Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
VI Wydział Karny Odwoławczy
Sygnatura akt: VI Ka 1631/12
Data wyroku: 2013-08-01 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE
Sędziowie: Ludmiła Tułaczko, Zenon Stankiewicz, Beata Tymoszów
Słowa kluczowe: Przestępstwo Przeciwko Bezpieczeństwu W Komunikacji
Podstawa prawna: art. 177 § 2 KK i art. 42 § 3 KK

Sygn. akt VI Ka 1631/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 sierpnia 2013 r.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie :
Przewodniczący: SSO Zenon Stankiewicz
Sędziowie:  SO Beata Tymoszów
SO Ludmiła Tułaczko (spr.)

protokolant: p.o. asystenta sędziego Barbara Gürtler
przy udziale prokuratora: Anety Ostromeckiej
po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r.
sprawyM. S.
oskarżonego o przestępstwo zart. 177 § 2 kkw zw. zart. 178 § 1 kkw zb.art. 162 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie
z dnia 16 sierpnia 2012 r.    sygn. akt V K 252/11

wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy, uznając apelację obrońcy oskarżonegoM. S.za oczywiście bezzasadną; zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 złotych tytułem opłaty za drugą instancję oraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie odwoławcze.

Sygn. akt: VI Ka 1631/12

Uzasadnienie:

M. S.został oskarżony o to, że w dniu 21 stycznia 2011 roku w miejscowościB., powiatW., województwa mazowieckiego kierując samochodem markiM. (...)onr rej. (...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone wart. 3 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowymw ten sposób, iż nie dostosował techniki i taktyki jazdy do sytuacji i warunków drogowych, a w szczególności widoczności drogi i warunków atmosferycznych w wyniku czego wpadł w poślizg, zjechał na lewy pas ruchu i potrącił idącego poboczem pieszegoP. K., który w wyniku odniesionych obrażeń poniósł śmierć, a następnieM. S.zbiegł z miejsca zdarzenia oraz działając wspólnie i w porozumieniu z pasażerami auta t.j.P. D..C. M.i ustaloną nieletnią nie udzielił pomocy pokrzywdzonemu w wypadku drogowymP. K., znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia pomimo, iż pomocy mógł udzielić bez narażenia siebie i innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu tj. o czyn zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178§ Ik.k.w zb. zart. 162 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Wołominie wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2012 roku w sprawie sygn. akt V K 252/11 w ramach zarzucanego mu czynu uznał go za winnego tego, że w dniu 21 stycznia 2011 roku w miejscowościB., powiatW., województwa mazowieckiego kierując samochodem markiM. (...)onr rej. (...)umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone wart. 3 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowymw ten sposób, iż nie dostosował techniki, taktyki jazdy, oraz prędkości zapewniającej panowanie nad pojazdem do sytuacji i warunków drogowych, a w szczególności rzeźby terenu, widoczności drogi, stanu jej nawierzchni, warunków atmosferycznych, w wyniku czego wpadł w poślizg, zjechał na lewy pas ruchu i potrącił prawidłowo idącego poboczem pieszegoP. K., który w wyniku odniesionych obrażeń wielonarządowych poniósł śmierć, a następnieM. S.umyślnie z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności zbiegł z miejsca zdarzenia oraz działając umyślnie wspólnie i w porozumieniu z pasażerami auta tj.P. D.,C. M.i ustaloną nieletnią nie udzielił pomocy pokrzywdzonemu w wypadku drogowymP. K.znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia pomimo, iż pomocy mógł udzielić bez narażenia siebie i innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu tj. czynu zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zb. zart. 162 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zb. zart. 162 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.opierając wymiar kary oart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał go na karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
Na podstawie art. 42 § 3k.k. orzekł w stosunku do oskarżonegoM. S.środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze. Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet kary zaliczył oskarżonemuM. S.okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 22 stycznia 2011 roku do dnia 8 czerwca 2011 roku stwierdzając, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, zasądził od oskarżonegoM. S.koszty sądowe w części na niego przypadającej, w tym opłatę w kwocie 400 złotych.
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 16 sierpnia 2012 roku w sprawie sygn. akt: V K 252/11 wniósł obrońca oskarżonegoM. S.zaskarżając powyżej wskazany wyrok w całości (dotyczącej tego oskarżonego) na jego korzyść. Obrońca oskarżonego wyrokowi temu zarzucił:
- obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicieobrazęart. 167 k.p.k.,art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k.iart. 201 k.p.k.poprzez oddalenie wnioskudowodowego o powołanie biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadku drogowegoi biegłego z zakresu medycyny sądowej i niewyjaśnienie sprzeczności w opiniibiegłego oraz nieuzupełnienie opinii pomimo przyjęcia błędnych parametrówbędących podstawą jej wydania, oparcie wyroku i czynienie ustaleń faktycznychna podstawie sprzecznej i niepełnej opinii;
- ponadto z ostrożności procesowej wyrokowi temu zarzucił: obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie obrazęart. 7 k.p.k.poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów,art. 5 § 2 k.p.k.poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych z pominięciem zasady, iż nie dające sięusunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść oskarżonego,art. 4 k.p.k.poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego orazart. 201 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie sprzeczności w opinii biegłego oraz nieuzupełnienie opinii pomimo jej sprzeczności orazart. 366 § 1 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej, jednostronnej, nieobiektywnej oceny oraz analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności czynienie ustaleń faktycznych w oparciu o niepełną i sprzeczną opinię biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadku drogowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż oskarżony naruszył umyślnie przepisy ruchu drogowego określone wart. 3 ust. 1, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowymw ten sposób, iż nie dostosował techniki, taktyki jazdy, oraz prędkości zapewniającej panowanie nad pojazdem do sytuacji i warunków drogowych podczas gdy dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego przy kompleksowym uwzględnieniu materiału dowodowego w szczególności przy braku możliwości precyzyjnego określenia przez biegłego prędkości bezpiecznej oraz nieustaleniu istotnych okoliczności dotyczących prędkości z jaką poruszał się oskarżony prowadzić musi do wniosku, iż oskarżony nie naruszył określonych powyższej przepisówprawa o ruchu drogowymi prowadził pojazd z prędkością bezpieczną.
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego orzeczenia poprzez uznanie, iż nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpieniem od orzeczenia środka karnego w postaci orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze i niezastosowanie wobec oskarżonego terminowego środka karnego, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż wobec oskarżonego zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od orzeczenia powyższego środka karnego;
- rażącą niewspółmierność kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 4 lat pozbawienia wolności podczas gdy odpowiednią karą przy właściwym zastosowaniu zasad i dyrektyw sądowego wymiaru kary - karą sprawiedliwą adekwatną do stopnia winy, stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz uwzględniającą pozostałe przesłanki określone wart. 53 k.k.byłaby kara dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby;
- niesłusznego zastosowania środka karnego w postaci orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na zawsze podczas, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające odstąpieniem od orzeczenia powyższego środka karnego i zastosowanie wobec oskarżonego terminowego środka karnego i wymierzenie mu 4 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów służących do prac rolniczych.
Podnosząc powyżej wskazane zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 5 lat próby;
- orzeczenie 4 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów służących do prac rolniczych
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie potwierdziła słuszności żadnego z wymienionych w niej zarzutów. W całości należy podzielić przedstawiony w pisemnych motywach tok rozumowania sądu I instancji, który wnioskując w oparciu o zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, wykazał winę oskarżonegoM. S.w ramach przypisanego mu przestępstwa spowodowania wypadku drogowego oraz nieudzielania pomocy pokrzywdzonemuP. K.. Ustalenia faktyczne stały się podstawą prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu a także podstawą wymiaru kary dostosowanej, zgodnie zart. 53 § 1 k.k.do zawinienia. Zasadnie sąd I instancji ustalił, że oskarżonyM. S.naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w postaci rozważnego prowadzenia pojazdu, unikania wszelkich zachowań, które mogą przyczynić się do powstania lub wzmożenia stanu zagrożenia i zachowania prędkości bezpiecznej, dostosowanej do warunków panujących na drodze. Biegły inż.J. J.składał wielokrotnie opinie uzupełniające w niniejszej sprawie. Analiza treści tych opinii potwierdza stanowisko sądu I instancji, iż są one logiczne, jasne i pełne oraz nie zawierają wewnętrznych sprzeczności.
Nie są zasadne zarzuty, że biegły inż.J. J.błędnie wyliczył prędkość z jaką oskarżonyM. S.prowadził samochódM. (...)nr rej. (...). W realiach niniejszej sprawy prędkość uderzeniową w prawidłowo poruszającego się lewą stroną drogi pieszegoP. K., należało wyliczyć metodami szacunkowymi. BiegłyJ. J.ocenił charakter i rozległość uszkodzeń ciała pieszego oraz uszkodzenia samochoduM. (...). Trudności w wyliczeniu prędkości uderzeniowej potęgowały takie okoliczności, jak brak oznaczenia powypadkowego miejsca zatrzymania się samochodu oskarżonegoM. S.bowiem ten uciekł z miejsca zdarzenia, a ponadto usunął z drogi uszkodzone części od tego pojazdu a także w pewnym zakresie, naprawił samochód po wypadku. BiegłyJ. J.w sposób przekonujący uzasadnił, iż obie metody wyliczenia prędkości wskazują na to, że uderzenie w pieszegoP. K.nastąpiło z prędkością zamykającą się w przedziale od 55 – do 70 km na godzinę. OskarżonyM. S.wyjaśnił, że uderzył w pieszego lewym przednim narożnikiem samochodu. Pieszy upadł na maskę i uderzył w szybę, która pod wpływem tego uderzenia uległa rozbiciu. Następnie został on odrzucony przez jadący samochód. Uszkodzenia samochoduM. (...)potwierdzają opisany mechanizm potrącenia. Uwzględniając średnią arytmetyczną z zastosowanych metod biegły wyliczył prędkość uderzeniową na 67 km/ h. Nie można podzielić zarzutu obrońcy, że wyliczenie tej prędkości jest błędne zaś sąd I instancji niezasadnie naruszającart. 201 § 1 k.p.k.iart. 170 § 1 pkt 5 k.p.k.oddalił wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z łącznej opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej i rekonstrukcji wypadków drogowych. Należy wskazać, że biegłyJ. J.zapoznał się z danymi z sekcji zwłokP. K.i stwierdził, że są to typowe obrażenia dla pieszego, który został uderzony w nogi, upadł na maskę, uderzył w szybę i następnie został odrzucony przez jadący samochód. Tym samym należy podkreślić, że biegłyJ. J.wypowiedział się w jakiej fazie wypadku mogły powstać konkretne obrażenia ciała pieszego. Ten opis zgodny jest z wyjaśnieniami oskarżonego. Z tych powodów nie jest zasadny zarzut obrońcy, że sporządzone opinie są nierzetelne. Sąd I instancji bardzo starannie przeprowadził postępowanie dowodowe słuchając na rozprawie ustnych i uzupełniających opinii biegłych z zakresu medycyny sądowej. Dane z sekcji zwłok pokrzywdzonegoP. K.biegłyJ. J.uwzględnił w swojej opinii. Ponadto wnioski z opinii biegłegoJ. J.w całości znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach pasażerów obecnych w samochodzie, podczas uderzenia w pieszego.P. D.,C. M.iM. B.wyjaśnili, że oskarżony jechał bardzo szybko ok. 100 km/h.C. M.wyjaśnił, że oskarżony na mostek wB.wjechał z prędkością ok. 80 km/ h. Wskazana wielkość nieznacznie różni się od wyliczeń biegłego - 76 km/h/. Na podstawie tych relacji należy wykluczyć aby oskarżony zwolnił w miejscowościB.do ok. 50 km/ h., na co powołuje się obrońca w apelacji. Pasażerowie, podróżujący razem z oskarżonym podali, że pieszego widzieli z odległości ok. 100 metrów. Samochód, którym jechali wpadł w poślizg za mostkiem i uderzył w pieszego. Opisali mechanizm uderzenia w taki sam sposób jak przedstawił to oskarżony i potwierdził biegłyJ. J.. Należy stwierdzić zgodność wniosków wynikających z opinii biegłych oraz wyjaśnień osób będących pasażerami samochodu. Sprowadzają się one do konkluzji, że oskarżony, świadomy zimowych warunków panujących na drodze, którą jak sam wyjaśnił, znał i wielokrotnie z niej korzystał, nie zachował prędkości dostosowanej do rzeźby terenu, widoczności drogi i stanu jej nawierzchni. Sąd I instancji ustalił, że na drodze zalegał śnieg, był mróz a ponadto za mostkiem wB.droga skręcała po łuku w prawą stronę. W tych warunkach poślizg poprzeczny nie mógł być dla kierowcy zaskoczeniem. Obrońca zarzuca w apelacji, że biegły nie wypowiedział się czy zamontowanie ABS-u w samochodzie oskarżonego miało wpływ na powstanie i możliwość przewidzenia przez oskarżonego poślizgu poprzecznego. Z tym zarzutem nie można się zgodzić bowiem uważna lektura akt potwierdza, że biegły wypowiedział się w tym zakresie stwierdzając, że system ABS zapobiega jedynie blokowaniu się kół zaś masa pasażerów nie ma w tym wypadku wpływu na drogę hamowania. Poślizg jest wynikiem braku przyczepności kół do podłoża. System ABS zamontowany w samochodzie oskarżonego, nie zabezpieczał przed powstaniem poślizgu. Jest to wiedza typowa dla kierowcy. OskarżonyM. S.nie może więc powoływać się na swoje przeświadczenie, że samochód, który prowadził po śliskiej jezdni nie wpadnie w poślizg. W tych warunkach drogowych powinien wydatnie zwolnić i prowadzić samochód z prędkością ok. 50 km/ h a nawet niższą tak aby uniknąć poślizgu, zapanować nad pojazdem i zatrzymać samochód przed przeszkodą. Obrońca powołując się na wyjaśnienia oskarżonego zarzuca, że za miejscowościąB.oskarżony zwolnił i prowadził po znanej mu drodze samochód z prędkością niższą niż administracyjne dopuszczalna poza obszarem zabudowanym. Prędkość bezpieczna to nie tylko prędkość dopuszczalna administracyjnie ale jest to prędkość pozwalająca na zachowanie kontroli nad pojazdem. Taką prędkość w realiach niniejszej sprawy biegły wyliczył na 50 km/h bowiem jadąc z taką prędkością oskarżony widząc pieszego mógł zatrzymać pojazd przed uderzeniem wP. K.. Tymczasem oskarżony jechał z prędkością uderzeniową 67 km/ h. Trudno jest twierdzić, że prędkość nieznacznie przekroczył skoro pasażerowie samochodu ocenili prędkość przed wypadkiem jako zbyt dużą zaśC. M.określił ją na ok. 80 km/ h. Sąd I instancji w oparciu o zasady zart. 7 k.p.k.,art. 5 § 2 k.p.k.prawidłowo przypisał oskarżonemu winę za spowodowanie czynu zart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zb. zart. 162 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zb. zart. 162 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.opierając wymiar kary oart. 177 § 2 k.k.w zw. zart. 178 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności;
Jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2009r. sygn. III KK 22/09
„zastosowanieart. 178 § 1 k.k., wymaga ustalenia, że sprawca podjął świadome działania z kierunkowym zamiarem uniknięcia odpowiedzialności lub jej zminimalizowania. Nie udzielenie pomocy w warunkach określonych wart. 162 § 1 k.k.stanowi odrębne przestępstwo, które pozostawać może w wypadku sprawcy przestępstwa określonego wart. 177 k.k.– jedynie w zbiegu realnym”. Taką kwalifikacje prawną zastosował sąd I instancji. Ponadto wymierzył oskarżonemuM. S.karę, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać za rażąco niewspółmiernie surową, na co wskazujeart. 438 pkt 4 k.p.k.Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że oskarżony w sposób rażący naruszył podstawowe zasady bezpieczeństwa w ruchu pojazdów określone wart. 3 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Oskarżony jest sprawcą młodocianym, co zgodnie zart. 54 § 1 k.k., obligowało sąd I instancji przy orzekaniu kary, do kierowania się w pierwszym rzędzie tym aby sprawcę wychować. Te dyrektywy zostały spełnione a wymierzona kara oprócz celu w postaci represji, realizuje cele wychowawcze. W niniejszej sprawie zasadnie sąd I instancji wskazał na liczne okoliczności obciążające. OskarżonyM. S.prowadził samochód w sposób niebezpieczny bez żadnego racjonalnego powodu. Po potrąceniu pieszego uciekł z miejsca zdarzenia. Bardzo istotną okolicznością obciążającą jest nieudzielenie pomocy pokrzywdzonemu, tym bardziej, że oskarżony powrócił na miejsce zdarzenia i był tam dwukrotnie zanim przyjechała karetka pogotowia. Pozostawił pokrzywdzonego, który był w podobnym wieku do oskarżonego, w warunkach zimowych na poboczu drogi, czyli w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia ze względu na odniesione obrażenia ciała i nocne obniżenie temperatury powietrza. PokrzywdzonyP. K.w żaden sposób nie przyczynił się do powstania wypadku. Szedł prawidłowo lewą stroną drogi. Oskarżony naruszył nie tylkoart. 162 § 1 k.k.ale takżeart. 44 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Z tych powodów kara 4 lat pozbawienia wolności i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na zawsze jest karą adekwatną do zawinienia. Oskarżony na skutek brawury, braku rozsądku i rozwagi nie może prowadzić pojazdów. Pomimo nabytych umiejętności praktycznych w kierowaniu samochodem brak przewidywania skutków swoich działań i współczucia dla potrąconego pieszego, wskazuje na to, że jest kierowcą niebezpiecznym dla innych użytkowników dróg. Takiego stanowiska nie zmienia fakt, że oskarżony w przyszłości będzie prowadził gospodarstwo rolne, utrzymywał swoją rodzinę a także niepełnosprawnego brata. Dlatego też sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu I Instancji i utrzymał w mocy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na zawsze jako adekwatny do zawinienia. Tak orzeczona kara realizuje cele prewencyjne, wychowawcze a także spełnia oczekiwania społeczne skutecznego karania sprawców poważnych przestępstw komunikacyjnych.
Mając powyższe na uwadze sąd odwoławczy orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze znajduje uzasadnienie w treściart. 636 § 1 k.p.k.