Sąd Apelacyjnyw Szczecinie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 273/12
Data wyroku: 2012-08-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Małgorzata Gawinek, Maria Iwankiewicz, Edyta Buczkowska-Żuk

Sygn. akt I ACa 273/12
Sygn. akt I ACz 305/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 sierpnia 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSA Maria Iwankiewicz

Sędziowie:

SA Małgorzata Gawinek
SA Edyta Buczkowska-Żuk (spr.)

Protokolant:

sekr.sądowy Magdalena Stachera

po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na rozprawie wS.
sprawy z powództwaS. G.
przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wS.
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I C 794/11
oraz zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyżej opisanym wyroku

I
zmienia punkt drugi zaskarżonego wyroku w ten sposób, iż koszty procesu ponosi Skarb Państwa,

II
oddala apelację powoda,

III
odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej w postępowaniu apelacyjnym,

IV
koszty sądowe postępowania apelacyjnego ponosi Skarb Państwa.

      E. Buczkowska-Żuk M. Iwankiewicz M. Gawinek

Sygn. akt I ACa 273/12
Sygn. akt I ACz 305/12

UZASADNIENIE
PowódS. G.wniósł o zobowiązanie pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wS.do dokonania przekształcenia prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego przyul . (...)wS.w prawo odrębnej własności. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że zarząd pozwanej Spółdzielni podjął uchwałę nr 2/2/2008 z 10 stycznia 2008 r. i w oparciu o tę uchwałę przygotowano projekt umowy przeniesienia własności lokalu. Powód odmówił jednak podpisania aktu notarialnego obejmującego projekt umowy, ponieważ został sporządzony według danych zawartych w ww. uchwale, które są niezgodne z prawdą.
PozwanaSpółdzielnia Mieszkaniowa (...)wS.wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, iż podjęła wszelkie czynności niezbędne do ustanowienia prawa odrębnej własnościlokalu powoda nr (...)położonego przyul . (...), a uchwała zarządu nr 2/2/2008 nie została zaskarżona.

Wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił powództwo oraz nakazał pobrać od pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wS.na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Szczecinie kwotę 5.000 zł tytułem opłaty od pozwu.
Sąd ten ustalił, że w dniu 10 stycznia 2008 r. zarząd pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wS.podjął uchwałę nr 2/2/2008 w sprawie: przyjęcia projektu uchwały z 2005 r. w celu określenia przedmiotu odrębnej własności lokali w nieruchomości przyul . (...)wS.. Powyższa uchwała wprowadziła zmiany we wcześniejsze uchwale z 2005 r. Zgodnie ze zmianami przedmiotem uchwały jest nieruchomość przyul . (...)obejmująca działkę gruntu o powierzchni(...),00 m, stanowiąca własność pozwanej. Uchwała nr 2/2/2008 ustala stan zadłużenia z tytułu nie wniesionej spłaty na pokrycie remontu termo renowacyjnego oraz z tytułu opłat za użytkowanie lokalu. Uchwała przewiduje, że spłata zadłużenia na pokrycie remontu nastąpi w ratach miesięcznych. Uchwała stwierdza, że na żadnym lokalu nie występują zadłużenia określone w art. 42 ust. 3 pkt 5 „a" i „b" ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych tj. z tytułu: kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami oraz dokonanego przejściowego wykupienia ze środków budżetu Państwa odsetek wraz z oprocentowaniem tych odsetek (§6 uchwały). Zgodnie z uchwałą w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności lokali lokal mieszkalny powoda: ma powierzchnię użytkowąlokalu (...)m2, do lokalu nie przynależą inne pomieszczenia, na lokalu ciąży zadłużenie w wysokości 6116,95 zł z tytułu nie wniesionej spłaty na pokrycie remontu termorenowacyjnego z funduszu remontowego Spółdzielni. PowódS. G.trzykrotnie odmawiał podpisania umowy przeniesienia odrębnej własnościlokalu nr (...), ponieważ nie zgadzał się z wynikającą z uchwały nr 2/2/2008 powierzchnią lokalu, nieuwzględnieniem jako pomieszczenia przynależnego komórki o powierzchni 2m2oraz zobowiązaniem z tytułu pokrycia kosztów remontu termorenowacyjnego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w tych okolicznościach powództwo oparte naart. 491ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych(Dz.U.2003.119.1116 j.t.) nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd miał na uwadze, że okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy są bezsporne. Przedmiotem sporu jest ich ocena, a w szczególności to czy pozwana w zakresie ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu dopuściła się w stosunku do powoda bezczynności w rozumieniu ww. przepisu. Tak więc w rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że zarząd pozwanej podjął uchwałę określającą przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali mieszkalnych w nieruchomości przyul . (...)wS.. Była to uchwała z 2005 r., zmieniona następnie uchwałą nr 2/2/2008 z 10 stycznia 2008 r..
Powód kwestionuje zmiany wprowadzone uchwałą nr 2/2/2008. Uchwała ta jednak, co również jest bezsporne, nie została przez niego zaskarżona w trybie przewidzianym w art. 43 ust. 5 u.s.m. Jak zauważył Sąd obecna sytuacja polega więc na tym, że pozwana jest gotowa zawrzeć umowę przeniesienia na powoda własności lokalu w oparciu o ww. uchwałę, a powód się na to nie godzi, ponieważ kwestionuje niektóre postanowienia tej uchwały. Powód kwestionuje trzy elementy projektu umowy, tj. powierzchnię lokalu, brak pomieszczenia przynależnego w postaci komórki o pow. 2 m oraz wskazaną wysokość zadłużenia z tytułu remontu termo renowacyjnego.
Sąd uznał, że powód nie może kwestionować ani powierzchni lokalu ani braku pomieszczenia przynależnego. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 42 ust. 3 pkt 2 u.s.m. są to elementy, które muszą zostać ustalone w uchwale określającej przedmiot odrębnej własności lokali. Treść uchwały nr 2/2/2008 jest bowiem wiążąca nie tylko dla powoda, ale także dla pozwanej Spółdzielni. Z tego względu Spółdzielnia nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek zmian w odniesieniu do powierzchni lokali bądź pomieszczeń przynależnych. W rezultacie pozwana nie jest uprawniona do zaproponowania w umowie przeniesienia własności lokalu innej powierzchni lokalu oraz pomieszczeń przynależnych od tych jakie wynikają z uchwały nr 2/2/2008.
Pozwana nie była jednak zdaniem Sądu uprawniona do zamieszczenia w uchwale przewidzianej w art. 42 u.s.m. zadłużenia ciążącego na lokalu z tytułu nie wniesionej spłaty na pokrycie remontu termorenowacyjnego (w wys. 6116,95 zł). Jedyne zadłużenie, które uchwała powinna określać to zadłużenie z tytułu kredytu i przejściowego wykupienia odsetek - które jednak na żadnym lokalu nie występowało (§ 6 uchwały: k. 30). W tej sytuacji postanowień uchwały nr 2/2/2008 w zakresie zadłużenia powoda z tytułu kosztów remontu nie można uznać za wiążące.
Tym niemniej pozwanej nie można zarzucić bezczynności w rozumieniu art. 491u.s.m., ponieważ żądania powoda w zakresie powierzchni lokalu i pomieszczenia przynależnego stanowią samodzielną przesłankę uniemożliwiająca ustanowienie odrębnej własności. Sąd oddalił więc powództwo, a rozstrzygnięcie o kosztach procesu w zakresie obowiązku pokrycia opłaty oparto na podstawie art. 491u.s.m.

Apelację wywiódł powód, wnosząc o wydanie wyroku na dokonanie wpisu do księgi wieczystej zgodnie z przepisamiPrawa spółdzielczegoi zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu wg norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił, że w ocenie faktów przyjętych za podstawę orzeczenia nie uwzględniono merytorycznych ważnych argumentów obu stron że zaakceptowano żądanie pozwanej pozbawiając powoda własności jest to sprzeczne z przepisamiKonstytucji RP, że wyrok oparto na wykładni prawa tylko jednej strony z korzyścią dla pozwanej, że obyczaj prawny powoduje, że na co dzień nie każdy jest prawnikiem oraz że przypuszczalnie dowody powoda były niewystarczająco klarowne. Apelujący podał, że staranie o przekształcenie prawa odrębnej własności rozpoczął w dniu 5 kwietnia 200l r. Po siedmiu latach interwencji otrzymał uchwałę Zarządu 2/2/2008 z dnia 10.01.2008r.Przyznał, iż odmówił podpisania proponowanej mu umowy, ponieważ próbowano odebrać mu jego własność (komórkę piwnicy), która jest integralną częścią mieszkania zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym, za którą zapłacił i użytkuje od czerwca 1976r. Apelujący powołał się na wynik innej sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowy w Szczecinie sygn. akt: I C 478/08 z dnia 15.05.2009r., którym uznano za nieważną uchwałę Zarządu nr 4/7/2008 z dnia 13.03.2008r w bliźniaczym budynku należącym do zasobów tej samej spółdzielni dot. przekształceń spółdzielczego własnościowego prawa mieszkania w prawo odrębnej własności. Zgodnie zaś zart. 365 § 1 k.p.c.orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Z kolei pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygniecie o kosztach procesu zawarte w pkt. II wyroku, domagając się jego zmiany poprzez zasądzenie od pozwanejSpółdzielni Mieszkaniowej (...)na rzecz Skarbu Państwa zwrotu kosztów sądowych w wysokości 42 zł. Skarżąca podała, że w pozwie z dnia 11 marca 2011 roku powódS. G.wskazał, iż wartość przedmiotu sporu wynosi 837,37 zł. Sąd I Instancji nie sprawdzał tejże wartości i nie zarządził w tym celu dochodzenia. Mając na uwadze powyższe wpis od pozwu wyliczony w oparciu o wyżej określoną wartość przedmiotu sporu wynieść powinien 42 zł.

W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podzielając argumentację Sądu I instancji. Przyznał także w kontekście wniesionego zażalenia, iż wartość przedmiotu sporu była jednak sprawdzana przez Sąd Rejonowy, lecz zapadłe w ten sposób orzeczenie jest nieprawidłowe.

Powód w odpowiedzi na zażalenie podał, że opłata sądowa od pozwu została przez Sąd Okręgowy właściwie wyliczona, lecz powinien być nią obciążony personalnie urzędnik organu zarządzającego Spółdzielnią, a nie spółdzielcy.

Sąd Apelacyjny, zważył, co następuje:

Apelacja powoda okazała się bezzasadna.
Sąd Odwoławczy za własne przyjmuje ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Podziela też stanowisko tego Sądu, co do zastosowanych norm prawnych i stwierdza, że podnoszone przez apelującego zarzuty nie prowadzą do uznania, iż zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Sąd Apelacyjny wskazuje, że unormowaniem regulującym uprawnienia powoda jest art. 1714ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2003.119.1116 j.t. ze zm.), zwanej dalej „u.s.m.”. Zgodnie z tym przepisem na pisemne żądanie członka lub osoby nie będącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu: spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami, oraz spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 11. W myśl ust. 11tego przepisu  spółdzielnia mieszkaniowa zawiera taką umowę co do zasady w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną. Aktualizuje się więc obowiązek spółdzielni podjęcia czynności określonych w art. 41-42 u.s.m., a docelowo zawarcia z wnioskującym umowy przeniesienia własności lokalu. Przed zawarciem umowy przenoszącej własność spółdzielnia jest zatem zobowiązana dokonać określenia przedmiotu odrębnej własności lokali w danej nieruchomości, m.in. rodzaju, położenia i powierzchni lokali oraz pomieszczeń przynależnych, w tym piwnic lub pomieszczeń gospodarczych, co następuje na podstawie uchwały zarządu spółdzielni (art. 42 u.s.m.).
W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne praktycznie pozostawały poza sporem, w szczególności, iż pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa podjęła uchwałę określającą przedmiot odrębnej własności w trybie art. 42 ust. 2 u.s.m., że nie została ona zaskarżona, a na jej podstawie na zlecenie pozwanej sporządzono projekt umowy przeniesienia własności przedmiotowego lokalu, lecz powód odmówił jej zawarcia na proponowanych tam warunkach, adekwatnych do treści uchwały zarządu z 10 stycznia 2008 r. Nawet jeśli wątpliwa pozostawała kwestia istnienia zadłużenia powoda na rzecz funduszu termorenowacyjnego kwalifikowanego z art. 1714ust. 1 pkt 2 u.s.m., to sama pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa wszak już trzykrotnie wyrażała gotowość zawarcia umowy przeniesienia na rzecz powoda odrębnej własności lokalu mieszkalnego przyul . (...)wS.. Jakkolwiek teżS. G.nie zgadzał się z istnieniem takiego zadłużenia, to równocześnie nie akceptował takiej umowy z uwagi na przyjęcie w uchwale zarząduSpółdzielni nr (...)/(...)z 10 stycznia 2008 r. większej powierzchni jego mieszkania, aniżeli ma to miejsce w rzeczywistości, oraz wyłączenia użytkowanej przez niego piwnicy jako przynależności jego lokalu.
W tym miejscu dostrzec należy, iż uwzględnienie żądania opartego na art. 491u.s.m. jest uzależnione od wykazania przez powoda „bezczynności spółdzielni”. Osoba występująca z powództwem o ustanowienie odrębnej własności lokalu powinna przytoczyć, a następnie udowodnić fakty wskazujące na zaistnienie bezczynności spółdzielni w wypełnieniu obowiązku zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2011 r., VI ACa 791/10, LEX nr 795201). Określenie "w razie bezczynności spółdzielni" jest zaś na tyle pojemne, że obejmuje każdą postać bezczynności, czyli zamierzenia podjęcia przez organ wykonawczy spółdzielni czynności niezbędnych do wyodrębnienia lokalu i przeniesienia jego własności na uprawnionego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CSK 94/10, LEX nr 738402).
Biorąc pod rozwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, w pełni prawidłową jawi się ocena Sądu Okręgowego, iż w działaniach pozwanej Spółdzielni nie można się dopatrzyć takiej bezczynności, która uzasadniałaby uwzględnienie powództwa. Pozwana podjęła wszelkie potrzebne działania dla ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu powoda. Natomiast uchwała nr 2/2/2008 wiązała nie tylko powoda, ale i samą Spółdzielnię, która była władna zaproponować mu zawarcie umowy jedynie na warunkach wynikających z takiej niezaskarżonej przez niego uchwały.
W ukształtowanej w sprawie sytuacji faktycznej to powód nie wyraża więc zgody na zawarcie umowy, którą pozwana mu proponuje i za co nie może ona ponosić odpowiedzialności.
S. G.bezpodstawnie żąda bowiem ustanowienia odrębnej własności lokalu na zasadach odbiegających od treści przedmiotowej uchwały zarządu spółdzielni podjętej w oparciu o art. 42 u.s.m. (odnośnie wielkości powierzchni lokalu i części składowych), która wobec jej nie zaskarżenia obowiązuje, a takie roszczenie nie mogło zostać uwzględnione na podstawie art. 491u.s.m. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w toku takiego postępowania nie ma podstaw do objęcia kontrolą sądu i podważania uchwały zarządu z art. 42 ust. 2 u.s.m, jako żeustawa o spółdzielniach mieszkaniowychprzewiduje szczególny, właściwy dla niej, tryb zaskarżenia tego rodzaju uchwały.
Mianowicie, zgodnie z art. 43 ust. 5 u.s.m. osoby, o których mowa wust. 1(tj. osoby, których projekty uchwał dotyczą i którym, zgodnie z przepisami tej ustawy, przysługuje prawo żądania przeniesienia na nich własności poszczególnych lokali) mogą, w terminie 30 dni od dnia doręczenia, zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z prawem lub jeśli uchwała ta narusza ich interes prawny lub uprawnienia. Przyczyną stwierdzenia nieważności uchwały nie może być niepodjęcie przez osoby zainteresowane wysłanych przez zarząd spółdzielni powiadomień, o których mowa wust. 1 i 4. Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielczeniewątpliwie zawiera odrębne uregulowania w jejart. 42co do zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia. Skoro jednakustawa o spółdzielniach mieszkaniowychna zasadzie wyjątku przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu uchwały zarządu spółdzielni i stwierdzenia jej nieważności, to wskazany przepis nie może być interpretowany rozszerzająco. Uzasadniony jest więc powszechny w judykaturze i doktrynie pogląd, że unormowanie zawarte w art. 43 u.s.m. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad zaskarżania uchwał organów spółdzielni określonych wustawie Prawo spółdzielcze. Powyższe uzasadnione jest chociażby tym, iż wskazana norma prawna przewiduje zaskarżenie uchwały zarządu dot. konkretnego przedmiotu oraz ustanawia trzydziestodniowy termin prawa materialnego (zawity) do jej zaskarżenia także w wypadku, gdy podstawą powództwa jest jej sprzeczność z prawem (por. powołany także przez Sąd I instancji wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2008 r., V CSK 33/08, OSNC-ZD 2009/2/51).
Wynika stąd wyraźnie, iż osobie zainteresowanej przysługuje tryb powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały zarządu przewidzianyustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, przy czym pozew musi być wniesiony w ściśle określonym terminie, albowiem jest to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a po jego upływie roszczenie nierozłącznie wygasa. Wzgląd na treść art. 43 ust. 5 zd. 2 u.s.m. przemawia więc za przyjęciem prezentowanego w judykaturze stanowiska, że nie jest możliwe domaganie się ustalenia nieważności uchwały zarządu, określonej w art. 42 ust. 2 u.s.m., na podstawieart. 189 k.p.c.ani też stwierdzenie jej nieważności przez sąd z urzędu na podstawieart. 58 k.c.Uznanie, iż uprawniony może występować z żądaniem ukształtowania prawa w każdym czasie bez względu na treść art. 43 ust. 5 prowadziłoby do nieuzasadnionego obejścia wskazanej regulacji prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II PK 342/09, LEX nr 585783; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt III CZP 79/09, LEX nr 533836; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt III CSK 204/07, LEX nr 395051). Tak więc upływ ustawowego terminu z art. 43 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oznacza niemożność stwierdzenia bezwzględnej nieważności uchwały na podstawieart. 58 § 1czy§ 2 k.c.czy z uwzględnieniemart. 189 k.p.c.(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2010 r., I ACa 715/10, OSASz 2011/3/81-95).
Przenosząc wyżej przedstawiony stan prawny do realiów instancyjnie kontrolowanego postępowania uwypuklić należy, że powódS. G.po bezskutecznym upływie terminu z art. 43 ust. 5 u.s.m. nie mógł się zasadnie powoływać w ramach niniejszego powództwa opartego o art. 491u.s.m. na nieważność uchwały zarządu nr 2/2/2008 z 10 stycznia 2008 r. Podniesieniu tego rodzaju zastrzeżeń służyła droga zaskarżenia jej w ustawowo wyznaczonym terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (k. 33), który to termin dawno już upłynął. W tym czasieS. G.nie zaskarżył skutecznie przedmiotowej uchwały zarządu, która po tym czasie się uprawomocniła i aktualnie obowiązuje. Natomiast uprawnienie z art. 43 ust. 5 u.s.m. wygasło, albowiem zawarty w tym przepisie termin zaskarżenia jest terminem zawitym i nie jest możliwe jego przywrócenie. W takim stanie rzeczy kognicja sądu w niniejszym postępowaniu nie obejmowała już stwierdzenia jej nieważności z urzędu na podstawieart. 58 k.c.(czy nawet ustalenia nieważności uchwały na podstawieart. 189 k.p.c.), albowiem przepis art. 43 ust. 5 u.s.m. stanowi przepis szczególny w stosunku do ww. uregulowań o charakterze ogólnym, na które powoływał się powód w apelacji oraz kolejnych pismach (m.in. odwołując się do treści pisma z Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 lipca 2012 r.). Z takich przepisów o charakterze ogólnym może zatem skorzystać osoba nie wymieniona w art. 43 ust. 1 u.s.m. bądź można skorzystać w stosunku do innych uchwał zarządu.
Powód nie może również powoływać się na treść prawomocnego rozstrzygnięcia, które zapadło w sprawie o sygn. akt I C 478/08 z powództwa PaniO. S.przeciwkoSpółdzielni Mieszkaniowej (...)wS., o unieważnieniu uchwały nr 4/7/2008 zarządu Spółdzielni. PaniO. S.skorzystała bowiem z możliwości, którą daje jej art. 43 ust. 5 u.s.m. i uzyskała w tym trybie korzystne dla niej orzeczenie. Nie chodzi więc w rozpoznawanej sprawie o to, że Sąd Apelacyjny neguje racje powoda, w szczególności w zakresie włączenia użytkowanej przez niego piwnicy do części wspólnych nieruchomości, lecz o to, że bezspornieS. G.nie wytoczył powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały zarządu w trybie przewidzianymustawą o spółdzielniach mieszkaniowych, jak to uczyniła wskazywana przez niego PaniO. S.. Tym samym nie może również powoływać się on na treść prawomocnego wyroku zapadłego w innej sprawie, w której nie był stroną, nawet jeśli dotyczył analogicznego stanu faktycznego. Po pierwsze, w wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 maja 2009 r., I C 478/08, unieważniono inną uchwałę o nr 4/7/2008, a po drugie, zgodnie zart. 365 § 1 k.p.c.orzeczenie prawomocne wiąże inne osoby (nie tylko strony) w wypadkach w ustawie przewidzianych, a takiego brak w specyfice niniejszej sprawy.
Konkludując, powód zaniechał skorzystania we właściwym terminie z przysługującego mu uprawnienia zakwestionowania ważności uchwały nr 2/2/2008. Skoro zaś tego nie uczynił to stosownie do art. 42 ust. 5 u.s.m. taka uchwała zarządu od dnia wejścia w życie stanowi podstawę oznaczania lokali i przypadających na każdy lokal udziałów w nieruchomości wspólnej przy zawieraniu umów o ustanowieniu odrębnej własności lokali na rzecz członków spółdzielni, osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub spółdzielni mieszkaniowej oraz o przeniesieniu własności tych lokali przez spółdzielnię na rzecz członków spółdzielni lub innych osób. Skutkuje to przyjęciem, iż pozwana Spółdzielnia nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 491u.s.m., lecz brak zawarcia dotychczas zeS. G.umowy określonej w art. 1714ust. 1 u.s.m. jest wynikiem stawianych przez niego postulatów co do jej treści, jakkolwiek sprzecznych z niezaskarżoną i obowiązującą uchwałą zarządu.
Nawiązując do zgłoszonego w apelacji zarzutu sprzeczności takiego stanowiska z przepisamiKonstytucjichroniącymi własność, zdaniem Sądu Apelacyjnego uznać trzeba, iż osoba nie może słusznie powoływać się na pozbawienie praw, o ile jest to rezultatem wcześniejszego nie skorzystania przez nią z gwarantowanych jej uprawnień. Zaakceptowanie zaś poglądu apelującego musiałoby prowadzić do wyeliminowania uchwały nr 2/2/2008 z obrotu prawnego, na podstawie której inni członkowie nabyli uprawnienia w postaci własności lokali. Żądanie takiej destabilizacji prawnej po latach – wobec niezaskarżenia tej uchwały w stosownym do tego czasie - nie mogło liczyć na akceptację.
Z powyższych względów, apelację, jako nie zasługującą na uwzględnienie, należało oddalić, w oparciu oart. 385 k.p.c., o czym orzeczono jak w punkcie II. sentencji wyroku.
Natomiast zażalenie pozwanej okazało się zasadne, skutkując zmianą postanowienia o kosztach sądowych poprzez pozostawienie ich w gestii Skarbu Państwa stosownie doart. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, o czym rozstrzygnięto w punkcie I. sentencji wyroku. Dostrzec trzeba, iż wartość przedmiotu sporu została zweryfikowana w trybieart. 25 § 1 k.p.c.przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie postanowieniem z dnia 1 czerwca 2011 r. i ustalona na kwotę 100.000 zł. O ile nawet można byłoby negować prawidłowość przyjętego założenia przez Sąd Rejonowy, to jednak w myślart. 26 k.p.c.nie podobna ponownie badać takiej wartości przedmiotu sporu. Nie można jednak tracić z pola widzenia, iż orzeczenie o kosztach zostało oparte na art. 491zdanie drugie u.s.m., które to uregulowanie utraciło moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 lipca 2012 r., sygn. akt P 8/12. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisart. 491zdanie drugie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, obciążając pozwaną spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, jest niezgodny zart. 45 ust. 1w związku zart. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny zdecydował się zmienić punkt drugi zaskarżonego wyroku poprzez uwolnienie pozwanej – wygrywającej sprawę od obowiązku pokrycia nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu. Nie było przy tym podstaw do obciążania nimi powoda, stąd koszty te poniesie Skarb Państwa.
Z analogicznych względów Sąd Odwoławczy orzekł także o nieuiszczonych kosztach sądowych w postępowaniu apelacyjnym.
Natomiast na podstawieart. 102 k.p.c.odstąpiono od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej w postępowaniu apelacyjnym, uwzględniając jego sytuację majątkową i osobistą, nakład pracy pełnomocnika pozwanej, a nade wszystko okoliczność, iż w momencie składania apelacji przez powoda obowiązywał chroniący go od ponoszenia tego rodzaju kosztów przepis art. 491zdanie drugie u.s.m.

SSA E. Buczkowska-Żuk SSA M. Iwankiewicz SSA M. Gawinek