WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2013r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: SSA Henryk Komisarski
Sędziowie: SSA Marek Hibner (spr.)
SSA Ewa Wieczorkiewicz
Protokolant: st.sekr.sądowy Magdalena Ziembiewicz
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Rote
po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r.
sprawyR. S.
oskarżonego zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 280 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 5 grudnia 2012 r. - sygn. akt XVI K 208/12

1
Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;

2
Zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze;

3
Zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.M. S.kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych – w tym VAT – tytułem wynagrodzenia za obronę ustanowioną z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

      Ewa Wieczorkiewicz Henryk Komisarski Marek Hibner

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012r. sygn. akt. XVI K 208/12 uznałR. S.za winnego tego, że w dniu 24 lipca 2012r. wC.naul. (...)posługując się nożem i grożąc jego użyciem usiłował doprowadzić pokrzywdzonąI. P.do stanu bezbronności a następnie do wyrwania torebki, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na opór stawiany przez pokrzywdzoną, tj. popełnienia zbrodni zart. 13 § 1 kkco w zw. zart. 280 § 2 kkza co wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 24 lipca 2012r. oraz obciążył go kosztami postępowania.
Od wyroku tego apelację wniósł obrońca oskarżonego zarzucając

1
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na jego treść, poprzez:

a
uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wskazanychart. 60 § 2 kki w związku z tym nie można zastosować wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary,

b
uznanie, iż w niniejszej sprawie nie doszło do sytuacji pojednania oskarżonego z pokrzywdzoną.

2
Rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary trzech lat pozbawienia wolności przez niezastosowanie przy jej wymierzaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary, pomimo zaistnienia ku temu podstaw.

W konkluzji wniósł o:

1
Zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 1 poprzez nadzwyczajne złagodzenie kary pozbawienia wolności na podstawieart. 60 § 2 kki wymierzenieR. S.kary dwóch lat pozbawienia wolności i warunkowe zawieszenie tak orzeczonej kary na okres 5 lat próby, z zastosowaniem wobec oskarżonego obowiązków probacyjnych w postaci powstrzymania się od nadużywania alkoholu oraz poddania się leczeniu odwykowemu oraz orzeczenie dozoru kuratora.

2
Zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego zwrotu kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym, nieopłaconych chociażby w części, według norm przepisanych

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Apelację ocenić należy generalnie w kontekście zarzutu rażącej surowości wymierzonej kary przejawiającej się w zaniechaniu nadzwyczajnego jej złagodzenia. W ocenie Sądu odwoławczego jest ona niezasadna.
Oczywistym jest, że oskarżonemu wymierzono karę w wysokości ustawowego minimum, co zdaniem także Sądu Apelacyjnego w należytym zakresie uwzględnienia niewątpliwie występujące okoliczności łagodzące. Nie ma powodów, aby karę tak orzeczoną łagodzić w sposób nadzwyczajny.
Dostrzegając sylwetkę sprawcy, osoby 48 letniej do tej pory nie karanej, przyznającego się do przypisanego przestępstwa i wyrażającego skruchę, posiadającego pozytywną opinię, któremu pokrzywdzona wybaczyła nie sposób jednocześnie nie uwzględniać istotnych okoliczności obciążających. Oskarżony działał z niskich pobudek (chęć zdobycia pieniędzy na alkohol, od którego był uzależniony) i w miejscu publicznym. Zaatakował kobietę a więc osobę, nad którą, jak zapewne zakładał, miał przewagę fizyczną. Jego działanie nacechowane było dużą agresją i determinacją.
Wątpliwości Sądu Apelacyjnego budzi prawnokarna ocena przedmiotowego czynu na tle niespornych od początku ustaleń faktycznych. Sąd orzekający za oskarżycielem publicznym stwierdził, żeR. S.w czasie rozboju „posługiwał się” nożem, co jest pojęciem najszerszym w zakresie czasownikowego znamienia przestępstwa określonego wart. 280 § 2 kk. Tymczasem z ustaleń, jakie Sąd ten poczynił wynika, że sprawca w rzeczywistości „użył” noża bowiem usiłując zadać nim cios pokrzywdzonej rozciął nim torebkę, którą się zasłoniła. Zatem z noża zrobił użytek, wykorzystując jego tnące cechy. Z zeznańI. P.uznanych za wiarygodne w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i których w apelacji obrońca nie podważał wynika, że napastnik wymachiwał nożem w jej kierunku, co jednoznacznie odebrała jako ciosy a nie jedynie demonstrowanie noża, okazywanie go w celu jej zastraszenia. Skoro w efekcie przeciął nożem torebkę, którą zasłaniała się „żeby uniknąć ciosów”, Sąd Okręgowy winien był wyrazić pogląd, że oskarżony „użył” noża, czyniąc użytek z jego ostrza.
Niewątpliwie taki sposób działania sprawcy ustalony w rzeczywistości przez Sąd Okręgowy i nie zanegowany w apelacji, uprawnia do stwierdzenia, że cechuje się on zdecydowanie wyższym stopniem społecznej szkodliwości od jedynie demonstrowania noża. Rzecz jasna, pojęcia użycie noża oraz demonstrowanie go, będące w takiej sytuacji groźbą użycia, mieszczą się w znamieniu posługiwaniu się, o jakim mowa wart. 280 § 2 kk. Aby jednak oddać w pełni całą zawartość kryminalną działania sprawcy, rzeczą Sądu Okręgowego było dokonanie maksymalnie precyzyjnego opisu czynu przypisanego w wyroku, co jednak – jak wykazano wyżej – się nie stało.
Uwagi wyżej przytoczone w ocenie Sądu Apelacyjnego nie przekraczają kierunku i granic zaskarżenia przedmiotowego wyroku albowiem w niczym nie zmieniają ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd orzekający.
Nie jest zasługą oskarżonego, że pokrzywdzona podjęła skutecznie działanie obronne i w efekcie przypisana mu zbrodnia ma postać jedynie usiłowania. Nie można również nadmiernie eksponować jego postawy procesowej demonstrowanej podczas procesu, wszakR. S.został ujęty krótko po dokonanym czynie i od razu rozpoznany a więc nie ma podstaw aby twierdzić, że swoją postawą w istotny sposób ułatwił wyjaśnienie sprawy.
Wymierzoną karę oskarżony zapewne uznał za surową, bardzo dla siebie dolegliwą, ale kara ta, oceniona obiektywnie przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących a przede wszystkim oczywiście wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu w żadnym razie nie jest karą rażąco surową, a jedynie w takim przypadku mogłaby być złagodzona i to w trybie nadzwyczajnym.
Nie podzielając zatem argumentów przedstawianych w apelacji Sąd odwoławczy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Biorąc pod uwagę sytuację materialną oskarżonego a w szczególności, że nie posiada majątku i przed aresztowaniem nie pracował oraz wymierzoną karę znacznie ograniczającą możliwości zarobkowania z uwagi na brak pracy dla skazanych, Sąd Apelacyjny zwolnił go na podstawieart. 624 § 1 kpkw zw. zart. 634 kpkod ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Wysokość wynagrodzenia dla obrońcy ustawionego z urzędu za udział w postępowaniu odwoławczym ustalono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 5 i § 2 ust. 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( … ) – Dz. U.Nr 163, poz. 1348 ze zm.

       Ewa Wieczorkiewicz Henryk Komisarski Marek Hibner

N.M)

Teza: Jeżeli sprawca rozboju w jego trakcie usiłuje pokrzywdzonemu zadać cios nożem, winno to mieć właściwe odzwierciedlenie w opisie czynu przypisanego. Użycie ogólnego pojęcia "posługiwania" się nożem jest tu niewystarczające, nie oddaje pełnej zawartości kryminalnej czynu i dlatego w opisie tego czynu winno znajdować się sformułowanie o "użyciu" noża.