Sąd Okręgowy w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 202/13
Data wyroku: 2013-09-06 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Adam Simoni, do SO Piotr Pelc, Barbara Chłędowska
Słowa kluczowe: Odsetki
Podstawa prawna: art. 481 § 1 kc

Sygn. akt I Ca 202/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący-Sędzia

SSO Adam Simoni (spr.)

Sędzia:
Sędzia:

SSO Barbara Chłędowska
SSR del. do SO Piotr Pelc

Protokolant:

st. sekr. sąd. Edyta Rak

po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z powództwaJ. M.
przeciwkoR. W.i(...) S.A.z siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Rejonowego w Leżajsku
z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt I C 64/11

1
zmienia pkt  I i II zaskarżonego wyroku o tyle, że:

a
odsetki ustawowe od kwoty zasądzonej w pkt I liczone są od dnia 9 czerwca 2010 r. do dnia zapłaty,

b
zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 2.298,35 zł (dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąt osiem złotych 35/100) tytułem odsetek za okres od 9 czerwca 2010 r. do dnia 14 listopada 2011 r.,

2. zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 1.559,58 zł (jeden tysiąc pięćset pięćdziesiąt dziewięć złotych 58/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiegow postępowaniu apelacyjnym.
Sygn.akt: I Ca 202/13

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 6 września 2013 r

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r sygn..akt: I C 64/11 Sąd Rejonowy w Leżajsku w sprawie z powództwaL.M.przeciwkoR. W.,(...) S.A.z siedziba wW.o zapłatę kwoty 17.348,60 zł, zasądził od pozwanego(...) S.A.i pozwanegoR. W.solidarnie na rzecz powódki kwotę 15.418 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty (pkt I) oddalając powództwo w pozostałej części (pkt II).
Powyższy wyrok zapadł w oparciu o ustalenia faktyczne i dokonane w oparciu o te ustalenia rozważania prawne wskazane w uzasadnieniu zalegającym na k. 305-309 akt sprawy.

W apelacji od powyższego wyroku powódkaJ. M.zaskarżając pkt II wyroku Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 20.12.2012 r sygn..akt: I C 64/11, zarzucając obrazę prawa materialnego tjart. 481 § 1 kcw związku zart. 14 ust 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U 2003 Nr 124, poz 11250 z późn.zm) poprzez nieuwzględnienie jego wykładni i niezastosowanie w niniejszej sprawie, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia (pkt II wyroku) poprzez stwierdzenie, że pozwany pomimo wypłaty części odszkodowania dopiero po 18 miesiącach od zdarzenia nie pozostawał w zwłoce pomimo określonego terminu wypłaty w wwart. 14jak i co do pozostałej części odszkodowania, którego wysokość została ustalona przez biegłych zawnioskowanych przez stronę pozwaną i nie była przez nią kwestionowana i w konsekwencji nie zasądzenie odsetek ustawowych za zwłokę zgodnie zart. 481 1 kc, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie odsetek ustawowych od częściowo spełnionego świadczenia w trakcie procesu (12.315,00 zł wpłacone w dniu 14.11.2011 r – 524 dni zwłoki) w wysokości 2.298,35 zł za okres od 9.06.2010 r do 14.11.2011 r i zasądzenie odsetek ustawowych od pozostałej części zasądzonego , a jeszcze nie spełnione świadczenia z pkt I wyroku od dnia wymagalności wypłaty odszkodowania tj 9.06.2010 r lub ewentualnie uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. Powódka wniosła również o zasądzenie na swoja rzecz kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelację powódki należy uznać za zasadną.
Zarzuty podniesione w apelacji dotyczące naruszenia przez Sąd I Instancji przepisu prawa materialnego a toart. 481 § 1 kcw związku zart. 14 ust 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Dz.U.2003 Nr 392) jawią się jako trafne, co skutkować musiało zmianą zaskarżonego wyroku.
Zgodnie z przepisemart. 481.§ 1 kc.jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W rozumieniu powołanego przepisu odsetki stają się wymagalne począwszy od bezskutecznego upływu terminu spełnienia świadczenia, tj z upływem pierwszego dnia od wymagalności roszczenia do dnia jego zapłaty.
Z treści przepisu art. 14 powołanej wyżej ustawy z dnia 22 maja 2003 r o ubezpieczeniach obowiązkowych jednoznacznie wynika, że zakład ubezpieczeń powinien wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Z przepisu wynika również obowiązek zakładu, poinformowania uprawnionego na piśmie w terminie 30 dni od złożenia zawiadomienia o szkodzie o przyczynach niemożności zaspokojenia jego roszczenia w całości lub w określonej części a także o przewidywalnym terminie zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie, przy czym wskazany przez ubezpieczyciela termin nie może odbiegać od wskazanego w art. 14 , co oznacza, że zakład ubezpieczeń powinien zawiadomić osobę zgłaszająca roszczenie, że ostateczna odpowiedź zostanie udzielona w ciągu 14 dni od dnia wyjaśnienia spornych okoliczności - nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Wskazać należy, że zakład ubezpieczeń powinien powiadomić uprawnionego o przyczynach faktycznych jak i prawnych zajętego stanowiska i pouczyć go możliwości dochodzenia swoich praw na drodze sądowej.
W niniejszej sprawie jak zarzuca to apelujący pozwany zakład ubezpieczeń w ustawowym terminie 30 dni nie tylko nie wypłacił odszkodowania, ale również nie zawiadomił powódki o przyczynach niespełnienia świadczenia jak i o przypuszczalnym terminie załatwienia sprawy, pomimo dysponowania stosowną dokumentacją i możliwością skorzystania z opinii wykwalifikowanych rzeczoznawców. Nadto należy zauważyć, że ustalona w procesie wartość odszkodowania została ustalona zgodnie z wnioskami dowodowymi strony pozwanej i nie była przez nią kwestionowana.
W tych okolicznościach należało przyjąć, że roszczenie powódki po upływie 30-dnia tj 9.06.2012 r stało się wymagalne, a w związku z tym, że częściowa wypłata odszkodowania nastąpiła dopiero po 18 miesiącach tj w kwocie 12.315,00 zł w dniu 14.11.2011 r należało przyjąć ponad wszelką wątpliwość, że pozwany zakład pozostawał w zwłoce ze spełnieniem świadczenia zarówno co do częściowo spełnionego świadczenia jak i pozostałej niewypłaconej części odszkodowania, wobec czego powódce powinny należeć się odsetki w rozumieniuart. 481 § 1 kc.Sąd Okręgowy podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 16.12.2011 r, V CSK 38/11, iż ratio legis art. 14 ustawy z 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, podobnie jak iart. 817 k.c., opiera się na uprawnieniu do wstrzymania wypłaty odszkodowania w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją niejasności odnoszące się do samej odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości szkody. Ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody ubezpieczeniowej. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel lub Fundusz - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Ubezpieczyciel nie może również wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne bowiem oczekiwanie na wynik toczącego się procesu naraża ubezpieczyciela na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania jak również pogląd, że odsetki, zgodnie zart. 481 k.c, stanowią rekompensatę typowego uszczerbku majątkowego doznanego przez wierzyciela wskutek pozbawienia go możliwości czerpania korzyści z należnego mu świadczenia pieniężnego oraz, że jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie zart. 455 in fine k.c., uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia, jakie mu się należy już w tym terminie, wobec czego w konsekwencji odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się należeć od tego właśnie terminu.
W konsekwencji powyższych rozważań należało zmienić datę odsetek ustawowych od kwoty zasądzonej w pkt I, przyjmując że powinny one biec w okolicznościach niniejszej sprawy od dnia 9 czerwca 2010 r do dnia zapłaty jak również zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.298,35 zł tytułem odsetek za okres od 9.06.2010 r do dnia 14.11.2011 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 kpczmienił pkt I i II zaskarżonego wyroku orzekając jak w pkt 1 a i b.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawieart. 98 § 1 i 3 kpcoraz§ 2, 3 i 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(tekst jednolity Dz.U z 2013 r nr 461