Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Cz 798/13
Data wyroku: 2013-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Bogumił Goraj, Piotr Starosta, Wojciech Borodziuk
Słowa kluczowe: Klauzula Wykonalności
Podstawa prawna: art. 777 kpc w zw. z art. 781 kpc

Sygn. akt II Cz 798/13

POSTANOWIENIE
Dnia 25 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy

w następującym składzie:
Przewodniczący SSO Piotr Starosta
Sędziowie - SO Bogumił Goraj
SO Wojciech Borodziuk ( spr. )

po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. w Bydgoszczy
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa :(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąwS.
przeciwko:T. Z.
o:zapłatę

na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21.01.2009 roku, sygn. akt XII C-upr. 427/08

postanawia:

oddalić zażalenie.

Sygn. akt II Cz 798/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 roku, sygn. akt XII C-upr. 427/08 w sprawie z powództwa(...) spółki z o.o.wS.przeciwkoT. Z.o zapłatę - nadał klauzulę wykonalności prawomocnemu wyrokowi zaocznemu z dnia 18 listopada 2008 roku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 18 listopada 2008 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy orzekł o roszczeniu powoda zgodnie z twierdzeniami zawartymi w pozwie, a także zasądził koszty procesu. Odpis powyższego wyroku został doręczony pozwanemu na adres wskazany w pozwie, ze skutkiem na dzień 29 grudnia 2008 roku.
Pismem z dnia 20.4.2013 roku pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi zaocznemu, który uprawomocnił się z dniem 08 stycznia 2009 roku. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że nigdy nie otrzymał powyższego wyroku zaocznego i nie posiadał wiedzy o zapadłym orzeczeniu. Do zażalenia pozwany załączył także ksero dowodu osobistego, z którego wynika, iż obecnie pozwany zameldowany jest przyul. (...).
Uwzględniając powyższe Sąd Rejonowy zważył, że odpis wyroku zaocznego został pozwanemu doręczony prawidłowo na adres wskazany w pozwie, który jest tożsamy z figurującym na kserokopii dowodu osobistego.
Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie doręcza się pozwanemu bezpośrednio po jego wydaniu, lecz z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego wraz z postanowieniem o wszczęciu egzekucji, zgodnie zart. 795 §2 k.p.c.i jak wynika z zażalenia, pozwany otrzymał je w dniu 16.4.2013 roku wraz z postanowieniem o wszczęciu egzekucji.
W konsekwencji Sąd Rejonowy stwierdził, że wyrok zaoczny uprawomocnił się i stanowił tytuł egzekucyjny zgodnie z treściąart. 777 k.p.c., któremu Sąd wydający ten wyrok nadał klauzulę wykonalności na mocyart. 782 k.p.c.

Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył zażaleniem pozwany, wnosząc o jego uchylenie. W podnosił, że nigdy nie otrzymał odpisu wyroku zaocznego z dnia 18 listopada 2008 roku, który zapadł bez jego wiedzy i według pozwanego z naruszeniem przepisówustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe. Ponadto w zawiadomieniu, które pozwany otrzymał od Komornika Sądowego, nie podano banku, który był wystawcą tytułu wykonawczego, daty jego wystawienia, i sygnatury oraz nie sprecyzowano czynności bankowej, z której wynika dochodzone roszczenie. Niezależnie od powyższego pozwany podawał, że od wielu lat nie ma stałego miejsca zamieszkania, gdyż stracił mieszkanie, w którym zamieszkiwał z babcią, dlatego korespondencja nie docierała do niego i nie ma pojęcia, o jakie roszczenie chodzi. Obecnie pozwany jest chory i bez pracy i dachu nad głową, korzysta z uprzejmości znajomych.

Powódka nie zajęła stanowiska w przedmiocie zażalenia.

S ą d O k r ę g o w y z w a ż y ł, c o n a s t ę p u j e :

Zażalenie pozwanego nie jest zasadne. Sąd I instancji prawidłowo ocenił i uznał, że spełnione zostały przesłanki nadania klauzuli prawomocnemu wyrokowi zaocznemu z dnia 18 listopada 2008 roku.
Przystępując do rozpoznania zażalenia Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności zwraca uwagę na utrwalone w orzecznictwie sądowym stanowisko, że postępowanie klauzulowe charakteryzuje ograniczony zakres kognicji sądu. Dłużnik w zażaleniu na postanowienie nadające klauzulę wykonalności może podnosić tylko zarzuty przeciwko formalnym warunkom nadania klauzuli wykonalności.
Z powyższego wynika, że postępowanie takie ma charakter ograniczony do zbadania pewnych wymogów formalnych i nie jest częścią postępowania rozpoznawczego, dlatego w tym postępowaniu nie są badane zarzuty materialne, a jedynie formalne.
Z treści zażalenia wynika, że pozwany wnosi o uchylenie postanowienia o nadaniu wyrokowi zaocznemu klauzuli wykonalności, gdyż nie został mu doręczony wyrok zaoczny, który zapadł bez jego wiedzy i z naruszeniem prawa, a ponadto podawał, że od wielu lat nie ma stałego miejsca zamieszkania.
Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że powód wskazał w pozwie adres pozwanego wB., przyul. (...)i na ten adres doręczono pozwanemu odpis pozwu z zawiadomieniem o terminie rozprawy w dniu 28 sierpnia (następnie zniesionej) oraz o terminie rozprawy w dniu 18 listopada 2008 roku (k. 3, 19, 20, 63, 65), a przesyłki wróciły do Sądu jako nieodebrane, podwójnie awizowane.
Z uwagi na niestawiennictwo pozwanego na rozprawę w dniu 18 listopada 2008 roku i brak zajęcia przez niego stanowiska oraz brak usprawiedliwienia nieobecności, Sąd zgodnie zart. 339 k.p.c.wydał wyrok zaoczny, który następnie doręczył na podany w pozwie adres, ale przesyłka wróciła, jako nie odebrana, podwójnie awizowana. (k. 66 i 71 akt).
W tym miejscu Sąd Okręgowy wskazuje, że zarówno doręczenie odpisu pozwu wraz z zawiadomieniem na rozprawę oraz doręczenie odpisu wyroku zaocznego zostało dokonane zgodnie zart. 139 k.p.c.„per aviso”, czyli w sposób zastępczy, który stwarza domniemanie prawidłowego doręczenia, tak jak do rąk adresata. Powyższy sposób doręczenia wynika z konieczności zapewnienia skutecznego doręczenia odpisu pism sądowych, celem uniemożliwienia stronie unikania odbioru korespondencji sądowej i tym samym blokowania postępowania sądowego.
Jak podkreślił Sąd Najwyższy z postanowieniu z dnia 03.7.2008 roku w sprawie IV CZ 51/08, publ. Lex nr 447673, o skuteczności doręczeniaper avisomożna mówić jedynie wówczas, gdy postępowanie listonosza uregulowane w tych przepisach było uzasadnione zaistniałymi okolicznościami. Chodzi o powstanie sytuacji, gdy nie było możliwe doręczenie właściwe (art. 133, art. 135 i art. 137 k.p.c.) lub zastępcze (art. 138 k.p.c.). Dolegliwe skutki procesowe, jakie wiążą się dla adresatów tego sposobu doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania wymogów przewidzianych wart. 139 k.p.c.oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczególnego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). Naruszenie tych wymogów przez doręczyciela czyni doręczenie nieskutecznym.
Sąd Okręgowy w tym miejscu stwierdza, że zarówno na kopertach zawierającej odpis pozwu wraz z zawiadomieniem o rozprawie, jak też zawierającej odpis wyroku zaocznego, znajdują się adnotacje listonosza i pracownika poczty o podwójnym awizowaniu i zwrocie przesyłki, jako nie podjętej. (k. 20, 65 oraz k. 71).
Jednocześnie doręczenie zastępcze oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez stronę obalone. Adresat może bowiem dowodzić, że pisma nie otrzymał i o nim nie wiedział, gdyż osoba, której pismo doręczono zastępczo, bądź urząd, w którym je złożono, nie oddały mu pisma, względnie, że nie zamieszkiwał pod podanym adresem.
Tymczasem pozwany do zażalenia dołączył kserokopię dowodu osobistego, z której wynika, że jest zameldowany na pobyt stały wB., przyul. (...).
Podnoszony przez pozwanego ogólnikowy zarzut, że od kilku lat nie ma stałego zamieszkania, został poparty kserokopiami dokumentów, dotyczącymi jego zamieszkania w roku 2012 i 2013, ale nie dotyczą roku 2008, kiedy doręczono na adres wynikający z aktualnego dowodu osobistego odpis wyroku zaocznego. Jednocześnie podkreślił należy, że pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności pismem z dnia 20.4.2013 roku, czyli po prawie 5 latach od doręczenia odpisu wyroku zaocznego na adres stałego zameldowania.
Z powyższego wynika, że pozwany nie obalił domniemania skutecznego doręczenia mu „per aviso” odpisu wyroku zaocznego zgodnie zart. 139 k.p.c.w 2008 roku.
Prawomocny wyrok zaoczny wydany przez Sąd, w którym stwierdzono obowiązek zapłaty stanowi tytuł egzekucyjny, o jakim mowa wart. 777 k.p.c., dlatego zgodnie zart. 781 §1 k.p.c.w zw. zart. 782 k.p.c.Sąd Rejonowy prawidłowo nadał mu klauzulę wykonalności, celem wszczęcia przez powoda egzekucji.
Wobec powyższego Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 kpcw zw. zart. 397 §2 k.p.c.w zw. zart. 13 §2 k.p.c.oddalił zażalenie, jako niezasadne.