Sąd Okręgowy w Olsztynie
I Wydział Cywilny
Sygnatura akt: I C 60/13
Data wyroku: 2013-11-25 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Wiesław Kasprzyk
Słowa kluczowe: Odszkodowanie
Podstawa prawna: art. 471 KC

Sygn. akt: I C 60/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 listopada 2013 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSO Wiesław Kasprzyk

Protokolant:

sekr. sąd. Dorota Wodniak

po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. w Olsztynie
sprawy z powództwa

     Powiatu
G.

    przeciwko Powiatowi
W.

o zapłatę

I
powództwo oddala,

II
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.217,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu,

III
nakazuje ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Olsztynie) kwotę 86,92 zł.

UZASADNIENIE
POWÓD – PowiatG.wniósł zasądzenie kwoty 292 470 zł . W uzasadnieniu pozwu podano , iż w po podziale w styczniu 2002 r. PowiatuG.na dwa powiaty –G.iW., obie jednostki samorządu terytorialnego prowadziły negocjacje związane z z wzajemnymi rozliczeniami tytułem przejęcia części dotychczasowych zadań i majątku PowiatuG.przez PowiatW.. W efekcie długotrwałych negocjacji w dniu 29 stycznia 2003 r. strony zawarły pisemne porozumienie . Zgodnie z § 3 tegoż porozumienia PowiatW.przejął na siebie zobowiązania SP ZOZ wW., PowiatG.zaś z tego tytułu regulował na jego rzecz w trzech ratach sumę 833 953 zł . Po zawarciu porozumienia żaden z wierzycieli SPZOZ wW.nie domagał się spłaty wierzytelności od PowiatuG..
W dniu 31 marca 2011 r. PowiatW., SPZOZ wW.w likwidacji oraz(...)sp. z o.o wK.zawały pozasądową ugodę na podstawie której PowiatW.przejął dług szpitala wynikający z nakazu zapłaty z dnia 30.10.2000 r. wydany przez Sąd Okręgowy w Białymstoku na kwotę 1 246 420 zł. Nowy wierzyciel umorzył PowiatowiW.kwotę 268 453 zł 02 gr , do spłaty powiatowi została suma 977 967 zł. W § 4 ust.2 tej ugody postanowiono , iż ,, zawarcie niniejszej ugody nie stanowi zrzeczenia się przez wierzyciela jakichkolwiek ewentualnych roszczeń wobec innych podmiotów i osób trzecich mogących mieć związek z przejmowanym zadłużeniem w tym wobec Skarbu Państwa iPowiatu G.’’
W kwietniu 2012 r.spółka (...)wykorzystując tą ugodę wystąpiła do sądu o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu - nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 3. 10.2000 r.) przeciwko PowiatowiG.. W wyniku egzekucji wierzyciel –(...)sp. z o.o wK.wyegzekwowała od PowiatuG.sumę 292 469 zł 17 gr.
W ocenie powoda działaniespółki (...)które doprowadziło do wyegzekwowania powyższej kwoty był wynikiem niewykonania przez pozwany PowiatW.porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r. Naruszało to wzajemne ustalenia stron zawarte w tym porozumieniu. W konsekwencji pozwany odpowiedzialny jest za szkodę powstałą w majątku powoda na zasadzieart. 471 kc.Powód tytułu odpowiedzialności pozwanego dopatruje się też w treściart. 405 kc

POZWANY – PowiatW.wnosząc o oddalenie powództwa zaprzeczył aby na podstawie porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r. pozwany przejął na siebie zobowiązania SPZOZ i z tego tytułu PowiatG.uregulował na jego rzecz kwotę 833 953 zł. Zdaniem pozwanego porozumienie to oparte zostało oart. 47 ust.1 pkt.2 ustawy o samorządzie powiatowymi jest to dwustronna czynność prawna , a konstrukcja prawna zbliżona jest do umowy darowizny lub zamiany. W porozumieniu tym nie można dopatrzeć się elementów umowy o przejęcie długu gdyż powiatG.nie był dłużnikiem a tym samym nie mógł dysponować cudzym długiem.
W ocenie pozwanego nie zachodzi jego odpowiedzialność z art. 471 bowiem obie strony porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r. wykonały to porozumienie w całości. Ponadto powód swoją szkodę wywodzi z prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku (sygn akt. IACz 755/12) i niesłusznie przypisuje tą szkodę PowiatowiW.. Nie istnieje też związek przyczynowy między szkodą a nienależytym wykonaniem zobowiązania.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 30 października 2000 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym polecając pozwanemu – Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej wW.zapłatę na rzeczBanku (...) SAwB.kwoty 381 326 zł 57 gr wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 21 % w stosunku rocznym i kwotą 11 169 zł tytułem kosztów procesu.
Następnie postanowieniem tego sądu z dnia 17 lipca 2007 r. nadano klauzulę wykonalności temu orzeczeniu na rzecz następcy prawnego pierwotnego wierzyciela(...) Banku SAweW..
Z kolei postanowieniem tego sądu z dnia 18 lipca 2008 r. nadano klauzulę temu nakazowi na rzecz kolejnego następcy prawnego –(...)sp. z o.o wK..
Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2012 r. nadano klauzulę wykonalności temu nakazowi przeciwko PowiatowiG.na którego przeszedł obowiązek dotychczasowego dłużnika – Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej wW..

bezsporne

Od 1 stycznia 2002 r. obowiązywał podział dotychczasowego PowiatuG.na dwa powiaty :g.iw..

bezsporne

W związku z tym podziałem dokonano podziału

     aktywów( majątku) dotychczasowego PowiatuG.między nowoutworzone powiaty. Podział ten był wynikiem długotrwałych negocjacji. W rezultacie w dniu 29 stycznia 2003 r. w pisemnym uzgodnieniu strony określiły , sporządziły wykaz jednostek wraz z nieruchomościami i rzeczami ruchomymi które przejmie PowiatW..

dow. uzgodnienie z dnia 29 stycznia 2003 r. - § 1 uzgodnienia k. 10-13.

Strony dokonały też podziału środków pieniężnych .

dow. treść § 2 uzgodnienia k.13

Strony ustaliły ,że z tytułu przejęcia przez PowiatW.SP ZOZ wW.PowiatG.przekaże PowiatowiW.sumę 833 953 zł.

dow. treść § 3 uzgodnienia k.13

Kwota ta została wypłacona PowiatowiW.

bezsporne

W § 4 tego uzgodnienia strony zawarły zapis zgodnie z którym za zgodą obu stron możliwe jest dokonanie kompensaty zobowiązań wynikających z §§ 2,3 i 4 porozumienia. Nie wyszczególniono, nie sprecyzowano natomiast jakie zobowiązania miałyby podlegać kompensacie. Nie wykazano czy taka kompensata miała miejsce . Załącznikiem do tegoż porozumienia zgodnie z jego § 7 jest specyfikacja zadłużenia SP ZOZ wW.i specyfikacja majątku będącego we władaniu na dzień 31 grudnia 2002 r.

bezsporne

W dniu 31 marca 2011 r. została zawarta umowa – ugoda między wierzycielem –(...)sp. z o.o wK.i dłużnikiem – SP ZOZ wW.oraz PowiatemW.. Na jej podstawie PowiatW.przejął dług dotychczasowego dłużnika – SP ZOZ wW.który został z niego zwolniony. W dalszej części umowy wierzyciel -(...)sp. z o.o wK.zwolnił PowiatW.z tego długu do kwoty 268 453 zł 02 gr.

dow. ugoda k.18

W oparciu o tytuł wykonawczy – wspomniany wyżej nakaz zapłaty zaopatrzony klauzulą wykonalności nadaną przeciwko PowiatowiG.na podstawie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2012 r. , wierzyciel(...)sp. z o.o wK.wszczął egzekucję wobec PowiatuG.. W jej efekcie wyegzekwowano kwotę będącą przedmiotem niniejszego procesu.

bezsporne

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo powoda jako nieuzasadnione podlega oddaleniu.
Powód swoje żądanie opiera na treści § 3 porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r. W mniemaniu powoda skutkiem tego porozumienia było przejecie przez PowiatW.wszelkich zobowiązań SP ZOZ wW.. Rekompensatą za to miała być wypłacona przez powoda suma 833 953 zł.
W konsekwencji sąd stwierdza , iż punktem kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu jest ocena prawna dokumentu z dnia 29 stycznia 003 r. zwanego przez strony porozumieniem.
Analiza treści przedmiotowego porozumienia nie może pozostawiać wątpliwości , iż sprowadza się ona jedynie do podziału

     aktywów ( majątku)dotychczasowego PowiatuG.. Wskazuje więc konkretne instytucje ( szkoły, muzeum, Specjalny Ośrodek Wychowawczy, Dom Pomocy Społecznej, SP ZOZ ) nieruchomości ( ze wskazaniem numerów działek , powierzchni , numerów ksiąg wieczystych ) oraz środki finansowe ( ze wskazaniem kwot , terminów płatności ) które w ramach tego podziału przypadły PowiatowiW.. W żadnym wypadku z tych ustaleń nie można wyciągnąć wniosku

     o przejęciu przez pozwanego jakichkolwiek zobowiązań, a to z tego powodu że porozumienie to nie zawiera takich regulacji. Jedynie w §5 przewidziano możliwość dokonywania wzajemnych kompensat zobowiązań wynikających z §§ 2,3 i 4 porozumienia ale bez jakiegokolwiek sprecyzowania o jakie zobowiązania w jakiej kwocie i czego dotyczące chodzi. Treść porozumienia jest dla sądu tak oczywista, że nie może być mowy o tym, że strony w istocie zawierając je miały zamiar dokonać podziału także zobowiązań. Z tego względu sąd orzekając w tym postępowaniu oparł się wyłącznie na zebranych w sprawie dokumentach , pomijając dowody osobowe. Nie można zatem podzielnic stanowiska powoda , iż porozumienie o którym mowa ma charakter zbliżony do przejęcia długu. Oba podmioty nie były wówczas ani wierzycielem ani dłużnikiem. Dłużnikiem był jedynie SP ZOZ wW.który nie był stroną porozumienia.
Niewątpliwie strony prowadziły negocjacje których przedmiotem były także zobowiązania , w tym zobowiązania SP ZOZ. Świadczy o tym chociażby pismo powoda ( k. 15), propozycja porozumienia w zakresie podziału zobowiązań ( k. 16-17). Są to dokumenty w których wyraźnie mowa jest o zobowiązaniach – w szczególności na k. 16 i 17 oraz znajduje się tam konkretna propozycja ich podziału miedzy stronami.Należy jednak podkreślić , że nie znalazły się one w treści porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r.Oznacza to że strony w tym porozumieniu nie osiągnęły konsensusu w przedmiocie zobowiązań. Z tego powodu brak jest ustaleń w tekście porozumienia co do zobowiązań. A że podział zobowiązań między stronami był kwestią sporną w tej sprawie nie budzi wątpliwości.
Sąd podziela natomiast stanowisko pozwanego , że prawną podstawą porozumienia z dnia 29 stycznia 2003 r. jestart. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Zgodnie z jego treściąnabycie mienia przez powiat następuje: przez przekazanie w związku z utworzeniem lub zmianą granic powiatu w trybieart. 3; przekazanie mienia następuje w drodze porozumienia zainteresowanych powiatów , a w razie braku porozumienia – decyzją Prezesa Rady Ministrów, podjętą na wniosek właściwego ministra do spraw administracji publicznej.
Nawiasem mówiąc powód w piśmie z dnia 10 grudnia 2002 r. ( k. 15) wzywa pozwanego do zawarcia porozumienia właśnie na tej podstawie.
Przedmiotem porozumienia o którym mowa w ustawie jest mienie , a więc aktywa a nie zobowiązania. Stąd też także w porozumieniu zawartym przez strony 29 stycznia 2003 r. nie ma mowy o zobowiązaniach a jedynie o przejęciu majątku.
Faktem jest natomiast , że to PowiatW.dokonał spłaty zadłużenia SP ZOZ , a powód w tym nie uczestniczył. Oznacza to że w rezultacie w tej materii porozumienie zostało osiągnięte
    ale nie miało to miejsca w porozumieniu dnia 29 stycznia 2003 r.

Kolejną kwestią wymagająca wyjaśnienia jest charakter prawny ugody zawartej w dniu 31 marca 2011 r. ( k. 18-19). W ocenie sądu jest to umowa o przejęcie długu określona wart. 519 kc.Jednakże pamiętać należy , iż oprócz regulacjikodeksu cywilnegoz uwagi na charakter , specyfikę długu ( dług związany jest z podmiotem który podlega podziałowi miedzy nowoutworzone powiaty) w grę wchodzi też szczególna regulacja zawarta w obowiązującej, w dniu faktycznej likwidacji SP ZOZ ( 31 października 2011 r.),ustawie z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej. Artykuł 61 tej ustawy stanowi żeZobowiązania i należności samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej po jego likwidacji stają sięzobowiązaniamii należnościami Skarbu Państwa albo uczelni medycznej, albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przepis zdania pierwszego stosuje się odpowiednio do mienia.Z kolei pozostający w związku z tym przepisem art. 68 stanowi żeprzypadku jednostek samorządu terytorialnego, które faktycznie wykonywały uprawnienia i obowiązki podmiotu tworzącego samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, odpowiedzialność za jego zobowiązania ponoszą te jednostki w częściach ułamkowych odpowiadających wysokości zobowiązań powstałych w okresach, w których wykonywały one uprawnienia i obowiązki podmiotu tworzącego.
Poza sporem jest że w okresie kiedy powstało zobowiązanie z nakazu zapłaty organem założycielskim SPZOZ wW.był PowiatG.. On zatem ponosi odpowiedzialność za zobowiązania tej jednostki służby zdrowia.
Wracając do zawartej umowy o przejęcie długu z dnia 31 marca 2011 r. stwierdzić należy , żew kontekście regulacji zawartej wart. 68 ustawy o działalności leczniczejnie wywiera ona żadnego skutku wobec powoda. Oznacza to że umowa ta nie jest źródłem odpowiedzialności powoda za zobowiązania SP ZOZ . Odpowiedzialność tą rodzi wyżej wspomnianaustawa o działalności leczniczej.
Powód swoje roszczenie oparł na treściart. 471 kc.Wobec powyższego sąd stwierdza , że nie spełnione zostały podstawowe przesłanki warunkujące odpowiedzialność na tej podstawie. Przede wszystkim jak wyżej wykazano między stronami nie ma umowy ( nie jest nią porozumienie z dnia 29 stycznia 2003 r.) która tworzyłaby węzeł obligacyjny między stronami , na podstawie którego pozwany zobowiązany był do spłaty zadłużenia SP ZOZ. Brak tej już przesłanki eliminuje odpowiedzialność zart. 471 kc.
Nie może być też podstawą żądania powoda przepisart. 405 kc.Pozwany nie uzyskał bowiem korzyści majątkowejkosztem powoda.Odpowiedzialność powoda , a tym samym wyegzekwowana od niego suma przez wierzyciela –(...)sp. z .o wK.oparta jest na samoistnej podstawie prawnej (ustawa o działalności leczniczej) . Na tą odpowiedzialność pozwany nie miał żadnego wpływu. Zapis zawarty w § 4 ust. 2 ugody z dnia 31 marca 2011 r. dla odpowiedzialności powoda nie ma żadnego znaczenia.
Z powyższych względów powództwo podlega oddaleniu w całości. O kosztach procesu orzeczono na podstawieart. 98 kpc.

Sędzia
Wiesław Kasprzyk