Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: VII U 3181/12
Data wyroku: 2013-04-24 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Zabrocka
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt VII U 3181/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 kwietnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Gdańsku
VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Elżbieta Zabrocka
Protokolant: sekr.sądowy Alina Bastuba

po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. w Gdańsku
sprawyA. L.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
o prawo do emerytury
na skutek odwołaniaA. L.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.
z dnia 4 października 2012 r. nr(...)

zmienia zaskarżoną decyzję pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.i przyznaje ubezpieczonemuA. L.prawo do emerytury od 26 września 2012r.

/ na oryginale właściwy podpis/

Sygn. akt VII U 3181/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 października 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.odmówił ubezpieczonemuA. L.prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa, przewidzianych przepisamiustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 r., nr 153 poz. 1227 ze zm.).
Organ rentowy wskazał, iż do pracy w warunkach szczególnych przyjęto okres od 1.08.1973r. do 30.041986r. na podstawie świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego przez(...). Świadectwo wystawione przez(...)T.zawierało nieprawidłowości. Brak jest podstaw do zaliczenia do warunków szczególnych okresu wcześniejszej pracy , gdy ubezpieczony pracował na stanowisku ucznia i ślusarza samochodowego.

Odwołanie od powyższej decyzji pozwanego organu rentowego wniósł ubezpieczonyA. L., wskazując, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem pozwanego. Podał , że w(...)T.był zatrudniony w okresie 1.09.1967 r. do 3.11.1987r. Przez 3 lata był uczniem , kolejne 2 lata odbywał służbę wojskową , następnie był mechanikiem samochodowym . Wskazał także, że nigdy nie był ślusarzem samochodowym.
Nadto ubezpieczony podał, że od 7.11.1987r. do 12.09.1990r. zatrudniony był w(...)Spółdzielni(...)jako kierowca samochodu ciężarowegoT..

W odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonego pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 27 lutego 2013r. ubezpieczony podał, iż za okres pracy w(...)T.nie domaga się zaliczenia do warunków szczególnych okresu nauki zawodu w latach 1967—1970, nie domaga się też zaliczenia okresu wojska tj. okresu 25.09.1970 r. -14.09.1972r. Po zakończeniu służby wojskowej od października 1972r. rozpoczął pracę na stanowisku mechanika samochodowego , w związku z tym okres od października 1972r. do końca lipca 1973r. powinien być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych .
Odnośnie(...)Spółdzielni(...)„wD., podał, że pracę kierowcy(...)wykonywał jako członek Spółdzielni.
Wskazał również, iż od 1991r. był zatrudniony w(...)Z. L., wykonując pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony i chce, żeby ten okres został mu zaliczony do pracy w warunkach szczególnych. (k. 21-23 )

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

UbezpieczonyA. L.,urodzony dnia (...), w dniu 30 sierpnia 2012 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział wG.wniosek o emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony nie jest członkiem Otwartego Funduszu Emerytalnego i nie pozostaje w stosunku pracy. Wymagany wiek 60 lat ubezpieczony ukończył w dniu 26 września 2012 r.

Dowód : akta ubezpieczeniowe –plik emerytalny - wniosek ubezpieczonego o emeryturę z dnia 30.08.2012 r. –k. 1-2

W toku postępowania przed organem rentowym ubezpieczony udowodnił według stanu na dzień 01 stycznia 1999 r. staż sumaryczny 31 lat i 12 dni, jednakże nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a jedynie 12 lat i 9 miesięcy . Do pracy w warunkach szczególnych pozwany zaliczył ubezpieczonemu okres od dnia 1 sierpnia 1973 r. do dnia 30 kwietnia 1986r. z tytułu zatrudnienia w(...)T.na stanowisku mechanika samochodowego, stwierdzając jednoczenie brak podstaw do uwzględnienia do pracy w warunkach szczególnych okresu sprzed 1 sierpnia 1983r.

Dowód: akta ubezpieczeniowe –plik emerytalny- karta przebiegu zatrudnienia ubezpieczonego k. 22,

Zaskarżoną w sprawie w sprawie decyzją z dnia 4 października 2012 r. pozwany organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach z uwagi na niespełnienie warunków nabycia tego prawa, tj. wobec nie udowodnienia wymaganego 15–letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Dowód: akta ubezpieczeniowe –plik emerytalny - decyzja k. 24

W okresie od dnia 1 września 1967 r. do dnia 3 listopada 1987 r. ubezpieczony zatrudniony był wWojewódzkim Przedsiębiorstwie (...)wG.-Zakład (...)wT.jako : uczeń w zawodzie ślusarza samochodowego , mechanik pojazdów samochodowych , mistrz i starszy mistrz zmianowy.
W okresie od dnia 25.09.1970r. do dnia 14.09.1972r. ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową, a po jej zakończeniu pracował w charakterze mechanika samochodowego.
W świadectwie pracy w warunkach szczególnych wystawionym w dniu 6 lipca 2001r. stwierdzono wykonywanie pracy w warunkach szczególnych w okresie od 21.07.1970 r.–30.04.1986 r. na stanowisku mechanika samochodowego .
W zwykłym świadectwie pracy wskazano zatrudnienie w okresie od dnia 1 września 1967r. do dnia 3 listopada 1987 r. w charakterze : ucznia w zawodzie ślusarza samochodowego , mechanika pojazdów samochodowych , mistrza i starszego mistrza zmianowego.
W świadectwie pracy warunkach szczególnych z dnia 24 września 2012r. , wystawionym przez następcę prawnego pracodawcy ubezpieczonego, wskazano , iż pracę w warunkach szczególnych wykonywał on w okresie od 1.08.1973 r. do 30.04.1986r. na stanowisku mechanika napraw samochodowych w kanałach remontowych , który to okres pozwany ostatecznie zaliczył ubezpieczonemu do pracy w warunkach szczególnych .

Dowód : akta ubezpieczeniowe plik emerytalny : k. 8 i 18 - świadectwa pracy w warunkach szczególnych , akta ubezpieczeniowe plik dot, kapitału początkowego k. 7 –świadectwo pracy
Akta sprawy –akta osobowe k. 13

W okresie od dnia 5 listopada 1987 r. do dnia 12 września 1990 r. ubezpieczony- jako członek(...)Spółdzielni(...)wD.- wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony .

Dowód : akt ubezpieczeniowe plik kapitałowy k. 6 świadectwo pracy , k. 23 dokumentacja członkowska

Od dnia 2 stycznia 1991r. do dnia 30 czerwca 2001r. ubezpieczony był zatrudniony w(...)Z. L.. Ta firma zajmowała się transportem(...). Ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracę kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony, jeżdżąc po wszystkich krajach(...). Kierował samochodami:V. (...)z przyczepą, ciągnikiem siodłowym z naczepąS.,V. (...)z przyczepą. Każdy z powyższych pojazdów posiadał całkowity ciężar dopuszczalny załadunku 25 ton, a z ładunkiem ważył 40 ton .

Dowód: akta ubezpieczeniowe : k. 6 świadectwo pracy ,

      akta sprawy : zeznania świadkaB. K.k. 35-36, zeznania ubezpieczonego k. 22-23 , świadectwo pracyB. K.k. 37

ŚwiadekB. K.zna ubezpieczonego z pracy w(...)Z. L.. W firmie tej świadek pracowała od lutego 1992r. do maja 2000r. jako sekretarka i pracownik biurowy. Jako pracownik biurowy zajmowała się wystawianiem delegacji kierowcom , wypłacała im zaliczki , rozliczała delegacje , prowadziła listy obecności, karty urlopowe, prowadziła z kierowcami rozmowy telefoniczne z trasy. Z tytułu tych czynności świadek posiadała szczegółowe wiadomości o charakterze pracy zatrudnionych w firmie osób. Była osobą, która miała ciągły kontakt ze wszystkimi kierowcami, a więc również z ubezpieczonym .

Dowód : zeznania świadkaB. K.k.35

Akta osobowe pracowników zatrudnionych w(...)
Z. L.nie istnieją (spłonęły, albo zostały zalane w czasie powodzi). Informację o powyższymB. K.przekazali pracownicy poszukujący dokumentacji pracowniczej .
Dowód : zeznania świadkaB. K.k.35

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy, aktach rentowych , aktach osobowych za okres zatrudnienia w(...)T., których prawdziwość i rzetelność nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności z urzędu.

Podstawę ustaleń stanu faktycznego stanowiły także zeznania świadkaB. K. (1), która jako osoba obca nie zainteresowana wynikiem postępowania, a jednocześnie zatrudniona w spornym okresie w(...)Z. L.posiadała wiarygodne wiadomości na temat charakteru pracy ubezpieczonego u tego pracodawcy. Zeznania te potwierdziły także wiarygodność twierdzeń ubezpieczonego co do rodzaju pracy wykonywanej wfirmie (...).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych odwołanie skarżącegoA. L.jest zasadne i z tego tytułu zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania była kwestia ustalenia prawa ubezpieczonego do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wyniki przeprowadzonego przez Sąd postępowania dowodowego wykazały, że wnioskodawca legitymuje się wymaganym 15–letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, co sprawia, iż stanowisko organu emerytalnego odmawiające wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury, nie jest słuszne.

Ogólne zasady nabywania prawa do emeryturydla ubezpieczonych urodzonych po 1948 r.zostały uregulowane w treściart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 nr 153 poz. 1227 ze zm.), dalej: ustawa, zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, tj. spełniają łącznie następujące warunki:
1)legitymują się okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż: 65 lat dla mężczyzn, 60 lat dla kobiet,
2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 25 lat dla mężczyzn, 20 dla kobiet,
3 ) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;

Stosownie do dyspozycji art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27. Dla uzyskania uprawnień do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wymagane jest osiągnięcie wskazanego w przepisach wykonawczych wieku, a także przepracowanie określonej ilości lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

Aktem wykonawczym, do którego odsyła ustawa, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Stosownie do treści § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W wykazie A dziale VIII poz. 2 jako prace w warunkach szczególnych wymienione są prace kierowcówpojazdów ciężarowych o ładowności powyżej 3,5 tony.
Zgodnie z przepisem § 2 ust 1 i 2 powołanego wyżej rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Okresy pracy , o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2).

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z utartą praktyką i orzecznictwem w postępowaniu przed sądem okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidzianerozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzemogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., III UZP 6/84 oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r. III UZP 48/84), a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi.

Bezspornym jest, iż ubezpieczony w dniu 26 września 2012 r. osiągnął 60 rok życia, na dzień złożenia wniosku udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 25 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz nie pozostawał w stosunku pracy.

Przedmiotem sporu pozostawało jedynie ustalenie, czy ubezpieczony legitymuje się wystarczającym okresem pracy w warunkach szczególnych.
Ubezpieczony początkowo domagał się zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia na stanowisku mechanika samochodowego w(...)T.–poza okresem już uznanym przez pozwanego – także okresu wcześniejszego tj. okresu od podjęcia pracy po zakończeniu służby wojskowej, a także wnosił o uznanie , iż pracę w warunkach szczególnych (kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony ) wykonywał w czasie pracy w(...)Spółdzielni(...)wD..

Ostatecznie jednak ubezpieczony wniósł o uwzględnienie okresu zatrudnienia w(...)Z. L.na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 t.
Za okres ten ubezpieczony nie legitymuje się świadectwem pracy w warunkach szczególnych .
Jednakże , w ocenie Sądu Okręgowego, fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach w czasie zatrudnienia u tego pracodawcy znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym tj.: świadectwie pracy potwierdzającym zatrudnienia w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego t. w pełnym wymiarze czasu pracy, zeznaniach świadkaB. K., zeznaniach ubezpieczonego.
Jeszcze raz podkreślić należy, iż świadekB. K., z racji charakteru zatrudnienia , posiadała szczegółowe wiadomości na temat rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego i przedstawiła je Sądowi. Świadek nie miała żadnych wątpliwości , że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy kierował wyłącznie samochodami ciężarowymi o dużej ładowności (powyżej 24 ton) , a zważywszy na rodzaj działalności prowadzonej przezZ. L., firma nie posiadała samochodów o ładowności poniżej 3,5 ton. Zeznania te w pełni korespondują z treścią zwykłego świadectwa pracy, które potwierdza zatrudnienie ubezpieczonego w pełnym wymiarze czasu pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego.
Biorąc pod uwagę okres pracy u tego pracodawcy , który winien być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych (od 2 stycznia 1991 r. do 31 grudnia 1998r. ) , ubezpieczony legitymuje się znacznie dłuższym niż wymagany, okresem pracy w warunkach szczególnych , a tym samym zbędne jest rozważanie czy do pracy w warunkach szczególnych winien być zaliczony także okres od podjęcia przez ubezpieczonego pracy po zakończonej służbie wojskowej do 31 lipca 1973r. (okres od 1 sierpnia 1973r. pozwany uznał).
Niewątpliwie zaś zaliczeniu nie podlega okres pracy w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego świadczonej w ramach łączonego ubezpieczonego i(...)wD.stosunku członkostwa.
Mając na względzie powyższe stwierdzi należy , iż ubezpieczonyA. L.spełnił wszystkie przesłanki dla nabycia emerytury w obniżonym wieku, ponieważ osiągnął 60 rok życia, na dzień złożenia wniosku udokumentował okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze powyżej 25 lat, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego oraz nie pozostawał w stosunku pracy, a także spełnił przesłankę udokumentowania stażu co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
W konkluzji z wyżej przytoczonych względów Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 2 k.p.c.w związku z cytowanymi wyżej przepisami, zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego z dnia 4 października 2012 r. i przyznał ubezpieczonemuA. L.prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach od 26 września 2012 r. (tj. od daty ukończenia przez niego wieku 60 lat), mając na uwadze fakt, iż wniosek o emeryturę ubezpieczony złożył w dniu 30 sierpnia 2012 r. oraz dyspozycję art. 129 ust. 1 cyt. ustawy emerytalnej, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstawania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym zgłoszono wniosek.

SSO Elżbieta Zabrocka