Sygn. akt II AKa 161/19

Lublin, dnia 30 lipca 2019 r.

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący - sędzia

SA Jacek Michalski (sprawozdawca)

Sędziowie:

SA Barbara du Château
SA Grażyna Jakubowska

Protokolant

st. sekr. sądowy Anna Kijak

przy udziale prokuratora Ziemowita Sułka
po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2019 r.
sprawyS. L.synaA.iA. z domu L.,urodzonego (...)wP.
oskarżonego zart. 157 § 1 k.k.w zb. zart. 160 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 15/19

I
zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. M.kwotę (738 siedemset trzydzieści osiem) złotych wraz z podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu odwoławczymS. L.;

III
zasądza od oskarżonegoS. L.na rzecz oskarżyciela posiłkowegoK. A.kwotę 1 000 (tysiąc) złotych tytułem wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonegoS. L.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i ustala, że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa.

II AKa 161/19

UZASADNIENIE
S. L.oskarżony został o to, że w dniu 10 września 2017 roku wG.woj.(...), dokonał uszkodzenia ciałaK. A.w ten sposób, że rzucając butelką w twarz spowodował obrażenia ciała w postaci urazu lewego oczodołu z podejrzeniem obcego ciała w gałce ocznej, co pozwala przyjąć, że doszło do narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w obrębie narządu wzroku w rozumieniuart. 160 § 1 k.k., tj. o czyn zart 157 § 1 k.k.w zb. zart. 160 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Lublinie oskarżonegoS. L.uznał za winnego tego, że:

1
w dniu 10 września 2017 roku wG.woj.(...), działając umyślnie w zamiarze bezpośrednim spowodowania średniego uszczerbku na zdrowiu określonego wart. 157 § 1 k.k.rzucił szklaną butelką w twarzK. A.czym spowodował u pokrzywdzonego ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci urazu oka lewego skutkującego powstaniem centralnej blizny w siatkówce, co spowodowało u pokrzywdzonego ślepotę praktyczną oka lewego, a możliwość spowodowania tego skutku oskarżony mógł przewidzieći godził się na jego powstanie, a który to czyn wyczerpał dyspozycjęart 156§ 1 pkt 2 k.k.i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

2
na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania od dnia 10 września 2017 roku godz. 16.50 do 12 września 2017 r. godz. 13.34 – przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

3
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. M.kwotę 885,6 (osiemset osiemdziesiąt pięć 60/100) złotych tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną oskarżonemu z urzędu;

4
zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, z których wydatkami obciążył Skarb Państwa.

Od powyższego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu:

-

obrazę prawa karnego procesowego mającej istotny wpływ na treść orzeczenia, konkretnie naruszenieart. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k.poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, stronniczy, bez oparcia tej oceny na zasadach wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez:

a
błędną ocenę dowodu z opinii biegłej z zakresu medycyny sądowejJ. S.poprzez nadinterpretację tej opinii i uznanie za wiążący jej wniosku w przedmiocie rodzaju uszczerbku doznanego przez pokrzywdzonego,

b
błędną ocenę dowodu z zeznań świadkówK. A.iJ. A.poprzez pominięcie istotnej okoliczności, że butelka rzucona przezS. L.praktycznie trafiła wJ. A., co pozwala na wysnucie wniosku, żeS. L.rzucał na oślep, w określonym kierunku, jednak nie bezpośrednio wK. A.,

a w konsekwencji

-

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci spowodowania innego ciężkiego kalectwa, podczas gdy w rzeczywistości powstały skutek należałoby zakwalifikować jako średni uszczerbek na zdrowiu,

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn umyślnie, w zamiarze ewentualnym, podczas gdy w rzeczywistości stronę podmiotową należałoby określić jako lekkomyślność, a więc działanie nieumyślne.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o:

-

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej i opisu czynu zarzucanego oskarżonemu naart. 157 § 3 k.k.i wymierzenie na tej postawie stosownej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub kary grzywny w wysokości odpowiadającej finansowym możliwościom oskarżonego,

ewentualnie

-

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości w kierunku czynu kwalifikowanego jakoart. 157 § 3 k.k.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego jest bezzasadna i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje.
W tym miejscu , przed rozpoczęciem rozważań dotyczących meritum sprawy, stwierdzić należy , iż wobec zupełności, szczegółowości a nawet drobiazgowości uzasadnienia Sądu I instancji za zbędne należy uznać dokładne powtarzanie zawartych w nim wywodów w uzasadnieniu Sądu odwoławczego a wystarczające wydaje się być li tylko wskazywanie tych jego fragmentów , w których zawarte są te wywody i ewentualne dokonanie ich oceny.
Wracając do argumentacji zawartej w środku odwoławczym to stwierdzić należy , że kontrola instancyjna nie potwierdziła podniesionych w nim uchybień w zakresie oceny dowodów oraz poczynionych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, które stały się podstawą wydania zaskarżonego wyroku.
W przekonaniu Sądu Apelacyjnego w Lublinie , Sąd I instancji procedował w tej sprawie prawidłowo, nie uchybiając normom zarówno z zakresu prawa procesowego, jak i materialnego. W toku postępowania zostały wyjaśnione – zgodnie z nakazem płynącym z dyspozycji przepisuart. 366 § 1 k.p.k.– wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy w Lublinie poczynił w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 410 k.p.k.), który ocenił z poszanowaniem reguł wynikających między innymi zart. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k., a swoje stanowisko w sposób wyczerpujący uzasadnił w pisemnych motywach wyroku sporządzonych zgodnie z wymogamiart. 424 § 1 k.p.k.– w szczególności Sąd ten wskazał w uzasadnieniu orzeczenia, które fakty uznał za udowodnione lub też nie, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym.
Sąd Okręgowy w Lublinie omówił i przeanalizował w pisemnych motywach wyroku wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. W sposób jasny, logiczny i wyczerpujący wyjaśnił przy tym, dlaczego dowody te uznał za wiarygodne i wskazujące na sprawstwoS. L.przypisanego mu przestępstwa oraz dlaczego odmówił wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie, w jakim tenże wskazywał , że pierwszy został zaatakowany butelką przez pokrzywdzonego.
W szczególności wskazał , iż sprawstwo oskarżonegoS. L.wynika w głównej mierze z zeznań świadkówK. A.,J. A.iP. C.a także z opinii biegłej z zakresu medycyny sądowejJ. S.. Dokonana przez Sąd ocena depozycji tych dowodów w pełni zasługuje na aprobatę sądu odwoławczego.
Chybiony jest zarzut obrońcy oskarżonego, że Sąd I instancji oceniając zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, dopuścił się naruszeniaart. 7 k.p.k.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 9 listopada 1990 roku, WRN 149/90, LEX nr 20454), przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochronąart. 7 k.p.k., jeśli tylko:

-

jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy;

stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających, zarównona korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego;

jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku.

Wszystkie powyższe wymogi Sąd I instancji spełnił. Wywody obrońcy zawartew apelacji przedstawiają zaś alternatywną wersję oceny dowodów i stanowiąjedynie czystą polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego w Lublinie, nie popartą żadnymi logicznymi argumentami i – jako takie – nie są one w stanie spowodować uwzględnienia zarzutu obrazyart. 7 k.p.k.
Oczywiste jest to, że argumenty przedstawione przez Sąd zawsze będą niewystarczające dla strony, dla której zapadł niekorzystny wyrok. Rzecz jednak w tym, że patrząc obiektywnie na uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie sposób dopatrzeć się naruszenia, które wynikałoby z niejasnej argumentacji, rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, czy też skazania pomimo braku dowodów. Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego nie dostarcza przekonujących i logicznych argumentów, które powyższy pogląd mogłyby podważyć. Twierdzeń skarżącego nie można skutecznie przeciwstawić konkretnym dowodom, na których Sąd I instancji oparł swoje ustalenia co do zachowania oskarżonego. W toku postępowania dowodowego Sąd miał bezpośredni kontakt z każdym osobowym źródłem dowodowym, co niewątpliwie ułatwiało mu nabranie właściwego przekonania odnośnie waloru wiarygodności każdego z nich, w tym także co do oceny wyjaśnieńS. L..
Sąd I instancji dokonując wnikliwej analizy wszystkich dowodów, we wzajemnym ich powiązaniu, trafnie uznał, że to właśnie relacje osobowych źródeł dowodowych (w szczególności opinii biegłejJ. S.) zasługują na obdarzenie wiarą. Tym samym w znacznej mierze odmówił wiary wyjaśnieniomS. L., który wprawdzie nie kwestionował uderzenia butelką pokrzywdzonegoK. A., to jednak inaczej opisywał okoliczności samego zdarzenia. Świadczy to o obiektywnym i bezstronnym podejściu Sądu do wszystkich ujawnionych na rozprawie dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonego. Dokonana ocena dowodów była nakierowana na ustalenie rzeczywistego przebiegu wydarzeń i stanowiła wyraz rozważenia wszystkich okoliczności, przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonegoS. L..
Przechodząc do szczegółowych zarzutów zawartych w apelacji , to stwierdzić należy co następuje :
- niezasadny jest zarzut autora apelacji jakoby Sąd I instancji dokonał błędnej oceny dowodu z opinii biegłej z zakresu medycyny sądowejJ. S.poprzez nadinterpretację tej opinii i uznanie za wiążący jej wniosku w przedmiocie rodzaju uszczerbku doznanego przez pokrzywdzonego. Przede wszystkim nie można zgodzić się z twierdzeniem , iż biegła ta przekroczyła swoje uprawnienia dokonując subsumpcji zachowania oskarżonego pod określony przepis prawny, gdyż czegoś takiego w swej opinii nie zrobiła. BiegłaJ. S.bowiem nie dokonywała w żadnym razie oceny zachowania oskarżonegoS. L.lecz dokonywała oceny obrażeń doznanych przez pokrzywdzonegoK. A.– opisała je oraz stwierdziła , iż stanowią one ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniuart. 156§1 pkt.2 k.k.Określenie czy dane obrażenia stanowią ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniu powyższego przepisu czy też nie a np. stanowią naruszenie czynności narządów ciała w rozumieniuart. 157§1czy§2 k.k.należy właśnie do domeny opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej , gdyż dla ustalenia powyższego faktu potrzebna jest wiedza specjalistyczna w tym przedmiocie. W tej sytuacji stwierdzić należy , że opinia biegłejJ. S.jest jasna , pełna i nie zawiera wewnętrznych sprzeczności. Tak też ocenił ją Sąd I instancji w pisemnych motywach zapadłego wyroku ( k – 252v). Stanowiła ona jedną z podstaw zapadłego orzeczenia – natomiast kwalifikacja prawna czynu oskarżonegoS. L.została dokonana samodzielnie przez Sąd I instancji co także wynika ze szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu ( k – 254-254v). Sąd Apelacyjny w Lublinie całkowicie zgadza się z poglądami tam wyrażonymi przez Sąd I instancji a w szczególności z poglądem , że innym ciężkim kalectwem jest utrata lub znaczna dysfunkcja jednego z narządów parzystych takich jak oko, ucho, nerka czy płuco i cytowanym tamże na poparcie tego poglądu orzeczeniami Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego w Łodzi ( k – 254v). Zgodzić się należy z poglądem zawartym w środku zaskarżenia , iż pojęcie bardzo znacznego ograniczenia czy też znacznego ograniczenia nie są pojęciami ściśle sprecyzowanymi , ostrymi. W tej sytuacji w każdym przypadku Sąd winien w sposób indywidualny dokonywać oceny z jakim ograniczeniem (stopniem ograniczenia) mamy do czynienia. W sprawie niniejszej Sąd I instancji uznał , że mamy do czynienia ze znaczną dysfunkcją narządu - oka - która skutkowała praktyczną ślepotą tego narządu. Nie sposób polemizować z tym poglądem bowiem trudno sobie wyobrazić większą dysfunkcję narządu wzroku niż praktyczna ślepota. W tej sytuacji wywody autora apelacji (k 274-275) zmierzające w istocie do ustalenia , że obrażenie pokrzywdzonegoK. A.nie jest innym ciężkim kalectwem w rozumieniuart. 156§1 pkt. 2 k.k.są chybione;
- także bezzasadny jest zarzut skarżącego , iż Sąd Okręgowy w Lublinie naruszył przepisy postępowania a mianowicieart. 4 i 7 k.p.k.poprzez błędną ocenę dowodu z zeznań świadkówK. A.iJ. A.i pominięcie istotnej okoliczności, że butelka rzucona przezS. L.praktycznie trafiła wJ. A., co pozwala na wysnucie wniosku, żeS. L.rzucał na oślep, w określonym kierunku, jednak nie bezpośrednio wK. A.. Zarzut ten zmierza do udowodnienia tezy stawianej przez autora apelacji o nieumyślności działania oskarżonego. Jest to jednak teza chybiona. Przede wszystkim zauważyć należy , że w momencie ataku oskarżonegoS. L.na pokrzywdzonegoK. A.ten ostatni siedział przy stoliku między innymi zJ. A., grając w karty. Biorąc to pod uwagę zauważyć należy , iż odległość między pokrzywdzonym a innymi mężczyznami siedzącymi z nim przy jednym stoliku z natury rzeczy była niewielka a więc rzucona przez oskarżonego w pokrzywdzonego butelka musiała lecieć w pobliżu siedzącego z nimJ. A.. Fakt ten nie jest więc dowodem na przypadkowość i nieumyślność działania oskarżonego. Co ważniejsze taka teza kłóci się z faktami ustalonymi przez Sąd Okręgowy w Lublinie. Otóż gdy oskarżonyS. L.skierował swe niezadowolenia z powodu utraty portfela do grupy mężczyzn, wśród których był pokrzywdzonyK. A., to jedynie on wdał się z oskarżonym w wymianę zdań. Dopiero po tej wymianie nastąpił atak oskarżonego na pokrzywdzonego. W tejże wymianie zdań nie uczestniczyli aniJ. A.aniP. C.ani też nikt inny. W tej sytuacji chronologia zdarzeń , wskazuje, że powodem atakuS. L.właśnie naK. A.była właśnie wcześniejsza wymiana zdań między nimi. Wskazują na to jednoznacznie zasady logiki i doświadczenia życiowego .Dodać w tym miejscu należy, iż Sąd Apelacyjny w Lublinie w całości podziela wywody Sądu I instancji zawarte w pisemnych motywach wyroku a dotyczące zamiaru z jakim działał oskarżonyS. L.( k – 253-253v) – ich powtarzanie w treści niniejszego uzasadnienia jest zbędne;
- za bezzasadne należy również uznać podniesione przez obrońcęS. L.zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych, którego miałby się dopuścić Sąd I instancji polegające – najogólniej rzecz ujmując – na przyjęciu, że oskarżony dopuścił się ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci spowodowania innego ciężkiego kalectwa, podczas gdy w rzeczywistości powstały skutek należałoby zakwalifikować jako średni uszczerbek na zdrowiu oraz, że oskarżony popełnił zarzucany mu czyn umyślnie, w zamiarze ewentualnym, podczas gdy w rzeczywistości stronę podmiotową należałoby określić jako lekkomyślność, a więc działanie nieumyślne. Zarzuty te są ściśle związane z omówionymi wyżej zarzutami naruszenia przez Sąd Okręgowy w Lublinie przepisów postępowania i jest pochodną odmiennej oceny dowodów, dokonanej przez skarżącego w wywiedzionym środku odwoławczym, której Sąd Apelacyjny w Lublinie w żadnej części nie podziela. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego w Lublinie, dowody obdarzone przez Sąd Okręgowy w Lublinie wiarą dały w pełni podstawę do poczynienia przez tenże Sąd zaprezentowanych w pisemnych motywach wyroku ustaleń faktycznych w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu.
Podniesione w apelacji zarzuty co do winy oskarżonegoS. L.obligują Sąd Apelacyjny w Lublinie do rozpoznania sprawy także w zakresie wymierzonej mu kary (art. 447 § 1 k.p.k.). Sąd Okręgowy w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ( k – 254v-255) prawidłowo ustalił okoliczności obciążające i łagodzące leżące po stronie oskarżonego i wyciągnął z nich słuszne wnioski co do wymiaru kary. WymierzonaS. L.kara 3 lat pozbawienia wolności a więc kara w dolnej granicy ustawowego zagrożenia w żadnym wypadku nie może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową (art. 438 pkt 4 k.p.k.), a tylko taka jej ocena upoważniałaby Sąd Apelacyjny w Lublinie do zmiany wyroku w tym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe względy, nie podlega uwzględnieniu wniosek autora apelacji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Wobec bezzasadności omówionych zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonegoS. L.i niestwierdzenia uchybień określonych wart. 439 i 440 k.p.k., podlegających uwzględnieniu z urzędu, Sąd Apelacyjny w Lublinie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.Sąd Apelacyjny w Lublinie zwolniłS. L.od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze i ustalił , że wchodzące w ich skład wydatki ponosi Skarb Państwa uznając , iż ich uiszczenie byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe z uwagi na jego sytuacje rodzinną i majątkową.