.zarzucił, że będąc zatrudnionym w Przedsiębiorstwie(...)L.pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku montera pieców przemysłowych. Jego praca polegała na wykonywaniu remontów pieców przemysłowych znajdujących się wHucie (...)na wydziałach takich jak:S.,K.,W.,W.,Odlewnia (...)czy Obróbka Cieplna. Podniósł, że jego koledzy, którzy pracowali na takich samych stanowiskach mają już przyznane emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, a w jednej ze spraw toczącej się przed Sądem Okręgowym w Tarnobrzegu biegły specjalista z zakresu BHPK. S.stwierdził, że taka praca może być zaliczona do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach wymienionej w Wykazie A, Dział XIV, poz. 25 rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r.
Odpowiadając na odwołanie pozwany Zakład podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie odwołania. Dodatkowo naprowadził, że uwzględniono wnioskodawcy łącznie 14 lat, 4 miesiące
i 1 dzień okresów pracy w warunkach szczególnych wHucie (...), jednakże nie wykazanie 15 lat takiego zatrudnienia w świetle uregulowania z art. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS w związku z przepisamirozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) czyni żądanie wnioskodawcy niezasadnym.

      Wyrokiem z 5.03.2013 r. sygn. III U 107/13 Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcyW. P.prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych począwszy od dnia 19 listopada 2012 roku. W pkt II zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.na rzecz wnioskodawcyW. P.kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd ustalił, zeW. P.urodzony (...)na dzień 1.01.1999 r. ma uwzględniony przez ZUS okres składkowy w wymiarze 24 lata, 9 miesięcy i 20 dni oraz okres nieskładkowy w wymiarze 1 roku, 3 miesięcy i 25 dni, łącznie 26 lat, 1 miesiąc i 15 dni. Organ rentowy uwzględnił mu również jako pracę w warunkach szczególnych pracę wHucie (...) S.A.od 15.06.1972 r., do 12.09.1983 r. i od 20.07.1992 r., do 31.03.1996 r., - łącznie 14 lat, 4 miesiące i 1 dzień.
Odnośnie spornego okresu od 15.10.1983 r. do 14.07.1989 r. w Przedsiębiorstwie(...)L.Oddział wS., Sąd ustalił, że początkowo wnioskodawca był zatrudniony na stanowisku ślusarz – monter. Od(...)zmieniono mu angaż na stanowisko montera pieców przemysłowych. Z dniem(...)wnioskodawca rozwiązał stosunek pracy z w/w przedsiębiorstwem.
Pomimo zmian angaży wnioskodawca przez cały sporny okres wykonywał takie same czynności. Jego praca na w/w stanowiskach polegała na wykonywaniu remontów pieców przemysłowych znajdujących się na wydziałachHuty (...)takich jak:S.,K.,W.,W.,Odlewnia (...),Odlewnia (...),S.czy Obróbki(...). Wnioskodawca pracował w brygadzie 6 – 7 osobowej i zajmował się remontami trzonu, opancerzenia pieców, wymianą klap. Wykonywał wszystkie prace ślusarsko – mechaniczne potrzebne do remontu pieców. Piece były umiejscowione w odległości ok. 2 metrów od siebie. Najpierw wraz z innymi ślusarzami ze swojej brygady wygaszali piec, aby wejść do środka. Następnie burzyli starą konstrukcję i robili nową tzn. spawali ją, wymieniali elementy techniczne jak: elementy trzonu, który wjeżdżał do pieca, czyli koła, przekładnie. NaS.burzyli kanały odlewnicze i stawiali nowe. Wnioskodawca zajmował się również spawaniem elektrycznym i gazowym poszczególnych elementów pieca. Kiedy elementy pieca były wymienione to następnie wchodziła ekipa murarzy, którzy murowali nowe konstrukcje.
Wnioskodawca wykonywał w/w czynności stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o zaznania świadków, wnioskodawcy oraz zgromadzoną dokumentację, w tym akt osobowych wnioskodawcy.
Następnie Sąd zinterpretował przepisyart. 184 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz§3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r.  w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

      Ostatecznie Sąd uznał, że wnioskodawca od 15.10.1983 r., do 14.07.1989 r., będąc zatrudnionym w Przedsiębiorstwie(...)L.Oddział wS.na stanowiskach: ślusarza – montera i montera pieców przemysłowych wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę zaliczaną na podstawie zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30.03.1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz.(...)nr 1-3 z 29.06.1985r.) w wykazie A dziale XIV pod pozycją 25 w punkcie 1 - do prac w warunkach szczególnych.

      W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisuart. 477((

        14))§ 2 kpczmienił zaskarżoną decyzję i przyznałW. P.prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach począwszy od daty złożenia wniosku o to świadczenie.

W apelacji od powyższego wyroku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wR.zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa procesowego tj.art. 217 § 1 kpcpoprzez nieuwzględnienie wniosku organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds.. BHP, a przez to brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego;
- przepisów prawa procesowego tj.art. 233 kpcpoprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie polegający na nieustaleniu przy jakich stanowiskach pracy wnioskodawca wykonywał prace remontowo – konserwatorskie i czy były to stanowiska pracy w szczególnych warunkach;
- przepisów prawa materialnego tj. art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) w powiązaniu z § 2 i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach… (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) poprzez przyjęcie, że wnioskodawca spełnia warunki do emerytury, pomimo, że nie udowodnił, że posiada wymagany co najmniej 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach na dzień 1.01.1999 r.;
- naruszenie przepisówart. 98 § 1 i § 3 kpcw związku z § 2 i § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych… (Dz. U. Nr 163, poz. 1349) poprzez przyjęcie, że w okolicznościach tej sprawy zasadne jest zasądzenie kosztów według dwukrotnej stawki minimalnej.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że Sąd I instancji niezbyt wnikliwie przeprowadził postępowania dowodowe odnośnie zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie, a w szczególności w jakich oddziałach była wykonywana bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń. Na tę okoliczność nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego. Powoływanie się na opinię wykonaną w sprawie III U 83/11 w ocenie Zakładu nie jest wystarczające do wyjaśnienia sprawy ponieważ świadekM. S.nie zajmował tożsamego stanowiska z wnioskodawcą.
Odnośnie zasądzonych kosztów na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy według 2 - krotnej minimalnej stawki, organ rentowy wyraził pogląd, że nakład pracy pełnomocnika procesowego, a przede wszystkim jego udział w przyczynieniu się do wyjaśnienia sprawy o emeryturę w szczególnych warunkach był nieznaczny i nie powinien skutkować zasądzenie 2 – krotnej minimalnej stawki.
W związku z powyższymi zarzutami organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jej oddalenie podkreślając, że postępowanie dowodowe przed Sądem I instancji wykazało, że praca wnioskodawcy w spornym okresie na stanowiskach: ślusarz – monter oraz monter pieców przemysłowych ponad wszelką wątpliwość była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych – wskazana w wykazie Adziału XIV poz. 25 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja organu rentowego okazała się nieuzasadniona i jako taka uległa oddaleniu.
W ocenie Sądu Apelacyjnego zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 5.03.2013 r. zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygniecie.

      W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przyjął, że praca wnioskodawcyW. P.w okresie od(...)w Przedsiębiorstwie(...)L.Oddział wS.wykonywana na stanowisku ślusarz – monter i monter pieców przemysłowych na wydziałachHuty (...)jest pracą zaliczaną na podstawie zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 30.03.1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz.(...)Nr 1-3 z 29.06.1985 r.) do prac w warunkach szczególnych - wykaz A dział XIV poz. 25 pkt 1. Poza tym zatrudnienie wnioskodawcy Sąd porównał z podobnym zatrudnieniem wykonywanym przez świadkaM. S., którego zatrudnienie w sprawie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu III U 83/11 biegły ds. BHP zakwalifikował jako pracę mieszczącą się w pojęciu bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń oraz prac budowlano – montażowych i budowlano – remontowych na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A dział XIV, poz. 25 – wymienionych wrozporządzeniu Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8,. poz. 43 z późn. zm.).

Wbrew zarzutom apelacji, należy zaakceptować poczynione ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy dokonaną przez Sąd I instancji.
Warunki jakie ubezpieczony musi spełnić aby uzyskać prawo do emerytury są wymienione w art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).
Powołany przepis w ust. 1 pkt 1 i 2 stanowi, że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Z kolei ust. 2 art. 184 stanowi, że emerytura, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nie przystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego, albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa, oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Zgodnie z mającym również zastosowanie w przedmiotowej sprawie§ 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. Nr 8, poz.. 43 z późn. zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla kobiet 55 lat i 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w powyższym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 w/w rozporządzenia) oraz że okresy, w których praca była wykonywana w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Niezależnie od tego, czy świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych zostało przedłożone czy też nie, w postępowaniu sądowym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia.
Należy zaznaczyć, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1.06.2010 r. II UK 21/10 Lex nr 619638) oraz, że w postępowaniu sądowym dopuszczalne jest przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału (art. 233 kpc).
Ustalenie zatem jakie prace wnioskodawca faktycznie wykonywał, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia. Takim dowodem w niniejszym postępowaniu były niewątpliwie nie budzące wątpliwości zeznania świadków, które pozwoliły na ustalenie charakteru pracy i rodzaju wykonywanych czynności przez wnioskodawcę.
Poza tym Sąd Okręgowy posiłkował się ustaleniami dokonanymi a sprawie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu sygn. III U 83/11.
W sprawie tej został przeprowadzony dowód z opinii biegłego ds. BHP , który opisał pracę współpracownika wnioskodawcy świadkaM. S., który pracował w tej samej brygadzie co wnioskodawca. Była to brygada zewnętrzna na terenieHuta (...)wykonująca wyłącznie remonty i naprawy pieców . Biegły zakwalifikował tę pracę jako pracę w warunkach szczególnych .
Sąd I instancji przeanalizował tę opinię i doszedł do przekonania , że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby powtarzania tego dowodu , bowiem poczynione ustalenia są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy .
Sąd II instancji zaakceptował to stanowisko .
Sąd Apelacyjny zaakceptował również rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego co do zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego ( pkt II zaskarżonego wyroku ) , nie podzielając zarzutu organu rentowego , że są one wygórowane .
Skoro wnioskodawca spełnił wszystkie warunki do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, to apelację organu rentowego jako nieuzasadnioną należało oddalić po myśliart. 385 kpc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawieart. 98 kpcw zw. zart. 108 § 1 kpc.

(...)

1
(...)

(...)
(...)
(...)