Sygn. akt II AKa 115/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 maja 2012 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Andrzej Krawiec

Sędziowie:

SSA Stanisław Rączkowski (spr.)
SSA Robert Wróblewski

Protokolant:

Beata Sienica

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Ludwika Uciurkiewicza
po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r.
sprawyB. H.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie
z powodu apelacji wniesionej przez wnioskodawcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy
z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt III Ko 92/11
uchyla zaskarżony wyrok wobecB. H.i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE
WnioskodawcaB. H.złożył wniosek „ o rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie, zgodnie z ustawą dla osób represjonowanych i internowanych w stanie wojennym”. W uzasadnieniu wniosku podał, że latem 1983 r. brał czynny udział w demonstracjach ulicznych wL.. Został zatrzymany na trzy dni, a następnie skazany w trybie doraźnym na karę grzywny 400 zł. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. wnioskodawca sprecyzował, że domaga się odszkodowania i zadośćuczynienia w wysokości 5-10 tysięcy złotych. Podał, iż z powodu zatrzymania zmuszony był zmienić pracę i wyprowadzić się zL.naG..
Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z 6 lutego 2012 r. – sygn. akt III Ko 92/11 – oddalił wniosekB. H.o odszkodowanie i zadośćuczynienie, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz ustanowionego w sprawie pełnomocnika 144 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu przed sądem pierwszej instancji oraz zwrot VAT 23% od wyżej zasądzonej kwoty, a nadto stwierdził, iż koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.
Apelację od powyższego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że wnioskodawca nie prowadził działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i nie poniósł w związku z tym żadnej szkody.
Sąd Apelacyjny zważył :
Apelacja zasługuje na uwzględnienie. W apelacji postawiono zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Jest to zarzut trafny gdy się zważy, że ustalenia faktyczne zostały dokonane w oparciu o dowody, które nie zostały ujawnione w toku rozprawy głównej.
Ma rację Sąd Okręgowy w Legnicy wskazując, iż dla uznania roszczeń wnioskodawcy, przynajmniej co do zasady, niezbędne jest wykazanie przez wnioskodawcę, że został zatrzymany w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca nie przedstawił jakiegokolwiek przekonywującego dowodu, iż prowadził wyżej wskazaną działalność. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd okręgowy wskazał, że „ Osoby najbliższe dla wnioskodawcy przesłuchane w toku postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia również zaprzeczyły, by wnioskodawca prowadził jakąkolwiek działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego”. Te osoby nie zostały przesłuchane przez sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. Nie ujawniono także ich zeznań. Zważyć przy tym należy, iż zeznania złożone przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu mogą być odczytane tylko w warunkach przewidzianych przepisemart. 391§1 k.p.k.A zatem zaskarżony wyrok został wydany z obraząart.410k.p.k. w myśl, którego „ Podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej”. Sąd pierwszej instancji powołał się w swych ustaleniach na dowody , których nie przeprowadził. Do takiego wniosku upoważnia treść protokołów rozpraw z dnia 18.11.2011 r./k. 95/ oraz z dnia 6 lutego 2012 r./ k. 102/. Na tej ostatniej rozprawie sąd ograniczył się jedynie do podania „ Ujawniono i zaliczono w poczet dowodów dowody zawnioskowane do odczytania”. Jest to stanowisko niezrozumiałe, gdyż nie wskazuje jakie dowody były wnioskowane do odczytania, gdzie i przez kogo. A w szczególności we wnioskuM. H.brak załączników, które podlegały by odczytaniu na rozprawie.
Wskazane uchybienia proceduralne spowodowały, że zaskarżony wyrok nie mógł być zaakceptowany przez sąd odwoławczy. Stąd też zgodnie z treściąart. 437§2 k.p.k.uchylono zaskarżony wyrok i sprawęM. H.przekazano Sądowi Okręgowemu w Legnicy do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji przeprowadzi w całości postępowanie dowodowe. Przesłucha świadków wnioskowanych przezM. H.w postępowaniu prowadzonym o uznanie za nieważne orzeczenia wobec wnioskodawcy. Ujawni zgromadzone dowody. A przy wyrokowaniu uwzględni treść art. 410§1k.p.k.