Sygn. aktII AKa 204/18

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 stycznia 2019 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Mania

Sędziowie:

SA Bogumiła Metecka-Draus
SA Andrzej Wiśniewski (spr.)

Protokolant:

st. sekr. sądowy Anita Jagielska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. Jacka Wasilewskiego
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy

1
K. B. (1)

oskarżonego zart. 258 § 1 kk,art. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkw zw. zart. 12 kki inne

2
D. C. (1)

oskarżonego zart. 258 § 1 kk,art. 18 § 3 kkw zw. zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kki inne

3
D. N. (1)

oskarżonego zart. 258 § 1 kk,art. 18 § 1 kkw zw. zart. 56 § 1 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kksiart. 6 § 2 kks

4
W. W. (1)

oskarżonego zart. 258 § 1 kk,art. 56 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1 i 5 kksi inne
na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp.
z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II K 153/16

I
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonychW. W. (1)iD. N. (1)oraz w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie VI zarzucanegoD. C. (1)i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania.

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III
obciąża Skarb Państwa kosztami procesu w zakresie sprawyK. B. (1)oraz czynów przypisanychD. C. (1)w pkt V i VII części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku oraz kary łącznej wymierzonej temu oskarżonemu.

SSA Andrzej Wiśniewski SSA Andrzej Mania SSA Bogumiła Metecka-Draus

UZASADNIENIE
Prokurator oskarżył:

1
K. B. (1), oto, że:

I
w okresie od maja 2013 do listopada 2013 roku wG.iP.innych miejscowościach na terenie kraju, należał do zorganizowanej grupy przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliD. C. (1),W. W. (1), iD. N. (1)oraz inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której wystawiano bądź poświadczano nieprawdę w wielu dokumentach mających znaczenie prawne, a stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny: deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanych działań, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia,

to jest o czyn zart. 258 § 1 kk

II
w okresie od maja 2013r. do listopada 2013r. wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jako prezes zarządu(...) Sp. Z o.o.wG.podejmował czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia korzyści uzyskiwanych z nielegalnego wprowadzania do obrotu paliw płynnych lub miejsca ich umieszczenia w ten sposób, iż osobiście z rachunków bankowych prowadzonych na rzeczspółki (...) Sp. z o.o.wypłacił w gotówce łącznie kwotę 7.986.000zł, po czym przekazał je innym, nieustalonym osobom,

to jest o czyn zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkw zw. zart. 12 kk

III
w okresie od maja 2013r. do października 2013r. wG.w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jako prezes zarządu(...) Sp. Z o.o.wG.w złożonych przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego wG.deklaracjach VAT-7 za okres od maja 2013r. do września 2013r. podał nieprawdę co do wartości nabyć krajowych i wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług na kwotę 15.051.028zł,

to jest o czyn zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks

IV
w okresie od maja do listopada 2013 roku wG.iP., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako prezes(...) Sp. Z o.o.sp. Z o.o. z siedzibą wG.wystawił faktury VAT dotyczące sprzedaży towarów w postaci oleju napędowego, które to faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym poprzez nieujawnienie właściwym organom podatkowym przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług naraził wskazane podatki na uszczuplenie w kwocie 15.051.028zł, a następnie poprzez wprowadzanie nierzetelnych faktur do obrotu gospodarczego udzielał pomocy innym podmiotom gospodarczym, do podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych,

to jest o przestępstwo określone wart. 62 § 2 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zb. zart. 56 § 1w zw. zart.18 § 3 kkw zw. zart.6 § 2 kksw zw. zart.7 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1kks

2
D. C. (1),o to, że:

V
w okresie od maja 2013 do listopada 2013 roku wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, należał do zorganizowanej grupy przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliK. B. (1),W. W. (1),D. N. (1)i inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której wystawiano bądź poświadczano nieprawdę w szeregu dokumentach mających znaczenie prawne, stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny, deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanego procederu, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia,

to jest o czyn zart. 258 § 1 kk

VI
okresie od maja 2013 do listopada 2013 roku wP.i innych miejscowościach na terenie kraju, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, pomagał w prowadzeniuspółki (...) Sp. z o.o.w ten sposób, że dostarczał potwierdzające nieprawdę dokumenty finansowo-księgowe dobiura (...)wG., co skutkowało przedkładaniem nieprawdziwych deklaracji VAT-7 przed naczelnikiem właściwego urzędu skarbowego co do faktycznej podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu posiadania i sprzedaży oleju napędowego, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług na łączną kwotę nie mniejszą niż co najmniej 15.051.028zł złotych,

to jest o czyn zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 56 §1 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7§1 kksiart. 6 § 2 kks

VII
w okresie od 04 czerwca 2013r. do dnia 12 listopada 2013r. wP., działając z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych, dwudziestosiedmiokrotnie pomógłK. B. (1)w dokonaniu wypłat gotówkowych na kwotę łączną 7.986.000,00 PLN związanych z udaremnieniem ich stwierdzenia przestępnego pochodzenia, z rachunku bankowego o numerze(...)prowadzonego przezBank (...) SAdlaspółki (...) sp. z o.o., w ten sposób, że przywoził go do oddziału Banku, wręczał torbę do odbioru gotówki, przekazywał pieczątkę imienną oraz zapewniał mu ochronę przy dokonywaniu przez niego wewnątrz banku operacji finansowej, związanej z wypłatą gotówki, a następnie zgodnie z wcześniejszym podziałem ról miał te pieniądze przyjąć i przekazać innej nieustalonej osobie,

tj. o przestępstwo zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 299 § 1 kki§ 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kk

3
D. N. (1)o to, że:

VIII
w okresie od maja 2013r. do listopada 2013 roku wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, należał do zorganizowanej grupy przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliK. B. (1),D. C. (1),W. W. (1)i inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której wystawiano bądź poświadczano nieprawdę w szeregu dokumentach mających znaczenie prawne, stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny, deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanego procederu, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia,

to jest o czyn zart. 258 § 1 kk

IX
w okresie od maja 2013r. do października 2013r. wP.i innych miejscowościach na terenie kraju, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, kierowałspółką (...) Sp. z o.o., która podawała nieprawdę w deklaracjach VAT-7 przed naczelnikiem właściwego urzędu skarbowego co do faktycznej podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu posiadania i sprzedaży oleju napędowego, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług na łączną kwotę 15.051.028zł,

to jest o czyn zart. 18 § 1 kkw zw. zart. 56 § 1 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 kksw zw. zart. 7 § 1 kksiart. 6 § 2 kks

4
W. W. (1)o to, że:

X
w okresie od maja 2013r. do listopada 2013r. wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, należał do zorganizowanej grupy przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliK. B. (1),D. C. (1),D. N. (1)i inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której wystawiano bądź poświadczano nieprawdę w szeregu dokumentach mających znaczenie prawne, stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny, deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanego procederu, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia,

to jest o czyn zart. 258 § 1 kk

XI
w okresie od maja 2013r. do listopada 2013r. wP.i innych miejscowościach, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jako prezes zarządu(...) Sp. z o.o.wW., w składanych przed naczelnikiem właściwego urzędu skarbowego deklaracjach dla podatku od towarów i usług, osobiście lub za pośrednictwem innych osób podawał nieprawdę co do wartości nabyć krajowych i wielkości podatku naliczonego w transakcjach zespółką (...) Sp. z o.o.wG., w sytuacji gdy firmowała ona działalnośćspółki (...) Sp. z o.o., przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług na łączną kwotę 15.051.028zł,

to jest o czyn zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1 i 5 kks

XII
w okresie od sierpnia do września 2013r. wP., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, posługiwał się co najmniej 25 fakturami VAT nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji zakupu paliw wystawionych przezspółkę (...)spółce (...) Sp. z o.o.w wyniku czego w złożonej deklaracji VAT-7K za III kwartał 2013 roku bezpodstawnie odliczył podatek VAT z tytułu wystawionych faktur w miesiącu sierpniu i wrześniu 2013 roku przezspółkę (...), które to faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym poprzez nieujawnienie właściwym organom podatkowym przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług naraził wskazane podatki na uszczuplenie w kwocie 708 192,00 zł, a następnie poprzez wprowadzanie nierzetelnych faktur do obrotu gospodarczego udzielał pomocy innym podmiotom gospodarczym, do podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych,

tj. o czyn zart. 62 § 2 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zb. zart. 56 § 1w zw. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 6 § 2 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1 kks

XIII
w okresie od sierpnia do września 2013r. wP., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako prezes(...) Sp. z o.o.posługiwał się fakturami VAT nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji zakupu paliw wystawionych przezspółkę (...) sp. z o.o.,(...) Sp. z o.o., i(...) sp. z o.o.wystawionych naspółkę (...) Sp. z o.o., które to faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym poprzez nieujawnienie właściwym organom podatkowym przedmiotu opodatkowania i podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług naraził wskazane podatki na uszczuplenie w kwocie 9.752.189zł, a następnie poprzez wprowadzanie nierzetelnych faktur do obrotu gospodarczego udzielał pomocy innym podmiotom gospodarczym, do podawania nieprawdy w deklaracjach podatkowych,

tj. o czyn zart. 62 § 2 kksw zb. zart. 54 § 1 kksw zb. zart. 56 § 1w zw. zart. 18 § 3 kkw zw. zart. 6 § 2 kksw zw. zart. 7 § 1 kksw zw. zart. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018r.:
I. oskarżonegoK. B. (1)uznał za winnego tego, że w okresie od maja do listopada 2013 roku wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliD. C. (1)oraz inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której podawano nieprawdę w wielu dokumentach mających znaczenie prawne, a stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny: deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanych działań, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia, to jest czynu zart. 258 § 1 kki za to na podstawieart.258§ 1 kkwymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
II. oskarżonegoK. B. (1)uznał za winnego tego, że w okresie od maja do listopada 2013r. wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jako prezes zarządu(...) Sp. z o.o.wG.podejmował czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia korzyści uzyskiwanych z nielegalnego wprowadzania do obrotu paliw płynnych w ten sposób, iż osobiście 27-krotnie dokonał wypłat gotówkowych na kwotę łączną 7.986.000zł z rachunku bankowego o numerze(...)prowadzonego przezBank (...) SA OddziałwG.dla(...) sp. z o.o., po czym przekazał jeD. C. (1), (a ten dalej innym, nieustalonym osobom), otrzymując z tego tytułu łącznie kwotę 5.400 zł, to jest czynu zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 299§ 5 kkw zw. zart. 65§ 1 kkwymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 299 § 7 kkorzekł wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa w kwocie 5.400 zł ;
III. orzekając w zakresie zarzutów opisanych w pkt III i IV części wstępnej wyroku oskarżonegoK. B. (1)uznaje za winnego tego, że w okresie od maja do października 2013r. wG.działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt. I, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej jako prezes zarządu(...) Sp. z o.o.wG.w złożonych przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego wG.deklaracjach VAT-7 za okres od maja 2013r. do września 2013r. podał nieprawdę co do wartości nabyć krajowych i wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, przez co naraził Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku od towarów i usług na kwotę wielkiej wartości- 15.051.028zł,to jest czynu zart. 56 § 1 kksw zw. zart. 6 § 2 kksw zw.zart. 37 § 1 pkt 1 i 5 kksi za to na podstawieart. 56 § 1 kksw zw. zart. 38 § 2 pkt 1 kkswymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 1 kksorzekł wobec oskarżonego przepadek równowartości pieniężnej korzyści majątkowej osiągniętej z popełnienia przestępstwa w kwocie 15.051.028zł ;
IV. na podstawieart. 39 § 2 kksw zw. zart. 39 § 1 kksorzeczone wobec oskarżonegoK. B. (1)w pkt I, II, III kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;
V. oskarżonegoD. C. (1)uznał za winnego tego, że w okresie od maja do listopada 2013 roku wG.,P.i innych miejscowościach na terenie kraju, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, kierowanej przez inne osoby, do której ponadto należeliK. B. (1)oraz inni nieustaleni sprawcy, a której celem było według przyjętego planu i podziału ról oraz zadań przy realizacji poszczególnych przestępnych przedsięwzięć: popełnianie przestępstw skarbowych ukierunkowanych na przestępne przejęcie należnych Skarbowi Państwa świadczeń publicznoprawnych w postaci podatku od towarów i usług z tytułu obrotu paliwami płynnymi, podczas której podawano nieprawdę w wielu dokumentach mających znaczenie prawne, a stwierdzających nierzeczywisty stan faktyczny: deklaracjach podatkowych oraz fakturach VAT wskazujących, że od naliczonej ceny za sprzedawany towar uiszczony został należny podatek od towarów i usług, podczas gdy w rzeczywistości takie świadczenia podatkowe w należnej wysokości nie były odprowadzane oraz legalizacja korzyści majątkowych uzyskanych z opisanych działań, co miało udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego ich pochodzenia i miejsca umieszczenia, to jest czynu zart. 258 § 1 kki za to na podstawieart.258§ 1 kkwymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;
VI. oskarżonegoD. C. (1)uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt VI części wstępnej wyroku ;
VII. oskarżonegoD. C. (1)uznał za winnego tego, że w okresie od maja do dnia 12 listopada 2013r. wP., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej opisanej w pkt V, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami podejmował czynności zmierzające do udaremnienia lub znacznego utrudnienia stwierdzenia przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia korzyści uzyskiwanych z nielegalnego wprowadzania do obrotu paliw płynnych w ten sposób, iż 27-krotnie przywoziłK. B. (1)do oddziału banku, wręczał torbę do odbioru gotówki, przekazywał pieczątkę imienną oraz zapewniał mu ochronę przy dokonywaniu przez niego wewnątrz banku operacji finansowej związanej z wypłatą gotówki na kwotę łączną 7.986.000zł z rachunku bankowego o numerze(...)prowadzonego przezBank (...) SA OddziałwG.dla(...) sp. z o.o., następnie przyjął te pieniądze odK. B. (1)i przekazał dalej innym, nieustalonym osobom, otrzymując z tego tytułu łącznie kwotę 5.400 zł, to jest czynu zart. 299 § 1 i 5 kkw zw. zart. 65 § 1 kkw zw. zart. 12 kki za to na podstawieart. 299§ 5 kkw zw. zart. 65§ 1 kkwymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 299 § 7 kkorzekł wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa równowartości korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa w kwocie 5.400 zł;
VIII. na podstawieart. 85§ 1 kk,art. 86§ 1kkorzeczone w pkt V i VII wyroku wobec oskarżonegoD. C. (1)kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności ;
IX. oskarżonychD. N. (1)iW. W. (1)uniewinnił od popełnienia wszystkich zarzucanych im czynów ;
Ponadto Sąd rozstrzygnął o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu i kosztach sądowych.
Apelację od wyroku wniósł prokurator.
Prokurator zaskarżył powyższe orzeczenie na niekorzyśćD. N. (1)iW. W. (1)w całości,K. B. (1)w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze wymierzonej za czyn z punktu II i karze łącznej oraz opisu i kwalifikacji prawnej czynu opisanego w punkcie III,D. C. (1)w części dotyczącej uniewinnienia od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie VI części wstępnej wyroku, rozstrzygnięcia o karze wymierzonej za czyn opisany w punkcie VII wyroku oraz rozstrzygnięcia o karze łącznej.
Wyrokowi zarzucił:

-

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, a wyrażający się w sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logiką, a przez to dowolnej ocenie dowodów, a w szczególności zeznańS. B.poprzez uznanie ich za częściowo niewiarygodne i w konsekwencji nie przyjęcie ich do rekonstrukcji stanu faktycznego i uznanie, żeD. N. (1)iW. W. (1)nie dokonali zarzucanych im czynów, w sytuacji, gdy wiarygodność tych zeznań nie budzi wątpliwości i podawane w nich fakty mają odbicie w innych dowodach zebranych w sprawie, a ich analiza we wzajemnym powiązaniu prowadzi do wniosku odmiennego,

obrazę przepisów prawa materialnego, w postaciart. 18 §3 k.k.poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uniewinnienieD. C. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie VI części wstępnej wyroku, z argumentacją, żeD. C. (1)nie był podatnikiem i z tego powodu nie mógł popełnić przestępstwa indywidualnego, gdy zarzucono mu popełnienie pomocnictwa do przestępstwa indywidualnego, za które może on odpowiadać na mocyart. 21 §2 k.k.,

obrazę prawa materialnego poprzez nieujęcie w kwalifikacji prawnej odnośnie czynu opisanego w pkt III wyrokuart. 62 §2 k.k.s.w zb. zart. 61 §1 k.k.s.w zb. zart. 18 §3 k.k.w zw. zart. 56 §1 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 20 §2 k.k.s.w zw. zart. 9 §3 k.k.s., których znamiona zostały wyczerpane,

rażącą niewspółmierność kary wymierzonejK. B. (1)za czyn z punktu II w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy, wynikającą z orzeczenia zbyt niskiej kary, co powoduje, iż kara ta nie spełnia swej funkcji w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej oraz w kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa,

rażącą niewspółmierność kary wymierzonejD. C. (1)za czyn z punktu VII w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości oraz winy, wynikającą z orzeczenia zbyt niskiej kary, co powoduje, iż kara ta nie spełnia swej funkcji w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej oraz w kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa.

Prokurator wniósł o:

I
uchylenie wyroku w części dotyczącej uniewinnieniaD. N. (1),W. W. (1)i uniewinnieniaD. C. (1)od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie VI części wstępnej wyroku i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

II
zmianę wyroku w części dotyczącejK. B. (1)iD. C. (1)i tak:

-

-

wymierzenieK. B. (1)za czyn z pkt II aktu oskarżenia kary 7 lat pozbawienia wolności oraz w zakresie kary łącznej również wymierzenie kary 7 lat pozbawienia wolności,

zmianę kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt III wyroku poprzez uzupełnienie kwalifikacji prawnej zarzuconego mu czynu oart. 62 §2 k.k.s.w zb. zart. 61 §1 k.k.s.w zb. zart. 18 §3 k.k.w zw. zart. 56 §1 k.k.s.w zw. zart. 7 §1 k.k.s.w zw. zart. 6 §2 k.k.s.w zw. zart. 20 §2 k.k.s.w zw. zart. 9 §3 k.k.s.,

wymierzenieD. C. (1)za czyn z pkt VII kary 7 lat pozbawienia wolności oraz w zakresie kary łącznej również wymierzenie mu kary 7 lat pozbawienia wolności.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora okazała się częściowo zasadna.
Prokurator słusznie podniósł zarzut dokonania nie kompleksowej, ale wyrywkowej oceny dowodów skutkujących uniewinnieniemW. W. (1)iD. N. (1)od zarzucanych im czynów.
Sąd I instancji skupił się bowiem na wątpliwościach co do przyczyn zmiany zeznań przezM. O.oraz co do kategoryczności zeznańD. B.nie zważając na pozostałe dowody wskazujące na udział obu oskarżonych w zarzucanych im czynach.
Porządkując nieco kwestie zarzucanychD. N. (1)iW. W. (1)czynów trzeba wskazać, że zarzut udziału w zorganizowanej grupie przestępczej jest niejako pochodną przestępstw skarbowych, stąd uniewinnienie od tych drugich skutkować powinno uniewinnieniem od czynu zart. 258 §1 k.k.i vice versa, stąd główne zainteresowanie sądów powinno dotyczyć przestępstw o charakterze fiskalnym. Można przy tym mieć wątpliwości co do trafności podziału na trzy zarzuty czynów zarzucanychW. W. (1), bowiem co do istoty sprowadzają się one do tego, że w zachodzących na siebie okresach składał deklaracje podatkowe bazujące na nieprawdziwych informacjach, czyniąc to jako prezes(...) spółka z o.o.Fakt, że w odniesieniu do dwóch z trzech zarzutów dojść miało do posłużenia się nieprawdziwymi fakturami nie wyklucza tożsamości kwalifikacji, która częściowo nie musi się pokrywać. Od razu też trzeba poczynić zastrzeżenie, że to nie pogląd Sądu I instancji, iż nie można jednocześnie popełnić przestępstwa skarbowego zart. 54 k.k.s.i zart. 56 k.k.s.był przyczyną uchylenia zaskarżonego wyroku. Przy ocenie zasadności kwalifikacji prawnej w razie ewentualnego skazania Sąd będzie oceniał, czy zachowanie sprawców przybrało postać złożenia nieprawdziwej deklaracji podatkowej, czy też było to zaniechanie powiadomienia organów podatkowych o prowadzonej działalności.
Przede wszystkim wskazać trzeba, że istotą przestępstw zarzucanych było podanie nieprawdziwych danych w deklaracjach podatkowych składanych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego:
- co do wartości nabyć krajowych i wielkości podatku naliczonego w transakcjach zespółką (...)(zarzut XI),
- co do posługiwania się co najmniej 25 fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji wystawionych przezspółkę (...)i na tej podstawie dokonanie bezpodstawnego odliczenia podatku VAT (zarzut XII),
- co do posługiwania się fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistych transakcji wystawionych przez spółki:(...),(...),(...)i na tej podstawie rzekomo doszło do nieujawnienia przedmiotu opodatkowania (zarzut XIII, chociaż bardziej adekwatne wydaje się również bezpodstawne odliczenie podatku VAT).
W tym kontekście prowadzenie szerokiego postępowania dowodowego na okoliczność dokonywania sprzedaży paliwa przez(...) sp. z o.o.ma niewątpliwą wartość poznawczą, ale nie ma żadnego związku z treścią zarzutów stawianych oskarżonym. Przedmiotem osądu są bowiem czynności zakupowe, a nie sprzedażowespółki (...). Na marginesie zauważyć też należy, że praktyka wskazuje, iż podmioty prowadzące działalność stricte fikcyjną są raczej wyjątkiem, gdyż dominują podmioty, które oprócz czynności nie odzwierciedlających prawdziwych zdarzeń gospodarczych, realizują również prawdziwe zdarzenia, co powoduje, iż sprzedaż paliwa legalnie działającym podmiotom nie wyklucza sprawstwa w takim zakresie, jak wskazuje to prokurator w akcie oskarżenia.
Sąd musi się zatem skupić na tym, czy przedstawione przez prokuratora dowody wskazują, żespółki (...),E. (...),(...)
(...)iM.dokonywały faktycznych dostaw paliwa na rzecz(...)albo czy(...)nie firmowała działalności prowadzonej przez(...). Konieczne też będzie ustalenie, czy odpowiedzialność za ten fakt ponosiW. W. (1)jako prezes(...)orazD. N. (1)jako faktycznie współprowadzący tą działalność.
Z wyjaśnieńK. B. (1)wynika, że nie zajmował się w ogóle działalnościąspółki (...), ale po podpisaniu dokumentów zakupu spółki, jego rola sprowadzała się do odbioru pieniędzy z banku i przekazywania ich faktycznemu nadzorcy, jakim byłD. C. (1). Jeżeli przeanalizuje się wyjaśnieniaK. B. (1)iD. C. (1)pojawia się pytanie, czy bardziej wiarygodna jest wersja, w którą wpisują się zeznaniaD. B., iżD. N. (1)zW. W. (1)fikcyjnie wyjeżdżali na 20 minut, by firmować wyjazd zP.doG.i z powrotem, a później już nawet nie markowali tego, lecz przywozili faktury z(...), czy też są podstawy do podważenia wiarygodności zeznańD. B.tylko na podstawie braku kategoryczności sformułowań świadka w trakcie zeznań złożonych na k. 481-486 w toku postępowania przygotowawczego.D. B.była osobą zaufaną, gdyż przeszła zW. W. (1)z baru, który on dotychczas prowadził do spółki paliwowej. Miała też dostęp do pomieszczeń spółki i z tym wiąże się kwestia, czy mogła zauważyć pieczątkę i faksymile, o których wspomniała w zeznaniach. Sąd dostrzegając dwukrotnie użyty zwrot „prawdopodobnie” nie dostrzegł natomiast braku składania faktycznych zamówień na paliwo w(...), ale tego, że „rano siadałD. N. (1)i rozpisywał mi numery samochodów oraz kazał dopilnować, aby były wystawione faktury na odbiorców”. Przy ocenie tych dowodów sąd powinien również uwzględnić zeznaniaM. Z.(rozprawa z 25.10.2017r.) odnośnie roliW. W. (1)w(...), zeznaniaŁ. P.(rozprawa z 12.09.2017r.) i poddania pod rozwagę, jaki jest sens ekonomiczny, by prezes spółki wprowadzał w jej miejsce innąspółkę (...), zeznaniaS. Z.(rozprawa 11.09.2017r.) odnośnie tego kto i dlaczego polecił mu(...), zeznaniaM. P., w szczególności w kontekście diametralnej zmiany ich treści, czy wreszcie zeznańP. P.(rozprawa z 5.05.2017r.), w których wskazał, że dokumentyspółki (...)otrzymywał od pracownika(...)D. B., o co jej Sąd I instancji nie zapytał. O ważnej roliD. B.w kontekście tego, ile może wiedzieć o działalności(...)zeznawał równieżD. S.(rozprawa z 21.05.2018r.). Biorąc pod uwagę powyższe dowody oraz ujawnione przez prokuratora dowody rzeczowe, w szczególności faktury i dokumenty bankowe, należało uznać za pobieżną i niepełną ocenę dowodów dokonaną przez Sąd I instancji co do sprawstwaW. W. (1)iD. N..
Sąd podziela również zarzut prokuratora co do nietrafności uniewinnieniaD. C. (1)od zarzutu VI. Sąd odwoławczy nie ma zamiaru polemizować z tezą Sądu meriti, iżD. C. (1)nie był podatnikiem, gdyż jest to prawda. Możliwość przypisania sprawstwa przestępstwa indywidualnego nie wyczerpuje się jednak z chwilą uznania, że potencjalny sprawca nie spełnia cechy indywidualnej, gdyż na gruncieprawa karnego skarbowegopoprzezart. 20 §2 k.k.s.znajduje zastosowanieart. 18 §3 k.k.iart. 21 §2 k.k.Przewidują one odpowiedzialności extraneusa, czyli osoby, której nie dotyczy cecha indywidualna wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, gdy współdziałający „o tej okoliczności wiedział, chociażby go nie dotyczyła”. Innymi słowy uniewinnienie od zarzutu VI byłoby możliwe, gdyby Sądowi udało się wykazać, żeD. C. (1)nie wiedział o tym, żeK. B. (1)jako prezes spółki(...)jest podatnikiem. Werbunek do tej roli i faktyczne nadzorowanie czynności istotnych z punktu widzenia popełnianych przestępstw wiąże się natomiast z dodatkową formą sprawstwa właściwego dlaprawa karnego skarbowego, czyli zart. 9 §3 k.k.s.Dlatego i w tym zakresie zarzuty apelacji prokuratora okazały się zasadne.
Zarzut apelacji prokuratora co do niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu przypisanegoK. B. (1)wpunkcie IIIczęści dyspozytywnej byłby zasadny, gdyby Sąd bazował na opisie czynów zaproponowanych przez prokuratora. Ponieważ jednak Sąd I instancji łącząc czyny zpunktów III i IVna nowo opisał ten czyn, nie ma podstaw do uwzględnienia apelacji prokuratora w tym zakresie. W opisie przyjętym wpunkcie IIIczęści dyspozytywnej wykazane są deklaracje VAT-7, ale nie ma w nim słowa o fakturach (co stanowiłoby uzasadnienie dla kwalifikacji zart. 62 k.k.s.), ani o pomocy innym podmiotom gospodarczym do podania nieprawdy w deklaracjach podatkowych (co uzasadniałoby kwalifikację zart. 18 k.k.w zw. zart. 20 §2 k.k.s.w zw. zart. 56 k.k.s.), ani też o nierzetelnym prowadzeniu ksiąg (zart. 61 k.k.s.). Innymi słowy zaskarżając kwalifikację prawną, ale nie podnosząc zarzutów, ani wniosków skierowanych przeciwko opisowi czynu, prokurator pozbawił się możliwości wygrania apelacji i w tym zakresie. Samo poprawienie kwalifikacji byłoby też możliwe przez zastosowanieart. 455 k.p.k., ale i w tym przypadku konieczna byłaby zmiana opisu czynu, a ta jest możliwa na niekorzyść oskarżonego, w sytuacji gdy wniesiona zostaje apelacja na niekorzyść i w zakresie zarzutów (art. 434 §1 pkt 3 k.p.k.). Gdyby zatem prokurator zaskarżył i opis czynu i jego kwalifikację prawną apelacja w zakresie czynu trzeciego byłaby do uwzględnienia.
Sąd odwoławczy nie podzielił natomiast apelacji prokuratora w zakresie kar wymierzonychK. B. (1)iD. C. (1). Obaj pełnili funkcje na samym dole zorganizowanej grupy przestępczej i nie do nich należało gross środków uzyskiwanych z przestępstwa.K. B. (1)pełnił wręcz rolę „słupa” i otrzymywał swoje wynagrodzenie za poszczególne zachowania składające się na formalne pełnienie roli prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wyższą rolę pełniłD. C. (1)nadzorujący już w imieniugrupy (...).B.. Sąd odwoławczy podziela pogląd prokuratora o potrzebie surowego karania sprawców przestępstw skarbowych co do zasady, jednakże wysokość kar należy relatywizować do wagi czynu, stopnia osiągniętych korzyści i stwarzanej szkodliwości. Sąd doszedł zatem do przekonania, że kara wymierzonaK. B. (1)jest adekwatna do stopnia jego zawinienia i społecznej szkodliwości, natomiast kara łączna wymierzonaD. C. (1)jest proporcjonalna do jego udziału w dwóch przestępstwach, za które został skazany. Ponieważ pozostał od osądzenia jego udział w kolejnym czynie, być może suma dolegliwości będzie wyższa, aniżeli dotychczas orzeczona, jednakże nie ma potrzeby podwyższania tej kary, za dwa czyny już osądzone. Również i rolaD. C. (1)nie była znacząca, chociaż niewątpliwie wyższa, aniżeliK. B. (1), stąd kara 2 lat pozbawienia wolności została prawidłowo określona przez Sąd a quo.
Dlatego na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.Sąd uwzględnił apelację prokuratora w taki sposób, że uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącejW. W. (1)iD. N.w całości, a w stosunku doD. C. (1)uchylono wyrok w zakresie uniewinnienia od popełnienia czynu opisanego w punkcie VI części wstępnej. Ponieważ postępowanie w tym zakresie jeszcze nie uległo zakończeniu nie orzeczono o kosztach procesu.
Na podstawieart. 636 §1 k.p.k.orzeczono o kosztach sądowych w części dotyczącej sprawyK. B. (1)oraz czynów przypisanychD. C. (1)w pkt V i VII zaskarżonego wyroku i kary łącznej wymierzonej temu oskarżonemu.

(Andrzej Wiśniewski) (Andrzej Mania) (Bogumiła Metecka-Draus)