Sąd Okręgowy we Wrocławiu
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 418/13
Data wyroku: 2013-09-04 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Monika Kuźniar, Aleksandra Kędziora, Lidia Mazurkiewicz Morgut
Słowa kluczowe: Stwierdzenie Nabycia Spadku
Podstawa prawna: 931 § 1 k.c., art. 4 ustawy o aktach stanu cywilnego

Sygn. akt II Ca 418/13

POSTANOWIENIE
Dnia 4 września 2013r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:

Przewodniczący-Sędzia SO Lidia Mazurkiewicz Morgut
Sędzia SO Monika Kuźniar (spr.)
Sędzia SR del. Aleksandra Kędziora

Protokolant: Elżbieta Biała

po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013r. we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z wnioskuB. D.
przy udzialeA. C.,A. D.,E. K.,M. M.,J. M. (1),J. M. (2),J. W.iS. M.

o stwierdzenie nabycia spadku
na skutek apelacji wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu
z dnia 20 listopada 2012r.
sygn. akt I Ns 64/11

p o s t a n a w i a:

oddalić apelację.

Sygn. akt II Ca 418/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek poS. D., zmarłym dnia 26 sierpnia 2010 r. weW., ostatnio zamieszkałym weW.przyul. (...), na podstawie ustawy nabyła córkaA. C.w całości.
Rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia stanu faktycznego.S. D.zmarł w dniu 26.08.2010 r. weW.. Ostatnio zamieszkiwał weW.przyul. (...). Spadkodawca miał jedno dziecko – uczestniczkę postępowaniaA. C., uprzednioD.,urodzoną w dniu (...)Na mocy Naczelnika DzielnicyW.z dnia 24.09.1976 r. zmieniono nazwisko córki spadkodawcy zD.naC.. Małżeństwo spadkodawcy i matkiA. C.–J.C.zostało rozwiązane przez rozwód prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego weW.z dnia 10.06.1975 r. Następnie matka uczestniczki w dniu 24.06.1976 r. zawarła małżeństwo zC. C.. Poza uczestniczką postępowaniaA. C.spadkodawca nie miał innych dzieci, ani własnych, ani przysposobionych. W chwili śmierci był rozwiedziony. Nie sporządził testamentu. W Sądzie Rejonowym w Katerini w dniu 16.01.2012 r. uczestniczkaA. C.po odebraniu przyrzeczenia oświadczyła, iż jest córkąS. D.i że nie została przysposobiona. W dniu 11.01.2012 r.C. C.w Sądzie Rejonowym w Salonikach pod przysięgą złożył oświadczenie, iż nie przysposobił uczestniczkiA. C..
Sąd ustalił, iż uczestniczka postępowaniaA. C.jest córką spadkodawcy na podstawie odpisu aktu stanu cywilnego, uznając za niewykazane twierdzenia uczestniczkiA. D.jakoby to nie spadkodawca był ojcemA. C.. Sąd podał, że nie potwierdzono abyA. C.została przysposobiona przezC. C., a jedynie w przypadku przysposobienia pełnego uczestniczka nie dziedziczyłaby po swoim ojcu. Sąd zauważył, iż zmiana nazwiska uczestniczki dokonana została w drodze decyzji administracyjnej, nie była zaś wynikiem przysposobienia. Z oświadczeń złożonych przed Sądami greckimi przezA. C.iC. C.również wynikało, żeA. C.nie została przysposobiona przezC. C.. Wnioskodawca nie powołał zaś dowodów mogących obalić stan faktyczny wynikający z aktów stanu cywilnego.
Apelacjęod powyższego rozstrzygnięcia wniósł wnioskodawca. Sądowi I instancji zarzucił naruszenieart. 931 § 1 kcpoprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż uczestniczka postępowania nie jest córką spadkodawcy i z braku zstępnych i małżonka spadkodawcy dziedziczą po nim z ustawy rodzeństwo i zstępni rodzeństwa. Zarzucił nadto naruszenieart. 233 § 1 kpcpoprzez błędne przyjęcie, że uczestniczkaA. C.jest dzieckiem spadkodawcy.
W uzasadnieniu podniósł, że kiedy spadkodawca poznał matkę uczestniczki, była ona już w ciąży i biologicznym ojcem uczestniczki jest inny mężczyzna. Sądowi I instancji zarzucił, że nie ustosunkował się do zarzutów uczestników zgłaszanych w toku postępowania, a dotyczących wątpliwości w zakresie pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą aA. C.. Z tego względu Sąd błędnie przyjął, że uczestniczka jest córką spadkodawcy i dziedziczy po nim spadek w całości z ustawy. Podniósł, iż za podstawę prawną rozstrzygnięcia winien być przyjętyart. 932 § 4 kc, nie zaśart. 931 § 1 kc.
Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, że spadek poS. D.dziedziczy z ustawy rodzeństwo i zstępni rodzeństwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy w oparciu o zebrany materiał dowodowy, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd Okręgowy przyjmuje za własne, czyniąc je podstawą orzekania w postępowaniu apelacyjnym.
Nietrafny jest zarzut apelującego, jakoby orzekając w niniejszej sprawie, Sąd I instancji naruszył normę przepisuart. 931 § 1 kc.Wedle jego brzmienia, w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek.
Dowodem pochodzenia dziecka jest akt urodzenia, który ma moc dokumentu urzędowego. Wedle brzmienia przepisuart. 244 § 1 kpc, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
Poza domniemaniami wymienionymi wart. 244 kpc, dokumenty urzędowe w przypadkach ściśle określonych w ustawie, mogą być wyposażone w inne domniemania, przypisujące im dodatkową moc dowodową. Zgodnie z art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 11 grudnia 2002 r. (I CK 348/02 LEX 1050447) orzekł, że art. 4 ustawy z 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi wyjątek od ogólnej zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i wyjątek ten, ze względu na swoją oczywistą rację prawną, musi być przez sąd bezwzględnie respektowany w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Wyraz „wyłączny” użyty w art. 4 wskazuje na to, że tylko na podstawie aktu stanu cywilnego dopuszczalne jest udowodnienie faktu urodzenia, małżeństwa lub zgonu. Odnosi się to także do podstawowych danych zawartych w tych aktach dotyczących daty i miejsca zdarzenia, danych dotyczących dziecka (płeć, imię, nazwisko, pochodzenie od określonych rodziców), danych dotyczących osób wstępujących w związek małżeński oraz danych dotyczących osób zmarłych. Oznacza to, że treść aktu urodzenia rozstrzyga o nazwisku dziecka i pochodzeniu od określonych rodziców.
Zatem, samo wyrażenie przypuszczenia, że dokument urzędowy może być niezgodny z prawdą, nie stanowi zaprzeczenia jego prawdziwości i nie podważa jego mocy dowodowej. Strona powinna bowiem udowodnić wskazywane przez siebie okoliczności w tym zakresie, a obalenie domniemania danych zawartego w akcie stanu cywilnego może nastąpić jedynie w sprawach o prawa stanu, które rozpoznawane są na drodze sądowej w trybie procesowym. Oznacza to, że powoływanie się przez wnioskodawcę na okoliczność, że, że biologicznym ojcem uczestniczki jest inny mężczyzna, jest bezskuteczne.
Z odpisu zupełnego aktu urodzeniaA. D.wynika, że jej rodzicami byliS. D.iJ. D.. W akcie umieszczono też dodatkową wzmiankę, zgodnie z którą Naczelnik DzielnicyW.decyzją z dnia 24 września 1976 r. Nr SW-(...)zmienił nazwiskoA. D.
(...)C.. Powołany odpis zupełny aktu urodzenia uczestniczki postępowania nie zawiera innych wzmianek, w tym o przysposobieniu, która – zgodnie z art. 47 ust. 1 Prawa o aktach stanu cywilnego – zostałaby wpisana w razie orzeczenia przysposobienia dziecka.
Zważyć należy, że wzmianki o zmianie nazwiska uczestniczki postępowania, dokonanej w drodze decyzji administracyjnej Naczelnika DzielnicyW., nie można w żadnym razie utożsamiać z orzeczeniem o przysposobieniu. Nadto, fakt braku przysposobienia uczestniczki przez innego mężczyznę uprawdopodabnia, jak słusznie stwierdził Sąd Rejonowy, treść oświadczeń złożonych przez uczestniczkę postępowaniaA. C.iC. C.przed sądami greckimi. Wynika z nich, iżA. C.nie została przysposobiona przezC. C.i jest córkąS. D..
Słusznie też zauważył Sąd I instancji, że tylko w przypadku przysposobienia pełnego przysposobiony nie dziedziczy po swoich wstępnych naturalnych i ich krewnych, dziedziczy zaś wówczas po przysposabiającym i jego krewnych tak jak by był dzieckiem przysposabiającego (art. 936 § 1 i 2 kc). W następstwie takiego przysposobienia przysposobiony nie tylko staje się dzieckiem przysposabiającego, lecz także członkiem jego rodziny, z tym że jednocześnie ulegają zerwaniu więzy przysposobionego z jego naturalna rodziną.
Wobec faktu zatem, że domniemanie danych zawartych w akcie urodzenia uczestniczkiA. C.nie zostało obalone, Sąd I instancji zobowiązany był, na podstawie art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego ustalić, żeA. C.jest córką spadkodawcy. Wobec zaś nie pozostawania przez spadkodawcę w chwili otwarcia spadku w związku małżeńskim, jak też wobec braku innych zstępnych, Sąd Rejonowy prawidłowo określił krąg spadkobierców poS. D., stwierdzając, że spadek po nim nabyła w całości córkaA. C..
Z tego względu Sąd Odwoławczy na podstawieart. 385 kpcoddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w sentencji.