Sąd Apelacyjnywe Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I ACa 604/13
Data wyroku: 2013-06-20 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Elżbieta Lipińska, Iwona Biedroń, Janusz Kaspryszyn
Słowa kluczowe: Dobra Osobiste
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c., art. 24 k.c.

Sygn. akt I ACa 604/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 czerwca 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Elżbieta Lipińska (spr.)

Sędziowie:

SSA Iwona Biedroń
SSA Janusz Kaspryszyn

Protokolant:

Małgorzata Kurek

po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie
sprawy z powództwaK. H.
przeciwko
       Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu dlaW.

o ochronę dóbr osobistych
na skutek apelacji powódki
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I C 302/12

1
oddala apelację;

2
zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 270 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo, którym powódka domagała się zobowiązania strony pozwanejdo złożenia w formie pisemnej oświadczenia następującej treści: „Skarb Państwa −Sąd RejonowyW.II Wydział Karny − przepraszaK. H.za bez podstawy prawnej poszukiwanie listem gończym oraz spowodowanie bezprawnego pozbawienia wolności osobistej w związku z postępowaniem sądowym, które toczyło się przed Sądem RejonowymW.II Wydział Karny sygnatura akt II K 1554/07".
Sąd ten oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:
Sąd Rejonowy dla Wrocławia−Ś.weW.Wydział II Karny wyrokiem zaocznym z dnia 29.10.2008 r. w sprawie II K 1554/07 uznałK. H.za winną czynów zart. 288 §1 k.k.orazart. 160 § 1 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.oraz wymierzył jej karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Od powyższego wyroku zaocznego powódka wniosła sprzeciw połączonyz wnioskiem o uzasadnienie wyroku na wypadek nieprzyjęcia lub nieuwzględnienia sprze­ciwu. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2009 r. Sąd Rejonowy dlaW.uwzględnił sprzeciw powódki oraz wyznaczył dwa terminy rozpraw −20 lipca 2009 r. oraz 3 września 2009 r. celem ponownego rozpoznania sprawy.
Powódka pomimo prawidłowego zawiadomienia bez usprawiedliwienia nie stawiła się na żaden z wyznaczonych terminów. Na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. Sąd nie uwzględnił jej wniosków o umorzenie i zawieszenie postępowania. Celem uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania rozprawa została odroczona z terminem na piśmie.
W dniu 20 września 2009 r. zarządzono wobec powódki wykonanie kary orzeczonej wyrokiem zaocznym z dnia 29 października 2008 r., który uprawomocnił się w dniu 3 września 2009 r. Wobec niestawienia się powódki w celu odbycia kary pozbawienia wolności postanowieniem z dnia 8 października 2010 r. Sąd Rejonowy dlaW.orzekł o poszukiwaniuK. H.listem gończym w celu ujęcia jej i osadzenia w jednostce penitencjarnej. Po osadzeniu powódki w Zakładzie Karnym nr(...)weW.na mocy postanowienia z dnia20 grudnia 2010 r. Sąd ten podjął postępowanie wykonawcze oraz odwołał poszukiwania skazanejK. H.listem gończym.
Powódka zwracała się do Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Oby­watelskich o sporządzenie kasacji od wyroku zaocznego z dnia 20.10.2008 r.w sprawie II K 1554/07, jednakże nie znaleziono do tego podstaw. Wniosła także skargę do Trybunału Konstytucyjnego, kwestionując zgodność zKonstytucjąm in. przepisówkodeksu postępowania karnegouniemożliwiających zaskarżanie zarządzeń prze­­wodniczącego składu poza rozprawą, których skutkiem może być uprawomocnienie się skazującego wyroku zaocznego, od którego wniesiono sprzeciw, a w konsekwencji pozbawienie wolności oskarżonego. Postanowieniemz dnia 26.07.2012 r. w sprawie Ts 221/10 Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu wniesionej przez powódkę skardze konstytucyjnej.
Powódka wniosła również skargę do Ministra Sprawiedliwości, domagając się podjęcia czynności dyscyplinarnych wobec sędziów Sądu Okręgowego we Wrocławiu orzekających w sprawie wykonania wobec powódki kary orzeczonejcyt. wyrokiem. Skargi te zostały przekazane zgodnie z właściwością do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który pismem z dnia 1.03.2013 r. poinformował powódkę, że nie znalazł podstaw do podejmowania czynności dyscyplinarnych wobec tych sędziów.
Przy takich ustaleniach Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdził, że w niniejszej sprawie na powódce spoczywał ciężar wykazania, że na skutek określonego zachowania pozwanego doszło do zagrożenia lub naruszenia jej dóbr osobistych, czemu nie sprostała. Zdaniem Sądu pozwany działał zgodnie z prawem, albowiem opierał się na prawomocnym wyroku zaocznym z dnia 29.10.2008 r., wydanym w sprawie II K 1554/07, skazującym powódkę na karę pozbawienia wolności. Wbrew twierdzeniom powódki, sam fakt jej niestawiennictwa na wyznaczonym terminie rozprawy w dniu 3 września 2009 roku skutkował uprawomocnieniem się wyroku zaocznego, albowiem stosownie doart. 482 § 3 k.p.k.zdanie drugie wyrok zaoczny traci moc, gdy oskarżony lub jego obrońca stawi się na rozprawę. Oznacza to, że w razie niestawiennictwa oskarżonego na rozprawę nie dochodzi do utraty mocy wyroku zaocznego, a tym samym nie ma już podstawdo merytorycznego rozpoznania sprawy. W tych okolicznościach kwestia, czySąd Rejonowy postąpił właściwie odraczając rozprawę z terminem na piśmie celem uprawomocnienia się postanowienia wydanego na rozprawie w dniu 3.09.2009 r., tak naprawdę nie ma znaczenia dla oceny zachowania pozwanego w kontekście postawionego przez powódkę zarzutu. Raz jeszcze bowiem należy podkreślić, że pozwany, wzywając powódkę do stawienia się do odbycia kary, a następnie − wobec jej niestawiennictwa − zarządzając poszukiwanie jej listem gończym i wprowadzając orzeczoną wobec powódki karę do wykonania − działał zgodnie z przepisami prawa, w oparciu o prawomocny wyrok zaoczny z 29.10.2008 r.
Sprawa o sygn. II K 1554/07 została prawomocnie rozstrzygnięta, była przedmiotem kontroli instancyjnej i Sąd odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd I instancji przepisów proceduralnych, w tymart. 482 § 3 k.p.k.Także Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich nie znaleźli podstaw do wywiedzenia w przedmiotowej sprawie kasacji do Sądu Najwyższego. Również pomimo składanych przez nią skarg i zawiadomień (w tym także do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla okręgu Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu) nie dopatrzono się naruszenia przepisów prawa przez Sąd Rejonowy dlaW.
W świetle powyższego uznając, że na gruncie niniejszej sprawy nie można przyjąć, by działania strony pozwanego nosiły znamiona bezprawności, a tylko takie działania stanowią przesłankę do przypisania odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych, powództwo w całości należało oddalić.
Apelacja powódki od tego wyroku opierała się na zarzutach:
a) błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na przyjęciu że pozwany opierał się na prawomocnym wyroku zaocznym z dnia 29.10.2008 r. w sprawieII K 1554/07, Wiceprezes Sądu RejonowegoW.A. K.mógł wydać dnia 20.09.2009 r. zarządzenie wykonania wyroku i stwierdzić, że wyrok uprawomocnił się dnia 3 września 2009 r., mógł wezwać powódkę do ZK, poszukiwać listem gończym itd.;
b) naruszenia przepisów postępowania −art. 233 oraz 234 k.p.c., polegającego na dokonaniu przez Sąd dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału, co miało wpływ na treść wyroku, poprzez przyjęcie, że zastosowanieart. 482 § 3 k.p.k.jest obowiązujące, pomimo niezamknięcia rozprawy głównej,a ponadto jej odroczenia z terminem na piśmie;
c) naruszenia przepisuart. 23 k.c.oraz24 k.c.przez uznanie, że pozbawienie wolności na odroczonej rozprawie nie było bezprawne;
d) błędnego uzasadnienia wyroku, tj. naruszeniaart. 328 § 2 k.p.c.
Wniosła o uwzględnienie apelacji i zobowiązanie pozwanego do niezwłocznego złożenia w formie pisemnej oświadczenia jak w pozwie orazo zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.

Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny uznał ją za bezzasadną. Okoliczności sprawy zostały przez Sąd I instancji ustalone prawidłowo w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Stąd jego ustalenia Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne i czyni podstawą swojego rozstrzygnięcia. Trafna jest także ocena tego materiału. Bez wątpienia wskazuje on, że wyrok zaoczny wobec powódki uprawomocnił się z uwagi na jej dwukrotne niestawiennictwo na rozprawę. Sprawa była poddana kontroli instancyjnej, jak również kontroli podmiotów upoważnionych do złożenia skargi kasacyjnej oraz Trybunału Konstytucyjnego i żaden z tych organów nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawomocności wyroku i prawidłowości opartycho ten wyrok działań.
Okolicznością, którą ponadto podnosiła powódka, było uchybienie w postaciniezamknięcia rozprawy z dnia 3 września 2009 roku, na czym opiera ona twierdzenie o braku prawomocności wyroku zaocznego.Art. 438 pkt 2) kpkstanowi, że orzeczenie ulega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia i tylko wtedy. Słusznie uznał Sąd Okręgowy, że samo niezamknięcie rozprawy było uchybieniem formalnym pozostającym bez wpływu na treść orzeczenia, które uprawomocniło się w momencie niestawienia się powódki na rozprawę. Stąd wszelkie jej wywodyw kwestii nadal trwającego postępowania należy uznać za oczywiście bezzasadne.
Z powyższych względów na podstawieart. 385 k.p.c.należało orzec jakw sentencji.
Orzeczenie o kosztach oparto naart. 98 k.p.c.

MR-K