Sygn. akt: II AKa 42/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 maja 2022 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Wojciech Paluch

Sędziowie

SA Michał Marzec
SO del. Piotr Mika (spr.)

Protokolant

Martyna Paciej

przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w Katowicach Agnieszki Nowrot – Baińczyk
po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 roku sprawy
B. M., s.E.iM.,ur. (...)wR.
o wydanie wyroku łącznego
na skutek apelacji obrońcy
od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 listopada 2021 roku,
sygn. akt V K 125/21

1
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniża orzeczoną karę łączną do 9 (dziewięciu) lat pozbawienia wolności;

2
w pozostałym zakresie utrzymuje wyrok w mocy;

3
zwalnia skazanegoB. M.od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSO del. Piotr MikaSSA Wojciech PaluchSSA Michał Marzec

UZASADNIENIE

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 42/22

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok łączny Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 listopada 2021 roku w sprawie o sygn. akt V K 125/21

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒  na korzyść
☐  na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanyw art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k.–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

rażąca niewspółmierność kary wymierzonej skazanemu, przejawiająca się w szczególności:
- w niezastosowaniu przy łączeniu kar wymierzonych skazanemu zasady pełnej absorpcji,
- w zastosowaniu przy wymierzeniu kary łącznej zasady asperacji w kierunku zasady kumulacji, co stanowi wyraz nadmiernego hołdowania celom ogólnoprewencyjnym, pominięciu zaś celów szczególnoprewencyjnych, w szczególności obecnego poziomu wysokiego zaawansowania procesu resocjalizacji skazanego

☐  zasadny
☒  częściowo zasadny
☐  niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzut uznać należało jedynie w zakresie odnoszącym się do wymiaru orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności z uwagi na to, że zastosowana przy ustaleniu jej wymiaru zasada asperacji nadmiernie zbliżała poziom dolegliwości płynącej z kary łącznej do poziomu dolegliwości odrębnego wykonania wszystkich kar podlegający połączeniu. Wymiar kary łącznej pozbawienia wolności zgodnie z treścią art. 86 § 1 k.k. oscylować musiał w przedziale od 3 lat do 12 lat i 10 miesięcy. Orzeczona przez sąd I instancji kara łączna 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności niewątpliwie bliższa jest pułapowi wyznaczonemu sumą kar jednostkowych. Oczywiście liczba pozostających w zbiegu realnym przestępstw, tj.4 przestępstw i ciągu dwóch przestępstw ze sprawy Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. XXI K 54/09, ciągu dwóch przestępstw oraz jednego przestępstwa ze sprawy Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej sygn. akt II K 745/14 i w końcu jednego przestępstwa ze sprawy Sądu Rejonowego w Gliwicach, jak również fakt, że wszystkie czyny oskarżonego popełnione zostały w okresie od 2002 roku do 19 kwietnia 2007 roku, sprzeciwiały się orzeczeniu wobec skazanego kary łącznej przy zastosowaniu postulowanej przez obronę zasady pełnej absorpcji, to jednak brak podstaw, aby karę łączną pozbawienia wolności orzekać w niniejszej sprawie w wymiarze ponad 9 lat. Zwrócić należy uwagę, że znakomita większość popełnionych przez skazanego czynów miała miejsce w okresie od 2002 roku do sierpnia 2004 roku, a tylko jedno z nich, jako czyn ciągły w okresie od 8 marca 2007 roku do 19 kwietnia 2007 roku. Czyny popełnione przez skazanego w okresie od 2002 roku do sierpnia 2004 roku, co prawda godziły w najróżniejsze dobra prawnie chronione (życie, zdrowie, zdrowie powszechne, mienie, porządek publiczny, wolność osobista), niemniej dostrzec należało łączący je element związku podmiotowego z uwagi na to, że wszystkie popełnione zostały w ramach działalności kierowanej przez skazanego zorganizowanej grupy przestępczej.
Cechy związku przedmiotowego pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami popełnionymi przez skazanego nie dają równocześnie powodów do orzeczenia wobec niego kar łącznych z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Przypomnieć wypada, że bliskość podmiotowo-przedmiotowa wskazująca na pełną lub częściową absorpcję oddaje podobieństwo tych przypadków realnego zbiegu do sytuacji pomijalnego zbiegu przestępstw z jednej strony oraz instytucji czynu ciągłego z drugiej, z którego wynika brak uzasadnienia automatycznego podwyższania progu represji wyłącznie faktem popełnienia przez sprawcę dwóch lub więcej przestępstw. Charakter więzi zachodzących między pozostającymi w realnym zbiegu przestępstwami, objawiającej się zwartością czasową, ale i popełnieniem czynów powiązanych ze sobą wspólnym zamiarem czy ciągiem działań sprawcy, sprawia, że przy tego typu sytuacjach zaciera się indywidualny charakter poszczególnych przestępstw, a ponownej oceny wymaga całe zjawisko, na które złożyły się wszystkie przypisane czyny. Nie każde więc możliwe do pomyślenia podobieństwo pomiędzy przestępstwami świadczy o bliskim ich związku podmiotowo-przedmiotowym, ale jedynie tego rodzaju podobieństwa, które świadczą o zatarciu indywidualnego charakteru zbiegających się przestępstw. W niektórych przypadkach jednorodzajowość popełnianych przestępstw, gdy nie towarzyszą im pozostałe czynniki świadczące o bliskości związku podmiotowo-przedmiotowego, świadczyć może wręcz o uporze i nieustępliwości sprawcy, stanowiąc negatywny prognostyk kryminologiczny. Związek przedmiotowo-podmiotowy pomiędzy popełnionymi przez skazanego przestępstwami nie wskazuje na zasadność dalej idącego obniżenia wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności niż dokonana przez sąd odwoławczy, jak również na zasadność korekty wyroku sądu I instancji w odniesieniu do kary łącznej grzywny. Zmianom takim sprzeciwiają się równocześnie względy związane z zapobiegawczym oddziaływaniem kary na osobę skazanego, o czym niżej.
Zarzut obrony uzasadniony został m.in. postępem procesu resocjalizacji skazanego. Ta arbitralnie postawiona teza nie tylko że nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, to jest z nim całkowicie sprzeczna. Skazany do 5 kwietnia 2018 roku odbył w całości karę łączną 6 lat pozbawienia wolności w sprawie Sądu Okręgowego w Katowicach, sygn. XXI K 54/09, nie skorzystawszy z dobrodziejstwa warunkowego przedterminowego zwolnienia. Aktualnie miejsce pobytu skazanego nie jest znane, co uniemożliwia uzyskanie jakichkolwiek informacji o aktualnym sposobie życia skazanego. Skazany poszukiwany jest w celu osadzenia w zakładzie karnym do odbycia kary pozbawienia wolności po uprawomocnieniu się w dniu 22 marca 2019 roku wyroku w sprawie Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej (sygn.. II K 745/14) oraz do odbycia kary pozbawienia wolności po uprawomocnieniu się w dniu 4 grudnia 2020 roku wyroku w sprawie Sądu Rejonowego (sygn. IX K 564) W takich okolicznościach próba forsowania tezy o rzekomej resocjalizacji skazanego i pozytywnych zmianach dotyczących jego gotowości przestrzegania reguł porządku prawnego, skazana jest na niepowodzenie.

Wniosek

o zmianę wyroki wymierzenie skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, bądź zasady asperacji zbliżonej do zasady pełnej absorpcji

☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek częściowo zasadny z uwagi na stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie omówione wyżej. Wniosek niezasadny w zakresie, w jakim postulował przyjęcie zasady pełnej absorpcji przy ustalaniu wymiaru kary łącznej.

4

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wymiar orzeczonej kary łącznej grzywny, rozstrzygnięcie o zaliczeniu na poczet kar łącznych okresów rzeczywistego pozbawienia wolności oraz uiszczonej grzywny jednostkowej, jak również orzeczenie o kosztach procesu

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Brak uchybień wskazanych w zarzucie apelacji, jak również innych uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu przez sąd odwoławczy (art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k.)

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

wymiar orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności

Zwięźle o powodach zmiany

Powody wskazane w sekcji 3.1 niniejszego uzasadnienia

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐  art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐  art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐  art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐  art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6

Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Mając na względzie prognozowany dalszy pobyt skazanego po ujęciu w zakładzie karnym istotnie ograniczający możliwości zarobkowego skazanego, uznano, że zapłata przez skazanego kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze byłaby dla niego zbyt uciążliwa, stąd w myśl art. 624 § 1 k.p.k. z obowiązku tego skazany został zwolniony, a wydatkami postępowania obciążono Skarb Państwa.

7

PODPIS

SSO del. Piotr Mika SSA Wojciech Paluch SSA Michał Marzec

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wymiar orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności oraz grzywny

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść
☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazanyw art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana