Sąd Okręgowy w Świdnicy
IV Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IV Ka 728/13
Data wyroku: 2013-11-21 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Ewa Rusin
Słowa kluczowe: Zniewaga
Podstawa prawna: art. 437 § 1 k.p.k.

Sygnatura akt IV Ka 728/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 listopada 2013 roku.

Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

Przewodniczący :

SSO Ewa Rusin

Protokolant :

Ewa Ślemp

po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 roku
sprawyS. W.
z oskarżenia prywatnegoJ. P.
o czyn zart. 212 § 1 k.k.,art. 216 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu
z dnia 5 lipca 2013 roku, sygnatura akt III K 821/12

I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że :
1). ustala, ze oskarżonyS. W.w dniu 28 sierpnia 2012r. wW.znieważył słowami wulgarnymi oskarżycielkę prywatnąJ. P.w jej obecności tj. dopuścił się czynu kwalifikowanego zart. 216 § 1kk,
2). w pkt. II-im dyspozycji eliminuje określenieJ. P. (1)
3). uchyla pkt. III dyspozycji o zadośćuczynieniu.
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy
III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, wydatkami za to postępowanie obciążając Skarb Państwa.

Sygn. akt IV Ka 728 / 13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 5 lipca 2013r. sygn. akt III K 821/12:

I
ustalając, że oskarżonyS. W.w dniu 28 sierpnia 2012r. wW.znieważył słowami wulgarnymi oraz nazwał złodziejami w ich obecności oskarżycielkę prywatnąJ. P.iJ. P. (1)tj. dopuścił się czynu zart. 212 §1 kkiart. 216 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kk, po czym na podstawieart. 66 §1 kkiart. 67 §1 kkpostępowanie karne wobec oskarżonegoS. W.warunkowo umorzył na okres 2( dwóch) lat próby;

II
na podstawieart. 72 § 1 pkt 7a k.k.w zw. zart. 67 § 3 k.k.zobowiązał oskarżonego do powstrzymania się od kontaktowania się oraz zbliżania się doJ. P.iJ. P. (1);

III
na podstawieart. 67 § 3 k.k.zasądził od oskarżonegoS. W.na rzecz oskarżycielki prywatnejJ. P.kwotę 300 złotych tytułem zadośćuczynienia;

IV
zasądził od oskarżonegoS. W.na rzecz oskarżycielki prywatnejJ. P.kwotę 150 złotych uiszczoną tytułem opłaty sądowej oraz zwolnił go od pozostałym kosztów należnych Skarbowi Państwa.

Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się oskarżony, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z wyboru.
Apelujący na podstawieart. 427 k.p.k.,art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.,art. 438 pkt 1 i 3 k.p.k.wyrokowi temu zarzucił:

1
obrazę przepisów postępowania a toart. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.polegającą na przyjęciu winyS. W.w zakresie znieważenia oraz pomówieniaJ. P. (1)w sytuacji gdy świadek ten nie wnosił do Sądu prywatnego aktu oskarżenia;

2
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż oskarżony miał znieważać i pomawiać oskarżycielkę prywatną, w sytuacji gdy ustalenia te oparte są wyłącznie na treści zeznań świadków będących osobami najbliższymi dla oskarżycielki prywatnej, a sprzeczne są z treścią zeznań świadkówJ. W.iM. W.;

3
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nietrafnym przyjęciu, iż oskarżony znieważać miał zarówno oskarżycielkę prywatną, jak i świadkaJ. P. (1)zwrotami „(...)”, „(...)” w sytuacji gdy użycie przez oskarżonego wskazanych wyrażeń w liczbie pojedynczej, jak również fakt, iż w chwili zdarzenia doszło do wymiany zdań właśnie pomiędzy oskarżonym, aJ. P. (1), wskazują, iż powyższe kierowane były właśnie doJ. P. (1)a nie do oskarżycielki prywatnej;

4
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, polegający na nieuzasadnionym przyjęciu, iż społeczna szkodliwość czynu nie była znaczna, w sytuacji gdy analiza okoliczność przedmiotowych i podmiotowych zdarzenia powinna prowadzić do przyjęcia, iż jego społeczna szkodliwość była znikoma;

5
obrazę przepisów postępowania, a toart. 424 § 1 pkt 2 k.p.k.poprzez brak wskazania w treści pisemnego uzasadnienia, które z wyrażeń używanych przez oskarżonego realizować miały znamiona przestępstwa pomówienia.

Mając powyższe na względzie apelujący wniósł o:

1
zważywszy na treśćart. 439 § 1 k.p.k.w pierwszej kolejności o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu;

2
w dalszej kolejności w przypadku nieuwzględnienia zarzutu 1, wniósł o uniewinnienie oskarżonego od stawianych mu zarzutów;

3
w przypadku zaakceptowania ustaleń Sądu Rejonowego w Wałbrzychu co do sprawstwa oskarżonego wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu.

Sąd Okręgowy zważył co następuje;

Apelacja w zakresie podniesionej obrazy prawa procesowego w pkt. 1 i 5 jej zarzutów o okazała się zasadna, przez co zaskarżony wyrok musi zostać zreformowany.
Słusznie apelujący zarzucił obrazęart. 17§1 pkt. 9 kpk, polegającą na osądzeniu czynu oskarżonego popełnionego na szkodęJ. P. (1)i przypisaniu oskarżonemu dopuszczenia się w tym zakresie występku zart. 212 §1 kkiart. 216 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kk. W myśl zasady skargowości zart. 14 §1 kpkwszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. W zakresie czynów ściganych z oskarżenia prywatnego, jak w niniejszej sprawie, w myślart. 59 §1 kpkskargę prywatną może wnieść i popierać pokrzywdzony, zaś w trybieart. 59 §2 kpkinny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania. Jak wynika z akt sprawy, tylkoJ. P.złożyła oświadczenie o woli ścigania oskarżonegoS. W., natomiastJ. P. (1)tej treści oświadczenia nie złożył, także w trybie przytoczonego wyżej przepisuart. 59 §2 kpk. Nie zachodzi też w sprawie przypadek wstąpienia prokuratora do procesu na rzecz pokrzywdzonegoJ. P. (1)na podstawieart. 60 kpk. Taka sytuacja procesowa oznacza, że sąd nie może procedować w zakresie czynu, jakiego oskarżony miał się dopuścić na szkodęJ. P. (1), ujmować w opisie czynu przypisanego oskarżonemu elementów sprawstwa w tym zakresie, gdyż brak tu skargi uprawnionego oskarżyciela. Z tego powodu dokonano w postępowaniu odwoławczym korekty opisu czynu przypisanego, eliminując elementy sprawcze związane z pokrzywdzonymJ. P. (1).
Korekta opisu czynu przypisanego oskarżonemu była konieczna i w innym zakresie. Otóż Sąd I instancji w opisie czynu w części wstępnej wyroku, a przyjętym w części dyspozytywnej, nie zawarł niezbędnego ustawowego znamienia występku pomówienia zart. 212 §1 kk, tj. przypisania wypowiedzi oskarżonego cechy pomówienia przez brak wskazania , że zarzucana mu wypowiedźokreśla cechy postępowania lub właściwości oskarżycielki prywatnej, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej.Ponieważ w sprawie wniesiono apelację tylko na korzyść oskarżonego, stwierdzonego uchybienia nie można w inny sposób usunąć niż wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego przepisówart. 212 §1 kkw zart. 11 §2 kk.
Nieskutecznie apelujący dąży do wzruszenia trafności ustaleń faktycznych wyroku w zakresie dotyczącym przypisanych oskarżonemu zniewag wobecJ. P., wszak Sąd Rejonowy ustalił, iż krytycznego dnia oskarżony użył wobec niej określeń cyt.”(...)”, „(...)”, „(...)”( k.1 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku ) , które to ustalenie oparł nie tylko na zeznaniach osób najbardziej zainteresowanych niekorzystnym dla oskarżonego wynikiem sprawy (J. P.,J. P. (1)czyJ. R.) ale i syna oskarżonego, małoletniego świadkaJ. W. (1), co przekonująco uzasadnił, wykazując powody, dla których odmówił wiary oskarżonemu i towarzyszącym mu świadkomJ. W.iM. W..
Wypowiedziane przez oskarżonego wobec oskarżycielki słowa są wulgarnymi i obelżywymi w rozumieniuart. 216 §1 kk, nie sposób zgodzić się z apelującym, by Sąd I instancji ocenił społeczny stopień takiego czynu oskarżonego zbyt wysoko. Wszak to oskarżony sprowokował kłótnię z oskarżycielką prywatną i w jej trakcie publicznie i w obecności wielu osób znieważył oskarżycielkę licznymi słowami wulgarnymi, na które to epitety oskarżycielka nie zareagowała odwetem np. w postaci słów wulgarnych, co także Sąd ustalił. Z tego powodu zaaprobować należy zakończenie procesu przez warunkowe umorzenie postępowania na okres próby lat 2-ch, połączone z zobowiązaniem do niezbliżania się oskarżonego doJ. P.( pkt. II dyspozycji wyroku), które to rozstrzygnięcie pozostaje dla oskarżonego odpowiednio wychowawczym i powinno zapobiec złamaniu prawa w przyszłości. Jednocześnie w redakcji pkt. II-go dyspozycji wyroku wyeliminowano określenieJ. P. (1), związane z błędnym ujęciem działania oskarżonego na szkodę takżeJ. P. (1)w opisie czynu przypisanego, o czym wskazano wyżej.
Błędnie Sąd Rejonowy orzekł wpkt. IIIdyspozycji wyroku w trybieart. 67 §3 kko zadośćuczynieniu na rzecz oskarżycielki prywatnej, wszak przepis ten uprawnia w razie warunkowego umorzenia do np. zobowiązania sprawcy naprawienia szkody, nałożenia obowiązków wymienionych wart. 72 § 1 pkt 1-3, 5-6a, 7a lub 7bkk, a ponadto orzeczenia świadczenia pieniężnego wymienionego wart. 39 pkt 7kklub nawiązki. Do tego katalogu nie należy zadośćuczynienie, zatem ten punkt wyroku należało uchylić.
Ponieważ zaskarżony wyrok w wyniku apelacji znacznie zmodyfikowano na korzyść oskarżonego, to względy słuszności przemawiają za zwolnieniem oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego po myśliart. 636 § 1 i 3 kpkoraz629 kpk.