Sąd Okręgowy w Rzeszowie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 88/13
Data wyroku: 2013-09-13 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Małgorzata Moskwa, do SO Magdalena Kocój, Barbara Chłędowska
Słowa kluczowe: Podział Majątku Wspólnego
Podstawa prawna: art. 46 kro

Sygn. akt I Ca 88/13

POSTANOWIENIE

Dnia 13 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO Małgorzata Moskwa (spr.)

Sędziowie:

SSO Barbara Chłędowska
SSR del. do SO Magdalena Kocój

Protokolant:

Wiesława Oczoś

po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. w Rzeszowie
na rozprawie
sprawy z wnioskuA. P.
z udziałemM. T.,P. T. (1)
o dział spadku poJ. S. (1)Z. T.wraz z podziałem majątku wspólnego i zniesieniem współwłasności
na skutek apelacji uczestnikaP. T. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I Ns 2557/10

I. zmienia zaskarżone postanowienie w pkt. I , II i III poprzez:
1. dodanie po pkt. I pkt. Ia o treści „ustala że przedmiotem podziału majątku wspólnegoM. T.iJ. S. (2)Z. T.oraz przedmiotem działu spadku poJ. S. (2)Z. T.jest prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...)położonej wR.objętej KW nr(...)prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie wraz z prawem własności garażu murowanego”,
2. nadanie brzmienia pkt. II „ustala wartość przedmiotu działu spadku i podziału majątku wspólnego na kwotę 233.261zł”,
3. dodanie w pkt. III „ – przydzielić uczestnikowiP. T. (1)składnik majątkowy szczegółowo opisany w pkt. Ia,
II. w pozostałej części apelacje oddala,
III. orzeka, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postepowania apelacyjnego i koszty postępowania apelacyjnego między stronami wzajemnie znosi.

Sygn. aktI Ca 88/13

UZASADNIENIE
postanowienia z dnia 13 września 2013 r.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I Ns 2557/10, Sąd Rejonowyw Rzeszowie Wydział I Cywilny ustalił, że przedmiotem działu spadku poJ. S. (1)Z. T.jest:
1/ prawo własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego w budynku przy uł.(...)wR.objętego Kw(...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie VII Wydział Ksiąg Wieczystych wraz z związanym udziałem wynoszącym 1/36 części w prawie własności nieruchomości objętejKw (...),
2/ prawo własności samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1999,
3/ prawo własności samochodu osobowegom-ki W. (...)C.nr rejestracyjny(...)rok produkcji 1985,
4/ prawo własności samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1974,
5/ udział wynoszący 1/2 części w prawie własności samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1987.
Sąd ustalił także, że wartość przedmiotu działu spadku wynosi kwotę 223 761,00 zł oraz dokonał działu spadku poJ. S. (1)Z. T.wraz z podziałem majątku wspólnego i zniesieniem współwłasności w ten sposób, że:
- prawo własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego w budynku przyul.(...)wR.objętegoKw (...)prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie VII Wydział Ksiąg Wieczystych wraz z związanym udziałem wynoszącym 1/36 części w prawie własności nieruchomości objętejKw (...)- przydzielił w całości na rzeczA. P., c.J.iM.,
-prawo własności samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1999 - przydzielić w całości na rzecz uczestniczkiM. T.
- prawo własności: samochodu osobowegom-ki W. (...)C.nrrejestracyjny(...)rok produkcji 1985, samochodu osobowegom-ki F. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1974, samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1987 -przydzielił w całości na rzecz uczestnikaP. T. (1), s.J.iM.zasądził od wnioskodawczyniA. P.na rzecz uczestnikaP.kwotę 70 859,00 zł tytułem spłaty z ustawowymi odsetkami od daty prawomocności postanowienia. W pkt V orzeczenia Sąd przyznał biegłemu sądowemuZ. S.wynagrodzenie w kwocie 1 136,09 zł, zaś w pkt V orzekł, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zarządzając zwrot na rzecz uczestniczkiM. T.kwoty 5,31 zł tytułem nadpłaty uiszczonej zaliczki na koszty opinii biegłego sądowego.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że okolicznością niesporną jest, iż samochód osobowy m-kiF. (...)jako nabyty przez spadkodawcęJ. T.w czasie trwania jego małżeństwa zM. T., z którą nie zawierał żadnych umów majątkowych małżeńskich - stanowi majątek wspólny.
Sąd ustalił, że spadkobiercami ustawowymiJ. S. (1)Z. T.są żonaM. T.oraz dzieciP. T. (1),A. P.po 1/3 części. W skład majątku spadkowego poJ. T.wchodzi: prawo własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego wR.przyul. (...)wraz z udziałem związanym z własnością lokalu wynoszącym 1/36 części o wartości 216.833,00 zł, samochód osobowy m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1999 o wartości 4.800 zł, samochód osobowym-ki W. (...)C.nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1985 o wartości 500 zł, samochód osobowy m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1974 o wartości 628 zł, udział wynoszący 1/2 części w prawie własności samochodu osobowego m-kiF. (...)nr rejestracyjny (...)rok produkcji 1987 o wartości 500zł.
Sąd Rejonowy ustalił także, że przedmiotowy lokal mieszkalny położony przyul. (...)wR.znajduje się w posiadaniu wnioskodawczyniA. P., która ponosi wszelkie opłaty związane z jego utrzymaniem. UczestnikP. T. (1)tytułem powyższych opłat przekazał wnioskodawczyni kwotę 400 zł. Uczestnik ten po śmierci swojej matki otrzymał lokal mieszkalny położony wR.przy ul.(...).Samochody markiF. (...)iF. (...)są w posiadaniu uczestniczkiM. T., natomiast samochodymarki W.iF. (...)są w posiadaniu uczestnikaP. T. (1).
Oceniając zebrany w sprawię materiał dowodowy Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne zgromadzone w aktach dowody z dokumentów, opinie biegłych oraz zeznania uczestników.
Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji zauważył, iż skład majątku spadkowego ostatecznie był okolicznością niesporną. Poza sporem była także wartość poszczególnych składników majątkowych określona przez Sąd na podstawie opinii biegłych na kwotę 223 261,00 złotych (216.833,00 zł + 4.800 zł + 500 zł + 628 zł + 500 zł ). Spór przedmiotowej sprawie sprowadzał się zaś do sposobu wyjścia ze współwłasności i istniał tylko pomiędzy wnioskodawczyniąA. P.a uczestnikiemP. T. (1), który był przeciwny przyznaniu wnioskodawczyni przedmiotowego lokalu mieszkalnego wnosząc o przyznanie powyższego składnika majątkowego na swoją rzecz. Uwzględniając okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności okoliczność, iż wnioskodawczyni wnosiła o przyznanie na jej rzecz przedmiotowego lokalu mieszkalnego, powyższy lokal mieszkalny znajduje się w jej posiadaniu, ponosi ona od daty otwarcia spadku opłaty związane z jego utrzymaniem, posiada ona, jak przyznał uczestnik, stosowne środki finansowe na dokonanie spłaty natomiast uczestnikP. T. (1)otrzymał już inny lokal mieszkalny stanowiący majątek spadkowy po matce stron Sąd Rejonowy uznał, iż taki podział powyższego składnika majątkowego jest w pełni uzasadniony. Nadto w ocenie Sądu I instancji taki sposób fizycznego podziału jest preferowany jako pierwszorzędny wśród sposobów zniesienia współwłasności i zabezpieczy w całości wobec zasądzonych spłat interesy pozostałych spadkobierców. Prawo własności samochodu osobowego markiF. (...)Sąd przyznał na rzecz uczestniczkiM. T.zgodnie z jej żądaniem, wnioskiem wnioskodawczyni i wobec braku sprzeciwu uczestnika, zaś uwzględniając stan posiadania, stanowisko wnioskodawczyni oraz ostatecznie wyrażenie zgody przezP. T. (1), Sąd przydzielił składniki majątku spadkowego w postaci samochodów marki :W.,F. (...)iF. (...)na jego rzecz. Ustalając wysokość należnych spłat przy ustalonej wartości przedmiotu działu spadku na kwotę 223 761,00 zł Sąd Rejonowy uwzględnił wysokość posiadanych przez uczestników udziałów w majątku spadkowym tj. po 1/3 części oraz ich stanowiska odnośnie braku roszczeń co do składnika majątkowego w postaci samochodum-ki S..
Sąd wskazał także, że wobec tego, iż wnioskodawczyni i uczestnik zgodnie obejmowali w zakresie wzajemnych roszczeń finansowych jedynie lokal mieszkalny oraz samochody:W.,F. (...)iF. (...)- a więc majątek o łącznej wartości 218 461,00 zł ich wartość związanych z roszczeniami finansowymi udziałów należało ustalić na kwotę 72 820,00 zł. Uwzględniając zaś wartość przydzielonych na rzecz uczestnikaP. T. (1)składników majątku spadkowego w łącznej wysokości 2 128,00 zł ( 500,00 zł + 628,00 zł + 1000,00 zł ) Sąd ustalił wysokość należnej spłaty na kwotę 70 692,00 zł(72 820,00 zł -2 128,00 zł ) .Orzeczenie o kosztach wydano stosownie do treściart. 520 § 1 kpc.
W/w orzeczenie zaskrzył apelacją uczestnikP. T. (2)zaskarżając je w całości i zarzucając:
1/naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie a polegające w szczególności na obrazie art. 1038 kcw zw. zart. 680 i art. 688 kpcprzez przyjęcie, że dokonano podziału całego majątku dorobkowego w sytuacji, gdy jak ustalił w ostatnim czasie uczestnik w skład majątku spadkowego wchodzi także prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...)położonej wR.objętej kw nr(...)prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rzeszowie zabudowanej budynkiem garażu murowanego pokrytego papą położonego wR.przyul. (...), który wynajmuje wnioskodawczyni
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego tj.art. 622 § 2 kpcw zw. zart. 623 kpcprzez odmowę przydzielenia uczestnikowiP. T. (1)w ramach działu spadku mieszkania położonego wR.przyul. (...), w sytuacji, gdy wnioskodawczyni nie mieszka wR., jej centrum życiowym jestG., a uczestnik jest mieszkańcem tego miasta i przez wiele lat zamieszkiwał w przedmiotowym mieszkaniu i podobnie jak wnioskodawczyni ma możliwość dokonania jej spłaty.
3/ błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść rozstrzygnięcia , a polegające na przyjęciu, że postanowieniem objęto wszystkie składniki majątkowe
Wskazując na powyższe uczestnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i ustalenie, że w skład spadku wchodzi także w/w prawo użytkowania wieczystego oraz dokonanie działu przez przydzielenie na wyłączną własność uczestnika lokalu mieszkalnego oraz prawa użytkowania wieczystego ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania apelacyjnego jako części kosztów procesu.
W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyniA. P.podała, że nie wiedziała, że w skład spadku wchodzi także w/w prawo użytkowania wieczystego, gdyż uczestnik informował ją, że „garaż został na niego przepisany”. Zaprzeczyła także, by wynajmowała przedmiotowy garaż osobie trzeciej. Odnosząc się do dalszych zarzutów apelacji wnioskodawczyni wskazała, że są one chybione, gdyż zasadnie Sąd przydzielił na jej rzecz sporne mieszkanie położone wR.przyul. (...).
Na rozprawie apelacyjnej wnioskodawczyni wniosła o przydzielenie w/w prawa użytkowania wieczystego na rzecz uczestnika bez spłat na jej rzecz oraz o zniesienie kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelacja uczestnika zasługuje częściowo na uwzględnienie.
Jak wynika z odpisuksięgi wieczystej Nr (...)prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rzeszowie w przedmiotowej sprawie nie objęto wszystkich składników majątkowych, gdyż w skład majątku wspólnego spadkodawcyJ. S. (1)Z. T.i uczestniczkiM. T.wchodzi także prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...)położonej wR.wraz z prawem własności garażu murowanego
(dowód: odpis Kw Nr(...)prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rzeszowie k 240-242)
Strony zgodnie podały, że przedmiotowy składnik majątkowy ma wartość 10 000 zł oraz wyraziły zgodę na przydzielenie tego składnika majątkowe na rzecz uczestnikaP. T. (1)bez spłat.
W tej sytuacji Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 kpcw. zw. z 13§2 kpczmienił zaskarżone postanowienie w pkt I , II i III poprzez dodanie po pkt. I pkt. Ia o treści „ustala że przedmiotem podziału majątku wspólnegoM. T.iJ. S. (2)Z. T.oraz przedmiotem działu spadku poJ. S. (2)Z. T.jest prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...)położonej wR.objętej KW nr(...)prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie wraz z prawem własności garażu murowanego”.
Uwzględniając zgodne stanowiska stron co do wartości przedmiotowego składnika majątkowego oraz przydzielenia go na rzecz uczestnikaP. T. (1)bez spłat Sąd Okregowy orzekł jak w pkt I .2 i 3 postanowienia.

W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy nie uwzględnił apelacji uczestnika, zmierzającej do przyznania mu na wyłączną własność mieszkania położonego wR.przyul. (...).

Wnioskodawczyni od kwietnia 2012 r. stale i systematycznie ponosi koszty utrzymania wchodzącego w skład spadku poJ. T.mieszkania położonego wR.przyul (...).
(dowód: potwierdzenia transakcji dokonanych z rachunku wnioskodawczyni ma rzecz(...)k 190-203 i 212- 238)

Zdaniem Sądu Okręgowego jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy uczestnikP. T. (1)po śmierci swojej matki otrzymał lokal mieszkalny położony wR.przyul. (...), a zatem krzywdzącym byłoby dla wnioskodawczyni , aby nie otrzymała w naturze żadnego składnika ze spadku po rodzicach. Podnoszona przez uczestnika okoliczność, że centrum życiowe wnioskodawczyni znajduje się wG.nie przemawia za przydzieleniem kolejnego mieszkania po rodzicach na rzecz uczestnika.
NadtoP. T. (1)nie wykazał, by posiadał środki finansowe na ewentualna spłatę dla wnioskodawczyni, przyznał natomiast, że to siostra dysponuje dużymi środkami pieniężnymi.
Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia także fakt, iż ostatecznie uczestnik otrzymał na wyłączna własność także prawo użytkowania wieczystegodziałki nr (...)położonej wR.objętej KW nr(...)prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie wraz z prawem własności garażu murowanego, bez spłat na rzecz wnioskodawczyni.
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawieart. 385w zw. zart. 13 § 2 kpcoddalił apelację uczestnika w pozostałym zakresie.
O kosztach orzeczono na podstawieart. 520 kpc.