Sygn. akt II AKzw 1279/23

POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2023 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

Sędzia Robert Pelewicz

Protokolant:

Katarzyna Korbiel

przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza del. do Prokuratury Regionalnej w Krakowie Edyty Kulik

po rozpoznaniu w sprawie
A. M.
skazanego zart. 200 § 3 k.k.i inne
zażalenia wniesionego przez obrońcę skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt III Kow 1363/23
o odmowie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego
na podstawieart. 437 § 1 k.p.k.iart. 43la§ 1 i § 3 k.k.w.iart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.

postanawia
1) utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;
2) zwolnić skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt III Kow 1363/23, Sąd Okręgowy w Tarnowie na podstawieart. 43la§ 1 i 3 k.k.w., odmówił udzielenia skazanemuA. M.zezwolenia na odbywanie w systemie dozoru elektronicznego kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego Sucha Beskidzka (sygn. akt II K 123/22) za przestępstwo zart. 200 § 3 k.k.i inne. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy podniósł, że skazany choć spełnia warunki formalne do wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, to jednocześnie nie spełnia przesłanek merytorycznych. Sąd Okręgowy podkreślił, że skazany odbywa karę w systemie zwykłym, jego zachowanie niczym się nie wyróżnia, nie był nagradzany, stąd jego postawa w izolacji penitencjarnej nie stanowi argumentu za udzieleniem żądanego zezwolenia. Ponadto Sąd Okręgowy odwołał się do okoliczności popełnionego przestępstwa i jego społecznej szkodliwości.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył obrońca skazanego zaskarżając je w całości i zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, z wpływem na jego treść, a polegający na uznaniu, że:
- skazany był dwukrotnie skazany, nie wykazał się specjalnym zachowaniem w zakładzie karnym, co przemawia za tym, aby nie udzielać mu zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego;
- dojściu do przekonania o nieskuteczności wcześniejszego procesu resocjalizacyjnego podejmowanego co do skazanego, a co za tym idzie ustaleniu negatywnej prognozy kryminologiczno -społecznej, a także uznaniu, że kara pozbawienia wolności wykonywana w systemie dozoru elektronicznego nie spełni swoich celów.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca skazanego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie skazanemu zezwoleni na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Nadto obrońca wniósł o dopuszczenie dowodu z wezwania do zapłaty skierowanego do skazanego, na jego treść.

Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje
Zażalenie obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać za Sądem Okręgowym, iż skazany spełnia przesłanki formalne do wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Kara, która miałaby być w tym systemie wykonywana nie jest wyższa niż 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, skazany nie jest recydywistą karnym w rozumieniuart. 64 § 2 k.k., ma stałe miejsce zamieszkania oraz potwierdzone są warunki techniczne do odbywania kary w tym systemie. Także pełnoletni domownik wraził zgodę na odbywanie przez skazanego kary w tym systemie.
Słusznie zauważa także Sąd Okręgowy, że kara która została skazanemu za to przestępstwo wymierzona wymagała zastosowaniaart. 37 b k.k.Zażalenie, a wcześniej wniosek, skupia się na sytuacji rodzinnej skazanego, konkretnie chodzi o pomoc matce z uwagi na problemy zdrowotne, ale co do zasady sytuacja rodzinna nie może być podstawą udzielenia skazanemu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Skarżący zapomina przy tym, iż skazany ma dwie siostry pełnoletnie, mieszkające w pobliżu matki, więc ewentualnie kwestia pomocy jeśli taka byłaby konieczna, z ich stron może lub powinna mieć miejsce.
Nie kwestionując więc okoliczności podniesionych w zażaleniu, to przypomnieć trzeba, że przy ocenie stopnia demoralizacji skazanego nie można pomijać okoliczności, które wskazuje Sąd Okręgowy, a dotyczących sposobu życia skazanego, w tym i po popełnieniu przestępstw, które w realiach rozpoznawanej sprawy wynikają przede wszystkim z wywiadu środowiskowego kuratora sądowego i opinii dyrektora Zakładu Karnego, a odnoszą się także do uprzedniej karalności za przestępstwa. Zwłaszcza, że zażalenie pomija, iż nawet samo poprawne zachowanie czy włączenie się w proces resocjalizacji nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia zezwolenia na odbycie kary poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (zob. postanowienie SA w Krakowie z 10.12.2018., II AKzw 1005/18, LEX 2692651).
Dlatego nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego ocena wywiadu środowiskowego i dotychczasowej karalnościA. M., dokonana przez Sąd Okręgowy o braku zaangażowaniu skazanego w procesy resocjalizacyjne, która pozostaje w zgodzie z treściąart.  7 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w., bowiem ich wymowę Sąd Okręgowy racjonalizuje, także poprzez odwoływanie się do zachowania skazanego przed i po popełnieniu przestępstw. W powyższym kontekście podkreślić należy, iż przesłanki udzielenia skazanemu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego mają charakter ocenny, a Sąd Okręgowy nie mógł skupiać się tylko na okolicznościach dotyczących czynu i czynić je decydującymi, bowiem w tym postępowaniu sąd penitencjarny ma ustalić czy cechy sprawcy, a więc postawa, właściwości i warunki osobiste, w różnych ich aspektach, pozwolą w sposób niezakłócony osiągnąć cele szczególno - prewencyjne kary pozbawienia wolności odbywanej w systemie dozoru elektronicznego.
Sąd Okręgowy ustalając czy do osiągnięcia celów kary pozbawienia wolności wystarczające będzie odbycie jej w formie dozoru elektronicznego, miał także na uwadze cele tej kary określone wart.  67 k.k.w., który przewiduje znacznie węższy zakres celów wykonywania kary pozbawienia wolności niż dyrektywy wymiaru kary wymienione wart.  53 §  1 k.k., a więc celów, którym ma służyć wymiar kary (zob. postanowienie SA w Szczecinie z 10.05.2017., II AKzw 544/17, OSASz 2017/3/19-27). W doktrynie podkreśla się, iż podstawowym celem wykonywania kary pozbawienia wolności - co ma kapitalne znaczenie przy ocenie realizacji przesłanki zart. 43la§  1 pkt 2 k.k.w., w kontekście zasadności wniosku skazanego, zwłaszcza wobec spełnienia przez skazanego wszystkich pozostałych przesłanek zart. 43la§  1 k.k.w.- jest cel zapobiegawczy i wychowawczy, a więc to, co jest nazywane prewencją szczególną. Został on jednoznacznie wyartykułowany wart.  67 k.k.w., jako wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego, a zatem powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. Jest to cel niejako perspektywiczny, dalekosiężny, mający szansę realizacji w przyszłości, po odbyciu kary (zob. K. Postulski,Kodeks karny wykonawczy, LEX el., komentarz do art.  43la).
Formułując zarzuty w zażaleniu obrońca skazanego zapomina ponadto, że z odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinny korzystać osoby, które lekceważą porządek prawny (zob. postanowienie SA w Krakowie z 8.01.2018., II AKzw 1076/17, LEX 2566965). W warunkach zakładu karnego postawa skazanego jest zasadniczo właściwa, aczkolwiek trudno mówić o jakimś wyróżniającym się zachowaniu skazanego, skoro nie był nagradzany, chociaż oczywiście nie był też karany dyscyplinarnie. W sumie brak jest okoliczności, które by przemawiały za udzieleniem skazanemu zezwolenia na dalsze odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego. Skoro skazany w jakiś szczególny sposób nie wyróżnia się w warunkach zakładu karnego, skoro karę odbywa w systemie zwykłym, trudno mówić żeby jego postawa w zakładzie karnym była argumentem za tym systemem odbywania kary (postanowienie SA w Krakowie z dnia 13.07.2022r. sygn. akt II AKzw 687/22).
Wskazane okoliczności nie pozwalają uwierzyć w deklarowane przez skazanego przewartościowanie postawy i uznania zasadności stanowiska zażalenia skazanego, iż z pewnością respektuje on porządek prawny, a ponadto daje gwarancję należytego wykonywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. W konsekwencji zupełnie chybiona jest konkluzja zażalenia obrońcy skazanego, iż prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że wobec skazanego istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna, a zatem spełnione zostały przesłanki do obdarzenia skazanego dobrodziejstwem odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Niewątpliwie bowiem w zachowaniuA. M.jest kilka pozytywnych sygnałów świadczących o rozpoczętym procesie resocjalizacji i co najmniej werbalnym zdiagnozowaniu przyczyn wchodzenia w konflikt z prawem. Jest jednak równocześnie w dalszym ciągu kilka czynników wskazujących, że proces ten niewątpliwie nie jest nie tylko zakończony, ale także utrwalony, co ma decydujące znaczenie dla ustalenia, że w sytuacji procesowej skazanego nie zostały zrealizowane przesłanki zart. 67 § 1 k.k.w., pozwalające na ustalenie, że cele orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaną zrealizowane przy zastosowaniu systemu dozoru elektronicznego.
Ponieważ w trakcie odbywania kary pozbawienia wolnościA. M.nie pracuje zarobkowo, co uniemożliwia mu uzyskiwanie dochodów i dodatkowo ciążą na nim zobowiązania finansowe, to Sąd Apelacyjny uznał, iż uiszczenie przez niego kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym byłoby zbyt uciążliwe. Dlatego też, na zasadzieart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.zwolnił skazanego od ich zapłaty.

Teza: Zupełnie chybiona jest konkluzja zażalenia obrońcy skazanego, iż prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego winna prowadzić do wniosku, że wobec skazanego istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna, a zatem spełnione zostały przesłanki do obdarzenia skazanego dobrodziejstwem odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Niewątpliwie bowiem w zachowaniu Adriana Małuseckiego jest kilka pozytywnych sygnałów świadczących o rozpoczętym procesie resocjalizacji i co najmniej werbalnym zdiagnozowaniu przyczyn wchodzenia w konflikt z prawem. Jest jednak równocześnie w dalszym ciągu kilka czynników wskazujących, że proces ten niewątpliwie nie jest nie tylko zakończony, ale także utrwalony, co ma decydujące znaczenie dla ustalenia, że w sytuacji skazanego nie zostały zrealizowane przesłanki z art. 67 § 1 k.k.w., pozwalające na ustalenie, że cele orzeczonej kary pozbawienia wolności zostaną zrealizowane przy zastosowaniu systemu dozoru elektronicznego.