Sygn. akt : II AKa 383/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 listopada 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Mariusz Żak

Sędziowie

SSA Aleksander Sikora (spr.)
SSO del. Karina Maksym

Protokolant

Agnieszka Przewoźnik

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Adama Rocha
po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy
K. W.s.A.iJ.,ur. (...)wS.
oskarżonego zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 148 § 1 kkiart. 156 § 1 pkt 2 kkprzy zast.art. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kk,art. 209 § 1 kk
na skutek apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 27 maja 2014 r.
sygn. akt. V K 120/12

I
uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1, 5, 6 i 7 i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania;

II
uchyla orzeczenie o karze łącznej zawarte w punkcie 3 zaskarżonego wyroku oraz orzeczenie z punktu 4 i w to miejsce na zasadzieart. 63§1 kkzalicza oskarżonemuK. W.na poczet orzeczonej w punkcie 2 kary jednego roku pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 24 czerwca 2012 roku do dnia 24 czerwca 2013 roku uznając karę za wykonaną w całości;

III
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

IV
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

Sygn. akt II AKa 383/14

UZASADNIENIE
K. W.oskarżony został o to, że w dniu 24 czerwca 2012 roku ok. godziny 3.00 wR., działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życiaJ. R., dwukrotnie ugodził go nożem, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na interwencję wezwanego na miejsce zdarzenia Zespołu Ratownictwa Medycznego, przy czym spowodował obrażenia ciała pokrzywdzonego w postaci rany kłutej klatki piersiowej z odmą i krwiakiem oraz wstrząsem krwotocznym, a także rany kłutej uda, stanowiące ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, przy czym zarzucanego mu przestępstwa dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary 3 lat pozbawienia wolności, wymierzonej przez Sąd Rejonowy wR.w dniu 10 maja 2005 roku sygn. akt(...), za przestępstwo m.in. zart. 280 § 1 kk, a którą to karę odbył w okresie od 24 października 2004 roku do 5 października 2005 roku oraz od 15 sierpnia 2008 roku do 3 września 2008 roku, to jest o przestępstwo określone wart.13 § 1 kkw zw. zart. 148 § 1 kkiart. 156 § 1 pkt 2 kkprzy zast.art. 11 § 2 kkiart. 64 § 1 kk.
K. W.oskarżony został nadto o popełnienie w okresie od lutego 2011 roku do kwietnia 2012 roku wR.przestępstwa zart. 209 § 1 kk.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2014 roku w sprawie sygn. V K 120/12 Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał oskarżonegoK. W.za winnego tego, że w dniu 24 czerwca 2012 roku ok. godz. 3.00 wR.przewidując możliwość spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pod postacią choroby realnie zagrażającej życiu i godząc się na to dwukrotnie ugodził nożem pokrzywdzonegoJ. R.powodując u niego obrażenia w postaci rany kłutej klatki piersiowej z odmą i krwiakiem oraz wstrząsem krwotocznym, stanowiące ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu, a także rany kłutej uda, przy czym zarzucanego mu przestępstwa dopuścił się w ciągu pięciu lat po odbyciu kary 3 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego wR.z dnia 10 maja 2005 roku sygn. akt(...), za przestępstwo m.in. zart. 280 § 1 kk, a którą to karę odbył w okresie od 24 października 2004 roku do 5 października 2005 roku oraz od 15 sierpnia 2008 roku do 3 września 2008 roku, to jest popełnienia przestępstwa zart. 156 § 1 pkt 2 kkw zw. zart. 64 § 1 kki za to na podstawieart. 156 § 1 pkt 2 kkwymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności.
Tym samym wyrokiem oskarżony został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zart. 209 § 1 kki za to z mocy tego przepisu wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności. Na podstawieart. 85 kkiart. 86 § 1 kkwymierzono oskarżonemu karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 63 § 1 kkzaliczono na poczet kary łącznej okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Na podstawieart. 44 § 2 kkorzeczono przepadek noża, a na podstawieart. 230 § 2 kpkzarządzono zwrot innych przedmiotów. W oparciu oart. 46 § 1 kkzobowiązano oskarżonego do zapłaty na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienia w kwocie 10.000 złotych. Na rzecz obrońcy z urzędu zasądzono koszty pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu, samego zaś oskarżonego zwolniono w całości od ponoszenia kosztów sądowych.
Apelacje od wyroku złożyli Prokurator i obrońca oskarżonego.
Na rozprawie odwoławczej w dniu 20 listopada 2014 roku oskarżonyK. W.oświadczył, iż cofa apelację złożoną przez jego obrońcę. W oparciu oart. 432 kpkSąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 roku, pozostawił bez rozpoznania cofniętą przez oskarżonego apelację obrońcy, albowiem nie zachodziły przesłanki zart. 439 kpki zart. 440 kpk. W tej sytuacji do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym pozostała jedynie apelacja Prokuratora.
Prokurator zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia tj. zbrodni zart. 13 § 1 kkw zw. zart. 148 § 1 kkiart. 156 § 1 pkt 2 kki inne i zarzucił orzeczeniu w tej części błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, mający wpływ na jego treść, polegający na niesłusznym przyjęciu, iż oskarżony atakując pokrzywdzonego nie działał w zamiarze pozbawienia go życia, podczas gdy prawidłowe ustalenie oparte o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powinno prowadzić do wniosku, iż oskarżony działał z zamiarem pozbawienia życia pokrzywdzonego. Opierając się na tym zarzucie Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
W sytuacji skutecznego cofnięcia apelacji obrońcy oskarżonego, pozostały środek odwoławczy nie kwestionował ustaleń Sądu I instancji, co do przebiegu zdarzenia. Ustalenia Sądu Okręgowego w tej części uznać należy za prawidłowe, oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, właściwej ocenie dowodów, co znalazło wyraz w starannie sporządzonym w tym zakresie pisemnym uzasadnieniu wyroku. Inaczej przedstawia się uzasadnienie w części odnoszącej się do ustaleń Sądu I instancji w zakresie zamiaru, z jakim działał oskarżony. Te rozważania są bardzo lakoniczne, powierzchowne, a przez to niewystarczające dla uznania, iż wywody Sądu Okręgowego są przekonujące. Zgodzić trzeba się ze skarżącym, iż szereg okoliczności eksponowanych przez Sąd I instancji na poparcie ustalenia o braku zamiaru zabójstwa, nie można uznać za trafne, zwłaszcza w świetle nagłego charakteru działania oskarżonego. Te elementy, to brak premedytacji, cechy zaburzonej osobowości oskarżonego, plany udziału w imprezie na mieście oraz brak znajomości pokrzywdzonego i obiektywnie błahy powód zajścia. Niewątpliwie wszystkie te okoliczności, przy pełnej akceptacji nagłego podjęcia zamiaru przez oskarżonego, co ustalił Sąd I instancji, mogą stanowić również argumenty wspierające przyjęcie działania z zamiarem dokonania zabójstwa. Tymczasem poza polem widzenia Sądu I instancji był zespół innych okoliczności, które muszą rzutować na rozważania, dotyczące strony podmiotowej, a przynajmniej winny być poddane wnikliwej analizie. Wskazać trzeba na elementy działania oskarżonego, takie jak uporczywość zamachów, wyrażająca się w kilkukrotnym ponawianiu ataku, mimo powstrzymywania oskarżonego przez inne osoby, w tym własnych znajomych, konsekwencja przejawiająca się w poszukiwaniu noża po jego wytrąceniu i wyrzuceniu przez świadka do fontanny oraz wielokrotność ciosów, niezależnie od tego, iż tylko jeden z nich dotarł do klatki piersiowej pokrzywdzonego. Oskarżony inicjował konflikt z pokrzywdzonym i mimo braku wrogich i aktywnych reakcji z jego strony, napędzał się w agresji. Zaakcentować należy jeszcze jedną okoliczność, która umknęła uwadze Sądu I instancji, a która nie została również wskazana w uzasadnieniu apelacji prokuratora. Z zeznań dwójki bezpośrednich świadków zdarzenia, będących przy oskarżonym, wynika, iżK. W., wyzywając pokrzywdzonego na swoisty pojedynek, poza zasięgiem kamer monitoringu miejskiego, wypowiadał słowa o tym, że z tego pojedynku tylko jeden wyjdzie żywy. Takie wypowiedzi oskarżonego relacjonują świadkowieA. K. (1)iA. K. (2).A. K. (1)informację taką przekazał zarówno w czasie przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym jak i na rozprawie.A. K. (2)zeznawał o tej sprawie w czasie śledztwa. Owa zbieżna relacja tych osób na temat słów oskarżonego nie spotkała się z właściwą uwagą Sądu I instancji. Sąd Okręgowy, zauważając te wypowiedzi świadków, wydaje się nie przywiązywać do nich większej wagi, zarówno przy ocenie zeznań jak i przy wywodach części uzasadnienia poświęconej zamiarowi. ŚwiadkowiA. K. (1)Sąd I instancji dał w pełni wiarę, czyniąc w oparciu o ten dowód najistotniejsze ustalenia faktyczne, co pozostaje w sprzeczności z brakiem odniesienia się do wskazanych wypowiedzi świadka. W przypadkuA. K. (2), nie dano wiary tej części jego zeznań, w której opisuje on inną groźbę pozbawienia życia pokrzywdzonego, akceptując pozostałe jego oświadczenia. Taki sposób czynienia ustaleń przez Sąd I instancji nie może być uznany za prawidłowy. Bez wnikliwej i kompleksowej oceny wszystkich okoliczności mających znaczenia dla odtworzenia procesu motywacyjnego oskarżonego, wywody Sądu Okręgowego o ograniczeniu jego odpowiedzialności jedynie do przypisania skutków zart. 156 § 1 pkt 2 kksą co najmniej przedwczesne. W tej sytuacji zasadny był wniosek odwoławczy sformułowany w apelacji prokuratora o uchylenie wyroku w zaskarżonej części. Prowadząc postępowanie ponowne, Sąd Okręgowy winien je ograniczyć jedynie do tych dowodów, które zawierają informacje istotne z punktu widzenia odtworzenia zamiaru, z jakim działał oskarżony. W pozostałej części należy wykorzystać możliwości przewidziane przez dyspozycjęart. 442 § 2 kpk. Po zebraniu dowodów, Sąd Okręgowy podda je szczegółowej i wszechstronnej analizie, przez pryzmat elementów strony podmiotowej tak, aby ponownie dokonywane ustalenia w zakresie zamiaru, z jakim działał oskarżony, były prawidłowe i trafne. W razie konieczności ponownego sporządzenia pisemnego uzasadnienia, należy uczynić to w taki sposób, aby w części motywującej zamiar zawrzeć wszelkie niezbędne rozważania kwestii istotnych dla winy i zakresu odpowiedzialności sprawcy
W związku z takimi wynikami przeprowadzonej kontroli odwoławczej, Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Konsekwencją tego orzeczenia było uchylenie rozstrzygnięcia o karze łącznej oraz o zaliczeniu na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego. Na podstawieart. 63 § 1 kkna poczet pozostającej do wykonania kary 1 roku pozbawienia wolności, wymierzonej za przypisane oskarżonemu przestępstwo zart. 209 § 1 kk, zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 24 czerwca 2012 roku do dnia 24 czerwca 2013 roku, uznając ją za wykonaną w całości.