Sygn. akt II  AKa 352/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 kwietnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie, II Wydział Karny w składzie :
Przewodniczący SA Anna Zdziarska (spr.)
Sędziowie SA Ewa Jethon
SO del. Piotr Schab
Protokolant   sekr. sąd. Sylwester Leńczuk
przy udziale Prokuratora Norberta Wolińskiego
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. w Warszawie
sprawy:

1
K. C. (1), synaR.iA.z d.K.,urodzonego (...)wW.,

oskarżonego zart. 258 § 1k.k.,art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1k.k. w zw. zart. 91 §1k.k. w zw. zart. 64 § 2k.k.,art. 13 § 1k.k. w zw. zart. 286 § 1k.k. w zw. zart. 65 § 1k.k.

2
J. W. (1), synaW.iG.z d.D.,urodzonego (...)wW.,

oskarżonego zart. 286 § 1k.k. w zw. zart. 31 § 2kkw zw. zart. 91 § 1 k.k.

3
K. S. (1), obecnieŻ., córkiP.iM.z d.R.,urodzonej (...)wW., oskarżonej zart. 286§ 1 k.k.w zw zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.

4
P. B. (1), synaS.iH. z d. B.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 286 § 1w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2k.k.,

5
P. J. (1), synaW.iH.z d.M.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.,

6
A. K. (1), córkiZ.iM.z d.Z.,urodzonej (...)wO., oskarżonejzart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.

7
P. K. (1), synaT.iJ. z d. S.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 258 § 1 k.k.,art. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.

8
F. W. (1), synaK.iA.z d.N.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 2 k.k.,art. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 64 § 2 k.k.,

9
J. W. (2), synaK.iA.z d.N.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 91 § 1 k.k.,

10
C. W. (1), synaK.iA.z d.N.,urodzonego (...)wW., oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.

11
A. B. (1)zd.W., córkiD.iD. z d. P.,urodzonej (...)wW., oskarżonej zart. 299 § 1 k.k.,art. 13§1kkw zw zart. 286§1kk

na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora, pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych i obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie
z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt V K 178/14

1
zmienia zaskarżony wyrok wobecP. J. (1),A. K. (1)iA. B. (1)w ten sposób, że:

a.P. J. (1)w ramach zarzuconych mu aktem oskarżenia czynów w punktach XL, XLI, XLII, XLIII, XLV, uznaje za winnego tego, że: w okresie od 5 sierpnia 2013r. do 19 sierpnia 2013r. wW., w krótkich odstępach czasu w wykorzystaniu tej samej sposobności
- w dniu 5 sierpnia 2013r. przyjął na swoje konto bankowe wbanku (...)o nr(...)pieniądze w łącznej kwocie 90 tyś. złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęM.iJ. K., przy czym czynu dopuścił się w ciągu pięciu lat, po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne oraz z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
- w dniu 12 sierpnia 2013r. przyjął na swoje konto bankowe wbanku (...)pieniądze w kwocie 13 tyś. złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęT. O., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat, po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne oraz z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
- w dniu 16 sierpnia 2013r. przyjął na swoje konto bankowe(...)o nr o nr(...)pieniądze w kwocie 20 tyś. złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęH. D., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat, po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne oraz z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
- w dniu 19 sierpnia 2013 r. przyjął na swoje konto bankowebanku (...)o nr(...)pieniądze w kwocie 20 tyś. złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęZ. D., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat, po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne oraz z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
- w dniu 19 sierpnia 2013 r. przyjął na swoje konto bankowebanku (...)1090 2590 0000 0001 2169(...)pieniądze w kwocie 10 tyś. USD uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęF. K., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu pięciu lat, po odbyciu co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne oraz z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu,
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
i na tej podstawie za każdy z tych czynów w zw. zart. 91 § 1 k.k.skazuje oskarżonego, a na podst.art. 291 § 1 k.k., przy zastosowaniuart. 64 § 2 k.k.wymierza karę 4 (czterech lat pozbawienia wolności,
- oskarżonegoP. J. (1)uniewinnia od popełnienia czynu z punktu XLIV aktu oskarżenia, zaś koszty procesu przejmuje na rachunek Skarbu Państwa,
- uchyla orzeczony wobec oskarżonego na podst.art. 46 § 1 k.k.obowiązek częściowego naprawienia szkody na rzeczL.A.– punkt 46 wyroku,
b)A. K. (1)w ramach czynu zarzuconego jej w punkcie LI uznaje za winną tego, że:
w dniu 9 sierpnia 2013r. przyjęła na swoje konto bankowe nr(...)pieniądze w kwocie 20 tyś. złotych uzyskane za pomocą przestępstwa na szkodęL.A.
tj. czynu zart. 291§ 1 k.k.i na tej podstawie skazuje ją i wymierza karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności,
- uniewinniaA. K. (1)od popełnienia czynów z punktów XLVII, XLVIII, XLIX, L, LII, zaś koszty procesu przejmuje na rachunek Skarbu Państwa,
- uchyla orzeczony wobec oskarżonej na podst.art. 46 § 1 k.k.obowiązek częściowego naprawienia szkody zawarty w punktach 50, 51 53 wyroku na rzeczJ.iM. K.,T. O.,Z. D.
c) uchyla orzeczenie o karze łącznej wymierzonejA. B. (1)w punkcie 95 wyroku,
-A. B. (2)w ramach czynu zarzuconego jej w punkcie XCI uznaje za winną tego, że:
w dniu 20 sierpnia 2013r. przyjęła na swój rachunek bankowy o nr(...)w(...) Bank (...) SApieniądze w kwocie 14.095,00 złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęK. B. (1)
tj. czynu zart. 291 § 1 k.k.i na tej podstawie skazuje oskarżoną na karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności,
-A. B. (1)w ramach czynu zarzuconego jej w punkcie XCII uznaje za winną tego, że:
w dniu 28 sierpnia 2013r. usiłowała przyjąć na swój rachunek bankowy nr(...)wbanku (...) SApieniądze w kwocie 5 tyś. złotych uzyskane za pomocą czynu zabronionego na szkodęR. B. (1)iW. B., lecz zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na postawę pokrzywdzonych
tj. czynu zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 291 § 1 k.k.i na tej podstawie skazuje oskarżoną, a na podst.art. 14 § 1 k.k.w zw. zart. 291 § 1 k.k.wymierza karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
- na podst.art. 85 § 1 k.k.,art. 86 § 1 k.k.za pozostające w zbiegu przestępstwa wymierza karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności,
na podst.art. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 k.k.wykonanie orzeczonej wobecA. B. (1)kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 2 (dwóch) lat tytułem próby,

2
podstawę warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobecJ. W. (1)(pkt 13 wyroku) i wobecC. W. (1)(pkt 91 wyroku) uzupełnia oart. 4 § 1 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015r.

3
zmienia zaskarżony wyrok wobecK. C. (1)w ten sposób, że:

- uchyla karę łączną orzeczoną w punkcie 95,
- obniża karę pozbawienia wolności wymierzoną w punkcie 10 do 6 (sześciu) lat pobawienia wolności,
- na podst.art. 85 § 1 k.k.,art. 86 § 1 k.k.wymierza karę łączną 6 (sześciu ) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
4. zmienia zaskarżony wyrok wobecK. S. (1)obecnieŻ.,P. B. (1)iP. J. (1)w ten sposób, że eliminuje nazwiskoA. K. (1)iP. J. (1)z opisu czynów przypisanych oskarżonymK. S. (1), obecnieŻ.iP. B. (1), a w miejsce dotychczas zasądzonego obowiązku naprawienia szkody (pkt 20, 34, 42) orzeka na podst.art. 46 § 1 k.k.obowiązek solidarnego naprawienia szkody przez oskarżonych poprzez zapłatę na rzeczJ.iM. K.kwoty 44.122,21 zł (czterdziestu czterech tysięcy, stu dwudziestu dwóch złotych i dwudziestu jeden groszy),
5. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobecP. K. (1),P. B. (1),J. W. (1),C. W. (1),F. W. (1), w zaskarżonej części wobecJ. W. (2)oraz w pozostałym zakresie wobecK. S. (1)(Ż.),K. C. (1),P. J. (1),A. K. (1)iA. B. (1),
6. na podst.art. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zalicza oskarżonym okres rzeczywistego pozbawienia wolności:K. C. (1)od dnia 22.08.2013r. do 20.08.2015r.,P. J. (1)od dnia 20.08.2013r. do dnia 16.12.2013r. i od dnia 28.03.2014r. do dnia 20.08.2015r.,A. K. (1)od dnia 20.08.2013r. do dnia 20.08.2015r.
5. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. Z.,M. M. (4),K. B. (2),M. N.,R. M.– Kancelarie Adwokackie wW.po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT, adw.A. P.i adw.M. F.– Kancelarie Adwokackie wW.po(...)(tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym 23 % VAT tytułem wynagrodzenia za obronę pełnioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym,
6. zasądza solidarnie odK.S.,P. B. (1)iP. J. (1)na rzecz oskarżyciela posiłkowegoJ. K.600 (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
7. zwalnia oskarżonychK. C. (1),P. J. (1),A. K. (1),A. B. (1)od należnej opłaty za obie instancje oraz wydatków za postępowanie odwoławcze, natomiastJ. W. (1),K. S. (1),P. B. (1),P. K. (1),F. W. (1),J. W. (2),C. W. (1)od opłaty za drugą instancję i poniesionych wydatków obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 maja 2017r., w sprawie VK 178/14 Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie skazał za czyny zart. 286 §1 k.k.między innymiK. C. (1),J. W. (1),K. S. (1)(Ż.),P. B. (1),P. J. (1),A. K. (1),P. K. (1),F. W. (1),J. W. (2),C. W. (1),A. B. (1).
Wyrok apelacjami na korzyść oskarżonych zaskarżyli ich obrońcy.
Na korzyść oskarżonychM. W.iC. W. (1)apelację wniósł prokurator.
Z kolei na niekorzyśćK. S. (1),P. B. (1),P. J. (1),A. K. (1)w zakresie środka kompensacyjnego apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoJ. K..
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie winy wszystkich oskarżonych, jednak w przypadkuP. J. (1),A. K. (1)iA. B. (1)nie zastosował trafnej kwalifikacji prawno - karnej ich zachowania.
Odnośnie apelacji obrońcyK. C. (1).
Podstawę ustaleń faktycznych w jego przypadku stanowiły zeznaniaK. S. (1)(Ż.). Miała ona pełną wiedzę o działalności przestępczej oskarżonego z racji nie tylko wspólnego zamieszkania, lecz także wzajemnego zastępowania w czynnościach składających się na czyn zabroniony. Sąd Okręgowy w sposób obiektywny potraktował zeznaniaK. S. (1), skoro uniewinniłK. C. (1)od popełnienia czynów z punktu VIII i IX, to znaczy, że nie były decydujące depozycjeK. S. (1)z rozprawy, jak uważa obrońca, na temat tego, żeK. C. (1)powinien być oskarżonym o te same czyny co ona, gdyż o wszystkim wiedział. Nie można wykluczyć z racji bliskich więzi zK. S. (1), żeK. C. (1)miał szeroką wiedzę na temat oszustw, a nadto uwzględnić należy, że to on nawiązał kontakty z osobami mieszkającymi za granicą i pełniącymi rolę telefonistów. Następnie wobec braku zaufania do oskarżonego kontakty przejęłaK. S. (1), co nie oznacza, że rolaK. C.była bierna i ograniczała się wyłącznie do korzystania ze wspólnej lodówki. Sądowi odwoławczemu trudno zrozumieć z jakiego powodu obrońca uważa, żeK. C. (1)popełnił tylko czyny z punktów 2 i 9 wyroku, skoro jego postawa była zmienna. Przykładowo wskazać należy k. 8046, kiedy to przyznał się do brania udziału w zorganizowanej grupie przestępczej i pozostałych przestępstwach. Nie przyznał się jedynie do czynów na szkodęJ. M.,L.iB. M.,E. B.iK. B. (1). Stąd wynika wniosek, że wyjaśnienia oskarżonego nie mogły samodzielnie stanowić podstawy ustaleń faktycznych. Za niezasadne uznać należy postulat skarżącego o wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynów przypisanych w punktach 2 i 9 zaskarżonego wyrokuart. 65 §1 k.k.Nie można tych dwóch czynów rozpatrywać w oderwaniu od pozostałych, z których popełnienia oskarżony uczynił stałe źródło dochodu, nawet jeżeli w tych dwóch przypadkach z przyczyn od siebie niezależnych nie osiągnął korzyści majątkowej.
(...)nie zmienia treść zeznań świadkaS. K. (1)przytoczonych w apelacji. Zasadniczo pozostają w zgodzie z jej zeznaniami z rozprawy kiedy to nie kryła rozczarowania postawą ówczesnego konkubenta, który namawiał ją do przejęcia na siebie odpowiedzialności, ponieważ była osobą młodocianą i nie karaną, a w jej przeświadczeniu oskarżony był nie mniej winny niż ona.
Co do apelacji obrońcy oskarżonegoJ. W. (1).
Nie zasługiwała ona na uwzględnienie oraz zarzuty w niej zawarte.
Sąd I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie dopuścił się obrazyart. 174 k.p.k.powołując się na zeznania policjantaT. P. (1).
Dowodu z wyjaśnień oskarżonego, lub zeznań świadka, które muszą być utrwalane w protokole nie można zastępować treścią dokumentów wymienionych wart. 174 k.p.k.Nie narusza zakazu zastępowania dowodów, określonego wart. 174 k.p.k.przesłuchanie w charakterze świadka funkcjonariusza policji na okoliczności związane z zaistniałym przestępstwem, o których dowiedział się w drodze rozpytania osoby, którą potem postawiono w stan oskarżenia. Ponadto zauważyć należy, że w jednych z wyjaśnień z postępowania przygotowawczego wynika, żeJ. W. (1)pobierając pieniądze wiedział, że należą one do „pani zB.”. Świadczy to o jego dość dużej wiedzy i jednocześnie przeczy jego późniejszym wyjaśnieniom, w których prezentował siebie jako osobę wprowadzoną w błąd przezK. C. (1)w zakresie celu założenia konta.
Wbrew uwagom obrońcy, istotna była opinia biegłego psychologaS. P., bowiem na jej podstawie ustalono stan poczytalności oskarżonego, nie stwierdzając aby była ona zniesiona. Ograniczenie w stopniu znacznym zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim zachowaniem nie prowadzi do bezkarności, natomiast określenie stopnia tego ograniczenia leży w kompetencji biegłego. Niezależnie od tego w jaki sposób przedstawiali sylwetkęJ. W. (1)i jego wiedzę podczas rozprawyK. C. (1)iK. S. (1), to on sam w toku postępowania przygotowawczego podał, że wiedział, iż na konto wpłyną pieniądze pani zB.. Nie sprawiał też wrażenia osoby niezaradnej, chcąc utrzymać się w posiadaniu pieniędzy, które zostały wpłacone na jego konto. Z powyższych ustaleń wynika, że oskarżony dopuścił się sprawstwa, a nie pomocnictwa, jak wskazywał skarżący. Udzielający pomocy musi obejmować swą świadomością, że czyni to w odniesieniu do konkretnego scharakteryzowanego w odpowiednim przepisie części szczególnej lub części pozakodeksowej czynu zabronionego. W tym przypadku zdaniem sądu oskarżony dopuścił się współsprawstwa, gdyż jego wiedza była adekwatna do wiedzyK. C. (1)iK. S. (1).
Co do apelacji obrońcyK. S. (1).
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia wniosków obrońcy, że to konkubent dopuścił się zarzuconych czynów, ona zaś nie miała wpływu na jego działania. Z treści zeznań świadków, współoskarżonych, a także jej własnych wyjaśnień wynika, że przejęła inicjatywę po tym jak mężczyzna zamieszkały w Anglii nie chciał współpracować zK. C. (1).
Sąd odwoławczy nie zasądził kosztów obrony pełnionej z urzędu, ponieważ obrońca nie stawiła się na rozprawę przed Sądem II instancji.
Sąd I instancji nie dokonał błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwaP. B. (1). W apelacji nie wykazano, aby Sąd Okręgowy w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenił zeznanaK. S. (1). Rolą oskarżonego było szukanie ludzi do odbioru pieniędzy i pilnowanie ich. To dla niego pracowaliP. J.iA. K., on też osobiście kontaktował się z telefonistami i nadawał przekazy pocztowe. Częściowo przyznał się do tego, że 2 – 3 razy był zP. J.w banku po odbiór pieniędzy. Jak też potwierdzili ten faktP. J.iA. K. (1). Nawet jeżeli przyjąć, że rolaK. S. (1)była nadrzędna, to i tak brak jest podstaw by twierdzić jak obrońca, żeP. B. (1)nie miał świadomości brania udziału w przestępstwie.
Z tych powodów apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na częściową akceptację zasługiwały apelacje złożone w imieniuP. J. (1)iA. K. (1).
Przestępstwo oszustwa jest przestępstwem umyślnym kierunkowym. Tymczasem Sąd Okręgowy na poparcie tego przestępstwa przytoczył jedynie to, żeP. J. (1)przyznał się, że chodziło o przesyłanie pieniędzy z oszustw hakerów i narkotyków. Innym razem twierdził, że chodziło o przesyłanie pieniędzy z zagranicy poza dozwolonym limitem. Oboje twierdzili, że nie interesowali się skąd pochodziły pieniądze.
W przypadku tych oskarżonych Sąd odwoławczy zdecydował się dokonać indywidualizacji odpowiedzialności karnej, bowiem nie ustalono w jakim charakterzeA. K. (1)poza jednostkowym przypadkiem udawała się do banku. Z całą pewnością nie po to, by pilnowaćP. J., bo nie stała wyżej w hierarchii niż on. Twierdziła ponadto, że nie wiedziała, że pieniądze pochodziły z przestępstw. W ocenie Sądu Apelacyjnego przestępstwa te należało zakwalifikować jako paserstwo umyślne, tak samo jak w przypadku oskarżonejB.. Sąd odwoławczy związany był w tym zakresie ustaleniami Sądu Okręgowego i opisem czynu, tym bardziej, że przyjęta kwalifikacja prawna była bardziej korzystna dla oskarżonych.
Art. 299 § 1 k.k.przyjęty przez Sąd Okręgowy w stosunku doA. B. (1), dawniejW., stanowi „kto środki płatnicze i inne pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego przyjmuje podlega odpowiedzialności karnej od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności”. Z koleiart. 291 § 1 k.k.stanowi „kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego przyjmuje podlega odpowiedzialności od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.” OskarżeniB.,J.,K.nie pobierali korzyści, tylko byli ostatnim ogniwem w procesie przestępstwa, choć nie mieli świadomości, że biorą udział w przestępstwie oszustwa. Skutkowało to obniżeniem kar pozbawienia wolności, przy czym kara orzeczona wobecP. J. (1)nie mogła być nadmiernie niska z uwagi na jego wielokrotną karalność. Jako taka (znacznie obniżona) nie mogła zostać wymierzona wobecA. K. (1), bo choć nie ma dowodów na psychiczne wspieranie, to jednak chodziła zP. J.do banków w czasie gdy pobierał pieniądze.
Apelacja obrońcyP. K. (1)nie zasługiwała na uwzględnienie.
Obrońca przedstawił pogląd, że oskarżony nie brał udziału w przestępstwach, w tym w zorganizowanej grupie przestępczej, ponieważ pracując w korporacji taksówkowej pobierał jedynie opłaty za wykonywane kursy.
Odmiennie jego rolę, szczególnie w postępowaniu przygotowawczym przedstawiłyK.S.,E. R.iA. K.. Ich zeznania tworzyły wówczas spójną całość. Na k. 1118-1123K. S. (1)zeznała, żeP. K. (1)wiedział po co jeździ.R. N.przekazywał mu pieniądze.E. R.podała, że woził on ludzi, którzy pracowali dlaK.. WoziłJ.C.i także ją. Kiedy nie odebrały pieniędzy był bardzo zły (k.1471).A. K. (4)nie jest przekonująca w tym co mówi ostatnio, żeP. K. (1)nie znał celu podróży. Wypada przypomnieć, żeA. K. (4)była związana konkubinatem z bratem oskarżonego. SamS. K. (2), który był zmiennikiem swego brata na pewnym etapie postępowania przyznał się i chciał dobrowolnie poddać się karze (k.7910-7911).
W zakresie apelacji obrońcyF. W. (1)już na wstępie zauważyć należy, że oskarżony przyznał się do kontaktów z nieznanym człowiekiem, który mówił mu, że trzeba gdzieś pojechać, aby odebrać pieniądze. Zarabiał po 10% od kwoty przelewu, łącznie około 6 tysięcy złotych. Wyjaśnił, że znaK. C., który jest bratem jego dziewczynyN..
Argumentacja obrońcy w zakresie czynu na szkodęR. B.nie zasługuje na uwzględnienie. Obrońca oparła swe twierdzenie wyłącznie na zeznaniachK. S. (1), która na rozprawie podała, żeF. W. (1)do banku razem z oskarżonymJ. W. (1)udał się wyłącznie towarzysko. W apelacji pomija jednak tworzące spójną całość zeznaniaJ. W.iK. S.z postępowania przygotowawczego, z których wynika, żeF. W. (1)był obecny podczas rozmowyK. S. (1)z „telefonistą”, podczas której ta podawała numer konta bankowegoJ. W.i była mowa o jakiejś kobiecie. Następnie w kilka osób udali się w okolice banku, natomiastF. W. (1)wszedł do niego razem zJ. W.. Żeby być sprawcą nie trzeba się było szarpać zJ. W., jak uważa obrońca. W momencie, gdyJ. W.nie chciał oddać pobranych pieniędzy wystarczyło, żeby szarpała się z nim jedna osoba –K. C., co też zwróciło uwagę straży miejskiej. Działanie oskarżonego było typowe i zgodne ze schematem postępowania. Nie dziwi, że nie osiągnął korzyści majątkowej, gdyż doszło do zatrzymania osób i pieniędzy.
W odniesieniu do przestępstwa popełnionego na szkodę B.S.,D. A.,J. S.Sąd Okręgowy ponownie zetknął się z sytuacją przyznawania się oskarżonych i następnie zaprzeczania przyznaniu, tak jak w przypadkuF. W. (1). Logicznie jednak uzasadnił oceniając wyjaśnieniaJ. W. (2),M. T.w połączeniu z rolą jaką zazwyczaj pełniłF. W. (1). Uwzględnił też zeznaniaD. Z.. Nie pominął wiedzy operacyjnej policjantaT. P. (2)na temat współdziałania tych trzech mężczyzn.
Niezależnie od krytycznego podejścia skarżącego do zeznańD. Z., stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Sąd dysponował bardzo zmiennymi wyjaśnieniamiF. W. (1), który naprzemiennie przyznawał się i odwoływał przyznanie. W oparciu o jego wyjaśnienia nie byłoby możliwe ustalenie stanu faktycznego. Uprawnione było zatem oparcie się na depozycjachD. Z.. Od oskarżonego dowiedział się szczegółów przestępczego działania, co tym bardziej wskazuje na jego udział w kwestionowanych przez obrońcę w apelacji czynach.
Sąd odwoławczy nie uznał apelacji obrońcyC. W. (1)za zasadną.
Z reguły nie może dojść do jednoczesnej obrazyart. 5 § 2 k.p.k.orazart. 7 i 410 k.p.k.Jeżeli dochodzi do nieprawidłowej oceny dowodów, wynikającej z dowolnej oceny dowodów, ewentualnie z pominięcia pewnej grupy dowodów, nie zachodzi obrazaart. 5 § 2 k.p.k.Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy prawidłowo zostanie ustalony stan faktyczny, a mimo wszystko pozostaną nie dające się usunąć wątpliwości.
W apelacji podkreślono wyjaśnieniaC. W. (1)z rozprawy, które są zgoła odmienne od tych złożonych w postępowaniu przygotowawczym, co nie oznacza, że są wiarygodne. Składając wyjaśnienia po raz pierwszy oskarżony podał szereg okoliczności obciążających siebie, natomiast zmiany wyjaśnień niczym nie umotywował. Prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że na zasadzie współsprawstwa zF. W. (1)należy traktować zachowanieC. W. (1). Wiedział on, że działanie jest nielegalne, gdyż pytał się o to brata. Z obawy przed utratą pracy odmówił udostępnienia swojego konta. Takie konto przy pomocyC. W. (1), na prośbęF. W.założyłaM. G..F. W.gdzieś zadzwonił i po upływie 15 minut pieniądze wpłynęły na konto. KiedyM. G.je wypłacałaC. W. (1)również towarzyszył jej w banku. W pełni na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, że oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez brata. Wbrew twierdzeniu obrońcy oskarżony musiał mieć wiedzę, że brat osiągnie korzyść majątkową, skoro proponował wynagrodzenie za założenie rachunku bankowego.
Jeśli chodzi oM. G.to nie można zgodzić się ze skarżącą, że jej zeznania z postępowania przygotowawczego były intencjonalne, ponieważ obciążając inne osoby nie chroniła siebie.
W zakresie apelacji obrońcyA. B. (1)Sąd zważył co następuje:
Część argumentacji okazała się zasadna, co skutkowało zmianą kwalifikacji prawnej.
Oskarżona została uniewinniona od pierwszego z zarzuconych jej czynów i można przyjąć, tak jak Sąd I instancji że nie była świadoma celu działaniaK. S. (1), lecz dwa kolejne zdarzenia cechowała powtarzalność. Oskarżona udostępniła też inny swój rachunek bankowy. Niewiarygodne jest to, że udostępnił je kolega bez jej wiedzy i zgody, ponieważ osoba, która dokonałaby przelewu straciłaby kontrolę nad pieniędzmi. W realiach tej sprawy oskarżona przewidywała, że pieniądze pochodzą z przestępstwa i przyjmując oraz usiłując je przyjąć na to się godziła.
Na uwzględnienie zasługiwała apelacja prokuratora.
W przypadkuJ. W. (1)iC. W. (1)Sąd Okręgowy zawieszając wykonanie kar pozbawienia wolności zastosował jako bardziej względne przepisy obowiązujące do dnia 15 lipca 2015r. W związku z powyższym podstawę warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności należało uzupełnić oart. 4§ 1 k.k.
Uwzględniając apelację oskarżyciela posiłkowego wniesioną na niekorzyść oskarżonych Sąd odwoławczy zasądził solidarnie odP. B..P. J.,K. S.kwotę 44.122,21 zł., zgodnie z wnioskiem pokrzywdzonych. Taką też kwotę Sąd Okręgowy ustalił (k.77), lecz zasądzając w częściach od oskarżonych orzekł obowiązek naprawienia szkody w niższej wysokości, tj. 30.932,86 zł. Sąd odwoławczy wobec uniewinnieniaA. K. (1)od czynu na szkodęJ. K.pominął tę oskarżoną od obowiązku naprawienia szkody. Czyny oskarżonych są z 2013r. Obecnie nie ma wątpliwości, że według norm prawa cywilnego środek kompensacyjny orzeka się solidarnie, ale i w czasie czynu środek karny nosił cechy zarówno represji karnej, jak też środka kompensacyjnego i również możliwe było solidarne zasądzanie obowiązku naprawienia szkody.
Apelacja obrońcyJ. W. (2)w zakresie kary nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy w prawidłowy sposób określił stopień winy oskarżonego. Pomimo, że był sprawcą młodocianymJ. W. (2)dopuścił się czterech czynów stanowiących ciąg przestępstw, osobiście odbierając od pokrzywdzonych pieniądze, przez co wykazał się brakiem empatii, zwłaszcza że często dotyczyło to starszych, bez złych doświadczeń i przez to łatwowiernych starszych ludzi. Nadto podstępnie zabierał niejednokrotnie oszczędności całego życia. W tej sytuacji kara dwóch lat pozbawienia wolności nie razi nadmierną surowością. Orzekanie kary wobec młodocianych sprawców nie musi oznaczać pobłażliwego traktowania, chodzi o realizację celu jakim jest wychowawczy charakter kary.
Rażąca niewspółmierność kary zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar za przypisany czyn nie uwzględnia należycie stopnia jego społecznej szkodliwości oraz nie realizuje w wystarczającym stopniu celu kary w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa z jednoczesnym uwzględnieniem celów wychowawczych.
Zgodnie z art. 53 § 1k.k. istotnymi wyznacznikami tego czy dana kara jest sprawiedliwa jest to, czy była orzeczona w granicach przewidzianych przez ustawę, a jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy. Ponadto winna uwzględniać stopień społecznej szkodliwości czynu oraz brać pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Sąd odwoławczy uznał, że karami sprawiedliwymi wobec wszystkich oskarżonych z wyjątkiemK. C. (1)są kary orzeczone zaskarżonym wyrokiem, zmienionym przez Sąd odwoławczy. Wewnętrzna sprawiedliwość wyroku nakazywała obniżenie kary pozbawienia wolności wobec oskarżonegoC.. Wszyscy oskarżeni dopuścili się szeregu czynów na szkodę licznych pokrzywdzonych. Nie mieli przy tym żadnych skrupułów i głębszych refleksji. Nie przejawiali żadnej skruchy. Nie bez znaczenia pozostaje to, żeK. C.,P. K.,P. B.,P. J.,C. W.iJ. W.byli już karani sądownie.
O wynagrodzeniu za obronę udzieloną z urzędu orzeczono na podst. § 4 ust. 3 i § 17ust.1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz. U. z dnia 18 października 2016 r.).
Na podst.art. 634 k.p.k.,art. 624 § 1 k. p. k.orzeczono o kosztach procesu.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, w oparciuo dyspozycjęart. 437 § 2 k.p.k.orzekł jak w wyroku.