Sygnatura akt II AKa 155/18

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2018 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka
Sędziowie: SSA Andrzej Kot (spr.)
SSO del. do SA Andrzej Tekieli
Protokolant:  Joanna Klisiewicz-Hałaj

    przy udziale: Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu Dariusza Szyperskiego

po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r.
sprawyJ. P.
oskarżonego o przestępstwo zart. 137 § 1 kk
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu
z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt III K 97/17

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

II
zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 70 zł. tytułem kosztów postępowania odwoławczego.

UZASADNIENIE
J. P.został oskarżony o to, że :
w dniu 3 maja 2017 r. około godziny 01.00 naul. (...)wB., działając w miejscu publicznym, usunął z latarni flagę Polski,
tj. o przestępstwo zart. 137 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r., sygn.. akt: III K 97/17:

I
uznał oskarżonegoJ. P.za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku z tą zmianą, że przyjął, iż oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, tj. przestępstwa zart. 137 § 1 k.k., i za to na podstawieart. 137 § 1 k.k.skazał go na karę grzywny w liczbie 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;

II
na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.zwrócił Urzędowi MiastaB.dowód rzeczowy w postaci flagi przechowywanej w Sądzie Okręgowym w Opolu pod nr 17/17 księgi depozytów rzeczowych;

III
na podstawieart. 627 k.p.k.iart. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnychzasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości, w tym tytułem zwrotu poniesionych wydatków kwotę 140 złotych i tytułem opłaty kwotę 50 złotych.

Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając:

1
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 137 § 1 k.k.w zw. zart. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o godle, barwach, hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, poprzez przyjęcie, że zabezpieczony w sprawie płat tkaniny o barwie białej i czerwonej o kształcie prostokąta o nieokreślonych wymiarach przymocowany do drzewca stanowi flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdzie owy płat tkaniny nie odpowiada parametrom flagi określonym wustawie z dnia 31.01.1980 r. o godle, barwach, hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych,

2
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 137 § 1 k.k.poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy opis zarzucanego oskarżonemuJ. P.czynu, a następnie przypisanego w w/w wyroku nie wypełnia znamion tego przestępstwa, albowiem do realizacji przestępstwa koniecznym jest, aby działanie sprawcy było dokonane publicznie, a nie wystarczającym jest jedynie działanie w miejscu publicznym.

3
obrazę przepisów prawa materialnego, a toart. 18 § 1 k.k., poprzez przyjęcie, że oskarżonyJ. P.dokonał przestępstwa wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osoba, tj.T. G. (1), gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dalo pdostaw do przyjęcia, iż pomiędzyT. G. (1)a oskarżonymJ. P.było jakiekolwiek porozumienie co do wspólnego dokonania przestępstwa, a nadto działanieJ. P.miało miejsce po zrealizowaniu znamion przestępstwa zart. 137 k.k.przezT. G. (1), gdyż flaga została już usunięta z miejsca, w którym się znajdowała.

4
obrazę przepisów postępowania, a toart. 193 k.p.k., poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego obrońcy przez Sąd z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu heraldyki oraz grafiki, na okoliczność czy zabezpieczona w sprawie flaga spełnia wymogi ustawowe określone wustawie z dnia 31.01.1980 r. o godle, barwach, hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, gdyż wymagana jest w tym zakresie wiedza specjalna, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że zabezpieczona flaga jest flagą Rzeczpospolitej Polskiej.

5
błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia mającego wpływ na treść tego orzeczenia, poprzez ustalenie, że oskarżonyJ. P.wspólnie i w porozumieniu usunął flagę, podczas gdy usunięcia dokonał samT. G. (1), bez jakiegokolwiek porozumienia z oskarżonym.

Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu
ewentualnie:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w niej zarzuty mają charakter wyłącznie polemiczny, gdyż w istocie ograniczają się do prostej negacji argumentów Sądu Okręgowego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które dotyczą materii stanowiącej przedmiot owych zarzutów. To nie wystarcza zaś żeby zakwestionować skutecznie prawidłowość poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej zachowania oskarżonego.
Nie dopuścił się Sąd Okręgowy obrazy przepisówart. 137 § 1 kkw zw. zart. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 31.01.1980r. o godle, barwach, hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.  Prawda jest, żeKonstytucja RPoraz ustawy zawierają definicje godła, flagi, bandery, sztandaru oraz chorągwi. Niewątpliwie zachowania skierowane przeciwko przedmiotom spełniającym zawarte w tych aktach prawnych kryteria definicyjne stanowią realizację znamion przestępstwa zart. 137 § 1. Należy jednak podkreślić, że zawarte w przepisach prawa definicje mają jedynie orientacyjny charakter. Znamiona przestępstwa przewidzianego wart. 137 § 1realizować będzie także takie zachowanie, które skierowane jest przeciwko przedmiotowi nieodpowiadającemu dokładnie kryteriom definicyjnym zawartym w odpowiednich przepisach, lecz który symbolizuje dostatecznie wyraźnie państwo polskie i ma charakter znaku państwowego. W takim przypadku czynność sprawcza skierowana będzie przeciwko przedmiotowi określonemu jako „inny znak państwowy"(por. Komentarz do art. 137 § 1 Kodeksu Karnego pod red. Piotra Kardasa w LEX).
Chybiony jest drugi zarzut apelującego, określony jako obrazaart. 137 § 1 kk, ale w istocie kwestionujący ustalenie w zakresie znamienia „publicznie”. Prawdą jest, że znamieniem przestępstwa zart. 137 § 1 kkjest działanie „publiczne” a nie w „miejscu publicznym” jak wynika to z opisu przypisanego oskarżonemu czynu. W istocie jednak opis zachowania oskarżonego bez wątpienia na takie „publiczne” działanie wskazuje. Zachowanie publiczne oznacza podjęcie zachowania w miejscu, które jestdostępne dla nieokreślonego bliżej liczebnie i rodzajowo kręgu osób. Warunek „publiczności" spełnia samamożliwość dostrzeżeniaprzez bliżej nieoznaczoną liczbę osób zachowania sprawcy ze względu na miejsce jego podjęcia, sposób lub okoliczności. Nie jest natomiast konieczne, aby w konkretnym przypadku zachowanie się sprawcy było dostrzeżone rzeczywiście przez większą liczbę osób. (por. Komentarz do art. 137 § 1 Kodeksu Karnego pod red. Piotra Kardasa w LEX). Warto przywołać w tym miejscu jeden z judykatów, który trafnie akcentuje, że znamię „publicznie” należy odnosić też do realizacji przestępczego skutku:Działanie sprawcy wyczerpywało znamiona przestępstwa zart. 137 § 1, w tym również znamię działania "publicznie", gdyż podejrzany usunął flagę państwową wywieszoną na budynku przy rynku, a więc w miejscu publicznym, i chociaż uczynił to w środku nocy, to wyrzucenie następnie flagi na konar drzewa, jak i jej brak na właściwym miejscu w dniu święta państwowego, mogły być w czasie zdarzenia oraz w okresie późniejszym spostrzeżone przez nieograniczoną liczbę osób(wyrok SA w Katowicach z 30 września 2008 r., II AKa 282/08, Prok. i Pr.-wkł. 2009, nr 6,poz. 43). Trzeba bowiem pamiętać, że przestępstwo określone wart. 137w części, w jakiej kryminalizuje zachowania polegające na niszczeniu, uszkodzeniu lub usuwaniu znaków państwowych, ma charakter materialny. Do jego znamionnależy skutek w postaci zniszczenia, uszkodzenia lub usunięcia określonego symbolu państwowego. Usuwanie zaś oznacza zachowanie polegające na zabraniu określonego symbolu państwowego z miejsca, w którym został on wystawiony.
Wbrew zarzutowi apelującego, Sąd Okręgowy nie dopuścił się błędu w ustaleniach, że oskarżonyJ. P.dokonał przestępstwa wspólnie i w porozumieniu zT. G. (1), nie doszło również w tym zakresie do obrazyart. 18 § 1 kk. Z niebudzących wątpliwości ustaleń Sądu orzekającego - opartych także na wyjaśnieniachJ. P.- wynika jednoznacznie, że wspomnianyT. G. (1)wspiął się na jedną z latarni stojących przy ulicy i chwytając za maszt (drzewiec) flagi zdjął ją i podał stojącemu pod lataniąJ. P., który wziął ją do ręki a następnie oddalił się. Takie zachowanie oskarżonego było dopełnieniem działaniaT. G. (2)w zakresie realizacji skutku przestępczego jakim jest usunięcie flagi i stanowiło istotny wkład w realizację tego skutku. Konieczne dla realizacji formy zjawiskowej współsprawstwa porozumienie, jak słusznie zauważył Sąd orzekający, nie musi mieć charakteru werbalnego i może być konkludentne – tak jak w niniejszej sprawie, co w sposób oczywisty wynika z prawidłowo dokonanych, wyżej przywołanych ustaleń faktycznych.
Nie był zasadny zarzut obrazyart. 193 kpkzważywszy na uwagi poczynione przez Sąd Apelacyjny w odniesieniu do pierwszego zarzutu apelującego, jak i to, że Sąd Okręgowy dysponował dowodem rzeczowym w postaci przedmiotowej flagi i mógł bez potrzeby zasięgania opinii biegłego ustalić czy ten przedmiot nosi cechy znaku państwowego o jakim mowa wart. 137 § 1 kk.
Kierunek apelacji – co do winy – obligował także kontrolę zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzeczonej kary. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił okoliczności, które mają w tej materii znaczenie, nadał im właściwą wagę, przez co kary owej nie można uznać za surową, a tym bardziej za surową w stopniu rażącym.
Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania odwoławczego ma oparcie w treściart. 636 § 1 kpkiart. 8w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach sądowych w sprawach karnych.
SSA Andrzej Kot SSA Jerzy Skorupka SSO del. do SA Andrzej Tekieli