Sygn. akt II AKa 343/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 listopada 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Grzegorz Salamon
Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska
SA  – Dorota Tyrała (spr.)
Protokolant: sekr. sąd. – Łukasz Jachowicz
przy udziale prokuratora Leszka Woźniaka
oraz oskarżyciela posiłkowegoE. S.
po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 roku sprawy:
A. D.
urodz. (...)wW.,
synaJ.iI.z d.K.,
oskarżonego zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 156§1 pkt 2 i §3 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.,art. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. z a rt. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt XVIII K 227/15

I
zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten tylko sposób, że na podstawieart. 63§1 k.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza oskarżonemuA. D.okres: od dnia 15 października 2014 r. do dnia 30 listopada 2015 r. oraz od dnia 11 grudnia 2015 r. do dnia 14 listopada 2016 r. ;

II
utrzymuje w mocy tenże wyrok w pozostałej zaskarżonej części;

III
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz  adw.M. M., Kancelaria Adwokacka wW., kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych – w tym 23% VAT - tytułem wynagrodzenia za obronę oskarżonego pełnioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

IV
zwalnia oskarżonegoA. D.w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
A. D.został oskarżony o to, że:

1
w nocy z 7 na 8 października 2014 r. w domu przyul. (...)wŁ.usiłował zabrać w celu przywłaszczenia rzeczy ruchome stanowiące własnośćA. S.w ten sposób, że posługując się innymi niebezpiecznymi przedmiotami niż broń palna lub nóż, tj. butelką po wódce(...)oraz stojakiem na tą butelkę działał w sposób bezpośrednio zagrażający życiu pokrzywdzonego poprzez używanie wobec niego przemocy w postaci kilkukrotnego zadawania uderzeń tymi przedmiotami po głowie, czym doprowadził go do stanu nieprzytomności i spowodował u niego obrażenia w postaci: licznych ran zlokalizowanych w środkowej i dolnej części okolicy czołowej oraz w środkowej okolicy twarzoczaszki złamania kości sklepienia czaszki oraz kości podstawy czaszki, rozerwania opon mózgu, stłuczenie ze zmiażdżeniem istoty mózgowej w zakresie obu płatów czołowych będące ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, którego następstwem była śmierćA. S., lecz zamierzonego celu w postaci zaboru w celu przywłaszczenia należących do wskazanego rzeczy ruchomych nie osiągnął, przy czym będąc wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy V Wydziału Karnego w Warszawie zapadłym w dniu 30 czerwca 2004 r. w sprawie sygn. akt V K 1688/03 uprzednio skazany za przestępstwo popełnione w warunkachart. 64§1 k.k.po odbyciu łącznie, co najmniej roku kary pozbawienia wolności w ciągu pięciu lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary popełnił ponownie przestępstwo rozboju,

tj. o czyn zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 156§1 pkt 2 i § 3 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.

2
w nocy z 7 na 8 października 2014 r. w domu przyul. (...)wŁ.usiłował zabrać w celu przywłaszczenia rzeczy ruchome stanowiące własnośćS. G.w ten sposób, że posługując się innym niebezpiecznym przedmiotem niż broń palna lub nóż, tj. krzesłem działał w sposób bezpośrednio zagrażający życiu pokrzywdzonego poprzez używanie wobec niego przemocy w postaci kilkukrotnego zadawania uderzeń tym przedmiotem po ciele w tym po głowie oraz kopania po ciele, czym doprowadził go do stanu nieprzytomności i spowodował u niego obrażenia w postaci: urazu głowy z utratą przytomności oraz klatki piersiowej z odmą płucną po prawej stronie oraz wieloodłamowe złamanie kości nosa ze zmianami pourazowymi ściany zatoki szczękowej oraz oczodołu lewego będące naruszeniem czynności narządu ciała i rozstrojem zdrowia na okres powyżej 7 dni, innym niż określonym wart. 156§1 k.k., lecz zamierzonego celu w postaci zaboru w celu przywłaszczenia należących do wskazanego rzeczy ruchomych nie osiągnął, przy czym będąc wyrokiem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy V Wydziału Karnego w Warszawie zapadłym w dniu 30 czerwca 2004 r. w sprawie o ygn.. akt V K 1688/03 uprzednio skazany za przestępstwo popełnione w warunkachart. 64§1 k.k.po odbyciu łącznie, co najmniej roku kary pozbawienia wolności w ciągu pięciu lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary popełnił ponownie przestępstwo rozboju,

tj. o czyn zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r. w sprawie sygn. akt XVIII K 227/15oskarżonegoA. D.uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i za czyn zpunktu 1z mocyart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 156§1 pkt 2 i § 3 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.skazał go, a na podstawieart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności, a z mocyart. 46§1 k.k.orzekł od oskarżonego na rzeczP. S.iE. S.tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty po 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych; za czyn zpunktu 2z mocyart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.skazał go, a z mocyart. 280§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.w zw. zart. 11§3 k.k.wymierzył mu karę 5 (pięć) lat pozbawienia wolności, zaś z mocyart. 46§1 k.k.orzekł od oskarżonego na rzeczS. G.kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych tytułem częściowego odszkodowania oraz 7.000 (siedem tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia; z mocyart. 85§1 i 2 k.k.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku wymierzył oskarżonemuA. D.karę łączną 12 (dwanaście) lat pozbawienia wolności, na poczet której na podstawieart. 63§1 k.k.zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 15 października 2014 roku do dnia 15 kwietnia 2016 r.; ponadto orzekł o dowodach rzeczowych w oparciu o treśćart. 44§2 k.k.orazart. 230§2 k.p.k., a nadto o opłatach i kosztach postępowania, w tym z mocyart. 624 k.p.k.zwolniłA. D.w całości od zapłaty kosztów sądowych.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego,zarzucając wyrokowi niewspółmierną surowość kar wymierzonych oskarżonemu za czyny opisane w punkcie 1 i 2 wyroku, a tym samym niewspółmierność kary łącznej wymierzonej w wyroku. W konkluzji obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku stosownie do podniesionego zarzutu oraz o przyznanie wynagrodzenia za obronę z urzędu w postępowaniu przed sądem I i II instancji.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacja obrońcy oskarżonego jest oczywiście bezzasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut rażącej niewspółmierności kary wynikający w przekonaniu apelującego z orzeczenia bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 10 (dziesięciu) lat pozbawienia wolności za czyn I oraz 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności – łącznie na podstawieart. 85kkiart. 86§1 kkkary 12 (dwunastu) lat mógłby być skuteczny jedynie wtedy gdyby skarżący wykazał, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą która byłaby prawidłowa w świetle dyrektywart. 53 k.k
Jak wynika z treści uzasadnienia apelacji całość argumentacji w niej zawartej w istocie sprowadza się do polemiki z treścią ustaleń sądu.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że przebieg rozprawy przed Sądem Okręgowym i treść obszernego uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazują, że Sąd ten prawidłowo, nie naruszając zasady obiektywizmu wyrażonej wart. 4 k.p.k.ocenił materiał dowodowy przyjmując za podstawę orzeczenia całokształt okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej odpowiadających treści zebranych dowodów, zaś uzasadnienie wyroku sporządził zgodnie z wymogamiart. 424 k.p.k.szczegółowo podając przesłanki, jakimi kierował się przy orzekaniu w zakresie rozstrzygnięcia o karze.
Podkreślić należy, że Sąd I instancji miał na uwadze to, że czyny przypisane oskarżonemu cechuje znaczny stopień społecznej szkodliwości. Wynika powyższe nie tylko z ustawowego zagrożenia przestępstw przypisanych oskarżonemu, ale także z ustalonych okoliczności faktycznych. Przestępstwa zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 156§1 pkt 2 i §3 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.oraz13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.są zbrodniami zagrożonymi karą nie krótszą niż 3 lata pozbawienia wolności. Prawidłowo Sąd I instancji podniósł, że w realiach niniejszej sprawy stopień społecznej szkodliwości czynów jest znaczny, i to nie tylko z uwagi na rodzaj naruszonego dobra, jakim jest zdrowie i życie ludzkie, ale w szczególności z uwagi na brutalność i skutki działania oskarżonego – w tym nieodwracalne w postaci śmierci pokrzywdzonegoA. S.. Trafnie wyeksponował również Sądmeritimotywację oskarżonego, który wchodząc w sposób nieuprawniony do przypadkowego cudzego domu kierował chęcią zysku, a będąc przy tym zaskoczony obecnością pokrzywdzonych, którzy mieli prawo czuć się bezpieczni w tym lokum – oskarżony nie odstąpił od zamiaru popełnienia czynu kradzieży, a zaatakował mężczyzn zadając pokrzywdzonym wiele ciosów zadanych z dużą siłą i skutkujących m.in. wielokrotnymi złamaniami czaszki uA. S.oraz rozstrojem zdrowia i naruszeniem czynności ciała uS. G.na okres powyżej 7 dni w rozumieniuart. 157§1 k.k.Słusznie również jako okoliczność zaostrzającą odpowiedzialność karną Sąd I instancji uwzględnił wcześniejszą wielokrotną karalność oskarżonego i odpowiadanie przez niego w warunkach recydywy w ramachart. 64§2 k.k.co nakazuje wymierzenie kary powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
Mimo istnienia powyższych okoliczności wpływających obciążająco na wymiar kary Sąd I instancji uwzględnił także okoliczności łagodzące, do których bezspornie zaliczył przyznanie się do winy oskarżonego i wyrażenie przez niego skruchy, a także przeproszenie pokrzywdzonych oraz gotowość naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonym.
Tym samym Sąd meriti w sposób dogłębny uzasadnił przekonanie w zakresie występowania w sprawie szeregu okoliczności zarówno obciążających, jak i łagodzących mających wpływ na wymiar tak kar jednostkowych, jak i kary łącznej pozbawienia wolności.
Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem obrony, że sam fakt przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanych mu czynów, złożenie przez niego obszernych wyjaśnień wyrażenie przez niego skruchy i deklaracja odnośnie dobrowolnego poddania się karze oraz gotowość naprawienia szkody pokrzywdzonym przemawia za uznaniem, że oskarżony zrozumiał naganność i konsekwencje swoich czynów, co w efekcie przemawia za orzeczeniem kary – tak w zakresie kar jednostkowych, jak i kary łącznej - w łagodniejszym wymiarze. Jako skuteczne nie mogą być uznane także argumenty obrońcy odnośnie sytuacji rodzinnej oskarżonego, jego przywiązania do konkubiny i dzieci – w tym wspólnego dziecka skoro z uzasadnienia Sądu I instancji bezspornie wynika, że również na uwadze Sąd Okręgowy miał sposób funkcjonowania oskarżonego przed popełnieniem czynów (vide k. 478v).
W tym stanie rzeczy podkreślenia wymaga, że orzeczone kary pozbawienia wolności za poszczególne czyny tj. w wymiarze 10 (dziesięciu) lat za czyn zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 156§1 pkt 2 i §3 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.oraz w wymiarze 5 (pięciu) lat za czyn zart. 13§1 k.k.w zw. zart. 280§2 k.k.w zb. zart. 157§1 k.k.w zw. zart. 11§2 k.k.w zw. zart. 64§2 k.k.– mieszczą się w progu ustawowego zagrożenia czynów i jej wymiar nie jest dotknięty rażącą niewspółmiernością.
Podobnie nie można uznać, by orzeczona na podstawieart. 85 k.k.iart. 86§1 k.k.w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 r. kara łączna w wymiarze 12 (dwunastu) lat była rażąco niewspółmiernie surowa. Zauważenia w tym miejscu należy, że zgodnie z treściąart. 86 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku granicę dolną wymiaru kary stanowi najwyższa z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. Granica wynikająca z sumy kar jest z kolei korygowana górnymi granicami dla danego rodzaju kary. W rozpatrywanej sprawie Sąd Okręgowy miał możliwość wymierzenia kary łącznej w granicach od 10 lat do 15 lat pozbawienia wolności, a wymierzył oskarżonemu karę 12 lat pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady aspiracji, zbliżonej do absorpcji. Powyższa kara w żaden sposób nie przekracza granic określonych wart. 86 k.k.w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku.
Przy wymiarze kary oskarżonemu nie zostały zatem przekroczone granice swobodnego uznania sędziowskiego, a tym samym nie można mówić o rażącej niewspółmierności kary w rozumieniuart. 438 pkt 4 k.p.k.Skoro nie została wykazana taka nietrafność orzeczenia o karze, która uzasadniałaby jego zmianę - to zaskarżony wyrok należało utrzymać w tym zakresie w mocy.
Zmiana dokonana przez Sąd Apelacyjny dotyczy wyłącznie zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego na poczet orzeczonej kary. Zgodnie bowiem z informacją Dyrektora Aresztu ŚledczegoW.–B.na poczet orzeczonej zaskarżonym wyrokiem kary łącznej pozbawienia wolności winien być zaliczony okres od dnia 15.10.20114 r. do dnia 30.11.2015 r. oraz od dnia 11.12.2015 r. do dnia wyroku – bowiem w okresie od 30.11.2015 r. do dnia 11.12.2015 r. w trakcie stosowania tymczasowego aresztowania w niniejszej sprawie wprowadzono oskarżonemu do wykonania zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 11 dni orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie w sprawie sygn. akt III K 1046/11 (vide – pismo Dyrektora AŚW.–B.k. 463).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze wydano w oparciu o przepisyart. 624§1 k.p.k.iart. 626§1 k.p.k.mając na uwadze sytuację oskarżonego, który przebywając w zakładzie karnym nie posiada dochodów. Natomiast rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu dla obrońcy z urzędu ma uzasadnienie w odnośnych przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015.1801).
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.