Sygn. akt II AKa 129/13

UZASADNIENIE
T. S.został skazany wyrokami:

      1.Sądu Rejonowego w Szczecinie XIX Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibąw Policach z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt XIX K 642/05, za czyn zart. 178a §1 k.k., popełniony w dniu 11 listopada 2005 r., za który wymierzono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 2 lat; oskarżony został oddany pod dozór kuratora oraz została wobec niego orzeczona grzywna w wysokości 40 stawek dziennych ustalając, że jedna stawka dzienna wynosi 10 złotych,

      2.Sądu Rejonowego w Szczecinie XIX Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibąw Policach z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt XIX K 256/08, za czyn zart. 178a §1 k.k.w zb. zart. 244 k.k.w zw. zart. 11 §2 k.k.popełniony w dniu 26 stycznia 2008 r., za który wymierzono karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 (trzech) lat próby, na podstawieart. 42 §2 k.k.orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, na podstawieart. 71§1 k.k.orzeczono grzywnę w ilości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednaj stawki na 10 złotych, na poczet której na podstawieart. 63 §1 k.k.zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 26 stycznia 2008 roku, na podstawieart. 50 k.k.orzeczono podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego wP.przez okres 1 miesiąca,

      3.Sądu Rejonowego w Szczecinie Prawobrzeże i Zachód z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt VI K 469/08, za dwa czyny tj. czyn zart. 286 §1 k.k.w zb. zart. 297§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.popełniony w dniu 17 stycznia 2008 roku za który wymierzono karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz o czyn zart. 297 §1 k.k.popełniony w dniu 17 stycznia 2008 r., za który wymierzono karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; orzeczono karę łączna w rozmiarze roku i 3 miesięcy, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby, na podstawieart. 72 §2 k.k.zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz(...) Bank S.A.kwoty 12.000 zł w terminie 3 lat od uprawomocnienia wyroku; postanowieniem z dnia 11.01.2012 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, która skazany odbył od 13.07.2012 r. do 13.10.2013 r.,

      4.Sądu Rejonowego w Szczecinie Prawobrzeże i Zachód z dnia 13 grudnia 2011 roku, sygn. akt VII K 152/11, za dwa czyny tj. czyn zart. 288 §1 k.k.popełniony w dniu 8 listopada 2010 roku za który wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz czyn zart. 191 §2 k.k.popełniony w dniu 8 listopada 2010 roku, za który wymierzono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; wymierzono karę łączną w rozmiarze roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4 lat próby , na podstawieart. 73 §1 k.k.oddano oskarżonego w tym okresie pod dozór kuratora; na podstawieart. 71 §1 k.k.wymierzono oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 10 złotych,
5. Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2012 roku, sygn. akt III K 142/11, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2012 roku sygn. akt II AKa 148/12, za czyn zart. 13 §1 k.k.w zw. zart. 280 §2 k.k.popełniony w dniu 26 marca 2011 r. , za który na podstawieart. 14 §1 k.k.w zw. zart. 280 §2 k.k.wymierzono mu karę 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawieart. 44 §2 k.k.orzeczono mu przepadek noża kuchennego z drewnianą rączką, bluzy szarej z kapturem i czapki wełnianej typu kominiarka, jako przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa, na podstawieart. 63§1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od 13 kwietnia 2011 r. do 3 sierpnia 2011r.
Wyrokiem łączonym z dnia 29 kwietnia 2013r., Sąd Okręgowy w Szczecinie:
I.na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 §1 k.k.,art. 89 §1a k.k.połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach 4 i 5 i wymierzył skazanemu karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności,
II.na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 13 kwietnia 2011 r. do 3 sierpnia 2011r.

III.pozostałe orzeczenia zawarte w wyrokach opisanych w pkt 4 i 5 pozostawił do odrębnego wykonania,
IV.na podstawieart. 572 k.p.k.postępowanie o wydanie wyroku łącznego w zakresie wyroków opisanych w punktach 1, 2 i 3 umorzył,
V.na podstawie§ 2 ust. 3, § 14 ust. 5, Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz. U nr 163 z 2002 roku poz. 1348 z późń. zmianami) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. M.kwotę 147,60 zł w tym 23% VAT tytułem wynagrodzenia adwokata za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu skazanemu w sprawieo wydanie wyroku łącznego,
VI.na podstawieart. 624 §1 k.p.k.zwolnił skazanego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów związanych z wydaniem wyroku łącznego.

Powyższy wyrok łączony zaskarżył obrońca skazanego. Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności:
a.art. 7 k.p.k.,art. 410 k.p.k.w zw. zart. 89par. lak.k.,art. 69 k.p.k., poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności dowodu w postaci opinii o skazanym, co skutkowało uznaniem, iż wobec skazanegoT. S.należy orzec karę łączną w postaci bezwzględnej kary pobawienia wolności bez zastosowania zasady pełnej absorbcji, podczas gdy skazany aktualnie posiada pozytywną opinię w zakładzie karnym, a także w interesie rodziny skazanego oraz społeczeństwa leży jak najszybszy powrótT. S.do funkcjonowania w warunkach wolnościowych, zwłaszcza z uwagi na konieczność utrzymania dziecka oraz spłaty zobowiązań alimentacyjnych;
b.art. 424 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie przez Sąd I Instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dlaczego Sąd nie orzekł wobec skazanego kary łącznej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania podczas, gdy przepisart. 89par. lakkprzewiduje fakultatywność w orzeczeniu kary łącznej z warunkowym lub bez warunkowego zamieszenia jej wykonania, co obliguje Sąd do wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku motywów i przesłanek wydania konkretnego orzeczenia w rym zakresie, czego w przedmiotowym wyroku Sąd I Instancji zaniechał i co powoduje niemożność merytorycznego odniesienia się do przedmiotowego orzeczenia Sądu I instancji w tym zakresie.
Wskazując na powyższy zarzut w oparciu o przepisart. 427 §1 k.p.k.obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie skazanemuT. S.kary łącznej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania albo poprzez orzeczenie wobec skazanego kary łącznej z zastosowaniem pełnej absorbcji tj. w wymiarze 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy skazanego okazała się częściowo zasadna i doprowadziła do kontroli instancyjnej wyroku, a w konsekwencji – do jego zmiany na korzyśćT. S..
Na początku rozważań należy wskazać, że Sąd Okręgowy, choć zasadnie umorzył postępowanie co do wyroków opisanych w punktach 1, 2 i 3 części wstępnej zaskarżonego orzeczenia (punkt IV zaskarżonego wyroku), to jednak rozstrzygnięcie w tym zakresie uzasadnił pobieżnie i zbyt lakonicznie. Rozszerzając argumentację Sądu meriti należy więc przede wszystkim wskazać, że czyny opisane w wyrokach Sądu Rejonowego w Szczecinie XIX Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibąw Policach z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt XIX K 256/08 (wyrok oznaczony numerem 2) oraz Sądu Rejonowego w Szczecinie Prawobrzeże i Zachód z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt VI K 469/08 (wyrok oznaczony numerem 3) pozostawaływ realnym zbiegu, bowiem zostały popełnione w dniach 17 stycznia 2008 r. oraz 26 stycznia 2008 r., a więc zanim zapadł pierwszy chronologicznie wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinie XIX Zamiejscowy Wydział Grodzki w Policach z dnia7 sierpnia 2008 r. Dodatkowo oba zbiegające się przestępstwa zostały popełnione przed dniem wejścia w życieart. 89 § 1a k.k., w brzmieniu nadanymustawą z dnia5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw(Dz. U. Nr 206, poz. 1589). To obligowało do rozważenia, czy z uwagi na treśćart. 4 §1 k.k., regulacje dotyczące orzekania kary łącznej obowiązujące w dacie popełnienia zbiegających się przestępstw, nie są względniejsze dla sprawcy. Sąd Najwyższy rozpoznając sprawy związane z problematyką łączenia kar w przypadku przestępstw popełnionych przed i po przedmiotowej nowelizacji, w szeregu judykatów wypowiedział się, że normy wynikające zart. 89 § 1 i 1a k.k.mają także charakter materialnoprawny, wobec czego należy do niech odnosić reguły intertemporalne zawarte wart. 4 § 1 k.k.(por. m.in. wyroki: z dnia 12 października 2011 r., V KK 275/11, LEX nr 1044078, z dnia 8 listopada 2011 r., IV KK 171/11, LEX nr 1044052, z dnia 8 lutego 2012 r., IV KK 238/11, LEX nr 1163357). Dla porządku podkreślić należy, że zdaniem Sądu Odwoławczego, orzekającego w niniejszym składzie, treśćart. 89 § 1 k.k.sprzed nowelizacji i jej konsekwencje na płaszczyźnie wymiaru kary łącznej, jakie zostały zidentyfikowane w judykaturze, muszą być brane pod uwagę w procesie oceny brzmienia ustawy na potrzeby rozstrzygnięcia, czy jest ona względniejsza dla sprawcy.
Dla rozważenia tej kwestii ważne jest to, że o ile wykonanie pierwszejz wymienionych wyżej kar w dniu wydawania wyroku łącznego było warunkowo zawieszone na okres próby w wymiarze 3 lat, o tyle drugą skazany odbył od 13.07.2012 r. do 13.10.2013 r. Ta okoliczność musiałoby doprowadzić Sąd Okręgowy do wniosku, iż przed wejściem w życie wspomnianej nowelizacji, na gruncie powszechnie przyjętej w orzecznictwie sądowym interpretacjiart. 89 k.k., niedopuszczalne było orzeczenie bezwzględnej kary łącznej pozbawienia wolnościw przypadku, jeżeli jedna z kar pozbawienia wolności podlegających łączeniu orzeczona była z zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania. (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2001 r., I KZP 2/01, OSNKW 2001, z. 5 - 6, poz. 41 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 listopada 2011 r., III KK 297/11, LEX nr 1055031, z dnia 19 października 2006 r., V KK 191/06, OSNwSK 2006 poz. 1989, z dnia 14 marca 2007 r., II KK 6/07, OSNwSK 2007 poz. 609, z dnia 24 kwietnia 2007 r., IV KK 155/07, OSNwSK 2007 poz. 936, z dnia 12 czerwca 2007 r., V KK 132/07, OSNwSK 2007 poz. 1261, z dnia 9 czerwca 2008 r., III KK 124/08, OSNwSK 2008 poz. 1227). Taka wykładnia przepisuart. 89 §1 k.k.w orzecznictwie Sądu Najwyższego była jednolita i konsekwentna podczas całego okresu obowiązywania wskazanego przepisu. Wprowadzona ustawą z dnia z dnia 5 listopada 2009 r. zmiana normatywna dodająca § 1a doart. 89 k.k., która weszła w życie w dniu 8 czerwca 2010 r., spowodowała, iż od tego momentu na mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy stało się możliwe wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania w sytuacji, gdy łączeniu podlegałyby kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
Biorąc pod uwagę, że ujawnione w punkcie 2 i 3 części wstępnej zaskarżonego wyroku przestępstwa popełnione przez skazanegoT. S., a brane pod uwagę przez sąd a quo w perspektywie wydania wyroku łącznego, zostały popełnione przed dniem 8 czerwca 2010 r. i porównując rozumienieart. 89 § 1 k.k.w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1589) oraz treśćart. 89 § 1a k.k.obowiązującego w dniu wyrokowania przez sąd a quo, skonstatować należy, że istotnie ustawą względniejszą dla skazanego, jeśli chodzi o analizowany zbieg realny przestępstw, jestKodeks karnyw brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji. Poprawne zastosowanie normyart. 4 § 1 k.k.powinno zatem prowadzić do orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego przez Sąd Okręgowy w oparciu oart. 89 § 1 k.k.w jego pierwotnym brzemieniu, który to przepis w jednolitej interpretacji Sądu Najwyższego wykluczał możliwość orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności bez jej warunkowego zawieszenia w sytuacji, gdy łączeniu podlegałyby kary jednostkowe pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Dodać należy, że w analizowanej sprawie nie zachodzą przesłanki zart. 69 k.k.Warunkowo zawieszona kara nie spełniłaby bowiem swoich celów, a w szczególności – wobec niepoprawności skazanego i nieskuteczności kar orzekanych z ich warunkowym zawieszeniem - nie zapobiegłaby powrotowiT. S.do przestępstwa. Dla formułowania negatywnej prognozy kryminologicznej bez znaczenia pozostaje sytuacja finansowa i rodzinnaT. S..
W konsekwencji podsumowując tę część rozważań należało wskazać, że Sąd Okręgowy doszedł do zasadnej konkluzji, iż co do wyroków orzeczonych w sprawach o sygn. akt XIX K 256/08 i IV K 469/08 brak warunków do wydania wyroku łącznego, postępowanie w tym zakresie na podstawieart. 572 k.p.k.należało więc umorzyć, o czym zasadnie orzekł Sąd meriti w punkcie IV zaskarżonego wyroku.
W zakresie orzeczenia dotyczącego drugiego z występujących zbiegów realnych przestępstw wskazać należy, że wymierzając karę łączną w punkcie I wyroku należało orzekać w granicach od 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności do 4 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy wymierzył karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, co zdaniem Sądu Apelacyjnego w niedostatecznym stopniu uwzględniało postawę skazanego w trakcie odbywania kary. W tym względzie zasadnie podniósł skarżący, że Sąd meriti niewystarczająco wziął pod rozwagę dobrą opinię skazanego w zakładzie karnym, a także podjęcie przez niego pracy w warunkach izolacji, co świadczy o pozytywnych przemianach, jakie zachodzą w jego osobowości. Nie bez znaczenia jest zauważalna uT. S.wola zmian – skazany sam zgłosił się do odbycia kary, został też skierowany do oddziału terapeutycznego dla osób uzależnionych. Przełożeni są także zadowoleni z jego pracy. Podkreślenia wymaga również bliski związek czasowy, zachodzący pomiędzy poszczególnymi przestępstwami, który wynosi zaledwie 4 miesiące.
Dlatego obniżono orzeczone w tym punkcie kary łączne do 3 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, a więc z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, co najpełniej odpowiada okolicznościom analizowanej sprawy. Dopiero tak orzeczona kara łączna jest wyważona, właściwie uwzględnia okoliczności popełnionych przestępstw, jaki zachowanie skazanego po ich popełnieniu.
O nieuwzględnieniu żądania apelacji w dalszej jej części, tj. co do warunkowego zawieszenia orzeczonej kary zadecydował w pierwszej kolejności brak takiej możliwości w warunkach rozpoznawanej sprawy. Należy wyjaśnić, co już zaznaczono we wcześniejszej rozważaniach, że możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej na podstawieart. 89 k.k.uzależniona jest od wystąpienia podstaw zart. 69 k.k., wśród których - w odniesieniu do kary pozbawienia wolności - pojawia się również zasadniczy przecież wymóg, aby jej wymiar nie przekroczył dwóch lat. W analizowanej zbiegu realnym, nawet zastosowanie zasady pełnej absorpcji czyniło niemożliwym uwzględnienie postulatów apelacji, bowiem jednaz podlegających łączeniu kar jednostkowych pozbawienia wolności orzeczona została w wymiarze przekraczającym owe dwa lata (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższegoz dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II KK 60/13, opubl. Prok.i Pr.- wkł. 2013/6/11).
Mając to wszystko na uwadze - rozstrzygnięto jak w wyroku.
Ponieważ skazany ma do odbycia długoterminową karę pozbawienia wolnościi nie posiada żadnego majątku, na podstawieart. 624 § 1 k.p.k., zwolniono go od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze.
Na podstawie § 14 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej obrony udzielonej z urzędu należało zasądzić na rzecz obrońcyK. M.kwotę 147,60 zł w tym należny podatek VATz tytułu nieopłaconej prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym w sprawie o wydanie wyroku łącznego.