Sąd Apelacyjnyw Białymstoku
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III AUa 869/12
Data wyroku: 2013-02-12 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Barbara Orechwa-Zawadzka, Dorota Elżbieta Zarzecka, Bożena Szponar-Jarocka
Słowa kluczowe: Wysokość Emerytury
Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS

Sygn.akt III AUa 869/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 lutego 2013r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:

Przewodniczący: SSA Bożena Szponar - Jarocka (spr.)
Sędziowie: SA Barbara Orechwa-Zawadzka
SA Dorota Elżbieta Zarzecka
Protokolant:  Agnieszka Charkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Białymstoku
sprawy z wnioskuW. P.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.
o wysokość emerytury
na skutek apelacji wnioskodawcyW. P.
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt IV U 1047/12

uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa procesowego za II instancję.

Sygn. akt III AUa 869/12

UZASADNIENIE
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział wO.decyzją z dnia 22 marca 2012 roku wydaną na podstawie przepisówustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ustaliłW. P.nową wysokość emerytury od dnia 1 kwietnia 2012 roku w związku z potrąceniami dokonanymi na podstawie tytułu wykonawczego złożonego przez komornika sądowego.
W. P.w odwołaniu od powyższej decyzji wskazywał na bezprawność dokonywanych potrąceń.
Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku oddalił odwołanie (pkt I) oraz odrzucił wniosek o wyłączenie Sądu Okręgowego w Olsztynie (pkt II). Sąd I instancji powołując się na przepisart. 139 ust. 1 pkt 5 oraz art. 140 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych(Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227 ze zm.) uznał, że wysokość potrąceń została przez organ rentowy obliczona prawidłowo. Wskazał też, że organ rentowy nie jest uprawniony do badania prawidłowości i zasadności tytułów wykonawczych. Przepisy w/w ustawy nakładają natomiast na organ rentowy obowiązek egzekucji ze świadczeń wypłacanych przez ten organ na wniosek komornika sądowego. Sąd Okręgowy stwierdził też, że wniosek o wyłączenie Sądu Okręgowego w Olsztynie podlegał odrzuceniu, gdyż przepisyart. 48-52 k.p.c.nie przewidują możliwości wyłączenia całego sądu. Powyższy wniosek jako niedopuszczalny podlegał zatem odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawieart. 47714§ 1 k.p.c.orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
W. P.zaskarżył powyższy wyrok, jak wynika z treści apelacji, w całości. Podniósł, iż Sąd Okręgowy w Olsztynie winien być wyłączony od rozpoznania sprawy. Nadto powtórzył argumentację podnoszoną w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 22 marca 2012 roku, iż, w jego ocenie, dokonywanie potrąceń z emerytury jest niezasadne.
Wskazując na powyższe odwołujący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu, postępowanie zniesieniu w zakresie dotkniętym nieważnością, natomiast sprawa przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, gdyż w sprawie zachodziła nieważność postępowania.
Apelacja okazała się więc zasadna o tyle, o ile odnosiła się do kwestii prawidłowości rozpoznania wniosku o wyłączenie Sądu Okręgowego w Olsztynie.
W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Apelacyjnego, zaszły przyczyny nieważności postępowania, o których mowa wart. 379 pkt 4 k.p.c.– skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa oraz wart. 379 pkt 5 k.p.c.- strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Przyczyną powyższego stanu rzeczy jest błędne rozpoznanie wniosku z dnia 14 maja 2012 roku, jak to określiłW. P., o wyłączenie Sądu Okręgowego w Olsztynie (k. 9).
Wprawdzie Sąd Okręgowy słusznie uznał, iż wniosek o wyłączenie całego Sądu jest niedopuszczalny, jednakże zawarte w wyroku Sądu Okręgowego rozstrzygnięcie nie odpowiada obowiązującym przepisom prawa z przyczyn wskazanych poniżej.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wyrażone w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2009 roku w sprawie o sygn. akt I ACz 674/09 (POSAG 2009/1/59, lex numer 524888) oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2004 roku w sprawie o sygn. akt I PZ 130/03 (lex numer 1126812), iż wniosek o wyłączenie sądu jako nieprzewidziany wart. 48 - 52 k.p.c.jest niedopuszczalny, a przez to, jest on oczywiście bezzasadny, w rozumieniuart. 531k.p.c.i dlatego, na podstawie tego przepisu, podlega odrzuceniu.
Po pierwsze jednak, Sąd I instancji winien był w trybieart. 130 § 1 k.p.c.wezwaćW. P.do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie imion i nazwisk sędziów, których wyłączenia domaga się oraz uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia co do każdego z nich. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt II CSK 182/11 (lex numer 1102847) stwierdził, że wniosek o wyłączenie nie zawierający imienia i nazwiska sędziego powinien być uzupełniony w trybieart. 130 k.p.c.Powyższego wezwania Sąd Okręgowy błędnie jednak zaniechał.
Gdyby po wykonaniu przez odwołującego powyższego wezwania okazało się, że chodzi o wyłączenie od rozpoznania sprawy wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, bądź takiej ich liczby, że Sąd ten nie mógłby wydać postanowienia, to stosownie doart. 52 § 1 k.p.c., właściwy do rozstrzygnięcia wniosku byłby sąd nad nim przełożony, czyli w niniejszym wypadku Sąd Apelacyjny w Białymstoku.
Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów zawodowych po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 52 § 2 k.p.c.).
Gdyby natomiast okazało się, że intencjąW. P.jest wyłączenie od rozpoznania sprawy jednego z sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie, bądź takiej ich liczby, że Sąd Okręgowy mógłby wydać postanowienie w sprawie, wówczas postanowienie winno zostać wydane przez tenże Sąd, jednakże w składzie trzyosobowym.
W sytuacji gdybyW. P.konsekwentnie domagał się wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy Sądu Okręgowego w Olsztynie i taki wniosek podlegałby odrzuceniu, to powinien być rozpoznany w składzie trzyosobowym, nie zaś w jednoosobowym, jak to uczynił Sąd I instancji. Sad powołany do orzekania o wyłączeniu sędziego rozstrzyga również o dopuszczalności wniosku strony w tej kwestii i to w takim samym składzie.
Stąd rozstrzygnięcie wydane przed Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku w przedmiocie wniosku o wyłączenie, nie dość, że zostało wydane bez uprzedniego wezwania odwołującego do uzupełnienia braków formalnych (zatem nie zostało wyjaśnione to, czy Sąd ten był właściwy do rozpoznania wniosku), to zostało wydane w nieodpowiednim składzie (jednoosobowym, zamiast trzyosobowego).
Reasumując, Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien, stosownie do udzielonych powyżej wskazówek, doprowadzić do prawidłowego rozpoznania wnioskuW. P.z dnia 14 maja 2012 roku (k. 9). Po dokonaniu powyższego Sąd Okręgowy skontroluje prawidłowość zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wO.z dnia 22 marca 2012 roku w przedmiocie ustalenia nowej wysokości emerytury.
Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawieart. 386 § 2 k.p.c.w zw. zart. 108 § 2  k.p.c.
A.K.