Sąd Okręgowy w Warszawie
XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumenta
Sygnatura akt: XVII AmC 1643/10
Data wyroku: 2011-11-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Dariusz Dąbrowski

Sygn. Akt XVII AmC 1643/10

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 listopada 2011 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący: (del.) SSR Dariusz Dąbrowski
Protokolant:   Piotr Grzywacz
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 roku, w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa(...)z siedzibą wP.
przeciwko(...)wW.
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone
I uznaje za niedozwolone i zakazuje(...)wW.wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowień wzorca umowy „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego(...)w złotych dla osób fizycznych” o treści: „Za zawinione przekroczenie przez Bank terminu wykonania dyspozycji z przyczyn innych niż wymienione w §16 Posiadaczowi rachunku przysługuje prawo do odsetek naliczanych za każdy dzień zwłoki według odsetek ustawowych w stosunku do kwoty obciążenia rachunku oszczędnościowego.” (§15 ust. 1 regulaminu).
II zasądza od(...)wW.na rzecz(...)z siedzibą wP.kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego,
III nakazuje pobranie od(...)wW.na rzecz Skarbu Państwa Sąd Okręgowy w Warszawie kwoty 600 (sześćset) złotych tytułem nie uiszczonych kosztów sądowych,
IV zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego.
XVII AmC 1643/10

UZASADNIENIE

(...)z siedzibą wP.wniosło w dniu 28.05.2011 roku pozew o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystania w obrocie z konsumentami §15 ust. 1 wzorca umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego(...)w złotych dla osób fizycznych” wykorzystywanego przez(...)wW.o treści: „Za zawinione przekroczenie przez Bank terminu wykonywania dyspozycji z przyczyn innych niż wymienione w §16 Posiadaczowi rachunku przysługuje prawo do odsetek naliczanych za każdy dzień zwłoki według odsetek ustawowych w stosunku do kwoty obciążenia rachunku oszczędnościowego.”. W ocenie powoda wskazane postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę abuzywną, gdyż jest rażąco sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza uzasadniony interes konsumentów. W sposób sprzeczny z prawem cywilnym przewiduje niewysokie zryczałtowane odszkodowanie od banku – karę umowną – bez zastrzeżenia, że w przypadku wyrządzania szkody przekraczającą wysokość zastrzeżonej kary umownej klientowi przysługuje prawo do dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych, a podobny zapis został wpisany do rejestru pod numerem wpisu 1867.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, gdyż zakwestionowana przez pozwanego klauzula ma zasadniczo inne brzmienie niż wpisana do rejestru, a Bank nie ogranicza kwotowo swojej odpowiedzialności odszkodowawczej, które można dochodzić na zasadach ogólnych w myśl zasady „co nie jest zabronione jest dozwolone”.
Obie strony wnosiły o zasądzenie zwrotu kosztów procesu.
Sąd ustalił i zważył co następuje:
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż(...)wW.jest osobą prawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, działającą na podstawie przepisówprawa bankowegoiprawa spółdzielczego. (k. 16-19)
W ramach prowadzonej działalności pozwany posługuje się wzorcem umowy o nazwie „Regulamin otwierania i prowadzenia rachunku oszczędnościowego(...)w złotych dla osób fizycznych” (k.4 – 5). We wzorcu tym w §15 ust. 1 zawarte jest postanowienie o treści: „Za zawinione przekroczenie przez Bank terminu wykonywania dyspozycji z przyczyn innych niż wymienione w §16 Posiadaczowi rachunku przysługuje prawo do odsetek naliczanych za każdy dzień zwłoki według odsetek ustawowych w stosunku do kwoty obciążenia rachunku oszczędnościowego.”
Stosowany przez pozwanego wzorzec umowny był w formie wydruku, podzielony na mniejsze kolejno ponumerowane jednostki redakcyjne, nie zostały w nim pozostawione żadne wolne miejsca na dokonanie dodatkowych postanowień, nie ma również możliwości zmiany istniejących. Pozwany nie negował faktu wykorzystywania wzorca.
Zgodnie zart. 3851§ 1 KCpostanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Uznanie postanowienia umownego za niedozwolone i wyeliminowanie go z obrotu wymaga zatem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

-

postanowienie umowy zawieranej z konsumentem nie zostało uzgodnione indywidualnie – tj. konsument nie miał rzeczywistego wpływu czyli nie podlegało negocjacjom, lecz zostało narzucone konsumentowi;

prawa i obowiązki konsumenta ukształtowane zostały w sposób w sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta;

postanowienia umowne nie dotyczą sformułowanych jednoznacznie głównych świadczeń stron.

Zakwestionowane w pozwie postanowienie „Regulaminu”, dotyczy sytuacji, w której Bank określa wysokość odszkodowania wobec konsumenta, a zatem nie dotyczy głównego świadczeniem stron w umowie rachunku bankowego.
Zdaniem sądu zapis ten jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interes konsumentów.
Przyjmuje się, że istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka (tak np. wyrok SN z 8 czerwca 2004r., ICk-635/03). Z dobrymi obyczajami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego, nierzetelne i nierównorzędne traktowanie konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumenckich przejawia się zaś przede wszystkim w rażąco niekorzystnym ukształtowaniu sytuacji ekonomicznej konsumenta. Z taką sytuacją mamy, w ocenie Sądu, do czynienia w niniejszej sprawie.
Z kwestionowanego zapisu wynika, że Bank, ogranicza swoją odpowiedzialność odszkodowawczą jedynie do kwoty wskazanej w Regulaminie. Zapis ten jest sprzeczny z przepisamikodeksu cywilnego, który przewiduje odszkodowanie w pełnej kwocie, jeżeli oczywiście wierzyciel udowodni poniesioną szkodę. konsument może zostać wprowadzony w błąd przez zapis wzorca umowy. Konsumenci posiadając błędną wiedzę o swoich uprawnieniach wynikającą z treści tego postanowienia mogliby nie dochodzić od pozwanej odszkodowań i ten fakt jest podstawa do stwierdzenia, że wskazany zapis stanowi klauzulę abuzywną. Pozwany przywołuje w odpowiedzi na pozew zasadę „co nie jest zabronione jest dozwolone”, jednakże od profesjonalisty, oczekuje się stosowania takich zapisów, aby dla zwykłego konsumenta były one jasne, czytelne i proste, albowiem nie musi on znać zasad stanowienia i stosowania prawa.
W tym kontekście należy wskazać, iż przez pojęcie „dobre obyczaje” rozumie się również „obowiązek uwzględnienia przez podmiot profesjonalnie zajmujący się świadczeniem określonych usług w ramach zawieranych umów, przepisów prawa dotyczących tego rodzaju umów w tym znaczeniu, że proponowane warunki realizacji świadczenia nie są mniej korzystne niż rozwiązania wynikające z tych przepisów, nawet jeśli nie są to przepisy bezwzględnie obowiązujące (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt VI ACa 177/2005).
Zdaniem sądu zakwestionowane postanowienie umowne wypełnia ponadto znamiona postanowienia, o którym mowa wart. 3853pkt 2 kc.Tym samym uznać należy, że wskazana klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta.
Z tych wszystkich względów i na podstawieart. 3851kcuwzględniono żądanie pozwu i na podstawieart. 47942§ 1 kpcorzeczono jak w sentencji wyroku.
Na podstawieart. 47944kpczarządzono publikację prawomocnego wyroku
Na podstawieart. 98 kpcorzeczono o kosztach postępowania.