Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
II Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: II Ca 430/13
Data wyroku: 2013-10-14 00:00:00
Typ orzeczenia: SENTENCE, REASON
Sędziowie: Grzegorz Ślęzak, Mariusz Kubiczek, Arkadiusz Lisiecki
Słowa kluczowe: Świadczenia Pieniężne
Podstawa prawna: Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Sygn. akt II Ca 430/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 października 2013 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący

SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.)

Sędziowie

SSO Grzegorz Ślęzak
SSR del. Mariusz Kubiczek

Protokolant

sekr. sądowy Anna Owczarska

po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim
na rozprawie sprawy z powództwaJ. L. (1)iJ. L. (2)
przeciwko(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.
o zapłatę
na skutek apelacji powodów
od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 9 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I C 295/12

1
oddala apelację, a z zażalenia w niej zawartego zmienia zaskarżony wyrok w punkcie drugim sentencji w ten sposób, że nie zasądza od powodówJ. L. (1)iJ. L. (2)na rzecz pozwanej(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.zwrotu kosztów procesu;

2
nie obciąża powodów obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą na rzecz strony pozwanej.

Na oryginale właściwe podpisy

Sygn. akt II Ca 430/13

UZASADNIENIE
PowodowieJ. L. (1)iJ. L. (2)w pozwie przeciwko(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.wnosili o zasądzenie na ich rzecz kwoty 7.862,88 złotych tytułem zwrotu nadpłaty opłat związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego położonego naos. (...)wB..
Pełnomocnik strony pozwanej wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił powództwo i zasądził solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1.217,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne:
PowodowieJ.iJ.małżonkowieL.są właścicielami odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego wB.naosiedlu (...)w bloku nr(...)oznaczonego numerem(...)o powierzchni użytkowej 48,56 m2 z pomieszczeniem przynależnym - komórką o powierzchni 2 m. W ramach kosztów zarządu nieruchomością wspólną właściciele lokalu są zobowiązani ponosić wydatki na remonty i bieżącą konserwację, opłaty związane z dostawą energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, anteny zbiorczej, ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publiczno-prawne, wydatki na utrzymanie porządku i czystości, wydatki związane z wynagrodzeniem członków zarządu lub zarządcy nieruchomości wspólnej. Zarządcą budynku pozostała(...) Spółdzielnia MieszkaniowawB.. Wbudynku wielolokalowym numer (...)naosiedlu (...)wB.własność wszystkich lokali nie została wyodrębniona. Na chwilę obecną udział wyodrębnionych lokali w całości budynku wynosi 37,23 %. Uchwałą Nr 90/2007 z dnia 27 września 2007 r. Rada Nadzorcza(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.w oparciu o §84 ust 1 pkt 15 Statutu wprowadziła Regulamin rozliczania kosztów zużycia wody w(...) Spółdzielni Mieszkaniowej. Regulamin został zmieniony uchwałą Nr 7/2009 Rady Nadzorczej(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.. Zgodnie z wskazanym Regulaminem (z uwzględnieniem zmian) niedobór w opłatach za zużycie wody od stycznia 2009 r. podlega rozliczeniu proporcjonalnie do faktycznego zużycia wody w poszczególnych lokalach. PowódJ. L. (2)w dniu 21 maja 2012 r. zwrócił się od Rady Nadzorczej(...)wB.o zmianę sposobu rozliczenia brakującej wody. Regulamin nie został zmieniony. Uchwałą Nr 63/2004 z dnia 17 grudnia 2004 r. Rada Nadzorcza(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB.w oparciu o §84 ust 1 pkt 30 Statutu wprowadziła nowy Regulamin rozliczania kosztów energii cieplnej dostarczanej do lokali mieszkalnych dla celów centralnego ogrzewania i podgrzania wody. Rada Nadzorcza w późniejszym czasie dokonywała kolejnych zmian Regulaminu. Uchwałą Nr 48/1997 z dnia 11 września 1997 r. Rada Nadzorcza wprowadziła Regulamin w sprawie zasad rozliczania kosztów gospodarki zasobami mieszkaniowymi oraz ustalania opłat za używanie lokali w(...) Spółdzielni Mieszkaniowej. W myśl §33 koszt eksploatacji dźwigów osobowych rozlicza się na poszczególne budynki wyposażone w dźwigi osobowe jednolicie dla wszystkich zasobów(...)biorąc pod uwagę liczbę osób zameldowanych w budynku. Lokale na parterze są zwolnione z opłat, a lokale na I piętrze mają zmniejszoną opłatę o 50%. W 2012 r. wbudynku nr (...)zamieszkiwały 853 osoby, zaś w lutym 2013 roku - 826 osób.J. L. (2)jest członkiem(...) Spółdzielni MieszkaniowejwB..
Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się naart. 26 ust. 1ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych, stwierdził brak podstaw do stosowaniaustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokaliz uwagi na 37,23 % udział wyodrębnionych lokali w całości budynku. Następnie mając na uwadze art. 241ust. 1ustawy o spółdzielniach mieszkaniowychdokonał analizy czy na podstawie tego przepisu nie należało zastosować przepisówustawy o własności lokali.Powyższa analiza dała jednoznaczne stwierdzenie, że brak jest podstaw do stosowania tejże ustawy, a w konsekwencji do rozliczeń z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego będącego własnością powodów zastosowanie maustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. W dalszym toku rozważań wskazał na art. 4 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zgodnie z którym członkowie spółdzielni mieszkaniowej będący właścicielami lokali są zobowiązani do pokrywania kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Osoby pełnoletnie zamieszkujące z wskazanymi powyżej osobami ponoszą solidarną odpowiedzialność za opłaty należne spółdzielni mieszkaniowej. Ponadto wskazał, że w umowie przenoszącej własność przedmiotowego lokalu wskazano, iż zarządcą budynku jest(...) Spółdzielnia Mieszkaniowa. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał, że(...) Spółdzielnia Mieszkaniowajako zarządca ustala zasady związane z zarządem nieruchomością wspólną i sposobem ponoszenia kosztów z tym związanych. Powyższe zasady podejmowane są zgodnie ze statutem spółdzielni, a w myśl § 84 zostały one scedowane na Radę Nadzorczą(...), która określiła zasady ponoszenia kosztów związanych z eksploatacją lokali w stosownych uchwałach. Sąd Rejonowy wskazał, że nie jest uprawniony do ich oceny w prowadzonym postępowaniu, gdyż zaskarżanie uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowych należy do właściwości Sądu Okręgowego, po spełnieniu ustawowych przesłanek. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że powodowie nie wykazali, aby strona pozwana dokonywała rozliczeń z tytułu szeroko rozumianych opłat za eksploatację lokalu w sposób błędny, niewłaściwy. Z tego też powodu oddalił powództwo w całości. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawieart. 98 § 1 i § 3 k.p.c.i zasądził solidarnie od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 1.217,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Od powyższego wyroku apelację wnieśli powodowie, skarżąc go w całości. W pisemnej apelacji podnosili zarzut błędu w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wyroku. Następnie na rozprawie powódka ustnie podniosła, iż zarzucają zaskarżonemu wyrokowi naruszenieart. 233 k.p.c.poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegający na braku rozważenia przez Sąd Rejonowy w sposób racjonalny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyciągnięcie z niego błędnych, sprzecznych ze sobą wniosków, co w rezultacie doprowadziło do przyjęcia przez Sąd Rejonowy, iż zgłoszone przez powodów roszczenie jest bezprzedmiotowe, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia powództwa. Ponadto podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez jego błędną wykładnie skutkującą przyjęciem, iż skoro mąż paniI. L.jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej i wspólnie z żoną jest właścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego to mimo wszystko jest zobowiązana do ponoszenia kosztów utrzymania lokalu w częściach przypadających na ich lokal, gdyż takiego wniosku nie można wywieść z tego przepisu. Przy tak postawionych zarzutach wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa.
Powodowie wnieśli również zażalenie na orzeczenie Sądu Rejonowego w przedmiocie kosztów procesu zawarte w punkcie II wyroku zarzucając mu obrazęart. 102 k.p.c.poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sytuacja powodów uzasadniała zastosowanie tego przepisu. Przy tak postawionych zarzutach wnieśli o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcie poprzez nieobciążanie powodów kosztami zastępstwa procesowego.
Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i zażalenia.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione są chybione.
Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne prawidłowo poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne.
Ponadto w toku postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy dopuścił z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w celu dokonania rozliczenia lokalu mieszkalnego powodów ze wszystkich opłat związanych z zajmowanym lokalem za okres od dnia 1 stycznia 2008 roku do dnia 20 marca 2013 roku w oparciu o obowiązujące uchwały organu spółdzielni i przepisyprawa spółdzielczego. Na podstawie tego dowodu Sąd Okręgowy poczynił dodatkowe ustalenia faktyczne w sprawie sprowadzające się do stwierdzenia, że obciążenia dotyczące państwaJ.iJ.małżonkówL.z tytułu zajmowanialokalu mieszkalnego numer (...), położonego w bloku numer 6 naos. (...)wB., za okres od dnia 1 stycznia 2008 roku do 31 maja 2013 roku zostały prawidłowo zestawione przez pozwaną(...)Spółdzielnie Mieszkaniową wB..
(dowód: opinia biegłego sądowego)
W ocenie Sądu Okręgowego w rozpoznawanej sprawie powstało poważne niezrozumienie po stronie powodów, sprowadzające się do kwestionowania obowiązującego porządku prawnego w zakresie funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowej w sytuacji, gdy spośród lokali wchodzących do jej zasobów zostały wyodrębnione lokale stanowiące odrębną własność oraz w zakresie możliwości kontroli wewnętrznego prawa uchwalanego przez organy spółdzielni mieszkaniowej. Jeżeli chodzi o akty prawne wewnętrzne (uchwały i regulaminy spółdzielni mieszkaniowej), to słusznie Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że nie może oceniać ich zasadności w rozpoznawanej sprawie. Każdy z członków spółdzielni ma prawo kwestionować ważność uchwał i regulaminów podejmowanych przez organy spółdzielni mieszkaniowej i zaskarżyć je w stosownym czasie do właściwego organu. W pierwszej kolejności do walnego zgromadzenia członków spółdzielni, a następnie dopiero do Sądu Okręgowego. W trybie, w którym rozpoznawana była niniejsza sprawa, nie jest możliwe dokonywanie oceny i badanie regulaminów dotyczących konserwacji dźwigu czy też dotyczących dostarczania ciepła do lokalu, podgrzania wody, oświetlenia, pomieszczeń przynależnych i innych regulujących opłaty związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Nawet gdyby budziły wątpliwości Sądu rozpoznającego sprawę.
Sąd Okręgowy podziela pogląd wyrażony przez Sąd meriti w myśl którego właściciele lokali w przedmiotowej nieruchomości wielolokalowej posiadają łącznie 37 % udziałów w nieruchomości wspólnej, a zatem stanowią mniejszość. Zgodnie z art. 241ust. 1ustawy o spółdzielniach mieszkaniowychspółdzielnia mieszkaniowa będzie uprawniona do ustalania warunków odpłatności związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego co najmniej do czasu wyodrębnienia odrębnej własności lokali, których udziały w nieruchomości wspólnej przekraczają 50 %.
Natomiast jeżeli miałaby miejsce ewentualna niegospodarność zarządu spółdzielni, to na koniec roku zostanie sporządzony bilans, z którego winna wynikać sytuacja finansowa spółdzielni mieszkaniowej. Jak bowiem zostało wskazane powyżej, w tej konkretnej sprawie powodów obowiązują regulaminy dotyczące pobierania przez spółdzielnię mieszkaniową opłat związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego. Sąd Odwoławczy w celu weryfikacji prawidłowości naliczania opłat przez spółdzielnie mieszkaniową dopuścił z urzędu dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, w której w sposób jednoznaczny stwierdzono, że opłaty naliczane przez spółdzielnie mieszkaniową są dokonywane zgodnie z jej wewnętrznym porządkiem prawnym. Co potwierdza stanowisko wyrażone przez Sąd Rejonowy.
Odnosząc się wprost do zarzutów apelacji uzupełnionych na rozprawie, wskazać należy, że nie jest zasadny zarzut naruszeniaart. 233 k.p.c.. W ocenie Sądu Okręgowego ocena dowodów dokonana przez Sąd meriti była przeprowadzona w sposób swobodny, a nie dowolny. Uwzględniała przede wszystkim charakter wewnętrznych aktów prawnych podejmowanych przez spółdzielnie mieszkaniową. Natomiast brak zobowiązania strony pozwanej do przedstawienia stosownych dokumentów, w świetle przeprowadzonej w toku postępowania odwoławczego opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, staje się bezprzedmiotowy.
W ocenie Sądu Odwoławczego nie można zgodzić się ze skarżącymi, iż doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Norma prawna wynikająca z powyższego przepisu jest jasna i została w sposób prawidłowy odczytana przez Sąd meriti. Zgodnie z art. 4 ust. 2 członkowie spółdzielni mieszkaniowej będący właścicielami lokali są zobowiązani do pokrywania kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Brzmienie przepisu jest jasne i precyzyjne, a w konsekwencji zbędne jest dalsze odnoszenie się do tego zarzutu.
Mając na uwadze treśćart. 378 § 1 k.p.c., Sąd Odwoławczy z urzędu dokonał kontroli instancyjnej sposobu procedowania przez Sąd Rejonowy i nie stwierdził żadnych uchybień skutkujących nieważnością postępowania określoną wart. 379 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawieart. 385 k.p.c.oddalił apelację powodów. Sąd Okręgowy na podstawieart. 386 § 1 k.p.c.w zw. zart. 397 § 2 k.p.c.uwzględnił zażalenie powodów i zmienił zaskarżony wyrok w punkcie II poprzez nieobciążanie powodów kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony pozwanej. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiłart. 102 k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążać strony przegrywającej kosztami. Za takim rozstrzygnięciem przemawiał charakter sprawy, która dotyczy dobra wspólnego zarządzanego przez spółdzielnie mieszkaniową oraz trudna sytuacja materialna powodów.
O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze Sąd Odwoławczy orzekł na podstawieart. 102 k.p.c.w zw. zart. 391 § 1 k.p.c.i nie obciążył powodów kosztami procesu za instancję odwoławczą. Powyższe orzeczenie uzasadnione było tymi samymi względami co zmiana rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w zakresie kosztów zastępstwa procesowego.

Na oryginale właściwe podpisy