Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 402/11
Data wyroku: 2013-05-07 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Słowa kluczowe: Leasing
Podstawa prawna: art. 709 z indeksem 15 k.c.

Sygn. akt I C 402/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 maja 2013 r.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział ICywilnywskładzie:
Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska – Sobczyk
Protokolant: Aneta Łokaj
po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2013 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwa(...) S.A.z siedzibą weW.
przeciwkoS. G.
o zapłatę

I
zasądza od pozwanegoS. G.na rzecz strony powodowej(...) S.A.z siedzibą weW.kwotę 87 847,29 zł (osiemdziesiąt siedem tysięcy osiemset czterdzieści siedem zł i dwadzieścia dziewięć groszy) z ustawowymi odsetkami od kwoty:

- 1 501,59 zł od dnia 22.02.2008 r. do dnia zapłaty,
- 3 891,12 zł od dnia 02.03.2008 r. do dnia zapłaty,
- 1 189,50 zł od dnia 07.03.2008 r. do dnia zapłaty,
- 3 891,12 zł od dnia 02.04.2008 r. do dnia zapłaty,
- 77 373,96 zł od dnia 07.04.2012 r. do dnia zapłaty;

II
zasądza od pozwanegoS. G.na rzecz strony powodowej(...) S.A.z siedzibą weW.kwotę 8 110 zł tytułem zwrotu kosztów procesu;

III
przyznaje ze Skarbu Państwa na rzecz adwokatJ. N.kwotę 3 600 zł, powiększoną o należny podatek o towarów i usług w kwocie 828 zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu.

Na oryginale właściwy podpis.

Sygn. akt I C 402/11

UZASADNIENIE
Strona powodowa(...) S.A.z siedzibą weW.w pozwie z dnia 7 kwietnia 2011 r. wniosła o zasądzenie od pozwanegoS. G.kwoty 87 847,29 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 1 501,59 zł od dnia 22.02.2008 r. do dnia zapłaty, od kwoty 3 891,12 zł od dnia 02.03.2008 r. do dnia zapłaty, od kwoty 1 189,50 zł od dnia 7 marca 2008 r. do dnia zapłaty, od kwoty 3 891,12 zł od dnia 02.04.2008 r. do dnia zapłaty i od kwoty 77 373,96 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, że w dniu 27.06.2007 r. strony zawarły umowę leasingu operacyjnego nr(...), której przedmiotem był ciągnik siodłowyR. (...), rok produkcji 2001. Przedmiot leasingu został wydany pozwanemu w dniu 27.06.2007 r.
Pozwany początkowo realizował swoje obowiązki wynikające z zawartej przez strony umowy. Z czasem jednak zaczął regulować należności z tego tytułu częściami, nieregularnie. W związku z powyższym, ponieważ wezwania do uregulowania zaległych rat i innych należności umownych nie przynosiły skutku, strona powodowa z dniem 08.04.2008 r. rozwiązała z pozwanym umowę leasingu operacyjnego w trybie natychmiastowym z powodu naruszenia §17, §18 i §19 OWULO.
Na kwotę żądaną w pozwie składają się następujące należności wynikające z umowy:
- 104 732,30 zł stanowiąca przyszłe raty wraz z równowartością kwoty zdyskontowanej wg. stawki 6,15%. Powyższa kwota została określona na podstawie § 20 ust. 1 OWULO. Odsetki za opóźnienie w płatności tej kwoty strona powodowa liczy od dnia wniesienia pozwu.
- 10 473,33 zł stanowiąca zaległości z tytułu faktur wystawionych przed rozwiązaniem umowy oraz kosztów ubezpieczenia i podatku od środków transportu.
- 340,81 zł stanowiąca odsetki od nieterminowych płatnościfaktur VAT nr (...).
- 3 786 zł stanowiąca niefakturowanie koszty ubezpieczenia oraz koszty podatku od środków transportu (od dnia rozwiązania umowy do dnia sprzedaży przedmiotu leasingu), zgodnie z ­§ 21 ust. 1 i § 22 ust. 2 oraz § 19 ust. 1 OWULO. Odsetki od tej kwoty strona powodowa nalicza od dnia wniesienia pozwu.
- 1 000 zł stanowiąca koszty naprawy i przygotowania przedmiotu leasingu do sprzedaży (zgodnie z §12 OWULO).
- 200 zł stanowiąca koszt wyceny przedmiotu leasingu (§30 OWULO);
- 2 314,85 zł stanowiąca koszty windykacji (§30 OWULO);
Przy czym kwota z tytułu pozostałych do zapłaty opłat leasingowych została pomniejszona o kwotę 35 000 zł stanowiącą cenę netto uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu leasingu (§20 ust. 3 OWULO).
Pozwany wielokrotnie był wzywany do zapłaty należności objętej pozwem ale bezskutecznie. Jednak kwota żądana w pozwie jest niższa niż kwota wskazana w wezwaniu z dnia 30.03.2011 r., bowiem strona powodowa zaniechała kapitalizacji odsetek za opóźnienie w płatności faktur niezapłaconych przez pozwanego.

W odpowiedzi na pozew pozwanyS. G.wniósł o oddalenie powództwa w całości.
W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazał, przede wszystkim że zawarta przez niego umowa leasingu operacyjnego jest nieważna lub bezskuteczna, bo została podpisana przezE. G.– żonę pozwanego, która nie miała pełnomocnictwa od pozwanego.
Nadto pozwany podał, że w przedsądowym wezwaniu do zapłaty z dnia 30.03.2011 r. jest kwota 89 860 zł, a w pozwie dochodzona jest niższa kwota tj. 87 847,29 zł bez żadnego wyjaśnienia, a strona powodowa zabierając mu przedmiot leasingu zrealizowała tym samym wszystkie roszczenia z zawartej umowy należne od pozwanego.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2011 r. strona powodowa wskazała dodatkowo, że żona pozwanego –E. G., która podpisała umowę leasingu operacyjnego legitymowała się pełnomocnictwem od pozwanego, upoważniającym ja między innymi do zawarcia spornej umowy leasingu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 27 czerwca 2007 r. strony zawarły umowę leasingu operacyjnego nr(...), którego przedmiotem był ciągnik siodłowyR. (...), rok produkcji 2001, o wartości ofertowej brutto 158 600 zł. W umowie czas jej trwania określona na 36 rat, wysokość czynszu inicjalnego na 15%, a wysokość opłaty leasingowej na 2,4056% wartości ofertowej przedmiotu leasingu. Integralną częścią umowy były OWULO. Do umowy dołączono również harmonogram spłat rat leasingowych.S. G.prowadził działalność gospodarczą pod nazwąPHU (...)z siedzibą wS.przyul. (...).
(dowód:umowa leasingu operacyjnego nr(...)wraz z OWULO i harmonogramem spłat k. 15-20 i k. 22);

W dniu 27 lipca 2007. przedmiot leasingu został przekazany zgodnie z umową.
(dowód:protokół zdawczo – odbiorczy k. 21);

W 2006 r.S. G.przebył zawał serca. Ma zaawansowaną chorobę wieńcową. W związku z dolegliwościami kardiologicznymiS. G., w okresie od 8 czerwca 2007 r. do 1 lipca 2007 r. przebywał w sanatorium wG., skąd został wypisany w stanie ogólnym dobrym, uzyskano poprawę samopoczucia i wydolności fizycznej.
(dowód:dokumentacja medycznaS. G.k. 234-244);

Umowę leasingu operacyjnego zaS. G.podpisała jego żonaE. G.legitymująca się pełnomocnictwem od pozwanego udzielonym w dniu 13 czerwca2007 r., z podpisem notarialnie poświadczonym, w którymS. G., w kancelarii notarialnej wG., upoważniłE. G.do zawarcia w jego imieniu umowy leasingu ciągnika i naczepy zfirmą (...) S.A.
(dowód: pełnomocnictwo z dnia 13.06.2007 r. k. 134);

PozwanyS. G.jest leczony od 2004 r. z rozpoznaniem organicznych zaburzeń depresyjnych. Od marca 2006 r. jest pod stałą opieką(...)wS..
(dowód:historia choroby z(...)wS.k. 312-321);

Pozwany początkowo realizował swoje obowiązki wynikające z zawartej przez strony umowy. Z czasem jednak zaczął regulować należności z tego tytułu częściami, nieregularnie.
Przed rozwiązaniem umowy leasinguS. G.nie uregulował wszystkich należności wynikających z faktur VAT:
- z dnia 13.09.2007 r. na kwotę 3 836,09 zł z terminem płatności na dzień 01.10.2007 r.,
- z dnia 15.10.2007 r. na kwotę 3 836,09 zł z terminem płatności na dzień 01.11.2007 r.,
- z dnia 31.01.2008 r. na kwotę 1 501,59 zł z terminem płatności na dzień 21.02.2008 r.,
- z dnia 14.02.2008 r. na kwotę 3 891,12 zł, z terminem płatności na dzień 01.03.2008 r.,
- z dnia 21.02.2008 r. na kwotę 1 189,50 zł, z terminem płatności na dzień 06.03.2008 r.,
- z dnia 14.03.2008 r. na kwotę 3 891,12 zł, z terminem płatności na dzień 01.04.2008 r.
(dowód: faktury VAT k. 23-28, wezwanie do zapłaty z dnia 10.03.2008 r. wraz z potwierdzeniem nadania k. 29,31, zeznania świadkaK. K.k. 194, 195, przesłuchanie pozwanegoS. G.k. 209);

W związku z powyższym, ponieważ wezwania do uregulowania zaległych rat i innych należności umownych nie przynosiły skutku, strona powodowa z dniem 08.04.2008 r. rozwiązała z pozwanym umowę leasingu operacyjnego w trybie natychmiastowym z powodu naruszenia §17, §18 i §19 OWULO.
(dowód: pismo zawiadamiające o rozwiązaniu umowy z dnia 08.04.2008 r. wraz z potwierdzeniem nadania k. 33,34, zeznania świadkaK. K.k. 194,195);

W dniu 05.06.2008 r. przejęto od pozwanego przedmiot leasingu, który następnie w dniu 05.02.2009 r. został przekazany w leasing osobie trzeciej z wartością ofertową 35 000 zł netto)
(dowód:protokół przejęcia k. 36, umowa leasingu operacyjnego z dnia 05.02.2009 r. k. 37- 39, zeznania świadkaK. K.k. 194,195, przesłuchanie pozwanegoS. G.k. 209);

(...) S.A.ubezpieczyła przedmiot leasingu w okresie od dnia 28.06.2007 r. do 27.06.2008 r. i od dnia 28.06.2008 r. do dnia 27.06.2009 r. Przy czym poniesione koszty na ubezpieczenie za okres od rozwiązania zeS. G.umowy leasingu do dnia sprzedaży przedmiotu leasingu to kwota 2 486 zł.
(dowód:certyfikat za okres od 28.06.2007 r. do 27.06.2008 r. wraz z załącznikami k. 163-169, potwierdzenie uiszczenia składki z dnia 06.07.2007 r. k. 170, certyfikat za okres od 28.06.2008 r. do 27.06.2009 r. wraz z załącznikami k. 171-174, potwierdzenie uiszczenia składki z dnia 24.07.2008 r. k. 175);

Leasingodawca uiścił również podatek od środków transportu za przedmiot leasingu za 2008 r. i za pierwsze półrocze 2009 r. Podatek od dnia rozwiązania umowy zeS. G.do dnia sprzedaży przedmiotu leasingu wyniósł 1 300 zł.
(dowód:deklaracja na podatek od środków trwałych za 2008 r. k. 82-86, wyciąg z konta bankowego z dnia 15.09.2008 r. k. 87-97, deklaracja na podatek od środków trwałych za 2009 r. k. 98-102, wyciąg z konta bankowego z dnia 16.02.2009 r. k. 103);

Po odebraniu przedmiotu leasingu strona powodowa, aby doprowadzić przedmiot leasingu do należytego stanu, musiała kupić akumulator i zamontować immobiliser, za łączną kwotę 1 000 zł netto.
(dowód:protokół przejęcia k. 36, faktura VAT z dnia 14.10.2008 r. wraz z dowodem wykonania przelewu z dnia 10.12.2008 r. k. 65-66, faktura VAT z dnia 06.02.2009 r. wraz z dowodem wykonania przelewu z dnia 13.02.2009 r. k. 67,68);

Za wykonanie wyceny przedmiotu leasingu strona pozwana poniosła koszt w wysokości 200 zł.
(dowód:faktura VAT z dnia 27.06.2008 r. wraz z załącznikami k. 56-60, potwierdzenie zapłaty z dnia 15.07.2008 r. k. 61-64);

Ponieważ po rozwiązaniu umowy leasingu z pozwanymS. G.nie zwrócił on przedmiotu leasingu, strona powodowa zleciła firmie zajmującej się działalnością windykacyjną wykonanie czynności zmierzających do przejęcia przedmiotu leasingu. Koszt windykacji wyniósł 2 314,85 zł.
(dowód:faktura VAT z dnia 06.06.2008 r. wraz z załącznikami k. 43-46, potwierdzenie zapłaty z dnia 04.07.2008 r. k. 48-55);

W dniu 30.03.2011 r. strona powodowa sporządziła ostateczne wezwanie do zapłaty skierowane do pozwanego na łączną kwotę 89 860 zł, na którą składała się kwoty:
- 10 473,33 zł z tytułu wystawionych i niezapłaconych faktur do dnia rozwiązania umowy leasingu;
- 2 253,52 zł z tytułu odsetek od nieterminowych płatności wg. stanu na dzień 10.02.2009 r.;
- 104 732,30 zł z tytułu przyszłych rat zdyskontowanych wg stopy 6,15%;
- 3 786 zł z tytułu kosztów ubezpieczenia i podatku od środków trwałych;
- 1 000 zł z tytułu kosztów naprawy i przygotowania do sprzedaży przedmiotu leasingu;
- 300 zł z tytułu kosztów ekspertyzy;
- 2 314,85 zł z tytułu kosztów windykacji.
Przy czym od kwoty 104 732,30 zł z tytułu przyszłych rat leasingowych odliczono kwotę 35 000 zł z tytułu ceny sprzedaży przedmiotu leasingu.
(dowód:przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 30.03.2001 r. k. 104, nota odsetkowa na dzień 10.02.2009 r. k. 105, dowód nadania wezwania k. 107, zeznania świadkaK. K.k. 194, 195);

Paragraf ­­­­­­­­20 ust. 1 OWULO, będących integralną częścią umowy leasingu operacyjnego zawartej przez strony, stanowi, że w przypadku opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z opłat leasingowych, leasingodawca może rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, po uprzednim wyznaczeniu leasingobiorcy dodatkowego terminu na piśmie, o ile opóźnienie w zapłacie którejkolwiek opłaty przekroczy 14 dni. W takim przypadku leasingodawca ma prawo natychmiastowego przejęcia posiadania przedmiotu leasingu, oraz żądania zapłaty wszystkich pozostałych opłat leasingowych wraz z równowartością ceny sprzedaży poleasingowej, obliczonych z uwzględnieniem dyskonta według stawki WIBOR dla depozytów trzymiesięcznych.
Natomiast § 20 ust. 3 OWULO stanowi, że w przypadku natychmiastowego rozwiązania umowy wysokość pozostałych do uiszczenia opłat leasingowych pomniejsza się o wartość nett (bez podatku VAT) uzyskaną ze sprzedaży leasingu, o ile sprzedaż ta odbędzie się w terminie 60 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu.
(dowód:OWULO k. 18-20).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiuje na uwzględnienie i znajduje przede wszystkim oparcie w przepisieart. 70915k.c., zgodnie z którym w razie wypowiedzenia przez finansującego umowy leasingu na skutek okoliczności, za które korzystający ponosi odpowiedzialność, finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie, a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i rozwiązania umowy leasingu.
Przy czym w rozpoznawanej sprawie wobec zarzutów podnoszonych przez pozwanego w pierwszej kolejności rozważyć należy czy zawarta umowa leasingu jest ważna. Pozwany wskazywał, że umowę leasingu zawarła jego żonaE. G., która nie miała pełnomocnictwa od pozwanego do zawarcia umowy leasingu w jego imieniu.
Istotnie umowę leasingu podpisałaE. G.– żona pozwanego, która jednak przy podpisywaniu umowy, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, legitymowała się pełnomocnictwem udzielonym przez pozwanegoS. G.w dniu 13 czerwca2007 r., z podpisem notarialnie poświadczonym, w którymS. G., w kancelarii notarialnej wG., upoważniłE. G.do zawarcia w jego imieniu umowy leasingu ciągnika i naczepy zfirmą (...) S.A.
W tych okolicznościach zarzut pozwanego jakoby umowa została zawarta bez jego pełnomocnictw okazał się całkowicie chybiony.
Ponieważ pozwany w dacie udzielania pełnomocnictwa i zawierania umowy leasingu operacyjnego był pod stałą opieką w(...), a pełnomocnik pozwanego wskazywał, że pozwany w czerwcu 2007 r. mógł być w stanie wyłączającym świadome i swobodne wyrażanie swojej woli, sąd z urzędu, na podstawieart. 232 zd. 2 k.p.c., dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego – lekarza psychiatry na okoliczność czyS. G.w dacie udzielania pełnomocnictwa i w dacie zawierania umowy, z powodu choroby psychicznej znajdował się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Jednak, ponieważ pozwany kilkakrotnie nie stawił się na wyznaczony termin badania przez biegłego, a bez którego to biegły nie mógł sporządzić opinii, Sąd pominął ten dowód na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r.
W tych okolicznościach należy przyjąć, że zawarta przez strony w dniu 27 czerwca 2007 r. umowa leasingu operacyjnego nr(...), którego przedmiotem był ciągnik siodłowyR. (...), rok produkcji 2001, o wartości ofertowej brutto 158 600 zł została skutecznie zawarta i jest ważna.
Przy czym w trakcie procesu pozwany nie kwestionował, iż integralną część umowy stanowiły ogólne warunki umowy leasingu, które otrzymał przy zawarciu umowy i zapoznał się z ich treścią. Pozwany również nie kwestionował, a nawet słuchany jako strona przyznał, że spóźniał się z zapłatą rat leasingowych i że był wzywany do ich uregulowania.
Dlatego też strona powodowa skutecznie, również na podstawie § 20 ust. 1 OWULO, z dniem 08.04.2008 r., rozwiązała z pozwanym umowę leasingu operacyjnego w trybie natychmiastowym z powodu naruszenia §17, §18 i §19 OWULO.
Co do wysokości dochodzonego roszczenia, w zasadzie zarzuty, które podniósł sprowadzają się do wskazania, że „w przedsądowym wezwaniu do zapłaty z dnia30.03.2001 r. jest kwota 89 860 zł, a w pozwie dochodzona jest niższa kwota tj. 87 847,29 zł bez żadnego wyjaśnienia, a strona powodowa zabierając mu przedmiot leasingu zrealizowała tym samym wszystkie roszczenia z zawartej umowy należne od pozwanego”.
Wbrew jednak twierdzeniom pozwanego strona powodowa już w pozwie wskazała, że „kwota żądana w pozwie jest niższa niż kwota wskazana w wezwaniu z dnia 30.03.2011 r., bowiem strona powodowa zaniechała kapitalizacji odsetek za opóźnienie w płatności faktur niezapłaconych przez pozwanego”.
Natomiast jeśli chodzi o drugi zarzut, to zgodnie z zawartą przez strony umową (§ 20 ust. 3 OWULO) w przypadku natychmiastowego rozwiązania umowy wysokość pozostałych do uiszczenia opłat leasingowych pomniejsza się o wartość nett (bez podatku VAT) uzyskaną ze sprzedaży leasingu, o ile sprzedaż ta odbędzie się w terminie 60 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu.
Strona powodowa wykazała, że przedmiot leasingu w dniu 05.02.2009 r. został przekazany w leasing osobie trzeciej z wartością ofertową 35 000 zł netto, a powyższa kwota zgodnie z zawarta umowa pomniejszyła kwotę z tytułu przyszłych rat zdyskontowanych wg stopy 6,15%. Od kwoty 104 732,30 zł odliczono 35 000 zł i w rozpoznawanej sprawie powód z tego tytułu dochodził kwoty 69 732,30 zł.
Do powyższej kwoty strona pozwana na podstawie zawartej umowy (§21 ist. 1 OWULO, §19 ust. 1 OWULO, § 12 OWULO, §30 OWULO) doliczyła jeszcze kwoty:
- 3 786 zł z tytułu kosztów ubezpieczenia i podatku od środków trwałych;
- 1 000 zł z tytułu kosztów naprawy i przygotowania do sprzedaży przedmiotu leasingu;
- 200 zł z tytułu kosztów ekspertyzy;
- 2 314,85 zł z tytułu kosztów windykacji.
Łącznie dało to kwotę 77 033,15 zł. Do tej kwoty doliczono jeszcze 340,81 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w zapłacie należności z faktu VAT, które zostały zapłacone przez pozwanego w całości ale z opóźnieniem, a odsetki powód liczyl od dnia wniesienia pozwu, co znajduje uzasadnienie w treściart. 481 § 1 k.c.w zw. zart. 455 k.c..
Nadto strona powodowa dochodziła również zasadnie od pozwanego łącznie kwoty 10 473,33 zł z ustawowymi odsetkami od kwot;
-1 501,59 zł od dnia 22.02.2008 r. do dnia zapłaty,
- 3 891,12 zł od dnia 02.03.2008 r. do dnia zapłaty,
- 1 189,50 zł od dnia 7 marca 2008 r. do dnia zapłaty
tytułem wystawionych i niezapłaconych przez pozwanego faktur do dnia rozwiązania umowy leasingu z odsetkami od dnia następnego po dniu płatności wskazanej na fakturze.
Żądniew tym zakresie jako należycie uzasadnione i wykazane zostało również uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa i kierując się podanymi argumentami, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach procesu w punkcie II sentencji wyroku oparto o przepisart. 98 § 1 i 3 k.p.c.w zw. z art.§ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

W punkcie III sentencji wyroku przyznano ze Skarbu Państwa na rzecz adw.J. N.koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu, które nie zostały poniesione, na podstawie§15 i §16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.