Sygn. akt II AKa 56/16

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 kwietnia 2016 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący Sędzia SA – Maria Mrozik-Sztykiel
Sędziowie SA – Hanna Wnękowska ( spr)
– Dorota Tyrała
Protokolant – sekr. sąd Łukasz Jachowicz
przy udziale Prokuratora Jerzego Mierzewskiego
oraz oskarżyciela posiłkowego -P.E. (...)wW.
po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016r.
sprawy:

1
J. L. (1)s.J.iA.zd.J.

ur. (...)wO.
oskarżonego o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

2
R. B.c.W.iE.zd.P.

ur. (...)wW.
oskarżonej o przestępstwo zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.

3
J. R.s.J.iB.zd.N.

ur. (...)wW.
oskarżonego o przestępstwo zart. 231 § 3 k.k.

4

B. W.zd.P.c.P.iE.zd.P.

ur. (...)wM.
oskarżonej o przestępstwo zart. 231 § 3 k.k.

5
M. S.zd.B.c.J.iE.zd.W.

ur. (...)wO.
oskarżonej o przestępstwo zart. 231 § 3 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora oraz obrońców oskarżonychJ. L. (1),R. B.iM. S.
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 8 stycznia 2015 r.
sygn. VIII K 212/09
I. wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że:
1. za podstawę prawną skazania oskarżonegoJ. L. (1)przyjmujeart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k., za podstawę prawną wymiaru kary pozbawienia wolności -art. 294 § 1 k.k., zaś podstawę prawną warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec oskarżonegoJ. L. (1)uzupełnia oart. 4 § 1 k.k.
2. uzupełniając opis czynu przypisanego oskarżonejR. B.o ustalenie, że oskarżona działała w zamiarze ewentualnym i przyjmując za podstawę prawną jej skazaniaart. 18 § 3 k.k.w zw. zart. 284 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k., wymierza oskarżonej - na podstawieart. 19 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.- karę roku pozbawienia wolności , której wykonanie – na podstawieart. 69 § 1 k.k.iart. 70 § 1 k.k.- warunkowo zawiesza tytułem próby na okres roku;
II. w pozostałej zaskarżonej części tenże wyrok w stosunku do oskarżonychJ. L. (1),R. B.,J. R.,B. W.iM. S.utrzymuje w mocy;
III. zasądza na rzecz Skarbu Państwa tytułem opłaty za drugą instancję odJ. L. (1)50 300 zł i odM. S.6000 zł oraz pozostałe koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w częściach na nich przypadających;
zasądza na rzecz Skarbu Państwa odR. B.4180 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe w sprawie w części na nią przypadającej;
wydatki za postępowanie odwoławcze w części dotyczącej oskarżonychJ. R.iB. W.przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.

UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 8 stycznia 2015 roku sygn.. VIII K 212/09 skazującegoJ. L. (1),R. B.iM. S.apelacje wnieśli obrońcy oskarżonych. Od wyroku tego apelację wniósł także prokurator w części uniewinniającej oskarżonychJ. R.iB. W..
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
Apelacje nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych należycie oceniając ujawniony materiał dowodowy, a uzasadnienie wyroku sporządził zgodnie z wymogami przepisuart. 424 k.p.k.Prawidłowa jest także dokonana przez Sąd ocena prawna poczynionych ustaleń faktycznych.
Odnosząc się do apelacji obrońcy oskarżonegoJ. L. (1)na wstępie należy zwrócić uwagę , że zarzut obrazy prawa materialnego –art. 284 §1 k.k.postawiony został nieprawidłowo. Zarzut obrazy prawa materialnego odnoszący się do kwalifikacji prawnej czynu można bowiem podnieść tylko wówczas, gdy skarżący nie podważa ustaleń faktycznych związanych z tą kwalifikacją.
Tymczasem z opisu zarzutu oraz z wywodów apelacji wynika , że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne będące podstawą przyjęcia przez Sąd przedmiotowej kwalifikacji prawnej. W takiej sytuacji należało postawić zarzut błędu w ustaleniach faktycznych , który miał wpływ na treść wyroku.
Omawiany zarzut apelacji obrońcy oskarżonegoJ. L. (1)jest niezasadny.
Podkreślenia przede wszystkim wymaga ,że po części zarówno treść zarzutu jak i uzasadniające go wywody apelacji abstrahują od opisu czynu przypisanego oskarżonemuJ. L. (1)oraz od ustaleń Sądu poczynionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zawarte w wywodach apelacji argumenty zmierzające do wykazania ,że nie można uznać , żew dniu zawarcia umowy przedwstępnej oskarżony dysponował wiedzą , że zawarte umowy a przede wszystkim umowa pełnomocnictwa  nie spełnia wymogów szeroko rozumianego „prawa wewnętrznego”( str. 5 apelacji) jak również dowodzenie , że ks.S. S.zamierzał sprzedać prawo użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości , o czym wiedział oskarżony - są o tyle bezprzedmiotowe , że Sąd Okręgowy na str. 70 uzasadnienia wyroku jednoznacznie ustalił ,że oskarżonyJ. L. (1)stając do aktu notarialnego w dniu 14.11. 2006r. był przekonany , iż jest prawidłowo umocowany do działań na rzeczP.(...)wW.. Był również przekonany , że działa zgodnie z wolą i na rzecz kierownictwa parafii w osobach ks.N.i ks.S..
Ocenie prawno-karnej podlegają zatem dalsze czynności podjęte przez oskarżonegoJ. L. (1)zmierzające do sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości, to jest (ujęte w opisie przypisanego mu czynu ) - podpisanie w dniu 11 stycznia 2007 roku aneksu do umowy przedwstępnej i zawarcie umowy sprzedaży w dniu 27 sierpnia 2007 roku.
Nie ulega wątpliwości , że wykreślenie, w drodze aneksu, z umowy przedwstępnej § 6 pkt. 4 zobowiązującegoP.do przedłożenia przy zawarciu umowy przyrzeczonej

    sporządzonych we właściwej formie i treści uchwał w przedmiocie zezwolenia na zbycie przez sprzedający podmiot prawa użytkowania wieczystego gruntu wskazanego w umowiepozostawało w sprzeczności z szeroko rozumianym Prawem WewnętrznymK. (...). Zgodnie bowiem z jego zapisami do zbycia nieruchomości parafialnych niezbędna jest każdorazowo uchwała(...)podjęta bezwzględną większością głosów i zatwierdzona przezK.K.( § 12 pkt.2 lit. F, § 13 pkt. 1 ,§ 16 pkt. 1 i 5 Regulaminu(...)). Regulamin(...)wydany na podstawie § 26 Zasadniczego Prawa WewnętrznegoK.obowiązuje od 18 marca 2000 roku.
Odnosząc się do postawionego na str. 7 apelacji pytaniadlaczego w dniu 11.01.2007r. oskarżony miał wiedzieć , że zawarcie aneksu do umowy będzie działaniem niezgodnym z prawemstwierdzić przede wszystkim trzeba ,że nie sposób - w świetle zasad doświadczenia życiowego – przyjąć, by adwokat , który od 1999 roku był pełnomocnikiemP.nie zapoznał się z przepisami Regulaminu tejżeP., zwłaszcza tymi , które dotyczą spraw objętych zakresem jego pełnomocnictwa a więc m.in. z przepisami określającymi tryb zbycia nieruchomości parafialnych.
Zwrócić należy uwagę , że przepisy Regulaminu regulujące omawiane kwestie są jednoznaczne i nie budzą żadnych wątpliwości.
Gdyby jednak założyć ,że oskarżony nie zapoznał się z tymi przepisami , co świadczyłoby o jego rażącej nierzetelności - to został poinformowany o przedmiotowych wymogach podczas zawierania umowy przedwstępnej.
Umowa ta została przez notariusza oskarżonegoJ. R.obwarowana szeregiem warunków m.in. warunkiem określonym w jej § 6 pkt. 4. , przy czymJ. R.- jak wyjaśnił - poinformował strony o wszelkich uregulowaniach prawnych dotyczących dokonywanej czynności.
W świetle powyższego , nie ulega wątpliwości, że oskarżonyJ. L. (1)podpisując przedmiotowy aneks wiedział, że zawarcie umowy sprzedaży użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości , bez uzyskania odpowiedniej uchwały(...)zatwierdzonej przez KonsystorzK.stanowić będzie bezprawne rozporządzenie tym prawem - bo dokonane z wyłączeniem osoby uprawnionej .
Prawidłowości powyższych ustaleń nie poddaje w wątpliwość podnoszony w apelacji argument , że w projekcie aktu notarialnego sporządzonego w 2005 roku dotyczącym tzw. serka wolskiego , proboszcz pomocniczyS. S.złożył oświadczenie , że zbycie nieruchomości nie wymaga zgody innego organu a zatem - zdaniem obrońcy - czyn oskarżonego należy rozpatrywać w płaszczyźnieart. 28 k.k.
Argument ten abstrahuje od faktu, że to oskarżony a nie ks.S. S.jest prawnikiem i – co oczywiste – proboszcz pomocniczy nie może być dla niego autorytetem w dziedzinie przestrzegania prawa.
Zwrócić należy uwagę, że z zeznańS. S.jednoznacznie wynika, że wiedział on , iż dla sprzedaży nieruchomości(...)wymagana jest uchwała Zgromadzenia(...)zatwierdzona przez KonsystorzK..
Przesłuchani w charakterze świadków członkowie Rady(...)zgodnie jednak zeznali, że o podejmowanych w związku ze sprzedażą „ serka wolskiego” czynnościach prawnych dowiedzieli się już po ich dokonaniu.
W całej rozciągłości należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego ,że podpisanie przedmiotowego aneksu stanowiło pierwszy moment, w którym oskarżonyJ. L. (1)uzewnętrznił zamiar rozporządzenia przedmiotowym prawem majątkowym bez wiedzy jego właściciela to jestP.. Podkreślić trzeba, że osobą uprawnioną - właścicielem prawa - byłaP.a nie ks.S.czy proboszczN., którzy byli jedynie jednymi z jej organów , nie mającymi uprawnień do decydowania o sprzedaży nieruchomości parafialnych , o czym oskarżony - jak wykazano wyżej - wiedział.
O tym , że podpisanie aneksu stanowiło element przedsięwzięcia polegającego na sprzedaży tzw. serka wolskiego bez wiedzyP.świadczy także fakt ,że oskarżonyJ. L. (1)nie powiadomił nowego proboszczaP. G. (1), ( który objął swój urząd w marcu 2007 roku ) ani o fakcie zawarcia umowy przedwstępnej ani o podpisaniu aneksu do niej. Natomiast ustępujący proboszczW. N.i proboszcz pomocniczyS. S., na pytanieP. G. (1)obejmującego urząd, zaprzeczyli byP.miała jakiekolwiek zobowiązania wobec osób fizycznych lub prawnych.
Dopiero w kwietniu , kiedy już proboszczP. G. (1)uzyskał informację od jednego z deweloperów, że została zawarta umowa przedwstępna , ksiądzS.powiadomił go, że prawdopodobnie pełnomocnikJ. L. (1)mógł zbyć te nieruchomości. W związku z tym Prezydium Rady(...)spotkało się z oskarżonym, który podczas tego spotkania, mimo iż przedstawiono mu stanowiskoP., nie wyrażającej zgody na zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowych nieruchomości , oświadczył - jak zeznałP. G. (1)–że nie ustąpi i że umowa sprzedaży musi zostać podpisana. Ta determinacja uzasadniona była w ocenie Sądu – wysokim wynagrodzeniem jakie miał otrzymać oskarżony , zgodnie z umową zlecenia , za zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości ( 25% ceny sprzedaży ) .
Kolejnym etapem w realizacji przez oskarżonego zamiaru zbycia tzw. serka wolskiego z wyłączeniemP.miało być podpisanie umowy przyrzeczonej. W maju 2007 r oskarżony pokwitował jednak odbiór oświadczenia proboszczaP. G. (1)( sporządzonego w formie aktu notarialnego ) , z którego jednoznacznie wynikało - jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy - odwołanie pełnomocnictw udzielonychJ. L. (1)iM. O.. W tej sytuacji do aktu notarialnego umowy sprzedaży w dniu 27 sierpnia 2007r. stanąłM. O.( drugi ustanowiony przez ks.S. S.w dniu 21 maja 1999 r. pełnomocnikP.), który nie odebrał wystosowanego do niego przezP. G. (1)oświadczenia odwołującego pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy zasadnie ustalił ,żeM. O.przystępując do tego aktu wiedział o odwołaniu pełnomocnictw udzielonych w maju 1999r. przez ks.S. S., a ustalenie to wystarczająco i logicznie uzasadnił.
Wbrew wywodom apelacji , prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął , żeJ. L. (1)iM. O.działali wspólnie i w porozumieniu w zamiarze dokonania sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości , z wyłączeniem jej właściciela -P.. Nie ulega wątpliwości, żeM. O.stanął do aktu notarialnego w dniu 21 maja 2007r. w zastępstwieJ. L. (1)a zatem ,że zostało to między nimi uzgodnione oraz, że toJ. L. (1)od początku prowadził wszystkie działania i negocjacje związane ze sprzedażą nieruchomości „ serek wolski” a także zawarł umowę przedwstępną oraz aneks do tej umowy.
Jak ustalił Sąd Okręgowy, w czynnościach tychM. O.nie brał udziału. Skoro więcJ. L. (1)zwrócił się do niego z prośbą o przedmiotowe zastępstwo , to - jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy - nie jest wiarygodne by nie poinformował go o dotyczącym ich obu stanowiskuP.. Jeśli zatem oskarżony proszącM. O.o zastępstwo poinformował go o cofnięciu pełnomocnictw przezP.i o rzeczywistych przyczynach, dla których on sam nie może stanąć do aktu , aM. O.zgodził się go zastąpić – to w tym momencie zostało zawarte porozumienie obejmujące dokonanie sprzedaży nieruchomości, mimo braku pełnomocnictwa do działania w imieniu jej właściciela - a zatem z wyłączeniem właściciela.
Podkreślić jednak trzeba , że kwestia istnienia porozumienia zM. O.nie ma znaczenia dla odpowiedzialnościJ. L. (1). Gdyby bowiem przyjąć, żeM. O.– jak wyjaśnił – zastąpiłJ. L. (1), gdyż ten nie mógł być tego dnia wO., że nie wiedział o cofnięciu pełnomocnictw oraz, że działał z pełnym zaufaniem doJ.L.- oznaczałoby to , że oskarżony wykorzystując błądM. O.co do istnienia pełnomocnictwa, posłużył się nim dla realizacji zamierzonego celu w postaci sprzedaży przedmiotowych nieruchomości , z wyłączeniemP.. Takie ustalenie wykluczałoby – co oczywiste – przyjęcie porozumienia międzyJ. L. (1)aM. O., a zatem przesądziłoby o niemożności przyjęcia współsprawstwa.
Nie miałoby to jednak żadnego wpływu na ustalenia w zakresie sprawstwa oskarżonegoJ. L. (1). Ujawniony materiał dowodowy , prawidłowo oceniony przez Sąd Okręgowy nie pozostawia bowiem wątpliwości, że podpisanie umowy sprzedaży objęte było zamiarem bezpośrednim tego oskarżonego i stanowiło ostatni etap podjętych przez niego działań, którym towarzyszył z góry powzięty zamiar zadysponowania , z wyłączeniemP., należącym do niej prawem użytkowania wieczystego. Potwierdzeniem takiego ustalenia jest § 6 pkt. 2. aktu notarialnego z 27 sierpnia 2007 r. , w którym nabywcaR. B.ustanowiła hipotekę kaucyjną na nabytym prawie użytkowania wieczystego celem m.in. zapłaty wynagrodzenia wynikającego z umowy zlecenia z dnia 21 maja 1999 roku - w kwocie 10 142 878 ,00 złotych na rzecz adwokataJ. L. (1)( nieM. O., który podpisywał umowę sprzedaży ) .
Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny prawnej czynu przypisanego oskarżonemuJ. L. (1).
Wbrew  stanowisku skarżącego przywłaszczenie prawa majątkowego w rozumieniuart. 284 § 1 k.k.nie polega na rozporządzeniu tylko takim prawem majątkowym , które uprzednio znajdowało się w posiadaniu sprawcy.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 12.02.2009r . ( IV KK 3/09 ), że popełnienie przestępstwa przywłaszczenia prawa majątkowego (art. 284 § 1 k.k.) nie jest uzależnione od uprzedniego jego posiadania. Posiadanie, jako instytucja prawa cywilnego, oznaczająca stan faktyczny, polegający na władaniu określoną rzeczą przez posiadacza (art. 336 k.c.), nie obejmuje swoim zakresem praw majątkowych. Wymóg posiadania dotyczy jedynie cudzej rzeczy ruchomej.
Do znamion przestępstwa zart. 284 § 1 k.k.należy więc m.in. rozporządzenie jak swoim własnym cudzym prawem majątkowym (a takim prawem o charakterze majątkowym jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości), zaś kwestia posiadania, czyli stanu faktycznego nie ma znaczenia.
Skoro więc oskarżonyJ. L. (1)rozporządził jak własnym , bez żadnego po temu tytułu , należącym doP.prawem użytkowania wieczystego nieruchomości „ serek wolski” sprzedając goSpółce (...), a zatem działając z bezpośrednim zamiarem zatrzymania tego prawa przez nabywcę - czynem swym wypełnił dyspozycjęart. 284 § 1 k.k.
Prawidłowości tej oceny prawnej nie poddaje w wątpliwość okoliczność ,żeP.miała w zamian otrzymać ustaloną przez oskarżonego cenę .P.nie była bowiem w ogóle zainteresowana sprzedażą nieruchomości „ serek wolski”. Oskarżony dokonał tej sprzedaży samowolnie , wbrew znanej mu woliP.a jego zamiarem ( bezpośrednim) - co wynika z istoty umowy sprzedaży - było nieodwracalne pozbawienieP.prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.
Faktu tego nie zmienia zapis w § 5 pkt.2 umowy sprzedaży , że resztę ceny ( po odliczeniu zaliczki) nabywca zapłaci przelewem w terminie 21 dni od daty prawomocnego wpisu prawa użytkowania wieczystego na rzecz kupującej spółki. Zapis ten stanowi bowiem jedynie zabezpieczenie nabywcy , które jest uzasadnione z uwagi choćby na treść oświadczenia proboszczaP. G. (1), które przed podpisaniem tej umowy otrzymałaR. B.. Zwrócić należy uwagę , że w umowie przedwstępnej ( w dacie jej zawierania brak było podstaw by wątpić w legalność dokonywanej transakcji ) ustalono termin zapłaty reszty ceny na dzień poprzedzający zawarcie umowy przyrzeczonej.
Odnosząc się do przedstawionego w apelacji argumentu ,żeelement nieważności pełnomocnictwa z dnia 21 maja 1999 roku ( ujęty w treści zarzutu postawionego oskarżonemu ) pozostaje w sprzeczności z obowiązującą umową zlecenia , która w opisie czynu nie występuje jako nieważna…( str. 10 apelacji) należy na wstępie zwrócić uwagę , że opis czynu zawarty w zarzucie postawionym oskarżonemu , do którego odnosi się cytowany wywód apelacji , został w istotny sposób zmieniony przez Sąd - zatem wszystkie zarzuty apelacji winny odnosić się do opisu czynu przypisanego oskarżonemu , a nie do opisu czynu zarzucanego.
Podkreślenia wymaga , że choć istotnie w opisie przypisanego czynu zawarte jest stwierdzenie faktu, że oskarżony działał na podstawie nieważnego pełnomocnictwa podpisując aneks do umowy przedwstępnej , to przypisane oskarżonemu przestępcze działanie związane z zawarciem przedmiotowego aneksu polegało na usunięciu § 6 pkt. 4 umowy przedwstępnej , mimo, iż oskarżony wiedział ,że dokumenty w nim wymienione są niezbędne do zawarcia umowy sprzedaży.
Odnosząc się do wywodów apelacji, przypomnieć wypada że nieważność przedmiotowego pełnomocnictwa została prawomocnie stwierdzona w postępowaniach cywilnych przez sądy powszechne i Sąd Najwyższy .
Skarżący odwołując się do umowy zlecenia z 21 maja 1999 r. , która - jego zdaniem - obowiązuje do dziś, gdyż nie została zmieniona , pominął istotny zapis tej umowy stanowiący , że umową tą zleconoJ. L. (1)iK. D.sprzedawanie nieruchomości osobom i za cenę na warunkach uzgodnionych zP.( k. 173 ) . Oznacza to wymóg każdorazowego uzgadniania zP.( tzn. z uprawnionymi do tego organami) zarówno osób nabywców jak i ceny sprzedaży. Nie ulega wątpliwości ,że wymóg ten nie został przez oskarżonego spełniony.
Wbrew wywodom apelacji, Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił , że oskarżonyJ. L. (1)działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Zgodnie z umową zlecenia z 21 maja 1999 roku wynagrodzenie za sprzedaż nieruchomości miał otrzymać dopiero po jej dokonaniu i stanowić ono miało 25% uzyskanej ceny. Skoro - jak ustalił Sąd Okręgowy i jak wykazano wyżej - przypisane oskarżonemu działanie w postaci sprzedaży przedmiotowej nieruchomości było bezprawne , co oskarżony obejmował swoim bezpośrednim zamiarem , to nie ulega wątpliwości , że korzyść , którą w wyniku tego działania miał uzyskać i która stanowiła jego cel ( 25% ceny sprzedaży) także była bezprawna.
Nie jest zasadne kwestionowanie przez skarżącego uznania przez Sąd Okręgowy , że zaliczka wpłacona przy umowie przedwstępnej była korzyścią uzyskaną z przestępstwa gdyżnie wynika to z okresu przyjętego jako działanie bezprawne … a ponadto z założeń wynikających z umowy zlecenia oraz z umowy pełnomocnictwa( str. 11 apelacji) . Obrońca abstrahuje od faktu , że – co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – Sąd Okręgowy nie dlatego uznał wpłaconą zaliczkę za korzyść majątkową uzyskaną przez oskarżonego , że wpłynęła ona na jego konto ale dlatego ,że oskarżony nie przekazał jej na konto naP., co powinien uczynić w okresie ustalonym w opisie przypisanego mu czynu. Trafnie Sąd uznał , że jeśliP.nie rozliczyła się z oskarżonym za prowadzenie sprawy uzyskania przedmiotowej nieruchomości , winien dochodzić on swego prawa na drodze prawnej. Zwrócić trzeba uwagę , że oskarżony nie złożyłP.oświadczenia, o którym mowa wart.499 k.c.
Na marginesie należy zauważyć , że mimo stwierdzenia nieważności przedmiotowej umowy sprzedaży oskarżony nie zwrócił nabywcy otrzymanej zaliczki.
Wbrew wywodom apelacji Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości „ serek wolski” opierając się na opinii biegłego , co do której brak jest podstaw by kwestionować jej fachowość i rzetelność. Trafnie Sąd uznał , że dla potrzeb niniejszego postępowania ustalona cena sprzedaży nie ma znaczenia.
Odnosząc się do przedstawionych w wywodach apelacji zarzutów dotyczących sporządzonego przez Sąd Okręgowy uzasadnienia wyroku przede wszystkim przypomnieć wypada, że - zgodnie zart. 455 a k.p.k.– nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych wart. 424 k.p.k.
Stwierdzić jednak należy ,że uzasadnienie zaskarżonego wyroku, choć nie w pełni spełnia wymogiart. 424 k.p.k.pozwala na dokonanie instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia.
Nie można także zapominać ,że sąd odwoławczy orzeka nie na podstawie sporządzonego uzasadnienia, ale na podstawie materiału dowodowego ujawnionego przez sąd pierwszej instancji. oraz ,że przedmiotem apelacji jest wyrok, a nie jego uzasadnienie.
Przyznać trzeba ,że istotnie brak jest w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – co podnosi w wywodach apelacji skarżący - analizy orzeczeń Sądu Najwyższegodotyczących czynności prawnych dokonywanych przez osoby prawneK.iZwiązków (...)na terenieR. P..
Uzupełniając zatem uzasadnienie Sądu Okręgowego w tym zakresie Sąd Apelacyjny stwierdza, że analiza orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczącychKościoła (...), zapadłych w okresie poprzedzającym dokonanie przez oskarżonego przypisanego mu przestępstwa, wskazuje ,że Sąd Najwyższy jednolicie przyjmował ,iż normy wewnętrzne obowiązujące w strukturzeK.wpływają na ważność czynności prawnych związanych z zarządzaniem mieniem kościelnym.
I tak np.:
- w wyroku z 12.03.1997r. II CKN Sąd Najwyższy stanął na stanowisku , że kompetencje organów kościelnej osoby prawnej oceniać należy na podstawie jej statutu czyli prawa wewnętrznego a skutki naruszenia tych kompetencji na podstawieart. 39 § 1 k.c.w zw. zart. 38 i 35 k.c.;
- w wyroku z 27.07.2000r. ( IV CKN 88/00) Sąd Najwyższy uznał umowę kredytu zawartą bez zgody właściwego biskupa diecezjalnego za nieważną z uwagi na jej sprzeczność z prawem określającym sposób działania parafii jako osoby prawnej;
- w wyroku z 24.03. 2004r.( IC CK 108/03) Sąd Najwyższy wyraził pogląd , ważność dokonanych przez proboszcza czynności określonych w statucie zależy od zezwolenia władzy określonej w prawie kanonicznym. Sąd Najwyższy stwierdził też ,iż obok przepisów prawa kanonicznego podstawę do oceny ważności umowy według tego prawa stanowią także art. przepisyart. 35 i 38 k.c.
Przywołanie powyższych orzeczeń które oskarżony - jako adwokat, pełnomocnikK. (...)- powinien znać wskazuje, że jednolita linia orzecznictwa Sądu Najwyższego w okresie poprzedzającym dokonanie przedmiotowego czynu nie pozostawiała wątpliwości co do wpływu wewnętrznych norm obowiązujących w strukturze kościoła na ważność czynności prawnych związanych z zarządzaniem mieniem kościelnym.
Powoływanie się przez skarżącego na uchwałę Sądu Najwyższego z 19.12.2008r . III CZP 122/08 jest o tyle bezprzedmiotowe , że zapadła ona już po popełnieniu przez oskarżonego przypisanego mu czynu. Na marginesie jedynie wypada zwrócić uwagę ,odnosząc się do twierdzeń zawartych w wywodach apelacji, że w uchwale tej Sąd Najwyższy nie zajął stanowiska, że regulacje prawa kanonicznego są bez znaczenia dla skuteczności czynności prawnej rozporządzającej mieniemK.. Uznał bowiem , że sprzedaż nieruchomości bez wymaganego w prawie kanonicznym zezwolenia jest czynnością prawną niezupełną.
Skoro obrońca odwołuje się do uchwały Sądu Najwyższego zapadłej po popełnieniu przez oskarżonego przypisanego mu czynu, to dla pełnego obrazu zasadnym wydaje się przywołanie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12.01.2011r. ( I CSK 182/10) , w którym Sąd Najwyższy stwierdził , że zakres kompetencji organówP.K. (...)wR. P.określa Zasadnicze Prawo Wewnętrzne tegoK.oraz jego Regulamin(...)

    .

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Sąd Apelacyjny uznał apelację obrońcy oskarżonegoJ. L. (1)za niezasadną.
Niezasadna jest także apelacja osobista oskarżonegoJ. L. (1), której zarzuty i argumentacja są w większości tożsame z zarzutami podniesionymi w apelacji jego obrońcy. Tak więc wystarczające będzie ustosunkowanie się tylko do tych zarzutów , które nie zostały zgłoszone w apelacji obrońcy.
Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że oskarżony wiedział , że niektóre zapisy z pełnomocnictwa oraz umowy zlecenia z 21 maja 1999 roku a także forma reprezentacjiP.przy podpisywaniu tych umów były niezgodne z treścią Zasadniczego Prawa Wewnętrznego stwierdzić trzeba , że zarzut ten jest bezprzedmiotowy bowiem Sąd Okręgowy - jak już zauważono wyżej – przyjął , że w dacie zawarcia tych umów oraz w dacie zawarcia umowy przedwstępnej oskarżony był przekonany , iż jest prawidłowo umocowany.
Kolejny zarzut podniesiony przez oskarżonego dotyczy ustalenia przez Sąd, że przyczyną podpisania aneksu do umowy przedwstępnej była zmiana na stanowisku proboszcza mimo, iż z materiału dowodowego w szczególności z zeznańC. P.wynika, że Rada(...)wiedziała o zamiarze sprzedania przedmiotowej nieruchomości i ksiądzS. S.miał jej przyzwolenie na szukanie kupca.
Przypomnieć zatem należy ,że Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom świadkaC. P., z których wynika ,że członkowie Rady wiedzieli, że są prowadzone rozmowy na temat ewentualnej sprzedaży „ serka wolskiego” jednak nie znali żadnych konkretów oraz ,że ksiądzS. S., który miał przyzwolenie Rady na szukanie kupca nie składał żadnych sprawozdań dotyczących tych rozmów.
Przypomnieć też należy, odnosząc się do argumentów przedstawionych przez oskarżonego ,że Sąd Okręgowy wiążąc podpisanie aneksu do umowy przedwstępnej z wyborem nowego proboszcza jednoznacznie stwierdził , żeistniała realna obawa , o czymJ. L.doskonale wiedział ,że nowe władzeP.nie będą chciały sprzedać działki i nie będzie można uzyskać wymaganej zgody Zgromadzenia Parafialnego i Konsystorza.( str. 73 uzasadnienia) . Jeśli się zważy ,że w dacie podpisania aneksu jedyną nową władzą był proboszcz, wydaje się oczywistym, że obawa o której mowa dotyczyła stanowiska jakie zajmie w tej sprawieP. G. (2). Nie bez znaczenia jest też fakt, że w maju 2007 roku upływała kadencja Rady(...).
Podkreślić trzeba , że ani w swych wyjaśnieniach ani w swej apelacji ,J. L. (1)nie wskazał żadnego logicznego wytłumaczenia uzasadniającego podpisanie przedmiotowego aneksu , które mogłoby podważyć ustalenie Sądu w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu ustalenia przez Sąd , że w oświadczeniu z sierpnia 2007r. adresowanym dospółki (...)oskarżony potwierdził, że udzielone jemu iM. O.pełnomocnictwa są ważne , podczas gdy z oświadczenia tego wynika jedynie ,że oskarżony w imieniu własnym wskazał , że do dnia 27.04.2007 r. nikt ze stronyP.nie kwestionował ani pełnomocnictwa ani umowy zlecenia - stwierdzić przede wszystkim trzeba ,że okoliczność podniesiona w zarzucie jest dla odpowiedzialności oskarżonego bez znaczenia. Zauważyć jednak wypada, że wprawdzie w oświadczeniu zawarte jest przywołane w apelacji twierdzenie, ale w pozostałej części swego oświadczenia oskarżony dowodził, że umocowanie jego iM. O.było prawidłowe. Zapewniał także – wbrew prawdzie – że do wykonania umowy przedwstępnej nie jest wymagana żadna dodatkowa zgoda jakiegokolwiek organuP..
W pozostałym zakresie zarzuty apelacji oskarżonegoJ. L. (1)pokrywają się z zarzutami podniesionymi przez jego obrońcę.
Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności , przy uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego w przedmiocie winy oskarżonegoJ. L. (1), a kwalifikację prawną przypisanego mu czynu , przyjętą przez Sąd uznał za prawidłową.
Z urzędu Sąd Apelacyjny skorygował podstawę prawną wymiaru kary wobec oskarżonego, przyjmując iż stanowi ją wyłącznieart. 294 § 1 k.k.
Niezasadna jest także apelacja obrońcy oskarżonejR. B..
Na wstępie należy stwierdzić ,że w odniesieniu do zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 284 §1 k.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na błędnym uznaniu, że oskarżonyJ. L. (1)dopuścił się przywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego „ serka wolskiego” - aktualne są argumenty przedstawione w niniejszym uzasadnieniu w odniesieniu do zarzutów zgłoszonych przez obrońcę oskarżonegoJ. L. (1).
Dodatkowo odnosząc się do argumentacji przedstawionej w apelacji obrońcy oskarżonejR. B.podkreślić trzeba, że - zgodnie z utrwaloną wykładnią przepisuart. 284 § 1 k.k.- skutek stanowiący znamię przestępstwa przywłaszczenia powstaje w chwili rozporządzenia rzeczą przez sprawcę z wyłączeniem osoby uprawnionej, a więc gdy wola rozporządzenia rzeczą zostaje uzewnętrzniona poprzez zachowanie sprawcy.  Czynność sprawca w postaci podpisania przedmiotowej umowy sprzedaży , bez umocowania, była właśnie takim rozporządzeniem a zatem skutek , w postaci utraty przezP.przedmiotowego prawa nastąpił w tej właśnie chwili. Wartość tego prawa stanowiąca o wysokości ustalonej szkody została przez Sąd ustalona na podstawie opinii biegłego, co do której - jak już wskazano wyżej – brak jest podstaw by kwestionować jej fachowość i rzetelność.
Zwrócić należy też uwagę – przechodząc na grunt przepisów prawa cywilnego orazustawy o gospodarce nieruchomościami- że z chwilą zawarcia notarialnej umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, nabywca nabył prawo do złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej , zatem swobodne dysponowanie przedmiotowym prawem przezP.zostało wyłączone. Złożenie takiego wniosku - co oczywiste - objęte było zamiarem zarówno oskarżonegoJ. L. (1)jak i oskarżonejR. B., która - nawet jeśli założyć , że nieznana jej była wymagana procedura - dowiedziała się o niej z trakcie podpisywania przedmiotowego aktu notarialnego ( § 13 umowy stanowi m.in., że na podstawie niniejszej umowyR. B.wnosi do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa X Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonanie wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzeczspółki (...).).
Odnosząc się do zarzutu apelacji, w którym obrońca kwestionuje ustalenie ,że oskarżonaR. B.obejmowała zamiarem przynajmniej ewentualnym dokonanie czynu zabronionego przezJ. L. (3)iM. O.stwierdzić trzeba ,że oskarżona wiedziała o odwołaniu im pełnomocnictw przezP.- otrzymała bowiem w dniu 11 maja 2007 roku oświadczenie proboszczaP. G. (1)w tym przedmiocie. Wobec jednoznacznej w swej wymowie treści § 3 tegoż oświadczenia , stanowiącego m.in. ,żeP.nie zamierza udzielićJ. L. (1)iM. O.pełnomocnictw do reprezentowania jej w jakichkolwiek sprawach - zasadnie Sąd Okręgowy uznał , że oskarżona wiedziała, iż przy podpisywaniu przedmiotowej umowy w imieniuP.występuje osoba nieuprawniona.
Podnoszony w apelacji argument, że oskarżona dysponowała w dacie umowy przyrzeczonej postanowieniem Sądu Rejonowego, z któregojednoznacznie wynika , że oświadczenie księdzaG.nie mogło i nie spowodowało nieważności pełnomocnictwa( str. 4 apelacji ) - abstrahuje od rzeczywistej treści zawartego w uzasadnieniu tegoż postanowienia stwierdzenia dotyczącego oświadczeniaP. G. (1). Sąd stwierdził bowiem ,że  oświadczenie złożone przezP. G. (1)nie jest podstawą stwierdzenia nieważności umowy.( k. 1456 -1457 )
Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że przypisane oskarżonej działanie polegało na podpisaniu umowy z osobą , której odwołano pełnomocnictwo , a nie z osobą działającą na podstawie nieważnego ( bo sporządzonego z naruszeniem odpowiednich przepisów ) pełnomocnictwa.
Kolejna podnoszona w apelacji okoliczność , że oskarżona otrzymała zapewnienie od notariusza, iż pełnomocnictwa nie zostały odwołane nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym. W akcie notarialnym sprzedaży zawarte jest wprawdzie takie zapewnienie ale złożone nie przez notariusza lecz przezM. O..
Skoro więc oskarżonaR. B.wiedząc o odwołaniu przedmiotowych pełnomocnictw przystąpiła do aktu, do którego w imieniuP.stanął nieumocowany jużM. O.- uprawnione jest ustalenie, że godziła się na to , iż w ten sposób pomaga w rozporządzeniu prawem użytkowania wieczystego „ serka wolskiego”, z wyłączeniem osoby uprawnionej ,P.. Zamiarem swoim obejmowała także cel działania oskarżonego ( uzyskanie korzyści majątkowej w wyniku podpisania tego aktu ) - co wynika jednoznacznie z treści tegoż aktu, w którym opisano umowę zlecenia ( § 3 d ) oraz w którym ustanowiła na nabytym prawie umowną hipotekę kaucyjną z tytułu wynagrodzenia na rzeczJ. L. (1)w wysokości 25% ceny sprzedaży (§ 5 pkt. 6.2) .
W świetle powyższego niezasadny jest także zgłoszony jako ewentualny zarzut braku ustalenia przez Sąd , że oskarżona działała w warunkachart. 30 k.k.
Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące planów(...)w stosunku do nabywanej nieruchomości są o tyle bez znaczenia dla ustaleń o winie oskarżonej , że przyczyny dla których spółka nabywała przedmiotową nieruchomość są nieistotne. Dla ustaleń tych istotne jest toR. B.przystąpiła do umowy sprzedaży w warunkach opisanych wyżej.
Odnosząc się do zarzutu braku uznania przez Sąd ,że to(...)była podmiotem pokrzywdzonym w niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę , że poniesienie przez spółkę kosztów oraz utrata zadatku stanowią wprawdzie konsekwencję przedmiotowego czynu oskarżonegoJ. L. (1)iR. B., jednak nie zmienia to faktu ,że pokrzywdzonym przez samowolne przywłaszczenie prawa przez oskarżonych był właściciel tego prawa tj.P..
Niezasadny jest zarzut obrazyart. 14 k.p.k.polegającej na wyjściu poza ramy oskarżenia. Przypomnieć wypada, że ramy oskarżenia wyznacza zdarzenie historyczne będące przedmiotem osądu a nie proponowana aktem oskarżenia kwalifikacja prawna czynu. Zdarzenie historyczne będące przedmiotem osądu w niniejszej sprawie - to zawarcie przez oskarżoną umowy sprzedaży użytkowania wieczystego nieruchomości „ serek wolski” należącego doP.(...)wW..
Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że nawet całkowite zmiany w opisie czynu przypisanego w porównaniu z czynem zarzucanym nie oznaczają jeszcze naruszenia tożsamości czynu i zasady skargowości. Niejednokrotnie Sąd Najwyższy wyrażał pogląd , że kryterium oceny tożsamości czynu należy odnosić do zdekodowania woli oskarżyciela co do oskarżenia o określone zdarzenie historyczne. Jeżeli więc po analizie materiału dowodowego, sąd dochodzi do wniosku, że oskarżyciel zamierzał określone zdarzenie historyczne objąć skargą, to choć uczynił to nieprawidłowo co do przedstawionej oceny prawnej, to zmiana kwalifikacji prawnej nie powoduje naruszenia zasady skargowości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny uznał za zasadny jedynie zarzut nieustalenia postaci zamiaru oskarżonej ( i ustalił że działała ona w zamiarze ewentualnym) , w pozostałym zaś zakresie apelację obrońcyR. B.uznał za niezasadną.
Niezasadna jest także apelacja obrońcy oskarżonejM. S..
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zarzut 1 jest o tyle bezprzedmiotowy, że z opisu czynu przypisanego oskarżonej jednoznacznie wynika ,że nie przypisano jej niezweryfikowania umocowania pełnomocnika występującego w imieniuP..
Odnosząc się do podniesionego w zarzucie 1.1 pominięcia przez Sąd Okręgowy wniosków uchwały(...)z 15.11.2008r. Krajowej Rady Notarialnej stwierdzić przede wszystkim należy ,że sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne prawne i nie ma obowiązku uwzględniać opinii prawnej innych podmiotów. Skoro jednak obrońca odwołuje się do wniosków wskazanej wyżej uchwały - zwrócić należy uwagę ,że nie dotyka ona kwestii związanych z przypisanym oskarżonej czynem. Oskarżonej nie przypisano bowiem ani popełnienia czynu zart. 321 § 1 k.k.ani zart. 271 § 1 k.k.
Wbrew zarzutom podniesionym wpkt. 2.2. i 3a apelacji - Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił , że oskarżona nie dopełniła obowiązków wynikających zart. 80 ustawy Prawo o notariacie.
Jak już wskazano wyżej , do zbycia nieruchomości stanowiącej własnośćP.niezbędna jest każdorazowa uchwała Zgromadzenia(...)zatwierdzona przez KonsystorzaK.( § 12 pkt.2 lit. F, § 13 pkt. 1 ,§ 16 pkt. 1 i 5 Regulaminu(...)). Regulamin(...)wydany na podstawie § 26 Zasadniczego Prawa WewnętrznegoK.obowiązuje od 18 marca 2000 roku.
Niesporne jest, żeM. S.sporządziła przedmiotową umowę sprzedaży mimo braku dokumentów stwierdzających spełnienie powyższego wymogu.
Odnosząc się do argumentu podniesionego w apelacji , że stosowanie Prawa wewnętrznego kościoła stanowiło w dacie podpisania tej umowy istotne zagadnienie prawne będące przedmiotem sporów, wystarczy w tym miejscu - odwołując się do wyroków Sądu Najwyższego wskazanych na str. 11-12 niniejszego uzasadnienia - stwierdzić, że Sąd Najwyższy jednolicie przyjmował, iż normy wewnętrzne obowiązujące w strukturzeK.wpływają na ważność czynności prawnych związanych z zarządzaniem mieniem kościelnym. Uprawnionym wydaje się stanowisko , że notariuszowi sporządzającemu tego typu umowy, winny być znane orzeczenia Sądu Najwyższego w tym zakresie .
W tym stanie rzeczyM. S.- jak słusznie uznał Sąd Okręgowy - miała obowiązek sprawdzenia aktów wewnętrznychK., gdyż do nich wprost nawiązuje Ustawa O stosunku Państwa doK. (...)w RP.
Podkreślenia wymaga ,że oskarżona dysponowała umową przedwstępną, w której pełnomocnikP.zobowiązał się do przedłożenia przy zawarciu umowy przyrzeczonej sporządzonych we właściwej formie i treści uchwał w przedmiocie zezwolenia na zbycie przez sprzedający podmiot prawa użytkowania wieczystego wskazanego gruntu. Oskarżona, aby uczynić zadość obowiązkowi czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron umowy ( w tym wypadkuP.) winna zatem sprawdzić odpowiednie przepisy , które legły u podstaw wskazanego wyżej zobowiązania.
Na marginesie jedynie trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę - odpowiadając na wyrażone w apelacji wątpliwości czy osoba niezwiązana zK. (...)miała dostęp do tych przepisów - że z treści umowy przedwstępnej jednoznacznie wynika ,że sporządzającemu ją notariuszowiJ. R.przepisy te były znane. Jak wynika z wyjaśnieńJ. R., to z jego inicjatywy znalazł się w umowie przedmiotowy zapis.
Trafnie Sąd Okręgowy uznał, że późniejsze wykreślenie w drodze aneksu tego zapisu winno dać oskarżonej asumpt do powzięcia wątpliwości co do essentialia negoti zawieranej umowy.
Obowiązku sprawdzenia przez oskarżoną przedmiotowych przepisów nie wyłączyło – wbrew stanowisku skarżącego – oświadczenieM. O.stawającego do aktu imieniuP., że dla dokonania czynności objętej tym aktem nie jest wymagana zgoda żadnego innego organu. Zważyć bowiem trzeba, żeM. O.nie był stroną , lecz jej pełnomocnikiem a złożone przez niego oświadczenie pozostawało w sprzeczności z zapisem w akcie notarialnym umowy przedwstępnej, z którego wynikała konieczność uzyskania zgód określonych organów . W takiej sytuacji, by uczynić zadość obowiązkowi dbałości o interesy stron – powinnością notariusza było zapoznanie się z przepisami wewnętrznymiK..
Nadto trudno sobie wyobrazić , by notariusz mógł sprostać obowiązkowi udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności ( art. 80 § 3 u o n.), jeśli nie znał regulacji prawnych odnoszących się do tej czynności .
Podnoszony w apelacji brak określenia w przepisach Regulaminu(...)skutków niedotrzymania ustanowionych nimi wymogów zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości kościelnych nie oznacza , że notariusz ma prawo te przepisy ignorować. Zważyć bowiem trzeba, że obowiązkiem notariusza jest wykazanie zawodowej staranności aby sporządzony przez niego akt notarialny odpowiadał w pełni woli oraz wiedzy stron ( z uzasad. wyroku SN z 20.01.2004r IICK 357/2002).
Odnosząc się do zarzutu 3 b apelacji należy przypomnieć , że skutek stanowiący znamię przestępstwa przywłaszczenia powstaje w chwili rozporządzenia rzeczą przez sprawcę z wyłączeniem osoby uprawnionej, a więc gdy wola rozporządzenia rzeczą zostaje uzewnętrzniona poprzez zachowanie sprawcy.
Trafnie więc Sąd Okręgowy uznał , że w wyniku umowy sporządzonej przez oskarżonąP.utraciła prawo użytkowania wieczystego.
Wartość tego prawa, stanowiąca o wysokości ustalonej szkody, została przez Sąd Ustalona na podstawie opinii biegłego, co do której - jak już wskazano wyżej - brak jest podstaw by kwestionować jej fachowość i rzetelność.
Trafnie Sąd Okręgowy podkreślił, że dla oceny czy szkoda jest istotna , ważne jest to czy stanowiła ona istotną dolegliwość w momencie jej wyrządzenia a nie po upływie znacznego czasu od chwili jej wyrządzenia . Dlatego bez znaczenia jest fakt, iż na skutek późniejszych działańP.szkoda została naprawiona poprzez przywrócenie poprzedniego stanu własności prawa użytkowania nieruchomości „serek wolski”.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, przy uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Apelacyjny uznał apelację obrońcy oskarżonejM. S.za niezasadną.
Kary wymierzone oskarżonymJ. L. (1)iM. S.oraz kara grzywny orzeczona wobec oskarżonejR. B.nie noszą cech rażącej niewspółmierności. Zostały orzeczone z uwzględnieniem wszystkich okoliczności podmiotowych i przedmiotowych a okoliczności te znalazły należyty wyraz w ich wysokości.
Dotychczasowy nienaganny tryb życia oskarżonegoJ. L. (4)skutkował zastosowaniem warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej mu kary pozbawienia wolności.
Sytuacja materialna oskarżonych a także ich warunki osobiste i rodzinne znalazły odpowiedni wyraz w wysokości stawek dziennych orzeczonych kar grzywny.
Cech rażącej surowości nie nosi także orzeczony wobecJ. L. (1)środek karny. Podzielając w całej rozciągłości argumentację Sądu Okręgowego w tym zakresie, należy podkreślić , iż charakter czynu , fakt , iż został on popełniony na szkodę klienta, w istotnym stopniu poddają w wątpliwość etyczne predyspozycje oskarżonego do wykonywania zawodu adwokata.
Sąd Apelacyjny obniżył karę pozbawienia wolności wymierzoną oskarżonejR. B.oraz skrócił okres warunkowego zawieszenia jej wykonania , uznając, że orzeczenie kar w tym samym wymiarze wobec tej oskarżonej i wobec oskarżonegoJ. L. (1)sprawia, iż wyrok nie jest wewnętrznie sprawiedliwy.
Podkreślenia przede wszystkim wymaga całkowicie odmienna motywacja każdego z oskarżonych – celem oskarżonejR. B.było wyłącznie zawarcie umowy korzystnej dla spółki , której była prezesem. Przypisanego jej czynu dopuściła się w zamiarze ewentualnym. Wreszcie - w wyniku przedmiotowej umowy Spółka poniosła istotne straty.
Z tych względów Sąd Apelacyjny zmienił częściowo orzeczenie o karze wobecR. B..
Apelacja prokuratora jest niezasadna.
Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił , że oskarżonyJ. R.nie dopełnił obowiązku należytego sprawdzenia poprawności pełnomocnictwa udzielonegoJ. L. (1)przezP.. Zwrócić należy uwagę , że z § 42 i 44 Regulaminu(...)( obowiązującego od 2000 r) jednoznacznie wynika, że proboszcz reprezentuje parafę na zewnątrz z tym ,że reprezentacja ta nie obejmuje upoważnienia do podejmowania czynności zarządzających jej majątkiem . Wobec tak jednoznacznego unormowania , zasadnie Sąd Okręgowy uznał , iż oskarżonyJ. R.winien zweryfikować poprawność pełnomocnictwa , którym legitymował się oskarżonyJ. L. (1).
Zwrócić należy też uwagę ,że pełnomocnictwo do sprzedaży nieruchomości winno być pełnomocnictwem szczególnym.
Prawidłowo też Sąd Okręgowy uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia , że w wyniku umowy przedwstępnej sporządzonej przezJ. P.poniosła rzeczywistą istotną szkodę, a stanowisko swe wyczerpująco i logicznie uzasadnił.
Wobec braku potrzeby powtarzania argumentacji Sądu Okręgowego, którą Sąd Apelacyjny w całości podziela, wystarczy w tym miejscu podkreślić , że oskarżonyJ. R.zawarł w sporządzonym przez siebie akcie notarialnym takie warunki zawarcia umowy przyrzecznej , które zabezpieczały interesyP..
W tej sytuacji zważywszy, że apelacja prokuratora nie przedstawiła argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń - Sąd Apelacyjny uznał ją za niezasadną.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej względy Sad Apelacyjny orzekł jak w wyroku.