Sygn. akt II AKa 289/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Jarosław Góral

Sędziowie: SA – Mirosława Strzelecka

SA – Anna Zdziarska (spr.)

Protokolant: sekr. sąd. – Kazimiera Zbysińska

przy udziale prokuratora Jacka Pergałowskiego
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012 r.
sprawyM. L. (1)
oskarżonego o czyny zart. 280 § 2 k.k., zart. 280 § 1 k.k., zart. 245 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

od wyroku Sądu Okręgowegow. W.

z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VIII K 5/11

1
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. L. (1), uznając apelację jego obrońcy za oczywiście bezzasadną;

2
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. S.z Kancelarii Adwokackiej wW.600 (sześćset) złotych oraz 23 % podatku VAT od tej kwoty tytułem wynagrodzenia za obronę pełnioną z urzędu przed Sądem Apelacyjnym;

3
zwalnia oskarżonegoM. L. (1)od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Ł. K. (1)orazM. L. (1)zostali oskarżeni o to , że :
1. w dniu 16 listopada 2010 r. wW.w pobliżu(...), działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali rozboju na osobieS. P. (1)w ten sposób, że zabrali w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 30 zł., telefon komórkowyN. (...)o wartości około 240 zł. i papierosy w bliżej nieustalonej ilości znajdujące się w jednej paczce, rzeczy o łącznej wartości około 270 zł., po werbalnym wyartykułowaniu wobecS. P. (1)groźby pozbawienia życia albo spowodowania rozstroju zdrowia lub naruszenia czynności narządu ciała i skierowaniu ostrza noża w pobliże brzucha, czym działali na szkodęS. P. (1);
tj. o czyn zart. 280 § 2 k.k.
2. w dniu 16 listopada 2010 r. wW.w pobliżu(...), działając wspólnie i w porozumieniu, dokonali rozboju na osobieJ. N. (1)w ten sposób, że zabrali w celu przywłaszczenia telefon komórkowyS. (...)P.o wartości około 290 zł., zapalniczkę , piwo Tatra w puszcze o pojemności 0,5 1., portfelR., czapkę i papierosy(...)A.i(...)w bliżej nieustalonej ilości nie mniejszej niż 10 szt., znajdujące się w jednej paczce, rzeczy o łącznej wartości około 500 zł., po użyciu wobecJ. N. (1)przemocy polegającej na uderzaniu rękami i kopnięciu nogą po całym ciele, czym działali na szkodęJ. N. (1);
tj. o czyn zart. 280 § 1 k.k.
3. w dniu 16 listopada 2010 r. wW.w pobliżu(...), działając wspólnie i w porozumieniu, po dokonaniu rozboju na osobieS. P. (1), użyli wobec świadka przestępstwaS. P. (1)groźby bezprawnej polegającej na zapowiedzi pozbawienia życia albo spowodowania rozstroju zdrowia lub naruszenia czynności narządu ciała, w celu zaniechania przez w/w zgłoszenia organom ścigania popełnionego przestępstwa;
tj. o czyn zart. 245 k.k.
a nadtoŁ. K. (1)o to, że :
4. w dniu 31 maja 2010 r. wJ.zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 3.100 zł. z mieszkania przyul. (...), czym działał na szkodęJ. Ś.;
tj. o czyn zart. 278 § 1 k.k.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. aktVIII K 5/11:

I
Ł. K. (1)orazM. L. (1)- w ramach czynu zarzucanego w pkt. 1 - uznał za winnych tego, że w dniu 16 listopada 2010 r. wW.w pobliżu(...), działając wspólnie i w porozumieniu, grożącS. P. (1)pozbawieniem życia, przy czymŁ. K. (1)trzymał skierowany ostrzem w okolice brzucha napadniętego nóż , zabrali mu w celu przywłaszczenia rzeczy ruchome o łącznej wartości około 270 zł., w tym : pieniądze w kwocie 30 zł., telefon komórkowyN. (...)wart około 240 zł. oraz papierosy(...)w bliżej nieustalonej ilości - nie mniejszej jednak niż 17 sztuk - znajdujące się w jednej paczce, czym działali na szkodę w/w pokrzywdzonego; tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 280 § 2 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 2 k.k.każdemu z oskarżonych wymierzył karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;

II.Ł. K. (1)orazM. L. (1)- w ramach czynu zarzucanego w pkt. 2 - uznał za winnych tego, że w dniu 16 listopada 2010 r. wW.w pobliżu(...), działając wspólnie i w porozumieniu, używając wobecJ. N. (1)przemocy polegającej na złapaniu go od tyłu za ramiona, przewróceniu na ziemie oraz zadawaniu ciosów rękami po całym ciele i kopnięciu nogą w okolice biodra, zabrali mu w celu przywłaszczenia rzeczy ruchome o łącznej wartości około 500 zł., w tym: telefon komórkowyS. (...)P.wart około 290 zł., zapalniczkę, piwoT.w puszcze o pojemności 0,5 1., portfelR., czapkę i papierosy(...)A.iR.66 w bliżej nieustalonej ilości - nie mniejszej jednak niż 10 szt. - znajdujące się w jednej paczce, czym działali na szkodę w/w pokrzywdzonego ; tj. popełnienia czynu zart. 280 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 280 § 1 k.k.każdemu z oskarżonych wymierzył karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
III.Ł. K. (1)orazM. L. (1)uznał za winnych popełnienia czynu zpkt. 3i za to na podstawieart. 245 k.k.każdemu z oskarżonych wymierzył karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV.Ł. K. (1)uznał za winnego popełnienia czynu opisanego wpkt .4i za to na podstawieart. 278 § 1 k.k.wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
V. na podstawieart. 85 k.k.,art. 86 § 1 k.k.wymierzył oskarżonym kary łączne:
-Ł. K. (1)4 (czterech) lat pozbawienia wolności,
-M. L. (1)3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
VI. na podstawieart.46 § 1 k.k.- w związku z popełnieniem czynu opisanego wpkt.4- orzekł wobecŁ. K. (1)obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez wpłacenie kwoty 3.100 zł. (trzech tysięcy stu złotych) na rzecz pokrzywdzonegoJ. Ś.;
VII. na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie :
-Ł. K. (1)- od dnia 16 listopada 2010 r. do dnia 4 lipca 2011 r. i od dnia 16 lipca 2011 r. do dnia 20 stycznia 2012 r.,
-M. L. (1)- od dnia 16 listopada 2010 r. do dnia9 stycznia 2011 r. i od dnia 26 stycznia 2011 r. do dnia20 stycznia 2012 r.;
VIII. na podstawieart. 230 § 2 k.p.k.dowody rzeczowe wymienione w wykazie k. 169 nakazał zwrócić: poz. 1, 3, 5 -J. N. (1), natomiast poz. 4, 6-8 -S. P. (1);
IX. na podstawieart. 618 § 1 pkt. 11 k.p.k.zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackich wW.: adw.M. S.oraz adw.J. K.kwoty po 1740 zł. (jeden tysiąc siedemset czterdzieści złotych) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług tytułem udziału w sprawie obrońców z urzędu;
X. na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolniłŁ. K. (1)orazM. L. (1)z ponoszenia kosztów sądowych, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.

Apelacje złożyłaobrońcaM. L. (1)zaskarżając wyrok w
punktach I, II, III, V i VII, zarzucając:
1) obrazę przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkimart. 280 § 1 i art. 280 § 2 k.k.przez ich zastosowanie wobec oskarżonegoM. L. (1), pomimo istniejących poważnych wątpliwości, czy jego działanie (i czy całe zdarzenie) wyczerpało dyspozycję tych przepisów, tj. czy w dniu 16 listopada 2010 r. dokonał on w pełni świadomie rozbojów wspólnie zŁ. K. (1)na obu pokrzywdzonych - przypadkowych przechodniach, w tym rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia, tj. przestępstw opisanych we wskazanych przepisach;
nadto obrazęart. 245 k.k.przez uznanie, że skierowana do pokrzywdzonegoS. P. (1)groźba (o ile miała miejsce) stanowiła odrębny czyn;
2) obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku, w tym obrazęart. 4, art. 5 § 2, iart. 410 k.p.k.przez uznanie znaczącej części zeznań oskarżonegoM. L. (1)(jak też oskarżonegoŁ. K. (1)) za przyjętą przez niego linię obrony; uznanie za w pełni wiarygodne zeznania pokrzywdzonych, mimo iż zeznania tych świadków nie są w pełni spójne, jak też zawierają sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,
3) mający wpływ na treść wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na ustaleniu, że oskarżony obejmował swoją świadomością charakter zdarzenia, jak też że miał zamiar stosowania przemocy wobec osoby i że tej przemocy wobec pokrzywdzonegoJ. N. (1)użył, a ponadto, że oskarżonyM. L. (1)miał świadomość posiadania i użycia noża przez oskarżonegoŁ. K. (1), którym ten groził pokrzywdzonemuS. P. (1)(o ile taki nóż istniał); Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła:
1) o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonegoM. L. (1)od zarzucanych mu czynów;
lub:
2) o wyeliminowanie z opisu czynu z pkt I zaskarżonego wyroku - co najmniej w stosunku do oskarżonegoM. L. (1)- użycia niebezpiecznego narzędzia (noża), zmianę kwalifikacji tego czynu na przepisart. 280 § 1 k.k.i znaczne złagodzenie wymierzonej oskarżonemu za ten czyn kary, oraz o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary łącznej;
lub:
3) o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Ponadto wnosiła o zasądzenie kosztów nieopłaconej obrony z urzędu za postępowanie przed Sądem II instancji.

Sąd zważył, co następuje:
Apelacja okazała się niezasadna w stopniu oczywistym.Na wstępie stwierdzić należy, że środek odwoławczy zawiera sprzeczność, bo zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego tj.art.280 § 2 k.k.orazart. 280 § 1 k.k.jednocześnie kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia, a dotyczące sprawstwa oskarżonego.
Apelacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, bo kompleksowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że ustalenia faktyczne, jakie na jego podstawie poczynił Sąd Okręgowy, są prawdziwe i odpowiadające tym dowodom. Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy przepisów postępowania –art. 4, 5 § 2 i 410 k.p.k., ani nie popełnił błędu w ustaleniach faktycznych, przeprowadził niezbędne dla prawidłowego wyrokowania dowody i tak zgromadzony materiał ocenił w sposób wszechstronny oraz pozbawiony błędów natury faktycznej, czy też logicznej.
Obrońca oskarżonego wyraził w apelacji pogląd, że zeznania pokrzywdzonych nie są w pełni spójne, jak też, że zawierają sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Obrońca nie przedstawił jednak żadnej argumentacji uzasadniającej to stwierdzenie. Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że nie zeznania pokrzywdzonych, a wyjaśnienia oskarżonych nie zasługują na miano wiarygodnych z tego powodu, że wykluczają się wzajemnie, posiadają wewnętrzne sprzeczności. Przypomnieć należy, że do przestępstw na szkodęS. P. (1)iJ. N. (1)doszło w nieodległym, aczkolwiek różnym czasie i każdy z nich niezależnie od siebie rozpoznał oskarżonych, opisał ich role w zdarzeniu. Zeznania pokrzywdzonych cechuje konsekwencja – tak samo opisali zajście policjantom podejmującym interwencję, jak w toku postępowania przygotowawczego oraz w przypadkuS. P. (1)sądowego, kiedy to doszło do przeprowadzenia dowodu w bezpośredni sposób. Pokrzywdzeni byli nietrzeźwi, lecz nie w takim stopniu jak oskarżeni i w przekonaniu policjantów ich wypowiedzi były zborne. Poza tym u oskarżonych ujawniono przedmioty i pieniądze zabrane pokrzywdzonym.
W realiach tej sprawy nie można przyznać racji obrońcy, że zdarzenie ze strony oskarżonych „miało raczej charakter zaczepki, być może nieprzyjemnej albo bezczelnej, ale nie rozboju”. Zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że nieprzekonywujące jest twierdzenie oskarżonych, że to oni zostali zaczepieni, a następnie zaatakowani przezJ. N. (1). Nie było żadnego powodu, aby pokrzywdzony żądał od oskarżonych papierosa skoro miał własne, zanim mu je skradziono. Nie budzi wątpliwości, że papierosy zabezpieczone uŁ. K. (1)stanowiły własność pokrzywdzonego albowiem przedmiotowa paczka zawierała dwa gatunki papierosów opisanych przezJ. N.już w toku postępowania przygotowawczego. Poza tym dla oceny sytuacji ma znaczenie fakt, że oskarżeni są młodymi mężczyznami i towarzyszył im trzeci nieustalony mężczyzna, zaś pokrzywdzony jest prawie pięćdziesięcioletnim człowiekiem. Ustosunkowując się do argumentacji obrońcy oskarżonego stwierdzić należy, że brak obrażeń ciała nie stanowi kontrdowodu na to, że do rozboju nie doszło, bowiem faktem powszechnie znanym jest, że obecność obrażeń ciała związana jest z intensywnością użytej przemocy oraz właściwościami osobniczymi.
Niewiarygodne są też wyjaśnienia oskarżonych w zakresie tego, żeS. P.wyjęli telefon z ręki żeby zadzwonić, ten zaś bez powodu zaczął uciekać. Należy zwrócić uwagę też na to, żeM. L.początkowo przyznał się do popełnienia czynu na szkodęS. P.i nie istnieją żadne dowody potwierdzające jego wersję, że policjanci ograniczyli mu swobodę wypowiedzi skoro za każdym razem był przesłuchiwany przez prokuratora.
Sąd odwoławczy nie uznał za zasadną argumentacji obrońcy, że w przypadkuM. L., w odniesieniu do czynu dokonanego na szkodęS. P.należało wyeliminować z opisu czynu użycie niebezpiecznego przedmiotu w postaci noża i co najwyżej przyjąć kwalifikację zart. 280 § 1 k.k.Pokrzywdzony był konsekwentny co do tego, że posłużono się wobec niego nożem, opisał jego wygląd. Miał obiektywnie możliwość obejrzenia tego przedmiotu, skoro miejsce w którym został zaatakowany było oświetlone (k. 434, 775). Zeznania policjantaM. W.świadczą li tylko o tym, że w jego obecności żaden z oskarżonych noża nie wyrzucał, natomiast z faktu tego nie wynika, że podczas zdarzenia przedmiotem tym się nie posługiwano. Trafnie Sąd Okręgowy uznał, że pomimo iż to współsprawca posługiwał się nożem,M. L.odpowiada za popełnienie rozboju w typie kwalifikowanym, albowiem działał wspólnie i w porozumieniu zŁ. K. (1). Uprzednia zmowa nie jest warunkiem koniecznym do przyjęcia współsprawstwa. Wystarczy porozumienie osiągnięte w czasie wykonywania czynu wspólnymi siłami i świadome współdziałanie sprawców w realizacji znamion przestępstwa.M. L.widział czynności wykonywane przezŁ. K.służące do przełamania oporu pokrzywdzonego, użycie noża zaakceptował kontynuując przeszukiwanie pokrzywdzonego i dokonując zaboru rzeczy stanowiących jego własność.
Podobnie niezasadna jest apelacja w części w jakiej kwestionuje możliwość przypisania oskarżonemu sprawstwa czynu zart. 245 k.k.Groźba wypowiedziana przez oskarżonego nie może zostać uznana za czynność współukaraną. O tożsamości czynu decyduje jedność miejsca czasu i zamiaru. W przypadkuS. P.już po dokonanym rozboju sprawcy wypowiedzieli groźbę, której cel był jednoznaczny – zastraszenie pokrzywdzonego by o zaistniałym przestępstwie nie zawiadamiał policji. Sprawcom nie towarzyszył zatem ten sam zamiar co przy rozboju.
W orzecznictwie trafnie podnosi się, że zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych jest słuszny tylko wówczas: "gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania", nie może on natomiast sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu. Apelacja miała charakter polemiczny i z tego powodu nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kara orzeczona za poszczególne czyny, jak też kara łączna nie razi nadmierną surowością. Za każdy z czynów została wymierzona kara w wysokości równej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, zaś kara łączna na zasadzie absorpcji zbliżonej do asperacji. Sąd I instancji uwzględnił wszystkie okoliczności łagodzące i obciążające i swe stanowisko uzasadnił obszernym wywodem znajdującym się w pisemnych motywach wyroku. Oskarżony dopuścił się czynów godzących w różne dobra chronione prawem, znajdował się wówczas w stanie nietrzeźwości, był karany sądownie. Sam młody wiek oskarżonego nie równoważył istnienia szeregu okoliczności obciążających. W ocenie sądu odwoławczego zarówno wina, jak i kara wymierzona oskarżonemu nie budzi żadnych wątpliwości uzasadniających uwzględnienie wniosku końcowego apelacji obrońcyM. L..
Kwotę wynagrodzenia za obronę pełnioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny orzekł na podst.§ 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu– Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z póz. zmianami, natomiast o kosztach procesu orzekł na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny, w oparciuo dyspozycjęart. 437 § 1 k.p.k.orzekł jak w wyroku.