Sygn. akt : II AKa 162/07

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2007 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicachw II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący

SSA Barbara Suchowska (spr.)

Sędziowie

SSA Bożena Summer-Brason
SSO del. Piotr Mirek

Protokolant

Izabela Rybok

przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Siemińskiej
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2007 r. sprawy
M. R.ur. (...)wK.
synaW.iT.
oskarżonego zart. 280§2 k.k.i innych
na skutek apelacji obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2007r.
sygn. akt. IV K 198/06
1/ zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że stosując nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawieart. 60§1 i §6 pkt 1 k.k.łagodzi orzeczoną wobecM. R.w punkcie 1 karę do 2 ( dwóch) lat pozbawienia wolności;
2/ uchyla orzeczenie zawarte wpunkcie 3i na podstawieart. 85 k.k.orazart. 86§1 k.k.wymierza oskarżonemu nową karę łączną w wysokości 2 ( dwóch) lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet na podstawieart. 63§1 k.k.okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 16 października 2006 roku do dnia 31 maja 2007 roku;
3/ w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
4/ zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym, obciążając nimi Skarb Państwa.
Sygn. akt II AKa 162/07

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 roku uznał oskarżonegoM. R.za winnego przestępstw zart. 280 § 2 kkoraz zart. 18 § 2 kkw zw. zart. 233 § 1 kkpolegających na tym, że:

-

w dniu 12 października 2006 roku wR.po uprzednim przyłożeniu do szyi pokrzywdzonejM. W.niebezpiecznego przedmiotu w postaci rozbitej szyjki szklanej butelki zażądał od niej wydania pieniędzy i następnie zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 1.650 zł, cztery paczki papierosów(...)oraz puszkę z piwem(...)tj. przedmioty o łącznej wartości 1.675 zł na szkodęB. Ś.i za ten czyn na podstawieart. 280 § 2 kkskazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności;

w dniu 16 października 2006 roku wR.chcąc, byP.G.zeznał nieprawdę co do faktu, iż w dniu 12 października 2006 roku przebywali cały dzień razem – to jest istotnej okoliczności dla postępowania karnego o sygn.(...)– nakłaniał go do tego i za ten czyn na podstawieart. 19 § 4 kkw zw. zart. 233 § 1 kkskazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawieart. 85 kki86 § 1 kkwymierzył oskarżonemu jedną karę łączną w wysokości 3 lat pozbawienia wolności określając równocześnie w oparciu oart. 62 kk, że winien ją odbywać w zakładzie karnym dysponującym oddziałem dla wymagających leczenia odwykowego od uzależnienia alkoholowego.
Na mocyart. 63 § 1 kkna poczet tej kary zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 16.10.2006r. do 20.02.2007r.
Zasądził, na podstawieart. 46 § 1 kkod oskarżonego na rzecz pokrzywdzonejB. Ś.kwotę 950 zł tytułem naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody.
Zwolnił oskarżonego od kosztów postępowania.
Wyrok powyższy w całości zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając:

-

obrazę przepisów prawa materialnego tj.art. 53 i 54 kkpoprzez nieuwzględnienie wszystkich przesłanek, którymi sąd winien się kierować przy wymiarze kary w stosunku do młodocianego oskarżonego;

obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 202 § 1 kpkpoprzez zaniechanie powołania biegłych lekarzy psychiatrów mimo istnienia uzasadnionych przesłanek, co miało wpływ na treść orzeczenia;

obrazę przepisów prawa procesowego tj.art. 7 kpkpoprzez uznanie, iż oskarżony dopuścił się czynu opisanego w pkt II wyroku, mimo iż przeczą temu dowody, co miało wpływ na treść orzeczenia.

Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do sądu I instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego w szczególności poprzez dopuszczenie dowodu z opinii, o której mowa wart. 202 § 1 kpk,
ewentualnie o:
zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary.
Sąd Apelacyjny, w wyniku rozpoznania złożonej apelacji uznał, iż jedynie w części zasługuje ona na uwzględnienie i dokonał zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie kary, co do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 1, to jest rozboju zart. 280 § 2 kkoraz w części obejmującej karę łączną.
Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego zarzutów podnieść trzeba, że większość z nich jest całkowicie chybiona a odniesienie się do tejże apelacji jest utrudnione wobec braku spójności argumentów zaprezentowanych w jej uzasadnieniu.
Na wstępie stwierdzić należy, że sąd I instancji przeprowadził w sprawie niniejszej postępowanie prawidłowo. Wszystkie zgromadzone dowody ocenił wnikliwie, zgodnie z dyrektywami zawartymi wart. 7 kpk, a nadto wyciągnął z nich trafne wnioski zarówno w zakresie winy oskarżonego jak i kwalifikacji prawnej przypisanych mu czynów. Trzeba też dodać, że stanowisko swoje w sposób staranny i wyczerpujący przedstawił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, spełniających wszystkie kryteria wynikające zart. 424 kpk.
Zaniechanie badań psychiatrycznych oskarżonego, na co powołuje się obrońca, nie jest wynikiem błędnego procedowania przez Sąd Okręgowy a raczej nie występowania uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia takiego dowodu, istnienia których nie wykazał skarżący w złożonym środku odwoławczym.
Przytoczone w uzasadnieniu apelacji argumenty, dotyczące stanu nietrzeźwości oskarżonego w chwili czynu, co jest faktem bezspornym i oczywistym oraz jego młodego wieku, w zestawieniu z prawidłowo ustalonymi danymi o jego osobie, udokumentowanymi w aktach sprawy, są nie do zaakceptowania. Z akt wynika bowiem m.in. że oskarżony jest zdrowy, nie leczył się psychiatrycznie, uczęszczał do szkoły średniej, a zarejestrowany jako poborowy otrzymał kategorię zdrowia A.
Sam fakt spożycia nadmiernej ilości alkoholu w dniu popełnienia przestępstwa, nie jest wystarczający do przyjęcia istnienia uzasadnionej podstawy do dopuszczenia dowodu z opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego.
Nie może też być mowy o obligatoryjności takiej decyzji, na co powołuje się obrońca, która zawsze jest wynikiem swobodnego uznania organu procesowego opartego na ocenie konkretnego przypadku.
Wprawdzie przepisart. 202 § 1 kpknie wskazuje, kiedy należy dopuścić dowód z opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego aleuzasadnione wątpliwościco do poczytalności oskarżonego, jako podstawa dopuszczenia dowodu z takiej opinii, znajdująca pośrednio oparcie wart. 79 § 1 pkt 3 kpkjest powszechnie akceptowana zarówno w judykaturze jak i doktrynie.
Dla zaistnienia takiej uzasadnionej wątpliwości wystarczające wprawdzie jest uprawdopodobnienie, że poczytalność oskarżonego mogła być w jakimś stopniu co najmniej ograniczona, jednak musi się to opierać na rzeczywistych, obiektywnych przesłankach, których w przypadku tu omawianym brak.
Za całkowicie niezrozumiałe uznać z kolei należy dalsze przytoczone w apelacji argumenty, odnoszące się do czynu pierwszego, w których podważa się w zasadzie główne ustalenia sądu I instancji, oparte w znacznej części na wyjaśnieniach oskarżonego przyznającego się częściowo do winy. Podjęta w apelacji próba podważenia tych ustaleń sprzeczna jest ze wszystkimi zgromadzonymi w sprawie dowodami.
Faktem jest, że pokrzywdzonaM. W.nie rozpoznała oskarżonego oraz stwierdziła, że nie wyczuła od napastnika alkoholu a zwróciła jedynie uwagę na „dziwne oczy”, co jest jednak całkowicie zrozumiałe, gdy weźmie się pod uwagę dynamikę akcji i stres jaki jej wówczas towarzyszył. Bezsporne jest przecież, co wynika też z innego fragmentu uzasadnienia apelacji, że oskarżony w znacznej części przyznał się do dokonania tego przestępstwa, kwestionując jedynie treść wypowiadanych wówczas słów i sposób posłużenia się rozbitą szyjką butelki, a także ilość skradzionych pieniędzy, w której to kwestii stanowczy już nie był, dopuszczając możliwość utraty części z nich.
Przypomnieć w tym miejscu też należy, że część pieniędzy została w toku postępowania zabezpieczona w mieszkaniu pozostającym w dyspozycji oskarżonego a paczkę skradzionych papierosów odnaleziono w miejscu przez niego wskazanym. Tym samym stwierdzić trzeba, że brak rozpoznania osoby oskarżonego przez świadkaW.absolutnie nie podważa prawidłowych ustaleń sądu w tym zakresie poczynionych.
Pozostając przy rozstrzygnięciu dotyczącym omawianego wyżej przestępstwa zgodzić jednak należy się ze skarżącym w tym, iż orzekając wobec oskarżonego karę Sąd Okręgowy w niewystarczającym stopniu uwzględnił dyrektywę zawartą wart. 54 § 1 kk.
M. R.jest człowiekiem bardzo młodym. Przypisane mu przestępstwo popełnił jako sprawca młodociany. Nie był wcześniej karany. W opinii szkolnej wskazano wprawdzie na okoliczności świadczące o rozwijającym się procesie demoralizacji, jednakże istnieją, zdaniem sądu odwoławczego podstawy do przyjęcia, że rozpatrywane tu przestępcze działanie stanowiło epizod w jego życiu. Powyższe oraz fakt, iż nie pochodzi on z patologicznej rodziny uzasadnia potrzebę orzeczenia takiej kary, która z jednej strony uświadomi oskarżonemu naganność jego postępowania, a z drugiej – będzie miała właściwy walor wychowawczy.
Tym samym Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą podstawy do zastosowania na podstawieart. 60 § 1 i § 6 pkt 1 kkdobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary za czyn zart. 280 § 2 kki uwzględniając okoliczności jego popełnienia ale także postawę oskarżonego, który w zasadniczej części przyznał się i przeprosił pokrzywdzoną, za odpowiednią uznał karę 2 lat pozbawienia wolności. Kara ta z jednej strony nie będzie nazbyt surowa a z drugiej strony, nie wywoła u oskarżonego przeświadczenia o pobłażliwości dla sprawców tego typu przestępstw a także opłacalności ich popełniania. Pozwoli ona jednak przede wszystkim na odpowiednio szybki powrót oskarżonego do społeczeństwa i umożliwi mu kontynuowanie nauki.
Nie znalazł natomiast sąd odwoławczy podstaw do jakiejkolwiek ingerencji w orzeczenia Sądu Okręgowego w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu w pkt 2 wyroku, które jest wynikiem również prawidłowo przeprowadzonego w tym przedmiocie postępowania.
Dokonana przez sąd I instancji ocena dowodów, w tym zeznań świadkaP.G.i wyjaśnień oskarżonego, nie budzi żadnych wątpliwości.
Wymierzonej w tym przypadku kary nie sposób uznać za rażąco surową, kształtując natomiast nową karę łączną sąd odwoławczy, tak samo jak sąd I instancji, kierował się zasadą absorpcji.
Za całkowicie nie przekonujące i zbyt daleko idące uznał sąd odwoławczy przywołane w apelacji argumenty, odnoszące się do możliwości zastosowania względem oskarżonego warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Charakter i okoliczności popełnionych przestępstw, a w szczególności wysoce społecznie szkodliwego czynu zart. 280 § 2 kk, a także dotychczasowy tryb życia oskarżonego sprzeciwiają się przyjęciu, by takie rozstrzygnięcie było wychowawczo usprawiedliwione i wystarczające dla osiągnięcia celów kary.
Nie podzielił natomiast Sąd Apelacyjny stanowiska sądu I instancji, by zachodziła obecnie potrzeba zastosowaniaart. 62 kki wskazania jako właściwego do wykonywania kary zakładu karnego dysponującego oddziałem dla osób wymagających leczenia odwykowego od uzależnienia alkoholowego, pozostawiając tę kwestię organom właściwym do wykonania orzeczenia.
Wskazanie sądu I instancji w tym przedmiocie, poza wiedzą ogólną o oskarżonym i prowadzonym przez niego trybie życia, nie opiera się na żadnych konkretnych podstawach. W szczególności zaś potrzeba takiego leczenia oskarżonego, w jego aktualnej sytuacji, nie została potwierdzona w sposób fachowy i niewątpliwy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku, zwalniając oskarżonego, w oparciu o przepisart. 624 kpkod obowiązku poniesienia kosztów postępowania, uwzględniając jego sytuację materialną i osobistą.
/AW