Sąd Okręgowy w Ostrołęce
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 427/13
Data wyroku: 2013-12-11 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Jerzy Dymke-, Barbara Chojnowska, Grażyna Szymańska-Pasek

Sygn. akt I Ca 427/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 grudnia 2013 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący - SSO Jerzy Dymke - spr.
Sędziowie: SO Barbara Chojnowska, SO Grażyna Szymańska-Pasek
Protokolant: sekr. sąd. Marta Mrozek
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013r. w Ostrołęce na rozprawie
sprawy z powództwaA. M.
przeciwko(...) SAz siedzibą wW.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 8 maja 2013r., sygn. akt I C 450/12

orzeka:

1. oddala apelację,
2. zasądza od pozwanego(...) SAz siedzibą wW.na rzecz powódkiA. M.kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji apelacyjnej.

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym w dniu 5 lipca 2012 r. powódkaA. M.dochodziła od pozwanego(...) S.A.z siedzibą wW.zapłaty kwoty 30.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 września 2011 r. tytułem zadośćuczynienia pieniężnego w związku ze śmiercią brataR. M.w wypadku komunikacyjnym w 2004 r., a ponadto zasądzenia kosztów procesu.
W odpowiedzi na pozew pozwany zakład ubezpieczeń wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu, zarzucając brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia z uwagi na to, że powołany w pozwieart. 448 k.c.może mieć zastosowanie jedynie do zdarzeń wyrządzających szkodę po 3 sierpnia 2008 r. Z „ostrożności procesowej” pozwany poddał w wątpliwość istnienie szczególnej więzi rodzinnej między powódką i zmarłym bratem.
Sąd Rejonowy w Przasnyszu wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r., sygn. I C 450/12, uwzględnił powództwo częściowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 15.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 29 września 2011 r. do dnia zapłaty ( pkt 1 ) i oddalając dalej idące powództwo ( pkt 2 ). W ramach stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 284,89 zł oraz nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 780,22 zł ( pkt 3 ). W pisemnym uzasadnieniu wyroku ustalił, że brat powódki,R. M., poniósł śmierć w wypadku drogowym w dniu 6 lutego 2004 r., spowodowanym przez kierowcę samochodu,H. D., za którego czyn odpowiadał akcesoryjnie pozwany zakład ubezpieczeń z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Między powódką ( ur. w marcu 1992 r. ) i bratemR.było 18 lat różnicy, ale więź między nimi była silna. Brat poświęcał jej dużo czasu, wspierał, pomagał, spotykał się, mieszkał niedaleko. Wiadomość o jego śmierci wywoła u niej wielki stres, straszny smutek, żal. Do tej pory odczuwa śmierć brata, choć nie doznała trwałego uszczerbku na zdrowiu w aspekcie psychologicznym i nie doświadcza obecnie zaburzeń wymagających terapii. Powódka posiada wrażliwą strukturę osobowości i skłonność do bardzo silnego przywiązywania się, co wynikało z przeprowadzonego w sprawie dowodu z opinii biegłego psychologa. W ocenie Sądu, powództwo znajdowało oparcie wart. 448w zw. zart. 24 par. 1 k.c.Odwołując sie do poglądów prezentowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( uchwała z 22.10.10 r. III CZP 76/10; wyrok z 14.01.10 r., IV CSK 307/09) oraz głoszonych w doktrynie wywiódł, że – wbrew temu, co utrzymywał pozwany- wskazany przepis może mieć zastosowanie także do zdarzeń sprzed sierpnia 2008 r., oraz że chroni swoją dyspozycją dobro osobiste w postaci szczególnej więzi rodzinnej, która, w jego ocenie, łączyła bez wątpienia powódkę z jej tragicznie zmarłym bratem. Po omówieniu okoliczności rzutujących na rozmiar krzywdy doznanej z tego tytułu przez powódkę uznał, że w konkretnym przypadku odpowiednią sumą zadośćuczynienia w rozumieniu przepisu będzie kwota 15.000 zł, którą w konsekwencji zasądził na jej rzecz w wyroku. Dalej idące roszczenie powódki w tym zakresie było wygórowane, wymagając oddalenia. O kosztach procesu postanowił stosownie do stopnia wygrania sprawy.

Powyższy wyrok został w całości zaskarżony apelacją przez pozwany P.Z.U S.A. Apelujący powtórzył swój pogląd prawny o niemożności zastosowania w tej sprawieart. 448 k.c., co powinno doprowadzić do zmiany wyroku przez oddalenie powództwa. Z „ostrożności procesowej” zarzucił, że kwota zasądzona dla powódki jest rażąco wysoka ( niewspółmierna do doznanej krzywdy ) oraz że został naruszonyart. 481 par. 1 k.c.przez przyjęcie, iż powódce należą się odsetki od dnia 29.09.11 r., mimo że po stronie pozwanego nie było opóźnienia z zapłatą.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce zważył, co następuje:
Apelacja była bezzasadna i podlegała oddaleniu. Sąd II instancji podtrzymuje wszystkie istotne ustalenia faktyczne i wnioski prawne, które doprowadziły do wydania zaskarżonego wyroku, uznając je za własne. Sąd Rejonowy przeprowadził w uzasadnieniu staranny i przekonywujący wywód, zarówno na temat zasady rozstrzygnięcia, jak i wysokości świadczenia należnego powódce, z którym apelacja podjęła dowolną, bezskuteczną polemikę. Za tym, żeart. 448w zw.art. 24 par. 1 k.c.stanowi prawidłową podstawę prawną roszczenia powódki przemawiało ugruntowane stanowisko judykatury, wedle którego z mocy wskazanych przepisów najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.( tj. datą wejścia w życieart. 446 par. 4 k.c.). Dla osób bliskich zmarłemu w wyniku czynu niedozwolonego ich własną krzywdą jest zerwanie rodzinnych emocjonalnych więzi. Ten kierunek wykładni został przyjęty w wielu orzeczeniach Sądu Najwyższego, spośród których można przykładowo dodać do wymienionych przez Sąd I instancji: wyrok z 10.11.2011 r., II CSK 248/10( OSNC Zb. D. 11/B/44 ), uchwałę z 7.11.12 r., III CZP 67/12( OSNC 13/4/45), uchwałę z 20.12.12 r., III CZP 93/12( OSNC 13/7-8/84 ).Został też przeważająco zaaprobowany w piśmiennictwie prawniczym. W uchwale z dnia 20 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy wyjaśnił zarazem, że art. 34 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 r. nie wyłączył z zakresu ochrony ubezpieczeniowej dochodzonego w sprawie zadośćuczynienia. W świetle powyższego odmienny pogląd prawny apelacji nie znajdował racji bytu. Nie wystąpiły również w instancji apelacyjnej podstawy do korygowania wysokości zadośćuczynienia. Z uwagi na specyfikę tego świadczenia byłoby to możliwe jedynie w przypadku rażącej niewspółmierności ( tu – zawyżenia ) zasądzonej kwoty( por. wyroki SN: z 24.01.00 r.,(...)– LEX 69426; z 26.07.01 r. II CKN 889/00 – LEX 52471; z 18.11.04 r., I CK 219/04– LEX 146356),do czego w tej sprawie nie można było znaleźć żadnych uzasadnionych przesłanek. Na tle innych podobnych spraw kwota 15.000 zł nie jawiła się jako wygórowana, ain concretojej określenie zostało poprzedzone obszerną analizą sądu orzekającego wszystkich okoliczności mających znaczenie pod tym względem. Nietrafny był także zarzut obrazyart. 481 par. 1 k.c.Wedle akt szkodowych powódka po raz pierwszy wystąpiła do pozwanego o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł w piśmie z dnia 19.08.2011 r., a zatem przyjęta w wyroku, w ślad za pozwem, data początkowa opóźnienia pozwanego z zapłatą znajdowała uzasadnienie faktyczne i prawne.
Z tych wszystkich względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji w pkt 1 na mocyart. 385 k.p.c.O kosztach procesu w instancji apelacyjnej Sąd postanowił jak w pkt 2 na podstawieart. 98 par. 1 i 3w zw. zart. 99 i art. 108 par.1 zd.1 k.p.c.oraz par. 6 pkt 5 i par.12 ust. 1 pkt1 in finetaksy radcowskiej.