Sąd Rejonowy w Kłodzku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1220/12
Data wyroku: 2012-12-03 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Tadeusz Dereń
Słowa kluczowe: Pożyczka
Podstawa prawna: 1034 kc, 319 kpc

Sygn. akt IC 1220/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2012 roku

Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Tadeusz Dereń
Protokolant: Anna Winiarska-Kania

po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012 r. w Kłodzku
sprawy z powództwa(...)z siedzibą wG.

przeciwkoK. K.,M. K.,D. T.iO. Z.

o zapłatę kwoty 11.731,59 zł

I. zasądza solidarnie od pozwanychK. K.,M. K.,D. T.iO. Z.na rzecz strony powodowej(...)z siedzibą wG.kwotę 7.404,39 zł (siedem tysięcy czterysta cztery złote 39/100) z umownymi odsetkami według zmiennej stopy procentowej, obowiązującej w danym okresie, ustalanej przez zarząd strony powodowej dla pożyczek przeterminowanych, wynoszącej czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, od dnia 13 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty;
II. dalej idące powództwo oddala;
III. zastrzega pozwanymK. K.,M. K.,D. T.iO. Z.prawo do powoływania się w toku egzekucji zasądzonego od nich świadczenia pieniężnego na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości wartości spadku nabytego poJ. K.;
IV. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwotę 2.079,63 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu.

IC 1220/12

UZASADNIENIE
Strona powodowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im. F.S.z siedzibą wG.wniosła pozew o zapłatę przez pozwanychK. K.,M. K.,D. T.iO. Z.na rzecz powoda solidarnie kwoty 11.731,59 zł z odsetkami umownymi wg zmiennej stopy procentowej obowiązującej w danym okresie, ustalanej przez Zarząd Kasy dla pożyczek przeterminowanych, wynoszącej czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu podała, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej udzieliłaJ. K.pożyczki w kwocie 7500 zł na podstawie umowy z dnia 29.10.2009r. W dniu 2.12.2009r pożyczkobiorca zmarł nie regulując należności wynikających z umowy pożyczki. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym nie zostało przeprowadzone. Syn spadkodawcyD. K.i córkaE. Z.złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym. Zgodnie zart. 1020 kcspadkobiercami pożyczkobiorcy są pozwane wnuki -K. K.,M. K.,D. T.iO. Z., którzy stali się dłużnikami solidarnymi powoda w zakresie niezapłaconej przez spadkodawcę pożyczki. W pismach z dnia 7.11.2011r powód wezwał pozwanych do zapłaty całej należności z tytułu niezapłaconej pożyczki, jednakże pozwani nie zaspokoili żądania powoda. Wysokość zadłużenia pozwanych stanowi sumę kapitału pożyczki w kwocie 7.404,39 zł i odsetek w tym karnych i zwykłych w wysokości 4.327,20 zł.
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 17.09.2012r wydanym przez Referendarza Sądowego w Sądzie Rejonowym w Kłodzku nakazano pozwanym aby zapłacili solidarnie na rzecz powoda kwotę 11.731,59 zł wraz z odsetkami umownymi od dnia 13 sierpnia 2012r do dnia zapłaty oraz koszty procesu w kwocie 2860,75 zł.
W sprzeciwach od w/w nakazu zapłaty pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu przyznając, że wprawdzie otrzymali wezwanie powoda do zapłaty należności z tytułu pożyczki po zmarłymJ. K.ale Sąd Rejonowy w Kłodzku zezwoliłD. K.iE. Z.na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich pozwanych, przez odrzucenie spadku poJ. K.. Wobec powyższego małoletni pozwani na podstawie tego postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku nie nabyli spadku po zmarłymJ. K.i nie ponoszą odpowiedzialności za jego zobowiązania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 29 października 2009r.J. K.zawarł ze stroną powodową umowę pożyczki konsumenckiej nr(...)na podstawie której udzielono pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 7500 zł na okres od dnia 29.10.2009r do 6.11.2013r na warunkach określonych umową i w regulaminie udzielania kredytów i pożyczek(...). Spłata pożyczki miała następować w miesięcznych ratach zgodnie z planem spłaty stanowiącym załącznik do umowy. Pożyczkobiorca złożył deklarację członkowską w dniu 21.04.2009r.
/dowód: - umowa pożyczki z 29.10.2009r k-7,
- deklaracja członkowskaJ. K.k-86,
- raport spłaty pożyczki k-46,
- regulamin udzielania kredytów i pożyczek(...)k-87,
- statut strony powodowej k-89/
PożyczkobiorcaJ. K.zmarł w dniu 2 grudnia 2009r, nie regulując należności wynikających z zawartej z powodem umowy pożyczki. Spadkodawca w chwili śmierci był rozwiedziony, pozostawił dwoje dzieciD. K.iE. Z.który w dniu 26 maja 2010r złożyli przed notariuszemU. M.oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcuJ. K.. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym nie zostało przeprowadzone.D. K.pozostawił dwoje małoletnich dzieci -K. K.iM. K.- zaśE. Z.pozostawiła dwoje dzieciO. Z.iD. T.. Pożyczkobiorca nie miał dzieci pozamałżeńskich ani przysposobionych.
/dowód: - kopia aktu zgonuJ. K.k-9,
- kopie aktów urodzeniaO. Z.k-10,K. K.k-11,D. T.k-12,M. K.k-13,
- protokół przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku k-14,15,
- przesłuchanie pozwanegoD. T.k-98 i przedstawiciela ustawowego małoletniego pozwanegoD. K.k-97 verte
- akta tut. Sądu sygn. 671/10 i 673/10/.
W pismach z dnia 7.11.2011r strona powodowa wezwała pozwanych do zapłaty należności z tytułu pożyczki w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Pozwani nie zaspokoili żądania powoda. Prawomocnymi postanowieniami z dnia 27.07.2010r i z 29.06.2010 Sąd Rejonowy w Kłodzku III Wydział Rodzinny i Nieletnich zezwoliłD. K.iE. Z.na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkami małoletnichM. K.,K. K.,O. Z.iD. T.przez odrzucenie spadku po zmarłym w dniu 2.12.2009r wK.J. K..

D. K.iE. Z.nie złożyli w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku imieniem małoletnich dzieci. Wysokość zadłużenia pozwanych obejmuje kapitał pożyczki w kwocie 7.404,39 zł i skapitalizowane odsetki, w tym naliczone odsetki karne i zwykłe, w kwocie 4.327,20 zł.
/dowód: - ostateczne wezwania do zapłaty wraz z potwierdzeniem odbioru k 38-45,
- akta sygn. Nsm 410/10 i 409/10,
- przesłuchanie pozwanegoD. T.k-98 i przedstawiciela ustawowego małoletnich pozwanychD. K.k-97 verte,
- raport spłaty pożyczki k 46/.
Sąd zważył, co następuje:
Bezspornym jest w sprawie, iż w dniu 29 października 2009rJ. K.zawarł ze stroną powodowąumowę pożyczki nr (...), na podstawie której udzielono pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 7500 zł na warunkach określonych umową i regulaminem udzielania kredytów i pożyczek(...)oraz oprocentowanej według zmiennej stopy procentowej ustalanej przez zarząd(...)ze spłatą pożyczki w ratach miesięcznych, zgodnie z planem spłaty stanowiącym załącznik do umowy.
Bezspornym jest również, iż pożyczkobiorcaJ. K.zmarł w dniu 2 grudnia 2009r pozostawiając dwoje dzieci -D. K.iE. Z.- którzy w dniu 26 maja 2010r złożyli przed notariuszemU. M.oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym ojcuJ. K..
Z przesłuchania przedstawiciela ustawowego małoletnich pozwanychD. K.i pozwanegoD. T.wynika, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłymJ. K.nie zostało przeprowadzone zaśD. K.pozostawił dwoje małoletnich dzieci -K. K.iM. K.- aE. Z.pozostawiła również dwoje dzieci - małoletniegoO. Z.iD. T..
Zgodnie z przepisemart. 922 kcprawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów zaś w myślart. 925 kcspadkodawca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Z dołączonych oświadczeńD. K.iE. Z.o odrzuceniu spadku /sygn. art. Ns 671/10 i 673/10/ wynika, że w/w skutecznie odrzucili spadek poJ. K.gdyż oświadczenia zostały złożone w ustawowym terminie sześciu miesięcy i zgodnie zart. 1018§3 kc- przed notariuszem.
Wobec powyższego, zgodnie zart. 1020 kc, spadkobierca który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Zatem, spadkobiercamiJ. K., wobec odrzucenia spadku przez jego dzieci, są wnuki spadkodawcy - pozwani w niniejszej sprawie.
Wprawdzie Sąd Rejonowy w Kłodzku III Wydział Rodzinny w sprawach sygn. Nsm 409/10 i Nsm 410/10 prawomocnymi postanowieniami z dnia 29.06.2010r i 27.07.2010r zezwoliłD. K.iE. Z.na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkami małoletnichM. K.,K. K.,O. Z.iD. T.przez odrzucenie spadku po zmarłym w dniu 2.12.2009r wK.J. K.ale postanowienia powyższe w żaden sposób nie zastępują oświadczeń przedstawicieli ustawowych małoletnich o odrzuceniu spadku a jedynie sąd opiekuńczy wyraził zgodę na złożenie takich oświadczeń. Ponieważ jak wynika z przesłuchaniaD. K.iD. T.- takie oświadczenia przezD. K.iE. Z.nie zostały w określonym terminie złożone, to zgodnie z przepisemart. 1015§2 kcbrak oświadczenia spadkobiercy w terminie, w stosunku do osób nie mających pełnej zdolności do czynności prawnych, jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zatem małoletni pozwani w przedmiotowej sprawie przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
Ponieważ w sprawie nie dokonano działu spadku wobec tego odpowiedzialność pozwanych jest solidarna, gdyż zgodnie zart. 1034§1 kc- do działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. W tym zakresie więc będą miały zastosowanie przepisyart. 366 i n. kc, zgodnie z którymi wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od wszystkich spadkobierców łącznie, kilku z nich lub każdego z osobna a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia pozostałych.
Wobec powyższego Sąd uwzględnił roszczenie strony powodowej co do należności głównej, stanowiącej kapitał pożyczki w wysokości 7.404.39 zł z odsetkami umownymi - zgodnie z żądaniem pozwu w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym zaś ich wysokość nie przekracza maksymalnych odsetek z przepisuart. 359§21 kc.Odsetki powyższe zostały uwzględnione od dnia wniesienia pozwu tj. 13.08.2012r - zgodnie z żądaniem powoda - gdyż pismami z dnia 7.11.2011r pozwani byli wzywani do zapłaty należności wynikającej z umowy pożyczki.
Sąd uwzględnił z urzędu, zgodnie zart. 319 kpc, zamieszczenie w wyroku uwzględniającym powództwo zastrzeżenia, iż pozwanym przysługuje prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości wartości spadku nabytego poJ. K.(pkt III wyroku).
Wskazać bowiem należy, że pozwani - jako spadkobiercy - przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015§2 kc) a zatem odpowiadają oni za długi spadkoweJ. K.całym swoim majątkiem (art. 1030 kc) ale tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku (art. 1031§2 kc). Sąd nie bada w niniejszym postępowaniu czy istnieje majątek spadkowy wystarczający na zaspokojenie należności wierzyciela a zgodnie zart. 837 kpcdłużnik może powoływać się na ograniczenie odpowiedzialności tylko wówczas, gdy ograniczenie to zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym z tym, co wskazuje przepisart. 319 kpc, sąd nie wymienia ani przedmiotów majątkowych ani ich wartości.
W pozostałym zakresie (pkt II wyroku) powództwo co do żądania odsetek, w tym odsetek karnych, Sąd oddalił uznając, że brak jest podstaw by pozwani byli odpowiedzialni za spłatę skapitalizowanych odsetek karnych wraz z odsetkami zwykłymi i żądanie w tym zakresie, zdaniem Sądu jest sprzeczne z treścią przepisuart. 5 kc, stanowiąc nadużycie prawa. Przepisart. 5 kcznajduje zastosowanie w sytuacji gdy osobie uprawnionej przysługuje określone prawo podmiotowe lecz w świetle oceny danego stanu faktycznego i przy uwzględnieniu treści konkretnej umowy prawnej korzystanie przez nią z tego prawa pozostaje w sprzeczności z zasadami wskazanymi w tym przepisie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy strona powodowa nie wykazała by pozwani posiadali wiedzę o zaciągniętej przezJ. K.pożyczce zaś wezwania pozwanych do zapłaty zostały skierowane przez powoda dopiero w listopadzie 2011r a więc po prawie dwóch latach od śmierci pożyczkobiorcy. Strona powodowa całkowicie pominęła również okoliczności, że do nieterminowej spłaty pożyczki nie doszło z przyczyn zawinionych przez pożyczkobiorcę, bowiem trudno za taką traktować śmierć jak również wskazać należy, że spadkobiercy - pozwani - nie mieli żadnego wpływu na kształtowanie zawartego między stronami stosunku prawnego, w tym co do wysokości odsetek przewidzianych na wypadek nieterminowej realizacji zobowiązania. Sąd uznał, że w tej sytuacji żądanie od pozwanych skapitalizowanych odsetek - w tym karnych - naliczonych do dnia wniesienia pozwu tj. 13.08.2012r naruszało przepis powołanego przepisuart. 5 kc.Niewątpliwie przepisart. 5 kcma zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach ale, zdaniem Sądu, szczególne okoliczności niniejszej sprawy, z przyczyn wskazanych wyżej, uzasadniają zastosowanie tego przepisu i odmowę udzielenia ochrony prawnej roszczeniu powoda tym bardziej, że pozwanym trudno przypisać winę w braku spłaty pożyczki po śmierci pożyczkobiorcy.
O kosztach procesu Sąd orzekł na mocyart. 100 kpcstosunkowo rozdzielając koszty, przyjmując za uzasadnioną wysokość kosztów powoda wyliczona w punkcie 2 żądania pozwu na łączną kwotę 3301 zł uznając, że poniesione przez stronę powodowa wydatki i koszty związane z wnioskami do urzędów, wymienionych w pozwie, wynikały z czynności, które były obiektywnie potrzebne do realizacji praw strony powodowej stanowiąc wydatek konieczny i niezbędny dla realizacji dochodzenia roszczenia (art. 98 kpc). Również żądane koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2400 zł były zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 163 poz. 1349 ze zm.). Strona powodowa wygrała proces w 0,63% (7404,39 zł : 11.731,59 zł) i z kosztów procesu wyliczonych w pozwie na kwotę 3301 zł należy się jej kwota 2097,63 zł (0,63% x 3301 zł) którą Sąd od pozwanych solidarnie zasądził tytułem zwrotu części kosztów procesu (pkt IV wyroku).
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało orzec jak w sentencji.