Sąd Okręgowy w Ostrołęce
III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sygnatura akt: III U 504/13
Data wyroku: 2013-04-23 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Bożena Bielska
Słowa kluczowe: Praca W Szczególnych Warunkach
Podstawa prawna: art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Sygn. akt III U 504/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 kwietnia 2013r.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce Wydział III
w składzie:

Przewodnicząca:SSO Bożena Bielska
Protokolant:st.sekr.sądowy Anna Rogalska-Ciak
po rozpoznaniu na rozprawiew dniu 23 kwietnia 2013r. wO.
sprawy z odwołaniaR. I.
przeciwkoZakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi wP.
oprawo do emerytury
na skutek odwołaniaR. I.
od decyzjiZakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.
z dnia26 lutego 2013  r.nr(...)
i z dnia11 marca 2013  r.nr(...)

orzeka:

1
umarza postępowanie w zakresie odwołania od decyzji z 26 lutego 2013r.,

2
zmienia zaskarżoną decyzję z 11 marca 2013r. i przyznajeR. I.prawo do emerytury od 1 lutego 2013r.,

3
stwierdza brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Sygn. akt III U 681/12

UZASADNIENIE
R. I.wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału wP.z dnia 26.02.2013r., nr(...), odmawiającej mu prawa do emerytury. Wskazał, że organ rentowy do pracy w szczególnych warunkach niesłusznie nie zaliczył mu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.w okresach od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. i od 02.04.1976r. do 31.12.1998r.

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że odwołujący na dzień 01.01.1999r. wykazał okres pracy wynoszący łącznie 27 lat, 4 miesiące i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych, nie wykazał jednak 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. ZUS podniósł, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczono żadnego okresu zatrudnienia, bowiem odwołujący nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
Biorąc powyższe pod uwagę organ rentowy stwierdził, żeR. I.nie spełnia przesłanek do nabycia prawa do emerytury, dlatego zaskarżona decyzja z dnia 26.02.2013r. jest prawidłowa.

Ponieważ w odwołaniu od decyzji z 26.02.2013r.R. I.domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.w okresach od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. i od 02.04.1976r. do 31.12.1998r., a ZUS wydając decyzję nie odniósł się do złożonych przez odwołującego kart wynagrodzeń z tego zakładu, ZUS w toku postępowania, w dniu 11.03.2013r., wydał kolejną decyzję, w której odmówił mu przyznania emerytury. W decyzji tej organ rentowy odmówił zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach w/w okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.wskazując, że odwołujący w dalszym ciągu nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia 11.03.2013r. ZUS nadto uchylił swoją wcześniejszą decyzję, wydaną w dniu 26.02.2013r. W toku postępowania w sprawie IIIU 504/13R. I.wniósł odwołanie także od decyzji z 11.03.(...)., przy czym odwołanie to dotyczyło tylko części decyzji odmawiającej mu emerytury, nie dotyczyło zaś części uchylającej decyzję z dnia 26.02.2013r.

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

R. I.w dniu 01.02.2013r. w Oddziale ZUS wP.Inspektoracie wO.złożył wniosek o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury.
Po jego rozpoznaniu ZUS w dniu 26.02.2013r. wydał zaskarżoną decyzję, w której odmówił mu prawa do emerytury wskazując, że odwołujący na dzień 1.01.1999r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach.

Z akt ZUS wynika, że organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 01.01.1999r. ogólny okres pracy wynoszący 27 lat, 4 miesiące i 23 dni okresów składkowych. Do pracy w szczególnych warunkach nie uwzględniono zaś żadnego okresu zatrudnienia, a w szczególności okresów pracy wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.w okresach od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. i od 02.04.1976r. do 31.12.1998r. wskazując, że odwołujący nie złożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach.
Po wniesieniu przezR. I.odwołania od decyzji z 26.02.2013r. organ rentowy stwierdził, że nie odniósł się w niej do złożonych przez odwołującego kart wynagrodzeń z tego zakładu, dlatego w dniu 11.03.2013r., wydał kolejną decyzję, w której ponownie odmówił mu przyznania emerytury. Organ rentowy w decyzji tej ponownie odmówił zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.wskazując, że odwołujący w dalszym ciągu nie przedłożył świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia 11.03.2013r. ZUS nadto uchylił swoją wcześniejszą decyzję, wydaną w dniu 26.02.2013r.
PonieważR. I.w toku postępowania wniósł odwołanie także od decyzji z 11.03. 20123r., przedmiotem rozstrzygnięcia były ostatecznie odwołania od decyzji z 26.02.2013r. i od decyzji z dnia 11.03.2013r., przy czym odwołanie to dotyczyło tylko części rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z 11.03.2013r., tj. w części odmawiającej emerytury.

Wskazać należy, iż wobec faktu, iż decyzja ZUS z dnia 26.02.2013r. została uchylona, nie istniał przedmiot zaskarżenia, Sąd w oparciu oart. 355 § 1 kpcumorzył więc postępowanie w przedmiocie odwołania do decyzji z 26.02.2013r. jako bezprzedmiotowe.

Przedmiotem merytorycznego badania była ostatecznie jedynie decyzja ZUS z dnia 11.03.2013r. Zdaniem Sądu odwołanieR. I.od tej decyzji jest zasadne.

Odwołujący urodził się w dniu(...)zatem podstawą ubiegania się przez niego o prawo do emerytury jestart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznychw zw. z§4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Zgodnie z tymi przepisami prawo do emerytury przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po 01.01.1949r., jeżeli:
- osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn,
- nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS na dochody budżetu państwa,
- w dniu wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. 01.01.1999r., udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 dla mężczyzn i okres zatrudnienia w szczególnych warunkach co najmniej 15 lat.

Według przepisu § 2 ust. l w/w Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w Rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Zdaniem Sądu w świetle powyższych przepisówR. I.spełnia przesłanki do uzyskania prawa do emerytury, gdyż osiągnął wymagany wiek oraz na dzień 01.01.1999r. udokumentował wymagany ogólny staż pracy a w postępowaniu przed Sądem wykazał też wymagany 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach.

Przedmiotem sporu było jedynie ustalenie, czyR. I.posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach. Odwołujący domagał się zaliczenia do pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. i od 02.04.1976r. do 31.12.1998r., zaś od uwzględnienia tych okresów było uzależnione rozstrzygnięcie w sprawie.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przed Sądem ubezpieczeń możliwe jest wykazywanie okoliczności, od których zależy nabycie uprawnień do emerytury wszelkimi dowodami (wyrok SN z dnia 06.09.1995 r., II URN 23/95, OSNP 1996/5/77, wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNP 1996/16/239).

Na okoliczność pracyR. I.w spornym okresie Sąd dopuścił dowód z przesłuchania odwołującego w charakterze strony, dowód z zeznań świadków oraz z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych odwołującego i akt emerytalnych.

Z akt emerytalnych wynika, iżR. I.na okoliczność spornych okresów pracy wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.złożył świadectwa pracy: wystawione w dniu 31.12.1975r. (k. 4a.e.), wystawione w dniu 09.04.1991r. (k. 6a.s.) oraz wystawione w dniu 30.09.2003r. (k. 7a.e.). We wszystkich tych świadectwach wskazano, że w w/w zakładzie był zatrudniony na stanowisku betoniarza.

Na żądanie SąduArchiwum (...) Sp. z o.o.wO.nadesłało akta osobowe odwołującego za wszystkie sporne okresy. Także ze znajdujących się tam angaży i umów o pracę wynika, żeR. I.w spornych okresach był zatrudniony wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.jako betoniarz.

Dane zawarte w w/w dokumentach są zbieżne z zeznaniamiR. I., który przesłuchiwany w charakterze strony zeznał, iżPrzedsiębiorstwo Budownictwa (...)wO.zajmowało się produkcją dla budownictwa i prowadzeniem budów, a on przez pierwsze 4 lata pracował jako betoniarz przy produkcji płyt betonowych dla tzw. wielkiej płyty, a przez drugi sporny okres pracował jako betoniarz na budowach bloków, prowadzonych przez(...). Odwołujący opisując wykonywane czynności zeznał, że przy produkcji płyt betonowych pracował przy wyrobie betonu, zalewaniu go do form i rozgarnianiu a jego praca na budowach(...)polegała na zalewaniu fundamentów betonem, stropów, węzłów i posadzek.

Na okoliczność pracyR. I.w w/w zakładzie Sąd przesłuchał również świadków:A. K.,B. M.iJ. S. (1).

ŚwiadekA. K.zeznał, że w(...)pracował od 1970r. do 1996r. na stanowisku starszego majstra, a potem jako kierownik budowy i kierownik zespołu budów, czynności wykonywał na budowach prowadzonych przez(...)i nadzorował m.in. pracę odwołującego. Świadek opisując czynnościR. I.zeznał, że odwołujący pracował na budowach jako betoniarz, zajmował się wykonywaniem ław, stropów i wylewaniem podłóż pod posadzki. Z jego zeznań wynika, iż początkowo betoniarze zarówno przygotowywali beton na potrzeby budowy, jak go wylewali, a następnie, w miarę upływu lat i postępującej technologii, beton był przywożony w betoniarkach a betoniarze zajmowali się wylewaniem betonu, zalewaniem betonem, zagęszczaniem, polewaniem wodą w okresie letnim, aby uzyskał odpowiednią wytrzymałość.

ŚwiadekE. N.zeznał, że pracował w(...)od 1974r. do 1989r. jako majster i był bezpośrednim przełożonym odwołującego.
ŚwiadekJ. S. (2)pracował zaś w(...)od 1974r. do 2004r., przez pierwsze 3 lata na stanowisku z-cy kierownika magazynu, a potem jako majster budowy.
Także i ci świadkowie zeznali, żeR. I.pracował na budowach przy robotach betonowych: wykonywaniu fundamentów i podłoży betonowych, zalewaniu posadzek betonowych, stropów, i balkonów.

Zdaniem Sądu w/w zeznania w całości zasługują na wiarę, gdyż są spójne, logiczne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają i tworzą logiczną całość z zeznaniami odwołującego oraz danymi zawartymi w jego aktach osobowych. Świadkowie pracowali zR. I., mają więc wiedzę na temat wykonywanych przez niego czynności.

Mając na uwadze całokształt w/w okoliczności Sąd uznał, że do pracy w szczególnych warunkach należy zaliczyć okresy zatrudnienia wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. (4 lata 9 miesięcy i 9 dni) i od 02.04.1976r. do 31.12.1998r. (22 lata 8 miesięcy i 29 dni) na stanowisku betoniarza.

Wprawdzie co do okresu od 23.03.1971r. do 31.12.1975r. odwołujący nie wskazał świadków, lecz wykazał swoją pracę na stanowisku betoniarza, bowiem takie stanowisko widnieje na oryginalnych dokumentach w postaci świadectwa pracy oraz aktach osobowychR. I..

Okres pracy na stanowisku betoniarza od 02.04.1976r. do 31.12.1998r. odwołujący wykazał zaś zeznaniami w/w świadków oraz dokumentacją osobową i świadectwami pracy.

Powyższe okresy łącznie stanowią 27 lat 6 miesięcy i 8 dni.

Z treści Wykazu A Dział V poz. 4, stanowiącego załącznik doRozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterzewynika, że prace betoniarskie zostały zaliczone do prac w szczególnych warunkach. Także z treści wykazu A Działu V, poz. 4, pkt 3 Zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub renty wynika, że prace na stanowisku betoniarza są pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu tego Zarządzenia.

PonieważR. I.spełnił też wszystkie pozostałe przesłanki warunkujące nabycie uprawnień do wcześniejszej emerytury, wynikające zart. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd w oparciu oart. 47714§2 kpczmienił zaskarżoną decyzję z dnia 11.03.2013r. i przyznał mu prawo do emerytury począwszy od dnia 01.02.2013r., tj. od miesiąca złożenia wniosku.

Zgodnie z treściąart. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd był zobowiązany, przyznając odwołującemu prawo do emerytury, do zamieszczenia z urzędu w sentencji wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności organu rentowego, co do nieustalenia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, tj. zarówno przyznającego prawo do świadczenia, jak też jego brak (wyrok SN z dnia 28.04.2010r., II UK 330/09, LEX 604220).
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do obciążenia organu rentowego odpowiedzialnością za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji o przyznaniu odwołującemu prawa do emerytury. ZUS nie dysponował bowiem niezbędnymi i wystarczającymi dowodami pozwalającymi na uznanie pracy odwołującego wPrzedsiębiorstwie Budownictwa (...)wO.jako pracy w szczególnych warunkach.R. I.nie złożył bowiem do ZUS świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Dopiero przeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd pozwoliło na ustalenie rodzaju czynności wykonywanych przez niego w spornych okresach i zaliczenie tych okresów do pracy szczególnych warunkach. Z tych względów Sąd stwierdził brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.