Sygnatura akt II AKa 377/17

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 listopada 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka (spr.)
Sędziowie: SA Cezariusz Baćkowski
SA Piotr Kaczmarek
Protokolant:  Joanna Klisiewicz-Hałaj

    przy udziale: prokuratora Prokuratury Okręgowej wJ.Tomasza Krzesiewicza

po rozpoznaniu w dniach 10 października 2018 roku, 24 października 2018 rokui 28 listopada 2018 roku
sprawyA. D. (1)
oskarżonej o przestępstwa
zart. 286 § 1 i 3 kkw związku zart. 12 kk
W. D.
oskarżonej o przestępstwa
zart. 301 § 2 kkiart. 272 kkw związku zart. 11 § 2 kkiart. 300 § 3 kkw związku zart. 300 § 1 k.k.iart. 300 § 2 kkiart. 272 kkw związku zart. 11 § 2 kkw związku zart. 12 kk
I. T.
oskarżonej o przestępstwa
zart. 301 § 2 kkiart. 286 § 1 k.k.w związku zart. 294 kkw związku zart. 11 § 2 kkzart. 18 § 2 kkw związku zart. 233 § 1 kkzart. 18 § 2 kkw związku zart. 272 kkiart. 273 kkw związku zart. 11 § 2 kk
M. T. (1)
oskarżonego o przestępstwa
zart. 301 § 2 kkiart. 286 § 1 k.k.w związku zart. 294 § 1 kkiart. 272 kkw związku zart. 11 § 2 kkiart. 300 § 3 kkw związku zart. 300 § 1 k.k.iart. 300 § 2 kkiart. 272 kkw związku zart. 11 § 2 kkw związku zart. 12 kkzart. 272 kkiart. 13 § 1 k.k.w związku zart. 300 § 3 kkw związku zart. 300 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w związku zart. 300 § 2 kkw związku zart. 11 § 2 kkzart. 300 § 3 kkw związku zart. 300 § 1 k.k.iart. 300 § 2 kkw związku zart. 11 § 2 kk
zart. 523 ust. 1 i 2Prawo i upadłościowe i naprawcze iart. 300 § 2 kkw związku zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych, oskarżycieli posiłkowych
i prokuratora wobec wszystkich oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 5 maja 2017 r. sygn. akt III K 403/13

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doM. T. (1)w ten sposób, że:

1
uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III części rozstrzygającejo obowiązku naprawienia szkody,

2
uniewinniaM. T. (1)od popełnienia czynu przypisanego muwpunkcie IXczęści rozstrzygającej, tj. przestępstwa zart. 300§2 KKw zb. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK, stwierdzając, że wydatki w tym zakresie ponosi Skarb Państwa,

3
uniewinniaM. T. (1)od popełnienia czynu przypisanego muwpunkcie XIczęści rozstrzygającej, tj. przestępstwa zart. 523 ust. 2 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawczestwierdzając, że wydatki w tym zakresie ponosi Skarb Państwa,

4
karę pozbawienia wolności wymierzonąM. T. (1)za czyn przypisany mu w punkcie I części rozstrzygającej obniża do 3 (trzech) lat,

5
zachowanieM. T. (1)przypisane mu wpunkcie IVczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 302§1 KK,

6
zachowanieM. T. (1)przypisane mu wpunkcie Vczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK,

7
zachowanieM. T. (1)przypisane mu wpunkcie VIczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK,

8
zachowanieM. T. (1)przypisane mu wpunkcie VIIczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK,

9
zachowanieM. T. (1)przypisane mu wpunkcie Xczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK, a nadto przyjmuje, że przypisane temu oskarżonemu przestępstwa zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KKstanowią ciąg przestępstw zart. 91§1 KKi na podstawieart. 300§3 KKw zw. zart. 11§3 KKiart. 91§1 KKwymierza mu karę 1 roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,

10

    w czynie przypisanymM. T. (1)w punkcie I części rozstrzygającej, w miejsce zwrotu „wspólnie zA. D. (2), a także zI. T.iA. D. (3)” przyjmuje „wspólnie z innymi osobami”,

II
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doA. D. (1)w ten sposób, że:

1
zachowanieA. D. (1)przypisane jej wpunkcie XIVczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKiart. 300§1 KKw zw. zart. 300§3 KKzw. zart. 11§2 KK,

2
zachowanieA. D. (1)przypisane jej wpunkcie XVczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 297§1 KKiart. 286§1 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KKw zw. zart. 4§1 KKw brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010 r.,

III
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doW. D.w ten sposób, że:

1
zachowanieW. D.przypisane jej wpunkcie XIXczęści rozstrzygającej kwalifikuje jako przestępstwo zart. 18§3 KKw zw. zart. 302§1 KKi za to, na podstawieart. 19§1 KKw zw. zart. 302§1 KKwymierza jej karę grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 200 (dwieście) zł, stwierdzając że orzeczenie zawartepunkcie XXIczęści rozstrzygającej utraciło moc,

2
uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie XX części rozstrzygającej dotyczące obowiązku naprawienia szkody,

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doI. T.w ten sposób, że:

1
uniewinnia oskarżoną od popełnienia przestępstwa przypisanego jejwpunkcie XXIIIczęści rozstrzygającej, tj. czynu zart. 18§3 KKw zw. zart. 301§2 KKstwierdzając, że orzeczenie zawarte wpunkcie XXIVczęści rozstrzygającej utraciło moc oraz, że wydatki w tym zakresie ponosi Skarb Państwa,

2
uniewinnia oskarżoną od popełnienia przestępstwa przypisanego jejwpunkcie XXVIczęści rozstrzygającej, tj. czynu zart. 13§1 KKw zw. zart. 18§2 KKw zw. zart. 272 KKiart. 13§1 KKw zw. zart. 18 § 2 KKw zw. zart. 273 KKw zw. zart. 11§2 KKstwierdzając, że orzeczenia zawarte wpunktach XXVII, XXVIII i XXIXczęści rozstrzygającej utraciły moc oraz, że wydatki w tym zakresie ponosi Skarb Państwa,

II
na podstawieart. 91§2 KKłączy orzeczone wobecM. T. (1)kary jednostkowe pozbawienia wolności w punktach I.4 i I.9 niniejszego wyroku i wymierza mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności,

III
na podstawieart. 63§1 KKzaliczaM. T. (1)na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 21 stycznia 2010 r. przyjmując, że jest on równoważny jednemu dniowi pozbawienia wolności,

IV
na podstawieart. 63§1 KKzaliczaW. D.na poczet orzeczonej kary grzywny okres jej zatrzymania od 12 do 13 stycznia 2010 r. przyjmując, że jeden dzień zatrzymania jest równoważny 2 stawkom dziennym grzywny,

V
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

VI
zasądza od oskarżonejW. D.na rzecz Skarbu Państwa 6006 zł kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym 6000 zł opłaty za obie instancje,

VII
zwalnia oskarżonegoM. T. (1)od kosztów sądowych i określa,że wydatki za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 maja 2017 r., sygn., akt: III K 403/13:
I.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że w okresie od 20 stycznia 2006r. do połowy września 2008r. roku weW.i innych miejscowościach, działając jako właściciel przedsiębiorstwa(...), wspólnie i w porozumieniu ze swoim pełnomocnikiemA.D., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc dłużnikiem wielu wierzycieli tj.

1
(...) Sp. z o.o.z/s weW.

2
(...) SP. z o.o.z/sT.

3

(...), Spółka Jawna

4
(...) S.A.z/s wP.

5
I. M.,P. D. (1)podfirmą (...) s.c.

6
Skarb Państwa – Sąd Okręgowy weW.ul. (...),

7
Zakład (...) Sp. z o.o.z/s wS.

8
Przedsiębiorstwo (...); z o.o. z/s weW.

9
E. P.,A. P. (1)

10
(...) sp. z o.o.z/sB.zł

11
(...) sp. z o.o.weW.

12
M. J. (1),R. J.

13
I. W.podfirmą (...)

14
(...)sp z o. o. z/sW.

15
(...)sp z o. o. z/sB.

16
V.sp z o.o. z/sB.w kwocie

17
(...) sp. z o. o.z/sW.

18

A. K. (1)podfirmą (...)z/sŚ.

19
(...) sp. Jawnaz/sS.

20
Skarb Państwa– Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego weW.

21
Przedsiębiorstwo Usług (...) sp. z o. o.

22
A. C. (1)Restauracje (...)z/sK.

23
(...)sp z o. o. z/sW.

24
Syndyk Masy Upadłości(...)sp z o. o. wB.

25
Starosta Powiatu(...)

26

  Henryk Gniewkowski, podfirmą (...)zs.Ś.

27
A. D. (4)podfirmą (...)z/sD.

28
(...) sp. z o. o.z/sB.

29
Urząd Dozoru Technicznego z/sW.

30
(...) Sp. z o. o.z/sW.

31
(...) sp. Jawnaz/sM.

32
J. P. (1),M. W. (1)

33
K. P. (1)

34
L. F.

35
(...) S.A.WeW.

36
Zakład(...)sp. Jawna z/s wC.

37
A. P. (2),W. K.

38
N. G.,D. P. (1)

39
K. K. (2),G. K.

40
(...) sp. z o. o.z/sW.

41
(...) sp. z o. o.z/sC.

42
M. D. (1),B. D. (1),M. C. (1),M. C. (2)

43
P. S. (1)

44
GminaW.Urząd MiejskiW.(...)

45
K. D.

46
G. S.,A. S. (1)

47
K. T. (1),M. L. (1)

48
(...) S.Az/sK.

49
D. P. (2)podfirmą (...)z/sS.

50
A. D. (5)

51
(...) sp. z o. o.z/sK.

52
Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej

53
(...)S.A. z/sW.

54
B. K. (1),L. K. (1)

55
M. P. (1),T. P.

56
J. N.,A. N.

57
B. N. (1),M. N.

58
A. K. (2),T. K. (2)

59
M. R.

60
A. C. (2)

61
L. G.,P. G.

62
E. R.,A. R.

63
A. C. (3),J. C.

64
J. P. (2),A. P. (3)

65
L. P. (1),P. P. (1)

66
M. J. (2),M. J. (3)

67
M.P.

68
K. W.,Ł. W. (1)

69
J. F.,T. F.

70
B. J.

71
D. P. (3),J. P. (3)

72
A. S. (2),J. S. (1)

73
M. M. (1),P. M. (1)

74
E. S. (1)w kwocie

75
M. W. (2),R. W.

76
A. C. (4)

77
W. F.

78
S. S. (1)

79
M. Z.,A. Z. (1)

80
(...) sp. z o. o.z/sW.w

81
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział weW.

82
J. J. (4),J. J. (2)

83
E. S. (2),G. M.

84
M. L. (2)

85
A. W. (1),K.W.

86
U. K.,H. K.

87
Ł. D.,M. D. (2)

88
D. S.

89
M. F. (1)

90

(...)s.c.K. T.,J. T. (1);

91
M. M. (2)

92
P. S. (2)

93
M. M. (3)

94
Z. Z.,A. Z. (2)

95
A. Z. (3),A. Z. (4)

96
J. O.,S. O.

97
M. S. (1),F. S.

98
Ł. W. (2),A. W. (2)

99
(...) sp. z o. o.z/s

100
M. F. (2)

101
(...) Budowlane (...),S.sp. j.

102
Bank (...) S.A.z/sW.

103
P. M. (2)

104
GminaS., Urząd Miejski wS.

105
M. D. (3)

106
E. Z.,R. Z. (1)

107
(...) S.A.z/sW.

108
T..(...) S.A.z/sW.

109
(...) sp. z o. o.z/sW.

110
Bank (...) S.A.z/sW.

111
(...) S.A.

112
A. S. (3),M. S. (2)

113
(...) sp. z o. o.z/sO.

114
P. S. (3)

115
M. P. (2)

116
M. L. (2)

117
A. P. (4)

118
Bank (...) S.A.z/sW.

119
Zakład (...) sp. z o. o.z/sS.

wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, przewidując możliwość doprowadzenia do niewypłacalności przedsiębiorstwa i godząc się na to doprowadził do niewypłacalności przedsiębiorstwo(...)w ten sposób że: mieszkając we Francji i nie będąc w stanie faktycznie prowadzić działalności gospodarczej na terenie Polski ustanowiłA. D. (2). pełnomocnikiem do prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej w swoim imieniu, umożliwiając mu w ten sposób faktyczne prowadzenie działalności developerskiej, pomimo wcześniejszych jego niepowodzeń w tym zakresie, a nadto orzeczonego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej i w sytuacji, gdy prowadzona działalność opierała się na środkach wpłacanych przez klientów wobec, których zobowiązywał się wybudować lokale mieszkalne wI.iS., umówił się z pełnomocnikiem, że będzie mógł pobierać na własne cele środki z wpłat klientów, w wyniku czego prowadził drenaż środków finansowych z firmy inwestując w nieruchomości i ich remont a nadto zezwolił na spłatę długów pełnomocnika i innej osoby oraz wydatkowanie środków firmy bez weryfikacji na jaki cel zostały wydane, w ten sposób, że:
- 12 września 2006 roku dokonał zakupudziałki numer (...)obręb AM-(...)KW(...)wI., w związku z którą transakcją zapłacił z majątku(...)kwotę 102 000 zł.;
- 10 stycznia 2007 roku wspólnie zA. D. (2), a także zI. T.iA. D. (3)z którymi zamierzał założyć spółkę w celu wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej dokonał zakupu odM.iA. S. (3)nieruchomości w postaci działek położonych wI.o numerach(...)i(...)obrębI., numeryksiąg wieczystych odpowiednio KW (...)i KW(...)za kwotę 2 375 000 zł, za któreM. T. (1)zobowiązał się zapłacić po uzyskaniu kredytu bankowego w terminie do 31 marca 2007r. i następnie zapłacił łącznie kwotę 1 350 324 zł 13 gr oraz koszty notarialne w wysokości 56 252 zł, przy czym pomimo faktu, iż całość wpłaconej sumy na zakup nieruchomości pochodziła z majątku firmy(...), a reszta miała pochodzić z kredytu zaciągniętego przezM. T. (1)wskazał w akcie notarialnym, iż 40% udziałów w nieruchomości obejmujeA. D. (3)a 20%I. T.;
- 27 marca 2007r. pomimo, że nie dokonał zapłaty całości ceny za zakup nieruchomości odM.iA. S. (3)i poddał się egzekucji co do pozostałej kwoty, pożyczając pieniądze odW. D.zobowiązał się zakupić odE.iR. Z. (1)nieruchomość przyul. (...)weW., za kwotę 1 850 000 zł. przy czym płatność miała być dokonana w ratach w terminie do 15 grudnia 2007r. po czym 14 grudnia 2007 roku pomimo, że nie otrzymał kredytu na zapłatę reszty ceny za zakup nieruchomości odM.iA. S. (3)podpisał umowę zakupu nieruchomości zabudowanej przyul. (...)weW., odE.iR. Z. (1)w której jako kupujący wskazani byliW. D.w 1/3 iM. T. (1)w 2/3 udziałów, przy czymM. T. (1)za swój udział o wartości 1220 000 zł. zapłacił łącznie 1 582 000 zł. przy ostatecznie ustalonej cenie 1 830 000 zł. wydatkując następnie środki firmy na jej remont;
- 3 maja 2007 roku dokonał wraz z żonąA. T. (1)zakupu po ½ udziału w domu położonym we Francji wP., adres(...)za kwotę 300 000 Euro, wydatkując na ten cel w połowie środki z uzyskanego w kwietniu 2007 r. kredytu obrotowego uzyskanego na firmę w(...)w wysokości 400 000 zł. a następnie wydatkował środki firmowe na remont tego domu;
- 25 sierpnia 2007 roku, zawarł zU. J.warunkową umowę kupna- sprzedaży gruntu rolnego zabudowanego stanowiącegodziałkę numer (...), o obszarze 5979 m2, położonego w miejscowościW., gminaW.. Strony ustaliły cenę sprzedaży na 686 000 zł. i na jej poczetA. D. (2)zapłacił kwotę 74 000 zł. a resztę kwoty zobowiązał się zapłacić do 30 października 2007r.;
w wyniku czego latem 2008r. doprowadził do niewypłacalności tj. do utraty zdolności wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych za dostarczane usługi i towary oraz wobec klientów, skutkiem czego było złożenie przez wierzycieli w sierpniu 2009r wniosku o upadłość i jej ogłoszenie na mocy postanowienia Sądu z 22 grudnia 2009r.tj. przestępstwa zart. 301 § 2 k.k.w zw. zart. 12 kk. i za to na podstawieart. 301 § 2 k.k.wymierzył karę 4 (czterech) lat pozbawienia wolności;
II.na podstawieart. 41§ 2 kk. w zw. zart. 43§ 1 kk. orzekł wobec oskarżonegoM. T. (1)zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na okres 8 (ośmiu) lat;
III. na podstawieart. 46 §1 kk. w zw. zart. 4§1 kk. w brzmieniu obowiązującym do 8.06.2010r. zobowiązał oskarżonegoM. T. (1)do naprawienia szkody w poprzez zapłatę na rzecz każdego z niżej wymienionych pokrzywdzonych wymienionych kwot tj. na rzecz:
1-L. F.198 000 zł. ( sto dziewięćdziesiąt osiem tysięcy zł.);
2-Z.iA. Z. (2)50 513 zł. (pięćdziesiąt tysięcy pięćset trzynaście zł. )
3-M.iP. M. (1)240 000 zł. (dwieście czterdzieści tysięcy zł. )
4-A. C. (4)244 000 zł.(dwieście czterdzieści cztery tysiące zł.)
5-A.iJ. C.164 444, 05 zł.(sto sześćdziesiąt cztery tysiące czterysta czterdzieści cztery zł i pięć groszy)
6-A. D. (5)210 000 zł.(dwieście dziesięć tysięcy zł.)
7-M.iŁ. D.257 150 zł.(dwieście pięćdziesiąt siedem tysięcy sto pięćdziesiąt zł.)
8-M. F. (1)298 000 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt osiem tysięcy zł.)
9-W. F.120 300 zł. ( sto dwadzieścia tysięcy tysiące trzysta zł. )
10-L.iP. G.156 736, 85 zł.( sto pięćdziesiąt sześć tysięcy siedemset trzydzieści sześć zł. i osiemdziesiąt pięć groszy)
11-J.iJ. J. (2)244 862, 98 zł.( dwieście czterdzieści cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt dwa zł. i dziewięćdziesiąt osiem groszy)
12-M.iM. J. (3)250 002, 70 zł.( dwieście pięćdziesiąt tysięcy dwa zł. i siedemdziesiąt groszy);
13-A. K. (2)iT. K. (2)235 264, 91 zl.( dwieście trzydzieści pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt cztery zł. i dziewięćdziesiąt jeden groszy);
14-M. Ł.150 000 zł.( sto pięćdziesiąt tysięcy zł.)
15-M. M. (3)276 000 zł.( dwieście siedemdziesiąt sześć tysięcy zł)
16-P. M. (2)350 000 zł. (trzysta pięćdziesiąt tysięcy zł.)
17-B.iM. N.161 681, 55 zł.( sto sześćdziesiąt jeden tysięcy sześćset osiemdziesiąt jeden zł. i pięćdziesiąt pięć groszy);
18-D.iJ. P. (3)189 000 zł.( sto osiemdziesiąt dziewięć tysięcy zł.)
19-M.iT. P.171 249, 14 zł.(sto siedemdziesiąt jeden tysięcy dwieście czterdzieści dziewięć zł. i czternaście groszy)
20-J. P. (2)iA. P. (3)252 058, 87 zł.
( dwieście pięćdziesiąt dwa tysiące pięćdziesiąt osiem zł. i osiemdziesiąt siedem groszy);
21-E.iA. R.246 368, 87 zł. ( dwieście czterdzieści sześć tysięcy trzysta sześćdziesiąt osiem zł. i osiemdziesiąt siedem groszy)
22-M. R.160 181, 05 zł. ( sto sześćdziesiąt tysięcy sto osiemdziesiąt jeden zł. i pięć groszy)
23-B.iJ. S. (2)130 000 zł.( sto trzydzieści tysięcy)
24-D. S.250 000 zł.(dwieście pięćdziesiąt tysięcy)
25-M.iF. S.233 025 zł. ( dwieście trzydzieści trzy tysiące dwadzieścia pięć zł.);
26-A.iŁ. W. (2)164 320 zł. ( sto sześćdziesiąt cztery tysiące trzysta dwadzieścia zł.);
27-K.iŁ. W. (1)411 368, 87 zł.(czterysta jedenaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt osiem zł. i osiemdziesiąt siedem groszy);
28-A.iA. Z. (4)311 800 zł.(trzysta jedenaście tysięcy osiemset zł.)
29-L. P. (2)iP. P. (1)547 328, 17 zł.( pięćset czterdzieści siedem tysięcy trzysta dwadzieścia osiem zł. i siedemnaście groszy);
30-E. S. (2)iG. M.160 000 zł.( sto sześćdziesiąt tysięcy)
31-B. J.187 500 zł.( sto osiemdziesiąt siedem tysięcy pięćset zł.)
32-M. F. (2)500 000 zł.( pięćset tysięcy zł.)
33-A. P. (2)186 160 zł. ( sto osiemdziesiąt sześć tysięcy sto sześćdziesiąt zł.);
34-R.iM. J. (1)239 500 zł. ( dwieście trzydzieści dziewięć tysięcy pięćset zł.)
IV. uznałM. T. (1)za winnego tego, 24 września 2008 roku w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłościfirmy (...)w sytuacji nie pozwalającej zaspokoić wszystkich wierzycieli w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów, uszczuplił jak i udaremnił zaspokojenie wielu wierzycieli (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku i wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym tego podmiotu prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, wyrządzając im szkodę w wysokości 1 220 000 zł. poprzez przeniesienie na rzeczW. D.2/3 udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz własności budynków na nieruchomości przyul. (...)weW.o wartości1 220 000 zł. tj. majątku zagrożonego zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami oraz tytułów wykonawczych w postaci aktów notarialnych z 1 i 18 lipca 2008r. o poddaniu się egzekucji na rzeczM. B.iM. C. (3)w kwocie 466 000 zł. i na rzeczM.iM. C. (1)iB.iM. D. (4)w kwocie 500 000 zł. spłacając jednocześnie w ten sposób pożyczkę wobecW. D.z pokrzywdzeniem pozostałych wierzycielito jest przestępstwa zart. 300§2 kk. w zb. zart. 300§3 kkw zb. zart. 302§1 kkw zw. zart. 11§2 kk.;

    V.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że w dniu 23 marca 2009 roku weW.

    ,w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości przedsiębiorstwa(...), działając w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udaremnił jak i uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku) wyrządzając im szkodę w wysokości

    540 129 zł.przez to, że przeniósł na rzeczA. D. (1)40 % udziałów we własności nieruchomości oznaczonej nr(...)obręb(...)I., o wartości 540 129 zł. dla której Sąd Rejonowy wO.prowadziksięgę wieczystą nr (...), tj. majątek zagrożony zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r.nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami, nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz P.H.U.(...)S-ka Jawna 1002,79 z odsetkami; postanowienia z 10.10.2008r. nadającemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz SMB(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami tj. przestępstwa z

art. 300 § 2 k.k.w zb. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

    VI.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że 5 maja 2009 roku weW., w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości przedsiębiorstwa(...), działając w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udaremnił jak i uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku i na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, wyrządzając im szkodę w wysokości

     800 000 zł.przez to, że pozornie obciążył składniki swojego majątku kwotą 800 000 zł. w ten sposób, że zawarł przedwstępną umowy sprzedażyB. K. (2), nieruchomości w postaci budowanych lokali mieszkalnych oznaczonych jako S 1.1, S 1.7, S 2.2, S 2.3, S 3.3 oraz udziału w wysokości 10/31 we współwłasności garażu w budynku w miejscowościS.nadziałce nr (...)oznaczonejksięgą wieczystą nr KW (...), prowadzoną przez Sąd Rejonowy wO., składając oświadczenie, że z ustalonej ceny w kwocie 820 000 zł otrzymał 800 000 zł której to kwoty w rzeczywistości nie otrzymał, co skutkowało dalszym oświadczeniem w treści tego aktu notarialnego o wyrażeniu zgody na ustanowienie hipoteki w dziale IV wskazywanej księgi wieczystej w kwocie 800.000 zł na rzeczB. K. (2), która to hipoteka została następnie wpisana do księgi wieczystej, tj. pozornie obciążył majątek zagrożony zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r.nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami, nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)1002,79 z odsetkami; postanowienia z 10.10.2008r.nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami

    tj. przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

    VII.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że 25 lutego 2009 roku weW., w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości przedsiębiorstwa(...), działając w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udaremnił jak i uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku) wyrządzając im szkodę w wysokości

     150 000 zł,przez to, że pozornie obciążył kwotą 150 000 zł, składnik swojego majątku przez to, że zawarł przedwstępną umowy sprzedażydziałki nr (...)obrębI., na rzeczP. S. (4)prowadzącego działalność podfirmą (...)i oświadczył, iż z umówionej ceny sprzedaży 500 000 zł zapłacono kwotę 150 000 zł, co było nieprawdą albowiem żadnych pieniędzy z tego tytułu nie otrzymał tj. majątek zagrożony zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami, nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz P.H.U. Tabo Tadeusz Kuzimski i S-ka Jawna 1002,79 z odsetkami; postanowienia z 10.10.2008r.nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami

    tj. przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.

VIII.uniewinnił oskarżonegoM. T. (1)od popełnienia czynu zarzucanego w punkcie V aktu oskarżenia i kosztami postępowania w tej części przyjął, że stanowią one 1 /9 kosztów przypadających od niego, na podstawieart. 632 kpk. obciążył Skarb Państwa;

    IX.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że dniu 16 października 2008 roku weW.w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości przedsiębiorstwa(...), w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udaremnił jak i uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku) wyrządzając im szkodę w wysokości

    225 000 zł.przez to, że usunął majątek w postaci pieniędzy w kwocie 225 000 zł poprzez zakupienie na rzecz żonyA. T. (1)mieszkania weW.naulicy (...)za kwotę 225 000 zł, dla którego to lokalu prowadzona jest w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Śródmieściaksięga wieczysta (...), przy czym z uwagi na fakt, że ustanowił z małżonką rozdzielność majątkową mieszkanie to stało się jej wyłączną własnością tj. usunął majątek zagrożony zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami, nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz P.H.U.(...)1002,79 z odsetkami; postanowienia z 10.10.2008r.nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami tj.

    przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.w zb. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;

    X.uznał oskarżonego

M. T. (1)za winnego tego, że 3 marca 2009 roku we Francji, w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości przedsiębiorstwa(...), działając w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udaremnił jak i uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli wymienionych na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, (tj. wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku) wyrządzając im szkodę w wysokości

    630 000 zł.przez to, że majątek w postaci 50 procent udziałów w mieszkaniu położonym wP.
(...)sprzedał i darował żonieA. T. (1)tj. 25% udziałów w tej nieruchomości darował a drugie 25% udziałów sprzedał, przy czym wartość sprzedanych i darowanych udziałów wynosiła 150 000 euro, to jest nie mniej niż 630 000 zł. tj. zbył majątek zagrożony zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r.nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami, nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)1002,79 z odsetkami; postanowienia z 10.10.2008r. nadajacemu klauzulę wykonalności aktowinotarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami

    tj. przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.w zb. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.przy czym przyjmuje, że przypisaneM. T. (1)przestępstwa zart. 300 § 2 k.k.w zb. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.stanowią ciąg przestępstw i na podstawieart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.iart. 91 § 1 k.k.wymierzył karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;

    XI.uznał oskarżonego

M. T. (1)
za winnego tego, że w okresie od 22 grudnia 2009 roku do 1 listopada 2013 roku weW.zaniechał wykonania ciążącego na nim jako upadłym w myślart. 57§1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz.U. Nr 175, poz. 1361) obowiązku udzielenia syndykowi informacji dotyczących majątku, tj. w zakresie połowy udziałów w mieszkaniu adres(...)położonym we Francji tj. że w dniu 23 marca 2009 roku darował na rzecz swojej byłej żonyA. T. (1)25% udziałów w tej nieruchomości zaś drugie 25% udziałów w tej nieruchomości sprzedał jej
    tj. przestępstwa zart. 523 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze(Dz.U. Nr 175, poz. 1361) i za to na podstawieart. 523 ust. 2ww. ustawy wymierzył karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;

XII.na podstawieart. 91 § 2 k.k.połączył orzeczone wobecM. T. (1)kary jednostkowe pozbawienia wolności i wymierzyłkarę łączną 5 (pięciu) latpozbawienia wolności;
XIII.na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczyłM. T. (1)na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 21 stycznia 2010r., przyjmując, że jest równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;

    XIV.uznał oskarżoną

A. D. (1)
za winną tego, że 23 marca 2009 roku weW., w zamiarze popełnienia przezM. T. (1)czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłości(...), w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów udzieliłaM. T. (1)pomocy w udaremnieniu i uszczupleniu zaspokojenia wielu jego wierzycieli wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku i na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia-Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09 wyrządzając im szkodę w wysokości

     540 129 zł.w ten sposób, że pomogła w usunięciu składnika majątku przedsiębiorstwa(...)zawierając umowę nabycia odM. T. (1)reprezentowanego przy tej czynności przezA. D. (2), 40 % udziałów należących we własności nieruchomości oznaczonej nr 452/9 AM-1 obręb(...)I., dla której Sąd Rejonowy wO.prowadziksięgę wieczystą nr (...), o wartości 540 129 zł. tj. majątku zagrożonego zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 10.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)1002, 79 zł. z odsetkami; postanowienia z10.10.2008r.nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM.iB. D. (2)orazM.iM. C. (2)500 000 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r.nakazującego zapłatę na rzecz(...)55 791,01 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 22.10.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...)58 071,50 zł. z odsetkami; postanowienia z 22. 10.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności(...) SA.; postanowienia z 11.2008r.,nadajacemu klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu na rzeczM. C. (3)iM. B.466 000 zł. nakazu zapłaty z 24.11.2008r. nakazującego zapłatę na rzeczK. P. (1)302 044, 00 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 27.11.2008r.,nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z o.o.70 019, 28 zł. z odsetkami; nakazu zapłaty z 8.01.2009r.nakazującego zapłatę na rzecz(...) Sp. z o.o.15 067, 46 z odsetkami,

    tj. przestępstwa zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 300 § 2 k.k.w zw. zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;

    XV.uznał oskarżoną

A. D. (1)
za winną tego, że w okresie od 7 do 9 kwietnia 2009 roku  działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, doprowadziła(...)S.A. weW.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 60 000 zł w ten sposób, że wprowadziła pracowników banku w błąd co do faktu zatrudnienia i wysokości osiąganego wynagrodzenia w przedsiębiorstwie(...)w ten sposób, że składając wniosek o udzielenie pożyczki w dniu 7 kwietnia 2009r. przedłożyła niezgodne z prawdą zaświadczenie o zatrudnieniu i osiąganych dochodach, mimo, że nie była tam zatrudniona w wyniku czego(...) S.Aw dniu 9 kwietnia po podpisaniu umowy udzielił jej pożyczki w kwocie 60 000 zł.

    tj. przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.wymierzył jej karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i na podstawieart. 33§ 2 k.k.200 (dwustu) stawek dziennych grzywny, ustalając stawkę dzienną na kwotę 10 (dziesięć) zł.;

XVI.na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. połączył orzeczone wobecA. D. (1)kary jednostkowe pozbawienia wolności i orzekł karęłączną 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XVII.na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejA. D. (1)kary łącznej pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat próby;
XVIII.na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonejA. D. (1)na poczet orzeczonej kary grzywny okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 24 grudnia 2013 roku do dnia 17 marca 2014 roku, przyjmując, że jeden dzień pozbawienia wolności jest równoważny 2 (dwóm) stawkom dziennym grzywny;

    XIX.uznał oskarżoną

W. D.
za winną tego, że w dniu 24 września 2008 roku działając w zamiarze abyM. T. (1)dokonał czynu zabronionego swoim zachowaniem ułatwiła jego dokonanie w ten sposób, że w warunkach niewypłacalności i grożącej upadłościfirmy (...)w sytuacji nie pozwalającej zaspokoić wielu wierzycieli w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądów, pomogła uszczuplić jak i udaremnić zaspokojenie wielu wierzycieli wymienionych w opisie czynu przypisanego w punkcie I wyroku i na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym tego podmiotu prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej pod sygn. GUp 49/09, wyrządzając im szkodę w wysokości
     1 220 000 zł.poprzez zawarcie umowy przeniesienia na nią przezM. T. (1)2/3 udziałów w użytkowaniu wieczystym gruntu oraz własności budynków na nieruchomości przyul. (...)weW.o wartości 1 220 000 zł. tj. majątku zagrożonego zajęciem na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: nakazu zapłaty z 18.07.2008r.nakazującego zapłatę na rzeczA. C. (1)2095,79 zł. z odsetkami i nakazu zapłaty z 19.08.2008r. nakazującego zapłatę na rzecz(...) sp. z. o.o.9906,53 zł. z odsetkami oraz tytułów wykonawczych w postaci aktów notarialnych z 10 stycznia 2007r. oraz z 1 i 18 lipca 2008r. o poddaniu się egzekucji na rzeczM.iA. S. (3),M. B.iM. C. (3)w kwocie 466 000 zł. i na rzeczM.iM. C. (1)iB.iM. D. (4)w kwocie 500 000 zł. przy czym oskarżona uzyskała jednocześnie w ten sposób spłatę pożyczki odM. T. (1)z pokrzywdzeniem pozostałych wierzycieli,
    to jest przestępstwa zart. 18§3 kkw zw. aart. 300§2 kk. w zb. zart. 18§3 kkw zw. aart. 302§3 kkw zb. zart. 302§1 kkw zw. zart. 11§2 kki za to na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 300 § 3 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.w zw. zart. 4§1 kk. w brzmieniu obowiązującym do 8.06.2010r. wymierzył karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności i na podstawieart. 33§ 2 k.k.300 (trzystu) stawek dziennych grzywny, ustalając stawkę dzienną na kwotę 200 (dwustu) zł.;

XX.na podstawieart. 46 §1 kk. w zw. zart. 4§1 kk. w brzmieniu obowiązującym do 8.06.2010r. zobowiązał oskarżonąW. D.do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz każdego z niżej wymienionych pokrzywdzonych tj.:
1-L. F.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
2-Z.iA. Z. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
3-M.iP. M. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
4-A. C. (4)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
5-A.iJ. C.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
6-A. D. (5)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
7-K. D.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
8-M.iŁ. D.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
9-M. F. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
10-W. F.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
11-L.iP. G.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
12-J.IJ. J. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
13-M.iM. J. (3)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
14-A. K. (2)iT. K. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
15-U.iH. K.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
16-M. Ł.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
17-M. M. (3)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
18-P. M. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
19-B.iM. N.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
20-D.iJ. P. (3)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
21-M.iT. P.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
22-J. P. (2)iA. P. (3)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
23-E.iA. R.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
24-M. R.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
25-B.iJ. S. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
26-G.iA. S. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
27-D. S.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
28-M.iF. S.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
29-A.iŁ. W. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
30-K.iŁ. W. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
31-A.iA. Z. (4)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
32-L. P. (2)iP. P. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
33-E. S. (2)iG. M.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
34-B. J.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
35-M. F. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
36-A. P. (2)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
37-K. B.kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
38 -R.iM. J. (1)kwoty 32 105, 26 zł.( trzydzieści dwa tysiące sto pięć zł. i dwadzieścia sześć groszy);
XXI.na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejW. D.kary pozbawienia wolności na okres 3 ( trzech) lat próby;
XXII.na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonejW. D.na poczet orzeczonej kary grzywny okres zatrzymania od dnia 12 stycznia do 13 stycznia 2010 roku, przyjmując, że jest równoważny 4 (czterem) stawkom dziennym grzywny;

    XXIII.uznał oskarżoną

I. T.
za winną tego, że działając w zamiarze abyM. T. (1)dokonał czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwiła jego popełnienie w ten sposób, że wiedząc o tym, że prowadzona działalność opierała się na środkach wpłacanych przez klientów wobec, którychM. T. (1)zobowiązał się wybudować lokale mieszkalne wI.iS.oraz nie mając środków na zakup udziału w nieruchomości 10 stycznia 2007 roku, przewidując możliwość doprowadzenia do niewypłacalności i godząc się na to pomogłaM. T. (1)prowadzącemufirmę (...)będącemu dłużnikiem wielu wierzycieli w tym:M.iP. M. (1),A. C. (4),A.iJ. C.,M.iŁ. D.,M. F. (1),W. F.,L.iP. G.,J.IJ. J. (2),M.iM. J. (3),A. K. (2)iT. K. (2),U.iH. K.,M. M. (3),B.iM. N.,M.iT. P.,E.iA. R.,M. R.,B.iJ. S. (2),D. S.,M.iF. S.,E. S. (2)iG. M.,B. J.,R.iM. J. (1)oraz innych w doprowadzeniu do niewypłacalności tego przedsiębiorstwa poprzez dokonanie wspólnie z nim zakupu odM.iA. S. (3)nieruchomości w postaci działek położonych wI.o numerach(...)(...)obrębI., KW(...)i KW(...)o wartości 2 375 000 zł, przy czym po 40% udziałów w nieruchomości nabyliM. T. (1)iA. D. (3)a 20% udziałów o wartości 475 000 zł. oskarżona, za które w dniu zawarcia umowy częściowo zapłaciłM. T. (1)z majątku(...)kwotę 100 000 zł. oraz koszty notarialne w wysokości 56 252 zł, a pozostałą część tj. 2 275 000 zł. zobowiązał się zapłacić do 31 marca 2007r. przy czym termin ten był następnie wydłużany i ostatecznieM. T. (1)zapłacił łącznie kwotę 1 350 324 zł 13 gr. a pozostała kwota nie została zapłacona na skutek niewypłacalności a następnie ogłoszenia upadłości firmy, czym działała na szkodę ww. wierzycieli

    to jest przestępstwa zart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 301 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 301 § 2 k.k.wymierzył jej karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;

XXIV.na podstawieart. 46 §1 kk. w zw. zart. 4§1 kk. w brzmieniu obowiązującym do 8.06.2010r. zobowiązał oskarżonąI. T.do naprawienia szkody w poprzez zapłatę na rzecz każdego z niżej wymienionych pokrzywdzonych następujących kwot tj. na rzecz:
1-M.iP. M. (1)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
2-A. C. (4)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
3-A.iJ. C.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
4-M.iŁ. D.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
5-M. F. (1)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
6-W. F.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
7-L.iP. G.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
8-J.IJ. J. (2)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
9-M.iM. J. (3)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
10-A. K. (2)iT. K. (2)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
11-U.iH. K.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
12-M. M. (3)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
13-B.iM. N.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
14-M.iT. P.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
15-J. P. (2)iA. P. (3)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
16-E.iA. R.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
17-M. R.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
18-B.iJ. S. (2)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
19-D. S.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
20-M.iF. S.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
21-E. S. (2)iG. M.20652, 17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
22-B. J.20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy)
23-R.iM. J. (1)20652,17 zł.(dwadzieścia tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa zł. i siedemnaście groszy),
XXV.uniewinnił oskarżonąI. T.od popełnienia czynu zarzucanego w punkcie XXV aktu oskarżenia i kosztami postępowania w tej części przyjmując, że stanowią one 1 /3 kosztów przypadających od niej, na podstawieart. 632 kpk. obciążył Skarb Państwa;

    XXVI.uznał oskarżoną

I. T.
za winną tego, że w dniu 12 maja 2012 roku weW.usiłowała nakłonićA. D. (2)do wyłudzenia od lekarza zwolnienia lekarskiego stwierdzającego, iż nie może brać udziału w rozprawie poprzez wprowadzenie go w błąd co do stanu zdrowia i posłużenie się nim w Sądzie Rejonowym wO.w celu uniemożliwienia przeprowadzenia rozprawy i przedłużenia toczącego się postępowania,

    to jest przestępstwa zart.13§1 kk. w zw. aart. 18§2 kk. w zw. zart. 272 kki zart.13§1 kk. w zw. aart. 18§2 kk. w zw.art. 273 kkw zw. zart. 11§2 kki za to na podstawieart. 14§1 kk. w zw. zart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 273 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;

XXVII.na podstawieart. 85 k.k.iart. 86 § 1 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. połączył orzeczone wobecI. T.kary jednostkowe pozbawienia wolności i wymierzył jej karęłączną 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
XXVIII.na podstawieart. 69 § 1 i 2 k.k.,art. 70 § 1 pkt 1 k.k.w zw. zart. 4§ 1 k.k.w brzmieniu ustawy obowiązującej do 8 czerwca 2010r. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonejI. T.kary łącznej pozbawienia wolności na okres 3 (trzech) lat próby;
XXIX.na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczyłI. T.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres zatrzymania w dniu 22 grudnia 2009 r., przyjmując, że jest równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
XXX.na podstawieart. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturzezasądził od Skarbu Państwa na rzecz: adw.L. K. (2)po 4132, 80 zł (cztery tysiące sto trzydzieści dwa zł. i osiemdziesiąt groszy) brutto, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej każdemu niżej wymienionemu oskarżycielowi posiłkowemu tj:Z. Z.,L. F.,J. P. (2),M. F. (1),M. P. (1),I. J.,D. P. (3),M. W. (2),A. Z. (3),M. Ł.,J. J. (4)M. J. (2),M. S. (1),M. D. (2),M. R.,A. C. (3),L. G.,E. R.,L. P. (2),R. J.,U. K.,K. W.,A. S. (2),A. K. (3),T. P.,M. M. (3),J. P. (3),A. Z. (4),D. S.,J. J. (2),M. J. (3),F. S.,Ł. D.,W. F.,J. C.,G. M.,P. G.,A. R.,P. P. (1),M. J. (1),H. K.,Ł. W. (1),J. S. (1),A. P. (3),R. W.,F. M.iT. K. (2);
- po 3837, 60 zł (trzy tysiące osiemset trzydzieści siedem zł. i sześćdziesiąt groszy) brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielom posiłkowym:N. G.,K. D.,A. W.,A. Z. (2),Ł. W. (2),P. D. (2)P.iA. C. (4);
- po 3542, 40 zł (trzy tysiące pięćset czterdzieści dwa zł. i czterdzieści groszy) brutto; tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielom posiłkowym:B. S.iJ. S. (2);
- oraz kwotę 2804, 40 zł (dwa tysiące osiemset cztery zł. i czterdzieści groszy) brutto tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżycielce posiłkowejM. L. (2);
XXXI.na podstawieart. 627 k.p.k.zasądził od oskarżonej:W. D.na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe i wymierzył jej opłatę w kwocie12 300 zł.(dwanaście tysięcy trzysta złotych), natomiast na podstawieart. 624§1 kpk. zwolnił pozostałych oskarżonych od kosztów sądowych i opłat.
Wymieniony wyrok zaskarżyli obrońcy oskarżonegoM. T. (1)adw.P. S. (5)i adw.J. S. (3)w zakresie dotyczącym punktów: I, III-VII, IX-XII, zarzucając:

I
obrazę prawa materialnego, tj. art. 523 ust. 2 w zw. zart. 57 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że obowiązkiem upadłego jest zawsze udzielanie syndykowi z własnej inicjatywy wyjaśnień dotyczących swojego majątku, gdy prawidłowa analiza pojęcia „potrzebnych wyjaśnień” wskazuje, że odnosi się do obowiązku upadłego udzielania odpowiedzi na wyraźnie postawione mu pytania i nie obejmuje obowiązku udzielania informacji z własnej inicjatywy oraz, że to od syndyka wymagane jest aktywne egzekwowanie wyjaśnień upadłego, które uznaje za potrzebne,

II
obrazę prawa procesowego, tj.:

1
art. 7 KPKw zw. zart. 201 KPKpoprzez bezrefleksyjne, sprzeczne z doświadczeniem życiowym, oparcie ustaleń na opiniach biegłegoB. M., gdy stanowiły one niemiarodajny materiał dowodowy oraz były niespójne, niejasne i wewnętrznie sprzeczne,

2
art. 201 KPKw zw. zart. 193§2 KPKw zw. zart. 9§2 KPKpoprzez zaniechanie powołania innego biegłego z powodów podanych w poprzednim punkcie,

3
art. 7 KPKw zw. zart. 410 KPKpoprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz niedostrzeżenie całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej, poprzez:

a
dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego i bezpodstawne odmówienie wiarygodności znacznej ich części, pomimo konsekwentnej, spójnie przedstawionej wersji zdarzeń, uznając ją za przyjętą linię obrony, gdy niemalże bezkrytycznie przyjęto wersję oskarżenia,

b
odmówienie wiarygodności zeznaniom:B. N., I.G.,D. C., W.K.,S. F., zeznających na korzyść oskarżonego w zakresie, w jakim wskazywali na odbiór osobyA. D. (1)i jego roli w firmie oraz zaprzeczających dokonywaniu jakichkolwiek remontów w nieruchomościach należących do oskarżonego z materiałów i środków finansowychfirmy (...),

4
art. 415§1 KPKpoprzez nieuwzględnienie wynikającej z tego przepisu klauzuli antykumulacyjnej i zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, pomimo ustalenia, że o roszczeniu wynikającym z przestępstwa prawomocnie orzeczono,

5
art. 424§1 pkt 1 KPKpoprzez zaniechanie uzasadnienia zasady, wysokości i sposobu rozdzielenia poszczególnych kwot zasądzonych od oskarżonego tytułem obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 KK,

6
art. 167 KPKiart. 169§2 KPKw zw. zart. 170§1 pkt 5 KPKw zw. zart. 94§1 pkt 5 KPKpoprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci uchwał rady wierzycieli z 22.12.2016 r. i 10.02.2017 r., gdy dopuszczenie tych dowodów miało istotne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny faktycznych możliwości zaspokojenia roszczeń wierzycieli w postępowaniu upadłościowym oraz utwierdza w przekonaniu bezzasadności orzekania o obowiązku naprawienia szkody,

III
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na:

a
błędnym uznaniu, że oskarżony, jako człowiek wykształcony i dysponujący doświadczeniem życiowym, zdawał sobie sprawę, że jego zachowanie może doprowadzić do niewypłacalności i upadłości firmy oraz, że działania te były zamierzone i miały na celu przysporzenie korzyści majątkowych sobie oraz osobom bliskim, a przy realizacji tego celu obojętne mu było powodzenie działalności gospodarczej prowadzonej faktycznie przezA. D. (2), gdy splot okoliczności faktycznych, zakończenie kariery zawodowej, brak perspektyw i manipulacjaA. D. (2)doprowadziła do podjęcia pochopnej, nieprzemyślanej decyzji o otwarciu i prowadzeniu działalności gospodarczej we własnym imieniu, pomimo braku jakiegokolwiek doświadczenia zawodowego i życiowego oraz wiedzy w prowadzeniu działalności o profilu deweloperskim oraz braku zdolności do miarodajnej oceny zagrożeń z tym związanych,

b
błędnym uznaniu (w zakresie punktu I części dyspozytywnej), że oskarżonyM. T. (1)wspólne i w porozumieniu zA. D. (2), działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przewidując możliwość doprowadzenia do swojej niewypłacalności i godząc się na to, doprowadził do niewypłacalnościprzedsiębiorstwo (...), gdy brak jest dowodów na popełnienie tego przestępstwa w sposób umyślny, z zamiarem przynamniej ewentualnym,

c
wadliwym przyjęciu, że oskarżony podejmował działania opisane w punkcie I części dyspozytywnej wyroku w ramach powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2), gdy nie sposób udowodnić oskarżonemu świadome doprowadzenie do niewypłacalności czy upadłościprzedsiębiorstwa (...), uwzględniając wielokrotne przekroczenie zaufania i uzurpowaną sobie samodzielność decyzyjnąA. D. (2),

d
nieprawidłowym uznaniu, że oskarżony wiedział o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej przezA. D. (2), gdy zatajenie tej okoliczności było dla niego celowe i zamierzone,

e
błędnym uznaniu, żeM. T. (1)zachowaniami zakwalifikowanymi jako ciąg przestępstw, opisanymi w punktach IV-VII, IX-X części dyspozytywnej wyroku wyczerpał ustawowe znamiona przestępstwa zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KK, gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego, w tym brak udowodnienia zamiaru, a częściowo i skutku (w zakresie powrotu majątku do masy upadłości i usunięcia niezasadnych roszczeń z list wierzytelności) prowadzi do odmiennych wniosków,

f
bezzasadne nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych, jakimi było wniesienie przez byłą żonę oskarżonego do masy upadłości 300.000 zł, gdy okoliczności te przemawiają na korzyść oskarżonego i świadczą o jego pożądanej postawie procesowej tuż po wszczęciu postępowania w sprawie i powinny zostać uwzględnione przy wymiarze kary,

g
nieuprawnionym przyjęciu, żeM. T. (1), wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie współpracował z syndykiem masy upadłości i nie przekazywał mu wszystkich informacji dotyczących swojego majątku, gdy okoliczności faktyczne sprawy i zgromadzony materiał dowodowy (oświadczenia i wyjaśnienia oskarżonego) składane syndykowi, nie dają podstaw do przyjęcia takich ustaleń,

IV
rażącą niewspółmierność kar jednostkowych i kary łącznej 5 lat pozbawienia wolności wymierzonych oskarżonemu, tak w zakresie ich rodzaju, jak i wysokości, wynikające z błędnego przyjęcia zbyt wysokiego stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynów zarzuconych oskarżonemu oraz pominięcia jego postawy po popełnieniu przestępstwa i w toku postępowania przygotowawczego; oraz orzeczenie bezwzględnej kary pozbawienia wolności w stosunku do sprawcy, wobec którego orzeczenie kary izolacyjnej przekracza stopień winy i społecznej szkodliwości przestępstw, których dokonał wskazując, że kara ta jest nieadekwatna do celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie powinna spełnić w zakresie prewencji szczególnej, w sytuacji, gdy wymierzenie kary łagodniejszej rodzajowo spełniłoby wszystkie cele prewencji ogólnej oraz indywidualnej względem oskarżonego.

Podnosząc wymienione zarzuty skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieM. T. (1)od zarzucanych mu czynów opisanych w punktach I, IV-VII, IX-XI części dyspozytywnej wyroku, ewentualnie o:

1
zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, że oskarżony czyn z punktu I części dyspozytywnej wyroku popełnił nieumyślnie i zakwalifikowanie go zart. 301§3 KK,

2
zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 KK,

3
zmianę orzeczenia w zakresie kar jednostkowych co do czynów opisanych wpunktach I, IV-VII, IX-XI poprzez ich złagodzenie oraz orzeczenia o karze łącznej w granicach umożliwiających warunkowe zawieszenie jej wykonania przy uwzględnieniuart. 4§1 KK,

4
o zwolnienieM. T. (1)od ponoszenia kosztów i opłaty sądowej za drugą instancję z uwagi na trudną sytuację rodzinną, majątkową i brak dochodów umożliwiających poniesienie tych opłat bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.

Wyrok zaskarżyli także obrońcy oskarżonejW. D.adw.J. G.i adw.K. K. (3)w punktach XIX – XXII i XXXI zarzucając:

I
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:

1
art. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zb. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, wyrażającą się:

a
w przyjęciu, że możliwa jest realizacja znamion pomocnictwa do przestępstwa zart. 302§1 KKi/lub zart. 302§3 KKprzez wierzyciela, który domaga się, a następnie przyjmuje spłatę swej wierzytelności od dłużnika nie będącego w stanie zaspokoić pozostałych wierzycieli, gdy – czego sąd nie wziął pod uwagę – wierzyciel jest nie tylko uprawniony, ale w pewnych sytuacjach również zobowiązany do podjęcia zachowania zmierzającego do zaspokojenia swoich roszczeń, a ponadto, że to nie na wierzycielu spoczywa „obowiązek lojalności” względem pozostałych współwierzycieli, ale powstrzymywanie się od uprzywilejowania któregokolwiek z nich stanowi obowiązek dłużnika,

b
w niedostrzeżeniu, że podmiotem (bezpośrednim sprawcą) przestępstwa zart. 302§3 KKmoże być wyłącznie wierzyciel , a – co za tym idzie – nie mógł jego znamion zrealizować w formie sprawczejM. T. (1)będący dłużnikiem, w konsekwencji zaś, nie mogła być pomocnikiem do jego popełnienia wierzycielkaM. T. (1)–W. D.,

2
art. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKwyrażającą się w przyjęciu, że:

a
możliwa jest realizacja znamion pomocnictwa do przestępstwa zart. 300§2 KKprzez wierzyciela, który – w celu wyegzekwowania swej wierzytelności oraz dążąc do jej zaspokojenia – nabywa zagrożony zajęciem składnik majątku dłużnika, który udaremnia lub uszczupla w ten sposób zaspokojenie innych wierzycieli, gdy – czego sąd nie wziął pod uwagę – wierzyciel jest nie tylko uprawniony, ale w pewnych sytuacjach również zobowiązany do podjęcia zachowania zmierzającego do zaspokojenia swoich roszczeń, a ponadto, że to nie na wierzycielu spoczywa „obowiązek lojalności” względem pozostałych współwierzycieli,

b
uprzywilejowany przez dłużnika wierzyciel może być potraktowany jak osoba udzielająca pomocy do przestępstwa zart. 300§2 KK, gdy – czego sąd nie wziął pod uwagę – gdyby wierzyciel mógł w formie niesprawczej współdziałać w popełnieniu przestępstwa zart. 300§2 KK, to miałby on zdolność do występowania nie tylko w charakterze pomocnika, ale także podżegacza do tego przestępstwa, co musiałoby prowadzić do niedającego się zaakceptować wniosku, że podżeganiem do przestępstwa zart. 300§2 KKbyłoby samo domaganie się spłaty wierzytelności polegającej na przeniesieniu własności zagrożonego zajęciem składnika majątku dłużnika, a nawet sugerowanie, czy nakłanianie do takiego zachowania,

3
art. 11§2 KKw zw. zart. 300§2 KKorazart. 302§1 KKwyrażającej się w przyjęciu, że znamiona określone w obu wskazanych przepisach mogą zostać zrealizowane jednoczynowo, a w konsekwencji, że w rachubę wchodzi ich kumulacja w przyjętej przez sąd kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoW. D.,

II
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, tj:

1
art. 8 KPKprzez zaniechanie poczynienia samodzielnych ustaleń faktycznych i oparcie wyroku na ustaleniach Sądu Okręgowego we Wrocławiu zawartych w wyroku z 17.06.2013 r., I C 1585/11,

2
art. 4 KPK,art. 7 KPK,art. 92 KPKiart. 410 KPKprzez przekroczenie granic zasad obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów, a następnie zaniechanie uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu, przy jednoczesnym:

a
odmówieniu wiarygodności w znacznej części wyjaśnieniomW. D.w zakresie:

⚫

sytuacji rodzinnej oskarżonej i braku jakichkolwiek relacji jej i jej córkiA. T. (1)zA. D. (2),

celu zakupu przez oskarżoną nieruchomości(...),

treści umowy w przedmiocie finansowania inwestycji w nieruchomość(...)łączącej oskarżoną zM. T. (1)i wyraźnego w niej zastrzeżenia, żeA. D. (2)nie będzie współpracował zM. T. (1)w sprawach zarządu tą nieruchomością,

rzeczywistej przyczyny przeniesienia na oskarżoną udziałów w(...),

braku wiedzy, co do sytuacji finansowejfirmy (...),

b
bezzasadnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniemM. T. (1)złożonym na rozprawie w zakresie, w jakim potwierdził wyjaśnienia oskarżonej,

c
bezzasadnym odmówieniu wiarygodności zeznaniomA. D. (2)złożonym na rozprawie, a uznaniu za wiarygodne jego wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym,

d
pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznańB. N. (3)iR. T., w zakresie, w jakim potwierdzili wersję oskarżonej,

a w konsekwencji dokonanie błędnej rekonstrukcji strony podmiotowej czynu przypisanegoW. D., opierającego się na domniemaniu stanu jej świadomości oraz zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli,

3
art. 410 KPKpoprzez pominięcie istotnych okoliczności wynikających z zeznań świadków:E.iA. P. (2),K.iŁ. W. (1),K. M. (1),L. F.,Z. Z.,K. M. (2),E.iR. Z. (1), dotyczących nieuczciwego postępowaniaA. D. (2)oraz treści przekazywanych przez niego tym osobom nieprawdziwych informacji o stanie prowadzonych przez niego inwestycji, co jednoznacznie potwierdza, że równieżM. T. (1)uzyskiwał od niego nieprawdziwe informacje o sytuacji finansowejfirmy (...), częściowo przekazywane następnieW. D.,

4
art. 410 KPKprzez pominięcie istotnych okoliczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego mających bezpośredni wpływ na kwestię odpowiedzialności karnejW. D., a w szczególności, że:

a
zakup nieruchomości(...)został w całości sfinansowany przezW. D.z jej prywatnych środków,

b
nieruchomość(...)została kupiona przezW. D.wyłącznie w celu spowodowania zaniechania przezM. T. (1)współpracy zA. D. (2)przy prowadzonej działalności gospodarczej,

c
nieruchomość(...)nie była remontowana ze środkówfirmy (...),

d
przeniesienie przezM. T. (1)na rzeczW. D.udziału w użytkowaniu wieczystym i własności nieruchomości(...)podyktowane było wyłącznie ewidentnym naruszeniem przezM. T. (1)warunków współpracy przy realizacji inwestycji w(...), przez zaangażowanie w tę inwestycjęA. D. (2),

e
W. D.nie posiadała informacji na temat stanu majątkowegofirmy (...)przez cały okres jej działalności,

f
dokonany przezW. D.z jej osobistego majątku zakup nieruchomości(...)przyniósłM. T. (1)wymierne korzyści majątkowe, które przyczyniły się do zwiększenia możliwości realizacji przez niego zaciągniętych zobowiązań oraz zwiększyły możliwość zaspokojenia wierzycieli,

g
wcześniejsze przeniesienie naW. D.udziału w użytkowaniu wieczystym i własności nieruchomości(...)było korzystne dlaM. T. (1),

przy jednoczesnym zaniechaniu ustalenia, w jakiej wysokości roszczenieW. D.o zwrot udzielonejM. T. (1)pożyczki zostałoby zaspokojone, gdyby 2/3 udziału w nieruchomości(...)nie zostało przeniesione naW. D., ale dochodziłaby zwrotu swoich wierzytelności w postępowaniu upadłościowym razem ze wszystkimi pokrzywdzonymi,

5
art. 7 KPK,art. 410 KPKw zw. zart. 201 KPKiart. 196§3 KPKprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w następstwie uznania za wiarygodne w całości opinii biegłegoB. M. (2)z 31.08.2013 r. oraz uzupełniającej opinii z 15.11.2016 r. i zeznań biegłego złożonych na rozprawie, gdy opinie pisemne są ze sobą sprzeczne oraz sprzeczne z zeznaniami biegłego złożonymi na rozprawie, a także są niejasne i zawierają sformułowania jednoznacznie wskazujące, że biegły wykroczył poza zakres swojej specjalności, co wynika również z jego zeznań złożonych na rozprawie, które to sformułowania zostały przejęte przez sąd, przy czym opinie te zawierają sformułowania oczywiście osłabiające zaufanie do wiedzy i bezstronności biegłego,

6
art. 415§5 KPKw zw. zart. 46 KKwyrażającą się w niedostrzeżeniu, że wobec faktu, że o roszczeniu pokrzywdzonych, jakie mogłoby wynikać z przestępstwa przypisanegoW. D.orzeczono w wyroku sądu cywilnego uwzględniającego skargę paulińską, mocą którego roszczenie to zostało skonsumowane, a w związku z tym zaistniały przesłanki do zastosowania klauzuli antykumulacyjnej, która nie pozwala na ponowną restytucję, polegającą na orzeczeniu obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46 KK.

W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienieW. D., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Rzeczony zaskarżył obrońcaI. T.w zakresie punktów XXIII, XXIV oraz od XXV do XXIX wyroku, zarzucając:

I
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na:

1
zaniechaniu ustalenia, że 13.11.2006 r.A. D. (2)iA. D. (3)zawarli z małżonkamiS.umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości wI.i zobowiązali się kupić tą nieruchomość za cenę 2.375.000 zł (dalej NIERUCHOMOŚĆ), z czego została zapłacona kwota 100.000 zł., a przyrzeczona umowa miała być zawarta 10.01.2007 r., co nastąpiło,

2
ustaleniu, żeM. T. (1)doprowadził do niewypłacalnościprzedsiębiorstwo (...)w ten sposób, że przeprowadził drenaż środków tej firmy, inwestując w NIERUCHOMOŚĆ z oskarżoną iA. D. (3), że zakup NIERUCOMOŚCI nie był uzasadniony celami gospodarczymi i miał bezpośredni wpływ na niezrealizowanie innych zadań budowlanych ww. firmy, że spłata tzw. starych długówA. D. (2)iA. D. (3)doprowadziła firmę do upadłości,

3
ustalenie, że nabycie NIERUCHOMOŚCI było wyprowadzeniem środków ww. firmy, konsekwencje jej zakupu były łatwe do przewidzenia i wiedziała to oskarżona, że zawierając umowę w dniu 10.01.2007 r. działała zamiarem ewentualnym udzieleniaM. T. (1)pomocnictwa do doprowadzenia ww. firmy do niewypłacalności, że oskarżona w dniu 10.01.2007 r. oskarżona wiedziała, że marek Trejgis iA. D. (2)będą swobodnie dysponować środkami pieniężnymi firmy, inwestować w kolejne nieruchomości, w tym w(...), spłacać „stare długi”, co doprowadzi firmę do niewypłacalności,

4
ustalenie, że 12.05.2012 r. oskarżona usiłowała nakłonićA. D. (2)do wyłudzenia od lekarza zwolnienia stwierdzającego, że nie może brać udziału w rozprawie, przez wprowadzenie go w błąd, co do stanu jego zdrowia i posłużenie się nim przed SR wO., gdy faktycznie oskarżona chciała, abyA. D. (2)wykorzystał prawdziwe zaświadczenie lekarskie, że nie może brać udziału w rozprawie, które miał uzyskać w związku z rzeczywistą chorobą o czym oskarżona wiedziała, coA. D. (2)zrobił i nie brał udziału w ww. rozprawie,

5
ustalenie, że szkody poniesione przez część pokrzywdzonych nie zostały naprawione, choć zostały one zaspokojone przez syndyka masy upadłości

6
błędnym ustaleniu wysokości szkody,

II
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.:

1
art. 424 KPKprzez zastępowanie ustaleń faktycznych zwrotami kwalifikującymi, co utrudnia kontrolę odwoławczą zaskarżonego wyroku,

2
art. 170§1 KPKw zw. zart. 393 KPKprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadkaM. T. (1)w sprawie I Ns 478/11 przed SR wO.,

3
art. 415§1 KPKprzez jego niezastosowanie,

4
art. 49§1 KPKprzez przyjęcie, że wypełnienie znamion czynu zart. 301§2 KKnaruszyło bezpośrednio dobro prawne pokrzywdzonych

III
obrazę prawa materialnego przez przyjęcie, że:

1
czyn zart. 301§2 KKmoże być popełniony w zamiarze ewentualnym lub przyjęcie, że nabycie NIERUCHOMOŚCI stanowi znamię tego przestępstwa, choć podpada pod znamiona przestępstwa zart. 301§3 KK,

2
oskarżona wypełniła znamiona czynu zabronionego polegającego na usiłowaniu podżeganiaA. D. (2)do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy i użycia tego dokumentu, gdy z ustaleń faktycznych wynika co innego.

Podnosząc wymienione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyrok w punkcie XXIII przez uniewinnienie oskarżonej oraz uchylenie punktów XXIV oraz od XXVI do XXIX wyroku.
Wymieniony wyrok zaskarżył w całości na niekorzyść wszystkich oskarżonych oskarżyciel publiczny, zarzucając:

1
błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść orzeczenia wyrażające się:

a
w zakresie punktu I części dyspozytywnej wyroku:

⚫

niezasadnym zaniechaniem przyjęcia, żeM. T. (1)w dniu 27.03.2007 r. doprowadziłM.iA. S. (4)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie tych pokrzywdzonych w błąd przy zawieraniu umowy sprzedaży nieruchomości w postaci trzech działek gruntowych wI., co do zamiaru zapłaty oraz swoich możliwości finansowych w zakresie wywiązania się z umowy, co skutkowało zawarciem przez nich rzeczonej umowy i dokonania niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przeniesienie własności nieruchomości przed otrzymaniem całej ceny, tj. zamiast 2.375.000 zł, jedynie 1.350.324,13 zł.,

niezasadnym zaniechaniu przyjęcia, żeM. T. (1)w dniu 14.12.2007 r., reprezentowany przezA. D. (2)podpisał umowę przedwstępną sprzedaży swoich udziałówW. D., przy czymA. D. (2)iW. D.poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia przed notariuszemJ. T. (1)wyłudzili w akcie notarialnym poświadczenie nieprawdy, że kwota 1.980.000 zł należna tytułem zapłaty została zapłacona,

b
w zakresie punktu IV części dyspozytywnej niezasadne zaniechanie przyjęcia, że w dniu 24.09.2008 r.M. T. (1)i reprezentujący goA. D. (2)orazW. D.wyłudzili poświadczenie nieprawdy w treści aktu notarialnego dotyczącego umowy przeniesienia użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków, w celu zwolnienia się z długów, przez podstępne wprowadzenie w błąd notariuszaM. M. (6)co do okoliczności, że w dniu 16.05.2007 r.W. D.zawarła zM. T. (1)umowę pożyczki w kwocie 1.220.000 zł, gdy w rzeczywistości w dniu 16.05.2007 r. kwota tej pożyczki nie została udzielona, ani nie została sporządzona umowa pożyczki w dacie jej wystawienia,

c
w zakresie punktu V części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeM. T. (1)w dniu 23.03.2009 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2)iA. D. (1)z domuS., wyłudził od notariusza poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym, poprzez niezgodne z prawdą wskazanie, żeA. D. (1)zapłaciła za kupione udziały 100.000 zł,

d
w zakresie punktu VI części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeM. T. (1)w dniu 5.05.2009 r., działając wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2)iB. K. (2)wyłudził poświadczenie nieprawdy od notariuszaM. M. (6)w treści aktu notarialnego dotyczącego przedwstępnej umowy sprzedaży pięciu lokali mieszkalnych oraz udziału w wysokości 10/31 we współwłasności garażu wS.oraz podstępne wprowadzenie w błąd tego notariusza przy sporządzaniu przedwstępnej umowy sprzedaży nieruchomości, przez złożenie nieprawdziwego oświadczenia, że z ustalonej ceny 820.000 złA. D. (2)otrzymał przed zawarciem aktu notarialnego 800.000 zł, co skutkowało kolejnym oświadczeniem w treści tego aktu notarialnego o wyrażeniu przezM. T. (1)zgody na ustanowienie hipoteki w kwocie 800.000 zł. na rzeczB. K. (2),

e
w zakresie punktu VII części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeM. T. (1)w dniu 29.02.2009 r., wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2)usiłował usunąć swój majątek w postaci zagrożonej zajęciemdziałki nr (...)wI., w ten sposób, że wyłudził od notariuszaM. M. (7)poświadczenie nieprawdy w treści aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży tej działkiP. S. (4)i nieprawdziwie oświadczył, że z umówionej ceny sprzedaży 500.000 zł zapłacono kwotę 150.000 zł.,

f
w zakresie punktu VIII części dyspozytywnej wyroku niezasadne uznanie, żeM. T. (1)nie jest winny popełnienia zarzuconego mu w punkcie V aktu oskarżenia czynu, gdy prawidłowe ustalenia wskazują, żeM. T. (1)12.11.2009 r. weW., działając wspólnie i w porozumieniu zW. S.iA. D. (2), wyłudził od notariuszB. R.poświadczenie nieprawdy w treści aktu notarialnego rozwiązania przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszalnego wI., przez podstępne wprowadzenie jej w błąd, że kwota 40.000 zł została zwróconaW. S.przezM. T. (1), a co do pozostałej do zwrotu kwoty 180.000 złM. T. (1)poddał się egzekucji, gdy w rzeczywistościM. T. (1)zwrócił kwotę 135.000 zł, a pozostała do zwrotu jedynie kwota 25.000 zł.,

g
w zakresie punktu XI części dyspozytywnej wyroku przez niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeM. T. (1)ukrył swoje aktywa majątkowe na terenie Francji, czym uszczuplił zaspokojenie wielu wierzycieli w kwocie nie mniejszej niż 630.000 zł oraz działał w celu udaremnienia wykonania postanowienia o upadłości,

h
w zakresie punktu XIV części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeA. D. (1)w dniu 23.03.2009 r., działając wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2)iM. T. (1)wyłudziła od notariusza poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym poprzez niezgodne z prawdą podanie, że zapłacenie za udziały 100.000 zł.,

i
w zakresie punktu XIX części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, że w dniu 14.12.2007 r.W. D., poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia, wyłudziła poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym, że kwota 1.980.000 zł należna tytułem zapłaty z umowy zawartej zM. T. (1)została jej zapłacona, a także niezasadne zaniechanie przyjęcia, że 24.09.2008 r.W. D.wspólnie zA. D. (2)wyłudziła poświadczenie nieprawdy w treści aktu notarialnego dotyczącego umowy przeniesienia użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków, w celu zwolnienia się z długu, przez podstępne wprowadzenie w błąd notariuszaM. M. (6), co do tego, że 16.05.2007 r. zawarła zM. T. (1)umowę pożyczki w kwocie 1.220.000 zł., gdy takiej umowy nie zawarła,

j
w zakresie punktu XXIII części dyspozytywnej wyroku niezasadne zaniechanie przyjęcia, żeI. T., działając wspólnie i w porozumieniu zM. T. (1)oraz innymi osobami, świadoma sytuacji finansowejprzedsiębiorstwa (...), w dniu 27.03.2007 r. doprowadziłaM.iA. S. (4)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie ich w błąd przy zawieraniu umowy sprzedaży działek gruntowych wI., co do zamiaru zapłacenia za nie oraz swoich możliwości finansowych wywiązania się z umowy, skutkiem czego było zawarcie rzeczonej umowy i przeniesienie własności nieruchomości przed otrzymaniem całej kwoty, tj. 1.350.324,13 zł, zamiast 2.375.000 zł.

2
obrazę przepisów prawa materialnego:

a
w zakresie punktu I części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1a apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)przepisówart. 286§1 KKw zw. zart. 294§1KKorazart. 272 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 301§2 KKw zw. zart. 12 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną jestart. 301§2 KKiart. 286§1 KKw zw. zart. 294§1 KKkiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KK, a podstawą wymiaru kary 4 lat pozbawienia wolnościart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KK,

b
w zakresie punktu IV części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1b apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)przepisuart. 272 KKoraz zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

c
w zakresie punktu V części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1c apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)przepisuart. 272 KKoraz zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

d
w zakresie punktu VI części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1d apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)przepisuart. 272 KKoraz zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

e
w zakresie punktu VII części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1e apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)przepisuart. 272 KKoraz zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

f
w zakresie punktu VIII części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne uznanie, że czyn zarzuconyM. T. (1)nie wyczerpuje znamion czynu zart. 272 KK,

g
w zakresie punktu IX części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

h
w zakresie punktu X części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne zastosowanieart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 302§1 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

i
w zakresie punktu XI części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1g apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoM. T. (1)art. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 i art. 300§2 KKw zw. zart. 11§2 KKi uznanie oskarżonego za winnego popełnienia czynu zart. 523 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, gdy właściwą kwalifikacją prawną jestart. 523 ust. 2wym. ustawy iart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKw zw. zart. 11§2 KK,

j
w zakresie punktu XIV części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1h apelacji, zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoA. D. (1)art. 272 KKoraz zastosowanie kwalifikacji prawnej zart. 300§3 KK, zamiastart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi uznanie oskarżonej za winna popełnienia czynu zart. 300§2 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawną przypisanego czynu jestart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

k
w zakresie punktu XV części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne zaniechanie podania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoA. D. (1)przepisówart. 273 KKorazart. 297§1 KKi uznanie jej za winną czynu zart. 286§1 KKw zw. zart. 12 KKw zw. zart. 4§1 KK, gdy prawidłową kwalifikacją czynu jestart. 297§1 KKiart. 273 KKiart. 286§1 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KKw zw. zart. 4§1 KK,

l
w zakresie punktu XIX części dyspozytywnej wyroku, poprzez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1i apelacji, zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoW. D.art. 272 KKoraz zastosowanie kwalifikacji prawnej zart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKzb. zart. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zb. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją prawna jestart. 18§3 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zw. zart. 302§1 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KK,

m
w zakresie punktu XXXIII części dyspozytywnej wyroku, przez niezasadne, wynikające z uchybień wskazanych w punkcie 1j apelacji zaniechanie zastosowania w kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoI. T.przepisówart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KKi uznanie oskarżonej za winną czynu zart. 18§3 KKw zw. zart. 301§2 KK, gdy prawidłową kwalifikacją jestart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 301§2 KKw zw. zart. 11§2 KK, a podstawą wymiaru karyart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KK.

Formułując wymienione zarzuty oskarżyciel publiczny wniósł o:

1
zmianę wyroku w punkcie I części dyspozytywnej poprzez przyjęcie, żeM. T. (1)popełnił czyn zart. 301§2 KKiart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KKi oparcie orzeczenia o karze naart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KK,

2
zmianę wyroku w punkcie IV, V, VI i VII części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeM. T. (1)popełnił czyn zart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

3
zmianę wyroku w punkcie VIII części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeM. T. (1)popełnił czyn zart. 272 KKi wymierzenie mu za ten czyn kary 6 miesięcy pozbawienia wolności,

4
zmianę wyroku w punkcie IX i X części dyspozytywnej poprzez uznanie, że przypisaneM. T. (1)przestępstwa zart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKi zart. 300§2 KKw zw. zart. 11§2 KKstanowią ciąg przestępstw i wymierzenie mu za to kary 2 lat pozbawienia wolności,

5
zmianę wyroku w punkcie XI części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeM. T. (1)popełnił czyn zart. 523 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawczeiart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKw zw. zart. 11§2 KKi wymierzenie mu za ten czyn kary 6 miesięcy pozbawienia wolności,

6
zmianę wyroku w punkcie XIV części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeA. D. (1)popełniła czyn zart. 18§3 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KK,

7
zmianę wyroku w punkcie XIX części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeW. D.popełniła czyn zart. 18§3 KKw zw. zart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zw. zart. 302§1 KKiart. 272 KKw zw. zart. 11§2 KKw zw. zart. 12 KK,

8
zmianę wyroku w punkcie XXIII części dyspozytywnej poprzez uznanie, żeI. T.popełniła czyn zart. 286§1 KKw zw. zart. 294 KKiart. 18§3 KKw zw. zart. 301§2 KKw zw. zart. 11§2 KK,

oraz utrzymanie w mocy wyroku w pozostałej części.
Wymieniony wyrok zaskarżył pełnomocnik z urzędu oskarżycieli posiłkowych:M. L. (2),P. S. (2),M. W. (2),R. W.,D. P. (4),N. G.,A. S. (2),J. S. (1),L. F., odnośnie do oskarżonychM. T. (1),W. D.orazI. T., co do środka kompensacyjnego, w zakresie, w jakim nie orzeczono obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem na rzecz pokrzywdzonychM. L. (2),P. S. (2)(A. S. (5)),D. P. (4),N. G.oraz nie orzeczono wymienionego obowiązku na rzeczL. F.solidarnie od oskarżonychM. T. (1),W. D.orazI. T., a także nie orzeczono nawiązki na rzecz pokrzywdzonychM. W. (2),R. W.,D. P. (4),N. G.,A. S. (2),J. S. (1), zarzucając wyrokowi:

1
błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia, przez przyjęcie, że pokrzywdzeniM. L. (2),P. S. (2),D. P. (1),N. G.złożyli wnioski zart. 46§1 KKpo zamknięciu przewodu sądowego, co nie miało miejsca,

2
niesłuszne niezastosowanie nawiązki zart. 46§2 KK, pomimo wniosku prokuratora i pełnomocnika pokrzywdzonych oraz pomimo orzeczenia środka kompensacyjnego na rzecz znakomitej większości pokrzywdzonych,

3
obrazęart. 415 KCpolegającą na niewłaściwej wykładni tego przepisu i nieprzyjęciu przez sąd, że szkoda obejmuje szkodę rzeczywistą i utracone korzyści, a naprawienie szkody musi odzwierciedlać stan na dzień orzekania.

Podnosząc wymienione zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie na rzecz pokrzywdzonych:

1
M. L. (2),P. S. (2),D. P. (4),N. G.obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem,

2
M. W. (2),R. W.,A. S. (2),J. S. (1)nawiązki,

3
L. F.obowiązku naprawienia szkody solidarnie od oskarżonychM. T. (1),W. D.orazI. T.w wysokości wskazanej przez pokrzywdzoną we wniosku z 25.08.2014 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
1. Apelacja obrońcówM. T. (1)okazała się w znaczniej części niezasadna. Niezasadne są zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo, zgodnie z wymogami określonymi wart. 7 KPKocenił dowody, na podstawie których dokonał ustaleń faktycznych stanowiących podstawę przypisaniaM. T. (1)przestępstw opisanych w punktach I, IV, V, VI, VII i X części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku. W szczególności, sąd
    a quoprawidłowo ocenił wyjaśnieniaM. T. (1)oraz pozostałych oskarżonych w zakresie odnoszącym się do czynów przypisanych temu oskarżonemu. Sąd prawidłowo ocenił też zeznaniaA. D. (2), osób pokrzywdzonych w sprawie, pracownikówprzedsiębiorstwa (...)oraz stron umów zawartych przezM. T. (1), a także opinię pisemną i opinie ustne biegłegoB. M. (2). W konsekwencji, sąd
    a quofakty leżące u podstaw przypisaniaM. T. (1)wymienionych przestępstw ustalił w sposób zgodny z rzeczywistością. Tym samym niezasadny jest zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Natomiast zasadny okazał się zarzut dotyczący oceny dowodów dotyczących nabycia mieszkania przyul. (...)weW., a w konsekwencji zarzut błędnego ustalenia faktów dotyczących tego zdarzenia. Zasadny okazał się również zarzut obrazy przepisuart. 415§1 KPKdotyczący nałożenia na oskarżonego obowiązku odszkodowawczego wbrew klauzuli antykumulacyjnej, a także zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 523 ust. 2 w zw. zart. 57 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawczeTrafny okazał się również zarzut rażącej niewspółmierności kar jednostkowych i kary łącznej wymierzonych temu oskarżonemu.
2. Przechodząc do szczegółowych uwag odnoszących się do apelacji obrońcówM. T. (1), zważyć należy, co następuje. W apelacji stwierdza się, że jedynym zamiarem i celem oskarżonego było wybudowanie budynków mieszkalnych, przekazanie lokali klientom i zarobienie na różnicy pomiędzy kosztem budowy a zyskiem ze sprzedaży poszczególnych lokali. Zachowanie oskarżonego, które doprowadziło do upadłości było nieumyślne. Przemawia za tym brak doświadczenia życiowego i wcześniejszego prowadzenia działalności gospodarczej, brak kwalifikacji i kierunkowego wykształcenia oraz obdarzenie zaufaniem osób, które go oszukały. (Należy zauważyć, żeW. D.twierdzi zaś, że to ona została oszukana przezM. T. (1)). W omawianej apelacji stwierdza się również, że oskarżony przeczy, że działał wspólnie i w porozumieniu zA. D. (2)w wykonaniu z góry powziętego zamiaru. Prawdą jest, że zgodził się, aby toA. D. (2)prowadził działalność gospodarczą i w tym celu udzielił mu pełnomocnictwa. Jednak nie wszystkie bieżące informacje dotyczące firmy były mu przekazywane. Niektóre z informacji zostały celowo przed nim zatajone. Oskarżony podejmował działania, aby uzyskać środki finansowe potrzebne dla upłynnienia działalności i funkcjonowania przedsiębiorstwa. Losy firmy nie były mu zupełnie obojętne. Wskazuje się również, że środki, które oskarżony zamierzał uzyskać ze sprzedaży(...)u chciał przeznaczyć w całości na rzeczfirmy (...), aby dokończyć inwestycję wI.iS..W (...)nie było wykonywanych żadnych prac remontowych. Robiono jedynie nowe wejście do budynku od strony ulicy oraz ścianki działowe na piętrze, za co zapłacili najemcy. Nie jest też prawdą, że remont mieszkania wP.został przeprowadzony ze środkówfirmy (...).
Odnosząc się zatem do zarzutu obrazy przepisów postępowania sformułowanego w punkcie II. 3 apelacji oraz do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego w punktach IIIa, b, c, d i e apelacji, stwierdzić należy, co następuje. Uznanie, żeM. T. (1)swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona typu czynu zabronionego zart. 301§2 KKw zw. zart. 12 KKwymaga ustalenia, że będąc dłużnikiem kilku wierzycieli doprowadził do swej niewypłacalności. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji pojęcie niewypłacalności rozumienie w sposób określony wart. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, czyli jako stan, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W tożsamy sposób stan niewypłacalności rozumiany jest w doktrynie prawa cywilnego. Mianowicie, przez niewypłacalność dłużnika rozumie się taki stan, w którym jego majątek nie wystarcza na pokrycie długów. Chodzi więc o taki stan majątku dłużnika, w którym nie jest on w stanie zadośćuczynić swoim zobowiązaniom z powodu braku substancji majątkowej (zob. np. M.Pyziak-Szafnicka,
    Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności dłużnika, Warszawa 1995, s. 89 i n.). Niewypłacalność jest stanem faktycznym istniejącym obiektywnie, niezależnie od dobrej, czy złej woli dłużnika (zob. J.Makarewicz,
    Kodeks karny z komentarzem, Lwów 1938, s. 631). Takie rozumienie wymienionego pojęcia odpowiada znaczeniu, w jakim pojęcia tego używa się w tzw. powszechnym (ogólnym) języku polskim. Objawem niewypłacalności dłużnika może być bezskuteczność prowadzonej przeciw niemu egzekucji, ogłoszenie jego upadłości, złożenie przez niego wyjawienia majątku albo faktyczne zaprzestanie wypłat, choć wystąpienie tych zdarzeń nie przesądza jeszcze o niewypłacalności.
Według sądu pierwszej instancji zachowanie oskarżonego, które doprowadziło do jego niewypłacalności polegało na tym, żeM. T. (1):

1
pełnomocnikiemprzedsiębiorstwa (...)ustanowiłA. D. (2), o którym wiedział, że posiada orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia działalności gospodarczej oraz, pomimo wiedzy o jego wcześniejszych niepowodzeniach w prowadzeniu takiej działalności,

2
A. D. (2)udzielił pełnomocnictwa do faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przezprzedsiębiorstwo (...),

3
uzgodnił zA. D. (2), że ze środków wpłaconych przez nabywców lokali mieszkalnych na osiedlu wI.iS.będzie mógł pobierać połowę na własne cele,

4
zezwoliłA. D. (2)na spłatę jego długów ze środków finansowychprzedsiębiorstwa (...),

5
nie weryfikował wydatków dokonywanych przezA. D. (2),

6
środkiprzedsiębiorstwa (...)inwestował w remonty oraz zakupy innych nieruchomości, w tym:

a
w dniu 12.09.2006 r. działki gruntowej wI.za 102.000 zł,

b
w dniu 10.01.2007 r. dwóch działek gruntowych wI.odM.iA. S. (6)za 2.375.000 zł,

c
w dniu 27.03.2007 r. nieruchomości przyul. (...)weW.za 1.850.000 zł odE.iR. Z. (1)((...)),

d
w dniu 3.05.2007 r. ½ udziału w domu położonym wP.za 300.000 Euro,

e
w dniu 26.08.2007 r. działkę gruntową wW.odU. J.za 686.000 zł.

Według sądua quo, wymienione zachowania doprowadziły do tego, że latem 2008 r. oskarżony stał się niewypłacalny, tj. nie miał zdolności do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Wbrew zarzutom apelacji obrońcówM. T. (1), sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wymieniony oskarżony wiedział, żeA. D. (2)ma sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, a jego wcześniejsze przedsięwzięcia gospodarcze zakończyły się niepowodzeniem. Wskazują na to zwłaszcza złożone na rozprawie w dniu 14.06.2016 r. przezB. N. (3)zeznania, że przestrzegałM. T. (1)przed jego teściem, czyliA. D. (2)mówiąc, że nie powinien z nim prowadzić działalności gospodarczej, gdyż ten jest nieobliczalny (k. 38510), a także treść maila, który oskarżony otrzymał odA. D. (2)w grudniu 2006 r. (k. 35223). Na wymienione ustalenie wskazuje także mail z 16.12.2007 r. wysłany przez oskarżonego doA. D. (2), w którym pisze, że „zaufałem ci całkowicie, mimo że wielu ludzi mi mówiło, że pieniądze wychodzą bokiem (i nie tylko na wasze stare długi). Przedstaw mi plan […] jak zamierzasz utrzymać firmę i nie splajtować,

    jak to się stało z twoimi wszystkimi innymi firmami” (k. 35335v; k. 39182). Na rozprawie w dniu 26.01.2017 r.A. D. (2)zeznał też, że o zakazie prowadzenia przez niego działalności gospodarczej wiedziałaI. T.i chybaM. T. (1). Nietrafne jest więc twierdzenie apelujących, że oskarżony nie wiedział o zakazanie prowadzenia działalności gospodarczej przezA. D. (2)(s. 32 apelacji).
Prawidłowe jest ustalenie sądu, żeM. T. (1)uzgodnił zA. D. (2), że ze środków wpłaconych przez nabywców lokali mieszkalnych na osiedlu wI.iS.będzie mógł pobierać połowę na własne cele. Wskazuje na to przede wszystkim treść maila wysłanego przez oskarżonego doA. D. (2)w dniu 21.06.2007 r., w którym napisał „mówiłeś mi, że będę mógł brać po połowie każdej wpłaty!”. Treść tego maila jednoznacznie wskazuje, że

    z każdej wpłaty, dokonanej przez dowolnego klienta,M. T. (1)mógł wykorzystać połowę na własne cele, niezwiązane z wybudowaniem osiedla mieszkaniowego wI.iS.. Na takie ustalenie wskazuje również dalsza część tego maila. Mianowice, „zajmij się klientami; dlaczego np. paniF.nie wpłaciła więcej?”. Wymienione zdanie stanowi polecenie, abyA. D. (2)uzyskał od nabywców lokali mieszkalnych dalsze środki finansowe, czyli kolejne raty za mieszkanie. Tym samym, nie można podzielić stwierdzenia zawartego w apelacji wymienionego oskarżonego, żeA. D. (2)obiecał mu, że od kwietnia do lipca 2007 r. będzie mógł wybrać 50% z wpłat klientów na spłatę pożyczki udzielonej mu przezW. D.w wysokości 100.000 Euro, tj. 400.000 zł, co stanowiło równowartość wkładu na rozpoczęcie działalnościprzedsiębiorstwa (...)(s. 33 apelacji).
Prawidłowe jest ustalenie sądu, żeM. T. (1)zezwoliłA. D. (2)na spłatę jego długów ze środków finansowychprzedsiębiorstwa (...). Na rozprawie w dniu 20.09.2016 r.A. D. (2)zeznał wszak, że „Odnośnie doM.,M. T. (1)uznał, że nie należy tej sprawy ciągnąć zfirmą (...), że należy z tym skończyć, a on pomoże. […]M.trzeba było wybudować garaż, który kosztował 50.000 zł. Trejgis wyraził zgodę na realizację zobowiązań wobecM., choć nie zdawał sobie sprawy, do jakiej kwoty to dojdzie. Za kafleprzedsiębiorstwo (...)zapłaciłofirmie (...)ogromną kwotę”. Na wymienione ustalenie wskazuje także treść cytowanego wcześniej maila z 16.12.2016 r., z którego wynika, żeM. T. (1)wiedział, żeA. D. (2)spłaca swoje długi środkami finansowymiprzedsiębiorstwa (...)i akceptował taką sytuację.
Prawidłowe jest ustalenie, żeM. T. (1)znał sytuację finansowąprzedsiębiorstwa (...)oraz postępy budowy osiedli mieszkaniowych wI.iS., a także, że weryfikował wydatki dokonywane przezA. D. (2). Wskazują na to zeznaniaA. D. (2), że oskarżony kontrolował zapisy księgowe dotyczące wydatkówprzedsiębiorstwa (...)oraz, że nie zakwestionował żadnego z tych wydatków. Na rozprawie w dniu 20.09.2016 r.A. D. (2)zeznał też, że „Decyzje podejmowaliśmy wszyscy razem, bo jeszcze byłD.iI. T.. W zasadzie we czwórkę podejmowaliśmy decyzje, choć moje zdanie było najważniejsze.M. T. (1)mieszkał we Francji. Kontaktowałem się z nim telefoniczne i najważniejsze decyzje konsultowałem z nim”. Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r.A. D. (2)zeznał, że większość informacji ofirmie (...)otrzymywał od niego, a później także odI. T.. Pracownikprzedsiębiorstwa (...)D.na rozprawie w dniu 11.02.2016 r. podał zaś, że „na budowę wI.M. T. (1)przyjeżdżał co miesiąc”.
Prawidłowe jest ustalenie, że środkiprzedsiębiorstwa (...)Trejgis inwestował w remonty oraz zakupy innych nieruchomości, w tym:

1
w dniu 12.09.2006 r. działki gruntowej wI.za 102.000 zł,

2
w dniu 10.01.2007 r. dwóch działek gruntowych wI.odM.iA. S. (6)za 2.375.000 zł,

3
w dniu 27.03.2007 r. nieruchomości przyul. (...)weW.za 1.850.000 zł odE.iR. Z. (1)((...)),

4
w dniu 3.05.2007 r. ½ udziału w domu położonym wP.za 300.000 Euro,

5
w dniu 26.08.2007 r. działkę gruntową wW.odU. J.za 686.000 zł.

W tym zakresie przywołać należy przede wszystkim zeznania pracownikówprzedsiębiorstwa (...)pracujących na różnych budowach, poza osiedlami mieszkaniowymi wI.iS.. Odnośnie do remontu domuM. T. (1)wP., na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r.W. H.zeznał, że pracując wfirmie (...)przez 10 dni był wP.z dwoma pracownikami zP.. Na miejscu spotkałM. T. (1), który zlecał mu prace. WP.miał być przeprowadzony remont kapitalny. Trzeba było założyć nową instalację elektryczną. Był duży zakres robót.M. T. (1)przedstawiał się jako właściciel domu.

    Wyjazd doP.miał miejsce w czasie, gdy na budowie wI.było dużo pracy i nie było przestojów.W. H.zeznał też, że pracując wfirmie (...)otrzymywał różne zlecenia odA. D. (2). Robił instalacje w jakimś zakładzie fryzjerskim, w willi naŻ., w magazynach w starymP..
M. D. (3)zeznał, że gdy pracował wfirmie (...), z kolegą był wP., gdzie robił remont całego mieszkania. Było to prywatne mieszkanie trzypoziomowe. Pracowali tam przez trzy tygodniew ramach umowy o pracę wfirmie (...)i w ramach wynagrodzenia ze stosunku pracy, które otrzymywał odM. T. (1). W mieszkaniu wszystko trzeba było robić po trzy razy, bo nie podobało się żonieM. T. (1). Na polecenie matki żonyM. T. (1)musieli też przemalować salon.Materiały do remontu pochodziły z budowy wI.. Były to grzejniki, rury, narzędzia, farby, glazura. Standard materiałów był wysoki.Na miejscu nie kupowali żadnych materiałów. Wszystko było z Polski. Rządziła tam żonaM. T. (1). W tym czasie, nie była jeszcze jego żoną. Wcześniej byli tam inni pracownicy zI..

M. D. (3)zeznał także, że wynagrodzenie za pracę do pewnego czasu było płacone regularnie. Problemy zaczęły się w ostatnim półroczu jego pracy. Według świadka, w firmie nie liczono się z żadnymi pieniędzmi. Widział jak w sklepieA. D. (2)z żoną wydał 1500 zł, gdy w tym czasie zaczęły się kłopoty z wypłatą wynagrodzeń. Gdy zatrudnił się w tej firmie, nie było żadnych zastojów. Ale już po półtora roku pracy brakowało materiałów. Świadek ten zeznał również, że

    pracował też przy remoncie mieszkaniaM. T. (1)naul. (...)
. Robił tam wodę, gaz i łazienkę. Gdy skończyli hydraulikę przyszli murarze i zrobili posadzkę oraz płytki.

    Oni też byli z budowy wI.
. Roboty odbierałA. D. (2).

    Rozliczenie za tą pracę nastąpiło w ramach stosunku pracy wfirmie (...). Było to w czasie zatrudnienia na budowie wI.. Wszystkie materiały na remont tego mieszkania były brane z budowy wI.. Kupiony został tylko piec gazowy. Świadek pracował także

    whotelu (...)oraz na budowie domuK. M. (2)
. Pracował tam z czterema innymi pracownikamifirmy (...), którzy wcześniej pracowali na budowie wI..M. D. (3)zeznał, że materiały na budowę tego domu przywoziłA. D. (2).

A. S. (7)zeznał w postępowaniu przygotowawczym (przesłuchanie z 12.10.2010 r., k. 3486-3487), że „zdarzało się również, że przewoziłem materiały budowlane jak kostka brukowa, krawężniki oraz suchy beton do miejscowościŻ., […] woziłem je

    do zrobienia drogi dojazdowej wŻ.do prywatnych posesji, […] nadto woziłem […] regipsy razem z klejem i profilami na budowę

    przy remoncie
(...)[…] na ten(...)woziłem tylko materiały wykończeniowe wnętrza pomieszczeń, […] jeździłem tam od lata 2008 r., […] woziłem materiały budowlane do znajomegoA. D. (2), który wykonywał dobudówkę do swojego domu weW.

    przy ulicy bocznejul. (...)
, […] na jego budowę woziłem cegłę(...)w ilości około 23 palet, [… ] dwa razy woziłem materiały

    do prywatnych domów majstra o nazwiskuF.
, były to kostka brukowa w kształcie puzzli, falowana dachówka, […] wiem, że inny kierowcafirmy (...)woził pracownikówM. T. (1)doP.oraz woził tam materiały budowlane; z pracowników, którzy pojechali doP.byliP. P. (2), mężczyzna o pseudonimie(...)orazW., […] był jeszczeM.o pseudonimie(...), który zajmował się hydrauliką”. Wymienione zeznania świadek podtrzymał przed sądem pierwszej instancji.

P. P. (2)przed sądem zeznał, że dostarczał materiały budowlane pod różne adresy podane przezA. D. (2). Woził materiały

    na budowę w(...)iJ.
.(...)brał z różnych hurtowni budowlanych. Zdarzało się, że z budowy wI.przewoził materiały w inne miejsca. Na teren(...)u woził armaturę i różne inne materiały. Jeździł tam dwa razy dziennie i woził tego dużo. Wyjazdy zlecał muA. D. (2). WP.był dwa tygodnie. Materiały doP.wiózł z hurtowni zW.. Na miejscuM. T. (1)mówił, co mają robić. Wszystko miało być w wysokim standardzie. Świadek pamiętał deski bambusowe, których cena była niemała oraz, że remont dotyczył całości budynku: elektryki, tynków, gazu, ogrzewania.

    Materiały na te prace wożone były z Polski. Narzędzia na remont wP.były brane z budowy zI.
. Według świadka, na pewno ucierpiała na tym budowa, a

M. T. (1)o wszystkim wiedział.
Należy przytoczyć także treść maila wysłanego przezM. T. (1)doA. D. (2)w dniu 21.06.2007 r. dotyczącego remontu domu wP.. Mianowicie „proszę, żebyP.przywiózł następujące rzeczy: zaślepki do dziur w kafelkach przy rurach, […] papier ścierny okrągły, […] papier ścierny do szlifierki, […] dwie paczki parkietu, no i tych palantów zP.wraz zeS.; ktoś na pewno musi przyjechać, żeby nie było przerwy do 5 lipca, […] jakP.przywiezie tych zP., to zostaną 10 dni do 4 lipca, […] mam nadzieję, że uda mi się zrobić zF.4 pokoje na górze (znaczy dwa piętra) iA.zA.iS.będą musieli tylko wykończyć korytarz, kuchnię i salon. Później do 23 lipca możesz zatrzymać całą ekipę wI., […]
    pod koniec lipca chciałbym sprowadzić tę samą ekipę, co teraz, […] wtedy Faza zająłby się elektryką w salonie i w piwnicy, aS.zT.wykończeniem”.
W świetle wymienionych dowodów, a także dalszych dowodów przeprowadzonych przez sąd pierwszej instancji, stwierdzić należy, że wymieniony sąd prawidłowo ustalił, że z majątkuprzedsiębiorstwa (...)prowadzone były inwestycje niemające związku z wybudowaniem osiedli mieszkaniowych wI.iS., w tym remonty kapitalne mieszkania wP.oraz weW.naul. (...)ihotelu (...), a także prace budowlane zlecane przezA. D. (2), o czymM. T. (1)wiedział. Wymienione inwestycje, nie tylko, że pomniejszyły majątekprzedsiębiorstwa (...), ale prowadziły do opóźnień i przewlekłości w budowie wymienionych osiedli mieszkaniowych, a w konsekwencji, do zaprzestania prac na tych budowach. Wszystko to odbywało się za wiedzą i akceptacjąM. T. (1).
Sąd

    a quozasadnie nie dał więc wiary zeznaniomA. D. (2), żeprzedsiębiorstwo (...)nie wykonywało remontu domuA. T. (1)we Francji, że wykonywali to pracownicy, którzy pracowali wfirmie (...), ale którychA. D. (2)zatrudnił do tego remontu, jako osoba prywatna, że sam upoważnił się do tego, aby zatrudnić tych pracowników i wysłać ich do Francji, „

    bo w końcu tam była jego córka. Wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, z zeznań pracownikówprzedsiębiorstwa (...)wynika, że remont domu wP., a także remont mieszkania przyul. (...)weW.oraz inne roboty budowlane zlecone przezA. D. (2), wykonywali w ramach stosunku pracy w tym przedsiębiorstwie i należnego z tego tytułu wynagrodzenia.
Odnośnie do zakupu przezM. T. (1)różnych nieruchomości, na rozprawie w dniu 20.09.2016 r.A. D. (2)zeznał, że jako pełnomocnikfirmy (...)kupił nieruchomość wW.. Dał 10% zaliczki. Środki wypłacił z rachunku firmy. […] Działkę wS.kupił razem zD.za kilkadziesiąt tysięcy złotych za pieniądzefirmy (...). Na firmę kupił też od gminy działkę wI.. […]A. D. (2)zeznał, że nie wyobraża sobie, aby zakup działek wS.i wI.odbył się bez wiedzyM. T. (1).M. T. (1),I. T.iD.kupili także działkę od państwaS.. Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r.A. D. (2)zeznał, że miał zamiar pieniądze uzyskane ze sprzedaży lokali mieszkalnych przeznaczyć na zakup działki wK.. Fakt nabycia wymienionych nieruchomości, a także nieruchomości(...)nie jest zresztą kwestionowany w apelacji obrońców oskarżonegoM. T. (1), ani w innych apelacjach.
Według biegłegoB. M. (2), środki wydane na niecelowe zakupy przezfirmę (...)wyniosły 4.400.000 zł. W tej kwocie mieści się: zakup działki od małżonkówS., nieruchomości: wW.,S.,I.oraz spłata „starych długów”, nakłady poniesione na nieruchomość(...)i remont tego hotelu, a także materiały budowlane zabrane z budowy do różnych prac, w tym naŻ.. Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. wymieniony biegły podał, że zakup nieruchomości od małżonkówS.nie był zasadny gospodarczo. Celem działalności prowadzonej przezM. T. (1)było bowiem wybudowanie budynków mieszkalnych. Nabywanie z wkładów wniesionych przez przyszłych lokatorów, a nie z własnych środków, gruntów pod przyszłe inwestycje biegły uznał za niecelowe gospodarczo. Początkiem zagrożenia niewypłacalnością był zaś zakup(...)u. Na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. biegły powtórzył, że niecelowe inwestycje w nieruchomości obejmują: działkiS.,W.,(...), nakłady na remonty w(...),S.,I.dom, stare długiA. D. (2).
Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. biegły podał zaś, że wszystkie czynności wykonane osobiście przezM. T. (1)i mieszczące się w zakresie działalnościfirmy (...), są czynnościami na rzecz tej firmy. Zakup(...)u odbył się na rzeczfirmy (...). Na kupno tej nieruchomości ww. firma nie posiadała wolnych środków finansowych. Źródłem finansowania zakupu tej nieruchomości w wysokości 1.850.000 zł była wszak pożyczka uzyskana odW. D.(rozprawa z 15 listopada 2016 r.).
Dla oceny zachowaniaM. T. (1)przypisanego mu w punkcie I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku znaczenie mają także zeznaniaG. K.złożone na rozprawie w dniu 13.06.2011 r. przed Sądem Rejonowym dla Wrocławia Fabryczna w postępowaniu upadłościowymfirmy (...), VIII GUp 49/09/Zw 42 oraz VIII GUk 50/10, które zostały odczytanie przez sąd pierwszej instancji na rozprawie głównej. Mianowicie, „

    Pierwsze problemy z płynnością upadłego pojawiły się w kwietniu 2008 r.,gdy przelaliśmy transzę z kredytu bankowego za zakup mieszkania. WtedyA. D. (2)powiedział, że ta wpłata pójdzie na zobowiązania wobec pracowników i inne płatności firmy. Byliśmy tym zaskoczeni. Wkrótce zorientowaliśmy się, jak wygląda rzeczywistość wS.iI.. […]

    Na przełomie grudnia 2008 r. i stycznia 2009 r.A. D. (2)zaproponował nam rozliczenie naszych usług na rzeczfirmy (...)przeniesieniem własności mieszkania, z uwagi na brak środków płynnych. […] Żadna instytucja finansowa nie chciała pokryć kosztów dokończenia budowy osiedla wI.i wybudowania osiedla wS.. Gdy w rozmowie z bankami mówiłem, że chodzi ofirmę (...)iA. D. (2), zamykało to jakiekolwiek negocjacje. W tych sprawach byłem w około 15 bankach. […]

    Wszystkie informacje przekazywałem […] takżeM. T. (1)
. […] PowiedziałemA. D. (2), że czas skończyć z tą zabawą i trzeba na poważnie zacząć realizować plan naprawczy firmy, który został przygotowany. Postawiłem sprawę jasno pytając, czy chodzi mu o uratowanie kilkudziesięciu rodzin, które zostawili na lodzie, czy też oszukanie dalszych naiwnych ludzi. […]A. D. (2)odmówił podpisania jakiejkolwiek umowy. […] Sprawa(...)u została wywołana przezA. D. (2). Początkowo nie wiedziałem o co chodzi.A. D. (2)mówił o kwocie 5-6 milionów zł. Została zawarta umowa w biurem pośrednictwa sprzedaży nieruchomości i uczestniczyła w tym była żonaA. D. (2). […]

    Pan Trejgis wydawał się zorientowany w sytuacji.

    Przedstawiłem mu sytuację o podjętych już czynnościach i planach.Prosiłem o jak najszybszy przyjazd do kraju, gdyż sprawa tego wymaga. […]

    Dużo częściejM. T. (1)kontaktował się z moją żoną, niż ze mną. […] Obecnie wydaje mi się, że była to gra na czas, gra pozorów. Wszystko funkcjonowało w ramach interesu rodzinnego. […] W lipcu 2009 r.A. D. (2)chciał ode mnie pożyczyć 20.000-30.000 zł pod zastaw działki wN.. […]

    Zapytałem, co na to jego była żona. Odpowiedział, że ona o wszystkim wie[…]

A. D. (2)przekonywał, że jego była żona wie, że wszystko jest załatwione z(...)
[…] Później okazało się, że na(...)była cała rodzinaA. D. (2)”.
Na rozprawie w dniu 11 października 2016 r.G. S.zeznała, że jak wiosną 2007 r. z mężem kupowała mieszkanie, toA. D. (2)powiedział, że zimą postawimy w nim choinkę. Jak przyjechaliśmy na budowę, to było 4-5 pracowników.

    Nie było sprzętu, nic się nie działo.A. D. (2)zniszczył i zrujnował nasze życie.

    Nie mamy mieszkania. Mamy długi i komornika. Nie możemy otrzymać kredytu. Natomiast, na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r.J. T. (2)zeznał, że umowę o zakup lokalu mieszkalnego zawarł w czerwcu 2008 r., na co musiał wziąć kredyt z banku. Umowę zawarł zA. D. (2). Wziął kredyt na 420.000 zł, co stanowiło 80% wartości lokalu. Skończyło się na tym. że komornicy go zlicytowali i zabrali samochód.
3. Natomiast dla uznaniaM. T. (1)za winnego popełnienia przestępstw zart. 300§2 KKiart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, istotne znaczenie mają te elementy zachowania oskarżonego, które polegają na dokonywaniu różnych czynności faktycznych lub pozornych uszczuplających jego majątek, jako dłużnika wielu wierzycieli w sytuacji, gdy był zagrożony niewypłacalnością lub upadłością, skutkujących uszczupleniem lub udaremnieniem zaspokojenia jego wierzycieli. Odnośnie do tych kwestii sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, żeM. T. (1): 1) był dłużnikiem wielu wierzycieli, 2) był zagrożony niewypłacalnością, 3) świadomy wymienionych stanów nabywał różne nieruchomości albo rzeczywiście lub pozornie obciążał składniki swojego majątku, 4) co doprowadziło do skutku w postaci uszczuplenia zaspokojenia jego wierzycieli. Zarzuty i argumenty podniesione w apelacji obrońcówM. T. (1)są nietrafne, z wyjątkiem tych, które odnoszą się do nabycia mieszkania weW.przyul. (...).
Odnośnie do zbycia przez oskarżonego na rzecz żonyA. T. (1)udziałów w domu położonym wP., sąd pierwszej instancji ustalił, że w dniu 3 maja 2007 r. małżonkowie Trejgis kupili dom przy(...)za cenę 300.000 Euro. Ich udziały w tej nieruchomości były równe, po ½ prawa własności. W dniu 2 marca 2009 r., gdyprzedsiębiorstwo (...)było już zagrożone niewypłacalnością, a z majątku oskarżonego była prowadzona egzekucja komornicza,M. T. (1)zbył na rzecz żonyA.¼ swoich udziałów w wymienionej nieruchomości, a następnego dnia darował jej pozostałe ¼ swoich udziałów. Wartość przysporzeń na rzeczA. T. (1)wyniosła 150.000 Euro, która dzięki wymienionym czynnościom stała się jedynym właścicielem rzeczonego domu.
W apelacji podnosi się zaś, że nabywając wymieniony domA. T. (1)zapłaciła 200.000 Euro, aM. T. (1)100.000 Euro, które otrzymał w formie pożyczki odW. D.. Ponieważ wymienione wartości nie odpowiadały wysokości udziałów w rzeczonej nieruchomości,M. T. (1)zobowiązał się do wyrównania żonie różnicy, w stopniu odpowiadającym ich udziałom w tym domu. Ponieważ nie był w stanie spłacić żony, postanowił darować jej należny jej udział w wysokości ¼ prawa własności. Pozostałe 1/4 udziału zbył żonie, gdyż potrzebował pieniędzy.
Oceniając zarzuty apelacji odnoszące się do wymienionego zdarzenia, przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że cena kupna wymienionego domu wynosiła 300.000 Euro, a w chwili nabycia oskarżony zapłacił 100.000, a jego żona 200.000 Euro. Zgodnie z wyrażoną przez oskarżonego deklaracją, powinien zatem dopłacić żonie 50.000 Euro. W ten sposób oboje małżonkowie zapłaciliby po 150.000 Euro ceny domu, co odpowiadałoby wysokości ich udziałów w tej nieruchomości. TymczasemM. T. (1)zamiast 50.000 Euro darował żonie ¼ swojego udziału o wartości 75.000 Euro i przeniósł na nią dalsze ¼ udziału o takiej samej wartości.
Pomijając nawet kwestię, żeA. T. (1)uzyskała przysporzenie w kwocie wyższej niż wynikało z arytmetycznego rachunku, nie można z pola widzenia tracić, żeM. T. (1)wymienionych czynności dokonał, gdy był już zagrożony niewypłacalnością, a przeciwko niemu były prowadzone czynności egzekucyjne. Oskarżony działał więc ze świadomością, że przenosząc na żonę udziały w wymienionym domu, uniemożliwił wierzycielom zaspokojenie się z tych udziałów, przez co uszczuplił zaspokojenie ich roszczeń. W świetle tych okoliczności, wymienione zarzuty apelacji są niezasadne.
Niezasadne są także zarzuty dotyczące pozornego obciążania przezM. T. (1)składników swojego majątku, skutkiem czego było uszczuplenie zaspokojenia jego wierzycieli. Odnośnie do wszystkich tych zdarzeń ustalenia sądu pierwszej instancji są prawidłowe, dokonane na podstawie dowodów ujawnionych na rozprawie i prawidłowo ocenionych, zgodnie z wymogami określonymi wart. 7 KPK. Dość powiedzieć, że na rozprawie w dniu 20.09.2016 r.A. D. (2)zeznał, że odB. K. (2)nie otrzymał żadnych pieniędzy. „To, że w akcie notarialnym jest zapis, że otrzymaliśmy 800.000 zł. było głupotą. […]P. S. (4)mieliśmy sprzedać działkę za pół miliona złotych. Nie zapłacił za tą działkę, choć w umowie było zapisane, że zapłacono 80 albo 100 tysięcy złotych”.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pomimo braku możliwości dokonania precyzyjnych ustaleń w zakresie wydatkowania środkówprzedsiębiorstwa (...)na cele niezwiązane z jego działalnością, należy przyjąć, że działania takie w rzeczywistości miały miejsce i wraz z inwestowaniem środków na zakup nieruchomości oraz ich remont doprowadziły do niewypłacalności tego przedsiębiorstwa (s. 63 uzasadnienia wyroku).
Odnośnie zaś do kwestii przeniesienia na rzeczW. D.udziałów w nieruchomości(...)sąd odwoławczy przyjął, że zachowanieM. T. (1)wyczerpuje wyłącznie znamiona typu czynu zabronionego określonego wart. 302§1 KK. W związku z tym, czyn przypisany temu oskarżonemu w punkcie IV części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku sąd odwoławczy zakwalifikował jako przestępstwo zart. 302§1 KK. Uwagi w tej kwestii przedstawione zostały w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Podsumowując dotychczasowe uwagi należy powiedzieć, że, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wyjaśnieniaM. T. (1), zeznaniaA. D. (2)oraz dalszych świadków, w tymD. N., I.G.,D. C., W.K.orazS. F., a także pozostałe dowody ujawnione na rozprawie głównej. Oceniając dowody ujawnione na rozprawie, sąd
    a quonie przekroczył granicy swobodnej oceny, a także dopełnił powinności uwzględnienia i oceny wszystkich dowodów. W następstwie tego, sąd
    meritiprawidłowo ustalił fakty istotne dla rozstrzygnięcia o winieM. T. (1)dotyczącej zarzutu oskarżenia, że umyślnie doprowadził do niewypłacalnościprzedsiębiorstwa (...), o którym mowa w punkcie I części rozstrzygającej wyroku oraz, że będąc zagrożony niewypłacalnością uszczuplił zaspokojenie wielu swoich wierzycieli w ten sposób, że przeniósł na inne osoby składniki majątku zagrożone zajęciem albo pozornie obciążył składniki swojego majątku, o czym mowa w punktach IV, V, VI, VII, X części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.
4. W apelacji obrońcówM. T. (1)stawia się również zarzut, że sąd
    a quowadliwie ocenił opinię biegłegoB. M. (2), która jest niespójna, niejasna i wewnętrznie sprzeczna, dokonując na jej podstawie nieprawidłowych ustaleń faktycznych. Uzasadniając wymieniony zarzut wskazuje się, że opinia zawiera wiele nieścisłości, mylnie dokonuje prostych obliczeń rachunkowych oraz zawiera błędne zapisy i oznaczenia, a także podwójnie nalicza koszty (s. 43 apelacji). Apelujących razi niekonsekwencja biegłego, który z jednej strony twierdzi, żeM. T. (1)mógł dokonywać dowolnych rozporządzeń swoim osobistym majątkiem, a z drugiej strony przyjmuje, że wszystkie osobiste rachunki bankowe oskarżonego były jednocześnie rachunkamiprzedsiębiorstwa (...), a dokonane na nich transakcje związane były bezpośrednio z działalnością tego przedsiębiorstwa (s. 44 apelacji).
Odnośnie do braku obiektywizmu i stronniczości biegłego wskazuje się, że biegły odpowiadając na pytania sformułowane w postanowieniu z 19.03.2013 r. musiał przedstawiać własne oceny ujawnionych faktów, jak np. czy transakcje gospodarcze były uzasadnione (s. 45-46 apelacji). Poza tym, biegły wykraczał poza zakres postanowienia o powołaniu biegłego. Jednocześnie w apelacji podaje się, że biegły na rozprawie wyraźnie oświadczył, że jego założeń i ocen nie można traktować jako dowodów w sprawie (s. 45 apelacji).
Zarzuty sformułowane w punktach II.1 i II.2 apelacji są niezasadne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że powody osłabiające zaufanie do biegłego powinny opierać się na faktach możliwych do sprawdzenia i ustalenia. Taką podstawę mogą tworzyć wypowiedzi biegłego, zawarte w opinii lub składane poza nią, wskazujące na kierunkowe nastawienie do sprawy lub uprzedzenie wobec jednej ze stron (por. A.Gaberle,Dowody w sądowym procesie karnym, Kraków 2007, s. 177). W orzecznictwie sądów polskich SN konsekwentnie podkreśla, że w opinii nie powinny znajdować się sformułowania dotyczące winy oskarżonego lub oceny prawnej jego czynu (zob. wyr. SN z 27.2.1971 r., III Kr 210/70, OSNKW 1871, z. 9, poz. 133; wyr. SN z 28.6.1977 r., Rw 192/77, OSNKW 1977, z. 9, poz. 104; wyr. SN z 17.3.1980 r., I KR 12/80, OSNPG 1980, nr 11, poz. 135). Także w najnowszym orzecznictwie sądów apelacyjnych przyjmuje się, że biegły narusza reguły obiektywizmu, gdy wskazuje oskarżonego, jako sprawcę i winnego, określając sposób jego działania, co narusza przepisart. 195§3 KPKi ma wpływ na formułowane przez niego końcowe wnioski (zob. wyr. SA w Katowicach z 25.4.2013 r., II Aka 91/12, KZS 2013, z. 7-8, poz. 85). W innym orzeczeniu stwierdzono, że nawiązanie bezpośrednich osobistych kontaktów pomiędzy biegłym i oskarżonym z pominięciem organu procesowego, osłabia zaufanie do bezstronności biegłego w rozumieniuart. 196§3 KPKi uzasadnia dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego (zob. wyr. SA w Białymstoku z 26.3.2013 r., II Aka 48/13, Lex nr 1294732).
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu sprawie II Aka 233/17 wyraził pogląd, że jednym z warunków rzetelnego procesu karnego jest dopełnienie przez biegłego powołanego w sprawie standardu bezstronności subiektywnej i obiektywnej. Jeżeli biegły wypowiada się na temat winy oskarżonego, motywów i pobudek jego zachowania lub oceny prawnej czynu zarzuconego oskarżonemu, ujawnia swoje nastawienie do tej strony oraz wskazuje, że jest subiektywnie stronniczy w stosunku do oskarżonego. Z perspektywy zewnętrznego obserwatora, a zatem dopełnienia standardu bezstronności obiektywnej, taki biegły postrzegany jest, jako osoba mająca wyrobiony pogląd o oskarżonym, sprawie i przedmiocie ekspertyzy. Wymienione sytuacje dyskwalifikują biegłego, jako bezstronnego eksperta, mającego stwierdzić okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymagające wiadomości specjalnych. W konsekwencji, opinia wydana przez biegłego stronniczego (subiektywnie i obiektywne) nie stanowi dowodu w sprawie, a w miejsce tego biegłego należy powołać innego (art. 196§3 KPK).
W rozpoznawanej sprawie wymienione okoliczności nie występują. Więcej, biegłyB. M. (2)wyraźnie stwierdza, że jego poglądów i opinii, do przedstawienia których został zobowiązany w postanowieniu wydanym przez prokuratora, nie można traktować, jako dowodów w sprawie. Wymienione zachowanie biegłego wskazuje na zamiar zachowania obiektywizmu w stosunku do sprawy i bezstronności wobec stron. Jeżeli pomimo wyraźnego stanowiska biegłego, sąd powołuje się, na wyrażone przez niego opinie, okoliczność ta nie może obciążać biegłego. Dodać należy, że na rozprawie w dniu 27 września 2016 r. biegłyB. M. (2)podał, że „problem z rozliczeniem spraw finansowych polega na tym, że nie prowadzono rozdziału rachunków związanych z działalnością gospodarczą i prywatną, a operacje gospodarcze i przepływy finansowe były komplementarnie i zamiennie prowadzone ze wszystkich rachunków. Te rachunki były traktowane, jako związane z działalnością gospodarczą. Przy takim ich traktowaniu, nastąpił swobodny przepływ pieniądza pomiędzy rachunkami prywatnymi oraz rachunkami związanymi z działalnością gospodarczą”. Według biegłego należy domniemywać, że „wszystkie rachunki były używane do działalności gospodarczej”.
Podane w apelacji przykłady błędów rachunkowych i innych drobnych błędów popełnionych przez biegłego, w żadnym razie nie dyskredytują opinii, jako niepełnej, niejasnej i wewnętrznie sprzecznej. Sąda quostwierdził zresztą, że miał na uwadze zastrzeżenia pod adresem opinii zgłoszone przez strony i popełnione błędy rachunkowe. Według tego sądu, nie mają one jednak znaczenia dla sprawy. Pomimo występowania w opinii wymienionych uchybień, sąd pierwszej instancji uznał opinię za jasną, pełną i niesprzeczną (s. 63 uzasadnienia).
5. Jak zostało już powiedziane, sąd pierwszej instancji nie ustrzegł się błędów w ocenie dowodów ujawnionych na rozprawie głównej. Trafny jest bowiem zarzut dotyczący błędnej oceny wyjaśnień oskarżonegoM. T. (1)dotyczących nabycia mieszkania przyul. (...)weW.i w konsekwencji zarzut dokonania w tej kwestii błędnych ustaleń faktycznych. Zważyć bowiem należy, żeM. T. (1)iA. M., działająca w imieniuC. P.zawarli z formie aktu notarialnego w dniu 10 września 2008 r. przedwstępną umowę sprzedaży mieszkania przyul. (...). Z umowy wynika, żeM. T. (1)zobowiązał się kupić wymienioną nieruchomość ze środków pochodzących z majątku osobistego i do majątku osobistego, gdyż w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Cenę sprzedaży strony ustaliły na 225.000 zł (k. 32174-32175). Następie, w dniu 16 października 2008 r.M. T. (1)iA. M., działająca w imieniuC. P.zawarli z formie aktu notarialnego umowę sprzedaży wymienionej nieruchomości, z tym, żeM. T. (1)zawarł umowę w imieniuA. T. (1), na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu w dniu 11 września 2008 r. (k. 32202). Z treści umowy wynika też, że
M. T. (1)nabył wymienioną nieruchomość za środki pochodzące z majątkuA. T. (1)i do jej majątku osobistego(zob. k. 32154 oraz k. 32176-32178).
Z ujawnionych dowodów wynika również, że w dniu 23 września 2008 r.A. T. (2)przelała ze swojego rachunku wbanku (...)90.000 Euro na rachunek matkiW. D.prowadzony wBanku (...)weW.. Następnie, w dniu 16 października 2008 r.M. T. (1)na podstawiedowodu osobistego (...)i upoważnieniaW. D.wypłacił z wymienionego rachunku 70.000 Euro. Wymienioną kwotę wpłacił następnie na swój rachunek bankowy, z którego zapłacił cenę sprzedaży mieszkania przyul. (...).
Na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r.W. D.wyjaśniła że odnośnie do mieszkania przyul. (...), toM. T. (1)pobrał z jej konta 70.000 Euro, zamienił je na złote i miał około 250.000 zł, które wpłacił na swoje konto. Za mieszkanie zapłacił 205.000 zł, a z pozostałych pieniędzy pokrył koszty pośrednictwa i notarialne. Na remont tego mieszaniaW. D.przekazała mu osobne środki.
Sąd
    a quonie dał wiaryM. T. (1), że mieszkanie naul. (...)nabyła jego żona z darowizny odW. D., gdyż za wymienione mieszkanie oskarżony zapłacił środkami z własnego rachunku bankowego, opłacając także biuro pośrednictwa nieruchomości (s. 60 i 97-98 uzasadnienia wyroku). Według sądu pierwszej instancji,M. T. (1)płacąc za nieruchomość 225.000 zł usunął w ten sposób majątek zagrożony zajęciem. W tej kwestii sąd
    a quopodzielił opinię biegłego z zakresu księgowości, że wymieniona nieruchomość została nabyta ze środkówprzedsiębiorstwa (...), gdyż osobisty rachunek oskarżonego był jednocześnie rachunkiem tego przedsiębiorstwa.
Z taką oceną dowodów nie można się zgodzić. Faktem jest, żeM. T. (1)zawierając w dniu 16 października 2008 r. ostateczną umowę nabycia mieszkania przyul. (...)oświadczył przed notariuszem, że nabywa to mieszkanie ze środków żonyA. T. (1)oraz do jej majątku odrębnego. Przed zawarciem wymienionej umowyA. T. (1)przelała jednak na rachunek matkiW. D.90.000 Euro, z któregoM. T. (1)w dniu zawarcia umowy nabycia rzeczonego mieszkania wypłacił 70.000 Euro, które wpłacił na swój rachunek i stąd przelał na rzecz nabywcy mieszkania tytułem zapłaty ceny zakupu. Zważyć też należy, że jeżeli w umowie przedwstępnej nabycia tego mieszkania zawartej w dniu 10 września 2008 r.,M. T. (1)złożył oświadczenie, że nieruchomość nabywa z majątku osobistego, to następnego dnia, czyli 11 września 2008 r.A. T. (1)upoważniła męża do nabycia tej nieruchomości z jej majątku odrębnego. Okoliczność, żeA. T. (1)środki finansowe na nabycie tej nieruchomości przelała na rachunek matkiW. D., a nie na rachunek bankowy męża oraz okoliczność, że ostatecznieM. T. (1)zapłacił za to mieszkanie z osobistego rachunku, nie przeczą faktowi, że środki na zakup mieszkania pochodziły odA. T. (1). W takim razieM. T. (1)nie uszczuplił majątkuprzedsiębiorstwa (...)i nabywając dla żony mieszkanie przyul. (...)weW., nie uszczuplił zaspokojeniach swoich wierzycieli.
6. Trafny okazał się także zarzut obrazy przepisuart. 523 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawczepodniesiony przez obrońcówM. T. (1). W tej kwestii sąd pierwszej instancji uznałM. T. (1)za winnego tego, że w okresie od 22 grudnia 2009 r. do 1 listopada 2013 r. zaniechał wykonania ciążącego na nim obowiązku zart. 57 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawczeudzielenia syndykowi informacji dotyczących swojego majątku, tj. w zakresie połowy udziałów w mieszkaniu wP., tj. że w dniu 23 marca 2009 r. darował na rzecz swojej byłej żonyA. T. (1)25% udziałów w tej nieruchomości, zaś drugie 25% udziałów w tej nieruchomości sprzedał jej, tj. czynu zart. 523 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego.
Natomiast apelujący, powołując się na postanowienie SN z 29.11.2013 r., I CSK 178/13 oraz na wyrok SN z 9.05.2006 r., II PK 264/05 wywodzą, że obowiązek udzielenia syndykowi „potrzebnych wyjaśnień” odnosi się do udzielania odpowiedzi na postawione pytania i nie obejmuje obowiązku udzielania informacji z własnej inicjatywy (s. 73 apelacji). Apelujący nie zgadzają się z ustaleniem, żeM. T. (1)zataił przed syndykiem informacje dotyczące jego majątku, uzasadniając to faktem, że pismo syndyka wzywające do wskazania majątku oskarżony otrzymał 20 stycznia 2010 r. (k. 32380). W tym czasie nieruchomość we Francji nie stanowiła majątku osobistego oskarżonego. Poza tym,M. T. (1)nie został pouczony o tym, jakie informacje powinien przekazać syndykowi. Upadły nie ma zaś obowiązku wydawania tych składników majątkowych, które podlegają wyłączeniu z masy upadłości, zwłaszcza tych składników, które nie należą do majątku upadłego. Według autorów apelacji wymieniony przepis odnosi się jedynie do obowiązku upadłego udzielania odpowiedzi na wyraźnie postawione mu pytania i nie obejmuje obowiązku udzielania informacji z własnej inicjatywy.
Oceniając wymieniony zarzut zważyć należy, że stosownie doart. 57 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Określone w wymienionym przepisie obowiązki w zakresie wydania majątku lub dokumentacjiodnoszą się do danych związanych z majątkiem, który wchodzi w skład masy upadłości. Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się bowiem masą upadłości i podlega wydaniu w zarząd syndykowi (art. 173 ww. ustawy). Rodzi to prawny obowiązek wydania całego majątku wchodzącego w skład masy upadłości, dokumentacji związanej z tym majątkiem, a zwłaszcza ksiąg rachunkowych (zob. A.J.Witosz (red.),Prawo upadłościowe. Komentarz, Warszawa 2017, komentarz do art. 523). Celem nałożenia na upadłego tych obowiązków jest zapewnienie organom postępowania upadłościowego informacji niezbędnych do orzekania o składzie masy upadłości. Upadły powinien zatem: 1) wskazać i wydać syndykowi cały majątek, 2) wydać syndykowi wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku i rozliczeń, 3) złożyć sędziemu-komisarzowi oświadczenie na piśmie, w którym potwierdzi wykonanie wymienionych obowiązków. Obowiązek wydania syndykowi majątku dotyczy całego majątku upadłego. Upadły nie może decydować o tym, czy jakaś część składników majątkowych podlega wyłączeniu, czy nie podlega. O tym decyduje syndyk (art. 68 i 69 Prawa upadłościowego). W razie wątpliwości, co do tego, czy jakiś składnik majątku upadłego wchodzi do masy, czy nie wchodzi, upadły powinien wystąpić do sędziego-komisarza.
Z obowiązku określonego wart. 57 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczegoM. T. (1)wywiązał się wydając syndykowi masy upadłościprzedsiębiorstwa (...)cały swój majątek, który posiadał w chwili ogłoszenia upadłości tego przedsiębiorstwa. Prokurator zarzucił zaśM. T. (1), a sąd pierwszej instancji podzielił ten zarzut, że oskarżony nie podał syndykowi informacji dotyczącej udziałów w nieruchomości wP., które zbył i darował żonieA. T. (1)przed ogłoszeniem upadłości.
Zważyć więc należy, że nałożone na upadłego obowiązki dotyczące wyjawienia majątku, który ma stanowić masę upadłości, określone zostały wart. 57 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego. Pierwszy z tych przepisów nakłada na upadłego obowiązek wydania całego majątku osobistego, dokumentacji i korespondencji, a drugi, obowiązek udzielania „potrzebnych wyjaśnień” dotyczących tego majątku. Zgodzić się należy ze stanowiskiem SN wyrażonym w postanowieniu z 29.11.2013 r., I CSK 178/13 że sędzia-komisarz i syndyk masy upadłości powinni wykazywać się niezbędną aktywnością, gdy okoliczności sprawy wymagają uzyskania od upadłego informacji dotyczących majątku wydanego przez upadłego. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że przed ogłoszeniem upadłości upadły dokonał czynności rozporządzających składnikami swojego majątku z osobami dla niego najbliższymi, powinnością sędziego-komisarza i syndyka masy upadłości jest uzyskanie od upadłego informacji dotyczących takich czynności. Upadły nie ma bowiem obowiązku informowania tych organów o wymienionych czynnościach. Mając na względzie, że czynności rozporządzające składnikami majątkowymi dokonane przez upadłego w określonym czasie przed ogłoszeniem upadłości są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości, nałożenie na upadłego prawnego obowiązku poinformowania o takich czynnościach z własnej inicjatywy byłoby równoznaczne z nałożeniem na niego obowiązku autodenuncjacji. Zasadnie więc w wymienionych orzeczeniach SN przyjął, żeobowiązek udzielenia przez upadłego sędziemu-komisarzowi oraz syndykowi masy upadłości potrzebnych wyjaśnień nie obejmuje udzielenia informacji z własnej inicjatywy.
Wykonanie przez upadłego obowiązków określonych wart. 57 Prawa upadłościowego i naprawczegozostało zapewnione m.in. za pomocą penalizowania zachowania upadłego uchybiającego tym obowiązkom w przepisieart. 523podanej ustawy. Wymieniony przepis swoją budową odpowiada konstrukcji cytowanegoart. 57, gdyż wart. 523 ust. 1penalizowane jest zachowanie upadłego polegające na niewydaniu syndykowi całego majątku wchodzącego do masy upadłości, dokumentacji i korespondencji, co odpowiada art. 57 ust. 1, a wart. 523 ust. 2penalizowane jest zachowanie upadłego polegające na nieudzieleniu syndykowi lub sędziemu-komisarzowi potrzebnych informacji dotyczących tego majątku, co odpowiada art. 57 ust. 2 cytowanej ustawy. Od razu nasuwa się więc uwaga, że w punkcie XI części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku sąda quonieprawidłowo wskazałart. 57 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zamiast art. 57 ust. 2 tej ustawy.
Podsumowując przedstawione uwagi należy stwierdzić, że w apelacji obrońcówM. T. (1)zasadnie podnosi się, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego w wyniku dokonania nieprawidłowej wykładni normy wyrażonej w art. 523 ust. 2 wymienionej ustawy.
W powyższym zakresie, niezasadny okazał się zarzut oskarżyciela publicznego, że okoliczność, żeM. T. (1)nie wyjawił syndykowi całego majątku świadczy o tym, że ukrył on swój majątek, przez co wyczerpał także znamiona czynu zart. 300§3 KKz zw. zart. 300§1 KKiart. 300§2 KKw zw. zart. 11§2 KK.
Zważyć należy, że w piśmiennictwie prawniczym wyrażany jest pogląd, że niewydanie całego majątku przez dłużnika syndykowi masy upadłości stanowić może czyn zart. 300§2 KK. Warunkiem odpowiedzialności upadłego jest podjęcie działań zmierzających do udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia swojego wierzyciela poprzez usuwanie, ukrywanie, zbywanie, darowanie, niszczenie, rzeczywiste lub pozorne obciążanie albo uszkadzanie składników swojego majątku zajętego lub zagrożonego zajęciem. Działaniom upadłego towarzyszyć musi cel, którym jest bezpośredni zamiar udaremnienia wykonania orzeczenia sądu, który wydał postanowienie o upadłości (zob. Z.Kukuła,Przestępstwa godzące w masę upadłości, Prok. i Pr. 2006/12/76). Wyrażany jest też pogląd, że dłużnik może także ukrywać składniki swojego majątku przez to, że zataja istnienie przysługujących mu praw majątkowych. Najczęściej zatajanie przybierać będzie aktywną postać zaprzeczania - wbrew prawdzie - że określone prawa lub rzeczy istnieją albo, że jakieś przedmioty znajdują się w określonym miejscu. Rzadziej zatajanie przybierze postać prostego milczenia, czyli samego tylko nieoświadczania się, co do składników majątku. Przyjmuje się, że zwykłe milczenie dłużnika co do przysługujących mu praw lub przedmiotów będących w jego posiadaniu można nazwać ich zatajeniem, tylko wtedy, gdy na dłużniku ciąży obowiązek ujawnienia składników swojego majątku. Ustawowy obowiązek wyjawienia składników majątku w razie ogłoszenia upadłości ciąży na upadłym, który jest obowiązany wskazać (i wydać) syndykowi cały swój majątek (zob. J.Majewski, [w:] A.Zoll (red.)Kodeks karny. Część szczególna.Komentarz. Tom III, Warszawa 2016, s. ).
Wyrażany jest również pogląd, że wypełnienie znamion typu czynu zabronionego określonego wart. 300§1 KKmożliwe jest wyłącznie w czasie, gdy dłużnikowi grozi niewypłacalność lub upadłość, na co wskazuje modalna okoliczność w postaci „w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości”. Z tego względu, na podstawie wymienionego przepisu, nie będzie odpowiadał dłużnik, który udaremni lub uszczupli zaspokojenie swojego wierzyciela, zanim jeszcze groziła upadłość lub niewypłacalność, ani też dłużnik, który uczyni to, będąc już niewypłacalnym lub upadłym (zob. J.Majewski, [w:] A.Zoll (red.),Kodeks karny…, s. ; R.Zawłocki, [w:] M.Królikowski, R.Zawłocki (red.)Kodeks karny. Komentarz. Tom II, Warszawa 2013, s. ). Taki sam pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7.02.2013 r., II AKa 291/12. Według wymienionego sądu, skoro dłużnik jest już niewypłacalny, to oczywiste jest, że w tym samym czasie nie zachodzi stan zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością, a to oznacza, że w tej sytuacji sprawca nie może wyczerpać swoim działaniem znamion przestępstwa zart. 300§1 i 3 KKoraz przestępstwa zart. 302§1 KK. I odwrotnie, skoro w danym czasie występuje grożąca dłużnikowi niewypłacalność lub upadłość, to w tym samym czasie nie można zasadnie twierdzić, że ten dłużnik jest niewypłacalny i że zachodzą podstawy do ogłoszenia jego upadłości. Dłużnik nie może przecież znaleźć się w sytuacji, w której dopiero grozi mu niewypłacalność i zarazem jest już niewypłacalny. Jest to logicznie niemożliwe.
Podsumowując powyższe uwagi zważyć należy, że zachowanie przypisaneM. T. (1)punkcie XI części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku miało miejsce w postępowaniu upadłościowym, a zatem już po ogłoszeniu upadłościprzedsiębiorstwa (...). Oskarżony nie informując syndyka masy upadłości o wcześniejszym zbyciu i darowaniu żonieA.udziałów w nieruchomości położonej wP., nie dokonał więc zamachu na obrót gospodarczy, co stanowi przedmiot typu czynu zabronionego zart. 300§1 i 3 KK. Należy też zauważyć, że oskarżony nie ukrył swojego majątku, gdyż w chwili ogłoszenia upadłości rzeczonego przedsiębiorstwa, prawo majątkowe w postaci udziałów w nieruchomości wP.nie stanowiło już składników majątku osobistegoM. T. (1). Z pola widzenia nie można też tracić tej okoliczności, że zachowanie oskarżonego zostało zrealizowane po ogłoszeniu, a nie przed ogłoszeniem upadłości, gdy jako dłużnik był zagrożony upadłością. Istotne jest również to, że przestępstwo określone wart. 300§2 KKnależy do kategorii przestępstw zwanych kierunkowymi (zob. post. SN z dnia 14.01.2015 r., V KK 400/14, gdzie mówi się o „kwalifikowanej” postaci strony podmiotowej, tzw.dolus directus coloratus). Ustawa wymaga, ażeby zachowanie się sprawcy było ukierunkowane na określony cel, którym jest udaremnienie wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwowego. Tymczasem, ani sąd pierwszej instancji, ani oskarżyciel publiczny w złożonej apelacji nie podali żadnych dowodów wskazujących na to, że oskarżony nie informując syndyka o zbyciu i darowaniu udziałów w nieruchomości wP.żonieA., działał w zamiarze udaremnienia wykonania postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu o ogłoszeniu upadłościprzedsiębiorstwa (...). Oskarżyciel publiczny, poza sformułowaniem zarzutów obrazy prawa materialnego i błędu w ustaleniach faktycznych odnoszących się do wymienionych kwestii oraz wniosku o zmianę zaskarżonego wyroku w postulowany w apelacji sposób, nie podał żadnych argumentów, z powodu których należy przyjąć, że zachowanieM. T. (2)polegające na niewyjawieniu syndykowi całego swojego majątku, stanowi także ukrycie tego majątku. Także sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku nie ujawnił powodów, dla których uznał, że niewyjawienie syndykowi całego swojego majątku, nie stanowi ukrycia tego majątku. Zamiaru działania w celu udaremnienia postępowania upadłościowego nie można odczytać także z wyjaśnień złożonych przez oskarżonego. Z wymienionych względów,M. T. (1)należało uniewinnić od popełnienia przestępstwa zart. 523 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, uznając apelację oskarżyciela publicznego w tej części za niezasadną.
7. Trafny jest zarzut obrażenia przez sąda quoprzepisuart. 415§1 KPKpoprzez nałożenie naM. T. (1), wbrew klauzuli antykumulacyjnej, obowiązku odszkodowawczego wobec 34 oskarżycieli posiłkowych.
Zakaz przewidziany wart. 415§1 KPKstanowiący tzw. klauzulę antykumulacyjną, obejmuje orzekanie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem na podstawieart. 46§1 KK(zob. wyr. SN z 18.01.2013 r., V KK 378/12; wyr. SN z 28.11.2012 r., III KK 321/12).Ratio legisart. 415§1 KPKsprowadza się do zapobieżenia funkcjonowania w obrocie prawnym tytułów egzekucyjnych wynikających z dochodzenia tego samego roszczenia w postępowaniu karnym i innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę (zob. wyr. SN z dnia 27.04.2017 r., IV KK 111/17). Zakaz, o którym mowa wart. 415§1 zd. 2 KPK, odnosi się do każdego określonego w ustawie wypadku orzekania karnoprawnego obowiązku naprawienia szkody, i toniezależnie od tego, czy roszczenie zasądzone w postępowaniu cywilnym zostało skutecznie wyegzekwowane(zob. wyr. SN z dnia 7.05.2013 r., II KK 268/12; wyr. SN z dnia 26.01.2016 r., V KK 323/15; wyr. SN z dnia 26.02.2014 r., III KK 429/13; wyr. SN z 21.02.2013 r., V KK 14/13). Jeżeli o roszczeniu tym orzeczono tylko częściowo, względnie przedmiotem innego postępowania (cywilnego) jest tylko część roszczenia, zachodzi możliwość orzeczenia w postępowaniu karnym o penalnych środkach kompensacyjnych w takiej części, w jakiej nie zachodzi stanrei iudicataelublis pendent(zob. wyr. SN: z 6.11.2012 r., IV KK 268/12; z 26.09.2012 r., V KK 209/12).
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji zasądził obowiązek naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 KK, pomimo że pokrzywdzeni wystąpili z tożsamym roszczeniem w stosunku do masy upadłości przedsiębiorstwa(...), ze względu na treść art. 370f ustawy Prawo upadłościowe. Stosownie do tego przepisu, po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty i
    umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niezaspokojonych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Nie podlegają jednak umorzeniu m.in. zobowiązania do zapłaty kar grzywny orzeczonych przez sąd, a także zobowiązania do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 370f ust. 2 Prawa upadłościowego). Wymieniona decyzja sądu
    a quozmierzała zatem do ochrony praw majątkowych tych pokrzywdzonych, którzy nie zostaliby zaspokojeni w postępowaniu upadłościowym, gdyż ich roszczenie uległoby umorzeniu. W takim wypadku, według sądu
    a quo, jedyną realną możliwością uzyskania zaspokojenia roszczenia i uzyskania odM. T. (1)spłaty długu byłby obowiązek naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 KK.
Wymierzając oskarżonemu wymieniony środek karny, sąd pierwszej instancji stracił jednak z pola widzenia, że instytucja umorzenia zobowiązań skazanego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niezaspokojonych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli, znajduje zastosowanie, jeżeli
    po zakończeniu postępowania upadłościowego upadły będący osobą fizyczną złożył wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycielii umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym (art. 369 ust. 1 Prawa upadłościowego). Wymieniony sąd przeoczył, że wniosek upadłego podlega oddaleniu m.in. wtedy, gdy materiał zebrany w postępowaniu upadłościowym daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności stanowiące podstawę do pozbawienia upadłego prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia (art. 369 ust. 3 Prawa upadłościowego). Przesłuchany na rozprawie odwoławczej w dniu 10 października 2018 r. syndyk masy upadłościprzedsiębiorstwa (...)zeznał, że nawet, jeżeliM. T. (1)złożyłby wniosek o sporządzenie planu spłaty wierzycieli po zakończeniu postępowania upadłościowego, to nie ma możliwości uwzględnienia takiego wniosku ze względu na negatywną przesłankę w postaci orzeczenia przez sąd gospodarczy wobecM. T. (1)zakazu wykonywania działalności gospodarczej przez 5 lat. Natomiast wierzyciele, którzy nie zostali zaspokojeni w postępowaniu upadłościowym, mogą dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym na podstawie wyciągu z listy wierzytelności.
Zważyć bowiem należy, że wyciąg z zatwierdzonej przez sędziego komisarza listy wierzytelności, zawierający oznaczenie wierzytelności oraz sumy otrzymanej na jej poczet przez wierzyciela, jest tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu. W sytuacji, gdy wierzytelność została uznana na liście wierzytelności i nie została zaspokojona w drodze planu podziału w całości lub części, wierzyciel nie ma potrzeby ponownego dochodzenia wierzytelności w procesie przeciwko upadłemu. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności, wierzyciel może prowadzić egzekucję na podstawie wyciągu z zatwierdzonej listy wierzytelności. Podstawą nadania klauzuli wykonalności jestart. 781§1 KPC. Klauzulę nadaje sąd upadłościowy na wiosek wierzyciela umieszczonego na liście wierzytelności, a także na rzecz wierzyciela, który wykaże następstwo prawne wierzyciela umieszczonego na liście wierzytelności na podstawieart. 788 KPC. Prawomocne ustalenie listy wierzytelności ma moc tytułu egzekucyjnego przeciwko upadłemu. Z tego względu zbędne jest ponowne ustalenia wierzytelności w postępowaniu cywilnym.
W świetle przytoczonych przepisówprawa upadłościowegoi postępowania cywilnego, niezasadne są obawy sądu pierwszej instancji, że wierzycieleM. T. (1)po zakończeniu postępowania upadłościowego, w którym nie uzyskali zaspokojenia swoich roszczeń, nie będą mogli dochodzić swoich roszczeń przed sądem cywilnym. Przeciwnie, z wymienionych przepisów wynika, że mają oni możliwość dochodzenia swoich roszczeń od razu w postępowaniu egzekucyjnym, po uzyskaniu klauzuli wykonalności nadanej wyciągowi z listy wierzytelności. WierzycieleM. T. (1), którzy nie zostaną zaspokojeni w postępowaniu upadłościowym nie muszą bowiem uruchamiać postępowania cywilnego, gdyż wyciąg z listy wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny. W konsekwencji stwierdzić należy, że orzekając w stosunku doM. T. (1)środek karny na podstawieart. 46§1 KKsąd pierwszej instancji naruszył zakaz, o którym mowa wart. 415§1 KPK. Sąda quonałożył bowiem na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody pokrzywdzonym wierzycielom poprzez zapłatę na ich rzecz kwot pieniędzy, które zostały przez nich zgłoszone w postępowaniu upadłościowym. Tym samym, sąd pierwszej instancji orzekł o roszczeniu, które zostało wcześniej zgłoszone i, jak wynika z zeznania syndyka masy upadłościprzedsiębiorstwa (...)i materiałów przedstawionych przez niego na rozprawie odwoławczej, w znakomitej większości wypadków zostało już wykonane. Orzeczenie przez sąd odwoławczy o innych roszczeniach wierzycieli wobecM. T. (1)wykraczałoby poza granice środków odwoławczych i jest niedopuszczalne wobec braku skargi na niekorzyść oskarżonego w tym zakresie. Wymienione argumenty odnoszą się także do tożsamego zarzutu sformułowanego w apelacji obrońcówW. D..
8. Trafny okazał się także zarzut dotyczący niewspółmierności kary wymierzonejM. T. (1). Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wymierzając oskarżonemu karę sąd pierwszej instancji miał na względzie, że zmierzał on do osiągnięcia korzyści majątkowej kosztem wierzycieliprzedsiębiorstwa (...), że wyrządził tym wierzycielom szkodę w postaci braku zaspokojenia lub uszczuplenia zaspokojenia ich roszczeń. Sąd uwzględnił zachowanieM. T. (1)po popełnieniu przestępstwa. Ponadto, stopień szkodliwości społecznej czynu zart. 301§2 KKsąd ocenił na bardzo wysoki, gdyż oskarżony swoim działaniem doprowadził do niewypłacalności przedsiębiorstwo, wyrządził „olbrzymią” szkodę wielu wierzycielom, która w postępowaniu upadłościowym nie zostanie zaspokojona. Sąd miał też na względzie, że większość klientówprzedsiębiorstwa (...)zapłaciła za mieszkanie, którego nie dostali, środkami z kredytu bankowego.
W apelacji podnosi się zaś, że oskarżony już w postępowaniu przygotowawczym wielokrotnie wyrażał ubolewanie z rozmiarów powstałej szkody, a przed sądem z tego powodu wyraził skruchę. Złożył obszerne i szczegółowe wyjaśnienia, w których starał się wykazać swoją nieznaczną i niezamierzoną rolę w powstaniu szkody i pokrzywdzeniu wierzycieli. W apelacji stwierdza się również, że w odniesieniu doM. T. (1)zabrakło jakichkolwiek rozważań odnoszących się do dyrektywy prewencji szczególnej (indywidualnej). Kara wymierzona konkretnym sprawcom nie może zaś być traktowana jako instrument odstraszającego oddziaływania na innych potencjalnych sprawców. Nie można bowiem karać jedynie po to, aby powstrzymać od popełnienia przestępstwa osoby, które dowiedziały się o fakcie ukarania. Spowodowałoby to uprzedmiotowienie skazanego oraz instrumentalne traktowanie go, jako środka do celu, którym jest zniechęcenie innych do popełniania przestępstw.
Według apelacji, upust negatywnych emocji związanych ze społecznym i medialnym wydźwiękiem sprawy odbił się na oskarżonym. Sąda quonie uwzględnił też okoliczności łagodzących po stronie oskarżonego. Mianowicie, że to z odrębnego majątku oskarżonego pochodziło 300.000 zł, które zostało wpłacone do masy upadłości.
Rozpoznając wymieniony zarzut zważyć należy, że w orzecznictwie SN przyjmuje się, że rażąca niewspółmierność kary występuje wtedy, gdy orzeczona kara nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest zatem spełniana tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo (por. wyr. SN z 11.04.1985 r., V KRN 178/85; wyr. SN z 26.06.2006 r., SNO 28,06; wyr. SN z 22.10.2007 r.,(...)75/07; wyr. SN z 30.06.2009 r., WA 19/09).
Zważyć więc należy, że wymiar kary wymierzanej oskarżonemu za przypisane mu przestępstwo limitowany jest stopniem winy. Zgodnie zart. 53§1 KKdolegliwość wymierzanej kary nie może przekroczyć stopnia winy przypisanej sprawcy przestępstwa. Wymieniona zasada jest bezwzględna. Zatem, inne cele kary, związane zwłaszcza z tzw. prewencją generalną (ogólną) oraz indywidualną (szczególną), nie mogą spowodować wykroczenia (wyjścia) sankcji karnej, poza granice wyznaczone stopniem winy (por. wyr. SA w Lublinie z 17.11.1999 r., II AKa 183/99, OSA 2000, z. 4, poz. 25). W tym znaczeniu przepisart. 53§1 KKustanawia nieprzekraczalną granicę dolegliwości kary (por. W.Wróbel, [w:] A.Zoll (red.)Kodeks karny. Komentarz. Część ogólna, Warszawa 2016, s. 36).
W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że na stopień winy wpływają wszelkie okoliczności, które decydują o zakresie swobody sprawcy w wyborze i realizacji zachowania zgodnego z prawem, zwłaszcza:

1
możliwość rozpoznania faktycznego i społecznego znaczenia czynu, warunkowaną poziomem rozwoju intelektualnego, emocjonalnego i społecznego sprawcy, stanem wiedzy, doświadczenia, zdolnościami odbioru bodźców i informacji oraz ich analizy,

2
możliwości podjęcia decyzji dotyczącej zgodnego z prawem zachowania, co warunkowane jest normalną sytuacją motywacyjną, zdolnością przeciwstawiania się szczególnym naciskom motywacyjnym, umiejętnością dokonywania wyboru spośród wielu możliwych sposobów zachowań, odpornością na nacisk bodźców zewnętrznych (sytuacyjnych), poziomem przyswojenia reguł moralnych,

3
możliwość faktycznego sterowania swoim postępowaniem w wykonaniu podjętej decyzji (por., tamże, s. 39).

W rozpoznawanej sprawie zabrakło jakichkolwiek rozważań sądua quodotyczących stopnia winy oskarżonego. Sąd nie rozważał również wyżej wymienionych okoliczności wpływających na stopień winy oskarżonego. WymierzającM. T. (1)kary jednostkowe za przypisane mu przestępstwa, sąd pierwszej instancji uchybił zatem podstawowej zasadzie wymiaru kary, tj. jej proporcjonalności do stopnia winy oskarżonego, wynikającej z limitacyjnej funkcji winy. Wymienione uchybienie utrudniło kontrolę odwoławczą rozstrzygnięcia co do kary, gdyż cele prewencyjne i wychowawcze kary nie mogą przekroczyć stopnia winy oskarżonego, a ten nie został ustalony przez sąd pierwszej instancji.
Z przepisuart. 53§1 KKwynika również, że wymierzając karę w granicach wyznaczonych stopniem winy, sąd obowiązany jest uwzględnić stopień społecznej szkodliwości czynu oraz wziąć pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Odnośnie do pierwszej z wymienionych okoliczności, sąda quoprzyjął, że stopień szkodliwości społecznej czynu zart. 301§2 KKjest bardzo wysoki z powodu okoliczności podanych wcześniej i wskazanych na s. 119 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji nie ocenił zaś stopnia szkodliwości społecznej pozostałych czynów przypisanych oskarżonemu, a zwłaszcza czynu zart. 300§2 KKiart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, wyrażając jedynie ogólne uwagi w tej kwestii odnoszące się do wszystkich czynów.
Zważyć więc należy, że stosownie doart. 115§2 KK, przy ocenie stopnia szkodliwości społecznej czynu, sąd powinien wziąć pod uwagę następujące okoliczności: 1) rodzaj i charakter naruszonego dobra, 2) rozmiary wyrządzonej krzywdy lub szkody, 3) sposób i okoliczności popełnienia czynu, 4) waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, 5) postać zamiaru i motywacji, 6) rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika zaś, że sąd przy ustalaniu stopnia szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonemu miał na względzie rodzaj i charakter naruszonego dobra prawnego oraz rozmiary wyrządzonej szkody, lecz błędnie przyjął, że w postępowaniu upadłościowym szkoda wyrządzona klientomprzedsiębiorstwa (...)nie zostanie wyrównana. Tymczasem z zeznań syndyka masy upadłości złożonych na rozprawie odwoławczej, dokumentów złożonych przez syndyka w postępowaniu odwoławczym, a także sprawozdań syndyka ze stanu postępowania upadłościowego wynika, że szkoda wyrządzona pokrzywdzonym została w znacznym stopniu wyrównana, zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Znakomita większość pokrzywdzonych nabyła od syndyka własność lokali mieszkalnych na osiedlu wI.iS., choć wiązało się to z poniesieniem przez nich dodatkowych nakładów finansowych, które nie były przewidziane w umowach zawieranych zprzedsiębiorstwem (...). Tytułem przykładu, ograniczając wykaz do kilku pokrzywdzonych należy wskazać, że w wypadkuL. F., jej roszczenie na kwotę 205.920 zł nie zostało zaspokojone. RoszczenieZ.iA. Z. (2)na kwotę 482.931,05 zł zostało zaspokojone w kwocie 482.750 zł. Warunkiem sprzedaży mieszkania tym pokrzywdzonym było dokonanie przez nich dopłaty w wysokości 50.513 zł. Niezaspokojona wierzytelność wynosi 181,05 zł. W wypadkuA. C. (4), roszczenie na kwotę 244.000 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 1368,87 zł. W wypadkuA.iJ. C., roszczenie na kwotę 164.444,05 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 181,05 zł. W wypadkuA. D. (5), roszczenie na kwotę 210.000 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 14.387,06 zł. W wypadkuM.iŁ. D.roszczenie na kwotę 257.150 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 181,05 zł. W wypadkuM. F. (1)roszczenie na kwotę 298.000 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 1368,87 zł. W wypadkuL.iP. G.roszczenie na kwotę 156.736,85 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 181,05 zł. W wypadkuL.iP. J.roszczenie na kwotę 244.862,98 zł nie zostało zaspokojone w kwocie 1371,61 zł.
Oceniając ogólnie stopień szkodliwości społecznej czynów przypisanych oskarżonemu, sąd pierwszej instancji uwzględnił także sposób i okoliczności ich popełnienia oraz postać zamiaru i motywacji oskarżonego, pomijając okoliczności dotyczące wagi naruszonych przez niego obowiązków oraz rodzaj naruszonych reguł ostrożności.
Odnośnie do celów zapobiegawczych i wychowawczych, które kara ma osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, sąd pierwszej instancji nie poczynił żadnych rozważań. Tymczasem, stosownie doart. 53§1 KKwymierzona sprawcy kara ma spełniać nie tylko cel zapobiegawczy, polegający na zapobieżeniu popełnienia przez sprawcę nowego przestępstwa, ale także cel wychowawczy, polegający na trwałej zmianie postawy sprawcy wobec wartości chronionych przez prawo oraz cel ogólny w postaci kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Wymierzona sprawcy kara ma zatem z jednej strony odstraszać, a więc oddziaływać na sferę emocjonalną potencjalnych sprawców przestępstw, a z drugiej strony – wzmacniać poczucie obowiązywania norm prawnych oraz wartości społecznych uporządkowanych w określonej hierarchii.
W tym względzie, trafne okazały się twierdzenia zawarte w apelacji obrońcówM. T. (1), że przy wymiarze kary, jej cel w postaci kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa nie może mieć decydującego, czy priorytetowego znaczenia, z uwagi na zasadę winy limitującą wymiar kary. Cel ogólny (generalny) kary w postaci kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa nie może bowiem doprowadzić do wymierzenia kary ponad limit wyznaczony stopniem winy oskarżonego.
Kierując się zatem dyrektywą wyrażoną wart. 437§2 KPKoraz mając na względzie dowody i okoliczności ujawnione na rozprawie głównej sąd odwoławczy uznał, że stopień winy oskarżonego w zakresie czynów ostatecznie mu przypisanych jest znaczny. Oskarżony miał możliwość rozpoznania rzeczywistego i społecznego znaczenia swoich czynów, co wynika z jego ogólnego wykształcenia, stanu wiedzy i doświadczenia życiowego. Przeciętnie wykształcony i doświadczony człowiek potrafi wszak przewidzieć, że jeżeli środki przeznaczone na wybudowanie osiedla mieszkaniowego będzie w znacznych rozmiarach przekazywał na inne cele, rzeczonego osiedla nie wybuduje, narażając klientów na szkodę i krzywdę.M. T. (1)mógł postępować zgodnie z przepisami prawa i nie ulegać namowomA. D. (2), gdyż nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące, że działał w anormalnej sytuacji motywacyjnej. Takich okoliczności nie stanowią bowiem umiejętności perswazyjneA. D. (2). Oskarżony miał też możliwość faktycznego pokierowania swoim postępowaniem, gdyż w tym względzie nie zostały ujawnione żadne okoliczności temu przeciwne.
Sąd odwoławczy miał też na względzie, że dobro prawne naruszone przez oskarżonego nie należy do priorytetowych w systematyce kodeksowej. W piśmiennictwie prawniczym wyrażany jest zaś pogląd, że przestępstwa na szkodę wierzycieli charakteryzują się średnim stopniem szkodliwości społecznej. Szkoda wyrządzona pokrzywdzonym została w znacznym stopniu wyrównana w postępowaniu upadłościowym, na rzecz któregoM. T. (1)przekazał 300.000 zł., co pozwoliło na efektywne prowadzenie tego postępowania. Sąd
    ad quemmiał też na uwadze, że od dwóch czynówM. T. (1)został uniewinniony, a także to, że oskarżyciel publiczny domagał się wymierzenia oskarżonemu kary łącznej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy z tym, że dotyczyło to wszystkich czynów zarzuconych oskarżonemu w akcie oskarżenia i kwalifikowanych w sposób tam przyjęty.
Uwzględniając wymienione okoliczności, a także cel prewencyjny i wychowawczy kary, sąd odwoławczy uznał, że kary jednostkowe oraz kara łączna zostały wymierzoneM. T. (1)w stopniu rażąco surowym. Z tego względu, karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonemu za czyn przypisany w punkcie I części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku sąd obniżył do 3 lat oraz wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy za ciąg przestępstw zart. 300§2 KKiart. 300§3 KKw zw. zart. 300§1 KKw zw. zart. 11§2 KK. Mając na względzie zbieżność podmiotową i przedmiotową czynów przypisanych oskarżonemu, a także cele określone wart. 85a KK, przy wymiarze kary łącznej sąd odwoławczy zastosował zasadę absorpcji i wymierzyłM. T. (1)karę łączną 3 lat pozbawienia wolności.
9. Przechodząc do oceny apelacji obrońcówW. D., w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego, tj.art. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zb. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK, wyrażającej się w przyjęciu, że możliwa jest realizacja znamion pomocnictwa do przestępstwa zart. 302§1 KKi/lub zart. 302§3 KKprzez wierzyciela, który domaga się, a następnie przyjmuje spłatę swej wierzytelności od dłużnika nie będącego w stanie zaspokoić pozostałych wierzycieli, gdy wierzyciel jest nie tylko uprawniony, ale w pewnych sytuacjach również zobowiązany do podjęcia zachowania zmierzającego do zaspokojenia swoich roszczeń, a ponadto, że to nie na wierzycielu spoczywa „obowiązek lojalności” względem pozostałych współwierzycieli, ale powstrzymywanie się od uprzywilejowania któregokolwiek z nich stanowi obowiązek dłużnika.
Rozpoznanie wymienionego zarzutu wymaga jednak wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy przepisyKodeksu karnegopodane w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej pozostawać mogą w ustawowym związku, o którym mowa wart. 11§2 KK. Sąd pierwszej instancji czyn oskarżonej zakwalifikował wszak zart. 18§3 KKw zw. zart. 300§2 KKw zb. zart. 18§3 KKw zw. zart. 302§3 KKw zw. zart. 302§1 KKw zw. zart. 11§2 KK.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zachowanieW. D.wypełniło znamiona przestępstwa zart. 300§2 i 3 KKw formie pomocnictwa. Działanie oskarżonej doprowadziło też do wyrządzenia szkody wielu wierzycielomM. T. (1), co wypełnia znamiona przepisuart. 300§3 KK. Sąda quowyeliminował zaś z kwalifikacji prawnej czynu przepisart. 300§1 KKuznając, że przepisart. 300§3 KKstanowi jego typ kwalifikowany i jako taki pochłaniaart. 300§1 KK, oddając w pełni jego sens i istotę. Od razu zwrócić należy więc uwagę, że w punkcie XIX części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji nie przypisał oskarżonej popełnienia przestępstwa zart. 300§3 KK, a jedynie zart. 300§2 KK. Zachodzi zatem w tej kwestii sprzeczność pomiędzy częścią rozstrzygającą wyroku, a jego uzasadnieniem. Poza tym, wyrządzenie szkody wielu wierzycielom nie stanowi ustawowego znamienia w typach czynów zabronionych określonych wart. 300§1, 2 i 3 KKorazart. 302§1 KK. Kwestią najistotniejszą jest jednak rozstrzygnięcie, czy dopuszczalny jest zbieg przepisów ustawy, tj.art. 300§1, 2 i 3 KKzart. 302§1 KK.
Z apelacji wynika, że sąd pierwszej instancji czynW. D.zakwalifikował na podstawieart. 300§2 KKiart. 302§1 KK, które nie mogą pozostawać w jednoczynowym zbiegu. Wyrażając taki pogląd autorzy apelacji powołali się na wyrok SA w Katowicach z 10.04.2014 r., II AKa 36/14, stosownie do którego, przepisart. 300§2 KKwyłącza stosowanie przepisuart. 302§1 KK, a zatem, w razie zbiegu wymienionych przepisów zastosowanie znajdzieart. 300§2 KKokreślający surowszą odpowiedzialność dłużnika.
W wymienionej kwestii w piśmiennictwie prawniczym wyrażane są rozbieżne poglądy, a orzecznictwo sądowe jest nieliczne. Według J.Majewskiego, w wypadku zbieguart. 300§1 KKlubart. 300§3 KKzart. 302§1 KK, pierwszy z tych przepisów wyłącza stosowanieart. 302§1 KK(zob. J.Majewski, [w:] A.Zoll (red.),

    Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom III, Warszawa 2016, s. 747). R.Zawłocki przyjmuje zaś, że zachowania dłużnika określone wart. 302§1 KKiart. 300§1 KKcechują odrębności pozwalające stwierdzić, że ten sam dłużnik nie może wypełnić znamion wskazanych czynów zabronionych. Według tego Autora, przedmiot ochrony wart. 302§1 KKulega modyfikacjom w stosunku do przedmiotu ochrony zart. 300§1 KK, gdyż pierwszy z tych przepisów ma na celu ochronę zasad uczciwego podziału majątku dłużnika pomiędzy jego wierzycieli, które znajdują swój wyraz wart. 342 Prawa upadłościowegooraz wart. 1025 KPC. Działania dłużnika określone wart. 302§1 KKdotyczą zaś zachowania polegającego na spełnieniu lub zabezpieczeniu spełnienia świadczenia, do którego dłużnik był zobowiązany (zob. R.Zawłocki, [w:] M.Królikowski, R.Zawłocki (red.),

    Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz, Warszawa 2013, s. 843). Pogląd wyrażony przez SA w Katowicach został wcześniej odnotowany.
Zdaniem sądu odwoławczego, pomiędzy treścią przepisówart. 300§1, 2 i 3 KKorazart. 302§1 KKi ustawowymi znamionami określonymi w tych przepisach zachodzą tak istotne różnice, że wymienione przepisy nie pozostają ze sobą w ustawowym zbiegu, o którym mowa wart. 11§2 KK. W pierwszej kolejności należy zważyć, że ustawodawca poddał kryminalizacji zachowanie dłużnika polegające na faworyzowaniu wierzycieli, o którym mowa wart. 302§1 KK, pomimo kryminalizowania zachowania dłużnika polegającego na udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia swojego wierzyciela za pomocą różnych czynności, tj. usuwania, ukrywania, zbywania, darowania, niszczenia, rzeczywistego lub pozornego obciążania albo uszkadzania składników swojego majątku, o którym mowa wart. 300§1 KK. Abstrakcyjnie rozumianą szkodliwość społeczną zachowań opisanych w powołanych przepisach ustawodawca jednak znacznie zróżnicował, co znalazło wyraz w ustawowo określonej sankcji. Mianowicie, czyn zart. 300§1 KKzagrożony jest karą pozbawienia wolności do 3 lat, czyn zart. 300§2 KKkarą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, a czyn zart. 300§3 KKkarą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, gdy czyn zart. 302§1 KKpodlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Uznanie, że wymienione przepisy pozostają w ustawowym zbiegu, co rodzi konieczność ich kumulatywnego powoływania w kwalifikacji prawnej czynu zarzuconego i przypisanego sprawcy za zachowanie polegające na faworyzowaniu wierzycieli powoduje, że dłużnik będzie ponosił surowszą odpowiedzialność niż przewidziana wart. 302§1 KK. Wartościowanie zachowania dłużnika przez pryzmat wszystkich podanych przepisów stosowanych kumulatywne stoi więc w opozycji do wartości aksjologicznych i powodów penalizacji zachowania dłużnika wart. 302§1 KK. Do takich samych wniosków należy dojść uznając, że pomiędzy przepisamiart. 300§1, 2 i 3 KKorazart. 302§1 KKzachodzi ustawowy zbieg przepisów o charakterze eliminacyjnym powodujący, że stosowane są wyłącznie przepisyart. 300§1, 2 i 3 KK, a nie przepisart. 302§1 KK.
Przede wszystkim, należy mieć jednak na uwadze, że przedmiotem ochrony w przepisieart. 300§1 KKjest prawidłowy (rzetelny) obrót gospodarczy oraz majątkowe interesy wierzycieli, a w przepisieart. 300§2 KKdodatkowo powaga orzeczeń organów państwowych (zob. uchw. SN z 26.11.203 r., I KZP 32/03), gdy w przepisieart. 302§1 KKprzedmiotem ochrony są zasady (reguły) zaspokajania wierzycieli przez dłużników zagrożonych niewypłacalnością lub upadłością, albo – jak przyjmuje się w piśmiennictwie – zasady uczciwego podziału majątku dłużnika pomiędzy wierzycieli (zob. R.Zawłocki,Kodeks karny…, s. 843). W literaturze przedmiotu przyjmuje się bowiem, żewart. 302§1 KKchodzi o zachowanie sprzeczne z celem postępowania upadłościowego, tj. możliwie równomiernym zaspokojeniem wszystkich wierzycieli z majątku upadłego podmiotu gospodarczego. „Ochrona ta jest istotna ze względu na fakt, że wartość mienia upadającego podmiotu nie wystarcza na ogół na pełne zaspokojenie wszystkich wierzycieli, natomiast upadłość - jako egzekucja uniwersalna - jest skierowana do całego majątku dłużnika i ma zaspokoić wierzycieli zależnie od kategorii wierzytelności i proporcjonalnie do ich wielkości. Przepisart. 302§1 KKma zatem zapobiegać sytuacjom, w których niewypłacalność dłużnika uderzy swymi skutkami tylko w niektórych wierzycieli, oszczędzając pozostałych” (zob. R.Zakrzewski,Przestępstwa na szkodę wierzycieli, Prok i Pr. 1999, nr 7-8, s. 33-34; zob. też R.Zawłocki,Kodeks karny…, s. 844). Wyrażany jest również pogląd, że odpowiedzialność karna dłużnika na podstawieart. 300§1, 2 i 3 KKopiera się na karygodnym, czy patologicznym, a przez to społecznie niebezpiecznym doprowadzeniu do takiego stanu, w którym nie może on wykonać swojego zobowiązania umownego, skutkiem czego jest uszczuplenie lub udaremnienie zaspokojenia wierzycieli (zob. R.Zawłocki, [w:]System prawa karnego. Tom 9. Przestępstwa przeciwko mieniu i gospodarczepod red. R.Zawłockiego, Warszawa 2015, s. 649-650).
Mając na względzie przedmiot ochrony wyrażony w przepisachart. 300§1, 2 i 3 KKoraz wart. 302§1 KKnależy przyjąć, że w pierwszym wypadku dłużnik dokonuje zamachu na prawidłowość obrotu gospodarczego i majątkowe interesy swoich wierzycieli oraz na powagę orzeczeń organów państwowych. Zachowanie dłużnika polega zatem na obniżaniu wartości jego majątku, zubożeniu stanu tego majątku, pomniejszaniu składników tego majątku, ukryciu majątku przed wierzycielami. Skutkiem zachowania dłużnika jest udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia jego wierzyciela. Natomiast w drugim wypadku, zamach dłużnika dokonywany jest na zasady rządzące sposobem zaspokajania wierzycieli w sytuacji, gdy jest zagrożony niewypłacalnością lub upadłością i nie może zaspokoić wszystkich wierzycieli. W tym wypadku, dłużnik nie podejmuje żadnych destrukcyjnych czy patologicznych czynności w stosunku do swojego majątku, ale spłaca lub zabezpiecza wierzyciela posiadającego wymagalną wierzytelność. Dłużnik nie dokonuje zamachu na obrót gospodarczy, ale na zasady zaspokajania roszczeń wierzycieli, gdy jest zagrożony niewypłacalnością lub upadłością. Zachowanie dłużnika ma charakter formalny, gdyż przestępstwo zart. 302§1 KKma charakter bezskutkowy (zob. J.Majewski,op. cit., s. 774, według którego zwrotu „czym działa na szkodę” nie można łączyć z wyrządzeniem szkody wierzycielom, gdyż do takiej nie musi dojść; przez „działanie na szkodę wierzycieli” należy rozumieć zaś zachowanie, które może w jakikolwiek sposób ograniczyć możliwość zaspokojenia wierzyciela).
Rozstrzygając analizowane kwestie, należy mieć w polu widzenia, że w przepisie zart. 302§1 KKdłużnik spłaca określonego wierzyciela, który ma wobec niego słuszne roszczenie i wymagalną wierzytelność. Gdyby nie okoliczności modalne, w których dłużnik się znajduje, powinien on spłacić wymienioną wierzytelność. Faworyzując wierzyciela, dłużnik nie podejmuje jednak żadnych czynności wymienionych wart. 300§1 KK. Dłużnik nie dokonuje zatem zamachu na interesy majątkowe wierzycieli, gdyż nie uszczupla i nie ukrywa swojego majątku. Okoliczność modalna w postaci grożącej dłużnikowi niewypłacalności lub upadłości, będąca elementem treści rozważanych przepisów, która charakteryzuje stan majątkowy dłużnika, nie przesądza zaś o możliwości zastosowania kumulatywnego albo eliminacyjnego zbiegu przepisówart. 300§1, 2 i 3 KKorazart. 302§1 KK. Zwrot „czym działa na szkodę pozostałych” wyrażony wart. 302§1 KKnależy natomiast interpretować przez pryzmat przedmiotu ochrony i przedmiotu zamachu oraz czynności sprawczych podejmowanych przez dłużnika. Spłacając lub zabezpieczając tylko niektórych wierzycieli, dłużnik, któremu grozi niewypłacalność lub upadłość, działa na szkodę pozostałych wierzycieli w takim znaczeniu, w jakim przymusowa egzekucja roszczenia jednego wierzyciela powoduje szkodę w postaci uszczuplenia lub udaremnienia zaspokojenia innego wierzyciela. Instytucja egzekucji prowadzi bowiem do zaspokojenia roszczenia/roszczeń jednego wierzyciela bądź wierzycieli kosztem pozostałych, których wymagalne roszczenia nie zostają zaspokojone.
Według sądu odwoławczego pomimo, że konstrukcja przepisuart. 302§1 KKjest zbliżona do konstrukcji przepisówart. 300§1-3 KK, to jednak przestępstwo zart. 302§1 KKnie stanowi postaci żadnego z przestępstw określonych wart. 300§1-3 KK(zob. R.Zawłocki, [w:]System…, s. 651). Dla zachowania spójności systemowej należy więc przyjąć, że karalne zachowanie zart. 300§1-3 KKnie odnosi się do zachowania dłużnika zart. 302§1 KK. Oznacza to, że czynności sprawcze określone w stronie przedmiotowej przestępstw zart. 300§1, 2 i 3 KKnie odnoszą się do czynności „zabezpieczania” i „spłacania”, o których mowa wart. 302§1 KK. Jeżeli więc dłużnik zbywa składniki swojego majątku poprzez to, że zaspokaja wybranych wierzycieli w sposób określony wart. 302§1 KK, to jego zachowanie należy oceniać wyłącznie na podstawie tego przepisu, jako właściwego do oceny zachowania dłużnika (zob. R.Zawłocki, [w:]System…, s. 651).
Z wymienionych względów sąd odwoławczy stanął na stanowisku, że przepisyart. 300§1, 2 i 3 KKorazart. 302§1 KKnie pozostają w ustawowym zbiegu. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie konstrukcji zart. 11§2 KKi kwalifikowanie zachowania dłużnika na podstawie wszystkich wymienionych przepisów. Niewłaściwe jest również przyjmowanie zbiegu eliminacyjnego i w razie zbiegu rozważanych przepisów stosowanie wyłącznieart. 300§1-3 KK.
Zdaniem sądu odwoławczego zachowanieW. D.przypisane jej w punkcie XIX części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku oraz zachowanieM. T. (1)przypisane mu w punkcie IV części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, należy kwalifikować wyłącznie, jako przestępstwo zart. 302§1 KK. ZachowanieM. T. (1)polegało wszak na tym, że będąc zagrożony niewypłacalnością oraz wiedząc, że nie może spłacić wszystkich wierzycieli, spłacił teściowąW. D.kosztem innych wierzycieli. ZachowanieW. D.polegało zaś na tym, że udzieliłaM. T. (1)pomocy w popełnieniu tego czynu.
10. Rozważając zarzut obrazy przepisów prawa materialnego sformułowany w apelacji obrońcówW. D., w dalszej kolejności należało rozstrzygnąć, czy osobą współdziałającą w popełnieniu przestępstwa zart. 302§1 KKw niesprawczej formie pomocnictwa może być wierzyciel.
W tej kwestii stwierdza się w apelacji, że w systemie prawnym nie istnieje norma nakładająca na wierzyciela obowiązek powstrzymywania się od zachowania zmierzającego do zaspokojenia swej wierzytelności, nawet jeśli zdawał sobie sprawę, że jego zaspokojenie oznaczać będzie brak całkowitego lub częściowego zaspokojenia innych wierzycieli. Takiej normy nie da się zdekodować z obowiązujących przepisówKodeksu karnego.
Autorzy apelacji są zdania, że wierzyciel nie ma obowiązku troszczyć się o interesy innych wierzycieli tego samego dłużnika. Wierzyciel nie ma obowiązku działać w interesie innych wierzycieli tego samego dłużnika lub interes ten w jakiejkolwiek formie ochraniać. Wierzyciel może, a nawet powinien domagać się pełnej spłaty, zaś dłużnik powinien, a nawet musi takiemu żądaniu odmówić, jeśli spłata nastąpiłaby z pokrzywdzeniem pozostałych wierzycieli. Oczywisty jest więc brak symetrii w uprawnieniach i obowiązkach dłużnika, co w wypadku przestępstwa zart. 302§1 KKwyklucza możliwość ich przestępnego współdziałania w jakiejkolwiek formie.
W omawianej apelacji stwierdza się również, że współsprawcą przestępstwa zart. 302§1 KKmoże być osoba współdziałająca z dłużnikiem, która nie jest wierzycielem. Wykluczone jest natomiast, aby współdziałającym był wierzyciel przyjmujący od dłużnika spłatę zobowiązania, jakie dłużnik ma względem tego wierzyciela. Wynika stąd brak możliwości przyjęcia, żeW. D.udzieliłaM. T. (1)pomocy do przestępstwa zart. 300§2 KKw ten sposób, że nabyła zagrożony zajęciem składnik majątku uzyskując w ten sposób spłatę pożyczki udzielonejM. T. (1).
Rację mają obrońcyW. D., że w systemie prawnym nie istnieje norma nakładająca na wierzyciela obowiązek powstrzymywania się od zachowania zmierzającego do zaspokojenia swej wierzytelności. Takiej normy nie da się zdekodować z obowiązujących przepisówKodeksu karnego. W myślart. 354§1 KCdłużnik obowiązany jest spełnić swoje świadczenie, lecz o tym komu z oczekujących w kolejce wierzycieli zapłaci w pierwszej kolejności, decyduje on sam. W literaturze podkreśla się, że jak długo nie zostanie ogłoszona upadłość dłużnika, tak długo pozostaje on wolny w dysponowaniu swoim majątkiem. W szczególności nie obowiązuje go żaden określony z góry porządek spełniania świadczeń (zob. M.Pyziak-Szafnicka,Ochrona wierzycieli w razie niewypłacalności dłużnika, Warszawa 1995, s. 211). Zgodzić należy się również z autorami omawianej apelacji, że wierzyciel nie ma obowiązku troszczyć się o interesy innych wierzycieli tego samego dłużnika. Wierzyciel nie ma obowiązku działać w interesie innych wierzycieli tego samego dłużnika lub interes ten w jakiejkolwiek formie ochraniać. Prawo cywilne nie przewiduje wszak żadnych reguł obowiązujących dłużnika, a odnoszących się do kolejności zaspokajania wierzycieli. W szczególności zasadaprior tempore, potior iurenie ma zastosowania do czasu i kolejności zaspokajania wierzycieli przez dłużnika. Wszyscy wierzyciele mają równe prawo do zaspokojenia bez względu na czas powstania ich praw. Jeżeli wierzyciel chce, aby jego wierzytelność była traktowana priorytetowo, powinien zadbać o to, wykorzystując instytucje zabezpieczające wierzytelność. Wierzyciel, który nie zabezpieczył swojej wierzytelności narażony jest zaś na ryzyko niewypłacalności dłużnika. Wobec niewypłacalności dłużnika, nie istnieje bowiem rozwiązanie, które satysfakcjonowałoby wszystkich uprawnionych. Wierzyciele nieposiadający zabezpieczeń, muszą zaakceptować taki stan rzeczy (por. M.Pyziak-Szafnicka,Ochrona wierzycieli….s. 214).Zagrożenie niewypłacalnością lub upadłością dłużnika zmienia bowiem w istotny sposób sytuację prawną wierzyciela. W systemie prawa występuje wszak wiele unormowań ograniczających zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Tytułem przykładu należy wskazać instytucję skargi paulińskiej zart. 527§1 KC, zgodnie z którą, jeżeli wierzyciel został zaspokojony wskutek czynność prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem innych wierzycieli, każdy z nich może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a zaspokojony wierzyciel o tym wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o tym dowiedzieć. Domniemuje się przy tym, że w sytuacji, gdy zaspokojonym wierzycielem jest osoba będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, wiedziała ona, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 527§3 KC). Tożsame domniemanie znajduje zastosowanie, gdy zaspokojonym wierzycielem jest przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych (art. 527§4 KC).
Wskazać należy również, że stosownie doart. 128 Prawa upadłościowegobezskuteczna w stosunku do masy upadłości jest odpłatna czynność prawna dokonana przez upadłego w terminie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej, krewnym lub powinowatym w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie, z osobą pozostającą z upadłym w faktycznym związku, prowadzącą z nim wspólnie gospodarstwo domowe albo z przysposobionym lub przysposabiającym, chyba że druga strona czynności wykaże, że nie doszło do pokrzywdzenia wierzycieli. Ustawa Prawo upadłościowe stara się zatem przeciwdziałać praktykom faworyzowania wierzycieli będących osobami najbliższymi dla dłużnika, ustalając katalog czynności, które, jeżeli zostały dokonane w określonym czasie przed upadłością, traktowane są jako bezskuteczne w stosunku do masy upadłości. Co do niektórych czynności bezskuteczność następuje z mocy prawa (art. 127, art. 128a Prawa upadłościowego), co do innych wymagane jest orzeczenie sędziego komisarza (art. 128, art. 129 art. 130, art. 130a Prawa upadłościowego). Instytucja bezskuteczności czynności prawnych upadłego, o której mowa wart. 127 Prawa upadłościowegoma zapobiegać sytuacjom, by nie dostarczać faworyzowanym wierzycielom korzyści kosztem innych wierzycieli (zob. wyr. SA w Białymstoku z 17.06.2015 r., I ACa 167/15).
Różne sposoby ograniczenia zaspokojenia wierzycieli uregulowane zostały w ustawie z dnia 15.05.2015 r. Prawo restrukturyzacyjne. Stosownie do art. 156 tej ustawy, restrukturyzacja zobowiązań dłużnika obejmuje w szczególności: 1) odroczenie terminu wykonania zobowiązania, 2) rozłożenie spłaty na raty, 3) zmniejszenie wysokości zobowiązań dłużnika, 4) konwersję wierzytelności na udziały lub akcje. Zgodnie zaś z art. 166 tej ustawy układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ, postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa.
Zgodnie zart. od 1023 KPCorgan prowadzący egzekucję z majątku dłużnika sporządza plan podziału pomiędzy wierzycieli sumy uzyskanej z egzekucji z nieruchomości. Plan podziału powinien być sporządzony także wtedy, gdy suma uzyskana przez egzekucję z ruchomości, wynagrodzenia za pracę lub wierzytelności i innych praw majątkowych nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Dalsze przepisy wymienionego kodeksu określają kolejność zaspokajania wierzycieli, co może prowadzić do sytuacji, że niektórzy wierzyciele w ogóle nie zostaną zaspokojeni.
Z powołanych przepisów wynika, że w obrocie gospodarczym występują liczne sytuacje, w których wierzyciel nie zostanie zaspokojony w ogóle albo tylko w części. Dotyczy to przede wszystkim wypadków, gdy dłużnik jest zagrożony niewypłacalnością lub upadłością. Wierzyciele dłużnika zagrożonego niewypłacalnością lub upadłością, którzy nie zabezpieczyli swojej wierzytelności muszą się więc liczyć z tym, że majątek dłużnika nie wystarczy na pełne (całkowite) zaspokojenie wszystkich z nich i zostaną zaspokojeni jedynie w części, proporcjonalnie do stanu majątku dłużnika.
Zacytowane przepisy prawa i postępowania cywilnego wprowadzają zasady, które mają zapobiegać i przeciwdziałać faworyzowaniu jednych wierzycieli kosztem innych, przez dłużników zagrożonych niewypłacalnością lub upadłością. W okresie poprzedzającym niewypłacalność lub ogłoszenie upadłości dłużnicy skłonni są bowiem dokonywać takich rozporządzeń swoim majątkiem, które dostarczają wybranym wierzycielom korzyści kosztem pozostałych wierzycieli. Natomiast, gdy majątek dłużnika nie wystarcza na pełne (całkowite) zaspokojenie wszystkich wierzycieli, to wierzyciele powinni w proporcjonalny sposób partycypować w powstałych stratach.
Już pod rządemKK z 1932 r.przyjmowano, że w sytuacji, w której dłużnik nie może zaspokoić wszystkich swoich wierzycieli, spłacić wszystkich ciążących na nim zobowiązań - zasady uczciwego obrotu nakazują w miarę możliwości równomierne zaspokojenie ogółu wierzycieli z całego majątku dłużnika tak, aby straty rozłożyły się jednakowym ciężarem na wszystkich (zob. L.Peiper,Komentarz do kodeksu karnego..., s. 776). Współcześnie zwraca się wagę, że w sytuacji, gdy dłużnik nie zaspokaja dobrowolnie wierzyciela, ten może skorzystać z drogi postępowania egzekucyjnego i wymusić na dłużniku należne świadczenie. Jeżeli jednak dłużnik nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swoich wierzycieli, to instytucja egzekucji prowadzi do zaspokojenia jednych wierzycieli, pozostawiając innych wierzycieli niezaspokojonych. Tymczasem zasady uczciwego obrotu nakazywałyby w takich wypadkach rozłożyć straty możliwie równomiernie na wszystkich wierzycieli, z uwzględnieniem interesu wierzycieli korzystających z pierwszeństwa przed interesem pozostałych oraz interesu ogółu wierzycieli przed interesem samego dłużnika (zob. J.Majewski, [w:] A.Zoll (red.)Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom III, Warszawa 2016, s. 771). W literaturze wskazuje się, że sytuacja, w której dłużnik zaprzestał płacenia długów albo jest niemal pewne, że w najbliższej przyszłości ich płacenia zaprzestanie, wymaga od wierzycieli dłużnika pewnej solidarności. (zob. R.Zakrzewski,Przestępstwa na szkodę wierzycieli, Prok i Pr. 1999, nr 7-8, s. 33-34).
Według sądu odwoławczego, zawarte w apelacji obrońcówW. D.trafne uwagi dotyczące sposobu spełniania zobowiązania przez dłużnika nie wykluczają możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej wierzyciela współdziałającego z dłużnikiem w przestępstwie zart. 302§1 KK. Jeżeli wierzyciel ma prawo domagać się zaspokojenia swojego roszczenia niezależnie od faktycznej lub prawnej sytuacji, w jakiej znajduje się dłużnik, to w wypadku, gdy zachowanie dłużnika zagrożonego niewypłacalnością lub upadłością będzie naruszać podane wcześniej zasady proporcjonalnego zaspokajania wierzycieli, wierzyciel, który domaga się zaspokojenia swojego roszczenia z pokrzywdzeniem pozostałych wierzycieli, musi liczyć się z możliwością karnoprawnego wartościowania jego zachowania. Jeżeli wierzyciel domaga się od dłużnika uchybienia wymienionym wcześniej zasadom i zaspokojenia go z pokrzywdzeniem innych wierzycieli, współdziała w popełnieniu przez dłużnika czynu zabronionego zart. 302§1 KK. Taki pogląd wyrażany jest także w literaturze przedmiotu (zob. R.Zawłocki, [w:]Kodeks karny…, s. 849). Dłużnik, chcąc uczynić zadość żądaniu wierzyciela będzie musiał sprzeniewierzyć się jednej z wymienionych zasad, ze świadomością, że spowoduje to pokrzywdzenie pozostałych wierzycieli. Zachowanie dłużnika stanowić będzie zamach na wartości chronione w przepisieart. 302§1 KK, a zachowanie wierzyciela współdziałającego w tym akcie, np. udzielenie pomocy dłużnikowi. Jeżeli zatemW. D.udzieliłaM. T. (1)pomocy do popełnienia przestępstwa zart. 302§1 KK, jej zachowanie stanowi niesprawczą postać współdziałania w popełnieniu tego przestępstwa.
W literaturze prawniczej przyjmuje się bowiem, że polska konstrukcja odpowiedzialności za pomocnictwo oparta jest na ścisłym powiązaniu zachowania pomocnika z konkretnym czynem zabronionym określonym w części szczególnejKodeksu karnego. Istota tej konstrukcji prawnej nie sprowadza się do stworzenia z pomocnictwa deliktusui generis, lecz do rozszerzenia zakresu karalności zachowań godzących w dobra chronione przez odpowiednie przepisy części szczególnej poza sytuacje stanowiące przekroczenie chroniącej te dobra normy sankcjonowanej wyrażonej w przepisie części szczególnej.Zachowanie polegające na udzieleniu innej osobie pomocy w popełnieniu czynu zabronionego nie godzi bezpośrednio w dobro prawne chronione przez ten czyn zabroniony, lecz stwarza szczególne niebezpieczeństwo dla tego dobra, sprowadzające się do zwiększenia prawdopodobieństwa urzeczywistnienia zestawu ustawowych znamion przez osobę, której pomoc jest udzielana.Istota bezprawności pomocnictwa tkwi więc w szczególnym powiązaniu normy sankcjonowanej wyrażonej w przepisie części szczególnej z treściąart. 18§3 KK, który wyraża normę sankcjonowaną zakazującą ułatwiana innej osobie popełnienia czynu zabronionego. Skonkretyzowanie ogólnego zakazu odnoszącego się do generalnie ujętej czynności ułatwiania poprzez powiązanie go z treścią znamion konkretnego typu opisanego w części szczególnejKodeksu karnego, pozwala przekształcić ten ogólny zakaz ułatwiania popełnienia czynu zabronionego, w normę zakazującą ułatwiania innej osobie przekraczania normy sankcjonowanej wyrażonej w odpowiednim przepisie części szczególnejKK(zob. P.Kardas,Teoretyczne podstawy odpowiedzialności karnej za przestępne współdziałanie, Zakamycze 2001, s. 640-641).
W takim stanie rzeczy, zachowanieW. D.określone w punkcie XIX części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, sąd odwoławczy zakwalifikował jako przestępstwo z at. 18§3 KKw zw. zart. 302§1 KKi wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 200 zł.
Wobec przypisaniaW. D.popełnienia czynu zart. 18§3 KKw zw. zart. 302§1 KKstraciły na znaczeniu pozostałe zarzuty obrazy prawa materialnego sformułowane w rozpoznawanej apelacji. W związku z tym, wymienione zarzuty pozostawiono bez rozpoznania.
11. Przechodząc do rozważenia zarzutów dotyczących obrazy przepisów postępowania sformułowanych w apelacji obrońcówW. D.stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut obrazy przepisuart. 8 KPK. Według apelacji sąd nie uczynił samodzielnych ustaleń faktycznych w zakresie dotyczącym: 1) zawarcia w dniu 14.12.2007 r. umowy nabycia nieruchomości(...), 2) oświadczeniaM. T. (1)o zaciągnięciu uW. D.pożyczki w wysokości 1.220.000 zł, 3) zawarcia w dniu 24.09.2008 r. umowy przeniesienia na rzeczW. D.udziałów w nieruchomości(...)w zamian za zwolnienieM. T. (1)z długu. Teza apelacji, że w wymienionych kwestiach sąda quoprzyjął ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 17.06.2013 r., I C 1585/11 jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Okoliczność, że sąd pierwszej instancji wykorzystał fragment uzasadnienia wymienionego wyroku sądu cywilnego nie świadczy o przyjęciu za własne ustaleń faktycznych dokonanych przez ten sąd, a jedynie o nierzetelnym uzasadnieniu rzeczonych faktów, co nie miało jednak znaczenia dla treści zaskarżonego wyroku.
Apelujący mają rację, że niedopuszczalne jest opieranie się przy dokonywaniu przez sąd karny ustaleń faktycznych na ustaleniach innego organu procesowego, a więc niejako „przejmowanie” ustaleń tego organu, gdyż obowiązkiem sądu karnego jest poczynienie własnych ustaleń, jako jedynie dopuszczalnej podstawy rozstrzygnięcia. Sąd musi także dokonać własnych ocen przeprowadzonych przez siebie dowodów, a ocena dowodów dokonana wcześniej przez inny organ nie może być dla tego sądu wiążąca. Konieczność dokonania własnych ustaleń wynika z zasady bezpośredniości, zobowiązującej sąd do korzystania z dowodów pierwotnych, co stanowi jedną z gwarancji zasady prawdy materialnej, wyrażającej dyrektywę dokonania ustaleń zgodnych z rzeczywistością (zob. wyr. SA w Lublinie z dnia 23.12.2009, II Kz 159/09). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała jednak miejsca. Na podstawie lektury części ustalającej i części motywacyjnej uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie budzi wątpliwości, że w kwestiach powołanych w apelacji sąd pierwszej instancji dokonał własnych ustaleń faktycznych na podstawie dowodów i okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej.
Niezasadny w całości jest zarzut obrazy przepisówart. 4, 7, 92 i 410 KPK. Osią tego zarzutu jest twierdzenie, że oskarżona i jej córkaA. T. (1)nie utrzymywały żadnych kontaktów zA. D. (2), aW. D.nie znała sytuacji finansowejprzedsiębiorstwa (...)w chwili zawierania zM. T. (1)umowy przenoszącej na jej rzecz udziały w nieruchomości(...). W tych kwestiach sąd odwoławczy podziela ocenę dowodów przeprowadzoną przez sąd

    a quooraz ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wymienionych kwestii. Pomimo werbalnej deklaracji, że oskarżona i jej córkaA.nie utrzymywały kontaktów zA. D. (2), fakty ustalone w rozpoznawanej sprawie wskazują na inny stan rzeczy. Przede wszystkim wskazać należy na zaangażowanieA. D. (2)w remont domuA.iM. T. (1)wP.oraz mieszkaniaA. T. (1)weW.naul. (...). Jeżeli rzeczywiścieA. T. (1)nie utrzymywała z ojcem żadnych stosunków, to zdziwienie budzi okoliczność, żeA. D. (2)z własnej inicjatywy podjął się remontu jej domu, wynajął i opłacił w tym celu pracowników. Zdziwienie budzi też to, że matkaA. T. (1)i była żonaA. D. (2), która twierdzi, że od 35 lat nie utrzymuje z nim kontaktów, akceptowała wymieniony stan rzeczy, nadzorowała remont domu i wydawała polecenia pracownikom zatrudnionym wszak przezA. D. (2).
Nie budzi wątpliwości, że na polecenieA. D. (2)pracownicyprzedsiębiorstwa (...)wykonywali remont mieszkania przyul. (...)weW.. Z pola widzenia nie można tracić, że oskarżona w uzgodnieniu zA. D. (2)wiele razy składała przed notariuszem nieprawdziwe oświadczenia, o których mowa w zarzutach aktu oskarżenia oraz apelacji oskarżyciela publicznego. Poza sporem jest okoliczność, że z powodu zawierania przez oskarżoną wielu umów dotyczących nieruchomości(...)współdziałała zA. D. (2)w ich zawarciu. Dowody i okoliczności ujawnione przez sąd pierwszej instancji wskazują zatem, że wbrew apelacji, oskarżona i jej córkaA.utrzymywały ścisłe kontakty zA. D. (2)i akceptowały jego zaangażowanie w ich sprawy majątkowe.
Wbrew apelacji sąd pierwszej instancji ustalił w sposób zgodny z rzeczywistością, że oskarżona w chwili zawierania zM. T. (1)umowy przenoszącej na jej rzecz udziałów w nieruchomości(...)znała stan majątkowy i kondycję finansowąprzedsiębiorstwa (...)orazM. T. (1). W tej kwestii sąd

    a quoustalając stan świadomościW. D.trafnie oparł się na następujących okolicznościach: 1) oskarżona jest teściowąM. T. (1)i byłą żonąA. D. (2), 2)M. T. (1)nie spłacił żadnej raty pożyczki udzielonej mu przez oskarżoną, 3)W. D.nalegała, abyM. T. (1)spłacił pożyczkę, 4) powszechna była wiedza o niewypłacalnościfirmy (...).
Dokonując wymienionych ustaleń sąd pierwszej instancji trafnie oparł się na dowodzie z zeznańA. D. (2), które złożył w dniu 27 sierpnia 2010 r. w postępowaniu przygotowawczym.A. D. (2)podał wtedy, żeW. D.zawierając umowę w dniu 24.09.2008 r. musiała wiedzieć o trudnej sytuacji finansowejfirmy (...). Informacje posiadała od córkiA. T. (1). Wymienione wyjaśnieniaA. D. (2)złożył w obecności swojego obrońcy, który brał udział w czynności przesłuchania. Zasadnie zatem sąd dał wiarę tym wyjaśnieniom, a nie zeznaniomA. D. (2)złożonym na rozprawie głównej.
Okolicznością mającą kluczowe znaczenie dla ustalenia stanu świadomości oskarżonej, co do kondycji finansowejprzedsiębiorstwa (...)iM. T. (1)jest fakt, że wymieniony oskarżony nie spłacił żadnej raty pożyczki udzielonej mu przez oskarżoną. Nie budzi wątpliwości, że kupując nieruchomość(...)M. T. (1)nie posiadał na ten cel środków finansowych. Zwrócił się więc o pożyczkę do teściowej, czyliW. D.. Już ta okoliczność obrazuje ówczesny stan(...)i rzeczonego przedsiębiorstwa oraz świadomość oskarżonej w tej kwestii. Dodać jednak należy, że z udzielonej pożyczkiM. T. (1)nie spłacił żadnej raty. W tych okolicznościach każdy przeciętnie rozgarnięty człowiek, a tym bardziej oskarżona, która podkreślała swoją karierę zawodową w niemieckich instytucjach finansowych, zdaliby sobie sprawę z tego, że sytuacja finansowaM. T. (1)i wymienionego przedsiębiorstwa jest krytyczna. Zgadnie z prawidłowym ustaleniem sądu
    a quo,W. D.znała sytuację finansowąM. T. (1)iprzedsiębiorstwa (...)oraz miała świadomość, że jest ona krytyczna, grożąca im niewypłacalnością lub upadłością.
W konsekwencji, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stronę podmiotową przestępstwa przypisanegoW. D.przyjmując, że działała ona umyślnie w zamiarze bezpośrednim, w celu dokonania przezM. T. (1)przestępstwa zart. 302§1 KK.
Niezasadny jest zarzut obrazy przepisuart. 410 KPKsformułowany zpunkcie II. 3apelacji. Co do kwestii, żeM. T. (1)znał sytuację finansowąprzedsiębiorstwa (...)sąd odwoławczy wypowiedział się wcześniej.
W całości niezasadny jest kolejny zarzut obrazy przepisuart. 410 KPK. Argumenty i okoliczności przedstawione w apelacji na rzecz tego zarzutu ocenić należy wyłącznie przez pryzmat czynu, który został ostatecznie przypisany oskarżonej, tj. przestępstwa zart. 18§3 KKw zw. zart. 302§1 KK. Dla przypisania oskarżonej odpowiedzialności za to przestępstwo nie mają znaczenia okoliczności dotyczącego tego: 1) czy zakup nieruchomości(...)został, czy nie został w całości sfinansowany z prywatnych środków oskarżonej, 2) w jakim celu oskarżona nabyła udziały w wymienionej nieruchomości, 3) czy nieruchomość(...)była remontowana ze środkówprzedsiębiorstwa (...), 4) z jakich powodów oskarżona zawarła umowę przenoszącą udziały w tej nieruchomości.
Dla pociągnięcia oskarżonej do odpowiedzialności za przypisane jej przestępstwo relewantne są zaś następujące okoliczności: 1) czy współdziałała zM. T. (1)w zawarciu umowy przenoszącej na jej rzecz udziały w nieruchomości(...), 2) czy była świadoma tego, żeM. T. (1)jest zagrożony niewypłacalnością lub upadłością oraz, że nie może spłacić wszystkich wierzycieli 3) czy była świadoma tego, że zawarcie wymienionej umowy spowoduje pokrzywdzenie pozostałych wierzycieliM. T. (1).
Okoliczności faktyczne odnoszące się do tych kwestii, sąd pierwszej instancji ustalił prawidłowo, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy, opierając się na wszystkich dowodach i okolicznościach ujawnionych na rozprawie głównej, które ocenił zgodnie z dyrektywami wyrażonymi wart. 7 KPK.
W kontekście rozstrzygnięcia sądu odwoławczego zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji co doW. D., znaczenia nie mają zarzuty sformułowane w punktach II.5 i II.6 apelacji.
12. W całości zasadne są zarzuty i wnioski sformułowane w apelacji obrońcyI. T.dotyczące czynów przypisanych tej oskarżonej w zaskarżonym wyroku. Zważyć wszak należy, żeI. T.została uznana za winną popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 10 stycznia 2007 r. ułatwiłaM. T. (1)doprowadzenie do upadłościprzedsiębiorstwa (...)w ten sposób, że razem zM. T. (1)iA. D. (3)zawarła umowę nabycia odM.iA. S. (4)nieruchomości wI., tj. przestępstwa zart. 18§3 KKw zw. zart. 301§2 KK. Z wymienionego zarzutu wynika zatem, żeI. T.zawierając w styczniu 2007 r. rzeczoną umowę uczyniła to po to, aby ułatwićM. T. (1)zbankrutowanie.
Wymienione ustalenie sądu pierwszej instancji jest dowolne i nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia w dowodach ujawnionych na rozprawie głównej. Przede wszystkim zważyć należy, że nabycie nieruchomości od małżonkówS.było efektem zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży rzeczonej nieruchomości, w której oskarżona nie brała udziału.M. T. (1)zaproponował jej przystąpienie do umowy ostatecznej, pod warunkiem wniesienia wkładu w wysokości 76.000 zł informując przy tym, że inwestycja ma służyć wybudowaniu osiedla domów jednorodzinnych. Z ustaleń dokonanych przez sąd pierwszej instancji wynika, że przed 10 stycznia 2007 r. nie było żadnych symptomów złej kondycji finansowejprzedsiębiorstwa (...), nie mówiąc o zagrożeniu niewypłacalnością czy upadłością tego przedsiębiorstwa. Umowa nabycia nieruchomości wI.zawarta była na początku działalności tego przedsiębiorstwa, gdy przyszli lokatorzy przelewali środki finansowe z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego, a roboty budowlane prowadzone były w miarę rytmicznie. Z pola widzenia nie można tracić, że zawierając wymienioną umowę oskarżona wniosła oszczędności w kwocie 76.000 zł, które były przeznaczone na pomoc dla schorowanej i niedołężnej matki.
W świetle wymienionych okoliczności stwierdzić należy, że oskarżona nie miała żadnej wiedzy i wiadomości, żeM. T. (1)zagrożony jest niewypłacalnością lub upadłością, co w rzeczywistości nie miało też miejsca. Przeciwnie, była przekonana, że przedsiębiorstwo funkcjonuje bez żadnych problemów finansowych i jego przyszłość nie jest zagrożona. Twierdzenie, że zawierając w takich okolicznościach zM.iA. S. (4)umowę nabycia nieruchomości wI.oskarżona udzieliłaM. T. (1)pomocy w popełnieniu przez niego przestępstwa umyślnego bankructwa, nie ma żadnego uzasadnienia w ujawionych dowodach. Oskarżona nie mogła też wiedzieć, w jaki sposóbM. T. (1)iA. D. (2)będą prowadzić działalność gospodarczą, a zwłaszcza, że uzyskane środki finansowe przeznaczać będą na cele niezwiązane z wybudowaniem osiedli mieszkaniowych wI.iS..
Zakładając hipotetycznie i abstrakcyjnie, że oskarżona w jakiś sposób mogła uzyskać wiedzę dotyczącą tego, w jaki sposóbM. T. (1)będzie prowadziłprzedsiębiorstwo (...), nie sposób jednak przyjąć, że oskarżona zainwestowała oszczędności w wysokości 76.000 zł w wymienione przedsięwzięcie wiedząc, że ono upadnie. Świadczyłoby to o skrajnie nielogicznym zachowaniu oskarżonej, o działaniu na własną szkodę, prowadzącym do utraty oszczędności, a w przyszłości ponoszenia ewentualnych kosztów wynikających z upadłościM. T. (1). Dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw do takiego wnioskowania.
Z tych względówI. T.należało uniewinnić od czynu przypisanego jej w punkcie XXIII części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.
13.I. T.została uznana za winną również tego, że usiłowała podżegaćA. D. (2)do wyłudzenia zwolnienia lekarskiego poświadczającego nieprawdę i użycia takiego dokumentu w sądzie. W tej sprawie sąd pierwszej instancji ustalił, że oskarżona nakłaniałaA. D. (2), aby „udał się do lekarza sądowego i wziął od niego zwolnienie lekarskie, że ze względu na swój stan zdrowia nie może uczestniczyć w rozprawie i przedłożyć je w sądzie” (s. 114 uzasadnienia wyroku). Według sądu, choćA. D. (2)„nie dał się namówić”, to poszedł do lekarza sądowego, uzyskał zwolnienie i z powodu choroby nie stawił się w sądzie. Wymieniony sąd kategorycznie stwierdził, że „z rozmowy w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wynika, żeI. T.namawiałaA. D. (2)do przedłożenia w sądzie zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego niemożność jego udziału w zaplanowanej rozprawie (s. 115 uzasadnienia wyroku). Rzecz w tym, że takie zachowanie nie stanowi przestępstwa. Z dokonanych przez sąd

    a quoustaleń faktycznych wynika bowiem, żeA. D. (2)był chory.I. T.powiedziała mu, aby udał się do lekarza sądowego i uzyskał zaświadczenie, że nie może stawić się na rozprawie z powodu choroby.A. D. (2)poszedł do lekarza sądowego i uzyskał takie zaświadczenie, które przedłożył w sądzie tytułem usprawiedliwienia swojej nieobecności. W takim stanie faktycznym nie sposób dopatrzeć się bezprawnego zachowania wypełniającego znamiona typu czynu zabronionego.I. T.zarzucić można jedynie tyle, że namawiałaA. D. (2), aby nie stawił się w sądzie na rozprawie z powodu choroby, choć i taki zarzut jest wątpliwy, gdyż wymaga uznania, że ustawowy obowiązek stawienia się w sądzie i złożenia zeznań zasługuje na wyższą ochronę niż zdrowie świadka.
Z wymienionych względów sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie XXVI części rozstrzygającej w ten sposób, że uniewinniłI. T.od popełnienia przestępstwa zart. 13§1 KKw zw. zart. 18§2 KKw zw. zart. 272 KKiart. 13§1 KKw zw. zart. 18§2 KKw zw. zart. 273 KKw zw. zart. 11§2 KK.
14. Przechodząc do apelacji złożonej przez oskarżyciela publicznego należy powiedzieć, że według prokuratora sąd

    a quoniewłaściwie zinterpretował przepisart. 272 KKuznając, że złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia woli przed notariuszem nie stanowi wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. Dotyczy to zarzutów: 1a, 1b, 1c, 1d, 1f oraz 1f. Drugą kwestią jest zaniechanie uznania, żeM. T. (1),I. T.iA. D. (2)oszukaliM.iA. S. (4). Według apelującego, po zawarciu umowy kupna działek wI., w ciągu niecałych dwóch miesięcy środki obrotoweM. T. (1)uległy wyczerpaniu, a on w rozpaczliwych mailach doA. D. (2)prosił o nakłanianie klientów do wpłat, bo nie miał środków na remont mieszkania wP., a zobowiązał się jeszcze do kupienia(...). Według apelacji, po zawarciu umowy zeS.nie wystąpiły żadne zdarzenia, które spowodowałyby nagłą utratę płynności finansowejprzedsiębiorstwa (...). Tym samym od początku było oczywiste, żeM. T. (1)nie stać na spłacenieM.iA. S. (4)nie tylko w umówionym terminie, ale w ogóle. Według prokuratora, należy postawić pytanie, czy gdybyS.wiedzieli o faktycznym stanie finansówM. T. (1)i braku możliwości wywiązania się z przyjętych zobowiązań, to zawarliby umowę sprzedaży dwóch działek.S.byli w trudnej sytuacji finansowej, mieli do spłacenia długi. Sprzedali działki, aby spłacić te długi. Nieruchomość, na której stał ich dom była jedynym znaczącym składnikiem majątkowym.A. D. (2)iM. T. (1)przedstawialifirmę (...)jako wypłacalne i prężne przedsiębiorstwo, czym wprowadziliS.w błąd.
Z apelacji prokuratora, o której sam skarżący mówi, że jest skomplikowana, nadmiernie rozbudowana, mało precyzyjna, a przez to nieczytelna wynika, że osią sformułowanych zarzutów są dwie kwestie. Pierwsza, że sąd
    a quobezzasadnie zaniechał przyjęcia, że nieprawdziwe oświadczeniaM. T. (1)iW. D.złożone przed notariuszem stanowiły wypełnienie znamion przestępstwa zart. 272 KK. Drugą kwestią jest niezasadne uznanie, żeM. T. (1)orazI. T.nie oszukali małżonkówS.przy zakupie od nich nieruchomości wI..
Stwierdzić zatem należy, że niezasadne są wszystkie zarzuty, których osią jest brak zastosowania przepisuart. 272 KKdo kwalifikowania zachowaniaM. T. (1)iW. D., polegającego na złożeniu przed notariuszem nieprawdziwych oświadczeń. Z dominującego orzecznictwa sądów polskich w tej kwestii wynika, że zachowanie sprawcy czynu zart. 272 KKpolegać musi na podjęciu podstępnych zabiegów, które zmierzają do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy. Podstępne wprowadzenie w błąd stanowi bowiem szczególną formę wprowadzenia w błąd, wymagającą podjęcia innych jeszcze podstępnych zabiegów, niż tylko fałszywe informowanie, w celu wyłudzenia od osoby uprawnionej określonej treści dokumentu (zob. wyr. SN z dnia 16.12.2016 r., II KK 314/16; wyr. SN z dnia 5.04.2011 r., II KK 267/10; wyr. SA w Krakowie z dnia 8.03.2001 r., II AKa 33/01; wyr. SA w Katowicach z dnia 29.07.2016 r., II AKa 479/15).
Podaje się, że dla wypełnienia znamion przestępstwa określonego wart. 272 KKnie wystarcza samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ale konieczne jest podjęcie jeszcze pewnych działań, na przykład przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających wykrycie nieprawdy (zob. wyr. SN z dnia 26.11.2014 r., II KK 138/14). Sprawca używając podstępnych zabiegów ma pozorować zgodność przebiegu zdarzenia z rzeczywistością i tym samym utrudniać odkrycie prawdy o tym zdarzeniu. W takim działaniu sprawcy znajduje się również element skrytości, mającej na celu zmylenie kogoś lub oszukanie. Chodzi o działania przebiegłe, których wykrycie wymaga uwagi wychodzącej ponad przeciętną miarę (por. wyr. SN z dnia 15.03.2012 r., V KK 240/11; wyr. SN z dnia 5.04.2011 r., II KK 267/10; wyr. SN z dnia 10.10.2007 r., III KK 25/07; wyr. SN z dnia 4.06.2003 r., WA 26/03; post. SN z dnia 9.10.2008 r., II KK 179/08; wyr. SA w Krakowie z dnia 8.03.2001 r., II AKa 33/01; wyr. SA w Łodzi z dnia 18.08.2011 r., II AKa 70/11; wyr. SA w Białymstoku z dnia 14.09.2012 r., II AKa 110/12). Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, samo kłamstwo nie stanowi jeszcze podstępnego zabiegu, o którym mowa wart. 272 KK, a staje się nim dopiero w połączeniu z zachowaniem sprawcy, które jego kłamliwym twierdzeniom daje pozór prawdy (zob. post. SN z dnia 9.10.2008 r., II KK 179/08).
Podsumowując przegląd wybranych orzeczeń sądów polskich należy powiedzieć, że podstępne wprowadzenie w błąd w rozumieniuart. 272 KKoznacza szczególną, a nie jak wart. 286§1 KKzwykłą formę „wprowadzenia w błąd”. Dla wypełnienia znamion przestępstwa określonego wart. 272 KKnie wystarczy samo złożenie nieprawdziwego oświadczenia, ale konieczne jest podjęcie jeszcze pewnych działań, np. przebiegłych, pozorujących jego zgodność z rzeczywistością i utrudniających wykrycie nieprawdy (zob. wyr. SN z dnia 4.06.2003 r., WA 26/03). Podstępne wprowadzenie w błąd, to zatem kwalifikowana forma „wprowadzenia w błąd”, polegająca na działaniach przebiegłych, których wykrycie wymaga uwagi wychodzącej ponad miarę przeciętną (por. wyr. SA w Krakowie z dnia 8.03.2001 r., II AKa 33/01).
Stanowisko sądów polskich w wymienionej kwestii jest zgodne ze stanowiskiem przyjętym w doktrynie prawa karnego, gdzie przez pojęcie podstępnego wprowadzenia w błąd rozumie się celowe wytworzenie u wystawcy dokumentu mylnego wyobrażenia o okolicznościach związanych z wyłudzonym dokumentem. Przestępstwo zart. 272 KKmoże być popełnione zarówno wtedy, gdy sprawca sam bezpośrednio wprowadza w błąd osobę wystawiającą dokument, jak i wówczas, gdy działa za pośrednictwem lub przy współudziale innych osób (por.Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom II, pod red. A.Wąska i R.Zawłockiego, Warszawa 2010, s. 813-822; J.Piórkowska - Flieger,Fałsz dokumentu w polskim prawie karnym, Zakamycze 2004, s. 378-380). Wprowadzenie w błąd osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu polega na wytworzeniu u niej mylnego wyobrażenia o stanie rzeczy, do którego ma odnosić się ten dokuemnt. Sprawca może to spowodować np. poprzez złożenie fałszywych zeznań, przedłożenie funkcjonariuszowi sfałszowanych lub podrobionych dokumentów, czy też posłużyć się uzyskanym wcześniej poświadczeniem nieprawdy przez innego funkcjonariusza. Dokument, o którym mowa wart. 272 KK, musi zawierać poświadczenie nieprawdy, cechujące się przymiotem zaufania publicznego, a więc poświadczenie to musi być częścią dyspozycyjną dokumentu (por.Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz. Tom II, pod red. A. Zolla, Kraków 2006, s. 1345-1348).
Nietrafne są również wszystkie zarzuty sformułowane w apelacji prokuratora, których osią jest zaniechanie przez sąd pierwszej instancji uznania, żeM. T. (1)orazI. T.oszukali małżonkówS.. W tej kwestii zważyć należy, że w dniu 10 stycznia 2007 r.M.iA. S. (4)zawarli zM. T. (1),A. D. (3)iI. T.umowę sprzedaży dwóch działek wI.za cenę 2.375.000 zł. Przez zawarciem umowy, kupujący zapłacili 100.000 zł,

    a pozostałą część ceny sprzedaży mieli zapłacić do 31 marca 2007 r. z kredytu. W zakresie obowiązku zapłaty ceny, kupujący poddali się egzekucji na podstawieart. 777§1 pkt 4 KPC.M.iA. S. (4)wyrazili zgodę, aby należna im pozostała część ceny sprzedaży, w pierwszej kolejności została przeznaczona na zaspokojenie ich wierzycieli hipotecznych prowadzących z tych nieruchomości egzekucję, tj.Spółdzielnię (...),(...)K. P. (2),A. S. (8). sp.j.R.-T.,(...) S.A.,(...) Bank (...) SA. Zawierając wymienioną umowę małżonkowieS.mieli więc świadomość, żeM. T. (1)orazI. T.do zapłacenia pełnej ceny sprzedaży wymienionej nieruchomości potrzebują środków pieniężnych pochodzących z kredytu. Uzyskanie kredytu jest zaś okolicznością przyszłą i niepewną, o czym małżonkowieS.dobrze wiedzieli.
W dniu 10 marca 2007 r. strony postanowiły wydłużyć termin zapłaty pozostałej część ceny sprzedaży w ten sposób, że 150.000 zł zostanie zapłacone solidarnie przez kupujących do dnia 11 kwietnia 2007 r., a pozostała kwota 2.125.000 zł do dnia 18 maja 2007 r. W dniu 12 maja 2007 r.M. T. (1),A. D. (2)iI. T.złożyli oświadczenia, że nadal są obowiązani zapłacić tytułem ceny sprzedaży kwotę 652.759 zł, której termin ustalono na 31 stycznia 2009 r. Wyrażając zgodę na wydłużenie terminu zapłaty całej ceny sprzedaży rzeczonej nieruchomości,

    małżonkowieS.mieli świadomość, że zabiegiM. T. (1)o uzyskanie kredytu okazały się nieskuteczne. Jednocześnie wiedzieli, żeM. T. (1)spłaca ich wierzycieli, do czego się zobowiązał w umowie z 10 stycznia 2007 r. Z wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, I C 319/14, który został ujawniony na rozprawie głównej w dniu 28 lutego 2017 r. wynika bowiem, że:

1
M. T. (1)w dniu 2 stycznia 2007 r. zapłaciłSpółdzielni (...)kwotę 33.000 zł,

2
M. T. (1)w dniu 2 lutego 2007 r. zapłaciłbankowi (...) SA20.000 zł,

3
Marek Trejgis zapłacił w dniu 2 marca 2007 r. kwotę 1133,70 zł sp. j.R.-T..

Z wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu I C 319/14 wynika również, żeM. T. (1)orazI. T.spłacali wierzycieliM.iA. S. (4)po zawarciu umowy prolongującej termin zapłaty ceny sprzedaży rzeczonej nieruchomości. Mianowicie:

1
M. T. (1)w dniu 3 kwietnia 2007 r. zapłaciłK. P. (2)53.000 zł i zobowiązał się do zapłacenia dalszych 5000 zł.,

2
M. T. (1)w dniu 25 kwietnia 2007 r. zapłaciłsp. z o.o. (...)kwotę 22.000 zł,

3
M. T. (1)w dniu w dniu 26 kwietnia 2007 r. zapłaciłChłodni (...)kwotę 5000 zł, a w dniu 25 kwietnia 2007 r. 12.000 złChłodni (...), zaś w dniu 25 kwietnia 2007 r. kwotę 10.250 złM. W. (4)oraz kwotę 17.000 zł(...) Bank (...) SAi kwotę 10.000 złA. S. (8),

4

M. T. (1)w dniu 27 kwietnia 2007 r. zapłaciłR. U.5907,64 zł, w dniu 8 maja 2007 r.(...) sp. z o.o.kwotę 12.000 zł, w dniu 12 czerwca 2007 r. komornikowi przy Sądzie Rejonowym wO.prowadzącemu postępowanie egzekucyjne przeciwkoM.iA. S. (4)kwotę 28.090,22 zł.

5
M. T. (1)iI. T.w dniu 5 września 2007 r. zapłacilibankowi (...)kwotę 240.000 zł., a w dniu 14 września 2007 r. kwotę 30.000 zł.

6
M. T. (1)do 1 sierpnia 2008 r. zapłaciłbankowi (...) SAkwotę 140.000 zł, a do dnia 28 czerwca 2007 r. kwotę 686.796 zł,

7
A. D. (3)do 18 stycznia 2008 r. zapłacił ww. bankowi kwotę 260.000 zł.

Na poczet zobowiązańM.iA. S. (4)w stosunku dobanku (...)zapłacił łącznie 140.00 zł.,A. D. (3)kwotę 260.000 zł, aM. T. (1)iI. T.kwotę 30.000 zł. Na rzecz banku(...)M. T. (1)zapłacił łącznie 686.796 zł.
Prawdą jest, że małżonkowieS.nie uzyskali całej ceny sprzedaży nieruchomości wI.. Z dowodów przedstawionych przez oskarżyciela publicznego i przeprowadzonych na rozprawie głównej nie wynika jednak, aby oskarżeni wprowadzili ich w błąd albo zataili przed nimi okoliczności mające istotne znaczenie dla zawarcia umowy sprzedaży rzeczonej nieruchomości. Poza tym, do końca 2008 r. oskarżeni spłacali wierzycieli małżonkówS., co wskazuje na ich zamiar i wolę wywiązania się z zawartej umowy.
Natomiast w apelacji prokuratora trafnie podnosi się, że przepisart. 300§3 KKnie stanowi typu kwalifikowanego czynu zart. 300§1 KK. Dlatego konieczna jest kumulatywna kwalifikacja zart. 300§1 KKiart. 300§3 KK. Poza tym zachowanieA. D. (1)(S.) polegające na przedłożeniu w(...) Bank SAnieprawdziwego zaświadczenia o zatrudnieniu, w celu uzyskania kredytu, powinno być wartościowane także przez pryzmat przepisuart. 297§1 KK, czego sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zaniechał.
14. Wobec rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, że niedopuszczalne było nałożenie naM. T. (1)obowiązku naprawienia szkody na podstawieart. 46§1 KK, bezprzedmiotowe stały się zarzuty podniesione w apelacji pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych. Z tego względu, wymienione zarzuty pozostawiono bez rozpoznania.
15. Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd odwoławczy orzekł, jak na wstępie.
SSA Cezariusz Baćkowski SSA Jerzy Skorupka SSA Piotr Kaczmarek