Sygn. akt II AKa 310/12

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 listopada 2012 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Dorota Wróblewska
Sędziowie:   SSA Beata Fenska-Paciorek
SSO del. Andrzej Rydzewski (spr.)

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Konkol
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Andrzeja Błażejaka

po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r.
sprawy

K. K.

oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i zart. 11 § 2 k.k.
B. M.
oskarżonej zart. 286 § 1 k.k.w zb. zart. 297 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i zart. 11 § 2 k.k.
na skutek apelacji wniesionej przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej wG.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 28 maja 2012 r., sygn. aktXIV K 108/11

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie.

K. K.oskarżony był o to, że:
w okresie od 27 czerwca 2000 roku do 27 października 2000 roku wS., działając wspólnie i w porozumieniu zG. K.,B. M.iJ. M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, dorowadził do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi Banku(...)wS.w łącznej kwocie 540.000. zł, uzyskując dlaspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...), z siedzibą wN., w w/w banku kredyt w wysokości 1.440.000. zł, udzielony przez konsorcjum bankowe utworzone przez Bank(...)wS., Bank(...)wL.i Bank(...)wS., po uprzednim przedłożeniu w w/w bankach stwierdzających nieprawdę oraz nierzetelnych oświadczeń w postaci informacji ogólnej i o sytuacji majątkowej osób fizycznych, chociaż nie był wówczas udziałowcem spółki i ugody z dnia 3 lipca 2000 roku, dotyczących okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania takiego kredytu, takich jak rzeczywista sytuacja ekonomiczna spółki i jej udziałowców, który to kredyt został zabezpieczony blokadą z lokat terminowych(...)w wysokości 900.000. zł, zdeponowanych w Banku(...)wS.;
to jest o popełnienie przestępstwa zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk.
B. M.oskarżona była o to, że:
w okresie od 27 czerwca 2000 roku do 27 października 2000 roku wS., działając wspólnie i w porozumieniu zG. K.,K. K.iJ. M., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, dorowadziła do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi Banku(...)wS.w łącznej kwocie 540.000. zł, uzyskując dlaspółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...), z siedzibą wN., w w/w banku kredyt w wysokości 1.440.000. zł, udzielony przez konsorcjum bankowe utworzone przez Bank(...)wS., Bank(...)wL.i Bank(...)wS., po uprzednim przedłożeniu w w/w bankach stwierdzającego nieprawdę oraz nierzetelnego oświadczenia w postaci informacji ogólnej i o sytuacji majątkowej osób fizycznych, dotyczących okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania takiego kredytu, chociaż nie była wówczas udziałowcem spółki, który to kredyt został zabezpieczony blokadą z lokat terminowych(...)w wysokości 900.000. zł, zdeponowanych w Banku(...)wS.;
to jest o przestępstwo zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 28 maja 2012 roku, sygn. akt XIV K 108/11, oskarżeniK. K.iB. M.zostali uniewinnieni od popełnienia zarzucanych im czynów. Kosztami procesu, na podstawieart.626§1kpki art.632pkt2kpk, obciążono Skarb Państwa.
Z wyrokiem nie zgodził się oskarżyciel publiczny – Prokuratura Okręgowa w Gdańsku - wywodząc apelację na niekorzyść oskarżonych. Na podstawie art.438pkt2i3kpk orazart.427§2kpkwyrokowi zarzucono:

a
obrazę przepisów postępowania w postaciart.4kpkorazart.7kpk, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to poprzez nie uwzględnienie okoliczności przemawiających na niekorzyść oskarżonych oraz dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań świadkówH. I.,J. M.,G. K.oraz poprzez nie uwzględnienie okoliczności dotyczącej sytuacji finansowo – ekonomicznejspółki (...)i nie uwzględnienie okoliczności dotyczących czynu zart.301§1i§2kk, za popełnienie którego oskarżeni zostali prawomocnie skazani, a polegającego na doprowadzeniuspółki (...)do niewypłacalności, co miało miejsce w tym samym czasie, co czyn zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kkw zw. zart.11§2kk,

b
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, w postaci uznania, że ugoda z dnia 3 lipca 2000 roku zawarta pomiędzyspółkami (...)a(...)nie miała charakteru fikcyjnego oraz, żeK. K.iB. M.nie będąc udziałowcamispółki (...), wypisując na żądanie banku oświadczenia, nie wprowadzili banku w błąd co do faktu bycia udziałowcamispółki (...), co w konsekwencji skutkowało uznaniem, że oskarżeni nie wyczerpali znamion czynu zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kkw zw. zart.11§2kk, podczas gdy w ocenie skarżącego, prawidłowa i rzetelna ocena materiału dowodowego, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oparta na analizie bardzo szczegółowych pod względem kwestii zasadniczych, jak i co do okoliczności drugorzędnych, zeznań świadkówH. I.,J. M.,G. K., złożonych w szczególności na etapie postępowania przygotowawczego oraz analiza wszystkich działań podejmowanych przez oskarżonych w związku z działalnościąspółki (...)i nowoutworzonejspółki (...)w czasie popełnienia zarzucanego czynu, prowadziło do uznania, iż zachowanie podejrzanych wypełniło znamiona wyżej wymienionego przestępstwa.

W konsekwencji, na podstawieart.427§1kpkiart.437§2kpk, Prokuratura Okręgowa wG.domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
Zarzuty podniesione przez skarżącego są zasadne, obligują więc Sąd odwoławczy, z mocyart.454§1kpkw zw. zart.437§2kpk, do wydania orzeczenia kasatoryjnego.
*
Na wstępie zauważyć należy, że sprawa przeciwkoK. K.iB. M.nie jest rozpoznawana w postępowaniu apelacyjnym po raz pierwszy. Pierwotnie co do oskarżonych orzekał Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim, który wyrokował w dniu 27 grudnia 2007 roku, w sprawie o sygn. akt II K 685/02.K. K.iB. M.stali wówczas pod zarzutami popełnienia przestępstw: a) zart.301§1i§2kki b) zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk(k.497-504). Oprócz nich w sprawie II K 685/02 oskarżonymi byliJ. M.(o popełnienie siedmiu przestępstw, wśród których znajdowały się zarzuty kwalifikowane zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kkw zw. zart.11§2kkoraz zart.301§2kkw zw. zart.585§1kshw zw. zart.11§2kk, które były logicznie powiązane z zarzutami stawianymi oskarżonymK. K.iB. M.) iG. K.(o popełnienie sześciu przestępstw, wśród których także znajdowały się zarzuty kwalifikowane zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kkw zw. zart.11§2kkoraz zart.301§2kkw zw. zart.585§1kshw zw. zart.11§2kk, ewidentnie związane z zarzutamiK. K.iB. M.). Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim skazałJ. M.iG. K.za prawie wszystkie zarzucane przestępstwa, w tym zakwalifikowane jak wyżej, natomiastK. K.iB. M.zostali skazani za popełnienie przestępstw zakwalifikowanych zart.301§1i§2kk, zaś od popełnienia czynów, które aktualnie są przedmiotem postępowania, zostali uniewinnieni.
Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim decyzję o uwolnieniu od odpowiedzialności karnejK. K.iB. M.uzasadniał tym, że przestępstwo zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kkpopełnić może jedynie zarząd spółki, ponieważ to on reprezentuje ją na zewnątrz, działa w jej imieniu i bierze na siebie odpowiedzialność za wszelkie działania spółki. NatomiastK. K.iB. M.w lipcu 2000 roku nie byli członkami zarząduspółki (...). Sąd doszedł również do przekonania, że wypełnione przezK.iM., a dołączone do dokumentacji kredytowej oświadczenia w postaci „Informacji ogólnej oraz o sytuacji majątkowej kredytobiorcy/poręczyciela, będącego osobą fizyczną lub spółką jawną” nie miały żadnego wpływu na przyznaniespółce (...)kredytu, a poza tym zostały one złożone do banku na wypadek konieczności dodatkowego zabezpieczenia majątkowego w postaci poręczenia (z którego bank ostatecznie nie skorzystał). Tym samym, Sąda quodoszedł do wniosku, że owe „Informacje (…)” były udzielane kredytodawcy z innego powodu niż występowania przezK.iM.wobec banku jako udziałowcy(...).
Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim, w części uniewinniającejK. K.iB. M.od popełnienia przestępstwa zart. 286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk, wywiodła Prokuratura Okręgowa wG.(k.566 i nast.). Środek odwoławczy został uwzględniony i Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 września 2010 roku, sygn. akt V Ka 13/09, uchylił zaskarżony wyrok w tej części i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy wskazał, że przestępstwo zart.286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kknie jest przestępstwem indywidualnym, nadto zarzucił Sądowi Rejonowemu zajęcie nieuzasadnionego stanowiska co do przyjęcia, że oświadczenia, które wypełnili oskarżeni [wzmiankowane „Informacje (…)”] nie miały znaczenia dla przyznania kredytu (naruszenieart.424kpk). Jako wskazówkę dla dalszego toku postępowania podano, nie przesadzając ostatecznego wyniku sprawy, że w realiach badanego stanu faktycznego należałoby zastanowić się nad innymi, oprócz sprawstwa, formami popełniania przestępstwa (k.620-621).
Podkreślenia także wymaga, że w pozostałym zakresie, dotyczącymK. K.iB. M., reformatoryjny (odwoławczy) wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku (k.587) wykreował stan prawny, w którym oskarżeni zostali prawomocnie skazani za popełnienie przestępstwa polegającego na tym, że: „w okresie od 15 maja 2000 roku do 16 sierpnia 2000 roku wN.kołoS., wspólnie i w porozumieniu, jako udziałowcy spółki z o. o.(...), będąc dłużnikiem kilku wierzycieli, udaremnili zaspokojenie ich należności, tworząc nową jednostkę gospodarczą w postacispółki z o. o. (...), a następnie w dniu 27 czerwca 2000 roku podejmując na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólnikówspółki (...)uchwałę o wyrażeniu zgody na sprzedaż środków trwałych w/w spółki o wartości rynkowej 6.276.000. zł i gruntu o wartości rynkowej 283.577. zł, nowoutworzonejspółce (...), to jest środki trwałe za kwotę 1.483.000. zł i grunt za kwotę 50.000. zł, działając na szkodę następujących wierzycieli: Agencji(...)Oddział wG.,Banku (...) OddziałuwS., Urzędu(...)wS.,(...)spółka z o. o. z siedzibą wG., Zakładu(...),(...) S.A.z siedzibą wG., Przedsiębiorstwa(...)spółka z o. o. z siedzibą wK.- w konsekwencji doprowadzając do niewypłacalnościspółkę (...), to jest zostali skazani za popełnienie czynu zakwalifikowanego zart.301§1i§2kk. Relewantnie do tego,J. M.iG. K.zostali prawomocnie skazani za popełnienie przestępstwa zart.301§2kkw zb. zart.585§1kshw zw. zart.11§2kk, o opisie nieomal identycznym (k.501-502, 502v-503, 586 i nast.), jak w przypadku przestępstw zart.301§1i§2kkprzypisanychK. K.iB. M..
Reasumując, Sąd Okręgowy w Gdańsku przystępując do rozpoznania sprawy o sygn. akt XIV K 108/11 wiedział, żeK. K.iB. M.zostali wcześniej skazani za to, że działając od 15 maja 2000 roku do 16 sierpnia 2000 roku, będąc dłużnikami kilku wierzycieli (w tym innego banku, to jest(...) OddziałwS.), jako udziałowcyspółki z o. o. (...), udaremnili ich zaspokojenie, w ten sposób, iż stworzyli (w oparciu o przepisy prawa) nową jednostkę gospodarczą, to jestspółkę z o. o. (...), na którą potem przenieśli własność środków trwałych i gruntu, doprowadzając w ten sposób do niewypłacalnościspółkę z o. o. (...). Po drugie, Sąd I instancji nie mógł nie wiedzieć, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim, sygn. akt II K 685/02J. M.został skazany za przestępstwo zart.301kh, które polegało na tym, że w dniu 15 września 2000 roku, jako członek zarząduspółki z o. o. (...)nie zgłosił w terminie (14-dniowym) wniosku o upadłość spółki pomimo istnienia warunków uzasadniających tę czynność. PrzypisanieJ. M.czynu zart.301khzwiązane było z tym, że wskutek sprzedaży przezspółkę z o. o. (...)na rzeczspółki z o. o. (...)najbardziej wartościowych działek z nieruchomości objętejKsięgą Wieczystą (...)(k.3-5) doszło - na dzień 31 sierpnia 2000 roku - do faktycznej upadłości(...). Stało się tak, ponieważ wystąpiła nadwyżka długów nad majątkiem trwałym - w kwocie 489,6 tys. zł (vide:opinia biegłego z zakresu finansowościB. Ł., k.198-209). Jednocześnie, co warte szczególnego podkreślenia, owa częściowa sprzedaż nieruchomości stanowiła istotną przesłankę przypisaniaK. K.iB. M.odpowiedzialności karnej zart.301§1i§2kk. Po trzecie, zasady logiki nakazują tezę o dostrzeganiu przez Sąda quoewidentnego związku między przestępczymi zachowaniamiK. K.iB. M.zakwalifikowanymi zart.301§1i§2kka zarzutem naruszenia prawa opisanym w skardze publicznej jako przestępstwo zart. 286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk. Innej możliwości nie ma, ponieważ okresy dokonania czynów zazębiają się, pokrywa się także rodzaj podmiotów pokrzywdzonych, to jest(...) OddziałwS.i Bank(...)Oddział wS.. Dalej, prawa majątkowe(...)zostały naruszone (wg aktu oskarżenia) właśnie w ten sposób, że jako wierzycielspółki (...)nie mógł zaspokoić swoich należności z powodu wyprowadzenia z majątku dłużnika najbardziej cennych walorów w postaci części nieruchomości i włączenia ich do majątku nowej spółki(...)Tymczasem ta sama czynność, sprzedaży nieruchomości, nie została podana do wiadomości(...)wS.przy zawieraniu umowy kredytowej i jej uruchamianiu, co w istotny sposób osłabiało zabezpieczenie kredytowe.
Oprócz wyżej kreślonych okoliczności, Sądmeritiz pewnością dostrzegał następujące fakty, gdyż analizował je w uzasadnieniu:

⚫

w dniu 28 marca 2000 roku odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie WspólnikówSpółki (...), na którym udziałowcy (K. K.,G. K.,B. M.,J. M.) podjęli uchwałę o upoważnieniu zarządu do podpisywania umów kredytowych (inwestycyjnych i obrotowych) do kwoty 9 milionów zł,

w maju 2000 rokuK. K.iB. M.powołali do życia nową spółkę z o. o. o nazwie(...), której byli jedynymi udziałowcami,

na przełomie maja i czerwca 2000 rokudziałkę nr (...)(KW (...)) podzielono na cztery mniejsze, oznaczone numerami(...),

w dniu 27 czerwca 2000 roku wszyscy udziałowcy(...)podjęli uchwałę o sprzedaży najlepszych działek wyodrębnionych zdziałki o nr (...),

w dniu 29 czerwca 2000 rokuG. K.,K. K.iB. M.sprzedali udziały współce (...)J. M., przy czymG. K.został na stanowisku prezesa zarządu,

wiosną 2000 rokuspółka (...)(zarząd:G. K.iJ. M.) złożyła do Banku(...)wS.wniosek o kredyt na kwotę 2.400.000. zł, przy czym w trakcie opracowywania wniosku przez bank (vide: zeznaniaH. I.) okazało się, że(...)miała zbyt pokaźne zadłużenie, miedzy innymi wobecspółki z o. o. (...)należącej doK. K.- co stało się głównym powodem nieuwzględnienia wniosku,

w dniu 3 lipca 2000 rokuspółki (...)(reprezentowana przezK. K.) i(...)(w imieniu której występowałG. K.) podpisały umowę ugody, na mocy której(...)zrezygnowała wobec(...)z dochodzenia odsetek za opóźnienie od kwoty 1.084.857,78 zł i zobowiązała się do niedochodzenia należności głównej przed grudniem 2003 roku – zawarcie umowy ugody poprawiło płynność finansową(...)poprzez przekształcenie zobowiązań krótkoterminowych w długoterminowe (vide: zeznaniaH. I.), a sama umowa została przez biegłegoB. Ł.oceniona, z ekonomicznego punktu widzenia, jako fikcyjna (k.198-209, 457, 473, 474-477),

dnia 4 lipca 2000 roku(...)zawarła z Agencją(...)umowę na skup zboża; wskutek tego po dwóch dniach spółka złożyła wniosek do Banku(...)Oddział wS.o udzielenie kredytu na sfinalizowanie transakcji (końcowo na kwotę 1.440.000. zł); dnia 31 lipca 2000 roku doszło do podpisania umowy kredytowej z(...), przy czym jako zabezpieczenie ustalono, między innymi, obciążenie nieruchomości,

w dniu 12 lipca 2000 rokuspółka (...)(w jej imieniu –J. M.) sprzedałaspółce (...)(reprezentujący –K. K.iB. M.)działki o nr (...)zKW (...), przy czym skutek rzeczowy umowy (przeniesienie własności) nastąpił w dniu 16 sierpnia 2000 roku (wobec nie skorzystania przez Skarb Państwa z prawa pierwokupu),

(...) OddziałwS.(vide: zeznaniaH. I.) nie wiedział jesienią 2000 roku, to jest przed uruchomieniem kredytu (bo nie wynikało to z dokumentacji kredytowej), że w czerwcu 2000 roku nastąpiły zmiany własnościowe wśród udziałowcówspółki (...), jak również nie wiedział, że nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości naspółkę (...),

fakturę dokumentującą sprzedaż(...) spółka (...)wystawiła dopiero w dniu 15 grudnia 2000 roku.

Rację ma zatem apelujący, że skoro Sąda quodostrzegał wszystkie wymienione wyżej okoliczności (bo nie sposób było ich nie dostrzec), to jednak dokonał oceny działańK. K.iB. M.w zakresie zarzucanego im czynu dostrzegając zupełnie powierzchownie realia gospodarcze (zwłaszcza sytuację finansowo – ekonomiczną)spółki (...)w latach 2000-2001. Szczególnie razi tutaj uznanie dowodu z opinii biegłegoB. Ł.jako nie mającego znaczenia dla rozstrzygnięcia (videstr.15 uzasadnienia), gdy tymczasem z dowodu tego wynika jasno, że oskarżeni orazJ. M.iG. K.działali z pokrzywdzeniem wierzycielispółki (...)(tworząc nowy podmiot gospodarczy, to jestspółkę (...)), wyprowadzając z niej najwartościowszy majątek, doprowadzając do niewypłacalności spółkę i udaremniając zaspokojenie wierzycieli. Skutkiem wyprowadzania majątku ze spółki stała się jej upadłość. Nadto, co wyjątkowo cenne, biegły konsekwentnie przyjmował, że umowa ugody z dnia 3 lipca 2000 roku ma charakter fikcyjny, czyli stworzona została na potrzeby „papierowej” poprawy wyników finansowych(...). Sąd Okręgowy rozpoznając sprawę w I instancji w ogóle nie odniósł się do wzmiankowanych faktów, jak również zignorował swą wiedzę w zakresie wyraźnego powiązania przestępstw: a) zart.301§1i§2kki b) zart. 286§1kkw zb. zart.297§1kkw zw. zart.294§1kki zart.11§2kk, zarzuconych podsądnym przez oskarżyciela. Tytułem przykładu: w stanie faktycznym sprawy (str.10-11 uzasadnienia) Sąda quoprzypomina, żeJ. M.iG. K.zostali skazani przez Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim w sprawie II K 685/02 za szereg przestępstw, w tym za przestępstwo oszustwa na szkodę Banku(...)wS., natomiast nie odnosi się z należytą uwagą do faktu prawomocnego skazaniaK. K.iB. M.za popełnienie przestępstw zart.301§1i§2kk(o czym wspomina lakonicznie np. na str.11 uzasadnienia).
Zgodzić się też należy z apelującym, że Sądmeritiprzecenia fakt istnienia nieporozumień małżeńskich międzyB. M.iJ. M., który to konflikt miał zaowocować nieingerowaniem przez oskarżonych w sprawyspółki (...)i w efekcie założeniemspółki (...)- dla rozdzielenia działalności gospodarczych zwaśnionych małżonków (str.2 i 3 uzasadnienia). Sąd I instancji, co już podkreślano, nie docenia należycie, żespółka (...)została utworzona, zgodnie z treścią prawomocnego wyroku w sprawie II K 685/02, aby przenieść na nią majątekspółki (...), udaremniając w ten sposób zaspokojenie licznych wierzycieli. Poza tym, Sąd Okręgowy popada w uzasadnieniu wyroku w sprzeczność, bowiem z jednej strony twierdzi, żeK. K.iB. M.nie brali czynnego udziału w prowadzeniu spraw(...), a z drugiej - nie dostrzega należycie, iż jako udziałowcy tej spółki wyrazili zgodę na zaciąganie bardzo poważnych kredytów (do kwoty 9 mln zł), podjęli uchwałę o sprzedaży nieruchomości (z młynami i całą infrastrukturą przetwórczą), o zbyciu udziałówJ. M., a potem, w bardzo krótkim czasie, nabyli jakospółka (...)działki o nr (...)(k.3-5), wydzierżawiając je następnie zwrotniespółce (...). Zdaniem Sąduad quem,wszystkie te okoliczności w istotny sposób podważają tezę o braku zainteresowania ze strony oskarżonych losemspółki (...), wręcz przeciwnie, świadczą o świadomości istnienia zagrożenia dla dalszego funkcjonowania(...)i o podejmowaniu działań zmierzających do „ratowania” majątku spółki. Widać to w sposób niedwuznaczny w późniejszej wyprzedaży (w dużej części za długi), na przełomie lat 2000/2001, mienia ruchomego(...)na rzeczfirmy (...)(B. M.),spółki (...)(K. K.),spółki (...)(K. K.iB. M.), czy też w wystawianiu fikcyjnych faktur sprzedaży zboża objętego kontraktami z Agencją(...)i Bankiem(...)wS.(wszystkie te kwestie można ustalić w oparciu o opinię biegłegoB. Ł.).
Kolejno, Prokuratura Okręgowa wG.prawidłowo w apelacji wskazuje, że Sąda quow oderwaniu od opisanych już wyżej okoliczności, analizuje zagadnienia związane ze złożeniem do Banku(...)dokumentów w postaci „Informacji ogólnej oraz o sytuacji majątkowej kredytobiorcy/poręczyciela, będącego osobą fizyczną lub spółką jawną” oraz umowy ugody z dnia 3 lipca 2000 roku. Dla przypomnienia: ze zgromadzonych w aktach dowodów w postaci zeznańH. I.,Z. B., bankowej dokumentacji kredytowej wynika, że(...)wS.podpisując umowę kredytową i uruchamiając poszczególne transze pieniędzy, nie wiedział, żeK. K.,B. M.iG. K.już od końca czerwca 2000 roku nie są udziałowcami(...), że najistotniejsza część nieruchomości, mająca być zabezpieczeniem kredytowym, ma być zbyta lub została już zbyta, a umowa ugody z dnia 3 lipca 2000 roku ma pozorny charakter. Nadto cytowani świadkowie zeznali, że kiedy(...)przestała spłacać zaciągnięty kredyt (obsługiwany od końca października 2000 roku), bank skontaktował się w tej kwestii zK. K., traktując go nadal jako największego udziałowca spółki.(...)wS.chciał dojść do porozumienia z oskarżonym, celem spłaty zadłużenia za spółkę.K.dopiero w styczniu 2001 roku, po wcześniejszym nie wyprowadzaniu banku z błędu, powiedział H.I., że „doszło do podziału spółki” i nie jest już jej udziałowcem. Tak samo, z depozycji H.I., Z.B.czy innych zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, a dokładnie tej kwestii nie omawia także Sąd Okręgowy, że oświadczenia w postaci „Informacji (…)” miałyby być przez oskarżonych składane, ponieważ w procesie kredytowym rozważana była opcja udzielenia przez nich osobistego poręczenia majątkowego. W tej perspektywie zajęcie przez Sądmeritidość kategorycznego stanowiska, żeK. K.iB. M.złożyli „Informacje (…)”, aby zostać poręczycielami – nie zostało należycie przez Sąd przeanalizowane. WszakK. K.wyjaśniał (k.711-712), że nikt z nim nie uzgadniał poręczenia, ani go o takie nie poproszono, aB. M.mówiła dobitnie (k.687-690), iż nie widzi racjonalnego powodu składania „Informacji (…)”. Dalej, Sąd I instancji nie zauważa, że identyczne „Informacje (…)” złożyli teżG. K.(nie będąc już faktycznym udziałowcem w spółce) orazJ. M.. Ich „Informacje (…) nie różnią się od oświadczeń składanych przez oskarżonych. Skoro zatem składali je jako udziałowcy, a z dostępnego materiału dowodowego nie wynika jasno, żeK. K.iB. M.mieli być poręczycielami, to jako najbardziej uzasadniony jawi się wniosek, że ich oświadczenia zostały złożone, ponieważ wobec banku występowali nadal jako właściciele spółki. Tę tezę wzmacniają, co słusznie zauważa apelujący, wyjaśnieniaJ. M.(k.735-742), w których mówi, że według niego (okazywane mu wówczas) „Informacje (…)” zostały złożone przez udziałowców spółki, jako że wymagał tego bank. Podobnie, zdaniem Sądu Apelacyjnego, należało szerzej - czego nie uczynił Sąda quo- zająć się kwestią przedłożonej do banku umowy ugody z dnia 3 lipca 2000 roku. Sąd nie zauważył bowiem w dostatecznym stopniu - co znowu prawidłowo wychwycił skarżący - pierwotnych depozycjiK. K.iG. K.na temat tegoż kontraktu. Otóż,K. K.na k.691-694 pośrednio przeczył zawarciu umowy, aG. K.na k.754-758 odwoływał się do swojej niepamięci. Potem prezentowano stanowisko, że pierwsza strona umowy ugody nie jest parafowana, a zatem nie ma dostatecznych podstaw do uważania jej za wiarygodną. Trudno więc, w świetle powyższych argumentów, nie uznać stanowiska zaprezentowanego w apelacji za słuszne. Jako nieuzasadnione w dostateczny sposób jawi się też stwierdzenie Sądu Okręgowego zawarte na str.27 pisemnych motywów wyroku, że obiektywnie działania oskarżonychK. K.iB. M.„niewątpliwie ułatwiłyJ. M.iG. K.uzyskanie kredytu dlaspółki (...)”, ale brak było dowodów na to, iż oskarżeni mieli „świadomość przekazywania osobie rozporządzającej mieniem nieprawdziwych informacji (…) w celu (…) osiągnięcia korzyści majątkowej”. Owa konstatacja była pochopna, bo nie uwzględnia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w sposób jasny wykazuje w apelacji Prokuratura Okręgowa wG., a Sąd Apelacyjny tę ocenę podziela.
*
Powszechne akceptowane jest stanowisko, że prawidłowość rozstrzygnięcia każdej sprawy karnej zależy od należytego wykonania przez Sąd dwóch podstawowych obowiązków.
Pierwszy z nich, dotyczy postępowania dowodowego i sprowadza się do zgodnego z przepisami postępowania karnego przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez strony oraz do przeprowadzenia z urzędu wszelkich dowodów potrzebnych do ustalenia istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego. Drugi, pociąga za sobą obowiązek prawidłowej oceny całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, a więc poza zasięgiem rozważań Sądu nie mogą pozostawać dowody istotne dla rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu. Podstawę wyroku może przy tym stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, przy czym w uzasadnieniu wyroku Sąd ma obowiązek wskazać jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Na Sądzie orzekającym ciąży przy tym obowiązek badania i uwzględniania w toku procesu okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a korzystając z prawa do swobodnej oceny dowodów, organa quopowinien logicznie i przekonywująco swoje stanowisko uzasadnić (argumentum exart.2, 4, 7, 92, 410kpk).
Sąd Okręgowy w Gdańsku rozpatrując sprawę przeciwko oskarżonymK. K.iB. M.wykonał w sposób rzetelny tylko pierwszy z omawianych wyżej obowiązków, to jest podczas przewodu sądowego, w sposób zgodny z prawem, przeprowadził wszystkie konieczne dowody, a więc dysponował, co do zasady, pełnymi okolicznościami faktycznymi zdarzenia. Uchybiono jednak przepisom procedury zawartym wart.2, 4, 7, 410kpk, co miało wpływ na treść wyroku ogłoszonego w dniu 28 maja 2012 roku. Otóż, pomimo znajomości wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności Sądmeritinie sprostał obowiązkowi ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Chodzi w szczególności o niepełne respektowanie zasad budowania podstawy faktycznej wyroku, to jest pomijanie przy wyciąganiu koniecznych wniosków niektórych faktów omówionych w części pierwszej uzasadnienia. Nadto, ocena pewnych okoliczności została dokonana przez Sądmeritidowolnie, to znaczy bez pełnego uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy (videopinia biegłegoB. Ł.) i doświadczenia życiowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąda quomoże skorzystać w jak najszerszym zakresie z treściart.442§2kpk. Konieczne jest jednak przesłuchanie biegłegoB. Ł., o ile oskarżeni będą o to zabiegali, celem umożliwieniaK. K.iB. M.zadawania pytań. Również jako nieodzowne jawi się wszechstronne przesłuchanie w charakterze świadkówH. I.,Z. B.,J. M.iG. K.– na okoliczność dokładnego ustalenia czy w ramach ścieżki kredytowej rozważana była konieczność poręczeń osobistych oskarżonych i czy bank przedstawiał tego typu warunkiJ. M.iG. K.. Aktualna pozostaje wskazówka poprzedniego Sądu odwoławczego co do rozważenia czyK. K.iB. M.działalianimus soci(pomocnictwo), czy teżanimus auctoris(współsprawstwo).