Sąd Okręgowy w Rzeszowie
II Wydział Karny
Sygnatura akt: II Ka 439/13
Data wyroku: 2013-09-27 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Popek, do Anna Romańska, Grażyna Artymiak
Słowa kluczowe: Bezwzględny Powód Odwoławczy
Podstawa prawna: art. 437 § 2 kpk, 439§1 pkt. 10 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk

Sygn. akt II Ka 439/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2013 r.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie:

Przewodniczący: SSO Grażyna Artymiak
Sędziowie:  SSO Piotr Popek
SSR del. do SO Anna Romańska (spr.)

Protokolant:  st.sekretarz sądowy Ewa Gronko

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Mariusza Kowala

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r.
sprawyH. P.
oskarżonego o przestępstwo zart. 178a § 2 kki inne
na skutek apelacji wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w Rzeszowie
od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 3 czerwca 2013 r., sygnatura akt X K 229/13

uchylazaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Sygn. akt II Ka 439/13

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt X K 229/13 uznał oskarżonegoH. P.za winnego tego, że:
w dniu 11 października 2012 r. około godz. 16.00 w miejscowościZ., woj.(...), będąc w stanie nietrzeźwości: 0,59 (zero, pięćdziesiąt dziewięć) mg/l i 0,60 (zero, sześćdziesiąt) mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu kierował rowerem po drodze publicznej pomimo prawomocnych wyroków zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i niemechanicznych wydanych przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie sygn. akt II K 391/07 oraz XK 1846/11, przy czym ww. czyn popełnił będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rzeszowie sygn. akt XI K 842/04, za umyślne przestępstwo, na karę 1 roku pozbawienia wolności, którą to karę odbył na postawie postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie sygn. akt III Kow 209/11el, poza zakładem karnym, w systemie dozoru elektronicznego,w okresie 12 marca 2011 – 11 marca 2012r., co stanowi występek zart. 178a § 2 kkiart. 244 kkw zw. zart. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kki za to na podstawieart. 244 kkw zw. zart. 11 § 3 kkskazał go na karę 5 (pięć) miesięcy pozbawienia wolności,
Na podstawieart. 69 § 1 i § 2 kkiart. 70 § 1 pkt 1 kkwarunkowozawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 3 (trzech) lat.
Na podstawieart. 71 § 1 kkwymierzył oskarżonemu grzywnę w liczbie 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł (dziesięć złotych),

Na podstawieart. 42 § 2 kkorzekł wobec oskarżonego środekkarny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów niemechanicznychw ruchu lądowym na okres 3 (trzech) lat,
Na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze(Dz. U. z 2002r. nr 123 poz. 1058 ze zmianami) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej wR.adwokataM. P.kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) powiększoną o kwotę 23 % VAT tytułem pomocy prawnej udzielonej oskarżonemuH. P.z urzędu.

Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Rzeszowie, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego.
Zarzucił rażącą niewspółmierność kary orzeczonej wobecH. P.w wymiarze 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary na okres próby lat 3, grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, orzeczeniu na zasadzieart. 42 § 2 kkśrodka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów niemechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, co wynikało z niedostatecznego uwzględnienia przez Sąd tak istotnych okoliczności jak naruszenie bezpieczeństwa w ruchu lądowym przez oskarżonego tj. kierowania rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, w sytuacji uprzedniej kilkakrotnej karalności za czyn tego samego rodzaju, pomimo prawomocnych wyroków zakazujących prowadzenie wszelkich pojazdów mechanicznych i niemechanicznych, nieuwzględnienie stopnia społecznej szkodliwości społecznej czynu i stopnia winy oskarżonego, co spowodowało, że zapadły wyrok z takim orzeczonym wymiarem kary nie spełni swoich celów zapobiegawczych i wychowawczych wobec oskarżonego oraz potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Podnosząc powyższe zarzuty autor apelacji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonegoH. P.i wymierzenie mu kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, na zasadzieart. 49 § 1 kkorzeczenie świadczenia w kwocie 1000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, na zasadzieart. 42 § 2 kkśrodka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów niemechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja Prokuratora skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji choć nie z powodu zarzutów podnoszonych przez skarżącego.
Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd Rejonowy dopuścił się uchybienia przepisów postępowania, albowiem rozpoznał sprawę pomimo, że oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadku określonym wart. 79 § 1 pkt. 3 kpki obrońca nie brał udziału w rozprawie, w której jego udział był obowiązkowy. Uchybienie to powoduje konieczność uchylenia wyroku Sądu I instancji z urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz jego wpływu na treść orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 10 kpk).
Zgodnie zart.79§1 pkt. 3w postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności. Zgodnie zart.450§1 kpkudział w rozprawie obrońcy w wypadku określonym wart. 79 kpkjest obowiązkowy. Stosownie do treści przepisuart. 79§4 kpkudział obrońcy w dalszym postępowaniu nie jest obowiązkowy tylko wtedy, gdy w toku postępowania biegli lekarze psychiatrzy stwierdzą, że poczytalność oskarżonego zarówno w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i w czasie postępowania nie budzi wątpliwości. Prezes sądu, a na rozprawie sąd, może wówczas cofnąć wyznaczenie obrońcy.
Jak wynika z opinii psychiatryczno – psychologicznej z dnia 10.01.2013 r. (k.37-40) biegli stwierdzili uH. P.chorobę alkoholową oraz organiczne zaburzenia centralnego układu nerwowego. Zdaniem opiniujących oskarżony miał zachowaną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, warunkiart. 31 § 2 kklubart. 31 § 1 kk– nie zachodzą. Według biegłych w takim stanie zdrowia psychicznego,H. P.może brać udział w toczącym się postępowaniu.
W dniu 3.04.2013 r. na mocy zarządzenia, cofnięto oskarżonemu wyznaczenie obrońcy z urzędu i rozprawa w dniu 27.05.2013r., na której przeprowadzono postępowanie dowodowe i wydano wyrok odbyła się bez udziału obrońcy.
Mając na uwadze treść wyżej powołanych przepisów, do cofnięcia wyznaczenia obrońcy z urzędu i prowadzenia rozprawy bez udziału obrońcy nie było wystarczające stwierdzenie biegłych o zachowanej poczytalności oskarżonego w czasie czynu, bez odniesienia się, czy w czasie postępowania poczytalność nie budzi wątpliwości. Stwierdzenie biegłych, że oskarżony może brać udział w postępowaniu nie jest równoznaczne z brakiem wątpliwości co do jego poczytalności i możliwością prowadzenia samodzielnej, racjonalnej obrony bez udziału obrońcy.

W sytuacji, gdy biegli nie stwierdzili, że również w toku postępowania poczytalność nie budzi wątpliwości, obowiązkiem sądu było przeprowadzenie postępowania z udziałem obrońcy. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną wart. 439§1 pkt. 10 kpk.

W ponownym postępowaniu Sąd I instancji wyznaczy oskarżonemu obrońcę z urzędu i zapewni jego udział w rozprawie.

Orzeczenie Sądu odwoławczego znajduje swoje uzasadnienie w przepisach art.art. 437 § 2 kpk,439§1 pkt. 10 kpk,art. 449 kpkiart. 456 kpk.