Sygn. akt II AKo 128/12

POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie

Przewodniczący

SSA Alina Kamińska (spr.)

Sędziowie

SSA Halina Czaban
SSA Janusz Sulima

Protokolant

Monika Wojno

bez udziału stron

po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r.
sprawyK. G.
podejrzanego zart. 207§1 kkw zw. zart. 31§1 kk
z urzędu
w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku
na podstawieart. 1 § 2 kkww zw. zart. 542 § 3 kpkw zw. zart. 439 § 1 pkt. 10 kpk

1
wznawia postępowanie w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku,

2
uchyla postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26.07.2012r., sygn. akt IV Kzw 433/12 i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania,

UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w(...)postanowieniem z dnia 16.03.2011r.,(...)umorzył – na podstawieart. 17 § 1 pkt. 2 kpkw zw. zart. 31 § 1 kk– postępowanie w sprawieK. G., podejrzanego o popełnienie czynu zart. 207 § 1 kkw zw. zart. 31 § 1 kk, orzekając wobec niego tytułem środka zabezpieczającego umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Po rozpoznaniu zażalenia obrońcyK. G., Sąd Okręgowy w(...)postanowieniem z dnia 20.04.2011r. w sprawie(...)zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Sąd Rejonowy w(...)dwukrotnie, na podstawieart. 204 kkw, orzekał o potrzebie dalszego stosowania względemK. G.środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym (postanowienia(...)). Oba postanowienia zostały utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy w(...)(postanowienia(...)).
W dniu 04.09.2012r. adw.E. S., ustanowiona obrońcą z urzęduK. G.w postępowaniu wykonawczym, wystąpiła z pismem do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku o wznowienie postępowania w sprawie IV Kzw 433/12 Sądu Okręgowego w Białymstoku wskazując, że wniesione przez nią zażalenie rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez zawiadomienia stron postępowania o jego terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa do obrony i co też powoduje, że obligatoryjna obrona internowanego ma charakter iluzoryczny.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Stosownie do literalnego brzmieniaart. 542 § 3 kpkzaistnienie uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą stanowi podstawę wznowienia postępowania z urzędu.
Dostrzegając złożoność problemu zaistniałego w realiach niniejszej sprawy i dostrzegając, iż Sąd II instancji procedując w sprawie kierował się literalną wykładniąart. 22 § 1 kkwiart. 204 § 1 kkwSąd Apelacyjny stanął jednakże na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza, określona wart. 439§1 pkt 10 kpk, co uzasadnia wznowienie postępowania z urzędu.
Znowelizowany przepisart. 22 § 1 kkwwprowadził zasadę, że w postępowaniu wykonawczym posiedzenia sądu odbywają się bez udziału stron, a wyszczególnione osoby mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy ustawa tak stanowi. Wprawdzieart. 204 § 1 kkwwprost nie przewiduje wyjątku od tej zasady, jednakże Sąd Apelacyjny w obecnym składzie wyraża pogląd, że w postępowaniu mającym za przedmiot orzekanie o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego udział obrońcy jest obowiązkowy, a strony winny być zawiadomione o terminie takiego posiedzenia.
Przemawia za tym tak wykładnia celowościowa jak i systemowa znajdująca oparcie w normach gwarancyjnych aktu nadrzędnego, jakim jestKonstytucja RP.
Należy mieć na uwadze, że w sytuacji, gdy poczytalność sprawcy budzi uzasadnione wątpliwości – a tak jest zawsze, gdy wydana w oparciu oart. 203 § 1 kkwopinia biegłych o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w zamkniętym zakładzie leczenia psychiatrycznego wskazuje, że wymaga on dalszego internowania – to zachodzi przypadek obrony obligatoryjnej określony wart. 8 § 2 pkt. 2 kkw, oznaczający, że sprawca nie tylko musi mieć ustanowionego obrońcę, ale też obowiązkowa jest obecność tego obrońcy na posiedzeniu sądu.
Ta generalna zasada, o charakterze gwarancyjnym, ma pierwszeństwo przed zasadą orzekania w postępowaniu wykonawczym na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy, w przypadku obrony obligatoryjnej, reguła wprowadzona przez przepisart. 22 § 1 kkww aktualnym brzmieniu, nie obowiązuje. Przeprowadzenie posiedzenia bez udziału obrońcy stanowi naruszenieart. 8 § 2 pkt. 2 kkw.
Należy też wskazać, że wynikająca z treściart. 22 § 1 kkwzasada regulująca przebieg postępowania wykonawczego, m.in. nie dotyczy posiedzeń, na których rozważana jest kwestia pozbawienia skazanego wolności: tytułem przykładuart. 48 kkw,art. 65 § 2 kkw,art. 152 § 3 kkwi in.
Wykonywanie środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym wiąże się również z pozbawieniem wolnościsensu stricte, a zatem, na zasadzie analogii, do orzekania w tej kwestii powinno się stosować te same reguły, w szczególności odnoszące się do realizacji prawa do obrony. Argument ten przemawia za trafnością takiego stanowiska, jak wyrażone w niniejszym postanowieniu.
W sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w przedmiocie dalszego stosowania względemK. G.środka zabezpieczającego Sąd ten naruszyłart. 8 § 2 pkt 2 kkw, gdyż o terminie i celu posiedzenia, które odbyło się w dniu 26.07.2012r., nie zawiadomiono stron, w tym obrońcy wyznaczonego skazanemu z urzędu w postępowaniu wykonawczym, co spowodowało, że nie miał on możliwości uczestniczenia w posiedzeniu.
Oczywistym przeto jest, że toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie dotknięte zostało wadą, o której mowa wart. 439 § 1 pkt. 10 kpk, a skoro tak – w myślart. 542 § 3 kpk– należało je wznowić z urzędu, a wydane w tym postępowaniu postanowienie uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznana. Przy powtórnym jej rozpoznaniu Sąd Okręgowy winien spowodować udział obrońcyK. G.w posiedzeniu w przedmiocie dalszego wykonywania środka zabezpieczającego.
Rozważywszy powyższe, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Teza: " ... w postępowaniu mającym za przedmiot orzekanie o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego udział obrońcy jest obowiązkowy, a strony winny być zawiadomione o terminie takiego posiedzenia".