Sygn. akt II AKa 16/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 marca 2015r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA – Marek Czecharowski (spr.)
Sędziowie: SA – Maria Żłobińska
SO (del.) – Dorota Tyrała
Protokolant: – sekr. sąd. Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r.
sprawyD. K. (1)oskarżonego zart. 258 § 2 k.k.,art. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.orazM. B.iP. B.
oskarżonych zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt  XVIII K 363/12
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonychD. K. (1),M. B.iP. B.przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.K. J.– Kancelaria Adwokacka wW.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł w tym 23% VAT za obronę z urzędu wykonywaną przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 września 2014 r. (sygn. akt XVIII K 363/12) Sąd Okręgowy w WarszawieuniewinniłD. K. (1),M. B.iP. B.od popełnienia zarzucanych im czynów polegających na tym, żeD. K. (1):
I. w okresie od października 2002 roku do grudnia 2003 roku wW.iP.brał udział w związku o charakterze zbrojnym mającym na celu popełnianie przestępstw takich jak zabójstwa, wymuszenia rozbójnicze, napady rabunkowe, obrót bez wymaganego zezwolenia środkami odurzającymi i psychotropowymi, zabór w celu przywłaszczenia samochodów i obrót takimi pojazdami, wprowadzenie do obrotu finansowego środków w postaci korzyści majątkowych uzyskanych z czynów zabronionych,
to jest czynu zart. 258 § 2 k.k.
II. w okresie od 11 grudnia 2002 roku do dnia 18 grudnia 2003 roku wW.przyjął odJ. R. (1)pieniądze w kwocie 25.000 zł. podejmując z nim wspólnie i w porozumieniu czynności w postaci zainwestowania tej kwoty w działalność podmiotu gospodarczegospółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.przyul. (...), mając na celu udaremnienie lub znaczne utrudnienie stwierdzenia, że środki te pochodzą z czynu zabronionego polegającego na uzyskaniu korzyści majątkowych z wprowadzenia do obrotu środków odurzających i substancji psychotropowych w znacznych ilościach popełnionym przezD. K. (2),P. B.,M. B.,J. R. (1)wP.w okresie od kwietnia 1997 roku do stycznia 2003 roku, przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw i uczynił sobie z tego procederu stałe źródło dochodu,
to jest czynu zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
III. w okresie od 11 grudnia 2002 roku do dnia 18 grudnia 2003 roku wW., działając wspólnie i w porozumieniu zP. B.,J. R. (1), mając na celu udaremnienie lub znaczne utrudnienie stwierdzenia, że środki finansowe w postaci 25.000 zł. pochodzą z czynu zabronionego, polegającego na uzyskaniu korzyści majątkowych z wprowadzenia do obrotu środków odurzających i substancji psychotropowych w znacznych ilościach, popełnionego wP.w okresie od 1997 roku do stycznia 2003 roku, zainwestował tą kwotę w działalność podmiotu gospodarczego -spółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.przyul. (...), przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw,
to jest czynu zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
IV. w okresie od 11 grudnia 2002 roku do dnia 18 grudnia 2003 roku wW., działając wspólnie i w porozumieniu zM. B.,J. R. (1), mając na celu udaremnienie lub znaczne utrudnienie stwierdzenia, że środki finansowe w postaci 25.000 zł. pochodzą z czynu zabronionego, polegającego na uzyskaniu korzyści majątkowych z wprowadzenia do obrotu środków odurzających i substancji psychotropowych w znacznych ilościach, popełnionego wP.w okresie od 1997 roku do stycznia 2003 roku, zainwestował tą kwotę w działalność podmiotu gospodarczego -spółki (...) sp. z o.o.z siedzibą wW.przyul. (...), przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw,
to jest czynu zart. 299 § 5 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.
Kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa nadto rozstrzygnął o dowodach rzeczowych oraz zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla występującego z urzędu obrońcyosk. M. B..
Apelację od powyższego wyroku, skarżąc wyrok w całości na niekorzyść wszystkich oskarżonych wniósłprokurator.
Zarzucił wyrokowi:
I. obrazę przepisów prawa procesowego mającą mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj.art. 7 k.p.k.polegającą na dowolnej ocenie dowodu z zeznańJ. R. (1)z naruszeniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, skutkujące przyjęciem, iżD. K. (1)nie dopuścił się czynów zarzucanych mu w punktach I i II, zaśM. B.iP. B.odpowiednio w punkach III i IV, podczas gdy prawidłowa ocena tego dowodu prowadzi nieuchronnie do wniosku przeciwnego;
II. obrazę przepisów prawa procesowego mogącą mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj.art. 366 § 1 k.p.k.iart. 410 k.p.k.polegającą na nie wyczerpaniu w pełni inicjatywy dowodowej poprzez nie przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadkówD. P.iS. D.;
III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający mieć wpływ na jego treść, a polegający na niesłusznym uznaniu, iż całokształt dowodów ujawnionych na rozprawie nie pozwala na przyjęcie, iż oskarżeniD. K. (1),M. B.iP. B.dopuścili się zarzucanych im czynów, podczas gdy dokładna analiza całego zebranego materiału dowodowego prowadzi bezsprzecznie do wniosku przeciwnego
wnosząc o
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja prokuratora jest w pełni zasadna i dlatego należało uchylić wyrok uniewinniający oskarżonych i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Już w tym miejscu zwrócić należy uwagę Sądu I instancji na możliwość wykorzystania w toku ponownego procedowania dyspozycjiart. 442 § 2 k.p.k.pozwalającej na poprzestanie na ujawnieniu dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku.
Zasadniczą przyczyną uchylenia zaskarżonego orzeczenia jest zdaniem Sądu Apelacyjnego niewłaściwa interpretacja przepisuart. 299 k.k.z punktu widzenia wymogu wskazania„pochodzenia korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego”,a mówiąc wprost wskazania tzw. czynu pierwotnego lub używając innego określenia czynu bazowego.
Sąd Okręgowy analizując szczegółowo zeznania świadka koronnegoJ. R. (1)i w ogromnej mierze dając wiarę jego depozycjom nazbyt rygorystycznie interpretuje wspomniany wymóg, kwestionując precyzję zeznań świadka w kwestii źródła pochodzenia środków zainwestowanych wespół zosk. D. K.w powołaną (w wyniku wcześniejszych uzgodnieńze wszystkimioskarżonymi w przedmiotowej sprawie) spółkę o nazwie(...) sp. z o.o.
Zasadnie skarżący przywołuje w tym względzie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt III KK 455/12 – LEX nr 1321751, który „zakreśla” skalę niezbędnych ustaleń dla przyjęcia spełnienia znamienia pochodzenia wartości majątkowych stanowiących brudne pieniądze.
W konsekwencji tego zasadnie kwestionuje argumentację Sądu Okręgowego wskazującą na fakt nieprawomocnego uniewinnienia oskarżonych występujących w przedmiotowej sprawie od popełnienia zarzucanych im czynów polegających właśnie na uczestnictwie w obrocie środkami odurzającymi w innym toczącym się postępowaniu (sprawa VIII K 438/05 Sądu Okręgowego w Warszawie).
Pomijając kwestię wymogu szczegółowości ustaleń, o których mowa w cytowanym wyżej orzeczeniu Sądu Najwyższego i zakresu autonomii orzekania sądu (art. 8 k.p.k.) należy odnotować, że wyrok uniewinniający tych oskarżonych w istotnym dla przedmiotowej sprawy zakresie nie ostał się w postępowaniu odwoławczym i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Odnosząc się zaś do cytowanych przez oskarżonegoP. B.w jego odpowiedzi na apelację prokuratora (pismo z dnia10 marca 2015 r.) fragmentów zeznańJ. R., z których wynika rzekomy zamiar zainwestowania w powoływana spółkę„legalnych pieniędzy”należy zwrócić uwagę na całość zeznań tego świadka na temat planowanych przedsięwzięć przy tworzeniu i dalszych planach rozwojufirmy (...). Nie bez znaczenia będzie też ocena jakimi to legalnymi źródłami dochodu dysponowali w owym czasie oskarżeni sięgając np. do ich własnych oświadczeń na ten temat choćby w protokołach przesłuchań.
Również w odniesieniu do zarzutu zart. 258 § 2 k.k.stawianegoosk. D. K.– Sąd Apelacyjny stwierdza, iż Sąd Okręgowy ocenił zebrane w tym zakresie dowody nie bacząc na realia dotyczące przestępczości zorganizowanej. Rozstrzygnięcie co do tego zarzutu razi nie tylko zignorowaniem dowodu z zeznań świadka koronnego i innych wypowiadających się na ten temat świadków, ale i błędną oceną wyjaśnień na ten temat samego oskarżonego.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji winien dokonać dokładnej oceny zeznańśw. J. R.z punktu widzenia niezbędnych ustaleń w zakresie koniecznych elementów dotyczących przestępstwa pierwotnego. Oczywiście bacząc na znaczenie dla rozstrzygnięcia o ewentualnej odpowiedzialności oskarżonych zmieniającego się stanu prawnego. Winien też rozważyć potrzebę poszerzenia materiału dowodowego o zeznanie przywołanych w apelacjiD. P.iS. D.. Konieczne też będzie krytyczne doniesienie się do zeznańśw. A. T..
Wypracowane tą drogą rozstrzygnięcie winien uzasadniać sporządzając niekoniecznie tak obszerne pisemne motywy, które zawierają sporo powtórzeń i nie zawsze istotne dla sprawy odniesienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku zasądzając przy tym na rzecz obrońcyosk. M. B.występującego z urzędu należne honorarium za udział w postępowaniu odwoławczym.