Sygn. akt II AKo 144/16

POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Gdańsku w Wydziale II Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Włodzimierz Brazewicz
Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Korzeb
po rozpoznaniu w sprawie skazanegoA. D.
w przedmiocie właściwości sądu orzekającego o wydanie europejskiego nakazu aresztowania
na podstawieart. 38 § 1 k.p.k.w zw. zart. 1 § 2 k.k.w.

postanawia:
rozstrzygnąć spór o właściwość między Sądem Okręgowym w Elblągu oraz Sądem Okręgowym w Opolu w ten sposób, że stwierdzić, iż sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Elblągu.

UZASADNIENIE
W dniu 02 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Elblągu będący Sądem Penitencjarnym zwrócił się do Sądu Okręgowego w Opolu o wydanie europejskiego nakazu aresztowaniaw stosunku doA. D., skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 20 listopada 2006 r., sygn. akt II K 438/06 oraz Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II K 703/13 – wobec niezgłoszenia się skazanego do odbycia kary, po upływie okresu udzielonej przerwy w jej wykonaniu.
Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Opolu (III Kop 20/16) uznał się niewłaściwy miejscowo i wniosek o wystąpienie do organu sądowego w Holandii przekazał do Sądu Okręgowego w Elblągu.
Sąd Okręgowy w Elblągu wszczął z Sądem Okręgowym Opolu spór dotyczący właściwości miejscowej. Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie kwestii, który z Sądów jest właściwy w świetle treściart. 607 a k.p.k.do wydania europejskiego nakazu aresztowania.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Właściwym do rozpoznania sprawy w przedmiocie wydania europejskiego nakazu aresztowania jest Sąd Okręgowy w Elblągu.
Aby wyjaśnić stanowisko przyjęte przez Sąd Apelacyjny skupić się należy ponownie na literalnym brzmieniuart. 607 a k.p.k.Zgodnie z nim w razie podejrzenia, że osoba ścigana za przestępstwo podlegające jurysdykcji polskich sądów karnych może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, właściwy miejscowo sąd okręgowy, na wniosek prokuratora, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym – z urzędu lub na wniosek właściwego sądu rejonowego może wydać europejski nakaz aresztowania, zwanyw niniejszym rozdziale „nakazem”.
Powołane unormowanie wskazuje, że uprawniony do wydania europejskiego nakazu aresztowania jest wyłącznie właściwy miejscowo sąd okręgowy, przy czym znaczenie nadrzędne w kontekście wykładniart. 607 a k.p.k.ma prosty podział sądowego procesu karnego na etap postępowania jurysdykcyjnego i wykonawczego. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego w Gdańsku pojęcie „właściwy miejscowo sąd okręgowy” winno być odmiennie rozumiane w kolejnych stadiach tego postępowania.
Jeżeli – tak jak w tym przypadku - sprawa pozostaje w fazie postępowania wykonawczego i sąd okręgowy będący sądem penitencjarnym czerpie swoją właściwośćz miejsca, w którym przebywa skazany, a jednocześnie inna jest właściwość sądu okręgowego związana z miejscem wydania podlegającego wykonaniu orzeczenia, sądem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania będzie sąd, przed którym obecnie toczy się postępowanie sądowe (wykonawcze) tj. Sąd Okręgowy w Elblągu.
Sąd Apelacyjny w tym zakresie w pełni popiera stanowisko wyrażone w doktrynie(Sławomir Steinborn, Komentarz aktualizowany do art. 607(a) Kodeks postępowania karnego LEX/el 2015, stan pr. 2015-05-07)
Takiej wykładni nie przeczy powołane w postanowieniu Sądu Okręgowegow Elblągu orzecznictwo sądów (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia11 października 2006 r., sygn. akt II AKz 643/06, LEX 217013, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 maja 2009 r. II AKz 343/09, LEX nr 519626)albowiem dokładna analiza każdego z wytypowanych przez ten Sąd judykatów nie pozwala na przyjęcie, iż wydane one zostały w analogicznym stanie faktycznym, gdzie sądem okręgowym właściwym do udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności będzie inny sąd niż ten, w okręgu, którego zapadł podlegający wykonaniu wyrok.
Z kolei Sąd Apelacyjny w Gdańsku nie podziela stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 07 sierpnia 2014 r. II AKo 106/14, (teza KZS 2014/9/46), które zostało poparte również przez część doktryny (
    Agnieszka Orłowska, Marcin Czapski, Właściwość sądu w zakresie Europejskiego Nakazu Aresztowania postępowaniu wykonawczym Prokura i Prawo 5, 2010),że w fazie wykonania orzeczenia sądem właściwym do wydania europejskiego nakazu aresztowania będzie ten sąd, którego właściwość zostanie ustalona na podstawie przepisów swoistych dla tego postępowania,a zatem w oparciu okodeks karny wykonawczy(art. 3 § 1 k.k.w.)
Słuszne wydaje się tutaj uznanie, że skoro procedura wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazaniu osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania została kompleksowo uregulowana wRozdziale 65a kodeksu postępowania karnego, a o właściwości sądu upoważnionego do wydania nakazu traktujeart. 607 a k.p.k.tego rozdziału oraz przepisy ogólne o właściwości, i jednocześnie zasięgiem swym przepis ten wyraźnie obejmuje także postępowanie wykonawcze, to brak jest racjonalnego uzasadnienia dla ustalania właściwości sądu okręgowego odrębnie wedle zasad przyjętych wkodeksie karnym wykonawczym
    (por. postanowienie Sądu Apelacyjnegow Warszawie z dnia 04 marca 2010 r., II AKZ 138/10, KZS 2011/6/67, S. Steinborn op.cit.)

Zważywszy jednocześnie na treść § 331 ust. 1 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych z dnia 23 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., nr 2316), Sąd Okręgowy w Elblągu winien objąć europejskim nakazem aresztowania zarówno wyrok Sądu Rejonowegow Opolu z dnia 20 listopada 2016 r., sygn. akt II K 438/06, jak też wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt II K 703/13.
Uznając za słuszne stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Sądu Okręgowego w Elblągu należałoby dojść do wniosku, że na przykład w wypadku wykonywania wyroku łącznego europejski nakaz aresztowania mogłyby wydawać różne sądy okręgowe właściwe z uwagi na miejsca orzekania co do skazanego. Takie stanowisko pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadą rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Także wskazany przez Sąd Okręgowy w Elblągu § 331 regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2015.2316) przemawia za dokonaniem takiej wykładni pojęcia „właściwy miejscowo sąd okręgowy”zgodnie z którym   w postępowaniu wykonawczym właściwym sądem będzie ten sąd okręgowy w okręgu którego to postępowanie się toczy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Teza: Nie do zaakceptowania jest stanowisko zgodnie z którym w postępowaniu wykonawczym europejski nakaz aresztowania winien wydać ten sąd, w okręgu którego nastąpiło skazanie. Należałoby wówczas dojść do wniosku, że przykładowo w wypadku wykonywania wyroku łącznego europejski nakaz aresztowania winny wydawać różne sądy okręgowe właściwe z uwagi na miejsce orzekania co do skazanego. Takie stanowisko pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadą rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Także idea wydania decyzji ramowej w przedmiocie europejskiego nakazu aresztowania, mająca służyć przyśpieszeniu przekazywania osób ściganych jak i § 331 regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2015.2316) przemawiają za dokonaniem takiej wykładni pojęcia „właściwy miejscowo sąd okręgowy” zgodnie z którym w postępowaniu wykonawczym właściwym sądem będzie ten sąd okręgowy w okręgu którego to postępowanie się toczy.