Sąd Apelacyjny w Katowicach
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACz 1106/12
Data wyroku: 2012-12-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Anna Bohdziewicz, Joanna Kurpierz, Tomasz Ślęzak
Słowa kluczowe: Droga Sądowa
Podstawa prawna: art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Sygn. akt I ACz 1106/12

POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Joanna Kurpierz
Sędziowie: SA Anna Bohdziewicz (spr.)
SO (del.) Tomasz Ślęzak
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 roku w Katowicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaM. J. (1)(J.)
przeciwko Skarbowi Państwa – Starostwu Powiatowemu wŻ.
o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi
na skutek zażalenia powoda
na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt IC 287/12
postanawia:

1
oddalić zażalenie

2
zasądzić od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Sygn. akt I ACz 1106/12

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 4 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej odrzucił pozew o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi nr(...)wydanego przez Prezydium Rady Narodowej wŻ.z dnia 30 listopada 1973 r. na rzeczM. J. (2). Uzasadniając wydane postanowienie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż pozew podlega odrzuceniu z uwagi na brak dopuszczalności drogi sądowej.Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w oparciu o którą wydano akt własności ziemi, została uchylona przez art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianieustawy kodeks cywilnyoraz o uchyleniuustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a sprawy z tego zakresu dotąd rozpoznawane przez organy administracyjne zostały przeniesione do sądów. Następnieart. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustawwyłączył w ogóle możliwość wzruszania prawomocnych aktów własności ziemi. Od tej pory nie jest możliwe stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi w drodze procesu sądowego. Postanowienie zostało wydane w oparciu oart. 199 § 1 pkt. 1 k.p.c..
Wskazane postanowienie zostało zaskarżone przez powoda, który zarzucił naruszenieart. 4171§ 1 k.c.i domagał się uwzględnienia jego żądania poprzez stwierdzenie wydania aktu własności ziemi nr(...)z dnia 30 listopada 1973r. przez organ rolny(...)wŻ.niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu zażalenia skarżący przytoczył argumenty mające przemawiać z uwzględnieniem jego żądania.
Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wskazał,iż w postępowaniu cywilnym sądy nie są władne badać prawidłowości podjęcia decyzji administracyjnej, a w szczególności, czy istnieją przesłanki, które w świetle przepisów prawa materialnego stanowiły podstawę jej podjęcia. Zatem trafne jest postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu wobec niedopuszczalności drogi sądowej.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie powoda nie może odnieść spodziewanego skutku, ponieważ nie jest zasadne.
Jak trafnie wyjaśnił Sąd pierwszej instancji wejście w życieart. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz. U. Nr 107, poz. 464) nie otwiera drogi sądowej do żądania stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na podstawie przepisówustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych(por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1992 r., III CZP 73/92, OSNC 1992/11/201). Dla spraw dotyczących uwłaszczenia, które toczyły się przed organami administracji państwowej, zakończonych przed dniem 6 kwietnia 1982 r. ostateczną decyzją tego organu, droga sądowa nie została otwarta, a zatem jest ona niedopuszczalna. Dopuszczenie rozpoznawania takich spraw przez sądy oznaczałoby dopuszczenie do swoistej kontroli sądowej decyzji administracyjnych i możliwości orzekania przez sądy odmiennie niż orzekły organy administracyjne (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 4 listopada 1985 r. III CRN 347/85, OSNCP 1986, z. 10, poz. 160). Ze względu na obowiązującą zasadę podziału kompetencji pomiędzy sądami a organami administracji państwowej (których decyzje mogą być zaskarżone w trybie szczególnym do Naczelnego Sądu Administracyjnego) oraz zasadą dopuszczalności kontroli decyzji administracyjnych przez sądy tylko w wypadkach i trybie określonych przez prawo, byłoby to możliwe jedynie w razie istnienia w tym względzie wyraźnych przepisów. Tymczasem w tym przypadku brak jest tego rodzaju unormowań. Co do zasady, stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej nastąpić może tylko według przepisów tego postępowania, w którym wydane zostało dane rozstrzygnięcie. W przypadku decyzji administracyjnych, wydanych w postępowaniu administracyjnym właściwym trybem jest postępowanie administracyjne.
Wobec powyższego uzasadnione było odrzucenie pozwu w oparciu oart. 199 § 1 k.p.c.. Natomiast zarzuty i twierdzenia zawarte w zażaleniu w żaden sposób nie wpływają na ocenę trafności wydanego postanowienia i nie dają podstaw do jego podważenia. Z tej przyczyny zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu w oparciu oart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 2 k.p.c.. O kosztach postępowania zażaleniowego postanowiono zgodnie zart. 98 § 1 k.p.c.w zw. zart. 108 § 1 k.p.c.. Jednocześnie należy wskazać, iż zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, o czym stanowi art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sygn. akt I ACz 1106/12
Zarządzenie:

1
(...)

-

(...)

(...)

2

K..(...)

K.,(...)

(...)