Sygn. aktII AKa 229/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 lutego 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Olszewski (spr.)

Sędziowie:

SA Andrzej Wiśniewski
SO del. do SA Małgorzata Jankowska

Protokolant:

sekr. sądowy Karolina Pajewska

przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Barbary Rzuchowskiej
po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy
M. K. (1)
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w dniu 07.09.2012 r. w sprawie IV K 1099/12 Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeżei Zachód w Szczecinie

na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt III Ko 137/13
I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawęM. K. (1)przekazuje Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. P.kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych z VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
Małgorzata Jankowska Andrzej Olszewski Andrzej Wiśniewski
Sygn. akt II AKa 229/15

UZASADNIENIE
W dniu 5 września 2013 r.,M. K. (1)złożył do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniosek o zasądzenie zadośćuczynienia i odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie w dniu 7 września 2012 r..
Wyrokiem z dnia 21 września 2015 r., Sąd Okręgowy wniosek oddalił, a w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że od 1 lipca 2015 r. przepisyart. 552 § 1 i art. 552a § 1 i 2 k.p.k.obowiązują w nowym brzmieniu i „brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wnioskuM. K. (1)na podstawie przepisówk.p.k.”.
Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy, który zarzucił „obrazę prawa materialnego poprzez niezastosowanie dyspozycjiart. 552 § 4 k.p.k.w kształcie sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 lipca 2015 r., w sytuacji gdy wniosek o zadośćuczynienie i odszkodowanie za oczywiście niesłuszne zatrzymanie został złożony 5 września 2013 r., a sprawa nie została rozpoznana w rozsądnym terminiez przyczyn leżących po stronie Sądu meriti”.
W uzasadnieniu apelacji, skarżący m. in. wskazał, że w przedmiotowej sprawie,w dniu 30 czerwca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie stwierdził przewlekłość postępowania od 19.032014 r. do 21 kwietnia 2015 r..
Tak podnosząc, pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o „zmianę orzeczenia we wskazanym zakresie poprzez uwzględnienie wniosku o odszkodowaniei zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie”.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja okazała się o tyle uzasadniona, że spowodowała kontrolę instancyjną wyroku, a następnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemuw Szczecinie do ponownego rozpoznania.
Sąd rozstrzygający postąpił w sposób formalny, a jednocześnie nie przeanalizował(a przynajmniej nie opisał takiej analizy w pisemnym uzasadnieniu wyroku), czy nie należy zastosowaćart. 522 § 4 k.p.k.w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r.. Przepisyrozdziału 58 k.p.k.w przeważającej większości nie są przepisami proceduralnymi, ale mają charaktermaterialnoprawny.A więc należało rozważyć, czy poprzez analogiczne stosowanieart. 4 § 1 k.k., rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie powinno być oparte na gruncie starych unormowańrozdziału 58 k.p.k., tych sprzed1 lipca 2015 r.. Sąd Apelacyjny pamięta o orzeczeniach, iż zasada zart. 4 § 1 k.k.nie ma zastosowania do zmian ustawowych na gruncie przepisów procesowych (vide SNw postanowieniu z 31.01.2001 r., V Kz. 130/11 i SA w Katowicach w postanowieniuz 16.10.2013r., II AKa 607/13), ale jeszcze raz należy podkreślić, że wrozdziale 58 k.p.k.tylkoart. 554 i art. 558 k.p.k.mają taki (procesowy) charakter.
Ustawodawca nie przewidział wprost rozwiązania sytuacji prawnej, która pojawiła się w przedmiotowej sprawie, albowiem przepisy art. 40 i art. 48 ustawy z 27.09.2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw odnoszą się do innych stanów faktycznych.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Sąd Okręgowy orzekał po 30 czerwca 2015 r. na skutek
    zawinionejprzez siebie przewlekłości postępowania. W tym zakresie, postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r. (sygn. II S 7/15) wraz z uzasadnieniem nie pozostawia żadnych innych możliwości interpretacyjnych. Dlatego niestosowne są uwagi Sądu Okręgowego zawarte w końcowej części pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 21 września 2015 r.. To, że sąd co miesiąc zwracał się o akta w niczym go nie usprawiedliwia tym bardziej, że w niniejszej sprawie zbędne do rozstrzygnięcia były całe akta IV K. 1099/12 SR Szczecin Prawobrzeże i Zachód. Wystarczyły odpisy wyroków z dnia 24.09.2013 r. i 14.02.2014 r. (Sądu Okręgowego, jako sądu odwoławczego) oraz prawomocnego postanowienia z dnia 17 października 2012 r. o uznaniu zatrzymaniaM. K. (1)w dniu 7.09.2012 r. za bezzasadne. Tylko przez rok czasu, sędzia - sprawozdawca nie potrafił wydać właściwego zarządzenia.
Powyższe doprowadziło do sytuacji, że zdaniem Sądu Okręgowego (na skutek niewłaściwego postępowania właśnie przez ten sąd),M. K. (1)stracił podstawę prawną dochodzenia swoich roszczeń. Budzi to sprzeciw Sądu Apelacyjnego, a także kłóci się z uniwersalnymi zasadami poczucia sprawiedliwości. A to, że wnioskodawca uzyskał rekompensatę za „przewlekłość postępowania” nie ma żadnego znaczeniaw postępowaniu o zadośćuczynienie i odszkodowanie za bezzasadne (jak wcześniej stwierdził Sąd Rejonowy) zatrzymanie w dniu 7.09.2012 r..
Dlatego powyższy wyrok należało uchylić, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd rozstrzygający w pełni przeanalizuje jakie przepisy należy zastosować.