Sąd Okręgowy w Toruniu
VIII Wydział Cywilny Odwoławczy
Sygnatura akt: VIII Cz 379/13
Data wyroku: 2013-07-05 00:00:00
Typ orzeczenia: DECISION, REASON
Sędziowie: Jadwiga Siedlaczek, Hanna Matuszewska, Małgorzata Kończal
Słowa kluczowe: Koszty Procesu
Podstawa prawna: art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 zdanie pierwsze k.p.c

Sygn. akt VIII Cz 379/12

POSTANOWIENIE

Dnia 5 lipca 2013 r.

Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VIII Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodnicząca : SSO Jadwiga Siedlaczek (spr.)
Sędziowie : SO Hanna Matuszewska, SO Małgorzata Kończal
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Toruniu
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa;J. D.
przeciwko

      :(...)Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. wŁ.

o zapłatę
na skutek zażalenia powoda
na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 17 kwietnia 2013 r.
sygn. akt I C 1027/12
postanawia: oddalić zażalenie.

UZASADNIENIE
W pkt. 2 wyroku z dnia 17 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.217, zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że o kosztach orzekł na podstawieart. 98 k.p.c.zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony . Ponieważ w sprawie to powód jest strona przegrywającą , dlatego też zasądzono od niego na rzecz pozwanego kwotę 1.217, zł , w tym 1.200, zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

      W zażaleniuna rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powód zarzucił sądowi; naruszenie prawa procesowego tj.art. 102 k.p.c.oraz art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach szczególnie uzasadnionych nieobciążenie powoda kosztami procesu. Wskazując na powyższe zarzuty powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ( pkt. 2 sentencji wyroku ), nieobciążenie powoda kosztami procesu. W uzasadnieniu zażalenia powód wskazywał na trudną sytuację materialną oraz powoływał się na postanowienie SN z dnia 3.02.2011r IIICZ 171/10).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle akt sprawy nie ma wątpliwości, że stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu wynikającą zart. 98 k.p.c., Sąd I instancji nie naruszył obowiązujących przepisów. Zgodnie z jednolitą doktryną i utrwalonym orzecznictwem, rozstrzygając o kosztach procesu, w pierwszej kolejności należy kierować się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, co Sąd Rejonowy uczynił. Przepisart. 102 k.p.c.zawiera uprawnienie o charakterze czysto dyskrecjonalnym. Wprawdzie kwestia trafności i zasadności skorzystania lub nie skorzystania z tego uprawnienia , co do zasady może być objęta kontrolą sądu wyższego rzędu, niemniej ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być wyjątkowa ( postan. SN z 12.10.2012r-IVCZ 69/12). W związku z tym może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. ( wyrok SA w Warszawie z dn.31.01.2013r -VI ACa 1083/12 ).Artykuł 102 k.p.c.stanowiący, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, może mieć zastosowanie tylko w szczególnych sytuacjach, gdy zastosowanie odpowiedzialności za wynik procesu byłoby z jakiś szczególnych powodów krzywdzące dla strony przegrywającej proces. Skoro przepisart. 102 k.p.c.mówi o szczególnych okolicznościach, to oznacza, że może być stosowany wyjątkowo, jako odstępstwo od reguł wyrażonych wart. 98,100 i 101 k.p.c.Uzasadnienie zastosowania tego przepisu musi wynikać z okoliczności konkretnego przypadku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 1976 r., IV PZ 61/76, opubl. Legalis, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1981 r., IV PZ 11/81, opubl. Legalis). Powszechnie przyjmuje się, że do okoliczności uzasadniających zastosowanieart. 102 kpcnależy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu (takie jak dążenie do szybkiego zakończenia procesu, do szybkiego wyjaśnienia wszystkich istotnych faktów, czy usprawiedliwione założenie zasadności roszczenia), jak też fakty leżące „na zewnątrz” procesu, a zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego czy sytuacji życiowej. Sąd Rejonowy nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które dawałyby mu możliwość rozstrzygnięcia o kosztach procesu na podstawieart. 102 k.p.c.W zażaleniu skarżący nie wskazał, zdaniem Sądu Okręgowego, na takie okoliczności, które uzasadniałyby zmianę rozstrzygnięcia o kosztach zawartą w punkcie 2 wyroku ograniczając się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń. Sama zła sytuacja materialna strony nie uzasadnia nieobciążania powoda kosztami postępowania , gdyż nie jest to wyjątkowy przypadek.(post. SA w Łodzi z 21.03.2013- I ACa 1097/12) W tej sytuacji Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji szczególnej i wyjątkowej wymagającej jego ingerencji . Ma marginesie należy wskazać iż strona wnosząca proces działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika winna w sposób szczególnie wnikliwy rozważyć zasadność powództwa i winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wytoczeniem powództwa.
Sąd Okręgowy zatem mając na uwadze powyższe orzekł jak w sentencji na podstawieart. 385 k.p.c.w zw. zart. 397 §2 zdanie pierwsze k.p.c.