Sygn.akt II AKa 463/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 czerwca 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SA Rafał Kaniok
Sędziowie: SA Ewa Jethon /spr./
SO(del) Katarzyna Capałowska
Protokolant: sekr.sąd. Olaf Artymiuk
przy udziale prokuratora Renaty Wronowskiej
po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2019 r.
sprawyJ. K.ur. (...)wW.s.J.iB.zd.S.
oskarżonego zart. 286 § 1 kkw zw. zart. 294 § 1 kkw zb. zart. 297 § 1 kkw zw. zart. 11 § 2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 8 maja 2017 r. r. sygn. akt XVIII K 110/16
Uchyla zaskarżony wyrok w stosunku doJ. K.i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
J. K.oskarżony został o to, że:
w dniu 20 czerwca 2012 roku będąc prokurentemspółki (...) Sp. z o.o.w siedzibieBanku (...) S.A.z/s wW.przyul. (...)działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 1 000.000 /jednego miliona złotych/ zł w/w bank w ten sposób, że przedłożył w siedzibie w/w banku zawierający nieprawdziwe dane wniosek kredytowy na podstawie którego zawarł w dniu 20 lutego 2012 roku umowę o kredyt w rachunku bieżącym nr(...), czym wprowadził pracowników w/w banku w błąd co do możliwości spłaty kredytu
tj. o czyny zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297§ ik.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2017 r. o sygn. akt XVIII K 110/16:

1
oskarżonegoJ. K.w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu 20 czerwca 2012 roku wW.w siedzibieBanku (...) S.A.przyul. (...)jako prokurentspółki (...) Sp. z o.o.z siedzibą wW.działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 1 000 000 złotych zł w/w bank w ten sposób, że w celu uzyskania kredytu w rachunku bieżącym nr(...)dla(...) Sp. z o.o.wW.złożył nieprawdzie pisemne oświadczenia dotyczące aktualności danych z Krajowego Rejestru Sądowego Przedsiębiorców wskazanej spółki według złożonego odpisu na dzień 15 marca 2012 r., w tym właściciela spółki, pomimo tego, iż wiedział że w dniu 14 czerwca 2012 r. nastąpiła sprzedaż całości udziałów wskazanej spółki, co dotyczyło okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wskazanego kredytu oraz co posłużyło do wprowadzenia w błąd pracowników pokrzywdzonego banku co do realności spłaty kredytu, tj. popełnienia czynu zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.skazał go, a na podstawieart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;

2. na podstawieart. 33 § 1,2,3 k.k.orzekł względem oskarżonego karę 200 (dwustu) stawek dziennych grzywny, przyjmując, iż jedna stawka dzienna grzywny odpowiada kwocie 50 zł (pięćdziesięciu złotych);
3. na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł względem oskarżonego obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę kwoty 999.983,04 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt trzy złote cztery grosze) na rzecz oskarżyciela posiłkowegoBank (...) S.A.wW.;
4. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3596,72 zł (trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt sześć osiemset złotych siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem kosztów sądowych, w tym kwotę 2400 zł (dwa tysiąc czterysta złotych) tytułem opłaty.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w całości.
Na podstawieart. 438 pkt 2, 3 i 4 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. obrazę przepisów postępowania w szczególności
1.art.7 k.p.k.w zw.art.4,410 i 424 par. 1 i 2 k.p.k.przez nie wzięcie pod uwagę całokształtu ujawnionych okoliczności w toku rozprawy głównej i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonego a także zeznań świadkówG. K..W. L.iA. K.poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz prawidłowego rozumowania ocenę materiału dowodowego polegającą również na uwzględnieniu wyłącznie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonego a także poprzez pominięcie przez Sąd przy dokonywaniu ustaleń faktycznych części istotnych okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów a korzystnych dla oskarżonego -co mogło mieć wpływ na treść orzeczenia przez poczynienie błędnych ustaleń co do sprawstwa oskarżonego oraz sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nie spełniający wymogów opisanych wart. 424 § 1 i 2 k.p.k.co stanowi okoliczność również potwierdzającą, że doszło do naruszenia przepisówart.7 i 410 k.p.k.
2.art. 415 § 1 k.p.k.przez nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody /pkt. 3 zaskarżonego wyroku/ gdy o roszczeniu tym wcześniej prawomocnie orzeczono;
II. rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary jako kary rażąco surowej i nie uwzględniającej w sposób należyty stopnia winy oskarżonego, społecznej szkodliwości czynu a także niedostateczne uwzględnienie celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie kara ma osiągnąć wobec oskarżonego oraz potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa
- podczas gdy okoliczności ujawnione w toku postępowania w szczególności chociażby nienaganne zachowanie oskarżonego, w żaden sposób nie wchodzące w kolizję z prawem od lipca 2012 do chwili obecnej /upływ 5 lat/, który w feralnym dla niego 2012 roku miał 7 dzieci i nie pracującą żonę a praca w spółce była jedynym źródłem utrzymania rodziny, rozpoczęcie studiów prawniczych i ich kontynuacja do 2017 r. /w najbliższym czasie nastąpi obrona pracy magisterskiej/, wyjaśnienia oskarżonego co do oceny okresu kiedy popadł w kolizję z prawem, wskazywały, iż mając na względzie dyrektywy wymiaru kary określone wart. 53 § 1 i 2 k.k.zasadnym było wymierzenie kary pozbawienia wolności w wymiarze umożliwiającym warunkowe zawieszenie jej wykonania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie determinują nie tylko zarzuty apelacji obrońcy oskarżonegoJ. K., ale także treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2018 r., który zapadł w wyniku rozpoznania kasacji tego obrońcy od poprzedniego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 października 2017 r. Związanie zapatrywaniami prawnymi Sądu Najwyższego, jak też jego wskazaniami, co do sposobu rozpoznania zarzutów apelacyjnych wywiedzionego środka odwoławczego, nakazywało odniesienie ich do materiału dowodowego przeprowadzonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego.
Dokonując oceny zarzutu I apelacji w powiązaniu z przytoczoną na jego poparcie argumentacją należało przede wszystkim odnieść je do wskazanych przez Sąd Najwyższy kwestii, które winny być w sprawie wyjaśnione. Przytoczenia wymaga więc, że obowiązek ustalenia dotyczy wykazania, jaki związek miała sprzedaż całości udziałów spółki i zmiana w jej strukturze własnościowej z samym faktem przyznania przez pokrzywdzony Bank kredytu. Nie mógł więc także Sąd odwoławczy uznać za takie ustalenie arbitralnego stwierdzenie Sądu I instancji, że kredyt nie zostałby przyznanyspółce (...)w przypadku nowego udziałowca. Jedyny użyty w uzasadnieniu uchylonego wyroku Sądu Apelacyjnego argument sprowadzał się do uniemożliwienia skutecznego dochodzenia należności od faktycznego kredytobiorcy (str. 6) stanowił syntezę także nieobszernych rozważań Sądu Okręgowego o przyczynie nieudzielenia kredytu w wypadku posiadania wiedzy o zmianach w strukturze właścicielskiej spółki opartych na twierdzeniu jednego z dwóch przesłuchanych w sprawie pracowników banku i jednego z dwóch przesłuchanych w sprawie a wskazanych przezL. M.analitykówBanku (...)-Z.. Przypomnieć należy, że z przytoczonych przez Sąd meriti zeznań tego świadka wynika, że „absolutnie kredyt nie zostałby przyznany, gdyby bank wiedział, że inna jest struktura właścicielska, że udziały zostały zbyte i że inna osoba jest prezesem spółki w oświadczeniu wnioskodawcy-prokurenta”- k.388 (str.10 uzasadnienia). Dla pełnego oddania sensu zeznań świadka należy uzupełnić, że po przytoczonych słowach, odpowiadając na pytania świadek dodała, że „Kiedy już klient współpracuje z nami i zachodzą zmiany własnościowe to klienci nam to sami zgłaszają poprzez kontakt i my dokonujemy analizy tej zmiany jeszcze raz. Jeśli jest po decyzji kredytowej a zmienił się właściciel i bank o tym wie to doradca kredytowy zgłasza to do nas. My wtedy musimy się zastanowić co robić i wtedy ta decyzja kredytowa jest analizowana ponownie.” (k.389). W kontekście przytoczonych wypowiedzi, jak i innych niezbędne jest ponowne przesłuchanie tego świadka, wobec wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego poglądu, jak i wobec argumentacji zawartej w apelacji obrońcy, że to na banku spoczywał obowiązek zachowania szczególnej staranności przy sprawdzeniu rzetelności przedłożonych dokumentów. W oparciu o ten dowód, z zeznań świadkaL. M., jak i po rozważeniu przeprowadzenia innych a (wynikających z treści zeznań świadkaL. M.) dowodów osobowych – pracowników banku, należy ustalić, skuteczność sprawdzenia w toku procedury rozpoznawania przedmiotowego wniosku o przyznanie kredytu, możliwość sprawdzenia rzetelności przedłożonych przez oskarżonego dokumentów, w tym odzwierciedlających zdolność kredytową wnioskodawcy. W tym celu analiza ta winna objąć okoliczności, które w ocenie Sądu I instancji za tym przemawiały, odzwierciedlone na str. 3, 8-9 i 18 uzasadnienia, choć przytoczone, dla zobrazowania także strony podmiotowej przestępstwa.
Wykazania, w oparciu o realia dowodowe niniejszego postępowania wymaga także, że przedłożone przez oskarżonego oświadczenie dotyczyło okoliczności o istotnym znaczeniu zyskania wymienionych wart.297§1 k.k., form wsparcia finansowego. Z treści przypisanego czynu wynika, że było to nieprawdziwe oświadczenie, które dotyczyło aktualności danych z Krajowego Rejestru Sądowego Przedsiębiorców, w tym właściciela spółki. W treści ustaleń Sądu zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że drugą z okoliczności stanowią nieprawdziwe dane o stanie zarządu spółki.
Przeprowadzenie postępowania dowodowego w tak szerokim zakresie determinuje rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy winien dokonać wyjaśnienia wyżej wskazanych okoliczności, uwzględniając przy tym zapatrywania zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2018 r. II KK 73/18.
Rozpoznając ponownie sprawę, pamiętając, iż apelację wywiedziono jedynie na korzyść oskarżonego, Sąd Okręgowy winien baczyć, by nie uchybić zasadzie reformationis in peius, wyrażonej wart. 434 k.p.k.. Nie może przeto wydać orzeczenia surowszego, niż w uchylonym wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 października 2017 r.
Z powyższych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.