Sygn. aktII AKa 41/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 lutego 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący:

SSA Piotr Brodniak

Sędziowie:

SA Stanisław Kucharczyk (spr.)
SA Stanisław Stankiewicz

Protokolant:

st. sekr. sądowy Anita Jagielska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Janiny Rzepińskiej
po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy
T. G. (1)
oskarżonej zart. 148 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt III K 278/12
na podstawieart. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.uchyla zaskarżony wyrok i na podstawieart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.umarza postępowanie karne wobecT. G. (1), a kosztami postępowania na podstawieart. 632 pkt 2 k.p.k.obciąża Skarb Państwa.

    Stanisław Kucharczyk Piotr Brodniak Stanisław Stankiewicz

Sygn. akt II AKa 41/14

UZASADNIENIE
T. G. (1)została oskarżona o to, że w dniu 13 grudnia 2010 r. wS.działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życiaW. G.jeden raz ugodziła go nożem w okolicę serca powodując ranę kłuto-ciętą klatki piersiowej z uszkodzeniem aorty i następowym wykrwawieniem, co skutkowało śmiercią tego pokrzywdzonego, tj. o czyn zart. 148 § 1 kk.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2014 r., w sprawie sygn. akt III K 278/12:
I. oskarżonąT. G. (1)zd.G.uznał za winną tego, że w dniu 13 grudnia 2010 r. wS.przewidując możliwość pozbawienia życiaW. G.i godząc się na to jeden raz ugodziła go nożem w okolicę serca powodując ranę kłuto-ciętą klatki piersiowej z uszkodzeniem aorty i następowym wykrwawieniem, co skutkowało śmiercią tego pokrzywdzonego tj. przestępstwa zart. 148 § 1 kki za to, na podstawieart. 148 § 1 kkwymierzył jej karę 8 (ośmiu) lat pozbawienia wolności;
II. na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet orzeczonej oskarżonej kary zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia jej wolności w niniejszej sprawie od 13 grudnia 2010 r. w całości;
III. na podstawieart. 44 § 2 kkorzekł przepadek dowodu rzeczowego w postaci noża przechowywanego w magazynie dowodów rzeczowych Prokuratury Rejonowej Szczecin-Zachód;
IV. na podstawieart. 624 § 1 kpkzwolnił oskarżoną od zapłaty za rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelację od wyroku wniósł obrońca oskarżonej, który wydanemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie:
a)art. 7 kpkiart. 4 kpkpoprzez dowolne przyjęcie, że wyjaśnienia oskarżonej złożone na rozprawie odwoławczej w dniu 15.11.2012 r. nie są wiarygodne, a to z powodu przyjęcia - zgodnie z dowodem z opinii biegłego - że przebieg zdarzeń przedstawiony w wyjaśnieniach złożonych w dniu 15.11.2012 r. nie mógł przypomnieć się oskarżonej w wyniku terapii antyalkoholowej, podczas gdy z wyjaśnień tychnie wynika, aby oskarżona twierdziła, że tak było. W istocie oskarżona wyjaśniła, że poszczególne elementy zdarzenia przypomniały jej się w trakcie terapii, a nie w jej wyniku, co spowodowało, że teza dowodowa (dotycząca dowodu z opinii biegłego) rozmijała się z twierdzeniem dowodu, z którym miała być skonfrontowana, co w konsekwencji spowodowało, że biegły nie odpowiedział na pytanie czy okoliczności związane ze zdarzeniem mogły przypomnieć się oskarżonejw trakcieterapii, a nie w jej wyniku, czy rezultacie,
b)art. 7 i art. 4 kpkpoprzez dowolne przyjęcie, że wobec braku śladów materiału DNA oskarżonej pod paznokciami pokrzywdzonego, należy wykluczyć, aby doszło do uderzenia oskarżonej w twarz, podczas gdy powyższe ustalenia nie wykluczają, że do uderzenia paznokciami doszło ich zewnętrzną częścią (wierzchnią częścią dłoni) podczas uderzenia otwartą ręką, co z kolei wpłynęło na negatywną ocenę wiarygodności wyjaśnień oskarżonej,
c)art. 7 i art. 4 kpkpoprzez pominięcie dowodu z wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że oskarżona była ofiarą przemocy i była wcześniej przez męża bita, co wpłynęło na ustalenie możliwej wersji zachowania pokrzywdzonego, którego Sąd Okręgowy dokonał w dużej części powołując się na zasady logiki i doświadczenia życiowego;
co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że w okolicznościach sprawy brak było po stronie oskarżonej świadomości zamachu i woli obrony, a oskarżona nie znajdowała się w warunkach przekroczenia granic obrony koniecznej określonych w przepisieart. 25 § 2 kk;
d)art. 5 § 2 kpkpoprzez nieuwzględnienie na korzyść oskarżonej nie dających się usunąć wątpliwości, co do tego czy uderzenie nożem zaistniało w sytuacji, gdy pokrzywdzony i oskarżona stali, a także, co do tego, czy rana na podudziu oskarżonej powstała w wyniku kopnięcia, czy w wyniku urazu biernego;
2) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegający na przyjęciu, że nie miał miejsca zamach pokrzywdzonego skierowany przeciwko oskarżonej, podczas, gdy wniosek taki wypływa już z wyjaśnień oskarżonej sprzed uchylenia wyroku I instancji, które Sąd Okręgowy, ocenił jako wiarygodne.
Tak podnosząc, apelujący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydziału Karnego z 13 stycznia 2014 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji; ewentualnie o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie III Wydziału Karnego z 13 stycznia 2014 r. poprzez odstąpienie od wymierzenia oskarżonej kary albo jej nadzwyczajne złagodzenie.
W toku postępowania apelacyjnego, w dniu 25 stycznia 2015 r. oskarżonaT. G. (1)zmarła.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
W układzie procesowym jaki powstał - śmierć oskarżonejT. G. (1)– prowadzenie postępowania karnego wobec niej należało uznać za niedopuszczalne, ponieważ wystąpiła ujemna, negatywna przesłanka procesowa zart. 17 § 1 pkt 5 kpknakazująca jego umorzenie. Orzekanie merytoryczne o winie i karze oskarżonejT. G. (1)czy o zasadności/niezasadności apelacji, a przez to i o prawidłowości wyroku Sądu I instancji, jest bezcelowe i nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia (pod. Z. Muras, w: Bezwzględne przyczyny odwoławcze w polskim procesie karnym, Wyd. Adam Marszałek Toruń 2004, s. 136). Nie ulega wątpliwości, że śmierć oskarżonego stanowi bezwzględną przesłankę procesową, skutkującą - z woli ustawodawcy wyrażonej wart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.- niedopuszczalnością postępowania karnego. Jej stwierdzenie wymusza bądź to niewszczynanie procesu wobec sprawcy, który zmarł, bądź też umorzenie toczącego się postępowania wobec takiej osoby. Proces umarza się zatem w każdym jego stadium, w którym przesłanka ta zaistnieje, także po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem (zob. pod. SN w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III KK 147/13).
Zaistnienie tej przeszkody procesowej w trakcie postępowania odwoławczego, stanowiącej jedną z bezwzględnych przyczyn odwoławczych zart. 439 § 1 pkt 9 kpk, przy wymogach ustawowychart. 17 § 1 pkt 5 kpksprawia, iż zaskarżony wyrok musi być uchylony niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów i Sąd odwoławczy powinien to zrobić na posiedzeniu. Równocześnieart. 456 kpk, stanowi, iż o uchyleniu wyroku sądu I instancji, sąd odwoławczy orzeka wyrokiem. Zatem Sąd Apelacyjny, chociaż rozpoznawał sprawę na posiedzeniu, zobligowany był swoje orzeczenie wydać w tej właśnie formie.
Zgodnie z powyższym Sąd Apelacyjny skierował sprawęT. G.na posiedzenie celem wydania wyroku uchylającego orzeczenie Sądu I instancji zapadłe w dniu 13 stycznia 2014 r. Czyniąc powyższe Sąd odwoławczy, stosownie do wymogów tego przepisu iart. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.umorzył postępowanie wobecT. G. (1).
O kosztach postępowania Sąd odwoławczy rozstrzygnął na podstawieart. 632 pkt 2 kpkw zw. zart. 634 kpk.