Sygn. akt: II AKa 215/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 czerwca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Robert Kirejew (spr.)

Sędziowie

SSA Grażyna Wilk
SSA Piotr Filipiak

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Adama Rocha
po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy
M. E.c.G.iA.,ur. (...)wR.
oskarżonej zart. 157 § 1 kk,art. 13 § 1 kkw zw. zart. 280 § 2 kk
na skutek apelacji obrońcy oskarżonej
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 17 marca 2015 roku
sygn. akt V K 114/14

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną;

2
zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach) na rzecz adwokataS. D.– Kancelaria Adwokacka wR.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT, z tytułu obrony z urzędu udzielonej oskarżonej w postępowaniu odwoławczym;

3
zwalnia oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 215/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach, Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku, wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt V K 114/14, uznał oskarżonąM. E.za winną tego, że w dniu 28 lipca 2014 roku wR.wsklepie (...)mieszczącym się przyul. (...)uderzyła drzwiamiL. T.powodując u niej nieumyślnie obrażenia ciała w postaci złamania części dalszej przedramienia lewego, skutkujące naruszeniem czynności narządów jej ciała na okres powyżej 7 dni, tj. popełnienia występku zart. 157 § 1 kkw zw. zart. 157 § 3 kki za to na mocyart. 157 § 3 kkskazał ją na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Ponadto Sąd Okręgowy w Gliwicach tym samym wyrokiem uznałM. E.za winną tego, że w dniu 8 lipca 2014 roku wR.w saloniku prasowym(...)mieszczącym się przyulicy (...), posługując się trzymanym w ręce nożem, zagroziłaB. J.natychmiastowym użyciem przemocy, kilkakrotnie żądając wydania pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 200 złotych, usiłując w ten sposób dokonać kradzieży pieniędzy na szkodę(...) Sp. z o.o.S.K.A., lecz zamierzonego celu nie osiągnęła z uwagi na postawę pokrzywdzonej, która wypchnęła oskarżoną z saloniku prasowego i poprzez przytrzymywanie drzwi od wewnątrz uniemożliwiła jej powtórne wejście, tj. popełnienia przestępstwa zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 280 § 2 kki za to na mocyart. 14 § 1 kkw zw. zart. 280 § 2 kkprzy zast.art. 60 § 2 kkiart. 60 § 6 pkt 2 kkskazał ją na karę 2 lat pozbawienia wolności.
W kolejnych punktach wymienionego wyroku Sąd Okręgowy w Gliwicach na mocyart. 85 kkiart. 86 § 1 kkpołączył orzeczone wobec oskarżonej kary i wymierzył jej karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, na mocyart. 63 § 1 kkzaliczył na poczet orzeczonej kary łącznej okres zatrzymania w dniu 23 października 2014 r. oraz okres stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania od dnia 17 lutego 2015 r. do dnia 17 marca 2015 r., a także zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie na rzecz obrońcy z urzędu i zwolnił oskarżoną w całości od zapłaty kosztów sądowych obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelację od tego orzeczenia wniósł obrońca oskarżonej zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na przyjęciu, że pokrzywdzonaB. J.obawiała się oskarżonej, kiedy z zeznań samej pokrzywdzonej nie wynika, aby odczuwała zagrożenie ze strony oskarżonej, co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

2
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na przyjęciu, że w czasie czynu z dnia 8 lipca 2014 r. oskarżona posługiwała się nożem w rozumieniuart. 280 § 2 k.k.(nóż ostry), gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby przedmiot w ręku oskarżonej mógł być uznany za nóż ostry w rozumieniuart. 280 § 2 k.k., co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego wyroku;

3
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku polegający na przyjęciu, że oskarżona powinna mieć świadomość, że pokrzywdzonaL. T.znajduje się bezpośrednio za nią i swoim działaniem może doprowadzić do uszkodzenia jej ciała, co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Obrońca w środku odwoławczym wniósł o zmianę wyroku w zakresie dotyczącym przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu, ewentualnie zmianę kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej na przestępstwo zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.oraz wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zmianę wyroku w zakresie dotyczącym przestępstwa zart. 157 § 1 k.k.w zw. zart. 157 § 3 k.k.poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu, ewentualnie o wymierzenie oskarżonej kary łagodniejszego rodzaju lub kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie o wymierzenie oskarżonej kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja obrońcy nie zasługiwała na uwzględnienie, zaś podniesione w niej zarzuty należało uznać za całkowicie chybione - w stopniu uprawniającym do uznania środka odwoławczego za oczywiście bezzasadny.
Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia pozwoliła stwierdzić, że rozpoznający tę sprawę w I instancji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny wyczerpującego materiału dowodowego i w oparciu o dowody słusznie uznane za wiarygodne bezbłędnie odtworzył istotny dla sprawy stan faktyczny. Do zrekonstruowanych wydarzeń zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego, zasadnie orzeczono o winie oskarżonej, a wymierzonych jej kar jednostkowych oraz kary łącznej nie sposób uznać za rażąco surowe. Sąd odwoławczy nie stwierdził ponadto, aby w toku procedowania przed sądem I instancji doszło do takich naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na treść kwestionowanego wyroku.
Pierwszy z zarzutów sformułowanych w apelacji był chybiony zarówno ze względu na niepotwierdzenie zawartej w nim tezy, jak również z uwagi na brak znaczenia podniesionej w nim okoliczności dla treści zapadłego rozstrzygnięcia. Obrońca zakwestionował ustalenie, jakoby pokrzywdzonaB. J.podczas zdarzenia obawiała się oskarżonej. Tymczasem ustalenia sądu I instancji w tej kwestii oparte zostały na dokładnej analizie zeznań świadkaB. J.i wskazaniu zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, że wynikało z nich, iż podczas zajścia pokrzywdzona przestraszyła się osoby, którą ze względu na wygląd uznała za młodego mężczyznę. Napastnik nieoczekiwanie dla pokrzywdzonej wyciągnął nóż i zażądał wydania pieniędzy, po czym, po wypchnięciu poza obręb saloniku prasowego, starał się ponownie dostać do środka i grożącB. J., że ją uszkodzi, domagał się kwoty chociażby 200 złotych. Sąd Okręgowy przytoczył procesowe wypowiedzi świadkaB. J.w tym zakresie, z których każdorazowo wynikało odczuwanie obawy przed napastnikiem demonstrującym nóż, a także uznał za bardziej wiarygodną relację, w której pokrzywdzona nie pomniejszała swego lęku przed atakującym w czasie zdarzenia zeznając, że kiedy oskarżona ponownie próbowała wcisnąć się do środka saloniku pokrzywdzona bała się, że już się nie obroni i zawołała o pomoc obawiając się zwłaszcza noża osoby żądającej wydania gotówki. Właśnie owo głośne wzywanie pomocy podczas przepychania się drzwiami wejściowymi do prowadzonego przez pokrzywdzoną punktu handlowego, świadczyło ewidentnie o zaistnieniu u pokrzywdzonej rzeczywistej obawy przed atakującym osobnikiem, którym okazała sięM. E.. Nie było podstaw do uznawania zeznań pokrzywdzonej w tym zakresie za nierzetelne, a ponadto brak było innych dowodów przemawiających przeciwko ustaleniu sądu I instancji, żeB. J.obawiała się trzymającego nóż napastnika żądającego pieniędzy. Dlatego kwestionowanie tegoż ustalenia, przy braku rzeczowych argumentów w środku odwoławczym, poza ogólnym sformułowaniem, że z zeznańB. J.miało wynikać, iż nie przestraszyła się oskarżonej, nie mogło okazać się skuteczne.
Trzeba także podkreślić, że dla zrealizowania znamion przestępstwa rozboju polegającego na groźbie natychmiastowego użycia przemocy, czy to w typie podstawowym, czy kwalifikowanym przez użycie noża, nie jest wymagane wykazanie wystąpienia u osoby pokrzywdzonej uzasadnionej obawy spełnienia tej groźby. Przedmiotowe znamiona czynów zart. 280 § 1 lub § 2 k.k.zostają bowiem zrealizowane, gdy tylko sprawca działając w celu kradzieży zagrozi pokrzywdzonemu natychmiastowym zastosowaniem przemocy, bez względu na to, jaki skutek u pokrzywdzonego groźba wywołała. Z tego powodu pierwszy z zarzutów ujętych w środku odwoławczym należało, oprócz jego bezzasadności, uznać za nieprzydatny do osiągnięcia celu procesowego zakładanego przez apelującego.
Nie był trafny także kolejny z zarzutów podniesionych w apelacji, dotyczący przedmiotu, którym posługiwała się oskarżona podczas zdarzenia z 8 lipca 2014 roku. W swoich zeznaniach pokrzywdzonaB. J.konsekwentnie i bez żadnych wątpliwości wskazywała, że osoba, która zjawiła się tego dnia w saloniku prasowym i zażądała wydania pieniędzy trzymała w ręku „nóż typu scyzoryk koloru srebrnego” (k. 1 akt sprawy) o długości ostrza około 10-11 cm (k. 236-237), przy czym pokrzywdzona widziała tylko srebrne ostrze, gdyż rękojeść w całości zasłonięta była dłonią oskarżonej. Sąd I instancji słusznie dał wiarę zeznaniomB. J.w tym zakresie, nie podzielając twierdzeń oskarżonej, jakoby był to mały nożyk „jaki jest przy obcinaczkach do paznokci” z ostrzem o długości 5-6 cm. W wyjaśnieniach składanych w trakcie postępowania przygotowawczego (k. 92)M. E.podawała, że w ogóle nie pamięta, aby w salonie prasowym posiadała przy sobie nóż. Prawidłowo więc Sąd Okręgowy ocenił wypowiedzi procesowe oskarżonej odnoszące się do noża za zmierzające do umniejszenia swej odpowiedzialności karnej i mniej wiarygodne, aniżeli stanowcze zeznania pokrzywdzonej w tej kwestii.
Podobnie polemiczny charakter, oparty jedynie na nieprzekonujących wyjaśnieniachM. E., miał ostatni z zarzutów odwoławczych obrońcy oskarżonej. Jednakże sugerowanie w ślad za wyjaśnieniami oskarżonej złożonymi na rozprawie, że zamykając za sobą drzwi sklepowe nie mogła mieć świadomości, iż może uderzyć nimi pokrzywdzonąL. T.nie pozostawało w zgodzie z pozostałym materiałem dowodowym. Z zeznań pokrzywdzonej, potwierdzonych porzuceniem przez sprawcę zabieranych przedmiotów we wnętrzu sklepu wynikało, żeL. T.podjęła natychmiastowy pościg za oskarżoną i zdołała jeszcze w sklepie chwycić ją za koszulkę. Oskarżona obawiając się, że zostanie złapana i czując chwyt za odzież porzuciła łup, wyrwała się i mocno zamknęła za sobą drzwi sklepowe. W takim prawidłowo odtworzonym kontekście sytuacyjnym słusznie sąd I instancji uznał, że nie może być mowy po stronie oskarżonej o umyślnym spowodowaniu złamania ręki pokrzywdzonej, jednakże skutek taki powinna i mogła przewidzieć wiedząc, że jest ścigana przez ekspedientkę sklepu, z którego uciekała. Ustaleń sądu meriti w tej kwestii nie były w stanie podważyć twierdzenia zawarte w apelacji sprowadzające się do prostego zaprzeczenia ustaleniom Sądu Okręgowego, które w ocenie sądu odwoławczego bezsprzecznie wynikały z wiarygodnego materiału dowodowego.
Z tych wszystkich powodów Sąd Apelacyjny uznał apelację obrońcy oskarżonejM. E.za oczywiście bezzasadną i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach. Oskarżoną zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego w oparciu o przepisart. 624 § 1 k.p.k.w zw. zart. 634 k.p.k.z uwagi na jej niekorzystną sytuację finansową uzasadniającą stwierdzenie, że nie byłaby w stanie tych kosztów uiścić.