Sygnatura akt II AKa 256/22

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 grudnia 2023 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Wiesław Pędziwiatr
Sędziowie: SA Jerzy Skorupka /spr./
SA Artur Tomaszewski
Protokolant: Joanna Rowińska
przy udziale Bogdana Wrzesińskiego prokuratora Prokuratury(...)weW.
po rozpoznaniu 1 marca, 24 maja, 20 września i 8 listopada i 18 grudnia 2023 r. sprawy:
1.T. R.
oskarżonego zart. 53 ust. 1 i 2 i art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 § 1 kkw związku zart. 64 § 1 kk,art. 62 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 64 § 1 kk
2.S. W.
oskarżonego zart. 53 ust. 1 i 2 i art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomaniiw zw. zart. 11 § 2 kkw zw. zart. 12 § 1 kk,art. 62 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii

na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych oraz prokuratora co do osk.T. R.

od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z 4 maja 2022 r. sygn. akt III K 115/21

I
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doT. R.iS. W.w ten sposób, że z podstawy skazania za czyn określony w puncie I części rozstrzygającej eliminuje przepisart. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.o przeciwdziałaniu narkomaniioraz przepisart. 11 § 2 kk,a z podstawy wymiaru kary przepisart. 11 § 3 kk;

II
zmienia zaskarżony wyrok w stosunku doS. W.w ten sposób, że:

1
w zakresie czynu przypisanego temu oskarżonemu w punkcie I części rozstrzygającej ustala, że udzielił on pomocyR. W.iT. R.do wytworzenia znacznych ilości substancji psychotropowych w postaci metaamfetaminy, oceniając zachowanie oskarżonego jako czyn zart. 18§3 KKw zw. zart. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za co, na podstawieart. 19§1 KKw zw. zart. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiprzy zastosowaniuart. 60§2 i §6 pkt 2 KKwymierza mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 10 (dziesięć) zł, stwierdzając, że utraciła moc kara łączna pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu wpunkcie IIIczęści rozstrzygającej oraz związane z tym orzeczenie zpunktu IVczęści rozstrzygającej;

2
uniewinnia oskarżonego od czynu przypisanego mu wpunkcie IIczęści rozstrzygającej, tj. występku zart. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, stwierdzając, że wydatki w tej części ponosi Skarb Państwa;

III
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy w stosunku doS. W.iT. R.;

IV
na podstawieart. 69§1 KKiart. 70§1 KKwykonanie kary pozbawienia wolności w stosunku doS. W.warunkowo zawiesza na okres 2 (dwóch) lat próby, zobowiązując oskarżonego na podstawieart. 72§1 pkt 1 KKdo informowania sądu o przebiegu okresu próby;

V
na podstawieart. 63§1 KKna poczet orzeczonej kary grzywny zalicza oskarżonemuS. W.okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 29 sierpnia 2020 r., godz. 15.00 do dnia 17 listopada 2021 r., godz. 12.00 stwierdzając, że kara grzywny została wykonana w całości, zaś pozostałą część rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie zalicza na poczet kary pozbawienia wolności;

VI
zwalnia oskarżonychS. W.iT. R.od zapłaty kosztów za postępowanie odwoławcze, obciążając wydatkami za to postępowanie Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z 4 maja 2022 r., III K 115/21:

I
uznał oskarżonychT. R.iS. W.za winnych popełnienia zarzucanego im czynu opisanego w pkt I części wstępnej i za to na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 11 §3 kkiart. 33 §1 i §3 kkwymierzyłT. R.karę 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych każda, zaśS. W.karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych każda,

II
uznał oskarżonychT. R.iS. W.za winnych popełnienia zarzucanego im czynu opisanego w pkt II części wstępnej i za to na podstawie art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzyłT. R.karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, aS. W.karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności,

III
na podstawieart. 85 §1 kkiart. 86 §1 kkpołączył oskarżonymT. R.iS. W.kary pozbawienia wolności orzeczone wobec tych oskarżonych w pkt I i II i wymierzył im kary łączneT. R.4 (czterech) lat pozbawienia wolności, aS. W.3 (trzech) lat i 1 (jednego) miesiąca pozbawienia wolności,

IV
na podstawieart. 63 §1 kkna poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemuS. W.okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 29 sierpnia 2020 r. godz. 15:00 do dnia 17 listopada 2021 r. godz. 12:00.

Wyrok zaskarżył oskarżyciel publiczny w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyśćT. R., zarzucając: rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary i wnosząc o wymierzenie mu kary 5 lat pozbawienia wolności i kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 50 zł każda oraz kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności.
Wyrok zaskarżyła też obrończyni obu oskarżonych w całości, zarzucając:

I
obrazę prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej, tj.:

1
art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez ich błędną wykładnię wyrażającą się w tym, że wymienione przepisy pozostają w zbiegu pomijalnym z przepisem art. 53 ust. 1 i 2 wymienionej ustawy,

2
art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 oraz art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. zart. 18§1 KKprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w tym, że przypisanie czynu zabronionego popełnionego we współsprawstwie wymaga ustalenia roli poszczególnych sprawców, a co najmniej wniesienia istotnego wkładu we wspólne przestępstwo;

II
obrazę przepisów postępowania, tj.:

1
art. 7 KPKw zw. zart. 410 KPKprzez dowolną ocenę dowodów polegającą na pominięciu istotnych okoliczności, czyli:

a
roliS. W.w krytycznych zdarzeniach,

b
zeznańR. W.,

c
zeznańT. L.iM. K.,

d
przydania nadmiernej wagi wnioskom opinii biegłych,

e
uznania za niewiarygodne wyjaśnień oskarżonych,

f
dowolnego ustalenia, że działanie oskarżonych „trwało w długim czasie”,

g
dowolnego ustalenia, że oskarżeni wytworzyli narkotyki w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

h
pominięcia okoliczności łagodzących w stosunku doT. R.,

co miało istotny wpływ na treść orzeczenia i przyczyniło się do wymierzenia oskarżonym nadmiernie surowej kary.
We wniosku odwoławczym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonych, ewentualnie przez wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego im w punkcie I części rozstrzygającej przepisu art. 54 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i obniżenie kary wymierzonej za ten czyn.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył co następuje.Apelacja obrończyni oskarżonych jest w znacznej części zasadna. Natomiast bezzasadna w całości jest apelacja oskarżyciela.
Trafnie podnosi się w pierwszej z tych apelacji, że sąda quonieprawidłowo przypisał oskarżonym popełnienie przestępstwa z art. 54 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Istotne, w literaturze przedmiotu wskazuje się, że wymieniony przepis określa zachowania stanowiące przygotowanie do popełnienia czynu z art. 53 rzeczonej ustawy (zob. W. Górowski, D. Zając (red.) Komentarz do wybranych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, KIPK 2019; M. Mozgawa (red.) Komentarz do niektórych przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, WKP 2017 oraz cytowaną w tych komentarzach literaturę). Twierdzi się, że dla uznania danego typu czynu zabronionego za karalne przygotowanie znaczenie ma wszak to, czy opis jurydyczny tego typu czynu spełnia wszystkie konstytutywne cechy przygotowania stanowiącego formę stadialną przestępstwa (art. 16§1 KK). Nie jest przy tym istotne w jaki sposób opisywane jest zachowanie stanowiące przygotowanie, byleby odpowiadało ono znamionom podanym wart. 16§1 KK. Wskazuje się również, że przepis art. 54 cytowanej ustawy w każdym stypizowanym typie czynu zabronionego odwołuje się wprost do znamion czasownikowych określonych w art. 53 tej ustawy, tj. do wytwarzania, przetwarzania lub przerobu środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych.
Podzielając wymienione uwagi oraz przyjmując, że pomiędzy zachowaniami opisanymi w przepisach art. 53 i art. 54 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zachodzi zbieg pomijalny, sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w stosunku doT. R.iS. W.w ten sposób, że z podstawy skazania za czyn określony w punkcie I części rozstrzygającej wyeliminował przepis art. 54 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zasadne okazały się również zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych odnoszące się doS. W.. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji przypisał temu oskarżonemu popełnienie wspólnie i w porozumieniu czynu z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, na podstawie następujących dowodów. Mianowicie, śladów linii papilarnych ujawnionych na owalnym naczyniu służącym do produkcji metamfetaminy oraz na kartce zawierającej informacje związane z produkcją tego narkotyku oraz materiału biologicznego na telefonie typu smartfon i na banknocie 20 złotowym. Poza tym sąd nie dał wiary wyjaśnieniomS. W., gdyż były one niespójne. Z okoliczności, żeR. W.nie orientował się w szczegółach procesu produkcji amfetaminy, sąd wyprowadził zaś wniosek, że musiał korzystać z pomocyT. R.iS. W..
W omawianej apelacji trafnie więc wskazuje się, że wymienione dowody wskazują co najwyżej na udzielenie przezS. W.pomocy do wytworzenia metemfetaminy. Zważyć zatem należy, że na rozprawie głównej w dniu 17 listopada 2021 r.S. W.przyznał jedynie, że „wydobywał tabletki”. Poza tym, podtrzymał wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzuconych mu czynów.R. W.na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 r. zeznał, że dzień przed jego zatrzymanie zleciłS. W.„wydłubanie tabletek”, choć nie podał w jakim celu.R. W.nie podał innych faktów wskazujących na udziałS. W.w wytwarzaniu wymienionego środka. Takich faktów nie ujawnił teżT. R.. Odnotować należy, że opakowania tabletek zawierających pseudoefedrynę niezbędną do wyprodukowania metamfetaminy znaleziono w blaszanym kontenerze, w którymR. W.produkował ten narkotyk.
NatomiastM. K., który wykonywał prace remontowe w budynku znajdującym się na posesji, na której znajdował się wspomniany blaszany kontener, na rozprawie w dniu 23 marca 2022 r. zeznał, żeS. W.pomagał przy pracach remontowych na budowie, był pracowity. Wykonywał wszystkie prace; był traktowany jak popychadło. Chodził do garażu (rzeczonego kontenera), gdyW.mu kazał.W.traktował go zresztą „jak śmiecia”, „co powiedział, musiało być zrobione”. NatomiastT. R.cały czas przebywał w tym blaszaku i tylko od czasu do czasu był widziany poza nim.
RównieżT. L., który wykonywał prace remontowe na wymienionej budowie zeznał, żeS. W.wykonywał jedynie poleceniaR. W., co ten kazał, on zrobił.S. W.był „robotny”, „grzeczny chłopak”. W pracy był już przed ósmą rano, przed nimi. NatomiastW.iR.byli kolegami.W.rządził całą budową i tylko on miał dostęp do blaszaka.
Policjanci, którzy zatrzymaliR. W.,T. R.iS. W.zeznali na rozprawie w dniu 17 listopada 2021 r., że na ich widokT. R.zaczął uciekać, aS. W.zachowywał się normalnie, stał spokojnie i nie wykonywał żadnych czynności.
Z wymienionych dowodów wynika więc, żeS. W.pracował na budowie jako pomocnikM. K.iT. L.. Wykonywał zlecone mu prace, co stanowiło zasadnicze jego zajęcie. Okazjonalnie, na polecenieR. W.wchodził do blaszanego kontenera i na jego polecenie „wydłubywał tabletki” potrzebne do wyprodukowania matamfetaminy.
Sąd pierwszej instancji nie podał żadnych dowodów wskazujących na zawarcie przezS. W.porozumienia co do wspólnego wytwarzania narkotyków zT. R., ani treści tego porozumienia. UdziałS. W.w tym procederze ustalił wyłącznie na tej podstawie, że jego odciski palców ujawniono na naczyniu i kartce papieru znajdujących się w rzeczonym kontenerze oraz nieszczerych wyjaśnieniach. Tymczasem z przedstawionych dowodów wynika, żeS. W.przez większość czasu wykonywał prace na budowie. Dopiero na polecenieR. W.wchodził do „blaszaka”. Bez pozwolenia do tego pomieszczenia nie wchodził.R. W.nie traktował go też jak partnera, ale jak „śmiecia”.
Z dowodów tych wynika, żeS. W.przebywał w rzeczonym „blaszaku”, gdy wyłuskiwał z opakowań tabletki do produkcji metamfetaminy, co wynika z wyjaśnień tego oskarżonego oraz zeznańR. W.. Z zeznańM. K.iT. L.wynika zaś, żeS. W.przebywał w tym „blaszaku” więcej razy; zawsze, gdy polecił muR. W.. Oskarżyciel publiczny nie przedstawił jednak dowodów, na podstawie których można by ustalić jak częstoS. W.przebył w rzeczonym pomieszczeniu, a tej okoliczności nie da się już ustalić. Dlatego należy uznać, że wymieniony oskarżony przebywał w tym pomieszczeniu więcej niż jeden raz. Dowiedzione zostało, że jego zachowanie polegało na „wydłubywaniu tabletek”. Według sądu odwoławczego, czynność ta nie świadczy jednak o świadomym uczestniczeniu w wytwarzaniu narkotyków, a jedynie o udzieleniu do tego pomocy. Nie budzi wątpliwości, że gdy tylko oskarżony znalazł się w rzeczonym pomieszczeniu miał świadomość, że wytwarzane są tam narkotyki. Znajdujące się tam przedmioty, sprzęty i narzędzia, które opisano w protokole oględzin i sfotografowano, jednoznacznie wskazują na przeznaczenie tego pomieszczenia. Oskarżony wyłuskując tabletki z opakowań musiał zdawać sobie sprawę, że służą one do wytwarzania narkotyków, jak każdy przeciętnie wykształcony i doświadczony życiowo człowiek na jego miejscu. Wykonując wspomniana czynność pomagał w wytworzeniu narkotyków. Mając zaś przed oczami ilość tych tabletek, zdawał sobie sprawę, że pozwolą one na wytworzenie znacznej ilości narkotyku. Nie wiadomo, na czym polegały czynności oskarżonego, gdy kolejny raz przebywał w wymienionym pomieszczeniu. Należy mieć też w polu widzenia, że oskarżony nie wchodził tam samodzielnie, ale tylko wtedy, gdy zażądał tegoR. W.. Dopiero wtedy wykonywał czynności zlecone przez niego.
Oceny jurydycznej zachowaniaS. W.nie podważa ujawnienie śladów jego linii papilarnych w rzeczonym pomieszczeniu, gdyż mógł je pozostawić przy „wydłubywaniu tabletek”.
Z wymienionych względów sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w stosunku doS. W.w ten sposób, że w zakresie czynu przypisanego temu oskarżonemu w punkcie I części rozstrzygającej ustalił, że udzielił on pomocyR. W.iT. R.do wytworzenia znacznych ilości substancji psychotropowych w postaci metamfetaminy, oceniając jego zachowania jako czyn zart. 18§3 KKw zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd odwoławczy uwzględnił także zarzut apelacji dotyczący rażąco surowej kary wymierzonejS. W., który został wyraźnie i stanowczo sformułowany w uzasadnieniu tej skargi. Mając na względzie niekaralność oskarżonego i jego dobrą opinię środowiskową, a przede wszystkim pomocniczą rolę w procederze prowadzonym przezR. W.iT. R., sąd odwoławczy, na podstawie przepisuart. 19§1 KKoraz przy zastosowaniu przepisuart. 60§2 i §6 pkt 2 KKwymierzyłS. W.karę roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie tej kary na okres 2 lat próby, zobowiązując oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu próby. Sąd odwoławczy wymierzył też oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 10 zł.
Sąd odwoławczy uniewinniłS. W.od czynu z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, gdyż na tą okoliczność oskarżyciel publiczny nie przedstawił żadnych dowodów. Zaiste trudno dociec na jakiej podstawie faktycznej sąda quoprzypisał oskarżonemu popełnienie tego czynu.
W stosunku doT. R., poza kwestią, o której była już mowa, apelacja jest niezasadna. Z dowodów ujawnionych na rozprawie głównej i omówionych wyżej wynika, że pomimo zatrudnienia na wymienionej budowie w charakterze pracownika budowlanego, praktycznie cały czas spędzał w blaszanym kontenerze, w którym wytwarzana była metamfetamina. Na widok policjantów oskarżony podjął ucieczkę, a w znalezionej przy nim torbie reklamowej ujawniono dwa worki foliowe z zawartością 853,58 gramów metamfetaminy. Dowody te jednoznacznie wskazują, żeT. R.wspólnie i w porozumieniu zR. W.wytwarzał znaczne ilości narkotyków. Oskarżony wiedział jaką rolę i zadania ma do spełnienia w tym procederze i akceptował je. Miał także świadomość bezprawności i karalności swojego zachowania, o czym najlepiej świadczy ucieczka, którą podjął na widok policjantów. Oskarżony miał przy sobie torbę z metamfetaminą i nie chciał dopuścić do ujawnienia dowodów popełnionego przestępstwa. Odnośnie doT. R.ustalenia sądumeritisą zatem prawidłowe i wynikają z dowodów ujawnionych na rozprawie głównej.
Wbrew zarzutom apelacji, kara wymierzonaT. R.nie razi surowością. Oskarżony świadomie wytworzył znaczną ilość metamfetaminy, działając przy tym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie oraz dlaR. W., który wszak „wynagradzał” go narkotykami za pracę. W sprawie nie ujawniono okoliczności umniejszających winęT. R.. To wszystko przekonuje, że wymierzona temu oskarżonemu kara odpowiada stopniowi szkodliwości społecznej przypisanych mu czynów oraz stopniowi jego winy i pozwoli na osiągnięcie ustawowych celów określonych wart. 53 KK.
Bezzasadna jest apelacja oskarżyciela publicznego domagająca się wymierzeniaT. R.za czyn przypisany mu w punkcie I części rozstrzygającej kary 5 lat pozbawienia wolności oraz kary łącznej 6 lat pozbawienia wolności. Dość powiedzieć, że pomysłodawcą, głównym wykonawcą i beneficjentem rzeczonego procederu byłR. W.. Do tego procederu wprowadziłT. R., powierzając mu wytwarzanie narkotyków. Pomimo wspólnego wytwarzania narkotyków,T. R.pełnił w tym przedsięwzięciu rolę wykonawcy, aR. W.rolę kierownika, zarządcy, przełożonego, ogólnie mówiąc szefa.
W osobnym postępowaniuR. W.za ten czyn została wymierzona kara 4 lat pozbawienia wolności. Sąd pierwszej celnie zatem wymierzyłT. R.karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Żądanie apelacji, aby naT. R.spełniającego w istocie służebną rolę nałożyć karę 5 lat pozbawienia wolności, nie znajduje uzasadnienia w tzw. wewnętrznej sprawiedliwości orzeczenia. Stąd wniosek ten jest niezasadny.
Mając to wszystko na względzie, orzeczono jak na wstępie.

SSA Jerzy Skorupka

SSA Wiesław Pędziwiatr

SSA Artur Tomaszewski