Sygn. akt : II AKa 161/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 czerwca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Piotr Mirek (spr.)

Sędziowie

SSA Robert Kirejew
SSO del. Zbigniew Radwan

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek
po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy

1
M. B.s.A.iI.,ur. (...)wK.

oskarżonego zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kkprzy zast.art. 64 § 1 kk,art. 13 §1 kkw zw. zart. 280 § 1 kki w zw. zart. 280 § 1 kki inne

2
W. B.s.Z.iI.,ur. (...)wB.

oskarżonego zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 158 § 1 kki w zw. zart. 65 § 1 kkprzy zast.art. 11 § 2 kki inne

3
R. N. (1)s.B.iZ.,ur. (...)wM.

oskarżonego zart. 280 § 1 kkw zw. zart. 65 § 1 kki inne
na skutek apelacji prokuratora co do oskarżonegoW. B.i obrońcy oskarżonegoM. B.oraz na podstawieart. 435 k.p.k.w stosunku doR. N. (1)
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 listopada 2012 r.
sygn. akt. XXI K 177/11

1
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 11 w stosunku do oskarżonychM. B.iR. N. (1)w ten sposób, że kwotę zasądzonego odszkodowania ustala na 5.140 (pięć tysięcy sto czterdzieści) zł, a datę początkową naliczania odsetek ustala na dzień 28 lutego 2006 roku;

2
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

3
zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz adwokataB. P.– Kancelaria Adwokacka wK.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu udzielonej oskarżonemuM. B.w postępowaniu odwoławczym;

4
kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa, zwalniając oskarżonegoM. B.od ponoszenia wydatków za II instancję.

Sygn. akt II AKa 161/13

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 16 listopada 2012 roku, sygn. aktXXI K 177/11 uznał oskarżonychM. B.orazR. N. (1)za winnych tego, że w dniu 2 lutego 2006 roku, wŁ., działając wspólnie i w porozumieniu,a także z innymi osobami, dokonali rozboju na osobieK. Z.w ten sposób, że po uprzednim użyciu przemocy w postaci przewrócenia na ziemię, zabrali w celu przywłaszczenia pojazd osobowy markiF. (...)onr rej. (...), wartości 35.000 złotych na szkodę ww., przy czym z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, aM. B.zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 30 grudnia 2003 roku, sygnatura aktII K 354/03, za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw.zart. 11 § 2 k.k.na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od dnia20 sierpnia 2003 roku do 30 grudnia 2003 roku oraz od 6 kwietnia 2005 roku do dnia12 października 2005 roku, kiedy został warunkowo przedterminowo zwolniony, czymR. N. (1)wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k., aM. B.zart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 64 § 1 k.k.i za to na mocyart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.wymierzyłM. B.karę3 lat pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuR. N. (1)karę 2lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Uznał oskarżonychM. B.orazR. N. (1)za winnych tego, żew dniu 28 lutego 2006 roku, wR., działając wspólnie i w porozumieniu, a także z innymi osobami, po uprzednim użyciu przemocy w postaci chwycenia oburącz za szyję,a następnie przewróceniaD. P.na ziemię, usiłowali zabrać w celu przywłaszczenia kartę uruchamiającą silnik pojazduR. (...)onr rej. (...), a w konsekwencji ww. pojazd wartości nie mniejszej niż 100.000 złotych w ten sposób, że zabrali w celu przywłaszczenia torebkę damską o wartości 50 złotych, a w niej przedmioty w postaci: telefonu komórkowegomarki N. (...)o wartości 200 złotych, portfela skórzanego wartości 140 złotych wraz ze znajdującą się w środku gotówką w wysokości 5.000 złotych oraz dwiema kartami bankomatowymi(...), dowodem osobistym oraz prawem jazdy, wystawionymi na nazwisko pokrzywdzonej, dowodem rejestracyjnym pojazdu, powodując łącznie straty w wysokości 5.390 złotych na szkodę ww., jednocześnie zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na brak elektronicznego klucza do uruchomienia samochodu w ww. torebce, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, aM. B.zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 30 grudnia 2003 roku, sygnatura akt II K 354/03, za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od dnia 20 sierpnia 2003 roku do30 grudnia 2003 roku oraz od 6 kwietnia 2005 roku do dnia 12 października 2005 roku, kiedy został warunkowo przedterminowo zwolniony, czymR. N. (1)wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.iart. 275 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.aM. B.przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.iart. 275 § 1 k.k.przy zast.art.11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 64 § 1 k.k.i za to na mocyart.280 § 1 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuM. B.karę3 lat pozbawienia wolności, zaś oskarżonemuR. N. (1)karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Uznał też oskarżonychM. B.orazR. N. (1)za winnych tego, iż:

–

w dniu 14 lutego 2006 roku, wZ., działając wspólnie i w porozumieniu zM. J.oraz z innymi ustalonymi osobami, usiłowali dokonać rozboju naM. S., kasjerceFirmy (...)i zabrać w celu przywłaszczenia pieniądzew kwocie około 28.000 złotych na rzecz tejże firmy, w ten sposób, że po użyciu przemocy w postaci zadawania uderzeń rękami i kopaniu pracowników ochronyM. Z.iK. G., na skutek czego doznał on obrażeń ciała w postaci rany tłuczonej lewego łuku brwiowego, które spowodowały naruszenie czynności narządu jego ciała na okres powyżej 7 dni, narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutków określonych wart. 157 § 1 k.k., a następnie kopiąc w drzwi, usiłowali dostać się do pomieszczenia kasowego, jednak zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na włączenie przezM. S.alarmu, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, przyjmując, iżM. B.zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 30 grudnia 2003 roku, sygnatura akt II K 354/03, za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od dnia 20 sierpnia 2003 roku do 30 grudnia 2003 roku. oraz od 6 kwietnia 2005 roku do dnia 12 października 2005 roku, kiedy został warunkowo przedterminowo zwolniony tj. przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 kk. przy zast.art. 11 § 2 kk. w zw. zart. 65 § 1 k.k., a w stosunku do oskarżonegoM. B.przestępstwa zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 kk. przy zast.art. 11 § 2 kk. w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 64 § 1 k.k.

w dniu 16 marca 2006 roku wZ., działając wspólnie i w porozumieniu zM. J.dokonali rozboju na osobieK. K. (1)w ten sposób, że po uprzednim użyciu przemocy w postaci przewrócenia pokrzywdzonego na ziemię oraz zadawania uderzeń rękami i nogami po całym ciele, zabrali w celu przywłaszczenia pojazd osobowy markiR. (...)onr rej. (...)o wartości 55 000 złotych, na skutek czego pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci urazu nosa, narażając w ten sposób ww. na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutków określonych wart. 157 § 1 k.k., przy czym z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, przyjmując, iżM. B.zarzucanego mu czynu dopuścił się będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 30 grudnia 2003 roku, sygnatura aktII K 354/03, za umyślne przestępstwo podobne zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbył w okresie od dnia20 sierpnia 2003 roku do 30 grudnia 2003 roku oraz od 6 kwietnia 2005 roku do dnia12 października 2005 roku, kiedy został warunkowo przedterminowo zwolnionytj. przestępstwa z art.art. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 kk. w zw.zart. 65 § 1 k.k., a w stosunku do oskarżonegoM. B.przestępstwa zart.280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 kk. przy zast.art. 11 § 2 kk. w zw. zart. 65 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 64 § 1 k.k.i przyjmując jednocześnie, iż w wymienione wyżej przestępstwa stanowią ciąg przestępstw zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 65 § 1 k.k.orazart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.przy zastosowaniuart. 11 § 2 k.k.i65 § 1 k.k.a w stosunku do oskarżonegoM. B.w zw. zart. 64 § 1 k.k., skazał na mocyart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.i65 § 1 k.k.M. B.na jedną karę 4 lat pozbawienia wolności, zaśR. N. (1)na jedną karę 3 lat pozbawienia wolności.

Na mocyart. 85 k.k.i91 § 2 k.k.wymierzył oskarżonemuM. B.karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, aR. N. (1)karę łączną 4 lat pozbawienia wolności;
Tym samym wyrokiem uznał oskarżonegoW. B.za winnego tego, że dniu 11 października 2004 roku wK., działając wspólnie i w porozumieniuzM. J., a także z innymi osobami, dokonali rozboju na osobieA. N., w ten sposób, że po uprzednim użyciu przemocy w postaci uderzeń rękamiw głowę i kopania po całym ciele, zabrali w celu przywłaszczenia saszetkę z zawartością pieniędzy w kwocie 9.000 złotych, 300 euro oraz portfel z zawartością dokumentów, na skutek czegoA. N.doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy, rany okolic ciemieniowej prawnej, złamania ściany górnej prawej zatoki szczękowej oraz złamania kości nosa, które to obrażenia spowodowały rozstrój narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej siedmiu dni, narażając w ten sposób pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutków określonych wart. 157 § 1 k.k., czym wyczerpał znamiona przestępstwa zart. 280 § 1 k.k.i158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 280 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.oraz33 § 2 i 3 k.k.wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wartość jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł.
Uznał oskarżonegoW. B.za winnego w dniu 6 kwietnia 2006 rokuwM., działając wspólnie i w porozumieniu zM. J., a także z innymi osobami, uprowadziliK. K. (2), w ten sposób, że pozorując policyjną kontrolę drogową i używając wobec niej przemocy poprzez popychanie, wciągnęli ją do samochodu markiV. (...), aby przetrzymywać ją w charakterze zakładnika, w celu zmuszenia jej mężaM. K.do zapłacenia okupu w kwocie 200.000 złotych za jej uwolnienie, jednak zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na ucieczkę pokrzywdzonej, jednocześnie zabraliw celu przywłaszczenia dokumenty w postaci prawa jazdy i dowodu rejestracyjnego, wystawione na nazwisko pokrzywdzonej oraz portfel z gotówką w wysokości 100 złotych, czym wyczerpali znamiona przestępstwa zart. 252 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orazart.275 § 1 k.k.przy zast.art. 11 § 2 k.k.i za to na mocyart. 252 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności.
Na mocyart. 85 k.k.i86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonemuW. B.karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie na mocyart. 69 § 1 i 2 k.k.i70 § 1 pkt 1 k.k.warunkowo zawiesił, ustalając okres próby na 5 lat.
Na mocyart. 415 § 4 k.p.k.zasądził od oskarżonychM. B.iR. N. (1)solidarnie na rzecz pokrzywdzonejD. P.odszkodowanie w kwocie5390 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 29 lutego 2006 roku.
Na mocyart. 415 § 4 k.p.k.zasądził od oskarżonychM. J.orazW. B.solidarnie na rzecz pokrzywdzonegoA. N.kwotę 10 293 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 12 października 2004 roku.
Na mocyart. 63 § 1 k.k.zaliczył na poczet orzeczonej wobec oskarżonegoM. B.kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania i tymczasowego aresztowaniaM. B.od dnia 1 grudnia 2010 roku do dnia 16 listopada 2012 roku zaś na mocyart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej wobec oskarżonegoW. B.kary grzywny okres zatrzymania w dniu 6 lipca 2011 roku, uznając karę grzywny za wykonaną do wysokości 2 stawek dziennych grzywny.
Orzekł o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok zaskarżony został przez prokuratora na niekorzyść oskarżonegoW. B.oraz przez obrońcę oskarżonegoM. B..
Prokurator zarzucił skarżonemu wyrokowi:

1
obrazę przepisów postępowania, a toart. 424 § 2 k.p.k.poprzez zaniechanie przez Sąd meriti uzasadnienia przyjęcia zasady absorpcji przy wymiarze kary łącznej pozbawienia wolności,

2
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez uznanie przez sąd ad quo, że:

–

jest nadużyciem uznanie, że z dwóch oddzielonych znacznym okresem czasu przestępstw oskarżony uczynił sobie stałe źródło dochodu, o jakim mowa wart. 65 § 1 k.k., gdy tym czasem analiza materiału dowodowego, a w tym ustalenia sądu orzekającego, polegające na tym, że oskarżony podczas popełnienia przypisanych mu przestępstw działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, prowadzą do wniosku przeciwnego, a mianowicie, że korzyść ta stanowiła dla niego stałe źródło dochodu, w zakresie przypisanych mu przestępstw,

zachodzą wobec oskarżonego przesłanki do przyjęcia zasady absorpcji przy orzeczeniu kary łącznej pozbawienia wolności, a tym samym zawieszenia jej wykonania na 5 letni okres próby, gdy tymczasem charakter przypisanych mu przestępstw, ich ciężar gatunkowy, stopień winy sprzeciwiają się takiemu stanowisku,

3
rażącą niewspółmierność kar jednostkowych wymierzonych oskarżonemu, odpowiednio:

–

za przestępstwo zart. 280 § 1 k.k.iart. 158 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.– 2 lat pozbawienia wolności, a także grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 50 zł,

za przestępstwo zart. 252 § 1 k.k.w zw. zart. 4 § 1 k.k.orazart. 275 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.– 1 roku pozbawienia wolności,

a tym samym kary łącznej orzeczonej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone tytułem próby na okres 5 lat, w skutek niedostatecznego uwzględnienia przez Sąd meriti wysokiego stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu przestępstw, przejawiającego się w nie znajdującej żadnego prawnego, jak i społecznego uzasadnienia motywacji oraz sposobie działania oskarżonego, zasługującym na szczególne potępienie oraz naruszonych dóbr prawnych, co w konsekwencji doprowadziło sąd I instancji do nienależytej oceny w zakresie osiągnięcia w stosunku do tegoż oskarżonego celów zapobiegawczo – wychowawczych, a także osiągnięcia celów w zakresie społecznego oddziaływania, jakie ma spełnić orzeczona kara tak pozbawienia wolności, jak i kara grzywny.
Stawiając te zarzuty prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyrokui przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Obrońca oskarżonego zarzucił skarżonemu wyrokowi:
w zakresie czynu przypisanegoM. B.w pkt 1 (na szkodęK. Z.):

1
obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a toart. 5 § 2 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego orazart. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k.poprzez nienależyte rozważenie wszystkich okoliczności sprawy i dowolną ocenę dowodów,

2
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, przez przyjęcie, że oskarżonyM. B.dokonał rozboju na osobieK. Z., podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy,w szczególności zeznania świadkówR. N. (2)velN.orazA. S.oraz wyjaśnienia oskarżonegoM. B.orazR. N. (1), właściwie oceniony nie daje podstaw do takich ustaleń,

w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 2 (na szkodęD. P.):

1
obrazę prawa procesowego, a toart. 424 § 2 k.p.k.poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego wyroku przyjętej wysokości szkody, poniesionej przezD. P.,

2
błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, przez uznanie, żeD. P.poniosła szkodę w wysokości 5390 zł wrazz odsetkami, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by pokrzywdzona poniosła szkodę w takiej wysokości.

Apelujący sformułował ponadto zarzut rażącej surowości kar jednostkowych wymierzonych oskarżonemu w pkt 2 i 3 wyroku oraz kary łącznej poprzez niedostateczne uwzględnienie postawy oskarżonego, który przyznał się do zarzucanych czynów, wyraził skruchę oraz przeprosił pokrzywdzonych.
Wskazując na powyższe obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienieM. B.od czynu przypisanego mu w pkt 1, a także wymierzenie mu znacznie łagodniejszych kar pozbawienia wolności za czyny przypisane mu w pkt 2 i 3 oraz kary łącznej oraz uchylenie orzeczenia o zasądzeniu odszkodowania na rzeczD. P..

Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje:

Apelacja prokuratora jest niezasadna. Również apelację obrońcy oskarżonego uznać należało generalnie za bezzasadną. Skuteczną okazała się bowiem jedynie w zakresie dotyczącym uwzględnienia w wysokości odszkodowania zasądzonego na rzeczD. P., także tych przedmiotów, które odzyskała.
Przed odniesieniem się do kwestii merytorycznych stwierdzić trzeba, że chybionymi są podnoszone przez obu skarżących zarzuty obrazy przepisuart. 424 § 2 k.p.k.Jakkolwiek Sąd pierwszej instancji nie rozwodził się szeroko na temat przesłanek zastosowanej przy wymiarze kały łącznejW. B.zasady pełnej absorpcji, a także wysokości poniesionej przezD. P.szkody, to jednak nie stanowi to uchybienia, które nie pozwalałoby na przeprowadzenie kontroli instancyjnej skarżonego wyroku i musiało skutkować jego uchyleniem. Treść uzasadnienia wyroku pozwala zrozumieć i ocenić motywy, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji rozstrzygając o poszczególnych kwestiach odpowiedzialności oskarżonych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do dalej idącej apelacji obrońcy oskarżonego stwierdzić trzeba, iż pozbawione racji są zarzuty apelującego zmierzające do wykazania, że ustalenia faktyczne w zakresie pierwszego z przypisanych oskarżonemu przestępstw – rozboju na osobieK. Z.są błędne.
Co się tyczy obrazy przepisuart. 4 k.p.k., to przypomnieć trzeba, że zgodniez powszechnie akceptowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych poglądem (por. post. SN z dnia 3 kwietnia 2012 roku, VKK 338/11), powoływanie się na obrazę przepisuart. 4 k.p.k.nie może stanowić samodzielnej podstawy apelacyjnej. Wyrażona w tym przepisie zasada obiektywizmu stanowi ogólną dyrektywę postępowania.Jej naruszenie wymaga wykazania obrazy konkretnych przepisów procedury, co dowodziłoby prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z naczelnymi zasadami procesu karnego. Gdyby nawet oceniać stosowanie się Sądu Okręgowego do tej dyrektywy przez pryzmat wskazywanego w apelacji obowiązku rozważenia wszystkich okoliczności sprawyi prowadzenia oceny dowodów z zachowaniem reguły określonej wart. 7 k.p.k., to nie sposób było wykazać, że dokonując ustaleń faktycznych Sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazyart. 410 k.p.k.lub dowolnie ocenił dowody.
Oceniając materiał dowodowy Sąd Okręgowy miał w polu widzenia całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i nic nie wskazuje na to, aby poza polem jego widzenia pozostały istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody. Dowodów takich nie wskazuje i sam apelujący.
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Przedstawiony w pisemnych motywach wyroku tok rozumowania Sądu Okręgowego jest zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i w żadnym wypadku nie wykracza poza granice przyznanej mu swobody. Stąd też ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o informacje podawane przezA. S.iR. N. (2)velN.są trafne i zasługują na akceptację. Wbrew wywodom apelującego, w realiach niniejszej sprawy brak też okoliczności, które nakazywałyby odmiennie spojrzeć na oceniane przez Sąd Okręgowy dowody. Prawdą jest, że oskarżony podobnie jakR. N. (1)konsekwentnie w toku całego postępowania nie przyznawali się do popełnienia zarzucanego im przestępstwa. W żadnym wypadku nie stanowi to wyznacznika dokonywanych ustaleń faktycznych. Również to, że oskarżony przyznał się do popełnienia wszystkich pozostałych przypisywanych mu czynów nie musi determinować oceny pozostałych dowodów. Tym bardziej, że trudno byłoby nie dostrzec koniunkturalizmu linii obrony oskarżonego. Nie sposób kierować się wyłącznie wyjaśnieniamiM. B., skoro już sama ich treść przeczy pełnej szczerości oskarżonego. Nie można przecież zapominać, że w postępowaniu przygotowawczym oskarżony nie przyznawał się do popełnienia żadnego z zarzucanych mu przestępstw, także tych, do których przyznał się przed Sądem.
Zestawienie pisemnych motywów skarżonego wyroku z treścią przeprowadzonych dowodów nie uprawnia do twierdzenia, że Sąd Okręgowy bezkrytycznie podszedł do informacji przekazywanych przezR. N. (2)velN.iA. S..
Nie zapominając o roli procesowej, w jakiej znajdował sięR. N. (2)velN., podkreślić trzeba, iż w toku postępowania nie ujawniły się żadne tego rodzaju okoliczności, które wskazywałyby, że zeznania tego świadka stanowią wyłącznie bezpodstawne pomówienie oskarżonego, mające sprowadzić naM. B.niczym nieuzasadnioną odpowiedzialność karną. Jeżeli informacje przekazywane przez tego świadka, co do udziałuM. B.i odpowiadających z nim oskarżonych w innych przestępstwach zostały potwierdzone pozostałym materiałem dowodowym, to trudno byłoby racjonalnie dowodzić, że w przypadku przestępstwa popełnionego na szkodęK. Z.,R. N. (2)velN.zeznawał nieprawdę. W tym stanie rzeczy również podnoszony przez oskarżonego iR. N. (1)fakt pozostawania w konflikciezA. S.nie ma charakteru okoliczności przesądzającej o bezpodstawności pomówień zeznań tego świadka, które przecież korespondują nie tylko z zeznaniamiR. N. (2)velN., ale i relacjąK. Z..
Wartości dowodowej zeznańA. S.iR. N. (2)velN.nie przekreśla w końcu lakoniczność ich relacji. Wobec tego, że wymienieni świadkowie nie byli bezpośrednimi obserwatorami opisywanego zdarzenia, wydaje się oczywistym, że nie mogli znać szczegółów zachowania sprawców przestępstwa.Nie powoduje to jednak żadnych wątpliwości, co do tego, czy zeznania świadków dotyczą zdarzenia będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Już chociażby z uwagi na osobę pokrzywdzonego opisywane zdarzenie było na tyle charakterystyczne, że świadkowie nie mogli go pomylić z innym znanym im przestępstwem. Nie wydaje się też, aby ze względu na specyfikę relacji panujących między osobami wywodzącymi się z jednego środowiska, popełniającymi wspólnie przestępstwa, czy też dzielącymi się informacjami na ten temat, oskarżony orazŁ. N.iS. S.obciążaliby się nieudanym dokonaniem przestępstwa, jeżeliby rzeczywiście nie uczestniczyli w tym przestępczym zamierzeniu.
Wbrew twierdzeniom apelującego w świetle zasad doświadczenia życiowego trudno byłoby traktować sam fakt odbywania przezA. S.kary pozbawienia wolności, jako okoliczność dowodzącą tego, że był on zainteresowany bezpodstawnym pomawianiem oskarżonego.
Nie sposób się też zgodzić ze skarżącym, gdy kwestionując wiarygodność zeznańR. N. (2)velN.powołuje się na jego „wybiórczą” pamięć. Stwierdzona już wcześniej lakoniczność relacji tego świadka dotyczy zarówno zeznań składanych w postępowaniu przygotowawczym jak i przed sądem. W przypadku osoby uczestniczącej w popełnieniu znacznej ilość przestępstw, a która nie uczestniczyław realizacji przestępstwa popełnionego na szkodęK. Z., nie sposób oczekiwać, aby posiadała szersze informacje na temat tego przestępstwa.
Zauważyć w końcu trzeba, żeR. N. (2)velN.konsekwentnie wskazywał na sprawstwo oskarżonego, także w odniesieniu do innych czynów, do popełnienia którychM. B.początkowo się nie przyznawał. Już chociażbyz tego powodów brak racjonalnych argumentów, które pozwalałyby twierdzić, żew kwestionowanym przez apelującego zakresie świadek bezpodstawnie pomawia oskarżonego.
Nie można też zgodzić się z apelującym, iż ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji w zakresie wysokości szkody, którą w wyniku przestępstwa poniosłaD. P.są obciążane tak istotnymi uchybieniami, jak te sugerowane w środku odwoławczym. Dokonując ustaleń faktycznych i oceniając krytycznie linię obrony oskarżonego, Sąd Okregowy słusznie, co do zasady, oparł się na zeznaniachD. P..
Pokrzywdzona, konsekwentnie w toku całego postanowienia jednoznaczniei stanowczo twierdziła, że sprawcy rozboju zabrali jej torebkę, w której przenosiła kwotę 5000 zł, wyjaśniając, co sprawiło, że w tym dniu posiadała przy sobie taką kwotę pieniędzy. Brak jakichkolwiek okoliczności, które pozwalałyby twierdzić, żeD. P.bezpodstawnie pomawiała oskarżonego o zabór kilkukrotnie zawyżonej kwoty pieniędzy. Co więcej, o tym, że skradziono jej kwotę 5000 zł, pokrzywdzona mówiła już na miejscu przestępstwa, bezpośrednio po jego dokonaniu. Wiarygodności pokrzywdzonej nie przekreślają ani zeznaniaR. N. (2)velN.ani wyjaśnienia oskarżonego iR. N. (1).
Zauważyć trzeba, że wyjaśnieniaM. B.iR. N. (1)nie stojąw opozycji do zeznań pokrzywdzonej. Realizując swoją linię obrony oskarżony twierdził bowiem, że nie znał zawartości torebkiD. P., którą przekazałR. N. (2)velN.. Zeznania tego ostatniego trudno byłoby uznać w tym zakresie za zupełnie wiarygodne. ZeznaniaR. N. (2)velN.nie są w kwestii kwoty skradzionych pieniędzy jednoznaczne. Jednym razem świadek podaje kwotę ok. 900 zł (k.107), innym razem mówi o kwocie ok. 700 zł (k.197). Wdaje się też dość oczywistym, że tak z powodu możliwości zasądzenia odszkodowania, jak i wpływu wysokości poniesionej szkody na ocenę społecznej szkodliwości czynu, a nawet wzajemnych rozliczeń między osobami zaangażowanymi w popełnienie przestępstwa, ani oskarżony aniR. N. (1)aniR. N. (2)velN.nie muszą być zainteresowani ujawnianiem rzeczywistej korzyści osiągniętej z przestępstwa popełnionego na szkodęD. P..
Nie ulega jednak wątpliwości, że o ile zeznania pokrzywdzonej (k.519) pozwalały na ustalenie, że sprawcy rozboju skradli jej mienie o łącznej wartości 5390 zł (pieniądzew kwocie 5000 zł, portfel o wartości 140 zł, torba o wartości 50 zł i telefonN. (...)o wartości 200 zł), o tyle nie dawały podstaw do zasądzenia na jej rzecz odszkodowaniaw takiej wysokości. Ja wynikało bowiem z zeznań pokrzywdzonej, na skutek działań podjętych przez sąsiadów i Policję odzyskała telefon i torbę. Stąd też o wartość tych przedmiotów należało pomniejszyć kwotę odszkodowania zasądzonego przez Sąd pierwszej instancji od oskarżonego. Wobec tego, że stwierdzone uchybienie w równej mierze dotyczyło oskarżonegoR. N. (1), Sąd Apelacyjny kierując się tymi samym względami, w trybieart. 435 k.p.k.dokonał korekty zaskarżonego wyroku na jego korzyść, pomimo tego, iżw wyniku cofnięcia apelacji, na jego korzyść nie został wniesiony środek odwoławczy.
Z tej racji, że obniżenie odszkodowania do kwoty 5140 zł było następstwem zdarzeń zaistniałych już po popełnieniu przez oskarżonych przypisanego im czynu, nie wiązało sięw żadnym wypadku ze zmianą wartości przedmiotu przestępstwa.
Chybionym jest podnoszony przez apelującego zarzut braku podstaw prawnych do przyznania pokrzywdzonej odsetek od zasądzonego odszkodowania.
Jest oczywistym, iż w przypadku orzeczenia obowiązku naprawienia szkody, przybierającego formę środka karnego lub środka probacyjnego nie zachodzą przesłanki zasądzania odsetek. Sytuacja taka jednak w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Sąd pierwszej instancji zasądził od oskarżonychM. B.iR. N. (1)odszkodowaniez urzędu. Jest to rozstrzygnięcie mające charakter cywilnoprawny i stąd też – zgodniez powszechnymi i utrwalonymi poglądami judykatury i doktryny prawa karnego – tak jakw przypadku powództwa cywilnego, odszkodowanie z urzędu zasądza się z odsetkami należnymi od dnia zakończenia przestępczej działalności. Od chwili popełnienia przestępstwa sprawca pozostaje bowiem w zwłoce z naprawieniem szkody (por. wyrok SN z dnia14 października 1974 roku VKR 230/74, LEX nr 16858, Komentarz aktualizowany doart. 415 kodeksu postępowania karnegoLEX/el., 2012)
Dokonując zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczenia o odszkodowaniuz urzędu koniecznym stało się skorygowanie daty początkowej naliczania odsetek. Jak się wydaje, Sąd Okręgowy na skutek omyłki pisarskiej przyjął za tę datę, dzień 29 lutego2006 roku. Tym czasem z opisu czynu wynika, że przypisanego im przestępstwaM. B.iR. N. (1)dopuścili się w dniu 28 lutego 2006 roku i w roku 2006 był to zresztą ostatni dzień miesiąca lutego. Wobec tego, że wyrok nie został zaskarżony na niekorzyść oskarżonych wypada tylko przypomnieć, że dokonana zmiana w żaden sposób nie pogarsza ich sytuacji.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się przesłanek do weryfikacji skarżonego wyroku w zakresie kar wymierzonych oskarżonemuM. B..
Sąd Apelacyjny nie traci z pola widzenia, że oskarżony wyraził skruchę i krytyczny stosunek do tych przestępstw, do popełnienia których się przyznał, że kurator sądowy sprawujący nad oskarżonym dozór w okresie od sierpnia do grudnia 2010 roku pozytywnie oceniał jego zachowanie, zaś w chwili obecnej oskarżony cieszy się pozytywną opinią administracji zakładu karnego, w którym przebywa. Był tylko raz karany dyscyplinarniei osiemnaście razy nagradzany regulaminowo (opinia kuratora k. 2108, opinia DyrektoraZK wW.k. 2105).
Okoliczności te, choć pozwalając prognozować właściwy kierunek zmian w życiu oskarżonego, to jednak nie mogą tak dalece rzutować na wymiar kary, aby skutkować zmianą zaskarżonego wyroku. Nie można przecież zapominać, że przepisy postępowania karnego nie pozwalają Sądowi odwoławczemu na ingerencję w wymiar kary z tego powodu, że nie spełnia ona oczekiwań oskarżonego, a nawet wtedy gdy w ocenie Sądu odwoławczego orzeczona kara jest surowa. Reguły procesu karnego pozwalają na weryfikację tylko takiego wymiaru kary, którego surowość razi swą niewspółmiernością. W przypadku oskarżonegoM. B.cechy takiej nie noszą ani wymierzone mu kary jednostkowe ani orzeczona kara łączna. Tym bardziej, że ta ostatnia została wymierzona w rozmiarze, któremu zdecydowanie bliżej do pełnej absorpcji niż do kumulacji kar jednostkowych.
Oskarżony dopuścił się czterech poważnych przestępstw. W przypadku dwóch czynów, stosowana przez oskarżonego przemoc wykraczała poza znamiona przestępstwa rozboju, skutkując przyjęciem kumulatywnej kwalifikacji zart. 158 § 1 k.k.Przypisanych mu czynów oskarżony dopuścił się działając nie tylko w warunkach zart. 65 § 1 k.k.alei w warunkach zart. 64 § 1 k.k.Kolejnego przestępstwa rozboju oskarżony dopuścił sięw okresie warunkowego zwolnienia, niespełna cztery miesiące od zwolnienia z zakładu karnego, gdzie odbywał karę za rozbój.
Podkreślić trzeba, że i na tle kar wymierzonym pozostałym oskarżonym, zastosowany wobecM. B.wymiar kar nie razi surowością, przeciwnie, świadczy o spójności wyroku i jego wewnętrznej sprawiedliwości. Najlepszym tego przykładem są kary wymierzone, odpowiadającemu za te same przestępstwaR. N. (1). Różnicując wymiar kar orzekanych w stosunku do tych oskarżonych słusznie i we właściwym stopniu Sąd Okręgowy uwzględnił to, żeR. N. (1)w przeciwieństwie doM. B.nie działał w warunkach recydywy specjalnej.
Przechodząc do apelacji prokuratora stwierdzić trzeba, że nie jest zasadnym zarzut błędnego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, iż oskarżonyW. B.nie uczynił sobie z popełnionych przestępstw stałego źródła dochodu w rozumieniuart. 65 § 1 k.k.
Uznając trafność skarżonego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny w pełni podziela argumentację przedstawioną w pisemnych motywach wyroku, a jej powtarzanie w tym miejscu byłoby zupełnie zbędne. Analiza treści zarzutu i uzasadnienia apelacji prokuratora zdaje się wskazywać, że i sam apelujący nie jest przekonany co do słuszności wywiedzionego środka odwoławczego. Skarżący nie jest konsekwentny w swoich wywodach. O ile w treści zarzutu powołuje się na działanie oskarżonego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako okoliczność mającą przesądzać o uczynieniu sobie przez oskarżonego stałego źródła dochodu z popełnionych przestępstw, to uzasadnieniu apelacji tej kwestii nie rozwija, lecz odwołuje się do faktu nowelizacji przepisuart. 65 § 1 k.k., która dała możliwość zastosowania przepisuart. 65 § 1 k.k.nawet w przypadku popełnienia przez oskarżonego jednego przestępstwa.W realiach niniejszej sprawy oba argumenty są chybione. Nie ulega wątpliwości, że cel osiągnięcia korzyści majątkowej jest jedną z wielu przesłanek, która może mieć znaczenie przy ustalaniu tego, czy zachowanie sprawcy może być oceniane przez pryzmat przepisuart. 65 § 1 k.k.Uczynienia sobie przez sprawcę stałego źródła dochodu z popełnienia przestępstwa nie można redukować do ustalenia, że przypisanych mu przestępstw dopuściłsię z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej. Taka wykładnia przepisuart. 65 § 1 k.k.stanowiłaby niedopuszczalne uproszczenie, sprzeczne z istotą zawartego w nim unormowania.
Równie niedopuszczalnym uproszczeniem jest odwoływanie się do literalnego brzmienia przepisuart. 65 § 1 k.k.nadanego mu nowelizacją z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz. U. Nr 93, poz. 889).
Wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz innych ustaw (Dz. U. Nr 93, poz. 889) możliwość uznania, że sprawca uczynił sobie stałe źródło dochodu także z popełnienia jednego tylko przestępstwa, nie oznacza, żew przypadku popełnienia dwóch lub więcej przestępstw sąd jest zwolniony z wykazywania określonej wart. 65 § 1 k.k.stałości źródła dochodu. Intencją ustawodawcy nowelizującego przepisart. 65 § 1 k.k.nie było przecież zaostrzenie odpowiedzialności karnej wobec każdego sprawcy pojedynczego przestępstwa „przynoszącego mu dochód”, lecz możliwość surowszego traktowania sprawców, dopuszczających się szeregu zachowań, którew rozumieniuart. 12 k.k.traktowane są jako jedno przestępstw.
Sąd pierwszej instancji w sposób przekonujący wskazał, czym kierował się zajmując stanowisko odmienne niż skarżący, a Sąd odwoławczy stanowisko to podziela.
Co zaś się tyczy drugiego ze sformułowanych przez apelującego zarzutu błęduw ustaleniach faktycznych, to jego zasadność oceniać należy łącznie z zarzutem niewspółmierności kary. Kwestionowanie przez prokuratora wymierzenia kary łącznej na zasadzie pełnej absorpcji, stanowi w istocie rzeczy zarzut rażącej niewspółmierności tej kary.
Wbrew twierdzeniom skarżącego ani wymierzone wobec oskarżonego kary jednostkowe pozbawienia wolności ani kara łączna pozbawienia wolności nie noszą cech rażącej łagodności. Sąd Okręgowy wymierzając poszczególne kary uwzględnił zarówno okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego, jak i świadczące przeciwko niemu, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wyroku. Przedstawiony w nich tok rozumowania nie pozwala na stwierdzenie, że orzekając o karze Sąd wykroczył poza granice przyznanej mu swobody.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z dominującym w orzecznictwie stanowiskiem, które Sąd Apelacyjny również podziela, kara łączna powinna być orzekana na zasadzie pełnej absorpcji w wyjątkowych sytuacjach. Niewątpliwie kierowanie się samym tylko związkiem przedmiotowo – podmiotowym przestępstw przypisanychW. B., mogłoby przemawiać za stosowaniem zasady asperacji przy wymiarze kary łącznej. Wymierzając ją Sąd musi się jednak mieć na uwadze również względy wychowawczei prewencyjne. W przypadku oskarżonegoW. B.wymowa całokształtu tych wszystkich okoliczności uprawniała Sąd Okręgowy do wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności w wysokości surowszej kary jednostkowej. Nie wdaje się, aby w przypadkuW. B., który nie jest sprawcą zdemoralizowanym, nie był wcześniej karany, posiada pozytywną opinie środowiskową, pracuje, danie prymatu celom wychowawczym kary pozostawało w sprzeczności z zadaniami w zakresie społecznego oddziaływania karyi poczuciem sprawiedliwości. Nie należy przecież do codzienności postawa zaprezentowana przez pokrzywdzonąK. K. (2), która oświadczyła, że pojednała się z oskarżonymi uważa, iż zasługuje on na danie mu szansy (k. 1766). To samo dotyczy postawy oskarżonego, który zgodnie z sugestią pokrzywdzonej dokonał darowizny na cel społeczny(k. 1988).
To wszystko sprawia, że słusznie Sąd Okręgowy zdecydował się na sięgnięcie po instytucję warunkowego zawieszenia kary, która pozwala na zweryfikowanie przyjętej pozytywnej prognozy.
Z uwagi na zastosowanie maksymalnego okresu próby i orzeczenie kary grzywny, trudno byłoby twierdzić, że z uwagi na warunkowe zawieszenie wykonania kary, skazanieW. B.nie pociąga za sobą żadnej odczuwalnej dla niego dolegliwości. Trudno byłoby tu szerzej wypowiadać się, co do zarzutu rażącej niewspółmierności, podniesionego również w stosunku do kary grzywny, gdyż apelujący nie wskazuje na jego poparcie żadnych szczegółowych argumentów. Podkreślić jednak trzeba, iż grzywna wymierzona oskarżonemu jest karą, która z jednej strony uwzględnia wartość zrabowanego mienia, a z drugiej strony możliwości majątkowe oskarżonego. Co więcej na tle grzywien orzekanych w innych podobnych sprawach nie jawi się jako łagodna.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w sposób wskazany wcześniej, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono po myśli przepisuart. 636 § 1 k.p.k.iart. 624 § 1 k.p.k.