Sygn. akt II AKa 191/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2012 roku
Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Jacek Polański (spr.)

Sędziowie:

SSA Marek Długosz
SSA Tadeusz Tokarski

Protokolant:

st. prot. sądowy Konrad Kraszewski

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Krzysztofa Knapika
po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 roku sprawy
R. P.,M. P. (1)iM. P. (2)
oskarżonych zart. 18 § 1 kkw zw. zart. 296 § 1 i 2 kkw zw. zart.12 kki inne
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 4 lipca 2012 roku sygn. akt III K 358/09

I
zaskarżony wyrok w zakresie czynów zarzuconych oskarżonemuM. P. (2)w pkt IV i V aktu oskarżenia uchyla i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla(...)do ponownego rozpoznania,

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, kosztami procesu w tym zakresie obciążając Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 191/12

UZASADNIENIE
R. P.oskarżony został o to, że
I. w okresie od dnia 11 lipca 2007 roku do dnia 19 sierpnia 2008 roku wW.i innych miejscowościach, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru spowodowania szkody majątkowej wmieniu spółki (...) sp. z o.o.poprzez dokonanie płatności na rzeczM. P. (2)za rzekomo wykonane przez niego usługi z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, w krótkich odstępach czasu, kierował wykonaniem czynu zabronionego przezM. P. (1), który będąc prezesem zarządu spółki(...) sp. z o.o.i osobą zobowiązaną na podstawie umowy spółki i przepisówKodeksu Spółek Handlowychdo zajmowania się sprawami majątkowymi tej spółki i prowadzenia jej działalności gospodarczej, poprzez nadużycie udzielonych mu uprawnień, wbrew zasadom prawidłowego gospodarowania:
- zawarł działając w imieniuspółki (...) sp. z o.o.w dniu 11 lipca 2007 roku umowę zfirmą (...) sp. z o.o., przedmiotem której to umowy było doprowadzenie przezspółkę (...)do zawarcia umowy przedwstępnej a następnie umowy przyrzeczonej sprzedaży, na rzeczspółki (...)lub na rzecz wskazanego przez tą spółkę podmiotu, położonej wW.nieruchomości w postaci 1/3 działki będącej własnościąZ. S., o łącznej powierzchni około 14.000 metrów kwadratowych, dla której Sąd Rejonowy dla(...)Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziłksięgę wieczystą nr Kw (...), która to umowa w rzeczywistości stanowiła umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w rozumieniu przepisówUstawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, pomimo, żespółka (...)nie zatrudniała osób posiadających licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i nie prowadziła w tym zakresie działalności gospodarczej,
- w dniu 18 kwietnia 2008 roku działając w imieniufirmy (...), uznał cesję praw wynikających z umowy z dnia 11 lipca 2007 roku, która nastąpiła na rzeczM. P. (2)prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą podfirmą (...), na podstawie umowy z dnia 15 października 2007 roku zawartej pomiędzyfirmą (...),
- pomimo że zarównofirma (...)jak iM. P. (2)nie podjęli żadnych działań zmierzających do realizacji przedmiotu umowy z dnia 11 lipca 2007 roku i nie prowadzili żadnych działań ukierunkowanych na sprzedaż tej nieruchomości na rzecz(...)lub innego, wskazanego przez tą spółkę podmiotu, o czym wiedział, gdyż w rzeczywistości całością czynności zmierzających do doprowadzenia do sprzedaży tej nieruchomości zajmowali się przedstawicielefirm (...) sp. z o.o.– a toM. P. (1)iR. P.oraz(...)a to:T. S.iJ. S., po sprzedaży w dniu 16 lipca 2008 roku całości wskazanej nieruchomości przez jej współwłaścicieli, a to:H. G.,Z. S.iR. G.na rzeczfirm (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.za łączną kwotę 15.998.000,00 złotych, i następnie po sprzedaży tej samej nieruchomości w dniu 24 lipca 2008 roku przezfirmy (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.na rzeczfirmy (...) sp. z o.o.za kwotę 40.870.000,00 złotych, przyjął fakturę wystawioną przezfirmę (...)/2008 z dnia 18 sierpnia 2008 roku na kwotę 817.400,00 złotych, i zarządził dokonanie płatności na rzecz tej firmy, która nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2008 roku, przez co wyrządził wmieniu spółki (...)znaczną szkodę majątkową w łącznej kwocie 817.400,00 złotych, która to kwota stanowiła 2% wartości transakcji sprzedaży nieruchomości przezfirmy (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.na rzeczfirmy (...) sp. z o.o.za kwotę 40.870.000,00 złotych,
a kierował dokonaniem tego czynu w ten sposób, że:
- poleciłM. P. (1)zawarcie umowy z dnia 11 lipca 2007 roku zM. P. (2)reprezentującymfirmę (...),
- był pełnomocnikiemspółki (...)w zakresie czynności ukierunkowanych na doprowadzenie sprzedaży nieruchomości i czynności takie faktycznie realizował,
- poleciłM. P. (1)uznanie cesji praw wynikających z umowy z dnia 11 lipca 2007 roku, która nastąpiła na rzeczM. P. (2)prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą podfirmę (...), na podstawie umowy z dnia 15 października 2007 roku zawartej pomiędzyfirmą (...),
- powiadomiłM. P. (2)o doprowadzeniu do sprzedaży nieruchomości, i uzgodnił z nim wystawieniefaktury VAT nr (...)z dnia 18 sierpnia 2008 roku, wskazując też kwotę, na jaką ma zostać wystawiona faktura,
- poleciłM. P. (1)przyjęciefaktury VAT nr (...)firmy (...)na kwotę 814.000,00 złotych i dokonanie za nią płatności przezfirmę (...), która to płatność nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2008 roku,
tj. o przestępstwo zart. 18 § 1 k.k.w zw. zart. 296 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 12 kk.

M. P. (1)oskarżony został o to, że
II. w okresie od dnia 11 lipca 2007 roku do dnia 19 sierpnia 2008 roku wW.i innych miejscowościach, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru spowodowania szkody majątkowej wmieniu spółki (...) sp. z o.o.poprzez dokonanie płatności na rzeczM. P. (2)za rzekomo wykonane przez niego usługi z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, w krótkich odstępach czasu, będąc prezesem zarządu spółki(...) sp. z o.o.i osobą zobowiązaną na podstawie umowy spółki i przepisówKodeksu Spółek Handlowychdo zajmowania się sprawami majątkowymi tej spółki i prowadzenia jej działalności gospodarczej, poprzez nadużycie udzielonych mu uprawnień, wbrew zasadom prawidłowego gospodarowania:
- zawarł działając w imieniuspółki (...) sp. z o.o.w dniu 11 lipca 2007 roku umowę zfirmą (...) sp. z o.o., przedmiotem której to umowy było doprowadzenie przezspółkę (...)do zawarcia umowy przedwstępnej a następnie umowy przyrzeczonej sprzedaży, na rzeczspółki (...)lub na rzecz wskazanego przez tą spółkę podmiotu, położonej wW.nieruchomości w postaci 1/3 działki będącej własnościąZ. S., o łącznej powierzchni około 14.000 metrów kwadratowych, dla której Sąd Rejonowy dla(...)Wydział Ksiąg Wieczystych prowadziłksięgę wieczystą nr Kw (...), która to umowa w rzeczywistości stanowiła umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w rozumieniu przepisówUstawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, pomimo, żespółka (...)nie zatrudniała osób posiadających licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i nie prowadziła w tym zakresie działalności gospodarczej,
- w dniu 18 kwietnia 2008 roku działając w imieniufirmy (...), uznał cesję praw wynikających z umowy z dnia 11 lipca 2007 roku, która nastąpiła na rzeczM. P. (2)prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą podfirmą (...), na podstawie umowy z dnia 15 października 2007 roku zawartej pomiędzyfirmą (...),
- pomimo że zarównofirma (...)jak iM. P. (2)nie podjęli żadnych działań zmierzających do realizacji przedmiotu umowy z dnia 11 lipca 2007 roku i nie prowadzili żadnych działań ukierunkowanych na sprzedaż tej nieruchomości na rzecz(...)lub innego, wskazanego przez tą spółkę podmiotu, o czym wiedział, gdyż w rzeczywistości całością czynności zmierzających do doprowadzenia do sprzedaży tej nieruchomości zajmowali się przedstawicielefirm (...) sp. z o.o.– a toM. P. (1)iR. P.oraz(...)a to:T. S.iJ. S., po sprzedaży w dniu 16 lipca 2008 roku całości wskazanej nieruchomości przez jej współwłaścicieli, a to:H. G.,Z. S.iR. G.na rzeczfirm (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.za łączną kwotę 15.998.000,00 złotych, i następnie po sprzedaży tej samej nieruchomości w dniu 24 lipca 2008 roku przezfirmy (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.na rzeczfirmy (...) sp. z o.o.za kwotę 40.870.000,00 złotych, przyjął fakturę wystawioną przezfirmę (...)/2008 z dnia 18 sierpnia 2008 roku na kwotę 817.400,00 złotych, i zarządził dokonanie płatności na rzecz tej firmy, która nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2008 roku, przez co wyrządził wmieniu spółki (...)znaczną szkodę majątkową w łącznej kwocie 817.400,00 złotych, która to kwota stanowiła 2% wartości transakcji sprzedaży nieruchomości przezfirmy (...) sp. z o.o.i (...) sp. z o.o.na rzeczfirmy (...) sp. z o.o.za kwotę 40.870.000,00 złotych,
tj. o przestępstwo zart. 296 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

M. P. (2)oskarżony został o to, że:
III. w dniu 18 sierpnia 2008 roku wW., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielemfirmy (...), która to firma wskutek zawarcia umowy cesji z dnia 15 października 2007 roku stała się podmiotem praw i obowiązków uprzednio ciążących nafirmie (...) sp. z o.o.z tytułu zawartej w dniu 11 lipca 2007 roku umowy pomiędzyspółką (...)aspółką (...)– której był wówczas prezesem zarządu, przedmiotem której to umowy było doprowadzenie do zawarcia umowy przedwstępnej a następnie umowy przyrzeczonej sprzedaży położonej wW.nieruchomości w postaci 1/3 działki będącej własnościąZ. S.na rzeczspółki (...)lub na rzecz wskazanego przez tą spółkę podmiotu, wystawiłfakturę VAT nr (...)z dnia 18 sierpnia 2008 roku na kwotę 817.400,00 zł, w której poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to co do wykonania określonej w umowie z dnia 11 lipca 2007 roku usługi na rzeczspółki (...), podczas gdy w rzeczywistościspółka (...)aniM. P. (2)nie wykonali żadnych czynności ukierunkowanych na doprowadzenie do sprzedaży tej nieruchomości, a następnie przedłożył tak wystawioną fakturęspółce (...)do zapłaty, i w ten sposób udzielił pomocy prezesowi zarządu tej spółkiM. P. (1), będącemu osobą odpowiedzialną na podstawie przepisu ustawy do zajmowania się jej działalnością gospodarczą, do wyrządzeniaspółce (...)szkody majątkowej w znacznej kwocie 817.400,00 złotych, poprzez zapłatę środków finansowych na rzeczfirmy (...)za nie wykonaną usługę,
tj. o przestępstwo zart. 271 § 1 i 3 k.k.iart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 296 § 1 i 2 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;
IV. w okresie od 18 do 20 sierpnia 2008 wK., działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przyjął na rachunek bankowyfirmy (...), prowadzony przez(...) Bank (...) S.A., środki płatnicze w łącznej kwocie 817.400,00 zł pochodzące z korzyści z czynu zabronionego polegającego na wyrządzeniu szkody majątkowejspółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...)w związku z dokonaniem na rzeczfirmy (...)zapłaty w tej kwocie za nie wykonaną usługę objętąfakturą VAT nr (...)z dnia 18 sierpnia 2008 roku wystawioną przezfirmę (...), a następnie środki te w części wynoszącej 250.000,00 złotych niezwłocznie przelał na rachunek(...) spółki (...), tytułem zapłaty zafakturę nr (...)z dnia 18 sierpnia 2008 roku wystawioną przezspółkę (...)na kwotę 250.000,00 złotych jako „zapłata do umowy z dnia 4 kwietnia 2008 roku”, przy czym będąc osobą faktycznie zarządzającą prowadzoną w ramachfirmy (...)działalnością gospodarczą, polecił ustalonemu pracownikowi tej firmy wystawieniefaktury nr (...)i poświadczył w niej nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to co do zawarcia umowy z dnia 4 kwietnia 2008 roku zobowiązującejfirmę (...)do zapłaty pieniędzy w kwocie 250.000,00 złotych na rzeczyspółki (...), gdyż w rzeczywistości umowa taka nigdy nie została zawarta, a następnie, po przelaniu tych środków na rachunek(...) spółki (...)przelał je do firm(...)i(...). tytułem zapłaty za dostawy stali, zaś w pozostałym zakresie korzyści pochodzących z czynu zabronionego, tj. co do kwoty 567.400,00 złotych, nie rozdysponował jej z uwagi na zastosowanie blokady rachunku bankowegofirmy (...), przy czym przyjmując te środki i częściowo je przekazującspółce (...)i kolejnym podmiotom, utrudnił stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia oraz stwierdzenie ich miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie i orzeczenie przepadku,
tj. o przestępstwo zart. 271 § 1 i 3 k.k.w zw. zart. 299 § 1 i § 6 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i w zw. zart. 12 k.k.;
V. w dniu 4 września 2008 roku wK., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc osobą faktycznie zarządzającą prowadzoną w ramachfirmy (...) sp. z o.o.działalnością gospodarczą, polecił ustalonemu pracownikowi tej firmy wystawieniefaktury (...)z dnia 4 września 2008 roku na rzeczfirmy (...)na kwotę 555.200,00 złotych, w której poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a to co do zawarcia umowy z dnia 4 kwietnia 2008 roku zobowiązującejfirmę (...)do zapłaty pieniędzy w kwocie 555.200,00 złotych na rzeczyspółki (...), gdyż w rzeczywistości umowa taka nigdy nie została zawarta,
tj. o przestępstwo zart. 271 § 1 i 3 k.k.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt III K 358/09 Sąd Okręgowy w Krakowie:
I. na zasadzieart. 414 § 1 k.p.k.w zw. zart. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.uniewinnił oskarżonychR. P.,M. P. (1)iM. P. (2)od wszystkich zarzutów przedstawionych im aktem oskarżenia i na zasadzieart. 632 pkt 2 k.p.k.orzekł, iż koszty procesu ponosi Skarb Państwa;
II. na zasadzieart. 632 pkt 2 k.p.k.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz każdego z oskarżonych, a to :R. P.,M. P. (1)iM. P. (2)kwoty po 1680 złotych tytułem zwrotu kosztów ustanowionego w sprawie obrońcy z wyboru.

Wyrok powyższy – w całości, na niekorzyść oskarżonychR. P.,M. P. (1)iM. P. (2)– zaskarżył apelacją prokurator, zarzucając:
I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. mający wpływ na jego treść, polegający na dokonaniu błędnej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci wyjaśnień wszystkich oskarżonych oraz pisemnej umowy z dnia 11 lipca 2007 r. zawartej pomiędzyspółkami (...), skutkującej ustaleniem, że przekazanieR. P.przezM. P. (2)informacji o możliwości zakupu nieruchomości szczegółowo opisanej w powołanej umowie stanowiło wypełnienie przedmiotu umowy i że rozporządzeniemieniem spółki (...), stanowiące zapłatę za fakturę z dnia 18 sierpnia 2008 r. nr(...)wystawioną przezfirmę (...)na kwotę 817.400 zł nie wyrządziło znacznej szkody majątkowej tej spółce, podczas gdy prawidłowa ocena opisanych dowodów wskazuje, żespółka (...)i jej przedstawiciel nie prowadzili żadnych działań ukierunkowanych na realizację przedmiotu wskazanej umowy, czyli na „doprowadzenie przezspółkę (...)do zawarcia umowy przedwstępnej, a następnie umowy przyrzeczonej sprzedaży na rzeczspółki (...)lub na rzecz wskazanego przez tę spółkę podmiotu, (…) nieruchomości”, przez co w/w zapłata została dokonana za usługę, której w istocie nie wykonano i jako taka wyrządziła znaczną szkodę majątkową wmieniu spółki (...), w wyniku którego to błędu w ustaleniach faktycznychM. P. (1)iR. P.zostali uniewinnieni od zarzucanych im czynów, natomiastM. P. (2)został uniewinniony od zarzutu III aktu oskarżenia oraz częściowo od zarzutu IV – w zakresie kwalifikacji prawnej zart. 299 § 1 i 6 k.k.;
II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, polegający na dokonaniu błędnej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci wyjaśnień oskarżonegoM. P. (2), wystawionych przezspółkę (...)dlafirmy (...)faktur o nr (...)oraz porozumienia z dnia 18 kwietnia 2008 r. zawartego pomiędzyspółką (...)aM. P. (2), skutkującej ustaleniem, że zapisy wfakturach (...)określające jako tytuł zapłaty umowę z dnia 4 kwietnia 2008 r. są wynikiem pomyłki, a tytułem tym miało być wskazane powyżej porozumieniu z dnia 18 kwietnia 2008 r., podczas gdy prawidłowa ocena opisanych dowodów wskazuje, że porozumienie to nie mogło być tytułem do wystawienia faktur, albowiem spółka będąca wystawcą faktury nie była jego stroną, w wyniku którego to błędu w ustaleniach faktycznychM. P. (2)został uniewinniony od zarzutu V aktu oskarżenia oraz częściowo od zarzutu IV – w zakresie kwalifikacji prawnej zart. 271 § 1 i 3 k.k.
Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

1. Nie jest zasadny zarzut I apelacji prokuratora, natomiast na uwzględnienie zasługuje zarzut II tej apelacji.

2. Dokonana przez prokuratora wykładnia „umowy zlecenia” z dnia 11 lipca 2007 r. pomiędzyspółkami (...)(k. 352-353 tom II; określanej dalej jakoumowa z 11 lipca 2007 r.) wydaje się oparta na doświadczeniach organów ścigania, które zwykle podważają wiarę w uczciwość ludzi, jednakże sprzeczna jest z leżącymi u podstaw prawa zobowiązań ideami opartymi na zasadzie swobody umów i istnieniu wzajemnego zaufania pomiędzy ich stronami. Już choćby zart. 83 § 1 zdanie drugie k.c.wynika, iż jeżeli oświadczenie woli zostało złożone drugiej stronie, za jej zgodą, dla ukrycia innej czynności prawnej, to ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Wynika z tego, iż nawet w przypadku gdy literalne brzmienie pisemnej umowy nie odpowiada dokładnie temu, co strony chciały osiągnąć zawierając ją, to i tak nie oznacza to jeszcze, że umowa – i to takiej treści, jaką rzeczywiście chciały strony zawrzeć - nie obowiązuje. Nadto, zgodnie zart. 65 § 2 k.c., w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. W związku z tym prokurator – chcąc skutecznie podważyć wyjaśnienia oskarżonych w zakresie dotyczącym rzeczywistego znaczenia umowy z 11 lipca 2007 r. - powinien był przedstawić solidne argumenty, oparte na analizie wszystkich zapisów tej umowy, a skoro tego nie uczynił, to za błędne uznać należy zarzuty zawarte w jego apelacji, jakoby dokonanie zapłaty 817.400 zł przezspółkę (...)na rzeczfirmy (...)nie mogło stanowić wykonania jednego z postanowień wskazanej wyżej umowy z 11 lipca 2007 r.

3. Nie ma racji prokurator twierdząc, że umowa z 11 lipca 2007 r. nie mogła obejmować wynagrodzenia oskarżonegoM. P. (2)za przekazanie informacji o chęci sprzedaży nieruchomości przezR. G., z tego powodu, że strony tej umowy były inne niżM. P. (2)iR. P.. Przede wszystkim prokurator pominął to, że w istocie jedynym powodem (przyczyną) zawarcia tej umowy było to, żeM. P. (2)przekazałR. P.informację o chęci sprzedaży nieruchomości przezR. G.i jego siostry. Wynika to przecież – pośrednio- nawet z twierdzeń zawartych w apelacji prokuratora, iż już w momencie zawierania tej umowy było jasne, żespółka (...)nie będzie przedsiębrała żadnych działań zmierzających do doprowadzenia do umowy sprzedaży nieruchomości należącej doR. G.i jego sióstr na rzecz(...)lub wskazanego przez tę firmę podmiotu (str. 5 apelacji). W takiej bowiem sytuacji cel zawarcia przedmiotowej umowy musiał być inny, ale też nie taki, jak w apelacji wskazał prokurator. Prokurator – forsując tezę, iż oskarżeniR.iM. P. (1), zawierając przedmiotową umowę mieli działać na szkodęspółki (...)- nie wykazał bowiem logiki w takim ich postępowaniu. Nie ma wszak żadnych dowodów na to, by chcieli oni uzyskać jakąś korzyść majątkową dla siebie kosztem tejże spółki. Wręcz przeciwnie, całokształt ujawnionych okoliczności wskazuje na to, iż zyski osiągane przez tę firmę stanowiły dla nich źródło ich osobistych dochodów, więc nie mieli powodu, by pozbawiać tę spółkę zysków, bądź je ograniczać w sposób nieuzasadniony. Prokurator nie przedstawił żadnego takiego sposobu, dzięki któremu któryś z tych oskarżonych mógłby się wzbogacić kosztem tejże spółki, na rzecz której podejmowali oni przecież swoje działania. Dlatego, jeżeli ich zachowanie miałoby zmierzać do wyrządzenia szkody tej spółce, to byłoby to działanie wymierzone przeciwko nim samym, a zatem nielogiczne.
Ponadto mieć należy na uwadze, że informacja przekazana przezM. P. (2)oskarżonemuR. P.została wykorzystana do osiągnięcia zysku przezspółkę (...), a nie osobiście przezR. P.. Działał więc on – pozyskując informację odM. P. (2)– w interesie tejże spółki. Podobnie – nie było niedopuszczalne uznanie przezM. P. (2), iż przekazując tę informację nie czynił tego jako osoba fizyczna, lecz jako prowadzący działalność gospodarczą, co tłumaczy, dlaczego pierwotnie stroną umowy z 11 lipca 2007 r. byłaspółka (...)i dlaczego potem zawarta została cesja na rzecz firmy prowadzonej przez tego oskarżonego. Wbrew zarzutowi prokuratora, rację ma też Sąd Okręgowy, wskazując na możliwość interpretacji umowy z 11 lipca 2007 r. jako umowy na rzecz osoby trzeciej, w tym przypadkuspółki (...)(str. 76 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Nietrafne jest więc odwołanie się prokuratora do argumentacji, żespółka (...)była podmiotem odrębnym od osób nią zarządzających – tj.R.iM. P. (1), skoro prokurator pominął to, że działali oni na rzecz tej spółki, bo to nie sama spółka, leczM. P. (1)uzyskał istotną informację, którą następnie wykorzystał nie dla osiągnięcia osobistych zysków, ale w interesie spółki.

4. Także wskazane w apelacji prokuratora różnice pomiędzy przedmiotem ustnych uzgodnień oskarżonychR. P.iM. P. (2)oraz przedmiotem umowy z 11 lipca 2007 r., nie dają podstaw do twierdzenia, że umowa ta nie pozostaje w żadnym związku przyczynowym z wcześniejszymi ustnymi uzgodnieniaR. P.iM. P. (2). Nie jest prawdą, że umowa z 11 lipca 2007 r. nie miała nic wspólnego z „przekazaniem informacji” przezM. P. (2). Dlatego przedmiotem tej umowy musiało być również wynagrodzenie dlaM. P. (2). Z treści umowy wynika wszak, że jedynym warunkiem uzyskania przezspółkę (...)prawa do wynagrodzenia na podstawie umowy było zawarcie przezspółkę (...)umowy przedwstępnej, a następnie ostatecznej umowy notarialnej zbycia przedmiotowej nieruchomości (ustęp III umowy z 11 lipca 2007 r.). Wbrew zatem stanowisku prokuratora przedmiotem umowy były nie tyle czynności zmierzające do doprowadzenia do zawarcia umowy przedwstępnej, a następnie umowy przyrzeczonej na rzeczspółki (...), co przede wszystkim samo tylko ziszczenie się warunku w postaci dojścia do skutku tych umów i to nawet bez podjęcia zmierzających do tego działań przezspółkę (...), o czym przekonuje sformułowanie, że zawarcie umowy przyrzeczonej, a następnie umowy zbycia nieruchomości „oznacza, że wszystkie działania objęte zakresem niniejszej umowy zostaną wykonane przez Zleceniobiorcę (tj.spółkę (...)–przyp. SA) w sposób satysfakcjonujący przez Zleceniodawcę, co oznacza jednoznaczne nabycie prawa do wynagrodzenia, a to staje się bezsporne i wymagalne” (k. 352-353 tom II).
O tym, że strony umowy z 11 lipca 2007 r. - zgodnie - przywiązywały większą wagę do ziszczenia się wskazanego wyżej warunku powstania prawa do wynagrodzenia niż do podejmowania jakichś – bliżej zresztą niesprecyzowanych w umowie – czynności zmierzających do doprowadzenia do zawarcia umowy przedwstępnej, a następnie przyrzeczonej (ustęp I umowy z 11 lipca 2007 r.), świadczy też to - na co zwrócił uwagę i prokurator w apelacji – że aż w dwóch ustępach umowy uregulowały kwestie dotyczące obowiązku zachowania w tajemnicy informacji posiadanych przezM. P. (2)na temat chęci właścicieli sprzedaży przedmiotowej nieruchomości (ust. IV i VI umowy z 11 lipca 2007 r. – k. 353 tom II). Także zatem i ta okoliczność potwierdza prawdziwość – kwestionowanych przez prokuratora – wyjaśnień oskarżonych co do tego, jakie były ich zamiary, gdy zawierali umowę z 11 lipca 2007 r.
Powtórzyć w tym miejscu należy, iż dokonując wykładni treści umowy należy uwzględniać przede wszystkim zgodną wolę stron, a nie kierować się literalnym brzmieniem umowy. Tym bardziej taką zgodną wolę stron należy brać pod uwagę, gdy da się ją wywieść z treści samej umowy, ale analizowanej przy uwzględnieniu wszystkich jej postanowień, a nie jednego tylko jej zapisu, jak to uczynił w apelacji prokurator, nazbyt skupiając się na kwestii „doprowadzenia” do sprzedaży nieruchomości i uznając to za główny przedmiot umowy, podczas gdy – z punktu widzenia interesówspółki (...), jak to wyjaśnialiR.iM. P. (1), a czego nie można podważać – bardziej istotne było to, że dzięki tej umowie zabezpieczone zostało również utrzymanie w tajemnicy istotnej informacji, co na pewno zwiększało szansę dojścia do skutku umów, dzięki którym spółka ta mogła uzyskać zysk. Zresztą „doprowadzenie do zawarcia umowy przedwstępnej, a następnie umowy przyrzeczonej” może też być rozumiane jako zobowiązanie do zaniechania działań, które mogłyby storpedować zawarcie tych umów, a w tym mieści się i zakaz przekazania informacji innymi podmiotom zajmującym się pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości.
Nie brzmią więc niewiarygodnie wyjaśnieniaR.iM. P. (1), iż z ich punktu widzenia najistotniejsze było zobowiązanieM. P. (2)do zachowania w tajemnicy posiadanych przez niego informacji, a środkiem do tego było związanie go umową. W tym zakresie Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji (str. 44-45 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Nie ma zatem znaczenia ustalenie, dlaczego kwestia wynagrodzeniaP.została uregulowana w umowie z dnia 11 lipca 2007 r. w taki właśnie sposób, a więc nieco niejednoznacznie. Istotne jest tylko to, że strony tak chciały tę kwestię rozwiązać. Prokurator nie wykazał przy tym, aby było to związane z dążeniem do osiągnięcia jakichś innych – w szczególności nielegalnych – celów.

5. Błędne jest rozumowanie prokuratora, że o zamiarze wyrządzenia szkodyspółce (...)przezR.iM. P. (1)świadczy to, iż od początku było jasne, żespółka (...)nie podejmie żadnych działań w celu doprowadzenia do umów nabycia i sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Pozostaje ono bowiem w sprzeczności z faktem, że przecież spółka ta – w ostatecznym rozrachunku - osiągnęła znaczny zysk ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Nie może też być mowy o tym, że szkodę dla tej spółki miałoby stanowić pomniejszenie jej zysku spowodowane zapłatą nienależnego wynagrodzeniaM. P. (2). Analizując całą sytuację z uwzględnieniem wszelkich jej aspektów (a nie tylko tego, czyspółka (...)mogła podjąć jakiekolwiek działania w celu doprowadzenia do umowy), stwierdzić należy, iż istniało gospodarcze uzasadnienie dla zapłatyM. P. (2)wynagrodzenia, czy to za przekazaną przez niego informację, czy to (również) za zachowanie jej w tajemnicy, bo to było warunkiem osiągnięcia sukcesu związanego ze sprzedażą przedmiotowej nieruchomości z zyskiem. Prokurator w apelacji nie kwestionował prawaM. P. (2)do otrzymania wynagrodzenia za przekazaną przez niego informację, ale też skarżący ten nie wykazał, iż nie było potrzeby zachowania w tajemnicy informacji, a tym samym nie wykazał, że nie było gospodarczego uzasadnienia dla zapłaty wynagrodzenia za utrzymanie informacji w tajemnicy.

6. Niespójność koncepcji przedstawionej w apelacji prokuratora wynika też z przyznania w niej, że wartość informacji przekazanejR. P.przezM. P. (2)może wpływać na obniżenie wysokości szkody, a poprzez to na zmniejszenie społecznej szkodliwości czynu. Gdyby bowiem wartość tej informacji odpowiadała wysokości wynagrodzenia wypłaconegofirmie (...), to żadna szkoda by nie powstała. Można byłoby wówczas jedynie rozważać kwestię usiłowania spowodowania takiej szkody.
Gdy zatem prokurator nie wykazał dokładnej wysokości szkody wmieniu spółki (...), to bez znaczenia jest to, że mienie spółki jest mieniem „cudzym” dla osób zarządzających tą spółką.
Jednocześnie też jednak samo przyznanie przez prokuratora, iż wysokość wynagrodzenia należnego za przekazanie informacji powinna być uwzględniona przy wyliczeniu wysokości szkody, przeczy dodatkowo jego stwierdzeniu, iż umowa z 11 lipca 2007 r. nie obejmowała tego wynagrodzenia.
Niekonsekwencja stanowiska prezentowanego w apelacji prokuratora wynika również z tego, że skoro nie kwestionuje on prawaM. P. (2)do otrzymania wynagrodzenie za przekazanie informacji, to w sytuacji gdy - wg tego skarżącego – wynagrodzenie wypłaconefirmie (...)na podstawie umowy z dnia 11 lipca 2007 r. nie może być uznane za wynagrodzenie za przekazanie informacji, roszczenieM. P. (2)w związku z przekazaniem przez niego informacji nadal by istniało i mógłby on go dochodzić nawet na drodze sądowej. Zauważyć jednak w tym kontekście należy, że w ust. XI umowy z 11 lipca 2007 r. wyraźnie wskazano, iż stanowi ona wyczerpującą umowę pomiędzy stronami i zastępuje wszelkie uzgodnienia ustne dotyczące przedmiotu tej umowy. Stanowi to kolejny element świadczący o tym, że umowa z 11 lipca 2007 r. stanowiła niejako kontynuację tych stosunków umownych, które powstały pomiędzyR. P.iM. P. (2), a więc musiała też obejmować kwestię wynagrodzenia tego ostatniego za przekazanie informacji. Dodać zresztą też należy, że prokurator nie wskazał, o jakie to – inne niż pomiędzyR. P.iM. P. (2)– ustne uzgodnienia chodziłoby w przytoczonym wyżej postanowieniu umowy.
W związku z powyższym za bezprzedmiotowe uznać należy rozważania prokuratora, iżM.iR. P.mogli w inny sposób wynagrodzićM. P. (2)za przekazaną przez niego informację.

7. Nie jest aż tak istotne to, czy uzyskana przezR. P.odM. P. (2)informacja była warunkiemsine qua nonzawarcia transakcji nabycia i sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z udziałemfirmy (...). Istotne jest już tylko to, że była ona bardzo ważna i miała swoją wartość handlową – czego prokurator nie kwestionował. Dlatego bez znaczenia jest, czy w tym zakresie Sąd Okręgowy pomylił się uznając, że bez uzyskania odM. P. (2)informacji nie doszłoby do uzyskania zysku przezspółkę (...).

8. Prokurator nie rozważył też problemu, czy nawet za „częściowe” wykonanie umowy nie należałoby się jakieś wynagrodzenie, a przecież nie budzi wątpliwości, żeM. P. (2)tajemnicy dochował. Błędne jest przy tym rozumowanie skarżącego, który – być może niezbyt precyzyjne sformułowanie o „wyłączności” odnosi – bardzo szeroko - do kwestii możliwości przekazania – przez kogokolwiek - informacji o zamiarze sprzedaży nieruchomości przezR. G.i jego siostry, gdy w okolicznościach sprawy oczywiste jest to, że chodziło o to, że informację tę zachowa w tajemnicyM. P. (2).

9. Bezprzedmiotowe jest powołanie się prokuratora na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące nieważności umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zawartej przez osobę nieposiadającą odpowiedniej licencji zawodowej, skoro Sąd Okręgowy w sposób przekonujący wykazał, że umowa z dnia 11 lipca 2007 r. nie była umową pośrednictwa w obrocie nieruchomościami (str. 78-80 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

10. Z podanych wyżej powodów Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w zakresie uniewinnieniaR.iM. P. (1), a także – ale tylko w odniesieniu do zarzutu z pkt III aktu oskarżenia -M. P. (2).

11. Za zasadny uznał natomiast Sąd Apelacyjny zarzut II zawarty w apelacji prokuratora, aczkolwiek nie miało na to wpływu skazanieM. P. (2)wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III K 369/09 za – związane z działalnością m.in. współce (...)– przestępstwo zart. 258 § 1 i 3 k.k., polegające na udziale i kierowaniu od 21 kwietnia 2005 r. do 22 lipca 2008 r. zorganizowaną grupą przestępczą mającą na celu popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu i wiarygodności dokumentów w związku z obrotem wyrobami stalowymi, bo samo w sobie skazanie to nie przesądza jeszcze o popełnieniu przestępstwa zart. 271 § 1 i 3 k.k.zarzuconego oskarżonemuM. P. (2)w pkt IV i V aktu oskarżenia, a w szczególności o niewiarygodności wyjaśnień tego oskarżonego. Ważniejsze jest to, że – jak słusznie zauważył prokurator –spółka (...)nie była stroną porozumienia z dnia 18 kwietnia 2008 r. zawartego pomiędzyfirmą (...)aM. P. (2)działającym w ramachfirmy (...), zatem porozumienie to nie mogło stanowić podstawy zobowiązaniaM. P. (2)do zapłaty na rzeczspółki (...), jak to twierdził ten oskarżony. Nie ma też żadnych innych czynności prawnych, które powodowałyby powstanie takiego zobowiązania, a w szczególności prawa spółki(...)do udziału w wynagrodzeniu, które przysługiwałoM. P. (2)za przekazanie informacjiR. P., tym bardziej w sytuacji gdy w porozumieniu z dnia 18 kwietnia 2008 r. (k. 355 tom II) jednoznacznie stwierdzono potwierdzenie cesji praw spółki(...)na firmę oskarżonego(...), a więc niejako „w przeciwną” stronę niżby to wynikało z przedmiotowych fakturspółki (...)wystawionych na polecenie oskarżonegoM. P. (2). W takiej sytuacji jako oczywiste jawi się, iż zobowiązaniefirmy (...)wobecspółki (...)nie istniało, a na pewno nie mogło ono wynikać z porozumienia z dnia 18 kwietnia 2008 r., a więc wystawienie faktury mającej rzekomo mieć oparcie w tym porozumieniu, stanowiło potwierdzenie nieprawdy. Choć zatem zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, iż nie można przypisać - w związku z takim zachowaniem – oskarżonemuM. P. (2)przestępstwa zart. 299 § 1 k.k., bo nie udowodniono, by pieniądze, którymi rozporządził on wystawiając przedmiotowe faktury na rzeczspółki (...), stanowiły przedmiot przestępstwa (str. 95-96 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), co jest oczywiste w sytuacji, gdyR.iM. P. (1)uniewinniono od zarzucanych im czynów, to jednak wielce prawdopodobne jest to, że oskarżonyM. P. (2)popełnił przestępstwo zart. 271 § 1 i 3 k.k., polecając wystawienie faktur opartych na fikcyjnym zobowiązaniu. Zauważyć przy tym należy, że do uniewinnienia oskarżonegoM. P. (2)od zarzutu popełnienia tego przestępstwa konieczne byłoby wykazanie nie tylko tego, że zobowiązanie takie istniało, ale także tego, że powstało ono na podstawie porozumienia z dnia 18 kwietnia 2008 r., a ten drugi warunek – jak to stwierdzono powyżej – na pewno nie jest możliwy do spełnienia.
Dlatego też Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w zakresie zarzutów popełnienia przez oskarżonegoM. P. (2)przestępstwa zart. 271 § 1 i 3 k.k.(objętego punktami IV i V aktu oskarżenia), przekazując sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla(...)jako właściwemu miejscowo (ze względu na miejsce wystawienia faktur) i rzeczowo (z uwagi na niemożność przyjęcia, iż oskarżonyM. P. (2)zrealizował znamiona przestępstwa zart. 299 § 1 i 6 k.k.). Podczas ponownego rozpoznania należy przeprowadzić bezpośrednio tylko te dowody, które dotyczą tego zarzutu, a więc w szczególności przesłuchać oskarżonegoM. P. (2)(przy uwzględnieniuart. 175 § 1 k.p.k.iart. 389 § 1 k.p.k.) i – jeśli będzie to możliwe - świadkaA. S., a nadto ujawnić istotne dla sprawy dokumenty (przede wszystkim porozumienie z dnia 18 kwietnia 2008 r.) oraz – w razie konieczności - przeprowadzić inne niezbędne dowody.

12. Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 437 § 1 i 2 k.p.k.

13. O kosztach sądowych w zakresie, w jakim zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy - Sąd Apelacyjny orzekł na podstawieart. 636 § 1 k.p.k.