Sąd Apelacyjny w Lublinie
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 711/12
Data wyroku: 2012-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska, Barbara Hejwowska, Teresa Czekaj
Słowa kluczowe: Emerytura Wcześniejsza
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn. akt III AUa 711/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Barbara Hejwowska

Sędziowie:

SA Teresa Czekaj (spr.)
SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska

Protokolant: st. prot. sądowy Krzysztof Wiater

po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. w Lublinie
sprawyS. W.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wS.
o prawo do emerytury
na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych OddziałuwS.
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 23 maja 2012 r.    sygn. akt IV U 825/11

zmienia częściowo zaskarżony wyrok w ten sposób, że początkową datę prawa do emeryturyS. W.ustala na dzień 16 października 2011 roku.

Sygn. akt AUa 711/12

UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.odmówiłS. W.prawa do emerytury z uwagi na niespełnienie warunków wskazanych wart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychoraz§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W dniu 24 października 2011 r.S. W.wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej zmiany i zaliczenia okresu zatrudnienia od 8 listopada 1984 r. do 6 listopada 1988 r. w(...) Przedsiębiorstwie (...)jako pracy w warunkach szczególnych i przyznania świadczenia emerytalnego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS.wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i przyznałS. W.prawo do emerytury od 2 września 2011 r.
Swoje rozstrzygnięciea Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i ich ocenie prawnej:
UbezpieczonyS. W.,urodzony (...)złożył w dniu 14 września 2011 r. wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury
W toku postępowania ZUS przyjął, żeS. W.udowodnił 28 lat, 2 miesiące i 18 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz 11 lat, 11 miesięcy i 22 dni stażu pracy w warunkach szczególnych.
S. W.wnosił o zaliczenie mu do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 08.02.1984 r. do 06.11.1988 r. na stanowisku kopacza w(...) S.A.w likwidacji wW.. Zeznał, że przedsiębiorstwo to zajmowało się układaniem kanalizacji i wodociągów na terenieW.. Jako kopacz musiał wykonywać wykopy pod instalacje wodociągowe i kanalizacyjne, szalować wykopy itp. Głębokość wykopów wynosiła 8-9 m w głąb ziemi. Praca była wykonywana ręcznie, często trzeba było stać w wodzie po kolana. Wykopy, które wykonywał ubezpieczony znajdowały się na ulicy. W umowie o pracę miał wpisane stanowisko kopacz. Kopanie odbywało się we wszystkich porach roku, nawet zimą. Potem zdobył uprawnienia kierowcy samochodu ciężarowego.
Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wynika, żeS. W.został przyjęty do pracy 8 lutego 1984 r. w charakterze kopacza. Na podstawie świadectwa pracy znajdującego się w aktach osobowych ubezpieczonego Sąd Okręgowy ustalił, żeS. W., w okresie od 8 lutego 1984 r. do 6 listopada 1988 r. pracował w(...) S.A.w likwidacji na stanowisku kopacza. Pracę wnioskodawcy w tym charakterze potwierdzili świadkowieM. D.iH. S..
W chwili obecnej wnioskodawca nie pracuje, utrzymuje się z renty rodzinnej.
Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie wnioskodawcy jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz. U. 2009 r. Nr 153 poz. 1227) i§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze(Dz. U. 1983 r. Nr 8 poz. 43), ubezpieczonym - mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1
okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze co najmniej 15 lat,

2
okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze co najmniej 25 lat,

3
nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązali stosunek pracy - w przypadku ubezpieczonych będących pracownikami.

Z kolei w § 2 ust. 1 oraz w § 3 i w § 4 ust. 1 pkt. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 roku (Dz. U. Nr 8 poz. 43) zawarte są szczegółowe kryteria, które musi spełniać osoba ubiegająca się o wcześniejszą emeryturę z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż ubezpieczony ukończył 60 lat, a także legitymuje się ponad 25 letnim okresem ubezpieczeniowym na dzień 1.01.1999 roku. Natomiast kwestią sporną było zaliczenie jego zatrudnienia na stanowisku kopacza w(...) Przedsiębiorstwie (...)wW.w latach 1984 - 1988 do kategorii prac w warunkach szczególnych.
W ocenie Sądu Okręgowego poczynione ustalenia dają podstawę, aby okres zatrudnienia ubezpieczonego w wymienionym przedsiębiorstwie zaliczyć do kategorii prac w warunkach szczególnych. Przedsiębiorstwo to, jak wynika z zeznań świadków, za przedmiot swojej działalności miało wykonywanie prac związanych z zakładaniem wodociągów, kanalizacji i instalacji przeciwdeszczowych oraz przepompowni ścieków deszczowych. Należało ono zatem do
branży prac w budownictwie. Charakter czynności wykonywanych przez ubezpieczonego polegających na wykonywaniu robót wodno–kanalizacyjnych należy do kategorii prac wymienionych w załącznikuAdo cytowanego wyżej rozporządzenia Dział V pkt. 1. Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom ubezpieczonego i przesłuchanych świadków, odnośnie do charakteru pracy, którą on wykonywał w(...) Przedsiębiorstwie (...)wW.w okresie od 08.11.1984 r. do 06.11.1988 r. Zdaniem Sądu Okręgowego charakter pracy, którą wykonywałS. W.świadczy o tym, iż była ona elementem robót wodno-kanalizacyjnych w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Po zaliczeniu tego okresu zatrudnienia do okresu pracy w warunkach szczególnych, którą uznał organ rentowy, tj. 11 lat 11 miesięcy i 22 dni łączny okres zatrudnienia wnioskodawcy w warunkach szczególnych na dzień 1 stycznia 1999 r. przekroczył 15 lat. W tej sytuacji Sąd Okręgowy przyjął, iż ubezpieczonyS. W.spełnił w dacie ukończenia 60-tego roku życia przesłanki ustawowe określone w art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o FUS w związku z § 2 ust. 2, § 3, § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 07.02.1983 r. do uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na mocyart. 47714§ 2 kpcorzekł jak w wyroku.
Apelację od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wS., zaskarżając wyrok w części dotyczącej daty początkowej prawa do emerytury ustalonej przez Sąd. Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. Nr 153 z 2009 r., poz. 1227 ze zm.) poprzez niezastosowanie tego przepisu i wniósł o zmianę wyroku w części i ustalenieS. W.prawa do emerytury od dnia 16 października 2011 r.
W uzasadnieniu apelacji podniesiono, że z dokumentów złożonych przez wnioskodawcę wynika, żeS. W.w dniu 2 września 2011 r. pozostawał w stosunku pracy. Prawo do emerytury mogło powstać dopiero w dniu 16 października 2011 r. tj. od daty wyrejestrowania wnioskodawcy z ubezpieczeń.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zart. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(tekst jednolity Dz.U. Nr 153 z 2009 r., poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art., 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1/ okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz 2/ okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
Emerytura, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (art. 184 ust. 2).
W aktach rentowych na k. 47 znajduje się zaświadczenie o zatrudnieniu wydane przezS. N.prowadzącegofirmę (...)wW.stwierdzające, żeS. W.jest zatrudniony jako kierowca od 1 sierpnia 2011 r. do 31 października 2011 r.
Wnioskodawca został zgłoszony do ubezpieczenia od 1 sierpnia 2011 r. i wyrejestrowany 16 października 2011 r. Wnioskodawca napisał oświadczenie (k. 27), że wfirmie (...)pracował od 1 sierpnia 2011 r. do 31 października 2011 r.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że wnioskodawca wszystkie warunki niezbędne do uzyskania prawa do emerytury spełnił w dniu 16 października 2011 r., bowiem od tej daty nie pozostawał w zatrudnieniu.
Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.orzekł jak w sentencji.