Sygn. akt II AKa 275/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 grudnia 2015 roku
Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący - Sędzia

SA Wojciech Zaręba

Sędziowie:

SA Elżbieta Brzozowska
SA Zbigniew Makarewicz (sprawozdawca)

Protokolant

sekretarz sądowy Monika Marcyniuk

przy udziale Anny Utnik-Wójtowicz prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie
po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 roku
sprawyP. F.
synaT.iC.z domuS.,urodzonego (...)wH.
oskarżonego zart. 148 § 1 k.k.,art. 207 § 1 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu
z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II K 17/15

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej,

2
orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności za czyn przypisany wpunkcie Ia wyczerpujący dyspozycjęart. 148 § 1 k.k.podwyższa do 14 (czternastu) lat,

3
na podstawieart. 85 § 1 i 2 k.k.oraz86 § 1 k.k.jako karę łączną orzeka 14 (czternaście) lat pozbawienia wolności;

II
w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zalicza oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania również od dnia 21 sierpnia 2015 roku do dnia 17 grudnia 2015 roku;

IV
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. N.- Kancelaria Adwokacka wZ.- 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzęduw postępowaniu odwoławczym;

V
zwalnia oskarżonego od uiszczenia opłaty za obie instancje oraz od uiszczenia wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym i określa, że ponosi je Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
P. F.został oskarżony o to, że:

I
w dniu 16 listopada 2014 roku wW., woj.(...)działającw zamiarze bezpośrednim pozbawienia życiaC. F., realizując uprzednio wypowiedziane wobec niej groźby zabójstwa, ugodził swoją matkęC. F.nożem kuchennym zadając jej jeden cios w okolicę pod łopatką lewą powodując ranę drążącą do klatki piersiowej, przecinającą ścianę aorty, w wyniku czego nastąpił masywny krwotok wewnętrzny i zgonC. F.na miejscu zdarzenia,

tj. o czyn zart. 148 § 1 kk,

II
w okresie od 2011 daty bliżej nie ustalonej do 16 listopada 2014 rokuwW., woj.(...)znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją matkąC. F., siostrąW. F.i bratemP. F.w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, podczas których wyzywał ich słowami obelżywymi, groził pozbawieniem życia, bił rękami i kopał po ciele, niszczył naczynia kuchenne,

tj. o czyn zart. 207 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Zamościu:

I
uznał oskarżonego za winnego tego, że:

a
w dniu 16 listopada 2014 roku wW., woj.(...), chcąc pozbawić życia matkęC. F., zadał jej jeden cios nożem kuchennym o długości ostrza 13 centymetrów w okolice pod łopatką lewą, powodując ranę kłutą klatki piersiowej, z następowym uszkodzeniem aorty, w wyniku czego spowodował u niej krwotok wewnętrzny, co skutkowało zgonem pokrzywdzonej na miejscu zdarzenia,

tj. popełnienia czynu, wyczerpującego dyspozycjęart. 148 § 1 kk;

b
w okresie od 2012 r. lecz nie później niż od 2 września 2012 r. do 16 listopada 2014 roku wW., woj.(...)znęcał się fizyczniei psychicznie nad swoją matkąC. F., siostrąW. F.i bratemR. F.w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wywoływał lub eskalował awantury domowe podczas których znieważał ich słowami wulgarnymi, powszechnie uważanymi za obelżywe, groził im pozbawieniem życia, a także – naruszał ich nietykalność cielesną, uderzając i szarpiącR. F.oraz popychając i uderzając rękami po cieleW. F.iC. F., a nadto – kopiąc w okolice nógC. F., jak również niszczył naczynia kuchenne,

tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 207 § 1 kk

II
i skazałP. F.:

a
za czyn z punktu Ia wyroku, na mocyart. 148 § 1 kk, na karę 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności;

b
za czyn z punktu Ib wyroku, na mocyart. 207 § 1 kkna karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;

III
na mocyart. 85 § 1 i 2 kk,art. 86 § 1 kkbiorąc za podstawę kary pozbawienia wolności z osobna wymierzoneP. F.za przestępstwa przypisane mu tym wyrokiem, wymierzył mu karę łączną 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności;

IV
na mocyart. 63 § 1 kkzaliczyłP. F.na poczet orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności okresy tymczasowego aresztowania w dniach 16.11.2014 r. – 22.04.2015 r. oraz 24.04.2015 r. – 20.08.2015 r.

V
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw.A. N.kwotę 1476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych),w tym kwotę 276 zł (dwieście siedemdziesiąt sześć złotych) podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nie opłaconą pomoc prawną świadczonąP. F.przez obrońcę ustanowionego z urzędu.

VI
na mocyart. 624 § 1 kpkzwolniłP. F.od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, zaś wydatkami za to postępowanie obciążył Skarb Państwa.

Prokurator na podstawieart. 425 § 1 i 2 kpkorazart. 444 kpkzaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego, powołując się na przepisyart. 427 § 1 i 2 kpkorazart. 438 pkt4 kpkwyrokowi temu zarzucił:
rażącą niewspółmierność (łagodność) orzeczonej wobec oskarżonegoP. F.kary jednostkowej za przypisany mu czyn zart. 148 § 1 kkwsytuacji, gdy prawidłowa ocena stopnia jego winy i społecznej szkodliwości zbrodni zart. 148 § 1 kkprzemawiała za orzeczeniem znacznie surowszej kary, tj. kary 25 lat pozbawienia wolności.
Stawiając opisany wyżej zarzut na podstawieart. 437 § 1 kpkwniósł o:
zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
- uchylenie rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności,
- zmianę orzeczonej kary jednostkowej za czyn zart. 148 § 1 kki wymierzenie za tę zbrodnię kary 25 lat pozbawienia wolności,
- orzeczenie kary łącznej w wymiarze 25 lat pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja jest częściowo zasadna.
Należy zgodzić się z reprezentowanym w apelacji stanowiskiem, że „zwłaszcza matkobójstwo zasługuje na szczególne potępienie we wszystkich systemach prawnych oraz w sensie moralnym i religijnym”.
Z tego względu orzeczona wobec oskarżonego kara zbliżona do dolnej granicy ustawowego zagrożenia jest zbyt łagodna.
Sąd meriti przewartościował okoliczności łagodzące, a w szczególności „działanie w stanie wzburzenia” i „szczególną sytuację domową, wytworzonąi utrzymywaną przez pokrzywdzoną”.
Z materiału dowodowego sprawy w sposób niekwestionowany wynika, że to oskarżony nadużywał alkoholu, wywoływał awantury domowe i znęcał się nad członkami rodziny. Nieporozumienia i kolejną awanturę domową w dniu przestępstwa zabójstwa wywołał również oskarżony będąc pod wpływem alkoholu, było to więc typowe działanie oskarżonego, które nie może być utożsamiane z impulsem zewnętrznym usprawiedliwiającym wzburzenie sprawcy.
Podobnie eksponowane w sprawie „zbieractwo” pokrzywdzonej było defektem psychicznym wymagającym leczenia, a nie rozwiązań siłowych ze strony oskarżonego.
Z tego względu Sąd Apelacyjny uznał, że orzeczoną wobec oskarżonego karę za czyn wyczerpujący dyspozycjęart. 148 § 1 kkoraz karę łączną należy podwyższyć do 14 (czternastu) lat pozbawienia wolności.
Mając na uwadze, że oskarżony dotychczas nie miał konfliktów z prawem Sąd nie podzielił stanowiska apelacji, że należy wobec niego orzec karę 25 lat pozbawienia wolności. W orzecznictwie i doktrynie zgodne jest stanowisko, że kara ta mająca charakter eliminacyjny winna być orzekana wobec sprawców szczególnie zdemoralizowanych, których resocjalizacja może budzić wątpliwości.
W przypadku oskarżonego taka diagnoza byłaby nieuprawniona.
Uwzględniając omówione okoliczności Sąd Apelacyjny orzekł jakw części dyspozytywnej wyroku.
Orzeczenie odnośnie kosztów sądowych poniesionych w sprawie uzasadniaart. 624 kpk, bowiem oskarżony nie posiada majątku i ma do odbycia wieloletnią karę pozbawienia wolności.