Sąd Okręgowy w Elblągu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Cz 164/13
Data wyroku: 2013-05-13 00:00:00
Typ orzeczenia: REASON
Słowa kluczowe: Odrzucenie Pozwu
Podstawa prawna: art. 199§1 pkt 2 k.p.c.

Sygn. akt I Cz 164/13

1.P O S T A N O W I E N I E

Dnia 13 maja 2013 r.

Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny
w składzie :

Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska
Sędziowie: SO Ewa Pietraszewska
SO Dorota Zientara (spr.)

po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwaT. B.
przeciwkoM. V.
o ustalenie

na skutek zażalenia powódki
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie
z dnia 23 stycznia 2013r. sygn. akt I C 45/13

postanawia :

uchylić zaskarżone postanowienie.

Sygn. akt I Cz 164/13

UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy w Ostródzie odrzucił pozewT. B., która żądała ustalenia, że testament na podstawie którego Sąd Rejonowy w Ostródzie postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. w sprawie(...)stwierdził dziedziczenie, jest nieważny.
W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myślart. 199 § 1 pkt 2 kpcsąd odrzuca pozew, jeśli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona. Sąd ten stwierdził, że obie strony niniejszego procesu były uczestnikami postępowania w sprawie o stwierdzenie praw do spadku poM. W. (1), w toku tamtej sprawy dokonano już oceny ważności wskazanego w pozwie testamentu.
W zażaleniu od przywołanego wyżej rozstrzygnięcia powódka domagała się jego uchylenia i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenieart. 199 § 1 pkt 2 kpc; w tym kontekście podkreśliła, że pomiędzy stronami nigdy nie toczyło się postępowanie o ustalenie nieważności testamentu na podstawieart. 945 § 2 kc, strony były jedynie uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, takie postępowanie oparte jest jednak na innej podstawie prawnej. Powódka wskazała nadto, że w sprawie(...)nie badano ważności testamentu w zakresie podstaw wskazanych wart. 945 kc.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością niesporną jest, że przed Sądem Rejonowym w Ostródzie toczyło się pod sygnaturą(...)z wnioskuT. B.z udziałemW. W.,A. V.,K. R.iJ. W., postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku poM. W. (1).
Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie stwierdził, że spadek poM. W. (1), na podstawie testamentu sporządzonego w dniu 10 lipca 2002 r. przed NotariuszemW. G.prowadzącą Kancelarię Notarialną wM., nabyłM. V.w całości. Postanowienie to jest prawomocne.
W tamtej sprawie wnioskodawczyni i uczestnicyK. R.iJ. W.twierdzili, że „testament nie odpowiada prawdzie, ponieważ nie pokrywa się z życiem spadkodawcy, który nigdy nie mówił, aby swój spadek miał zapisać nie swojemu synowi – osobie, która nie pomogła mu, ani też w ostatnim okresie życia w ciężkiej chorobie. Na taki zapisA. V.nie zasłużył, bo nie wyróżnił się niczym.” Sugerowano nadto sfałszowanie testamentu.
W toku niniejszego postępowania powódka domaga się ustalenia, że testament, na podstawie którego Sąd Rejonowy w Ostródzie określił porządek dziedziczenia poM. W. (1), jest nieważny. Powódka powołała się na u normowaniaart. 945 kci wskazała, że spadkodawca sporządził testament w okresie leczenia szpitalnego, na krótko przed zabiegiem operacyjnym. Znajdował się wówczas w stresie z powodu zagrożenia życia, przyjmował silne leki przeciwbólowe. Zdaniem powódki testament został sporządzony przez spadkodawcę w stanie wyłączającym świadomie i swobodne działanie.
Zgodnie zart. 366 kpc, znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawieart. 13 § 2 kpc, prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W tym kontekście zauważyć należy, że powódka wskazuje na inne, dotychczas niebadane podstawy, mające stanowić o nieważności testamentuM. W. (2).
Podstawy prawnej jej żądania upatrywać należy wart. 189 kpc, w myśl którego można żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, powód winien jednak w pierwszej kolejności winien wykazać się interesem prawnym w dochodzeniu roszczenia.
Uwzględniając przywołane okoliczności, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż powództwo jest niedopuszczalne z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (odmienna podstawa prawna i odmienna podstawa faktyczna roszczenia).
Oceniając roszczenie powódki (po rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów), Sąd pierwszej instancji rozważy jednak w pierwszej kolejności spełnienie wskazanego wyżej podstawowego wymogu stawianego powództwu zart. 189 kpcw kontekścieart. 679 kpc(tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r, I ACa 526/07, Lex nr 370781).
Podzielając zatem stanowisko skarżącej, na podstawieart. 386 § 1 kpcw zw. zart. 397 § 2 kpciart. 13 § 2 kpczaskarżone orzeczenie należało uchylić.