Sąd Okręgowy we Wrocławiu
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1173/11
Data wyroku: 2013-10-30 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Piotr Jarmundowicz
Słowa kluczowe: Odwołanie Darowizny
Podstawa prawna: art. 898 k.c.

Sygnatura akt I C 1173/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Wrocław, dnia 17-10-2013 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Piotr Jarmundowicz
Protokolant: Błażej Łój

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17-10-2013 r. we Wrocławiu
sprawy z powództwaE. G.iM. G.
przeciwkoA. G. (1)
o nakazanie złożenia oświadczenia woli i o wydanie

I
powództwo oddala;

II
zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokatK. W.kwotę 7.200zł powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódceE. G.z urzędu;

III
zasądza solidarnie od powódekE. G.iM. G.na rzecz pozwanegoA. G. (1)kwotę 7.200zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt: I C 1173/11

UZASADNIENIE
W pozwie wniesionym do tutejszego Sądu w dniu 16.11.2010 r. powódkaA. G. (2), reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagała się nakazania pozwanemuA. G. (1)złożenia oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia własności darowanego mu przez powódkę w dniu 07.11.2008 r. aktem notarialnym Rep. A nr(...), sporządzonym przed asesorem notarialnymW. B.w Kancelarii Notarialnej(...)s.c. weW., własnościlokalu mieszkalnego nr (...)położonego weW.przyul. (...), objętegoksięgą wieczystą o nr (...)prowadzoną przez IV Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków oraz udziału 532/1.000.000 w prawie użytkowania wieczystego gruntu i współwłasności części budynku i urządzeń, ujawnionych wksiędze wieczystej (...).
W zakres żądania wchodziło także nakazanie pozwanemu wydania powódce opisanego lokalu mieszkalnego oraz zasądzenie od niego na jej rzecz kosztów procesu.
W uzasadnieniu powódka wskazała, że w dniu 18.06.2010 r. złożyła przed asesorem notarialnymW. G. (1)z Kancelarii Notarialnej(...)s.c. weW.oświadczenie o odwołaniu darowizny, wobec rażącej niewdzięczności obdarowanego. Podniosła, że po darowaniu mieszkania pozwany przestał interesować się jej losem, nie uiszczał opłat czynszowych, nie dbał o stan lokalu oraz o poprawienie jej warunków mieszkaniowych. Dodała także, że mimo zamieszkiwania w niewielkiej odległości odwiedzał ją sporadycznie i nie pomagał nawet przy przygotowaniach świąt oraz uroczystości rodzinnych.
Powódka wyjaśniła dalej, że w dniu 24.05.2010 r. uległa wypadkowi komunikacyjnemu doznając bardzo poważnych obrażeń ciała, na skutek których w amputowano je obydwoje nogi powyżej kolan. W czasie, kiedy przebywała wWojewódzkim Szpitalu (...)przyul. (...)weW., pozwany złożył do Sądu Okręgowego we Wrocławiu wniosek o jej ubezwłasnowolnienie, który jednak wycofał w dniu 11.06.2010 r. Pozwany wymeldował także powódkę z mieszkania przyul. (...). W związku z tym córka powódkiE. G.przesłała w dniu 02.08.2010 r. do Prokuratury RejonowejW.zawiadomienie o popełnieniu przez pozwanego przestępstwa sfałszowania podpisu powódki na pełnomocnictwie i wniosku o wymeldowanie oraz skargę na czynności pełnomocnika pozwanego. Powódka opisała także, że w okresie jej pobytu w Szpitalu tylkoE. G.odwiedzała ją codziennie, sprawując opiekę w godz. od 16.30 do 20.00 - 22.00. Potwierdziła, żeE. G.była wtedy informowana przez pracowników szpitala, że po opuszczeniu Szpitala powódka winna być skierowana do domu pomocy społecznej, jednak nie wyrażała zgody, deklarując zapewnienie jej opieki w domu. W dniu 26.08.2010 r. poinformowanoE. G., że powódka zostanie wypisana w dniu 27.08.2010 r. w godzinach 14.00-15.00 oraz że odbierze ją pozwany by na czas leczenia umieścić ją w domu pomocy społecznej. Kiedy jednakE. G.przybyła do Szpitala w dniu 27.08.2010 r. ok. godz. 12.30, powódki już w nim nie było. Szpital nie udzielił jej informacji, gdzie powódka została zabrana a pozwany odmówił ujawnienia miejsca jej pobytu.E. G.zwracała się do szeregu instytucji z prośbą o udzielenie jej pomocy w odnalezieniu matki. Telefonowała też do wielu DPS, jednakże odmawiano jej udzielenia informacji. Z prośbą o informację o miejscu pobytu powódki zwracała się pisemnie do pozwanego także siostra powódkiG. C., jednak pismo pozostało bez odpowiedzi. W dniu 9.11.2010 r. Komenda Miejska weW.poinformowałaE. G., że powódka przebywa w domu opieki wŻ.-Zakładzie (...). W czasie odwiedzin powódka oświadczyłaE. G., że bardzo chce wrócić do mieszkania naul. (...). Kierownictwo domu opieki początkowo wyraziło zgodę na zabranieA. G. (2)do domu przez córkę, twierdząc, że wola podopiecznego jest wiążąca. Następnego dnia poinformowano ją jednak bez podania przyczyn, że nie jest to możliwe. W Zakładzie tymE. G.uzyskała także nieoficjalną informację, że pozwany zamierza wnieść ponownie sprawę o ubezwłasnowolnienie matki. Powódka obawiała się przy tym, że syn nie będzie chciał się nią zaopiekować po opuszczeniu szpitala oraz, że odda ją do domu opieki. Powódka podniosła także, że w umowie darowizny nie ustanowiła na swoją rzecz służebności mieszkania przyul. (...), a darowany lokal został przez syna obciążony kredytem hipotecznym.
W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 22.12.2012 r. pozwanyA. G. (1)domagał się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu. W pierwszej kolejności, z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu postępowanie o ubezwłasnowolnienie powódkiA. G. (2), pozwany wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego ustanowienia dla powódki opiekuna prawnego, bądź doradcy tymczasowego. W ocenie pozwanego inicjatorem postępowania nie była powódka lecz jej córka, a jego siostraE. G.. Dodał, że to ona wystąpiła do Sądu Okręgowego, jako pełnomocnik powódki, z wnioskiem o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu posługując się pełnomocnictwem udzielonym jej przez powódkę w szpitalu w okresie, w którym powódka nie była zdolna do składania jakichkolwiek oświadczeń woli. Podkreślił, żeE. G.pozostawała od wielu lat w konflikcie zA. G. (2), nadto w 2006 roku, wobec nie uczestniczenia w kosztach utrzymania lokalu, oraz psychicznego znęcania się, powódka wystąpiła przeciwkoE. G.z powództwem o eksmisję, która to sprawa została zakończona prawomocnym wyrokiem nakazującymE. G.opuszczenie lokalu należącego wówczas do powódki. Do dnia dzisiejszegoE. G.nie opuściła lokalu, nawet pomimo złożenia jej przez GminęW.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego a jej wszelkie działania zmierzają jedynie do utrzymania się w zajmowanym bez tytułu prawnego lokalu, który wskutek otrzymanej darowizny, stał się własnością pozwanego. Według pozwanego, z uwagi na fakt, iż miał ze swoja matką bardzo dobry kontakt nieprawdopodobnym jest, zwłaszcza wobec jej kondycji psychicznej od dnia wypadku, ażeby to ona osobiście złożyła oświadczenie o odwołaniu darowizny i popierała przedmiotowe powództwo. Dodał, że sprawa złożenia przez powódkę pełnomocnictwa i oświadczenia w dniu 18.06.2010 r. jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Komisariat PolicjiW.pod sygn.(...). Odnosząc się do merytorycznej treści pozwu pozwany podnosił, że oświadczenie o odwołaniu darowizny, które zostało załączone do pozwu, nie zostało nigdy pozwanemu doręczone, co powoduje, że nie może być ono uznane za skuteczne. Pozwany nie zgodził się także z zarzucaną mu rażącą niewdzięcznością. Zastrzegał kategorycznie, że sytuacje, które zostały wskazane w oświadczeniu, nigdy nie miały miejsca. Twierdził, że często odwiedzał matkę razem ze swoją żoną i córką a ona odwiedzała pozwanego. Spotykali się także często na działce ogrodowej, którą powódka od wielu lat uprawiała. Podkreślił, że pomagał również powódce finansowo partycypując m.in. w kosztach wykupu mieszkania a także ponosząc koszty podatku od nieruchomości, oraz ubezpieczenia. Zaprzeczył też jakoby nie odwiedzał powódki w szpitalu po ciężkim wypadku, jakiego doznała w dniu 24.05.2010 r. Podkreślał, że to właśnie wskutek jego starań, powódka nie została wypisana do mieszkania przyul. (...)weW., co wbrew zaleceniom lekarzy, próbowała uczynićE. G.. Pozwany zapewnił powódce specjalistyczną opiekę wSzpitalu (...)wŻ., gdzie została przewieziona po wypisaniu jej ze szpitala. Nadto to pozwany swoimi staraniami znalazł ten ośrodek i zawarł stosowną umowę o opiekę, pielęgnację i rehabilitację zapewniając także finansowanie jej pobytu. Podkreślał, że zgodnie z zaleceniami i opiniami lekarzy, powódka wymagała dalszej opieki lekarskiej i rehabilitacji, której nie można było jej zapewnić w mieszkaniu. Z uwagi na fakt, żeE. G.od dnia wypadku podejmowała kroki zmierzające m.in. do uzyskania wypłacanej powódce emerytury, a także do wypisania powódki do mieszkania przyul. (...), pozwany wymeldował powódkę z tego mieszkania, żeby uniemożliwićE. G.zabranie powódki do lokalu, który jest mocno zaniedbany i nie posiada żadnych udogodnień do przebywania w nim osoby niepełnosprawnej. Jego zdaniemE. G.nie była także w stanie zapewnić powódce (zarówno fizycznie jak i finansowo) należytej opieki, a także koniecznego leczenia oraz dalszej rehabilitacji. Podkreślił jednocześnie, że zameldował powódkę w miejscu swojego zamieszkania, tj. weW.przyul. (...). W dniu 16.11.2010 r.E. G., bez porozumienia z pozwanym i Szpitalem wŻ.potajemnie uprowadziła powódkę zabierając ją do mieszkania przyul. (...)weW.przerywając tym samym kontynuowane leczenie i zabiegi rehabilitacyjne. Kilka dni później bezprawnie wymieniła zamki i od tej pory uniemożliwiała pozwanemu jakikolwiek kontakt z powódką. O zaistniałej sytuacji pozwany niezwłocznie zawiadomił Sąd Okręgowy prowadzący sprawę o ubezwłasnowolnienie, a także złożył stosowne zawiadomienie do prokuratury. Zdaniem pozwanego przedmiotowe postępowanie nie jest przejawem woli powódki, a zostało podstępnie zaplanowane i zaaranżowane przezE. G., która w walce z pozwanym wykorzystuje wszystkie możliwe środki nie wyłączając bezmyślnego narażania życia i zdrowia ich matki. Powódka bowiem, jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji w stanie uniemożliwiającym nawiązanie rzeczowego kontaktu, z pewnością nie przekazywałaby ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi żadnych informacji ani dokumentów. W jej imieniu czyniła toE. G.kształtując opisane w pozwie okoliczności według własnego uznania. Pozwany zakończył, że jedynymi dowodami na rażącą niewdzięczność pozwanego są zeznaniaE. G.oraz drugiej siostry pozwanegoM. G., która od wielu lat mieszka w Niemczech i nie utrzymuje z rodziną praktycznie żadnego kontaktu.
Postanowieniem z dnia 07.01.2011 r. Sąd zawiesił postępowanie z urzędu do czasu zakończenia postępowania w sprawie toczącej się pod sygnaturą I Ns 278/10 o całkowite ubezwłasnowolnienieA. G. (2). W postanowieniu z dnia 07.02.2011 r. Sąd zmienił podstawę zawieszenia postępowania naart. 174 § 1 pkt. 1 k.p.c.ponieważ powódkaA. G. (2)zmarła w dniu(...)r.
W związku z wydaniem w dniu 15.06.2011 r. przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej I Wydział Cywilny o stwierdzeniu nabycia spadku po zamarłejA. G. (2)przezA. G. (1),E. G.orazM. G.po 1/3 wprost, postępowanie w dniu 28.09.2011 r. zostało podjęte. W miejsce powódki wstąpiłyM. G.orazE. G..
W piśnie z dnia 24.10.2011 r.M. G.wskazała, że podtrzymuje powództwo w całości. Wskazała, że nacisk psychiczny, jaki wywierał pozwany naA. G. (2)skłonił ją do przepisania na niego mieszkania przyul. (...). Zarzucała, żeA. G. (1)nigdy się o mamę nie troszczył a z chwilą przepisania mieszkania jego oziębłość wzrosła.A. G. (2)sama musiała radzić sobie z opłatami i brakowało jej pieniędzy na inne podstawowe potrzeby. Wskazała, że święta i urodziny spędzała u niej w Niemczech oraz że zwracała jej pieniądze za przejazdy oraz opłacała rachunki telefoniczne. Wskazała też, że pozwany celowo umieścił mamę w szpitalu, gdzie nikt nie miał z nią kontaktu a także żeby nikomu nie udzieliła pełnomocnictwa do odwołania darowizny. Zarzucała, że pozwanemu nie chodziło o jej dobro ponieważ po pobycie w szpitalu była zagłodzona i zdezorientowana, nie wiedziała też gdzie się znajduje.M. G.wyrażała pewność, żeA. G. (2)została przez swojego syna skrzywdzona.
W piśmie z dnia 02.11.2011 r. powództwo podtrzymała takżeE. G.. W sporządzonym w formie pozwu piśmie procesowym powołała tożsame okoliczności i argumenty, co powódka w pozwie z dnia 16.11.2010 r.
W piśmie z dnia 27.12.2011 r. pełnomocnik z urzędu powódkiE. G.podtrzymał stanowisko w sprawie podnosząc m.in. żeA. G. (2)po wypadku kategorycznie artykułowała chęć powrotu do mieszkania weW..
W piśmie procesowym z dnia 06.02.2012 r. pozwany podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko w sprawie. Zaprzeczył, że był w konflikcie zA. G. (2)twierdząc, że zawsze byli w dobrym kontakcie oraz pomagali sobie wzajemnie i często wspólnie spędzali czas.A. G. (2)posiadał klucze do jego mieszania i mogła do niego przychodzić bez zapowiedzenia. Twierdził, żeM. G.rzadko przebywała w Polsce, a jeśli przyjeżdżała, to zatrzymywała się w mieszkaniu żony pozwanego ponieważ nie potrafiła porozumieć się zE. G.. Pozwany podkreślił też, że po wypadku odwiedzał ją każdego dnia i często kontaktował się lekarzami odnośnie stanu jej zdrowia. Obawiał się przy tym, żeE. G.wykorzysta tą sytuację w celu przysporzenia sobie korzyści. Wyjaśnił, że wniosek o ubezwłasnowolnienie złożył po tym, jak dowiedział się o udzieleniu przezA. G. (2)pełnomocnictwaE. G.. Jego zdaniem nie byłaby ona w stanie złożyć samodzielnie takiego oświadczenia woli, co potwierdzały wyniki konsultacji psychiatrycznych przeprowadzonych w dniu 10.06.2010 r. oraz w dniu 21.07.2010 r. Dodał, że według opinii lekarzy wymagała ona całodobowej opieki i pielęgnacji dlatego zalecono umieszczenie jej w specjalistycznym zakładzie leczniczym. Pozwany próbował współdziałać z siostrami, lecz nie wyraziły one chęci jakiegokolwiek porozumienia. Pozwany na własny koszt znalazł miejsce w szpitalu wŻ.i za radą pracowników szpitala wymeldowałA. G. (2)z mieszkania przyul. (...). Powódka, mimo zagwarantowanej w szpitalu opieki medycznej, zabrałaA. G. (2)i zawiozła bez wiedzy i zgody pracowników szpitala do mieszkania weW.wymieniając jednocześnie zamki w drzwiach wejściowych.
W złożonych na dalszym etapie postępowania pismach procesowych, strony podtrzymały wyrażone uprzednio stanowiska, polemizując na temat przedłożonych materiałów dowodowych.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

PowódkaA. G. (2)była matkąE. G.,M. G.orazA. G. (1). W posiadanym przezA. G. (2)mieszkaniu przyul. (...)weW.A. G. (1)mieszkał do 1994 roku, potemA. G. (2)mieszkała tam tylko zE. G., ponieważM. G.wyjechała na stałe do Niemiec.A. G. (2)iE. G.były w konflikcie m.in. z powodu odmowy partycypowania przezE. G.w rachunkach za mieszkanie.E. G.nie utrzymywała także kontaktów zA. G. (1)ani z jego rodziną, nie pojawiła się także na uroczystości zawarcia przez niego związku małżeńskiego zR. G..
A. G. (1)spotykał się z matką kilka razy w tygodniu, najczęściej na działce, gdzie odwiedzał ją z żoną i córką. Święta Bożego Narodzenia oraz Wielkanoc
A. G. (2)spędzała najczęściej zA. G. (1)i rodziną jego żony wŚ.. W podobnym gronie świętowali uroczystości rodzinne ponieważA. G. (2)miała dobre relacje z matką swojej synowejR. G.. W spotkaniach tychE. G.nigdy nie chciała brać udziału, świąt kościelnych z nikim nie celebrowała ponieważ deklarowała się jako osoba niewierząca.
A. G. (2)posiadała klucze do mieszkania, w którym mieszkałA. G. (1)z rodziną i mogła odwiedzić go w każdym czasie.A. G. (1), jeżeli była taka potrzeba, kupował matce produkty żywnościowe oraz inne przedmioty codziennego użytku. Odwoził ją także czasem na zabiegi rehabilitacyjne, ponieważA. G. (2)leczyła się z powodu schorzeń kręgosłupa.
W latach 2008 – 2010A. G. (1)opłacił na rzecz GminyW.podatek od nieruchomości – lokalu mieszkalnego przyul. (...)oraz składkę z tytułu ubezpieczenia mieszkania przyul. (...).
M. G.utrzymywała zA. G. (2)kontakt telefoniczny.A. G. (2)odwiedzała ją czasem w Niemczech w czasie świąt Bożego Narodzenia albo świąt Wielkanocnych. Podczas wizyt w PolsceM. G.zatrzymywała się początkowo uA. G. (1), później nocowała u koleżanki.

Dowód:
- dokumentacja zdjęciowa – k. 196 - 203,
- dokumentacja medyczna – k. 349 - 354,
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznania świadkaG. K.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 32:37 - 45:46,
- zeznania świadkaK. M.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 45:47 – 57:17,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,
- wyciągi z rachunku bankowego – k. 65 - 66,
- umowa ubezpieczenia – k. 67

W dniu 20.06.2006 r. powódkaA. G. (2)wdrożyła przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej I Wydziałem Cywilnym postępowanie o eksmisję córkiE. G.z zajmowanego mieszkania przyul. (...)weW.. W uzasadnianiu wyjaśniła, żeE. G.nie współfinansuje zajmowanego mieszkania, a także dopuszcza się psychicznego nękania powódki poprzez zastraszanie oddaniem jej do domu opieki lub zakładu psychiatrycznego. Utrudniała jej także normalną egzystencję w mieszkaniu wyrzucając jej rzeczy osobiste.
Wyrokiem z dnia 14.12.2006 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej I Wydział Cywilny nakazałE. G.aby opuściła, opróżniła i wydałaA. G. (2)lokal mieszkalny przyul. (...). Jednocześnie w pkt. II orzeczono, żeE. G.przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego a wykonanie wyroku wstrzymano do czasu złożenia pozwanej przez GminęW.oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

Dowód:
- odpis pozwu – k. 57,
- protokół rozprawy – k. 58 - 59,
- wyrok z dnia 14.12.2006 r. – k. 60,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 07.11.2008 r. powódkaA. G. (2)zawarła z pozwanymA. G. (1)umowę w formie aktu notarialnego, w której oświadczyła, że daruje mu lokal mieszkalny położony przyul. (...)weW.o powierzchni 72 m2wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz we współwłasności części budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli.
Po zawarciu umowy relacjeA. G. (2)zA. G. (1)nie uległy zmianie.A. G. (1)nadal odwiedzał matkę w mieszkaniu przy(...)oraz na działce. Umówili się także, że gruntowny remont mieszkania przeprowadzą po wyprowadzeniu sięE. G.. Planowali także, żeA. G. (1)przeprowadzi się do matki razem ze swoją rodziną.

Dowód:
- akt notarialny z dnia 07.11.2008r. – k. 8 - 9,
- odpis z KW nr(...)– k. 166 - 170,
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznania świadkaG. K.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 32:37-45:46,
- zeznania świadkaK. M.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 45:47 – 57:17,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

Dnia 24.05.2010 r. doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego powódka doznała ciężkich obrażeń ciała, m.in. zmiażdżenia obu kończyn dolnych, złamania ręki i stłuczenia serca. Po przewiezieniu jej do(...) Szpitala Wojewódzkiegoprzyul. (...)weW., z uwagi na wstrząs krwotoczny, przeprowadzono w trybie nagłym m.in. obustronną amputacją udową. Przez pierwsze dwa tygodnie tj. do dnia 07.06.2010 r.A. G. (2)przebywała na Oddziale(...)a następnie na Oddziale(...). W trakcie leczenia, z uwagi na proces gojenia rany, wdrożono leczenie wOśrodku (...). W trakcie leczenia zaobserwowano osłabienie kontaktu logicznego oraz okresowo urojenia, stąd też w dniu 10.06.2010 r. oraz w dniu 21.07.2010 r.A. G. (2)była konsultowana psychiatrycznie.
E. G.była w tamtym czasie osobą bezrobotną i odwiedzała matkę codziennie w godzinach 16 - 20.A. G. (1)z uwagi na zmianowy czas pracy, odwiedzał matkę w miarę możliwości w różnych godzinach najczęściej co drugi dzień. JeżeliA. G. (1)nie mógł przyjechać do szpitala, jechała tam jego żonaR..A. G. (2)odwiedzała także jej sąsiadka i przyjaciółkaK. M., jednak z powodu ostrego sprzeciwuE. G., zaprzestała odwiedzin.
W dniu 27.05.2010 r.E. G.zawarła z(...)umowę, w której powierzyła prowadzenie sprawy przez organami towarzystwa ubezpieczeń szkody zaistniałej w związku z wypadkiem z dnia 24.05.2010 r. Następnego dnia, tj. 28.05.2010 r.E. G.orazM. G.zwróciła się do Ordynatora oddziału o nieudzielanie informacji na temat zdrowiaR. G.(żonie pozwanego). Zastrzegła także, żeby przy podejmowaniu jakichkolwiek decyzji odnośnieA. G. (2), do których potrzebna była zgoda rodziny, obecna była trójka jej dzieci. Jednocześnie zwróciły się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o nie wysyłanie i niewypłacalnie nikomu z rodziny należności emerytalnychA. G. (2).

Dowód:
- zaświadczenie – k. 12,
- pismo z dnia 28.05.2010 r. – k. 19,
- notatki z konsultacji psychiatrycznych – k. 48 -49,
- dokumentacja medyczna – k. 50 - 56, 357 - 359,
- pismo z dnia 25.08.2010 r. – k. 159,
- umowa z dnia 27.08.2010 r. – k. 565,
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznania świadkaG. K.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 32:37-45:46,
- zeznania świadkaK. M.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 45:47 – 57:17,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 09.06.2010 r.E. G.otrzymała od GminyW.ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego przyul. (...). Do dyspozycji miała mieć lokal o powierzchni 30,3 m2a do wspólnego użytkowanie wraz z innymi najemcami kuchnie, łazienkę oraz wc.

Dowód:
- oferta zawarcia umowy najmu – k. 61,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 10.06.2010 r.A. G. (2)udzieliła pozwanemuA. G. (1)pełnomocnictwa do występowania w jej imieniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie tego dokumentu pozwany wniósł o przekazywanie należności emerytalnych na rachunek prowadzony przez(...) Bank S.A.((...)).

Dowód:
- polecenie oraz pełnomocnictwo z dnia 10.06.2010 r. – k. 182 - 183,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

Na początku czerwca 2010 r.A. G. (1), w związku z bardzo ciężkim stanemA. G. (2), złożył do Sądu Okręgowego I Wydziału Cywilnego wniosek o jej ubezwłasnowolnienie. Postanowieniem z dnia 15.06.2010 r. Sąd postępowanie umorzył w związku cofnięciem wniosku.

Dowód:
- postanowienie z dnia 15.06.2010 r. – k. 13,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 18.06.2010 r. do szpitala stawił się wezwany przezE. G.asesor notarialnyW. G. (1)i po sprawdzeniu danychA. G. (2), odczytał treść przygotowanego w kancelarii w porozumieniu zE. G.oświadczenia i pełnomocnictwa. W akcie notarialnym powódka oświadczyła, że udziela pełnomocnictwa swoim córkomE. G.orazM. G.do reprezentowania jej przed różnego rodzaju instytucjami w sprawie uzyskania odszkodowania oraz świadczeń z tytułu ubezpieczenia odnośnie wypadku komunikacyjnego a także do odwołania darowizny dokonanej na rzecz synaA. G. (1)w dniu 07.11.2008 r. lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)weW.. Pełnomocnictwo obejmowało także prawo do reprezentowania powódki przed sądami powszechnymi oraz urzędami, w tym składania w jej imieniu wszelkich oświadczeń woli oraz sprawowania zarządu, administrowania oraz rozporządzania całym jej majtkiem.
W § 2A. G. (2)oświadczyła, iż odwołanie darowizny następuje w związku dopuszczeniem się ze stronyA. G. (1)wobec rażącej niewdzięczności, której nie może mu wybaczyć. W akcie opisano, że po dokonaniu darowiznyA. G. (1)zupełnie przestał interesować się losem matki i bardzo rzadko ją odwiedzał. Nie interesował się nawet opłatami czynszowymi, które matka musiała uiszczać ze swojej emerytury.A. G. (1)nie czynił żadnych starań celem poprawienia warunków w mieszkaniu (odchodzące od ścian tapety zwisały od sufitu do połowy ścian).A. G. (2)oświadczyła, że jest osobą cierpiącą na schorzenia kręgosłupa i nie może wysilać się fizycznie ani też zajmować się domem w zakresie remontów a ponieważ musiała opłacać czynsz, nie miała możliwości zapłacenia za remont wykwalifikowanej ekipie. Jedynym „usprawnieniem", które poczynił obdarowany było „uszczelnienie okien", które polegało na oklejeniu ich srebrną taśmą samoprzylepną. Dalej oświadczyła także, że obecnie sytuacja pogorszyła się, ponieważ uległa wypadkowi komunikacyjnemu, w wyniku którego utraciła obie nogi powyżej kolan. Nadto oświadczyła, że jeśli będzie mogła się samodzielnie poruszać, to tylko na wózku i na protezach, co nastąpi najszybciej w przyszłym roku. Z tego powodu wyraziła obawę, żeA. G. (1)nie zechce zabrać jej do siebie, mimo, że posiada samodzielne dwupokojowe mieszkanie, i nie będzie się nią opiekować.A. G. (2)oświadczyła, że przypuszczenia swoje opiera na tym, iż pomimo, że obdarowany zamieszkuje w odległości, którą samochodem można pokonać w 5 min, to syn i synowa odwiedzali ją bardzo sporadycznie. Na święta nie pomagali jej w żadnych przygotowaniach i przychodzili tylko na chwilę zabrać prezenty. Oświadczyła także, że w jej obecnej sytuacji nic się nie zmieni, gdyż w szpitalu również obdarowany niezbyt często ją odwiedza.A. G. (2)oświadczyła, że obdarowany zaraz po otrzymaniu darowizny, zaciągnął kredyt konsumpcyjny, a hipoteką zabezpieczającą wierzytelność obciążył otrzymane w darowiźnie mieszkanie. Nadto w umowie darowizny nie została ustanowiona na jej rzecz służebność dożywotniego mieszkania stąd też obawiała się, że syn będzie chciał oddać ją do jakiegoś domu opieki. Oświadczyła na koniec, że chciałaby sprzedać przedmiotowy lokal i kupić inny mniejszy dostosowany do jej sytuacji, tzn. na parterze, z możliwością podjazdu wózkiem inwalidzkim. Wskazała także, że nie wierzy w to, by obdarowany zmienił swoje postępowanie wobec niej.
Notariusz sporządzający akt nie kontaktował się z lekarzami odnośnie stanu zdrowia psychicznegoA. G. (2)i nie miał żadnej wiedzy co do przyjmowanych przez nią leków.
Oświadczenie powyższe zostało przesłane pozwanemu listem poleconym w dniu 28.10.2010 r. na adres:ul. (...)weW..

Dowód:
- akt notarialny z dnia 18.06.2010 r. – pełnomocnictwo i oświadczenie – k. 10 - 11,
- kserokopia przesyłki – k. 35 - 36
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 24.06.2010r.A. G. (1)wymeldowałA. G. (2)z lokalu mieszkalnego przyul. (...)weW.i zameldował ją w miejscu swojego zamieszkania, tj. w mieszkaniu jego żonyR. G.przyul. (...)weW..

Dowód:
- potwierdzenie wymeldowania – k. 14, 138,
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

Dnia 12.07.2010 r. pracownik socjalnyM. Ł.przeprowadziła wywiad środowiskowy. W protokole opisała, żeA. G. (2)wymaga pełnej opieki pielęgnacyjnej osoby drugiej oraz pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Posadzona nie zachowywała równowagi, wymagała karmienia ponieważ nie utrzymywał sztućców, nie była także w stanie zgłaszać potrzeb fizjologicznych. Była w słabym kontakcie logiczno słownym i nie orientowała się w czasie i miejscu.
W dniu 13.07.2010 r. pozwany zameldowałA. G. (2)na pobyt czasowy w mieszaniu przyul. (...).

Dowód:
- protokół z wywiadu środowiskowego – k. 205 - 206,
- zaświadczenie – k. 207,
- potwierdzenie zameldowania – k. 208.
- zeznania świadkaR. G.– e protokół z dnia 29.05.2012 r. 04:19 – 32:36,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 21.07.2010r.E. G.poinformowała Ordynatora szpitala, że posiada pełnomocnictwo do zajmowania się sprawamiA. G. (2). Zarzucała, że ordynator bezprawnie wypowiada się na temat stanu umysłowegoA. G. (2)a także, że Rzecznik Praw Pacjenta doradzaA. G. (1)sposób postępowania. Jej zdaniem szpital w bezprawny sposób naciskał na umieszczenieA. G. (2)w ośrodku opiekuńczym.

Dowód:
- pismo z dnia 19.07.2010 r. – k. 20,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 23.07.2010 r. Rzecznik Praw PacjentaWojewódzkiego Szpitala (...)weW., z uwagi na brak porozumienia rodzeństwaG.m.in. odnoście miejsca pobytu ich matki po zakończeniu leczenia szpitalnego, złożył do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich wniosek o ustanowienie kuratora dlaA. G. (2)jako osoby ułomnej.
Postanowieniem z dnia 02.08.2010r. wniosek został oddalony z uwagi na brak uprawnienia wnioskującego do wystąpienia o ustanowienie kuratora a także o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej.

Dowód:
- postanowienie z dnia 02.08.2010 r. – k. 15
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 02.08.2010 r.E. G.złożyła do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Psie Pole zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przezA. G. (1)przestępstwa polegającego na sfałszowaniu podpisuA. G. (2).
Z jej zawiadomienia toczyło się także postępowanie przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym Okręgowej Izby Radców Prawnych przeciwko pełnomocnikowi pozwanego r.pr.R. S., który miał potwierdzać czynności i działaniaA. G. (2), która nie miała wtedy pełnej sprawności fizycznej.

Dowód:
- pismo z dnia 02.08.2010 r. – k. 16,
- pismo z dnia 01.09.2010 r. – k. 17,
- postanowienie z dnia 15.09.2010 r. – k. 18, 135-136
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W piśmie z dnia 26.08.2010r.E. G.poinformowała Dyrekcję Szpitala przyul. (...)o toczącym się postępowaniu karnym w stosunku doA. G. (1). Zarzucała, że jeżeli pomimo treści udzielonego jej pełnomocnictwa, Szpital pozwoli na przewiezienie jej w nieznane jej miejsce, to zawiadomi NFZ oraz media. Zaznaczyła, że jej zdaniem,A. G. (2)powinna przebywać w jej domu przyul. (...).
W piśmie z dnia 27.08.2010 r.E. G.podnosząc szereg zarzutów odnośnie postępowania szpitala, stanowczo sprzeciwiła się wypisaniuA. G. (2)pod inny adres niż(...).

Dowód:
- pismo z dnia 26.08.2010 r. – k. 21,
- pismo z dnia 27.08.2010 r. – k. 22,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 27.08.2010 r.A. G. (2)została wypisana ze szpitala. Z uwagi na stan zdrowiaA. G. (2), lekarze prowadzący zalecali umieszczenie jej w profesjonalnym ośrodku rehabilitacyjno opiekuńczym. Pracownik szpitala przekazał listę takich placówek zarównoA. G. (1)jak iE. G..A. G. (1)zadecydował, przy sprzeciwieE. G.o przetransportowaniu jej doSzpitala (...)wŻ., z którym to zawarł w dniu 30.08.2010 r. umowę o opiekę. W umowie pozwany zobowiązał się pokryć koszty pobytu w szpitalu na oddziale pielęgnacyjno opiekuńczym w wysokości 997,50 zł. Stawka ta została wyliczona poprzez podzielenie stawki miesięcznej przez 30 a następnie pomnożona przez ilość dni od przyjęcia do końca miesiąca. Umowę o opiekęA. G. (1)zawarł ze szpitalem także za okres od 21.09. - 30.10.2010 r. uiszczając wynagrodzenie w wysokości 2660 zł oraz 31.10. do 20.11.2010 r. uiszczając wynagrodzenie w kwocie 1396,50 zł.
O umieszczeniu jej w placówce pozwany nie poinformowałE. G.ani jejG. C., która w liście do niego prosiła o poinformowanie jej, gdzieA. G. (2)przebywa.
W tamtym czasieA. G. (1)w imieniuA. G. (2)zrezygnował z działki w(...)Ogrodzie(...).

Dowód:
- umowa z dnia 30.08.2010 r., 21.09.2010 r., 29.10.2010 r. – k. 68 - 70,
- faktury VAT – k. 71 - 73,
- potwierdzenie przelewu – k. 74,
- listG. C.– k. 160,
- pismo z dnia 14.08.2010 r. – k. 330,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 30.08.2010 r.E. G.zwróciła się do Urzędu(...)weW.Wydziału(...)o wyjaśnienie wątpliwości odnośnie postępowania pracowników Szpitala przyul. (...)weW., tj. przekazania jej do zakładu opieki wbrew jej woli. Pismo to przesłała także do Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Pacjenta, Prokuratury RejonowejW., Komisariatu dlaW.,Telewizji (...), m.in.Magazynu (...).
W dniu 31.08.2010 r. poinformowała Komisariat PolicjiP., żeA. G. (1)nie chciał udzielić informacjiM. G.odnośnie stanu jej matki.
W piśmie z dnia 09.09.2010 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej weW.poinformowałE. G., że istnieje możliwość przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych w przypadku problemów z zapewnieniem opieki w miejscu zamieszkania osobie wymagającej udzielenia częściowej pomocy ze względu na wiek, stan zdrowia lub niepełnosprawność.
W dniu 17.09.2010 r.E. G.wniosła skargę do Narodowego Funduszu Zdrowia na postępowanie DyrekcjiWojewódzkiego Szpitala (...)przyul. (...)weW..
W piśmie z dnia 28.09.2010r.E. G.otrzymała z Urzędu(...)Województwa(...)informację, żeA. G. (2)została objęta należytą opieką ze strony personelu oraz pracownika socjalnego oraz Pełnomocnika ds. Praw Pacjenta. Wskazano, że pacjentkę zakwalifikowano do opieki długoterminowej a także, że wskazano członkom jej rodziny adresy instytucji jej udzielającej. O pomoc w skompletowaniu dokumentów zwrócił się syn pacjentki, nadto o wypisie ze szpitala została poinformowana zarównoE. G.jak iA. G. (1).

Dowód:
- pismo z dnia 30.08.2010 r. – k. 23 - 24,
- pismo z dnia 31.08.2010 r. – k. 25,
- pismo z dnia 09.09.2010 r. – k. 26,
- skarga z dnia 17.09.2010 r. – k. 27,
- pismo z dnia 28.09.2010 r. – k. 28,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 02.09.2010 r. pozwany zameldowałA. G. (2)w mieszkaniu przyul. (...)na pobyt stały.

Dowód:
- potwierdzenie zameldowania – k. 02.09.2010 r. – k. 209,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,

W dniu 06.10.2010 r.E. G.zgłosiła do Prokuratury RejonowejW.zaginięcieA. G. (2). Jednocześnie poinformowała, że mogło dojść do popełnienia przestępstwa polegającego na przetrzymywaniu wbrew jej woli. Dodała, że w Szpitalu odmówiono udzielenia informacji, dokądA. G. (2)została odwieziona oraz zarzucała, żeA. G. (1)nie może matce zapewnić należytej opieki ponieważ nie zajmował się nią ani przed wypadkiem ani po.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 21.10.2010 r.E. G.została powiadomiona o wszczęciu postępowania dotyczącego uprowadzeniaA. G. (2).
W dniu 08.11.2010 r. siostraA. G. (2)–G. C.otrzymała informację, że jej siostra przebywa wSzpitalu (...)wż..

Dowód:
- pismo z dnia 06.10.2010 r. – k. 29,
- pismo z dnia 21.10.2010 r. – k. 161,
- pismo z dnia 08.11.2010 r. – k. 162
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W związku ze złożonym w sierpniu 2010 r. ponownym wnioskiemA. G. (1)o ubezwłasnowolnienieA. G. (2), w dniu 14.10.2010 r. biegły sądowy z zakresu psychologiiM. O., po przeprowadzeniu badaniaA. G. (2)stwierdziła zaburzenia otępienie w stopniu głębokim. Biegła oceniła także, że straciła ona zdolności intelektualne w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie normalnej działalności kierowania postępowaniem. W związku z tym biegła stwierdziła istnienie psychologicznych przesłanek do ubezwłasnowolnienia.
W wydanej w dniu 30.10.2010 r. biegła sądowa z zakresu psychiatrii lek. med.J. B.stwierdziła istnienie medycznych przesłanek do ubezwłasnowolnieniaA. G. (2).

Dowód:
- opinie biegłych sądowych sporządzone w sprawie I Ns 278/10 – k. 43 - 44, 45 - 46,
- zawiadomienie – k. 47,

W dniu 15.11.2010 r.E. G.zwróciła się do Dyrektora Szpitala wŻ.o przedłożenie dokumentu upoważniającegoA. G. (1)do decydowania o miejscu pobytuA. G. (2). Jednocześnie powołując się na pełnomocnictwo z dnia 18.06.2010 r. zwróciła się o wypisanieA. G. (2)do domu.
W dniu 16.11.2010 r.E. G.udała się samochodem do szpitala i nie informując o tym personelu zabrałaA. G. (2)do mieszkania przyul. (...)weW..E. G.wymieniła wtedy także zamek w drzwiach wejściowych do mieszkania.
W zaświadczeniu z dnia 17.11.2010 r. zastępca dyrektoraSzpitala (...)wŻ.I. W.oświadczyła, żeA. G. (2)została w dniu 16.11.2010 r. wykradziona z placówki bez zgody lekarzy ani informacji dla personelu. W zaświadczeniu wskazano, żeA. G. (2)nie była w stanie sama o sobie decydować, często była nielogiczna. Wymagała codziennego nadzoru lekarskiego, częstych badań laboratoryjnych oraz pilnej rehabilitacji w celu przywrócenia sprawności kończyn górnych a także nauki siedzenia i stopniowej odnowy i wzmocnienia gorsetu mięśniowego.

Dowód:
- zaświadczenie z dnia 17.11.2010 r. – k. 76,
- faktura VAT z dnia 18.11.2010 r. – k. 77,
- pisma z dnia 15.11.2010 r. – k. 163 - 164,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

W dniu 17.11.2010 r. pozwanyA. G. (1)złożył do Prokuratury RejonowejW.zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przezE. G., mającego polegać m.in. na wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy poprzez wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego – asesora notarialnegoW. G. (1), który to odebrał oświadczenie woli odA. G. (2)odwołujące darowiznę, kiedy to jej stan psychiczny nie pozwalał na przyjęcie, ze była ona zdolna do składania jakichkolwiek oświadczeń.
Następnego dnia tj. 18.11.2010 r.A. G. (1)złożył zawiadomienie do prokuratury o uprowadzeniu niezdolnej do samodzielnej egzystencjiA. G. (2)zeSzpitala (...)wŻ..
Z kolei w dniu 22.11.2010r.E. G.zawiadomiła Prokuraturę Okręgową we Wrocławiu o możliwości popełnienia przezA. G. (1)przestępstwa zart. 276 k.k.tj. posługiwanie się dokumentem – dowodem osobistymA. G. (2)przez pozwanego.

Dowód:
- zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa – k. 62 - 64, 78 - 79,137,

Kilka razy w tygodniuA. G. (2)odwiedzała pielęgniarka środowiskowaM. M., która nauczyłaE. G.w jaki sposób pielęgnować chorą. PoczątkowoA. G. (2)bała się jej, później się do niej przyzwyczaiła i pozwalała przeprowadzać badania m.in. ciśnienia krwi oraz pomiaru cukru.A. G. (2)cały czas miała bóle fantomowe oraz odleżynowe. Kontakt słowny był bardzo utrudniony ponieważ była bardzo osłabiona. Najczęściej, jeśli się na coś zgadzała, dawała znaki oczami lub skinieniem głowy czasem prostymi słowami. Często odmawiała jedzenia i picia dlategoE. G.w porozumieniu z pielęgniarką wzywały pogotowie. Spowodowane to było także tym, że odleżyn nie można już było leczyć w warunkach domowych a także stanem zapalnym układu moczowego i odwodnieniem.
W piśmie z dnia 11.12.2010r.E. G.przesłała do Przychodu przyul. (...)weW.aby nie wydawaćA. G. (1)wniosku do NFZ na pieluchomajtki dla jej niepełnosprawnej matkiA. G. (2).

Dowód:
- zeznania świadkówM. M.– k. 223 - 224,
- pismo z dnia 11.12.2010r. – k. 360,
- dokumentacja medyczna - k. 361 - 369,
- zeznania pozwanegoA. G. (1)– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 01:14:21 – 01:40: 49,
- zeznaniaE. G.– e protokół z dnia 17.10.2013 r. 25:29 – 01:14:20,

A. G. (2)zmarła w dniu(...)r. w mieszkaniu przyul. (...).E. G.nie powiadomiłaA. G. (1)o śmierci matki ani także o uroczystościach pogrzebowych.A. G. (1)dowiedział się o śmierciA. G. (2), kiedy stawił się naul. (...)wraz z sędzią i innymi pracownikami na posiedzenie w kwestii ubezwłasnowolnienia.
W dniu 15.06.2011r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po zamarłejA. G. (2)na podstawie ustawy nabyli synA. G. (1)oraz córkiE. G.orazM. G.po 1/3 części wprost każde z nich.
E. G.nadal zamieszkuje w lokalu przyul. (...)weW..

Dowód:
- odpis skrócony aktu zgonu – k. 98, 134,
- postanowienie z dnia 15.06.2011 r. – k. 105,

Opisany wyżej stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych przez strony dokumentów, w szczególności aktów notarialnych z dnia 07.11.2008 r. oraz z dnia 18.06.2010 r. na okoliczność zawarcia przezA. G. (2)zA. G. (1)umowy darowizny oraz złożenia oświadczenia o jej odwołaniu, dokumentacji medycznej; protokołów z wywiadu środowiskowego, pism stron, zawiadomień organów ścigania, opinii sądowo – psychiatrycznych, zaświadczeń o wymeldowaniu na okoliczność zaistnienia w dniu 24.05.2010 r. wypadku komunikacyjnego, w którymA. G. (2)doznała poważnych obrażeń ciała, procesu jej leczenia i stanu zdrowia na poszczególnych jego etapach oraz działań podejmowanych przez strony.
Treść wyroku z dnia 14.12.2006 r. oraz oferta zawarcia umowy lokalu socjalnego dała podstawy do ustaleniami okoliczności wytoczenia przezA. G. (2)przeciwkoE. G.postępowania o eksmisję oraz zaoferowania przez gminę lokalu socjalnego.
Umowy zawarte przezA. G. (1)zSzpitalem (...)wŻ.a także faktury VAT, pismaE. G.i zawiadomienia organów ścigania stanowiły o umieszczeniuA. G. (2)przez pozwanego w ośrodku wŻ.wbrew woli i wiedzyE. G.a także o zabraniuA. G. (2)do mieszkania weW.bez wiedzy lekarzy i pracowników szpitala przezE. G..
Akt zgonuA. G. (2)oraz postanowienie z dnia 15.06.2011 r. potwierdziło okoliczność śmierci powódki oraz nabycie przez pozwanego orazE. G.iM. G.spadku po 1/3 części.
W ustaleniu stanu faktycznego istotne były zeznania świadkówR. G.,G. K.iK. M., które Sąd uwzględnił w całości ponieważ wzajemnie się potwierdzały i uzupełniały. Świadkowie w tożsamy sposób zeznawali o relacjach powódki zarówno z synemA. G. (1)jak iE. G.oraz opisywali sposób zachowania pozwanego w stosunku do matki zarówno przed jak i po wypadku a także działania podejmowane przez nich w celu udzielenia pomocy chorejA. G. (2).
ZeznaniaM. M.pozwoliły ustalić jaki był stan zdrowiaA. G. (2)po tym, jak została ona przewieziona przezE. G.do mieszkania przyul. (...)weW.a także warunki mieszkaniowe tam panujące. Jej zeznania pozwoliły także na przyjęcie, że udzieliła onaE. G.wskazówek jak zajmować się chorąA. G. (2). Zeznania tego świadka Sąd ocenił jako wiarygodne, ponieważ były spójne i logiczne, zostały one także potwierdzone w dołączonej do sprawy dokumentacji medycznej obejmującej okres od listopada 2010 r. do stycznia 2011 r.
Sąd dał także wiarę świadkowiW. G. (1), który zeznawał na okoliczność sporządzenia w dniu 18.06.2010 r. w szpitalu oświadczeniaA. G. (2)o odwołaniu darowizny a także udzielenia pełnomocnictwa dlaE. G.iM. G.. Sąd nie miał podstaw do kwestionowania jego relacji, ponieważ była ona zbieżna z tym jak opisała jąE. G..
Sąd w całości uwzględnił zeznania pozwanegoA. G. (1), ponieważ okoliczności, które opisywał znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadkówR. G.,G. K.orazK. M.a także w treści dokumentacji medycznej oraz szeregu innych dokumentów dołączonych do sprawy.
Odnosząc się do zeznańE. G., Sąd wskazuje, że w stanie faktycznym uwzględnił je tylko w takiej części, w jakiej znalazły one potwierdzenie w zeznaniach innych świadków bądź w treści dołączonych do sprawy dokumentów. Zdaniem Sądu, mimo, iż powódka złożyła obszerne zeznania, nie można było im przyznać waloru wiarogodności, ponieważ były bardzo niespójne i w wielu momentach wzajemnie się wykluczały.E. G.w wymijający sposób opowiadała o relacji, jaką miała z matką i nie potrafiła w precyzyjny sposób określić m.in. na czym polegały ewentualne zaniedbania pozwanego wobec matki zarówno przed jak i po wypadku. Brak spójności i pewności w przytaczaniu faktów spowodował, że stanowiły one jedynie wyrywki z powierzchownie opowiedzianych zdarzeń, które niejednokrotnie nie łączyły się ze sobą w żadnej kwestii. I tak Sąd dał jej wiarę w kiedy opisywała okoliczności związane ze skutkami wypadkuA. G. (2)a także przebieg wizyty asesora notarialnego w szpitalu łącznie z tym, że wcześniej opisała rejentowi okoliczności, które w akcie notarialnym mają się znaleźć. Sąd uwzględnił także ten fragment zeznań powódki kiedy przyznała, że przed wypadkiem była z matką skonfliktowana. Natomiast pozostałe twierdzenia powódki, w szczególności odnoszące się do relacjiA. G. (2)iA. G. (1), utrzymywania przez nią mieszkania przyul. (...), zachowaniaA. G. (1)po wypadku a szczególnie kiedy opisywała, żeA. G. (2)bardzo się go obawiała nie zasługiwały na uwzględnienie. Okoliczności te nie tylko nie zostały potwierdzone w żadnym innym dokumencie ale także i przesłuchani w sprawie świadkowie podawali przeciwne niż ona okoliczności. ŚwiadekK. M., opisała m.in., żeA. G. (2)relacje z synem miała bardzo dobre, oraz, że często opowiadała, że może na nim polegać. Świadek twierdziła także, żeA. G. (2)to naE. G.bardzo często narzekała czekając na opuszczenie przez nią mieszkania. Podobnie relacje te opisywaliR. G.orazG. K.. ZeznaniaK. M.zasługują w tej kwestii na szczególna uwagę, ponieważ nie była ona spokrewnioną z żadną ze stron sporu a szczególną sympatią obdarzyłaA. G. (2). Nie miała ona zatem interesu w rozstrzygnięciu sporu na korzyść którejkolwiek ze stron, Sąd też można ocenić je jako w pełni wiarygodne.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że oddalił wniosek dowodowy z przesłuchaniaG. C.z powodu wielokrotnego niestawiennictwa na wyznaczone w celu jej przesłuchania rozprawy. Sąd dwukrotnie zlecił przesłuchanie świadka w drodze pomocy sądowej przed Sądem Rejonowym w Chorzowie, tj. najbliżej wskazanego przez powódki miejsca zamieszkania. Świadek nie stawiła się na rozprawy wyznaczone w dniu 16.05.2012 r., 11.07.2012 r., 06.11.2012 r., 12.12.2012 r., 30.01.2013 r., 08.03.2013 r. oraz w dniu 24.04.2013 r. Sąd wykonujący odezwę w dniu 12.12.2012 r., w dniu 30.01.2013 r. oraz w dniu 08.03.2013 r., skazał świadkaG. C.na grzywny w wysokości po 500 zł oraz zarządził przymusowe doprowadzenie świadka. Podjęte środki okazały się jednak bezskuteczne. Z notatki policji sporządzonej w dniu 11.04.2013 r. wynikało, żeG. C.wyjechała poza granice kraju, prawdopodobnie do Niemiec, i nie była znana data jej powrotu. W dniu 24.04.2013 r. Sąd wezwany zwrócił odezwę bez wykonania. Należy zauważyć, że dołączone przez strony dokumenty a także przeprowadzone dowody z zeznań świadków umożliwiły rozstrzygnięcie wątpliwości, jakie pojawiły się w toku postępowania a także dały możliwość dokładnego zweryfikowania twierdzeń stron oraz wyjaśnienia kwestii spornych, w szczególności związanych z ich wzajemnymi relacjami. Dowód z przesłuchaniaG. C., w sytuacji dołączenia kserokopii jej listu do pozwanego (którego treść nie była kwestionowana) a także kserokopii zawiadomienia z dnia 08.11.2010 r. informującego o miejscu pobytuA. G. (2), nie był elementem nieodzownym dla ustalenia okoliczności dotyczących jej kontaktu zA. G. (2), zachowania pozwanego oraz ukrywania jej przed rodziną, tym bardziej, że okoliczności te zostały całkowicie wyjaśnione na podstawie szeregu innych dokumentów (np. pismE. G.) oraz zeznań stron i świadków.
Sąd wskakuje także, że wnioskująca o przeprowadzenie z zeznań świadkaE. G., mimo wiedzy o wyznaczeniu siedmiu rozpraw w celu przesłuchania świadka, nie podjęła jakiejkolwiek inicjatywy zmierzającej do ustalenia miejsca jej pobytu czy też w ogóle wyjaśnienia przyczyn jej niestawiennictwa. Z tych przyczyn Sąd postanowił pominąć dowód z jej przesłuchania.
Sąd pominął dowód z przesłuchania powódkiM. G.wobec braku jej stawiennictwa na wyznaczonym terminie rozprawy.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo, jako nieuzasadnione, nie zasługiwało na uwzględnienie.
A. G. (2), domagała się nakazania pozwanemuA. G. (1)złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zwrotnego przeniesienia własności darowanego mu na podstawie umowy darowizny z dnia 07.11.2008r. lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...). Uzasadniała to faktem odwołania darowizny w akcie notarialnym sporządzonym w szpitalu w dniu 18.06.2010 r. z uwagi na jego rażącą niewdzięczność. Pozwany wskazywał na konieczność oddalenia powództwa w całości podnosząc, że nie miała miejsca z jego strony rażąca niewdzięczność stanowiąca przesłankę do odwołania darowizny a tym bardziej, że po jej dokonaniu przestał się interesować jej losem.
Po śmierci powódki w dniu(...)w jej miejsce wstąpiły jej córki a siostry pozwanego –E. G.iM. G..
Podstawę materialną roszczeniaA. G. (2)oraz jej następczyń stanowił przepisart. 64 k.c.zgodnie z którym prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie.
Przepis powołanego wyżej artykułu nie jest samoistną podstawą dla kreowania obowiązku złożenia oznaczonego oświadczenia woli. Stanowi on jedynie podstawę prawną do przymusowej realizacji obowiązku, który wynika z innego źródła Obowiązek złożenia oznaczonego oświadczenia woli może wynikać z czynności prawnej, z ustawy albo z aktu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie obowiązek ten miał podstawę w czynności prawnej jaką było odwołanie darowizny przez powódkęA. G. (2)z powodu rażącej, jej zdaniem, niewdzięczności obdarowanego pozwanego. Sytuację tą reguluje z koleiart. 898 k.c.który stanowi, że darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Zgodnie z§ 2tego przepisu zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu.
Ponieważ oświadczenie woli o odwołaniu darowizny odnosi jedynie skutek obligacyjny i stwarza po stronie obdarowanego obowiązek zwrotu przedmiotu odwołanej darowizny to dla wymuszenia realizacji skutku rzeczowego darczyńca powinien wystąpić z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę, co wynika z zawartego wart. 898 § 2 k.c.odesłania do bezpodstawnego wzbogacenia, które wskazuje na wyłączenie automatycznego skutku rzeczowego odwołania darowizny.
W rozpoznawanej sprawieA. G. (2)na mocy umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego w dniu 07.11.2008 r. darowała pozwanemuA. G. (1)lokal mieszkalny o powierzchni 72 m(
    2)położony przyul. (...)weW.. Ustalony w sprawie stan faktyczny wykazał, że pozwanyA. G. (1)w lokalu tym nie mieszkał. Mieszkanie to zajmowałaA. G. (2)wraz z córkąE. G., z którą była w ciągłym konflikcie. Ich spór doprowadził w konsekwencji do tego, żeA. G. (2)w połowie 2006 roku wniosła przeciwko córce pozew o eksmisję z jej mieszkania. Uzasadniając roszczenie opisała, że córka nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania a także dopuszcza się zastraszania jej oraz niszczenia jej własności. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej I Wydział Cywilny, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wyrokiem z dnia 14.12.2006 r. orzekł o eksmisjiE. G.nakazując wstrzymanie wykonania wyroku do czasu zaoferowania przez GminęW.lokalu socjalnego.E. G.nadal zamieszkiwała zatem zA. G. (2)utrzymując chłodne relacje.E. G.skłócona była także zA. G. (1). Nigdy nie uczestniczyła w uroczystościach rodzinnych, nie była obecna także na jego uroczystości weselnej. Warto podkreślić w tym miejscu, że dwa tygodnie po zaistnieniu wypadkuA. G. (2), tj. w dniu 10.06.2010 r. została powiadomiona przez GminęW.o przyznaniu jej lokalu socjalnego przyul. (...)weW., czego konsekwencją mogło być wyegzekwowanie orzeczenia eksmisyjnego z dnia 14.12.2006 r.
O istnieniu lub nieistnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności, rozważane na tle zwyczajów panujących w określonym środowisku społecznym.
W niniejszej sprawieA. G. (2)a późniejE. G.iM. G.jako rażącą niewdzięczność pozwanego uzasadniającą odwołanie darowizny wskazywały na brak zainteresowania, rzadkie odwiedziny, brak pomocy finansowej, brak starań o poprawę warunków mieszkaniowych matki oraz obawa o brak opieki po wypadu i oddanie jej do zakładu opieki.
Pozwany zaprzeczył wszystkim tym zarzutom i wskazał, że miał z matką dobre relacje a oświadczenie woliA. G. (2)złożyła pod wpływem jego siostryE. G..
Zgodnie zart. 6 k.c.iart. 232 k.p.c.powódki miały obowiązek udowodnienia okoliczności, które ich zdaniem miałyby czynić zasadnym odwołanie darowizny i uprawniać do żądanie zwrotu przedmiotu darowizny.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, iż powódki nie udowodniły faktów, z których wywodzili skutki prawne, tj. tego, że ze strony obdarowanego synaA. G. (2)doświadczyła rażącej niewdzięczności, która uzasadniałaby odwołanie uczynionej w 2008 roku darowizny. I tak, Sąd doszedł do przekonania, że relacjeA. G. (2)zA. G. (1)były bardzo dobre i to zarówno przed sporządzeniem aktu darowizny jak i po zaistnieniu wypadku.A. G. (1)oraz jego żona i wnuczka spotykali się kilka razy w tygodniu, często spędzali czas na działce.A. G. (1)interesował się jej życiem i lubił spędzać z nią czas. Materiał dowodowy wykazał także, że po wypadku należycie dbał o dobro matki, odwiedzał ją w szpitalu, często kontaktował się lekarzami leczącymiA. G. (2)po amputacji nóg i zorganizował jej opiekę w szpitalu weW.a później w szpitalu wŻ.. Zdaniem Sądu toE. G.była skonfliktowana z matką, a po jej wypadku, weszła w ostry konflikt z bratem, mając prawdopodobnie świadomość, że ważą się losy jej miejsca zamieszkania. Konflikt rodzeństwa przybrał na sile do tego stopnia, że nie byli oni w stanie porozumieć się odnośnie miejsca pobytu matki po wypisie ze szpitala. Obydwoje otrzymali listę placówek udzielających profesjonalnej opieki medycznej i rehabilitacji ze wskazaniem lekarzy prowadzących, żeA. G. (2)powinna przynajmniej do czasu nauczenia się siedzenia, pozostać w placówce leczniczo opiekuńczej.E. G.sprzeciwiała się temu twierdząc, że sama należycie się matką zajmie.A. G. (1)zdecydował się jednak przewieść matkę do Szpitala wŻ., skąd została ona zabrana w dniu 17.11.2010 r. przezE. G., która nie poinformowała o tym fakcie nawet lekarzy. Pod opiekąE. G.A. G. (2)przebywała do śmierci w dniu(...)r.
Rażącą niewdzięczność w rozumieniuart. 898 § 1 k.c.musi cechować znaczne nasilenie złej woli skierowanej na wyrządzenie darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej. Czynami świadczącymi o rażącej niewdzięczności obdarowanego są m.in. odmówienie pomocy w chorobie, odmowa pomocy osobom starszym, rozpowszechnianie uwłaczających informacji o darczyńcy, pobicia czy ciężkie znieważenia. Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują czyny nieumyślne obdarowanego, a nawet drobne czyny umyślne, ale niewykraczające poza zwykłe konflikty rodzinne. (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17.11.2011 r. sygn. akt IV CSK 113/11 oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 07.07.2009 r. sygn. akt VI ACa 63/09). W podobnym tonie wypowiedział się także Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 14.04.2005 r. (sygn. akt VI ACa 60/05) stwierdzając, że przez pojęcie "rażącej niewdzięczności" należy rozumieć tylko takie czynności obdarowanego - działania lub zaniechania, które są skierowane przeciwko darczyńcy z zamiarem nieprzyjaznym, nie zaś przeciwko osobom trzecim, nawet bardzo darczyńcy bliskim. O rażącej niewdzięczności nie może być mowy, gdy obdarowany dopuszcza się wobec darczyńcy działań godzących w jego dobra, ale czyni to nieumyślnie, a nawet umyślnie, lecz działania te nie wykraczają poza ramy zwykłych konfliktów życiowych (rodzinnych) w określonym środowisku.
Stan faktyczny sprawy nie wskazywał jednak, byA. G. (1)dopuścił się względem swojej matki rażącej niewdzięczności ani przed zawarciem umowy ani po. Sąd dał mu wiarę w całości, kiedy opowiadał o jego relacjach zA. G. (2), o ich planach wspólnego zamieszkania, o podejmowanych działaniach związanych z jej leczeniem po wypadku a także o próbach porozumienia się zE. G.. Jego relacje potwierdzone zostały w zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków a także w szeregu dokumentów, w tym dokumentacji medycznej oraz protokołach z wizji lokalnej. Zdaniem Sądu przyczyną przedmiotowego powództwa jest konflikt pomiędzy powódkąE. G.aA. G. (1), który krytyczny punkt osiągnął po wypadkuA. G. (2). Zdaniem Sądu, matka stron stała się ofiarą ich sporów. W toku postępowania czynili oni sobie wzajemnie zarzuty odnośnie niewłaściwego zachowania, które to w istocie miały niewiele wspólnego z przedmiotem postępowania. W związku z powyższym, ponieważ nie potwierdziły się zarzuty powódek o niewdzięczności obdarowanego brata, mającej być podstawą odwołania darowizny, Sąd powództwo w całości oddalił jako nie udowodnione.
W pkt. II wyroku Sąd na podstawie przepisówrozdziału 15 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzęduoraz § 2 pkt. 3 zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokatK. W.kwotę 7200 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódceE. G..
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawieart. 98 § 1 i 3 k.p.c.i mając na uwadze wynik postępowania, tj. fakt, że pozwany wygrał je w całości, kosztami obciążył solidarnie powódki. Sąd zasądził od powódek na rzecz pozwanego kwotę 7200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, które ustalił w oparciu o § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w sprawie opłat za czynności radcowskie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

Z/:

1
odnotować,

2
odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi z urzędu powódkiE. G.,

3
odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem doręczyć pełnomocnikowi powódkiM. G.–E.G.

4
kal. 14 dni.