Sąd Okręgowy w Łomży
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I Ca 188/13
Data wyroku: 2013-09-12 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: andrzej kordowski, włodzimierz wójcicki, Eugeniusz Dąbrowski
Słowa kluczowe: Rozgraniczenie
Podstawa prawna: art. 153 k.c.

Sygn. akt I Ca 188/13

POSTANOWIENIE
Dnia 12 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w Łomży I Wydział Cywilny
w składzie:

Przewodniczący:

SSO andrzej kordowski /spr./

Sędziowie:

SSO Eugeniusz Dąbrowski
SSO włodzimierz wójcicki

Protokolant:

Katarzyna Milewska

po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. w Łomży
na rozprawie sprawy
z wnioskuW. K. (1)iH. K.
z udziałemW. W. (1)iK. W.
o rozgraniczenie
na skutek apelacjiW. W. (1)
od postanowienia Sądu Rejonowego w Zambrowie
z dnia 29 kwietnia 2013r. sygn. akt VI Ns 27/13
postanawia:

apelację oddalić.

Sygn. akt I Ca 188/13

UZASADNIENIE
WnioskodawcyW. K. (1)iH. K.w piśmie z dnia 05.07.20l0r. skierowanym do Burmistrza MiastaW.wnosili o dokonanie rozgraniczenia działki onumerze geodezyjnym (...)położonej wW.M.z działką onumerze geodezyjnym (...)położoną wW.
M.. Burmistrz MiastaW.decyzją z dnia 14.03.201l r. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe w odniesieniu do granicy działek położonych w obrębie miastaW.oznaczonej numerem(...)zdziałką oznaczoną numerem (...)i przekazał sprawę do rozpatrzenie sądowi. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem rozgraniczył nieruchomość położoną wW.M.oznaczoną w ewidencji gruntów pod nr(...)o powierzchni 0,(...)będą współwłasnościąH.iW. K. (1)z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów pod nr(...)o powierzchni 0,0304 ha stanowiącą własnośćW. W. (1)iK. W.wzdłuż linii wyznaczonej punktami 0040-0138, które to punkty zostały wykreślone na mapie sytuacyjnej biegłego sądowegoW. K. (2), stanowiącej załącznik do opinii. Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z wnioskiem z dnia 5.07.2010r., złożonym przezW. K. (1)iH. K., skierowanym do Burmistrza MiastaW.wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe, celem ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr geodezyjnych:(...)i(...), położonymi w mieścieW.. Współwłaścicielami działki o nr geodezyjnym(...)sąW. W. (1)iK. W.na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Własność nabyli umową sprzedaży z dnia 17.07.1993r. Współwłaścicielami działki o nr geodezyjnym(...)sąH. K.w udziale 1/2 części iW. K. (1)w udziale Vi części. Udziały we własności nabyli oni zgodnie z decyzją z dnia 24.05.1999r. Burmistrza M.W.o przekształceniu przysługującego im dotychczas prawa użytkowania wieczystego we własność, przy czymH. K.była użytkownikiem wieczystym od 26.01.1961r., natomiastW. K. (1)nabył udział w tym prawie (w wyniku spadkobrania) w dniu 18.06.1981 r. po swoim poprzedniku prawnymS. K., któremu przysługiwało użytkowanie wieczyste od 26.01.1961 r. Po wykonaniu czynności w rozgraniczeniowym postępowaniu administracyjnym decyzją z dnia 14.03.2011 r. Burmistrz MiastaW.umorzył to postępowanie. W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że jedna ze stron postępowania-właścicieledziałki nr (...)nie podpisali protokołu granicznego. Granica pomiędzy wskazanymi działkami przebiega wg linii oznaczonej punktami 0040-0138 wyznaczonymi na mapie przez biegłegoW. K. (2)i jest to granica zgodna z granicą ewidencyjną. Aktualnie nadziałce nr (...)(w głąb tej działki za granicą ewidencyjną) jest postawiony płot z siatki metalowej. Został on wybudowany przezW.N. K.i postawiony w miejsce płotu, który stał tam kilkadziesiąt lat. Z częścidziałki (...)- w obszarze od granicy do linii płotu, zawierającej się pomiędzy punktami 45- 46-47, wskazanej w sprawie przez biegłego sądowego - korzystają obecni właścicieledziałki nr (...), a wcześniej korzystali z tego pasa gruntu ich poprzednicy prawni. Sąd Rejonowy dokonując rozgraniczenia pomiędzydziałkami (...)oparł się na opinii biegłego geodety. Z opinii tej wynikało, że granica ewidencyjna pomiędzy działkami przebiega według linii przebiegającej pomiędzy punktami 0040-0139 naniesionymi na mapę przez biegłego. Właśnie w oparciu o przebieg tej granicy ewidencyjnej, zdaniem Sądu I instancji, strony postępowania nabyły przysługujące im prawa własności do swoich działek (do tej linii sięga ich prawo).  Sąd Rejonowy rozważał możliwość zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu przez obecnych właścicielidziałki (...), uznał jednak, że z uwagi na to, że graniczące ze sobą działki miały odmienny stan prawny (działka nr (...)znajdowała się w użytkowaniu wieczystym) nie mogło dojść do zasiedzenia użytkowania wieczystego. Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł uczestnik postępowaniaW. W. (1). Zaskarżając je w całości zarzucił mu naruszenieart. 172w związku zart. 153 kodeksu cywilnegopoprzez uznanie, że niemożliwe jest nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie w przypadku gdy uczestnik (nie będący wcześniej użytkownikiem wieczystym nieruchomości) jest posiadaczem samoistnym nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego.

    Sąd Okręgowy zważył co następuje:Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela w całości ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy jak również wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oceny i wnioski prawne, jako prawidłowe i znajdujące należyte oparcie w zebranym materiale dowodowym. Przepisart. 153 k.c.przewiduje trzy kryteria rozgraniczenia oraz następującą kolejność ich stosowania: 1. aktualny stan prawny, 2. ostatni spokojny stan posiadania, 3. uwzględnienie wszelkich okoliczności. Waga kolejnych kryteriów i ich wzajemne wyłączanie czyni niedopuszczalnym dokonanie rozgraniczenia przy zastosowaniu drugiego czy trzeciego kryterium, dopóki można ustalić granice na podstawie aktualnego stanu prawnego (por. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 listopada 2006r., IV CSK 206/06, Lex nr 1100083 i z dnia 5 grudnia 2003r., IV CK 255/02, Lex nr 602078). Prawidłowo zatem Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia w oparciu o pierwsze kryterium wskazane w powołanym przepisie skoro stan prawny wynikający z ujawnionych w toku postępowania dowodów na to pozwalał. W rozpoznawanej sprawie uczestnicy podnieśli zarzut zasiedzenia spornego pasadziałki nr (...). Orzeczenie w przedmiocie zasiedzenia ma charakteru wyłącznie deklaratywny (nie tworzy prawa, a tylko je potwierdza), a więc bez względu na chwile orzekania przez sąd w tym przedmiocie, posiadacz samoistny staje się z mocy prawa właścicielem nieruchomości na podstawie przepisów prawnych obowiązujących w chwili, w które nabycie własności nastąpił. Dlatego w sprawach o rozgraniczenie możliwe jest powołanie się na zasiedzenie pasa granicznego bez konieczności uprzedniego uzyskania orzeczenia sądowego w przedmiocie tego zasiedzenia. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 1998r., II CKN 43/98 (Lex nr 9891118) wprost stwierdził, że przez „stan prawny”, o którym mowa wart. 153 k.c., rozumie się również zasiedzenie przygranicznych pasów ziemi.

Przepisart. 172 k.c.stanowi z kolei, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność przez zasiedzenie, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 1). Po upływnie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (§ 2).         Wbrew zarzutowi skarżącego nie było podstawy do dokonywania korekty granicy w następstwie stwierdzenia zasiedzenia przez uczestników własności spornego pasa gruntu, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie wystarczał do ustalenia, że pas ten znajdował się w samodzielnym posiadaniu uczestników, przez okres czasu wymagany w ustawie do upływu zasiedzenia. Sporny pas gruntu został przekształcony w prawo własności dopiero w 1999 r. zatem jak słusznie podniósł Sąd I instancji do dnia wyrokowania nie mógł upłynąć żaden z terminów przewidzianych wart. 172 k.c.Poprzednio grunty te znajdowały się w użytkowaniu wieczystym wnioskodawców a zatem do momentu przekształcenia prawa we własność można było mówić o zasiadywaniu użytkowania wieczystego. Dopuszczalne jest zasiedzenie prawa użytkowania wieczystego przez posiadacza w zakresie tego prawa, wymierzone przeciwko użytkownikowi wieczystemu. Posiadania w zakresie użytkowania samoistnego nie można jednak utożsamiać z posiadaniem właścicielskim. W uchwale z dnia 23.07.2008 r III CZP 68/08 Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potencjalne niebezpieczeństwo wyrażające się w żądaniu doliczania okresów posiadania o różnym charakterze prawnym ze skutkiem nabycia prawa, do którego zasiedzenia wymagany jest odpowiednio długi czas władania rzeczą w określony sposób (jak właściciel, jak użytkownik wieczysty, jak uprawniony z tytułu służebności).            Wbrew zatem zapatrywaniu apelującego Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że uczestnicy nie wykazali żadnego ustawowego okresu samoistnego posiadania przygranicznego spornego pasa gruntu, a tym samym nie zachodzi podstawa do rozgraniczenia nieruchomości według linii, która według wskazań uczestników obrazuje faktyczny stan posiadania.         Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawieart.385 k.p.cw zw. zart.13§2 k.p.corzekł jak w sentencji postanowienia podzielając w całości i przyjmując za własne ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego.