Sąd Okręgowy w Toruniu
VI Wydział Gospodarczy
Sygnatura akt: VI Gz 180/13
Data wyroku: 2013-10-22 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jerzy P. Naworski
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.
Teza: Pozwany, wpłacając w toku procesu na rachunek powodów kwotę, której zasądzenia domagają się pozwie, musi liczyć się z tym, że zostanie uznany za przegrywającego sprawę. Zastrzeżenie w przelewie zwrotu zapłaconej kwoty, "w zależności od treści wyroku", nie ma znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Sygn. akt VI Gz 180/13

POSTANOWIENIE
Dnia 22 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VI Gospodarczy
w składzie następującym:
Przewodniczący SSO Jerzy P. Naworski

po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. w Toruniu
w postępowaniu uproszczonym
na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwaD. K.iT. K.
przeciwkoJ. S.
o zapłatę
na skutek zażalenia powodów na pkt 2 (drugi) postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 21 sierpnia 2013r., sygn. akt V GC 230/13

postanawia
1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzić od pozwanegoJ. S.na rzecz powodówD. K.iT. K.kwotę 1.467,00 zł (jeden tysiąc czterysta sześćdziesiąt siedem) złotych,
2. zasądzić od pozwanego na rzecz powodów kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2013 r Sąd Rejonowy, w sprawie z powództwaD. K.iT. K.przeciwkoJ. S.o zapłatę, uchylił swój wyrok zaoczny z dnia 08 maja 2013 r. i umorzył postępowanie w sprawie oraz zasądził od solidarnie powodów na rzecz pozwanego kwotę 1.217,00 zł tytułem kosztów procesu.
Sąd ten wskazał, że powodowie skutecznie cofnęli pozew, co spowodowało konieczność umorzenia postępowania i obowiązek zwrotu pozwanemu kosztów procesu stosownie doart. 203 § 2 zd. 2 k.p.c.Wyjątek tej zasady rozliczenia kosztów procesu zachodzi wówczas, gdy przyczyną cofnięcia pozwu jest zaspokojenie dochodzonego roszczenia już po wniesieniu pozwu. W sprawie, jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, pozwany zapłacił kwotę zasądzoną wyrokiem zaocznym w celu uniknięcia egzekucji, a dokonując jej przelewu zaznaczył, że czyni to z zastrzeżeniem zwrotu „w zależności od treści wyroku”, a w procesie podtrzymywał stanowisko o bezzasadności powództwa.
Rozstrzygnięcie o tym, czy dokonana przez pozwanego wpłata powinna być uznana za spełnienie świadczenia dochodzonego pozwem czy też jest to świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawieart. 405w zw. zart. 410 § 1 i 2 i art. 411 pkt 1 k.c.wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydania wyroku, rozstrzygającego o zasadności roszczenia powodów. Z uwagi na cofnięcie pozwu, jak zauważył Sąda quo, nie było to możliwe. Tym samym nie było podstaw do stwierdzenia, że pozwany zaspokoił dochodzone pozwem roszczenie i odstąpienia od zasady wynikającej zart. 203 § 2zd.k.p.c.W konsekwencji Sąd Rejonowy zasądził od powodów na rzecz pozwanego koszty procesu (k. 128-129).

Powodowie w zażaleniu na pkt 2 postanowienia, zawierającego rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zarzucili mu naruszenie art. 98 § 1 i 3, poprzez zasądzenie od powodów wygrywających sprawę na rzecz pozwanego kosztów procesu i w związku z tym wnieśli o jego zmianę i zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 1.467,00 zł oraz kosztów postępowania zażaleniowego ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślili m.in., że wpłata dokonana przez pozwanego po wytoczeniu powództwa oznacza zaspokojenie dochodzonego roszczenia, natomiast pozwany, mimo cofnięcia pozwu, może dochodzić zwrotu spełnionego świadczenia w odrębnym procesie (k. 132-133, s. 2).

Pozwany złożył odpowiedź na zażalenie bezpośrednio do Sądu Okręgowego (k. 144-145), po upływie tygodniowego terminu do jego wniesienia (art. 395 § 1 zd. 2 k.p.c.), który, licząc od doręczenia zażalenia w dniu 09 października 2013 r. (k. 138) upłynął w dniu 16 października 2013 r., i po rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy w dniu 22 października 2013 r. zażalenia. W związku z tym stanowisko zawarte w tym piśmie procesowym należało pominąć.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowyart. 98 § 1 i 3 k.p.c.jest zasadny.
Przepisart. 98 k.p.c.statuuje dwie podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu, w tym regułę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu. Wedługcommunis opinioza przegrywającego sprawę należy uważać także pozwanego, który w toku procesu spełnił dochodzone przez niego świadczenie, czym zaspokoił roszczenie powoda wymagalne w chwili wytoczenia powództwa (orzeczenie SN z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51, OSN 1952, nr 2 poz. 49). Judykatura Sądu Najwyższego przyjmuje ponadto, że umorzenie postępowania oznacza przegranie sprawy przez powoda, jeżeli cofnął pozew, zrzekając się roszczenie, albo jeżeli cofnięcie pozwu nastąpiło wskutek - niewywołanego przez strony - upadku podstawy faktycznej, który spowodował bezprzedmiotowość żądania (orzeczenie SN z dnia 27 sierpnia 1962 r., II CZ 103/62, OSNCP 1963, nr 7-8, poz. 171; orzeczenie SN z dnia 27 listopada 1936 r., C III 1908/36, OSN 1937, nr 10, poz. 366).
W rozpoznawanej sprawie powodowie cofnęli pozew i zrzekli się roszczenia wskutek upadku podstawy faktycznej dochodzonego roszczenia będącego następstwem zaspokojenia przez pozwanego dochodzonej przez nich należności. Nie ma zatem wątpliwości, że w świetle przedstawionych wypowiedzi judykatury pozwany powinien być uznany za przegrywającego sprawę.
Rację ma skarżący, że poprawności tej tezy nie podważa fakt spełnienia przez pozwanego dochodzonego w sprawie świadczenia „z zastrzeżeniem zwrotu w zależności od treści wyroku”. Niezrozumiałe jest w tej kwestii stanowisko Sądumeriti, że z uwagi na cofnięcie pozwu, nie mógł stwierdzić, że pozwany zaspokoił dochodzone pozwem roszczenia. Pozwany, wpłacając w toku procesu na rachunek powodów kwotę, której zasądzenia domagali się w pozwie, musiał liczyć się z tym, że zostanie uznany za przegrywającego sprawę. Wbrew odmiennemu stanowisko Sądua quo, zastrzeżenie w przelewie zwrotu zapłaconej kwoty „w zależności od treści wyroku” nie ma znaczenia z punktu rozstrzygnięcia o kosztach procesu, natomiast stanowi stypulację, o której mowa wart. 411 pkt 1 k.c.Innymi słowy, pozwany, mimo spełnienia świadczenia, może domagać się jego zwrotu. W tym celu musiałby jednak wytoczyć powództwo, czemu na przeszkodzie nie stoi umorzenie postępowania w rozpoznawanej sprawie.

Z przedstawionych względów zażalenie jest zasadne, a zatem należało na podstawieart. 386 § 1w zw. zart. 397 § 2 zd. 1 k.p.c.zmienić zaskarżone postanowienie i zasądzić od pozwanego na rzecz powodów, stosownie doart. 98 § 1 i 3w zw. zart. 99 k.p.c.i§ 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(tekst jeden. Dz. U. z 2013 r., poz. 490), koszty procesu w kwocie 1.467,00 zł, na którą składa się opłata od pozwu (250,00 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości określonej w taryfie radcowskiej (1.200,00 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł). Pozwanego obciążają także koszty postępowania zażaleniowego w kwocie 180,00 zł stanowiące 25% stawki minimalnej określonej w taryfie radcowskiej za prowadzenie sprawy w postępowaniu zażaleniowym (art. 108 § 1 zd. 1w zw. zart. 98 § 1 i 3, art. 99 i art. 397 § 2 zd. 1w zw. zart. 391 § 1 zd. 1 k.p.c.oraz § 12 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia).

(...)
(...)
(...)
(...)