Sąd Apelacyjny w Krakowie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 926/12
Data wyroku: 2012-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Feliksa Wilk, Iwona Łuka-Kliszcz, Jadwiga Radzikowska
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: art. 111 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 15 tej ustawy.

Sygn. akt III AUa 926/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący:

SSA Iwona Łuka-Kliszcz (spr.)

Sędziowie:

SSA Feliksa Wilk
SSA Jadwiga Radzikowska

Protokolant:

sekr. sądowy Barbara Dudzik

po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. w Krakowie
sprawy z wnioskuS. K.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wC.
o wysokość emerytury
na skutek apelacji wnioskodawczyniS. K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt VIII U 2144/11

o d d a l a apelację.

Sygn. akt III AUa 926/12

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział VIII Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanieS. K.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wC.z dnia 28 października 2011 r. odmawiającej jej przeliczenia emerytury.
Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyniS. K.ma ustalone prawo do emerytury począwszy od dnia 1 października 1990 r. Do ustalenia podstawy wymiaru tej emerytury przyjęto wynagrodzenie z trzech lat kalendarzowych, tj. do 1978 r. do 1980 r. wybrane z 12 lat kalendarzowych poprzedzających rok przed złożeniem wniosku, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 165,38%. W październiku 2011 r. wnioskodawczyni wystąpiła o przeliczenie emerytury, w ten sposób, aby do podstawy wymiaru świadczenia uwzględnić wynagrodzenie za lata 1977, 1978 i 1979, przyjmując jako datę początkową obliczenia 12 lat kalendarzowych przed złożeniem wniosku o emeryturę rok 1999.
W tym stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy uznając odwołanie za nieuzasadnione powołał się na treśćart. 15 oraz art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.) i wywiódł, że jedynym możliwym wariantem przeliczenia emerytury wnioskodawczyni, wobec jej wniosku z października 2011 r., był wariant z art. 111 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myślart. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia. Zatem niemożliwym było dokonanie przeliczenia emerytury, jak tego domagała się wnioskodawczyni, z uwzględnieniem trzech kolejnych lat 1977-1979. Początek 12-lecia od złożenia wniosku o emeryturę przypada bowiem na 1978 r., a nie 1977 r. Odnosząc się zaś do zastrzeżeń wnioskodawczyni dotyczących nie uwzględnienia do stażu ubezpieczeniowego jej pracy w gospodarstwie rolnym i opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, Sąd Okręgowy zauważył, że były one już przedmiotem prawomocnych decyzji organu rentowego. Zaś przedmiotem niniejszej sprawy jest wyznaczony przedmiotem zaskarżonej decyzji i treścią wniosku inicjującego jej wydanie. Powyższe żądanie nie było objęte decyzją z dnia 28 października 2011 r. i dlatego też nie było przedmiotem orzekania. Ponadto praca wnioskodawczyni w gospodarstwie rolnym i tak nie mogłaby być doliczona jest do okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawczyni, albowiem wnioskodawczyni tego nie potrzebuje, posiadając ponad trzydziestoletni staż pracy. Zaś opłacone składki zostały w 2003 r. uwzględnione i doliczone do emerytury wnioskodawczyni z wyrównaniem za trzy lata wstecz w 2004 r., stosownie do treści art. 133 ust. 1 pkt.2 cytowanej ustawy.
Apelacjęod powyższego wyroku Sądu Okręgowego wywiodła wnioskodawczyniS. K.zaskarżając go w całości. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz nierozpoznanie istoty sprawy i wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i przeliczenie jej emerytury zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu apelująca podniosła, że Sąd pierwszej instancji pominął i nie doliczył jej opłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego od 1977 r. do 1984 r. Zdaniem apelującej błędnie Sąd pierwszej instancji przyjął też rok 1999 r., jako datę początkową do obliczenia 12-lecia poprzedzającego datę złożenia wniosku o emeryturę. W 1999 r. miała już bowiem ustalone prawo do emerytury.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia i oceny prawne Sądu pierwszej instancji odnośnie wykładni przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 153 poz. 1227 ze zm.), a w szczególności w zakresie interpretacji przepisu art. 111 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że w przypadku wnioskodawczyniS. K.nie jest możliwe dokonanie przeliczenia przysługującej jej emerytury w trybie art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W tym przepisie przewidziana jest możliwość ponownego obliczenia wysokości emerytury od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia. Tymczasem do ustalenia podstawy wymiaru wcześniejszej emerytury wnioskodawczyni (przyznanej od dnia 1 października 1990 r. na jej wniosek z dnia 5 października 1990 r. – k. 2 a.r.) przyjęto wynagrodzenie za okres 3 kolejnych lat z ostatnich 12 lat kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku o emeryturę, tj. od dnia 1 stycznia 1978 r. do 31 grudnia 1980 r. Nie było natomiast możliwości obliczenia podstawy wymiaru emerytury wnioskodawczyni w oparciu o wynagrodzenie z lat 1977-1979. Okres 12 lat kalendarzowych poprzedzających złożenie o emeryturę przypada bowiem na lata 1978-1989 i nie obejmuje 1977 r. Trafnie więc Sąd pierwszej instancji uznał, iż odmowa przeliczenia emerytury wnioskodawczyni w zaskarżonej decyzji organu rentowego jest prawidłowa.
Podkreślenia wymaga także fakt, iż analiza akt emerytalnych apelującej wskazuje na to, że na skutek złożonego przez nią wniosku o przeliczenie świadczenia  z dnia 21 lutego 2009 r., organ rentowy dokonując przeliczenia jej świadczenia zgodnie z treścią art. 111 cytowanej ustawy, z urzędu dokonał wariantowego przeliczenia zgodnie z tym przepisem, jednakże wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia okazywał się niższy od dotychczasowego, a decyzja przeliczająca z dnia 6 kwietnia 2009 r. nie została przezS. K.zaskarżona. Powyższa analiza wskazuje, że podstawa wymiaru świadczenia apelującej została wyliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami z uwzględnieniem najkorzystniejszych wynagrodzeń
Natomiast brak zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawczyni okresu jej pracy w gospodarstwie rolnym wynika z faktu, że okres taki – jako uzupełniający (art. 10 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) – jest uwzględniany, tylko jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach ogólnych (w art. 5-7), są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, i tylko w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Wnioskodawczyni posiada jednakże ponad 30 okresów składkowych i już ma ustalone prawo do emerytury. Zaś składki na ubezpieczenie emerytalne z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, jakich zaliczenia się domagała, zostały jej już doliczone do emerytury decyzją organu rentowego z dnia 26 kwietnia 2004 r. (k. 90 a.r.) wraz z wyrównaniem za trzy lata wstecz, stosownie do treści art. 133 ust. 1 pkt. 2 cytowanej ustawy. Ponadto, jak tranie zauważył Sąd pierwszej instancji, zarówno kwestia zaliczenia do stażu pracy wnioskodawczyni okresu pracy w gospodarstwie rolnym jak i doliczenia opłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne rolników, nie były przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji ani wnioskuS. K.tą decyzję poprzedzającego. Zaś w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych niedopuszczalne jest dochodzenie przed sądem żądania, które nie było rozpoznane przez organ rentowy ani zgłoszone przez wnioskodawcę. Przedmiot sporu sądowego w tych sprawach wyznacza bowiem przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji organu rentowego (zob. wyrok SN z dnia 25 maja 1999 r., II UKN 622/98, OSN 2000, nr 15, poz. 591 oraz wyrok SN z dnia 23 listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSN 2001, nr 5, poz. 169). Przed sądem wnioskodawca może wnosząc odwołanie od decyzji organu rentowego, żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował.
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja nie zawiera uzasadnionych zarzutów, dlatego też na podstawieart. 385 k.p.c.orzekł jak w sentencji.