Sygn. akt: II AKa 413/15

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 listopada 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Wojciech Kopczyński

Sędziowie

SSA Robert Kirejew (spr.)
SSA Piotr Filipiak

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy
skazanegoJ.J.s.J.iE.,ur. (...)wC.
- o wydanie wyroku łącznego -
na skutek apelacji obrońcy skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 17 czerwca 2015 roku
sygn. akt XVI K 178/14

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
zwalnia skazanego od ponoszenia wydatków za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

SSA Piotr Filipiak  SSA Wojciech Kopczyński   SSA Robert Kirejew
Sygn. akt II AKa 413/15

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach w toku postępowania o wydanie wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt XVI K 178/14 ustalił, żeJ.J.skazany był prawomocnymi wyrokami:

I
Sądu Okręgowego wK.z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt(...), zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego wK.z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt(...)za przestępstwo:

-

zart. 280 § 2 k.k.iart. 157 § 2 k.k.w zw. zart. 11§ 2 k.k.i w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione 5 grudnia 2000 roku na karę 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności;

za ciąg przestępstw zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 91 § 1 k.k.popełniony w okresie od 26 stycznia 2001 roku do 10 grudnia 2001 roku na karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

za ciąg przestępstw zart. 279 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 91 § 1 k.k.popełniony w okresie od nocy z 22 na 23 września 2001 roku do 22 marca 2002 roku na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;

zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 238 k.k.,233 § 1 k.k.iart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione w okresie od 18 do 22 października 2003 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności;

za ciąg przestępstw zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.iart. 91 § 1 k.k.popełniony w okresie od 2 czerwca 2001 roku do 23 marca 2003 roku na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;

zart. 18 § 2 k.k.w zw. zart. 278 § 1 k.k.iart. 65 § 1 k.k.popełnione 18 maja 2001 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności;

zart. 270 § 1 k.k.popełnione 18/19 maja 2001 roku na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione w dniu 29 sierpnia 2001 roku na karę 2 lat pozbawienia wolności;

zart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 272 k.k.iart. 275 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.popełnione w okresie od 12 stycznia 2004 roku do 3 lutego 2004 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności,

przy czym wymierzonoJ.J.karę łączną 8 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 14 lutego 2004 roku do dnia 11 marca 2008 roku;

II
Sądu Okręgowego wK.z dnia 6 września 2012 roku, sygn. akt(...)za przestępstwo zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione 29 stycznia 2003 roku na karę 4 lat pozbawienia wolności;

III
Sądu Okręgowego wK.z dnia 15 września 2014 roku, sygn. akt(...), za przestępstwo:

-

zart. 281 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.i65 § 1 k.k.popełnione 20 listopada 2000 roku na karę 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności;

zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione 14 maja 2001 roku na karę 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności;

zart. 291 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.popełnione 29 stycznia 2003 roku na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,

przy czym wymierzono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrokiem łącznym z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt(...), Sąd Okręgowy wK.na mocyart. 86 § 1 k.k.iart. 91 § 2 k.k.w miejsce kar pozbawienia wolności orzeczonych wymienionymi wyżej wyrokami Sądu Okręgowego wK.wymierzył skazanemuJ.J.karę łączną 12 lat pozbawienia wolności. Ponadto na mocyart. 577 k.p.k.na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemuJ.J.okres pozbawienia wolności od dnia 14 lutego 2004 roku do dnia 11 marca 2008 roku oraz kary dotychczas odbyte w sprawach podlegających łączeniu.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego zaskarżając orzeczenie w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej i zarzucając rażącą surowość kary przez wymierzenie skazanemuJ.J.przy zastosowaniu zasady asperacji – kary łącznej 12 lat pozbawienia wolności – pkt I wyroku, podczas gdy odległość czasowa, a także tożsamość rodzajowa popełnionych przez skazanego przestępstw oraz istnienie pozytywnej prognozy penitencjarnej oraz znacznego stopnia resocjalizacji powinno skutkować zastosowaniem zasady absorpcji. Wskazując na ten zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie skazanemuJ.Jałowieckiemu kary łącznej przy zastosowaniu zasady absorpcji, ewentualnie z ostrożności procesowej – o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Apelacja obrońcyJ.J.nie okazała się zasadna i dlatego nie została uwzględniona.
Na wstępie należy stwierdzić, że sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących realnego zbiegu przestępstw, za któreJ.Jałowiecki został prawomocnie skazany trafnie stwierdzając, że zachodziły przesłanki do orzeczenia wobec niego kary łącznej obejmującej wszystkie wyszczególnione w części wstępnej zaskarżonego orzeczenia kary pozbawienia wolności, wymierzone za pojedyncze przestępstwa oraz ciągi przestępstw wskazanymi trzema wyrokami jednostkowymi Sądu Okręgowego wK., wydanymi w sprawach o sygnaturach akt(...),(...)i(...). Wszystkie przestępstwa i ciągi przestępstw objęte tymi wyrokami popełnione zostały przed zapadnięciem pierwszego z orzeczeń w tych sprawach i wymierzone zostałyJ.J.kary tego samego rodzaju.
Z przepisuart. 86 § 1 k.k.w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., który znajduje w tym przypadku zastosowanie zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396) wynika, że kara łączna pozbawienia wolności obejmująca kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone w stosunku doJ.J.wyrokami jednostkowymi Sądu Okręgowego wK.musiała mieścić się w granicach od 5 lat i 6 miesięcy (najwyższa kara za przestępstwo jednostkowe) do 15 lat (najwyższa możliwa do orzeczenia kara łączna pozbawienia wolności wgart. 86 § 1 k.k., mimo że suma kar jednostkowych wynosiła 26 lat i 6 miesięcy). Wymierzona w tych granicach kara łączna w wysokości 12 lat miesięcy pozbawienia wolności, chociaż nie jawi się jako kara łagodna, to nie może być także uznana za nadmiernie surową, jak podnoszono w apelacji obrońcy skazanego. Sąd meriti należycie uwzględnił i opisał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wszystkie okoliczności mające w tym przypadku wpływ na wymiar kary łącznej pozbawienia wolności, w pełni zasadnie stosując następnie przy jej określaniu zasadę asperacji. Sąd I instancji zwrócił uwagę na wielość poszczególnych przestępstw i ciągów przestępstw o wysokim stopniu szkodliwości społecznej, za któreJ.J.został skazany wyrokami podlegającymi łączeniu, a także uwzględnił ilość różnych osób dotkniętych tymi przestępstwami wyliczając, że w sumie czynami skazanego zostało pokrzywdzonych aż 35 podmiotów. Sąd Okręgowy podkreślił również różnorodność popełnionych przez skazanego przestępstw i ich częściową odmienność rodzajową – oprócz zbrodni zart. 280 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.skazany dopuścił się także przestępstw zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k., zart. 279 § 1 k.k.,291 § 1 k.k.,286 § 1 k.k.czy 281k.k.– wszystkie w związku zart. 65 § 1 k.k., ale także należących do odmiennej kategorii niż przestępstwa przeciwko mieniu występków zart. 157 § 2 k.k.,art. 270 § 1 k.k.,art. 233 § 1 i 13 § 1 k.k.w zw. zart. 238 k.k., jak również zart. 272 i 275 § 1 k.k.Dodać do tego należy znaczną rozpiętość czasową przestępstw popełnionych pomiędzy 20 listopada 2000 r. a 3 lutego 2004 r. Wszystkie te okoliczności przemawiały przeciwko zastosowaniu w tym przypadku dalej idącej zasady absorpcji.
Zaznaczyć także należy, iż sąd I instancji wziął pod uwagę wynikającą z przeprowadzonego przez kuratora wywiadu środowiskowego pozytywną opinię o skazanym w miejscu zamieszkania oraz względnie pozytywną opinię z jednostki penitencjarnej, z której oprócz korzystnych informacji o skazanym wynikało też, że był uczestnikiem podkultury przestępczej. Ukształtowana w zaskarżonym orzeczeniu kara łączna pozbawienia wolności winna być uznana, w ocenie sądu odwoławczego, za adekwatną do wszystkich przytoczonych czynników wpływających na jej wymiar. O ile można zgodzić się z apelującym obrońcą, że względy prewencji indywidualnej nie wymagały orzeczenia w stosunku doJ.J.kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 12 lat, gdyż wszystko wskazuje na to, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej w 2008 roku skazany zmienił tryb życia i nie dopuszcza się już popełniania przestępstw, to nie można tracić z pola widzenia pozostałych istotnych funkcji kary, które muszą być realizowane w tym przypadku. W szczególności ogólnoprewencyjne oddziaływanie kary oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa sprzeciwiały się stosowaniu dalej idącej absorpcji przy określaniu kary łącznej w odniesieniu do sprawcy tak licznych przestępstw, w tym zbrodni rozboju popełnianych z użyciem broni palnej, z których sprawca uczynił sobie stałe źródło dochodu. W ocenie sądu odwoławczego karę łączną wymierzonąJ.J.należy uznać za właściwie odzwierciedlającą wszystkie ustawowe funkcje kary, a w żadnym razie nie nosi ona cech rażącej, niewspółmiernej surowości. Dlatego apelacja obrońcyJ.J., w której domagano się jeszcze korzystniejszego dla skazanego rozstrzygnięcia w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności, nie mogła zostać uwzględniona.
Z przedstawionych powodów wyrok sądu I instancji jako zasadny i prawidłowy utrzymany został w mocy, a z uwagi na trudną sytuację finansowąJ.J.zwolniono go od ponoszenia wydatków postępowania odwoławczego obciążając nimi Skarb Państwa.