Sąd Okręgowy w Płocku
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 1882/11
Data wyroku: 2013-10-16 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Agnieszka Bilkiewicz
Słowa kluczowe: Bezpodstawne Wzbogacenie
Podstawa prawna: art. 405 kc
Teza: częściowe umorzenie postępowania, częściowe zasądzenie, częściowe oddalenie powództwa, rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Sygn. akt I C 1882/11

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 października 2013 r.
Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSO Agnieszka Bilkiewicz
Ławnicy: ---------
Protokolant: sekretarz sądowy Izabela Sztupecka
po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013r. w Płocku
sprawy z powództwaJ. S.
przeciwkoR. S.
o zapłatę
orzeka:
1.postępowanie umarza, co do kwoty 27.072,13zł (dwadzieścia siedem tysięcy siedemdziesiąt dwa złote trzynaście groszy);
2.zasądza od pozwanejR. S.na rzecz powodaJ. S.kwotę 27.978,11zł (dwadzieścia siedem tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt osiem złotych jedenaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 grudnia 2011r. do dnia zapłaty;
3.w pozostałym zakresie powództwo oddala;
4.przyznaje na rzecz świadkaA. S.kwotę 30zł (trzydzieści złotych), którą wypłacić ze Skarbu Państwa – Kasa Sądu Okręgowego w Płocku; tytułem kosztów stawiennictwa na rozprawie w dniu 2 października 2013r. w sprawie sygn. akt I C 1882/11;
5.zasądza od pozwanejR. S.na rzecz powodaJ. S.kwotę 1.299,10zł (jeden tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć złotych dziesięć groszy) tytułem kosztów procesu;
6.nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Okręgowego w Płocku z roszczenia zasądzonego na rzecz powodaJ. S.kwotę 1.000zł (jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu wydatków;
7.nakazuje pobrać od pozwanejR. S.na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Okręgowego w Płocku kwotę 366zł (trzysta sześćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu wydatków.

Sygn. akt I C 1882/11

UZASADNIENIE
PowódJ. S.wystąpił przeciwkoR. S.o zapłatę kwoty 127.248,29zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; uznanie powoda za współwłaściciela w 50% mieszkania położonego wS.przyul. (...)nr 10. W uzasadnieniu wskazał, iż z pozwaną pozostawał w faktycznym związku od wiosny 2002r. do lipca 2009r. W okresie konkubinatu, działając w dobrej wierze, poczynił korzyści majątkowe na rzecz pozwanej. Przekazanie wartości majątkowych nie było prawnie uregulowane. Pozwana wzbogaciła się jego kosztem, gdyż przyjęła w nieuczciwy sposób, łącznie kwotę 127.248,29zł; w tym:
-35.000zł pochodzącą z rozliczenia z byłą żoną, a uzyskaną ze sprzedaży ich wspólnego mieszkania przyul. (...)wS., przeznaczoną na remont mieszkania wS.przyul. (...), będącego obecnie własnością pozwanej;
-21.998,29zł z tytułu odszkodowania uzyskanego przez powoda z(...) S.A;
-12.000zł z tytułu odszkodowania uzyskanego przez powoda zT. A.;
-17.500zł stanowiącą spłatę zadłużenia lokalu przyul. (...)przez poprzednich lokatorów;
-25.000zł przeznaczoną przez powoda na wyposażenie mieszkania przyul. (...);
-15.750zł stanowiącej połowę wartości samochoduT., sprzedanego przez pozwaną (pozew k.2-5, uzupełnienie k.44).
Zarządzeniem z dnia 3.11.2011r. dokonano zwrotu pozwu w zakresie żądania uznania powoda za współwłaściciela lokalu (zarządzenie k.51).
PozwanaR. S.– w odpowiedzi na pozew – wniosła o oddalenie powództwa w całości. Przyznała, iż strony pozostawały w konkubinacie w okresie od 2002r. do 2009r. Wskazała, iż roszczenia o zapłatę są bezpodstawne. Powód nie partycypował w zakupie lokalu przyul. (...). Nie przeprowadzał, ani nie współfinansował żadnych remontów w mieszkaniu pozwanej. Nie płacił rachunków za czynsz i media. Operacje wykonywane przez pozwaną na rachunku powoda w(...) Banku S.A.odbywały się za wiedzą oraz pozwoleniem powoda. Bezpodstawne jest roszczenie powoda o zwrot kwoty uzyskanej ze sprzedaży samochodu osobowego markiT..(...)było współwłasnością stron i wspólnie zostało sprzedane. W czasie trwania konkubinatu strony prowadziły wspólnie działalność gospodarczą, która była zarejestrowana na powoda, gdyż był on rencistą (odpowiedź na pozew k.56-57).
Powód – w piśmie z dnia 6.03.2012r. –cofnął częściowo pozew, tj. w zakresie kwoty 27.072,13zł. Wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 100.176,16zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, iż:
-kwotę 10.596,17zł wpłacił w dniu 7.05.2004r. tytułem spłaty zadłużenia, w związku z nabyciem przez pozwaną lokalu przyul. (...);
-kwotę 4.403,83zł wpłacił tytułem dalszej spłaty zadłużenia, w związku z nabyciem przez pozwaną lokalu przyul. (...);
-kwotę 3.126,16zł wpłacił tytułem nabycia przez pozwana odrębnej własności powyższego lokalu;
-sfinansował remont powyższego lokalu płacąc:
a) 35.000złW. M.;
b) 1.200złA. F. (1), za rekonstrukcję balkonu i położenie terakoty;
c) 2000zł za praceA. W.i 3.100zł za zakup drzwi wejściowych i kabiny prysznicowej;
-kwotę 25.000zł za zakup sprzętu użytku domowego;
-kwotę 15.750zł tytułem połowy ceny sprzedaży samochodu markiT. (...)nr rej. (...), dokonanej w maju 2009r. na rzeczF. D.(pismo k.80-82v).
Na rozprawie w dniu 7.05.2012r.:
-pełnomocnik powoda– domagał się zapłaty kwoty 100.176,16zł (protokół k.97);
-pozwanawyraziła zgodę na cofnięcie powództwa w zakresie kwoty 27.072,13zł; w pozostałym zakresie wniosła o oddalenie powództwa (protokół rozprawy k.97). Swoje stanowisko podtrzymała w piśmie z dnia 20.03.2012r. (pismo k.105-107).
Pełnomocnik powoda – w piśmie z dnia 10.04.2012r. wyjaśnił, iż pomoc pozwanej w prowadzeniu działalności gospodarczej powoda polegała wyłącznie na porządkowaniu faktur i zawożeniu ich do księgowej. Sporadycznie zdarzały się sytuacje, gdy pozwana przychodziła do sklepu, głównie po pieniądze. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko (pismo k.138-139v).
Na rozprawach w dniu 13.04.2012r., 25.05.2012r., 10.07.2013r., 2.10.2013r.:
- pełnomocnik powoda – poparł powództwo (protokół k.154, 265,427,436);
- pozwana – podtrzymała dotychczasowe stanowisko domagając się oddalenia powództwa (protokół k.154,265,427,436).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 25.10.2000r. pozwana kupiła kuchenkę mikrofalową Microwave Oven (kopia karty gwarancyjnej k.124,233) oraz kuchnię gazowo-elektryczną (kopia karty gwarancyjnej k.125,232), odkurzacz i ogrzewacz – za łączną kwotę 2.894zł (kopia umowy k.231).
W dniu 14 listopada 2000r. pozwana zawarła umowę karty kredytowej(...) Bankiem (...) S.A.wW.wydania karty kredytowej(...)z limitem kredytu do kwoty 3.400zł (kopia pisma k.214, kopia umowy k.215-215v, zeznania powódki k.98).
W dniu 31 sierpnia 2001r. pozwana kupiła lodówkę Whirpool za kwotę 1.479zł (kopia karty gwarancyjnej k.230-231v).
Od wiosny 2002r. do lipca 2009r.J. S.iR. S.(obecnieN. S.) pozostawali w nieformalnym związku (zeznania pozwanej k.98v).
Początkowo strony zamieszkały w lokalu przysługującym pozwanej, położonym wS.przyul. (...)(zeznania pozwanej k.98).
W okresie pomiędzy majem a czerwcem 2002r. strony rozpoczęły wspólne prowadzenie działalności gospodarczej – sklepu z odzieżą i artykułami dziecięcymi. Przy czym, działalność ta formalnie była zarejestrowana na powoda, z uwagi na niższe koszty jej prowadzenia przez powoda-rencistę (zeznania pozwanej k.98v, zeznania świadkaJ. S. (1)k.267). Wybór rodzaju prowadzonej działalności wynikał z doświadczenia zawodowego pozwanej, które nabyła podczas pracy w sklepie z artykułami dziecięcymi (zeznania pozwanej k.98v, zeznania świadków:J. S. (1)k.267-267v,A. S.k.436v-437v). Strony dzieliły się obowiązkami związanymi z prowadzeniem sklepu, zakupem towarów, przygotowaniem towarów, porządkowaniem faktur (zeznania świadków:K. P.k.159v,E. P.k.160,J. S. (1)k.266v-267v,A. S.k.436v-437v). Zakres ich zaangażowania był porównywalny (zeznania świadkaJ. S. (1)k.267). Pozwana nie była formalnie zatrudniona oraz nie miała określonego stałego wynagrodzenia (zeznania pozwanej k.98v). Powód, pomimo uzyskiwania dochodów z działalności, wykazywał, że przynosi ona straty (zeznania pozwanej k.98v).
Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej strony przeznaczały na zakup towarów oraz własne potrzeby wynikające z prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, z tych dochodów strony wspólnie dokonywały zakupów artykułów AGD, mebli, wymienianych kolejno samochodów (zeznania świadków:J. S. (1)k.267-267v,A. S.k.436v-437v). Przy czym, rachunki za zakup mebli i sprzętu AGD oraz karty gwarancyjne były wystawiane na pozwaną, gdyż faktycznie to ona dokonywała wyboru kupowanych artykułów i zajmowała się ich zakupem (A. S.k.436v-437v).
W okresie trwania konkubinatu, tj. do lipca 2009r., z dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej, strony przeprowadzały remonty mieszkania pozwanej (zeznania pozwanej k.98). Czynnościami związanymi z remontami, tj. zatrudnianiem osób wykonujących remonty, zakupem części niezbędnych materiałów, płaceniem wykonawcom, zajmował się powód (zeznania świadkaA. F. (2)k.157-157v,W. M.k.158,159,A. W.k.160-160v).
W czasie trwania konkubinatu zostały zakupione: 3 komplety mebli pokojowych, 2 komplety mebli kuchennych, 2 telewizory, sprzęt muzyczny, sprzęt AGD, pralka, wyposażenie kuchni, wyposażenie łazienki (niesporne; pkt. III k.82, zeznania pozwanej k.98v, zeznania powoda k.155,A. S.k.436v-437v). Ponadto, kolejne samochody (zeznania pozwanej k.98v-99).
Poza dochodami z prowadzonej działalności gospodarczej, powód otrzymywał także świadczenia rentowe (niesporne). Natomiast pozwana nie miała żadnych oficjalnych dochodów. Otrzymywała jedynie alimenty na dwoje dzieci w łącznej wysokości 800zł miesięcznie oraz dodatkowe świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne (zeznania pozwanej k.98). Z tego tytułu, w okresie od lipca 2002r. do maja 2003r. dzieci pozwanejA. S.iK. S.otrzymywały zasiłek rodzinny w kwocie po 42,50zł miesięcznie (kopia decyzji i przekazów k.218). Ponadto,A. S., w okresie od 1 lipca 2002r. do 31 maja 2005r., otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 136,64zł miesięcznie (kopia decyzji k.219).A. S.jest bowiem od urodzenia sobą niepełnosprawną w stopniu lekkim (kopia orzeczenia k.295). Od 1 maja 2004r. do 21 maja 2005r.A. S.otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 420zł miesięcznie (kopia decyzji k.130). Nadto, od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2008r. zasiłek rodzinny w kwocie 43zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 70zł miesięcznie oraz we wrześniu 2005r. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 90zł. Syn pozwanejK. S.w okresie od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2008r. otrzymywał zasiłek rodzinny w kwocie 43zł (kopia decyzji k.131). Dzieci pozwanej uzyskiwały także alimenty od ojcaM. S.w kwocie łącznej 800zł miesięcznie (historia rachunku k.180-180v).
W dniu 15.10.2003r. pozwana kupiła zestaw kuchenny Ola za kwotę 1.170zł (faktura k.116).
W dniu 10.11.2003r. powód otrzymał kwotę 29.000zł tytułem sprzedaży przysługującego mu udziału do lokalu położonym wS.przyul. (...)(kopia aktu notarialnego k.27-28; 85-88).
W dniu 30 stycznia 2004r. pozwana uzyskała kwotę 5.493,97zł tytułem likwidacji książeczki mieszkaniowej(...)nr(...)- (...)z tytułu nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu (pismo k.108).
W dniu 2 lutego 2004r. pozwana uzyskała kwotę 2.306,61zł tytułem likwidacji książeczki mieszkaniowej(...)nr(...)- (...)z tytułu nabycia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu (pismo k.108).
Na początku 2004r. pozwana podjęła decyzję o zamianie mieszkania na większe.
W dniu 24 marca 2004r. pozwana uzyskała zgodę na zamianę przysługującego jej prawa do lokalu położonego przyul. (...)na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu położonego przyul. (...)(pismo k.90, zeznania pozwanej k.98). Na jej wniosek, Burmistrz MiastaS.wyraził zgodę na spłatę przez nią zadłużenia poprzedniego najemcy lokalu przyul. (...), w wysokości 15.000zł, na rzecz Urzędu Miejskiego wS.i Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej wS.(kopia pisma k.89,212, zeznania pozwanej k.98).
W dniu 20 kwietnia 2004r. pozwana zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego przyul. (...)(kopia umowy k.109-110). W dniu 26 kwietnia 2004r. zawarła umowę na dostarczenie energii elektrycznej do lokalu (kopia umowy k.213-213v)
W dniu 19 kwietnia 2004r. pozwana wpłaciła kwotę 15.000zł w kasie Urzędu Miejskiego wS.tytułem spłaty zaległości czynszowej związanej z najmem lokalu przyul. (...)(kopia wpłaty k.264). Środki na spłatę zadłużenia pozwana miała z dochodów z prowadzonej z powodem działalności gospodarczej (zeznania pozwanej k.98). W dniu 7 maja 2004r. Urząd Miejski wS.przekazał część wpłaty w wysokości 10.596,17zł na rzecz Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej wS.tytułem spłaty zaległości związanej z najmem lokalu przyul. (...)(pismo k.91, polecenie przelewu k.211).
W dniu 5 maja 2004r. pozwana zameldowała się na pobyt stały w lokalu przyul. (...)(kopia potwierdzenia k.264).
W dniu 6 maja 2004r. powód został zameldowany na pobyt stały w lokalu przyul. (...)(poświadczenie k.22).
W dniu 15.04.2004r. powód zawarł umowę zW. M.na wykonanie robót budowlanych w lokalu przyul. (...)w postaci: wykonania gładzi gipsowych w dwóch pokojach, malowania, ułożenia paneli podłogowych wraz z wykończeniem, zburzenia szafy wnękowej w przedpokoju oraz wywiezienia gruzu, budowy szafy w przedpokoju, przeróbki instalacji elektrycznej, ułożenia boazerii w przedpokoju wraz z lakierowaniem, montażu sufitu podwieszanego w przedpokoju z montażem świateł (halogenów), montażu mebli kuchennych. Wartość prac strony umowy określiły na 30.000zł + 7% Vat (umowa k.93). Prace remontowe trwały od początku kwietnia 2004r. przez okres ok. 2 miesięcy. Część prac wykonał podwykonawca (zeznania powoda k.154v, zeznania świadkaW. M.k.158,159, częściowo zeznania świadków:M. A.k.265v-266,J. R.k.266-266v). Po wykonaniu pracW. M.wystawił powodowifakturę Vat nr (...)na kwotę 32.100zł (faktura k.94, zeznania świadkaW. M.k.158). Powód kwotę tą zapłacił w ratach. Ponadto, w ramach premii powód przekazał wykonawcy rowerek dziecięcy, rolki i deskorolkę (zeznania powoda k.154v, zeznania świadkaW. M.k.158).W. M.prowadził działalność gospodarczą w zakresie robót ogólnobudowlanych od dnia 1 grudnia 1999r. (zaświadczenia k.285,286). Przy czym, w 2004r. nie był już zarejestrowany jako prowadzący działalność gospodarczą i nie składał deklaracji Vat-7. (pismo US k.192). Ponadto,A. F.położył na ścianie balkonu część glazury i fugę. Wynagrodzenie wręczył mu powód (zeznania powoda k.154v, zeznania świadkaA. F. (1)k.157-157v).
Po około 4 latach został wykonany kolejny remont lokalu. WówczasA. W.usunął część tynku ze ścian, wykonał prace osuszające i położył nowy tynk. Wstawił nowe drzwi wejściowe. Wymienił kilka płytek w łazience i zamontował nową kabinę prysznicową. Otrzymał zapłatę od powoda (zeznania powoda k.155, zeznania świadkaA. W.k.160-160v).
Nakłady remontowe dokonywane w okresie od kwietnia 2004r. do czerwca 2009r. w lokalu przyul. (...)mają wartość 14.484,44zł netto;13.030,06zł brutto(opinie biegłegoH. B.k.303-347, 428).
W dniu 17 maja 2004. pozwana kupiła meble o wartości 199zł (kopia faktury k.236), w dniu 21 maja 2004r. o wartości 89zł (kopia faktury k.237), a w dniu 5 czerwca 2004r. o wartości 38zł (kopia faktury k.238).
W dniu 3 listopada 2004r. powód zawarł z(...) S.A.wW.umowę o prowadzenie wkładu terminowego sezonowego w wysokości 10.000zł na okres 3 miesięczny (kopia umowy k.127-127v, 217).
W dniu 21 lipca 2005. powód zawarł zBankiem (...) S.A.umowę rachunku oszczędnościowego z lokatą w kwocie 10.000zł do dnia 21 sierpnia 2006r. (kopia pisma k.216).
W dniu 9 grudnia 2005r. pozwanaR. S.nabyła prawo odrębnej własności lokalu położonego przyul. (...)wraz z przynależnym do niego udziałem w gruncie i częściach wspólnych nieruchomości - o wartości szacunkowej 77.460zł; po uwzględnieniu bonifikaty; za kwotę 3.873zł; wraz z prawem użytkowania wieczystego udziału w gruncie (kopia aktu notarialnego k.58-60; odpis z KW nr(...)k.65-70; operat szacunkowy k.190). Środki na zakup pozwana miała z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej (zeznania pozwanej k.98).
Od 2005r. pozwana z tytułu pracy i działalności w Zarządzie Wspólnoty Mieszkaniowej „(...)(...)” wS.otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 183-188zł netto miesięcznie (zaświadczenie k.169, historia rachunku k.180-180v).
W dniu 8.07.2006. powód otrzymał odszkodowanie z(...) S.A.w kwocie 22.001,11zł (historia rachunku k.15).
W dniu 25 listopada 2006r. pozwana kupiła, w systemie ratalnym, telewizor Panasonic za kwotę 3.999zł (kopia rachunku k.228-229).
Pozwana była upoważniona do dokonywania wypłat z rachunku bankowego powoda w(...) Bank S.Aw oddzialeS.. Z tego tytułu w dniu 23.04.2007r. dokonała wypłaty kwot 13.000zł (historia rachunku k.6). Natomiast w dniu 17.10.2007r. dokonała wpłaty w wysokości 10.433,92zł (historia rachunku k.7). W dniu 9.01.2008r. wypłaciła kwotę 10.279zł (historia rachunku k.8,9v).
W dniu 21 września 2007r. powód zakupił okno PCV raz z usługą jego montażu za kwotę 1.648zł (kopia faktury k.319).
W dniu 23 września 20007r. pozwana uiściła kupiła meble – zestaw POP (wersalkę i dwa fotele) za kwotę 2.890zł (kopia zamówienia k.221-222)
W dniu 29.11.2007r. powód otrzymał odszkodowanie w wysokości 1.850,70zł z(...)Asekuracja TU (historia rachunku k.7).
W dniu 5 marca 2008r. pozwana kupiła meble DORS i wersalkę za kwotę 2.046zł (kopie dowodów wpłat k. 225-227).
W dniu 29 września 2008r. pozwana kupiła pralkę Ariston za kwotę 2.199zł (kopia zamówienia k.234, 235).
W dniu 3 października 2008r. pozwana kupiła pralko-suszarkę Ariston za kwotę 2.199zł (kopia zamówienia k.126).
W dniu 4 maja 2009r.J. S.iR. S.sprzedali przysługujące im udziały po ½ części (zeznania powoda k.155) w samochodzie osobowym markiT. (...)nr rej. (...)na rzeczF. D.za łączną kwotę24.800zł.Umowa została zawarta w sklepie prowadzonym przez strony (umowa k.150, zeznania świadkaF. D.k.156-156v). Środki pochodzące ze sprzedaży samochodu pobrała w całości pozwana (zeznania powoda k.155, zeznania świadkaF. D.k.156v). Na tym tle doszło pomiędzy stronami do kłótni (zeznania powoda k.155, zeznania świadkaJ. R.k.266v).
W dniu 30 czerwca 2009r. wartość towaru zgromadzonego wsklepie (...), prowadzonym w ramach działalności gospodarczej powoda, wynosiła 45.682,13zł (kopia spisu z natury k.360).
W lipcu 2009r. strony rozstały się (niesporne).
Na przełomie sierpnia i września 2009r.H. G.iA. K.były przypadkowymi świadkami rozmowy pozwanej ze znajomą prowadzonej w restauracji (zeznania świadkówH. G.k.157v,A. K.k.157v-158).
W dniu 21 października 2009r. Urząd Miasta wS.wszczął, z wniosku pozwanej, postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałegoJ. S.z lokalu położonego przyul. (...)(zawiadomienie k.17). Powód samodzielnie wymeldował się z lokalu z dniem 30.10.2009r. (poświadczenie k.22,23,92; decyzja k.61).
W dniu 15.04.2010r. Wspólnota MieszkaniowaW.70a zawarła umowę o wykonanie prac polegających na wymianie poziomu wody i pionów łazienkowych m.in. w lokalu pozwanej (kopia oferty k.239, kopia umowy k.240-242, harmonogram wymiany k.243).
Powód otrzymuje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości ok. 928,02zł brutto (decyzja k.18, zaświadczenie k.368). Spłaca kredyt zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego. Miesięczne raty spłat wynoszą 760,68zł (harmonogram spłat k.19-21). W dniu 11 października 2012r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, w zakresie sprzedaży detalicznej odzieży prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach (informacja k.367). Ponosi opłaty czynszowe w kwocie 430zł miesięcznie (wpłata k.368). W 2010r. osiągnął dochody w kwocie łącznej 17.340,05zł (zaświadczenie k.383), zaś w 2011r. w kwocie łącznej 18.860,02zł (zaświadczenie k.382).
Powód nie zamierzał domagać się od pozwanej zwrotu środków przeznaczonych na remont mieszkania, zakup mebli i sprzętu AGD, uzyskanych ze sprzedaży samochoduT. (...). Zmienił zdanie, po zakończeniu konkubinatu i wystąpieniu przez pozwaną na drogę sądową przeciwko niemu w związku ze środkami uzyskanymi przez strony ze sprzedaży samochodu markiS.(zeznania powoda k.154v,155).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane wyżej dokumenty i kserokopie dokumentów. Pozostałe dokumenty lub kserokopie dokumentów nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Także oświadczenia k.14, k. 111, k.153-153v i k.290 nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych w sprawie; gdyż jako dokumenty prywatne stanowią jedynie dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.).
Zeznania świadkaS. D.nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie miał on wiedzy o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu opinie biegłegoH. B.(pisemna, ustna) zostały opracowane prawidłowi i rzetelnie. Biegły poczynił ustalenia na podstawie własnych obmiarów wykonanych prac. Przyjął prawidłowy stopień amortyzacji oraz wartości wykonanych prac. Jego ustalenia sąd podziela w całości.
Sąd uznał za wiarygodne zeznaniapowodana okoliczność tego, że całą cenę sprzedaży samochoduT. (...)pobrała pozwana. Potwierdzają to zeznania nabywcy –F. D.. To osoba obca dla stron, nie zainteresowana wynikiem postępowania, dlatego jego zeznania są obiektywne i wiarygodne. Z tego też względu, sąd nie dał wiary zeznaniom stron, co do tego, iż cena sprzedaży wynosiła ok. 30.000zł. Przeczą temu zeznania wskazanego świadka i treść umowy sprzedaży k.150. Fakt kłótni na tle rozliczenia finansowego za sprzedaż pojazdu potwierdził świadekJ. R.– sąsiad.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkówH. G.iA. K.na okoliczność przebiegu rozmowy pozwanej ze znajomą w restauracji. W tym zakresie relacje świadków są odmienne w istotnych kwestiach. Wobec tych sprzeczności nie można jednoznacznie ustalić tego, co i czy pozwana mówiła o rozliczeniach finansowych z powodem.
Sąd dał wiarępozwanejna okoliczność tego, że angażowała się czynnie w działalność gospodarczą prowadzoną przez powoda. ŚwiadekK. P.potwierdził, że widywał pozwaną sprzedającą towar w sklepie. NatomiastE. P.widziała czynności związane z liczeniem gotówki zgromadzonej w kasie. Dlatego należy też dać wiarę, w tym zakresie, zeznaniom córki pozwanejA. S., która jako dziecko często bywała w sklepie powoda i miała możliwość osobiście zaobserwować stopień zaangażowania matki w prowadzenia sklepu. W tym zakresie sąd nie dał wiary zeznaniom świadkaA. K.. Z jej relacji wynika bowiem, że bywała w sklepie powoda rzadko i przez krótki okres czasu. Wyklucza to możliwość całościowej oceny charakteru pracy pozwanej. Ponadto, podstawą ustaleń sądu w tej kwestii nie mogą być też zeznania świadkaM. L.– córki powoda. Z jej zeznań wynika, iż jest negatywnie nastawiona do pozwanej. Ponadto, iż jedynie przez kilka dni była w sklepie ojca. Nie miała ona też żadnej wiedzy w kwestii relacji finansowych łączących strony, a swoje twierdzenia, w tym zakresie, opierała jedynie na domysłach. Z tego względu sąd nie dał wiarypowodowi, co do tego, iż to jedynie on prowadził działalność gospodarczą za własne środki.
Sąd dał wiarę zeznaniompowodana okoliczność zakresu prac remontowych wykonanych w mieszkaniu pozwanej. Potwierdzają to zeznania świadkaW. M.oraz dokumenty w postaci faktury k.94 i umowy k.93.W. M.jest osobą obcą dla stron, nie zainteresowaną wynikiem postępowania, dlatego jego zeznania są wiarygodne i obiektywne. Natomiast fakt wymiany drzwi, remontu łazienki i wymiany części tynków potwierdził świadekA. W.. Także świadekM. A.- sąsiadka potwierdziła, iż był przeprowadzany remont lokalu, w tym: malowanie ścian, założenie paneli, wymiana okien i drzwi, wyburzenie podjazdu. W tym zakresie zeznanie świadka, co do tego, iż nie był to generalny remont, to jedynie subiektywna ocena. Ponadto, uzasadniony jest brak wiedzy świadka, co do szczegółowego zakresu prac remontowych, skoro bywała ona w mieszkaniu pozwanej jedynie kilka razy i nie obserwowała toku prac remontowych. ŚwiadekJ. R.– sąsiad potwierdził, z własnych obserwacji, iż remonty objął: ułożenie paneli, glazury, wymianę drzwi, wykonanie wyposażenia kuchni, usunięcie podjazdu, położenie gipsu. Także córka pozwanejA. S.potwierdziła, iż w mieszkaniu wykonano: układanie paneli, malowanie, usunięcie podjazdu, wymianę okna i drzwi.
Sąd dał wiarępozwanej, co do tego, że dokonała spłaty zadłużenia w związku z zamianą lokali. Potwierdza do dowód wpłaty. Ponadto, iż posiadała na to środki z dochodów z sprawdzonej działalności. W tym zakresie nie można oprzeć się na zeznaniach świadkaJ. R., gdyż swoją wiedzę czerpał on jedynie z relacji powoda. Należy też uznać, iż zeznaniapowodasą niewiarygodne.

Sąd zważył, co następuje:
Wobec cofnięcia powództwa w zakresie kwoty27.072,13złoraz zgody pozwanej na tą czynność; w tym przedmiocie Sąd postępowanie umorzył; na mocyart. 203 § 1 k.p.c.w zw. zart. 355 § 1 k.p.c.; o czym orzeczono wpkt.1.
Powód podtrzymał powództwo o zasądzenie kwoty 100.176,16zł, w tym:

a
15.000zł (10.596,17zł + 4.403,83zł) tytułem spłaty zadłużenia obciążającego pozwaną w związku z nabyciem prawa do lokalu przyul. (...);

b
3.126,16zł tytułem nabycia przez pozwaną odrębnej własności powyższego lokalu;

c
41.300zł (35.000zł + 1.200zł + 2.000zł + 3.100zł) tytułem nakładów na remont lokalu pozwanej;

d
15.750zł tytułem połowy ceny sprzedaży samochodu markiT. (...)nr rej. (...), dokonanej w maju 2009r., na rzeczF. D.;

e
25.000zł za zakup sprzętu użytku domowego (pismo k.80-82v).

W sprawie niesporne było to, że strony pozostawały w długoletnim nieformalnym związku – konkubinacie. W jego trakcie pozwana nabyła najpierw spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu położonego przyul. (...), a następnie jego odrębną własność.
Spór dotyczył tego, czyje środki i w jakiej wysokości zostały wykorzystane na spłatę zadłużenia obciążającego lokal w wysokości łącznej 15.000zł oraz na nabycie odrębnej własności lokalu w wysokości 3.126,16zł. Ponadto, z czyich środków i w jakiej wysokości dokonano nakładów na wskazane mieszkanie w związku z pracami remontowymi oraz jaki był zakres prac remontowych. Strony spierały się także w kwestii tego, kto otrzymał zapłatę za samochód markiT. (...)oraz czyje środki i w jakiej wysokości zostały poniesione na zakup mebli i sprzętu użytku domowego.
W sprawie niesporne jest to, iż w trakcie konkubinatu głównym źródłem utrzymania stron były dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej zarejestrowanej przez powoda. W ocenie sądu, to z dochodów uzyskiwanych z tej działalności strony miały środki na spłatę zadłużenia obciążającego lokal przyul. (...), nabycie jego odrębnej własności, poczynione nakłady remontowe, zakup mebli, sprzętu użytku domowego, samochoduT. (...). Pozwana nie miała innych źródeł dochodu, zaś środki pochodzące ze zlikwidowanych książeczek mieszkaniowych i alimentów oraz dodatkowych świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych nie umożliwiały pozwanej dokonania oszczędności pozwalających na realizację wskazanych inwestycji i nakładów. Również renta powoda i jego majątek osobisty - pochodzący ze sprzedaży mieszkania, nie mogły stanowić źródła wskazanych wydatków.
W ocenie Sądu należy uznać, iż dochody te zostały w równym stopniu wypracowane przez strony. Bez znaczenia w tym zakresie jest fakt, iż działalność była oficjalnie zarejestrowana jedynie na powoda. Bez wątpienia także pozwana przyczyniała się do prowadzenia sklepu. Miała w tym zakresie odpowiednie doświadczenia zawodowe. Własną pracą wniosła wkład w prowadzenie działalności. Dowodzi tego także to, iż strony wspólnie wydatkowały uzyskiwane dochody. Pozwana była upoważniona przez powoda do wypłaty środków wpływających na jego rachunek bankowy. Z takiej możliwości korzystała. Nie można więc środków przekazywanych jej przez powoda traktować jako wynagrodzenia za pracę, czy też jako darowiznę. W zakresie sposobu wydatkowania uzyskiwanych dochodów nie było konfliktów między stronami w trakcie trwania konkubinatu. Dopiero rozpad związku i wystąpienie przez pozwaną z roszczeniami finansowymi wobec powoda wywołały spór między stronami w kwestii rozliczeń finansowych.
Należy więc uznać, iż doszło do zakupu przez strony na współwłasność ruchomości w postaci: mebli, sprzętu użytku domowego oraz samochoduT. (...). Ponadto, iż powód poniósł nakłady ze swojego majątku osobistego na majątek osobisty pozwanej w postaci wydatków na spłatę zobowiązań obciążających lokal przyul. (...), ustanowienie jego odrębnej własności, przeprowadzenie remontu.
Wprawdzie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30.01.1986r. III CZP 79/85 wskazał, iż nakłady konkubentów czynione wspólnie w czasie trwania konkubinatu na majątek jednego z nich powinny być rozliczone według przepisów o zniesieniu współwłasności; tym niemniej, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie sytuację taką należy rozpatrywać przy zastosowaniu konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia. Przemawia za tym stan faktyczny sprawy. Mianowicie to, iż prawo do lokalu przyul. (...)przysługiwało jedynie pozwanej. Nakłady dokonywane na jego remont, spłatę obciążających zobowiązań i ustanowienie prawa odrębnej własności były więc nakładami na majątek osobisty pozwanej.
Tym niemniej przepisy o zniesieniu współwłasności mają zastosowanie do wspólnie nabytych przez strony ruchomości. W tym zakresie doszło do nabycia przez konkubentów współwłasności na zasadach ogólnych, w częściach ułamkowych (art. 195 k.c.). W sprawie nie doszło do zakwestionowania przez strony domniemania równych udziałów, wynikającego zart. 197 k.c.W tej sytuacji do zniesienia współwłasności mają bezpośrednie zastosowanie przepisykodeksu cywilnegoo współwłasności.
Strony nabyły na współwłasność po ½ części każde z nich ruchomości w postacimebli i sprzętu użytku domowego. Tym niemniej powód nie wykazał jaką wartość mają te składniki. W tym zakresie ciężar dowodu spoczywał na powodzie. Pozwana zakwestionowała bowiem wartości podane przez powoda, domagając się oddalenia powództwa. Powoływany przez powoda przepisart. 322 k.p.c.nie ma w tej kwestii zastosowania. Ustalenie wartości wskazanych ruchomości mogło nastąpić przy wykorzystaniu dowodu z opinii biegłego. Sąd nie dysponuje bowiem wiadomościami specjalnymi umożliwiającymi dokonanie odpowiedniej wyceny. Nie można też przyjąć jako miarodajnej ceny nabycia, z uwagi na: upływ kilku lat od chwili zakupu oraz stopień zużycia przedmiotów. Należy więc uznać, iż wartość mebli oraz sprzętu użytku domowego jest równa zeru. Dlatego, żądanie spłaty, poprzez zasądzenie kwoty 25.000zł należałooddalić.
Należy natomiast uwzględnić w części żądanie powoda dotyczące zwrotu połowy ceny sprzedaży samochoduT. (...). Bez wątpienia strony dokonały sprzedaży tego składnika. Jednakże pozwana nie przekazała powodowi połowy uzyskanych ze sprzedaży środków, tj. kwoty 12.400zł (1/2 x 24.800zł). W tym zakresie powództwo należało uwzględnić. Przy czym, strony zawyżyły wysokość ceny sprzedaży. Z zeznań nabywcy i z umowy sprzedaży wynika, iż pojazd miał wartość 24.800zł i taką należność uiścił nabywca. Z tego tytułu pozwana winna więc zwrócić powodowi kwotę12.400zł; w pozostałym zakresie żądanie powoda należyoddalić.
Rozpatrując kwestięnakładówpoczynionych przez powoda na majątek osobisty pozwanej należy wskazać, iż roszczenia z tego tytułu są usprawiedliwione, co do zasady.
Jak wspomniano wyżej w tym zakresie należy dokonać rozliczeń kierując się konstrukcją bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.).
Zgodnieart. 405 k.c.przesłankami powstania roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia są:
- wzbogacenie jednego podmiotu;
- zubożenie drugiego podmiotu;
- związek pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem;
- brak podstawy prawnej dla wzbogacenia (bezpodstawność wzbogacenia).
Na skutek przekazania przez powoda środków finansowych na spłatę zadłużenia obciążającego lokal pozwanej, jego przekształcenie i remont doszło do wzbogacenia się pozwanej, kosztem majątku osobistego powoda. Bez podstawy prawnej pozwana uzyskała środki finansowe umożliwiające jej zmniejszenie własnych zobowiązań oraz na podniesienie wartości mieszkania. Spełnione zostały więc wszystkie przesłanki zart. 405 k.c.
Określając wartość bezpodstawnego wzbogacenia należy kierować się wskazaniami wypracowanymi przez orzecznictwo, m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26.10.2012r. I ACa 470/12, LEX nr 12335964, w którym wskazano, że wartość bezpodstawnego wzbogacenia jest ograniczona dwiema wielkościami, a mianowicie wartością tego, co bez podstawy prawnej ubyło z majątku zubożonego i wartością tego, co bez podstawy prawnej powiększyło majątek wzbogaconego. W wypadku nierówności tych wartości niższa kwota określa wartość bezpodstawnego wzbogacenia. Roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia tym właśnie różni się od roszczenia odszkodowawczego, gdzie istotna jest wielkość uszczerbku poszkodowanego, bez względu na to, czy sprawca szkody odniósł jakąkolwiek korzyść.
Kierując się tymi zasadami należy wskazać, iż wartość nakładu w postaci: spłaty zobowiązań związanych z uzyskaniem prawa do lokalu i środków na przekształcenie tego prawa w odrębną własność należy określić według wartości nominalnych. Wynosi on więc ½ część x (10.596,17zł + 4.403,83zł + 3.126,16zł), czyli 9.063,08zł. Natomiast wartość nakładów remontowych sąd ustalił poprzez określenie wartości o jaką zwiększyła się wysokość majątku pozwanej – lokalu, w chwili rozpadu konkubinatu. Zgodnie z opinią biegłegoH. B.łączne nakłady remontowe miały wówczas wartość 13.030,06zł. Z tego, powód poniósł nakład w wysokości 6.515,03zł (tj. ½ x 13.030,06zł). Łącznie pozwana bezpodstawnie wzbogaciła się o kwotę15.578,11zł(tj. 9.063,08zł + 6.515,03zł). W tym zakresie roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie. W pozostałym zakresie należało żądanie powodaoddalić.
Łącznie należało zasądzić od pozwanej tytułem dochodzonych przez powoda roszczeń kwotę27.978,11zł(12.400+15.578,11zł) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 grudnia 2011r. (data doręczenia pozwu k.55) do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powództwooddalając.
Sąd przyznał, na wniosekświadkaA. S., tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę w dniu 2.10.2013r., kwotę 30zł. Z notatki urzędowej z dnia 10.10.2013r. wynika bowiem, iż koszt biletu autobusowego zS., gdzie zamieszkuje świadek, doP.wynosi od 16zł do 20zł. Świadek domagając się zwrotu kwoty 30zł, nie przekroczył niezbędnych i uzasadnionych wydatków związanych z kosztami przejazdu. O czym orzeczono wpkt. 4na mocyart. 277 k.p.c.
Okosztach procesuSąd rozstrzygnął na mocyart. 100 k.p.c.w zw. zart. 102 k.p.c.; wobec jedynie częściowego uwzględnienia żądań koszty stosunkowo rozdzielając i w części nie obciążając stron kosztami sądowymi z w uwagi na niskie dochody.
Pozwana przegrała proces w 22% (tj. 127.248zł x 22%; gdyż w części, w której powód cofnął pozew należy traktować go jako przegrywającego sprawę). Należało więc obciążyć ją - w takim stosunku – kosztami procesu; w tym zasądzając:
- na rzecz powoda kwotę 1.299,10zł (tj. 22% x 5.905zł; w tym: 100zł – opłata od pozwu, 188zł – zaliczka na poczet wydatków związanych ze stawiennictwem świadków k.102, 1000zł – zaliczka na wydatki związane z opinią biegłego k.201, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17zł; koszt zastępstwa procesowego powoda w wysokości 3.600zł - stawka minimalna w sprawach cywilnych wynikająca z§ 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Dz.U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.; 1000zł – tytułem wynagrodzenia biegłego);
-na rzecz Skarbu Państwa kwotę 366zł tytułem zwrotu wydatków (tj. 22% x 1.662,42zł; w tym: 1.504,54zł + 127,88zł – wynagrodzenie biegłego k.350, 431; 30zł – wydatki związane ze stawiennictwem świadka).
Sąd nakazał pobrać z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda kwotę 1.000zł tytułem zwrotu wydatków związanych z opinią biegłego - zgodnie z rozstrzygnięciem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2013r. (k.410-411).

Postanowieniem z dnia 7.03.2012r. Sąd, na mocyart. 207 § 3 k.p.c., zakreślił pełnomocnikowi powoda termin 7 dni na powołanie wszystkich twierdzeń, zarzutów i wniosków dowodowych pod rygorem ich pominięcia – licząc od dnia doręczenia pisemnego stanowiska pozwanej (pkt. 5 k.99). Z tego względu, sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie świadkaU. K.(protokół k.160v) oraz o zwrócenie się do Urzędu MiastaS.o wskazane informacje (protokół k.296), na mocyart. 207 § 3 k.p.c.
Sąd oddalił wniosek pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu pisma ręcznego oraz nie uwzględnić wniosku o zakreślenie terminu na złożenie wniosku dowodowego w zakresie zeznań świadka na okoliczność wcześniejszej pracy świadka z powodem oraz oszustw finansowych i problemów powoda; jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy; przy czym w zakresie dowodu z opinii biegłego z powodu niewiarygodności zastrzeżeń; na mocy art. 227k.p.c. (protokół k.438).