Sąd Okręgowy w Toruniu
IX Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: IX Ka 144/13
Data wyroku: 2013-05-16 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Sędziowie: Aleksandra Nowicka, Jarosław Sobierajski, Rafał Sadowski
Słowa kluczowe: Nawiązka
Podstawa prawna: art. 288 § 1 kk w zw. z art. 57 a § 1 kk

Sygn. akt IX Ka 144/13

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 16 maja 2013 roku
Sąd Okręgowy w Toruniu IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący SSO Jarosław Sobierajski (spr.)
Sędziowie SO Rafał Sadowski
SO Aleksandra Nowicka
Protokolant st.sekr.sądowy Magdalena Maćkiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Bożeny Mentel

po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 roku

sprawyD. H.
oskarżonego o przestępstwo zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 57 a § 1 kk

na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmnie
z dnia 15 stycznia 2013 roku sygn. akt II K 589/12

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie zawarte w punkcie IV,

2
na podstawieart. 57 a § 2 kkorzeka od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego – Spółdzielni Mieszkaniowejul. (...)wC.nawiązkę w wysokości 700 (siedmiuset) złotych;

II
w pozostałym zakresie tenże wyrok utrzymuje w mocy;

III
zwalnia oskarżonego od zapłaty wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym, którymi obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt IX Ka 144/13

UZASADNIENIE
D. H.został oskarżony o to, że:
w dniu 22 października 2012 r. wC., działając publicznie i bez powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, umyślnie wybił szybę w drzwiach klatki schodowej nr 1budynku mieszkalnego nr (...)naosiedlu (...), powodując straty w kwocie 700 złotych na szkodę spółdzielni Mieszkaniowej ul,(...)wC.
tj. o czyn zart. 288 §1 kkw zw. zart. 57a §1 kk

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w Chełmnie(sygn. akt II K 589/12) uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest za winnego popełnienia występku zart. 288 § 1 kkw zw. zart. 57a § 1 kki za to po zastosowaniuart. 57a § 1 kkna podstawieart. 288 § 1 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 3 lata i w tym okresie oddał go pod dozór kuratora sądowego.
Sąd Rejonowy na podstawieart. 72 § 1 pkt 4 kkzobowiązał oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej (punkt III zaskarżonego wyroku), zaś na mocyart. 72 § 2 kkzobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego – Spółdzielni Mieszkaniowej wC.kwoty 700 złotych w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia (punkt IV zaskarżonego wyroku).
Oskarżony został zwolniony od kosztów sądowych, zaś wydatkami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Od powyższego wyroku apelację wniósł prokurator zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Wyrokowi zarzucił obrazę przepisu prawa materialnego, tj.art. 57a § 2 kkpoprzez jego niezastosowanie i nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody zart. 72 § 2 kk, gdy wobec uznania oskarżonego za winnego popełnienia występku o charakterze chuligańskim obowiązek naprawienia szkody – co wynika z brzmieniaart. 57a § 2 kk- winien być orzeczony na podstawieart. 46 kk.
Powołując się na powyższy zarzut prokurator ostatecznie -po modyfikacji wniosku na rozprawie apelacyjnej - wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego w miejsce orzeczonego na podstawiart. 72 § 2 kkobowiązku naprawienia szkody nawiązki zart. 57a § 2 kkw wysokości 700 złotych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Podzielając zarzut apelacji prokuratora tj. naruszenia przepisu prawa materialnego pod postaciąart. 57a § 2 kkpoprzez jego niezastosowanie, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok lecz nie zgodnie z sugestią skarżącego wyrażoną w apelacji lecz zgodnie z wnioskiem prokuratora złożonym na rozprawie apelacyjnej.

Rację ma prokurator podnosząc, iż w sprawie doszło do naruszenia dyspozycjiart. 57a § 2 kk. Wobec ustalenia (którego prokurator nie kwestionuje, a i sąd odwoławczy uznaje je za całkowicie trafne), że przypisane oskarżonemu przestępstwo stanowiło występek o charakterze chuligańskim, obligatoryjnym było bowiem orzeczenie wobec oskarżonego nawiązki, o której mowa wart. 57a § 2 kk. Skazując za występek o charakterze chuligańskim, sąd orzeka bowiem nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, chyba że orzeka obowiązek naprawienia szkody lub nawiązkę na podstawieart. 46 kk(art. 57a § 2 kkzdanie pierwsze).
W niniejszej sprawie sąd meriti ustalając, że oskarżony swoim zachowaniem wyrządził pokrzywdzonemu - Spółdzielni Mieszkaniowej wC., szkodę w wysokości 700 złotych, nałożył na niego obowiązek naprawienia skody na podstawieart. 72 §2 kk, nie dostrzegając, że nawiązka zart. 57a § 2 kkma charakter obligatoryjny (zaś obowiązek zart. 72 § 2jest fakultatywny) oraz pomijając, że podstawa do orzeczenia w/w nawiązki odpada jedynie wówczas, gdy sąd orzeka obowiązek naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązkę w trybieart. 46 kk
      ,nie zaś w przypadku orzekania na podstawieart. 72 § 2 kk.
Z tych przyczyn wobec oskarżonego należało orzec obligatoryjną nawiązkę zart. 57a § 2. W sprawie bynajmniej nie było podstaw do orzekania obowiązku naprawienia szkody w trybieart. 46 § 1 kk, bowiem pokrzywdzony stosownego wniosku nie złożył. Co prawda orzeczenia przedmiotowego obowiązku domagał się prokurator, lecz żądanie takie zgłosił dopiero po zamknięciu przewodu sądowego, w tzw. ostatnim słowie, a więc z naruszeniem prekluzyjnego terminu o jakim mowa wart. 49a kpk. Należy przypomnieć, że wniosek o naprawienie szkody, o którym mowa wart. 46 § 1 kkw sytuacji, gdy nie wytoczono powództwa cywilnego pokrzywdzony, a także prokurator może złożyć, aż do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej. W niniejszej sprawie – skoro nie doszło do przesłuchania przedstawiciela pokrzywdzonego na rozprawie – termin ten wyznaczał moment zakończenia odczytywania zeznań przedstawicielaSpółdzielni Mieszkaniowej (...). Przekroczenie terminu, o jakim mowa w przepisieart. 49a kpkwykluczyło więc obligatoryjne zasądzenie świadczeń, o których mowa wart. 46 § 1 kk.

Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie zawarte w punkcie IV, tj. orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 72 § 2 kk, i w to miejsce - na podstawieart. 57a § 2 kk- orzekł od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego – Spółdzielni Mieszkaniowej wC.- nawiązkę w wysokości 700 złotych. Wysokość nawiązki odpowiada wysokości wyrządzonej przez oskarżonego pokrzywdzonemu szkody. Skoro zaś szkoda wyrządzona pokrzywdzonemu będzie w całości zaspokojona nawiązką, nie było podstaw do orzekania dodatkowej kwoty tytułem obowiązku naprawienia szkody zart. 72 § 2 kk.
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy utrzymał w mocy. Brak było bowiem jakichkolwiek uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze będące podstawą do uchylenia lub zmiany wyroku z urzędu w dalszej części.
Sąd Okręgowy, na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpk, zwolnił oskarżonego od ponoszenia wydatków powstałych w postępowaniu odwoławczym i obciążył tymi wydatkami Skarb Państwa, albowiem przemawiają za tym względy słuszności; wszak postępowanie odwoławcze zostało wszczęte, a zaskarżony wyrok uległ zmianie na skutek błędu Sądu Rejonowego.