Sygn. akt II AKz 347/15

POSTANOWIENIE
Dnia 13 października 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Tomasz Szymański

Protokolant:

st. sekr. sądowy Monika Palonek

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Apelacyjnej Małgorzaty Ciężkowskiej - Gabryś
po rozpoznaniu w sprawie
A. T.
oskarżonego o popełnienie przestępstwa zart. 258§3 k.k.i inne
zażalenia wniesionego przez obrońcy adw.A. P.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 9 września 2015 roku, sygn. akt III K 235/13
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy od dnia zatrzymania
na podstawieart. 430 § 1 k.p.k.
p o s t a n a w i a
1.pozostawić zażalenie obrońcy bez rozpoznania;
2. na zasadzieart. 98 § 2 kpkodroczyć sporządzenie uzasadnienia na okres 7 dni.
Sygn. akt II AKz 347/15

UZASADNIENIE
A. T.stoi min. pod zarzutem popełnia przestępstwa zart. 258 § 3 k.k.tj. wspólnie z innymi założenia i kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, której celem było popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów oraz przestępstw karno-skarbowych związanych z obrotem paliwem, zmianą przeznaczenia wyrobów akcyzowych poprzez usuwanie z oleju opałowego barwnika i znacznika akcyzowego przy użyciu ziemi bielącej i stężonego kwasu siarkowego, następnie jego sprzedaży jako pełnowartościowego oleju napędowego i narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego wielkiej wartości, przy wykorzystaniu struktury firm założonych i zarejestrowanych przez ustalonych członków grupy na potrzeby przestępczych przedsięwzięć przy użyciu podrobionych i poświadczających nieprawdę i nierzetelnych faktur VAT, dokumentów wz i innych dokumentów oraz doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd ostatecznych, detalicznych odbiorców oleju napędowego co do jego przeznaczenia, składu, jakości i ceny sprzedawanego paliwa oraz pod zarzutem popełnienia szeregu innych przestępstw, a to z art. zart. 18 § 1 k.k.zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart.21§2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i w zw. zart. 65 § 1 k.k., zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 54 § 1 k.k.s.,art. 73a § 1 k.k.s.,art. 62 § 2 k.k.s.w zw. zart.7 § 1 k.k.s.w zw. zart.6 § 2 k.k.s.w zw. zart. 9 § 1 k.k.s.i w zw. zart. 21 § 2 k.k.s.w zw. zart. 37 § 1 pkt. 1, 2 i 5 k.k.s.i w zw. zart. 38 § 2 pkt.1 k.k.s., zart. 299 § 5 i§ 6 k.k.w zw. zart. 299 § 1 k.k.,art.18 § 1 k.k.w zw. zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 299 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i w zw. zart. 65 § 1 k.k.
Postanowieniem z dnia 9 września 2015 roku, sygn. III K 235/13 Sąd Okręgowy na zasadzieart. 249 § 1 k.p.k.w zw. zart. 258 § 1 pkt. 2 k.p.k.zastosował wobec oskarżonegoA. T.s.A.,ur. (...)wK.środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 2 miesięcy od dnia zatrzymania.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że niewątpliwie w sposób nieusprawiedliwiony oskarżonyA. T.nie zgłosił się na badania psychiatryczne w dniu 08 września 2015 roku, a postawę oskarżonego należy ocenić jako utrudnianie postępowania.
Na postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego obrońca oskarżonego wniósł zażalenie zaskarżając je w całości. W zażaleniu zarzucono:

1
naruszenie przepisów postępowania:

-

art. 249 § 1 k.p.k.iart. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.poprzez nieusprawiedliwione przyjęcie, iż konieczne jest zastosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego z tej przyczyny, że oskarżony nie stawiając się na badania lekarskie w dniu 8 września 2015 roku utrudnił postępowanie w sprawie i może je utrudniać także w przyszłości;

art. 257 § 1 k.p.k.poprzez naruszenie zasady minimalizacji środków zapobiegawczych;

art. 258 § 4 k.p.k.poprzez naruszenie zasady adekwatności środków zapobiegawczych;

2
błędne ustalenia faktyczne leżące u podstaw decyzji a polegające na przyjęciu, iż oskarżony nie stawił się w wyznaczonym terminie na badania sądowo-psychiatryczne bez usprawiedliwienia albowiem – wbrew swoim twierdzeniom – nie uczestniczył tego dnia w rozprawie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu, jak.k.olwiek dowody przeprowadzone przez Sąd w tym zakresie nie pozwalają na dokonanie takich ustaleń.

Podnosząc powyższe zarzuty obrońca oskarżonego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W dniu 18 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Krakowie z urzędu na zasadzieart. 253 § 1 k.p.k.w zw. zart. 257 § 1 k.p.k.uchylił wobec oskarżonegoA. T.środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania zastosowany postanowieniem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 09 września 2015 roku, sygn. III K 235/13.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że w dniu 17 września 2015 roku oskarżonyA. T.zgłosił się na badania psychiatryczne, co zostało potwierdzone zaświadczeniem biegłego psychiatryW. B., zatem stosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego, zastosowanego z powodu utrudniania postępowania sądowego poprzez zaniechanie stawiennictwa na badania, stało się zbędne.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że pomimo uchylenia stosowania tymczasowego aresztowania przed rozpoznaniem środka odwoławczego od postanowienia o jego zastosowaniu, przedmiot zaskarżenia nie przestaje istnieć, a tworzy go zaskarżone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, w zakresie w którym ten izolacyjny środek zapobiegawczy został faktycznie zastosowany. Wówczas przedmiotem rozpoznania jest legalność i zasadność stosowania wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania. Mając na uwadze funkcję, jaką pełni kontrola orzeczeń w postępowaniu karnym, a jest nią kontrola trafności zaskarżonego orzeczenia, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że uchylenie tymczasowego aresztowania, nie stanowi podstawy do pozostawienia bez rozpoznania w całości zażalenia złożonego na postanowienie, a tylko w zakresie, w jakim dotyczy ono okresu, w którym środek ten nie był wobec oskarżonego stosowany. W takim bowiem wypadku przedmiotem kontroli odwoławczej jest zasadność i legalność zastosowanego (ewentualnie przedłużonego) tymczasowego aresztowania w okresie, w którym środek ten był stosowany (odmiennie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 lutego 2007 roku, I KZP 37/06, OSNKW 2007/3/22, również odmiennie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2009 roku, II AKz 538/09, KZS 2010/2/39 a także Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2012 roku, II AKz 1/12, LEX nr 1108800).
W przypadku zaś, gdy po wydaniu postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, środek ten nigdy nie był wobec oskarżonego stosowany i został następnie uchylony jeszcze przed rozpoznaniem środka odwoławczego od postanowienia o jego zastosowaniu, samo zaskarżone postanowienie nie tworzy przedmiotu kontroli odwoławczej. Przyjąć należy, że w takich sytuacjach procesowych przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć a złożony środek odwoławczy należy rozstawić w całości bez rozpoznania.
Nawiązując w tym miejscu do wynikającego z orzecznictwa sądowego stanowiska (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2007 roku, I KZP 37/06, OSNKW 2007/3/22, postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2012 roku, II AKz 1/12, LEX nr 1108800), że przedmiotem kontroli odwoławczej jest zasadność i legalność zastosowanego (ewentualnie przedłużonego) tymczasowego aresztowania, wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia nie jest samo postanowienie o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania jako takie a stosowanie tegoż środka zapobiegawczego. Podkreślić przy tym należy, że rozpoznając środek zaskarżenia nie wolno tracić z pola widzenia wniosków zawartych wpetitumzażalenia, z których wynika pierwotny cel tego środka odwoławczego, jakim jest uchylenie stosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego a także nie wolno zapominać o celu, jakiemu służyć ma w takiej sytuacji postępowanie odwoławcze. Nie budzi wątpliwości Sądu Apelacyjnego w niniejszym składzie, że w realiach takiego postępowania niemożliwe staje się wyrzeczenie zgodne z wnioskami zawartymi w zażaleniu z tego tylko względu, że uchylony został środek zapobiegawczy, który został zastosowany zaskarżonym postanowieniem. Bezprzedmiotowe staje się więc zarówno orzeczenie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia jak i orzeczenie o jego zmianie.
Akceptując powyższy pogląd, że względem postanowień, które są wydawane, gdy izolacyjny środek zapobiegawczy jest nadal stosowany, zmianie ulega treść wyrzeczenia, zastrzec należy, że w niniejszej sprawie odpadł nadto przedmiot postępowania odwoławczego a więc konieczność poddania weryfikacji pod kątem legalności i zasadności przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania i to zarówno tych, których dotyczą podniesione w zażaleniu zarzuty, jak i tych, które winny zostać zweryfikowane z urzędu.
Mając na uwadze okoliczność, że oskarżony w wyniku wydania zaskarżonego postanowienia nie został ani zatrzymany ani tymczasowo aresztowany, przyjąć należało, że brak jest przedmiotu zaskarżenia.
Skoro zatem przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, to złożony wcześniej i przyjęty środek odwoławczy należy uznać za niedopuszczalny, co zgodnie z regulacjąart. 430 § 1 k.p.k.prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania przez sąd odwoławczy.
Mając na uwadze całość powyższych rozważań, orzeczono jak na wstępie.