Sygn. akt II AKa 155/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 czerwca 2013r.

      Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

      Przewodniczący: SSA – Jarosław Góral

Sędziowie: SA – Anna Prokopiuk (spr.)

       SO (del.) – Małgorzata Janicz

      Protokolant: – st. sekr. sąd. Małgorzata Reingruber

przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej-Tomali
po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r.
sprawyG. O.
oskarżonego zart. 252 § 1 k.k.w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.,art. 56 ust. 1ustawyz dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
na skutek apelacji, wniesionych przez obrońcę oskarżonego i prokuratora

      od wyroku Sądu Okręgowegow. W.

z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt XVIII K 88/11

I
zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności,
- uniewinnia oskarżonegoG. O.od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt II aktu oskarżenia i kosztami sądowymi w tej części obciąża Skarb Państwa,
- utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części;
II. na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności, w pkt. III wyroku zalicza oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 maja 2011 r. do dnia 7 listopada 2011 r., uznając tę karę za wykonaną w całości;

III
zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy, na skutek kasacji wniesionej przez obrońcę, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnegow. W.z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II AKa 35/12 utrzymujący w mocy m.in. wobec oskarżonegoG. O.wyrok Sądu Okręgowegow. W.z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt XVIII K 88/11 i sprawę w zakresieG. O.przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
G. O.został oskarżony o to, że:
II. w okresie od dnia 19 stycznia 2010 r. wK., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu zZ.S.,P. T.ps. (...),P. S. (1),A. M.,M. G.ps. (...)oraz innymi osobami przetrzymywał do godzin wieczornych 20 stycznia 2010 r. w domu położonym w miejscowości(...), powiat(...), zakładnika w osobieD. D. (1), w celu zmuszenia członków jego najbliższej rodziny do zapłacenia kwoty 300.000 złotych w zamian za jego uwolnienie, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej groził pokrzywdzonemu pozbawieniem życia zmuszającD. D. (1)do przekazaniaZ. S.żądania zapłaty w.w. kwoty czym spowodował przekazanie w dniu 20 stycznia 2010 r. przezZ. S.kwoty 280.000 złotychZ.S., tj. o czyn zart. 252 § 1 k.k.(w brzmieniu Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.
III. w bliżej nieustalonym okresie od listopada/grudnia 2009 r. wW., działając wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii udzieliłP. S. (1)substancji psychotropowej w postaci 10 sztuk tabletek ekstazy, tj. o czyn z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Okręgowyw. W.wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. oskarżonegoG. O.uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu wpkt. IIa/o przy czym ustalił, że czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 252 § 1 k.k.(w brzmieniu Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.w zw. zart. 64 § 1 k.k.i za to na podstawieart. 252 § 1 k.k.(w brzmieniu Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) w zw. zart. 11§ 3 k.k.w zw. zart. 33 § 2 k.k.wymierzyłG. O.karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności i 200 (stu) stawek dziennych grzywny po 50 (pięćdziesiąt) złotych jedna stawka dzienna, nadto oskarżonegoG. O.w ramach czynu zarzucanego mu w pkt III a/o uznał za winnego tego, że w bliżej nieustalonym okresie w listopadzie/grudniu 2009 r. działając wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii uczestniczył w obrocie substancją psychotropową w postaci 10 sztuk tabletek ekstazy, w ten sposób, że przekazał jeP. S. (1)tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycjęart. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniii za to na podstawieart. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomaniiwymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, na podstawieart. 85, 86 § 1 k.k.orzekł wobecG. O.karę łączną 5 (pięciu) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył okres tymczasowego aresztowaniaG. O.od dnia 7 maja 2011 r. do dnia 20 lipca 2011 r.
Zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa.

Obrońca oskarżonegoG. O.zaskarżyła powyższy wyrok w całości, na korzyść oskarżonego.
Na postawieart. 438 pkt. 2 k.p.k.zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na jego treść, tj.:

a
art. 2 § 2 k.p.k.poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej wprowadzającej wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na prawdziwych ustaleniach faktycznych, tj. ustaleniach, które zostały udowodnione;

b
art. 4 k.p.k.poprzez naruszenie zasady obiektywizmu przez badanie a następnie uwzględnianie jedynie okoliczności działających na niekorzyść oskarżonego przy pominięciu (lub jedynie wzmiankowaniu bez szerszej analizy) okoliczności, przemawiających na korzyść oskarżonego;

c
art. 5 k.p.k.poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego;

d
art. 6 k.p.k.poprzez niedopuszczenie w trakcie postępowania przygotowawczego do czynności okazaniaG. O.(który faktycznie został potraktowany jak podejrzany) adw.M. K., pomimo faktu, iż postępowanie przygotowawcze prowadzone w sprawie było już na ówczesnym etapie postępowania faktycznie skierowane przeciwkoG. O.(fazain personam), a samG. O.miał prawo korzystać z pomocy obrońcy w celu ochrony jego praw podczas czynności procesowej okazania;

e
art. 5 k.p.k.orazart. 6 k.p.k.poprzez zamieszczenie w aktach przedmiotowej sprawy (k. 1762 oraz k. 1764) notatek służbowych sporządzonych przez funkcjonariuszy CBŚ KGP dotyczących oskarżonegoG. O., w których w sposób nieuprawniony funkcjonariusze Ci bezzasadnie stwierdzili, żeG. O.jest liderem (wchodzi w skład) zorganizowanej grupy przestępczej czerpiącej korzyści majątkowe głównie z handlu narkotykami, przez co funkcjonariusze Ci wkroczyli w kompetencje oraz sferę ustaleń należących wyłącznie do kompetencji sądu, naruszając tym samym zasadę domniemania niewinności oraz prawo do obronyG. O., bowiem treść tych notatek służbowych w sposób niebudzący wątpliwości wpłynęła negatywnie na ocenę udziału oskarżonegoG. O.w przedmiotowej sprawie, bowiem Sąd uznał iżG. O.jest osobą wysoko postrzeganą w środowisku przestępczym (str. 31 uzasadnienia wyroku);

f
art. 7 k.p.k.poprzez przeprowadzenie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, jak również z pominięciem istotnych okoliczności świadczących o niewinności oskarżonegoG. O.;

g
art. 16 § 2 k.p.k.poprzez nie udzielenieG. O.informacji o ciążących obowiązkach oraz przysługujących mu uprawnieniach przed przystąpieniem przez organ postępowania przygotowawczego do czynności procesowej w postaci okazaniaG. O.współoskarżonemuP. S. (1);

h
art. 87 § 3 k.p.k.poprzez jego zastosowania, tj. uznanie, żeG. O.w trakcie czynności procesowej okazania, po przeprowadzeniu którego prokurator przedstawił w/w zarzuty, nie był stroną postępowania przygotowawczego oraz że ochrona jego interesów nie wymagała dopuszczenia do udziału w czynności okazania adw.M. K.;

i
art. 173 § 1 k.p.k.poprzez przeprowadzenie okazania osobyG. O.w warunkach niewyłączających sugestii;

j
art. 397 § 1 k.p.k.poprzez jego nie zastosowanie tj. nie usunięcie istotnych braków postępowania przygotowawczego, które pojawiły się w toku rozprawy, a polegających na nie przeprowadzeniu szeregu dowodów w sprawie, w szczególności dowodu z oględzin miejsca spotkania, podczas którego miało dojść do rzekomego udzielenia przezG. O.współoskarżonemuP. S. (1)10 tabletek ekstazy;dowodu z przesłuchania innych osób niż współoskarżeni biorących udział w przedmiotowym spotkaniu w celu ustalenia przebiegu tego zdarzenia oraz ról poszczególnych osób w nim uczestniczących; zaniechanie ustalenia czy w miejscu spotkania prowadzony jest zapis monitoringu oraz ewentualnie brak zabezpieczenia tego zapisu, co pozwoliło by ustalić przebieg zdarzenia oraz role poszczególnych osób; zaniechanie przeprowadzenia eksperymentu procesowego w miejscu, w którym rzekomo miałoby dojść do udzielenia narkotykówP. S. (1)na okoliczność przebiegu zdarzenia orazwpływu czynników zewnętrznych na zdolnośćP. S. (1)dorozpoznania oraz ustalenia cech fizjonomicznychG. O.;brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy zabezpieczone urządzenia w mieszkaniuG. O.mogły służyć do nasłuchiwania częstotliwości wykorzystywanych przez funkcjonariuszy policji;

k
art. 313 §1 k.p.k.poprzez celowe opóźnienie przedstawienia zarzutówG. O., pomimo faktu, iż dane zebrane w toku postępowania przygotowawczego w stopniu co najmniej dostatecznym uzasadniały przedstawienie zarzutówG. O., tj. organ ten świadomie podejmował czynności przeciwkoG. O.bez przedstawienia mu zarzutów, co miało istotny wpływ na ochronę interesówG. O.;

l
art. 410 k.p.k.iart. 92 k.p.k.poprzez dowolną i niepełną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w uwzględnieniu jedynie dowodów przemawiających na niekorzyść oskarżonego oraz pominięcie dowodów świadczących o tym, iż oskarżony nie jest sprawcą zarzucanych mu czynów.

Nadto na zasadzie art. 438 pkt. 3 skarżonemu orzeczeniu obrońca zarzuciłbłąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia,mający istotny wpływ na treść wyroku, a polegający na uznaniu, że:

a
G. O.działałwspólnie i w porozumieniuzZ.S.,P. T.,P. S. (1),A. M.oraz innymi osobami w ten sposób, że przetrzymywał do godzin wieczornych 20 stycznia 2010 r. zakładnika w osobieD. D. (1);

b
G. O.był obecny wK.w dniu 19 stycznia2011 r. oraz odbierał i przewoziłD. D. (1)w celu skontaktowania pokrzywdzonego zeZ. S.w zamiarze przekazania mu żądania okupu; jak również był obecny wK.w dniu 20 stycznia 2010 r. a następnie przejąłD. D. (1)od porywaczy oraz uwolnił go pozostawiając na przystanku autobusowym na trasieW.-W.;

c
G. O.groził pokrzywdzonemuD. D. (1)pozbawieniem życia zmuszając go do przekazaniaZ. S.żądania zapłaty kwoty 300.000,- złotych;

d
radiostacje zabezpieczone podczas przeszukania mieszkaniaG. O.przyul. (...)lok.(...)są urządzeniami służącymi do nasłuchiwania komunikatów radiowych w domyśle jednostek policji, podczas gdy przedmiotowe urządzenia nie posiadały cech służących do nasłuchiwania komunikatów w ramach częstotliwości wykorzystywanych przez policję, a służyły jedynie do porozumiewania się głosem na niewielkie odległości pełniąc rolę mobilnego telefonu;

e
posiadane przezG. O.umowy zbycia samochodu osobowego markiO. (...)nr rejestracyjny (...)(wcześniej WH) oraz decyzje administracyjne dotyczące przedmiotowego samochodu świadczą o korzystaniu przezG. O.z samochodu markiO. (...)tożsamego z autem biorącym udział w uprowadzeniuD. D. (1), podczas gdy jak wskazujeP. S. (1)(str. 9 uzasadnienia)„20 stycznia wieczorem 2010 r. przyjechał granatowyO. (...)na numerach rejestracyjnych(...)",które to rejestracje samochodowe oznaczone są symbolami literowymi(...)zgodnie z załącznikiem nr 7 dorozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r.w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów;

f
posiadane przezG. O.umowy zbycia samochodu osobowego markiO. (...)nr rejestracyjny (...)(wcześniej WH) oraz decyzje administracyjne dotyczące przedmiotowego samochodu świadczą o tym, iżG. O.namówiłR. B.do zarejestrowaniaO. (...)na swoje nazwisko, podczas gdyR. B.w trakcie rozprawy zaprzeczył, abyG. O.był jedną z osób namawiających go do zarejestrowania samochodu na swoje nazwisko, co koresponduje z jego wcześniejszymi zeznaniami w sprawie, jak również z faktem, iżG. O.jest pracownikiem komisu samochodowego;

g
w dniu 20 stycznia 2010 r. wK.pokrzywdzonyD. D. (1)„został wyprowadzony do samochodu osobowego, w którym było trzech mężczyzn, w tymG. O.” (str. 4 uzasadnienia),podczas gdy pokrzywdzonyD. D. (1)w toku postępowania przygotowawczego relacjonował „w końcu usłyszałem wstawaj idziemy. Tych dwóch którzy byli ze mną na górze sprowadzili mnie na dół (...). Po podejściu do samochodu, przekuto mi ręce do przodu i posadzono ponownie na tylnej kanapie. Jeden z nich usiadł ze mną z tyłu. Po głosie wiem, że on jechał ze mną wcześniej ale wtedy siedział z przodu przy kierowcy. Oprócz kierowcy był jeszcze jeden mężczyzna z przodu”.,,co wskazuje na obecność nie więcej niż dwóch nowych osób siedzących z przodu oraz pokrzywdzonego i jednego z pilnujących, który uczestniczył dzień wcześniej w przewożeniuD. D. (1)w celu wykonania telefonu doZ. S..P. S. (1)wyjaśnia natomiast„samochodem przyjechało czterech mężczyzn w kominiarkach”(str. 9 uzasadnienia) oraz„następnej nocy 20 na 21 stycznia około 22.00O. (...)przyjechało 4 mężczyzn w kominiarkach, którzy odebrali od nich porwanego”(str.10 uzasadnienia);

h
P. S. (1)bezpośrednio uczestniczył w przekazaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. wK.pokrzywdzonegoD. D. (1)osobom przejmującym porwanego, które przyjechały tego dnia samochodemO. (...)na(...)rejestracjach i miał możliwość zidentyfikowania tożsamości tych osób, podczas gdy wyjaśnieniaP. S. (1)w korespondencji z zeznaniami pokrzywdzonegoD. D. (1)oraz wyjaśnieniami oskarżonegoP. T.,I. P.orazZ.S.wskazują, iżP. S. (1)nie był naocznym świadkiem przekazania pokrzywdzonego, albowiem jak twierdziD. D. (1)jedna z osób pilnujących wsiadła wraz z nim do samochodu oraz kajdanki zostały przepięte w taki sposób, że pokrzywdzony przed wejściem do samochodu miał ręce związane z przodu;P. S. (1)stwierdził natomiast, że pokrzywdzony po wejściu do auta miał ręce cały czas skute z tyłu;I. P.wyjaśnia natomiast, że (str. 25 uzasadnienia) „wtym czasie przyjechał ich kolega samochodem osobowym. Kolega zapukał tylko w drzwi i jeden z nich wyszedł na zewnątrz. Później tamten odjechał, a ci trzej powiedzieli, że niedługo jadą. Weszli na górę i znieśli piecyk gazowy. Po około pół godzinie odjechali”;

i
osobie zdefiniowanej w wykazie połączeń numeru(...)jako „(...)” można przypisać numer(...), albowiem wykaz częstotliwości połączeń dokonanych pomiędzy numerami(...)oraz(...)oraz czas ich dokonania nie są co do ilości oraz dokładności tożsame z wykazem połączeń przychodzących, połączeń wybranych oraz połączeń nieodebranych numeru(...). Jak wynika z analizy połączeń numeru(...)połączenie z osobą nazwaną jako „(...)” miało miejsce tylko jednokrotnie, natomiast z opinii biegłego wynika, iż w dniu 19 stycznia 2010 r. numer(...)kontaktował się z numerem(...)wielokrotnie; również czas dokonania połączenia w ramach wybrania numeru(...)w(...)jest inny niż połączenia zarejestrowane przez ten telefon.

Na zasadzieart. 427 §1 k.p.k.w związku zart. 437 § 1 i 2 k.p.k.obrońca wniosłao zmianę zaskarżonego wyrokuna korzyść oskarżonego w zakresie wskazanym w punktachII, III, IVsentencji wyrokupoprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów,bowiem brak jest dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przestępstw przypisanych mu w wyroku wydanym w niniejszej sprawie;ewentualnie o
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania SądowiIInstancji.

Prokuratorzaskarżył wyrok odnośnie oskarżonegoG. O.w części dotyczącej kary, zarzucając na podstawieart. 438 pkt. 4 k.p.k.rażącą niewspółmierność wymierzonych kar jako kar rażąco łagodnych w stosunku do wysokiego stopnia społecznej szkodliwości zarzucanych oskarżonemu czynów, stopnia zawinienia, braku pozytywnej prognozy kryminologicznej oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
W konkluzji prokurator wniósł o zmianę wyroku w części orzeczenia o karze i orzeczenie wobecG. O.za czyn określony wart. 252 § 1 k.k.(w brzmieniu Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553) w zb. zart. 282 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.– kary 7 lat pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 70 zł każda, za czyn z art. 56 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – 6 miesięcy pozbawienia wolności, kary łącznej 7 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 70 zł każda.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja obrońcy oskarżonego częściowo okazała się zasadna, tj. odnośnie przyjęcia sprawstwa oskarżonegoG. O.w czynie zarzuconym mu w pkt. II aktu oskarżenia (pkt. II wyroku). Nie można natomiast podzielić zarzutów apelacji w pozostałej części, gdy odnoszą się do czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. III wyroku (pkt. III aktu oskarżenia).
Obszerne wywody apelacji w zakresie czynu przypisanego oskarżonemuG. O.w pkt. II zaskarżonego wyroku zasługują na uwzględnienie w tych fragmentach, w jakich podnoszą niedostatek dowodów wskazujących na oskarżonego jako sprawcę.
Sąd Okręgowy dysponował tylko jednym dowodem, który mógł być oceniony jako wskazujący na udział oskarżonegoG. O.w zarzuconym mu w pkt. II aktu oskarżenia czynu, tj. wyjaśnieniamiP. S. (1).
Inna sytuacja dowodowa natomiast miała miejsce w zakresie czynu zarzuconegoG. O.w pkt. III aktu oskarżenia. Konsekwentne depozycjeP. S. (1)odnośnie tego czynu zostały wsparte wyjaśnieniamiP. T.(k. 1856-1857), który potwierdził, że opisywane przezP. S. (1)spotkanie miało miejsce.P. T.wyjaśnił, że zawiózłP. S. (1)w okolice(...)przy Trasie(...), na spotkanie z mężczyzną ops. (...). Kontakt z tym mężczyzną miałP. S. (1)umożliwić jakiś znajomy z „kryminału”, a spotkanie dotyczyło nawiązania ewentualnej współpracy międzyS.a tym(...)dotyczącej obrotu narkotykami. W trakcie spotkaniaP. S. (1)i(...)siedzieli w samochodzie, którym(...)przyjechał, a on stał przy samochodzie. Słyszał osobiście rozmowę o tabletkach ekstazy, ale wydaje mu się, żeP. S. (1)nie wziął wtedy od(...)żadnych tabletek, bo tego nie widział, aS.mu o tym nie mówił.P. T.nie tylko, że złożył wyjaśnienia, których treść potwierdzała wyjaśnieniaS.(choć nie była wiernym ich powtórzeniem), ale również na okazanych mu zdjęciach rozpoznał wizerunek oskarżonegoG. O.jako najbardziej podobnego do spotkanego(...).
Na rozprawie (k. 2309-2311)P. T.potwierdził fakt spotkaniaP. S. (1)zG. O.na parkingu przed(...)umiejscowionym przy Trasie(...), jego okoliczności, w tym że było ono związane z handlem narkotykami, jedynie wykluczył tym razem, żeG. O.przekazał w trakcie spotkania tabletki ekstazyP. S. (1). Uściślił nadto swoje wyjaśnienia co do czasu, w którym miało ono miejsce, podnosząc, że do spotkania doszło, gdy około 19-tej było jeszcze widno.
Stwierdzenie to koresponduje z tymi wyjaśnieniamiP. S. (1), w których podaje, że przedmiotowe zdarzenie miało miejsce jesienią 2009 r.
Sąd meriti dokonał analizy depozycjiP. T.z postępowania przygotowawczego i z rozprawy, i trafnie uznał, że nie można uznać za wiarygodne jego stwierdzenia z rozprawy, że w trakcie przedmiotowego spotkania nie doszło do przekazaniaP. S. (1)tabletek ekstazy przezG. O..
We wcześniejszych wyjaśnieniachP. T.wyraźnie bowiem podnosił, iż jedynie wydaje mu się, że do przekazania tabletek ekstazy nie doszło, bo tego nie widział, a iS.o tym nie mówił, podczas gdy na rozprawie już jest pewien, że do ich przekazania nie doszło, przy czym przedstawiona argumentacja dla wyjaśnienia przyczyn zmiany wyjaśnień w tym zakresie jest wręcz naiwna i nieprzekonująca.
Powyższe rozważania prowadzą do uznania, iż argumentacja skarżącej podważająca wiarygodność wyjaśnieńP. S. (1)co do czynu zarzuconegoG. O.w pkt. III aktu oskarżenia (przypisanego w pkt. III wyroku) wskazująca na ich sprzeczność z wyjaśnieniamiP. T.– jest nieskuteczna.
Wbrew materiałowi dowodowemu zebranemu w sprawie jest natomiast argument obrońcy przedstawiony w motywach apelacji mający wykazać niewiarygodność relacjiP. S. (1)z uwagi na jej wewnętrzną sprzeczność.
Na str. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku (wbrew temu co podniosła skarżąca na str. 17 apelacji) Sąd I instancji wykazał, żeP. S. (1)konsekwentnie wyjaśniał w toku całego postępowania, iż w trakcie zdarzenia opisanego w pkt. III aktu oskarżeniaG. O.przekazał mu przywiezione na próbę tabletki ekstazy, a„nie dogadali się”co do zakupu od(...)marihuany i amfetaminy, i to tych narkotyków (a nie tabletek ekstazy) testery miały być następnego dnia dostarczoneS.przez(...)(vide: wyjaśnieniaP. S. (1)k. 752-753, k. 899-902,k. 1706-1708, k. 1306-1309). Dopiero w apelacji obrońca dostrzegła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez uzyskanie nagrania z monitoringu parkingu przy(...)dla wykazania okoliczności i przebiegu przedmiotowego spotkania oraz ustalenia tożsamości osób obecnych w miejscu zdarzenia.
W sytuacji, gdy od przedmiotowego zdarzenia minęły ponad 3 lata, doświadczenie życiowe zdobyte w trakcie rozpoznania innych, podobnych spraw wskazuje, że wymieniony przez obrońcę dowód nie jest możliwy do przeprowadzenia. Nagrania z monitoringu są bowiem od nowa zapisywane po upływie pewnego, najczęściej dwutygodniowego okresu, bądź są co prawda przechowywane na płytach, ale przez okres około roczny.
Ponieważ oskarżonyG. O.zaprzecza, że do opisanego przezP. S. (1)iP. T.spotkania doszło, a ci współoskarżeni nie znali osób, które były obecne w trakcie opisanego przez nich spotkania, niemożliwe jest – jak to sugeruje obrońca w apelacji – przesłuchanie innych osób aniżeli współoskarżeni, na okoliczność zdarzenia z pkt. III aktu oskarżenia.
Zgromadzone w zakresie czynu zarzuconego oskarżonemuG. O.w pkt. III aktu oskarżenia dowody, prawidłowo zanalizowane i ocenione przez Sąd Okręgowy, dawały podstawę do uznania tego oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Apelacyjny, analizując okoliczności przedmiotowe i podmiotowe czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. III zaskarżonego wyroku nie znalazł podstaw do uznania, że orzeczona wobec oskarżonego kara 6 miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna w sensie jej rażącej surowości jak również łagodności, co zarzucił z kolei prokurator.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku, przy wymiarze kary Sąd I instancji uwzględnił zarówno okoliczność obciążającą – uprzednią karalność oskarżonego, jak i okoliczność łagodzącą – niewielką ilość substancji psychotropowej będącej przedmiotem przestępstwa.
Ocena wiarygodności wyjaśnieńP. S. (1)co do czynu zarzuconegoG. O.w pkt. III aktu oskarżenia, nie mogła automatycznie przenieść się na wyjaśnienia w zakresie czynu z pkt. II aktu oskarżenia, bowiem zupełnie różne były okoliczności towarzyszące tym zdarzeniom.
W trakcie czynu opisanego w pkt. IIIP. S. (1)orazG. O.mieli możliwość wzajemnego obserwowania się, gdyż żaden z nich nie był zamaskowany, nadto znajdowali się w bezpośredniej bliskości, ponieważ do przedmiotowego zdarzenia doszło w samochodzie i widoczność była dobra (wg. twierdzeńP. T.było widno).
Opisany w pkt. II aktu oskarżenia czyn został przypisany oskarżonemuG. O.na podstawie rozpoznania w nim jednego z zamaskowanych sprawców biorących udział w porwaniu i przetrzymywaniuD. D. (1), dokonanego przez współoskarżonegoP. S. (1)i będących konsekwencją tego rozpoznania, jego wyjaśnień.
OskarżonyG. O.(nie przyznając się do dokonania czynu) kwestionuje prawidłowość rozpoznania go przezP. S. (1).
Autorka apelacji natomiast, zarzucając wyrokowi naruszenieart. 7 k.p.k., poprzez przeprowadzenie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, jak również z pominięciem istotnych okoliczności świadczących o niewinności oskarżonegoG. O.,art. 173 § 1 k.p.k.poprzez przeprowadzenie okazania oskarżonego w warunkach nie wyłączających sugestii,art. 410 k.p.k.iart. 92 k.p.k.poprzez dowolną i niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, przejawiającą się w uwzględnieniu jedynie dowodów przemawiających na niekorzyść oskarżonego, oraz pominięcie dowodów świadczących o tym, iż oskarżony nie jest sprawcą zarzuconego mu czynu, podważa ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji co do sprawstwa tego oskarżonego w przypisywanym mu w pkt. II wyroku przestępstwie.
Nie można zgodzić się z autorką apelacji, że okazanieG. O.w toku śledztwaP. S. (1)odbyło się w warunkach niewyłączających sugestii, bez zachowania koniecznego obiektywizmu. Zdjęcia okazywanych 4 osób (w tymG. O., który ustawił się z nr 2) znajdujące się na k. 1709-1711 przekonują, iż okazywane osoby są podobnego wzrostu i tuszy, ubrane w jednolite kurtki, a założone na głowach kominiarki są podobne u osób z nr 1, 2 (toG. O.) i 4. Kominiarka u osoby z nr 3 minimalnie ma nieco inny odcień i troszkę mniejszy daszek. Brak jest też istnych różnic w wycięciach kominiarek na oczy. Najbardziej widoczna część czoła, oczu i góry nosa jest u osoby z nr 4, a więc nie u oskarżonego. Faktycznie, okazywane osoby mają różne spodnie. Osoby z nr 1 i 2 mają dżinsy koloru niebieskiego – nr 1 ciemniejsze, nr 2 (oskarżony) jaśniejsze. Osoba z nr 3 ma spodnie brązowawe, a z nr 4 – ciemne. Taka rozbieżność kolorystyczna spodni okazywanych osób w żaden sposób nie daje podstaw do przyjęcia za apelującą, iż doszło do sugestii wskazującej naG. O.. Istotne natomiast dla oceny wartości dowodowej tego okazania i rozpoznania przezP. S. (1)okazywanegoG. O.jako osoby biorącej udział w porwaniu i przetrzymywaniuD.D.jest wyjaśnienieP. S. (1)co do sposobu dokonanego rozpoznania. Podał on, że rozpoznał oskarżonegotylkopo oczach, które są charakterystyczne. Nie umiał jednak określić co te oczy charakteryzuje, ani nawet ich koloru. Uznając wynik okazania za dowód przekonujący o sprawstwie oskarżonegoG. O.co do czynu z pkt. II aktu oskarżenia, Sąd I instancji przeoczył okoliczność, żeP. S. (2)podobnie wyjaśniał, gdy rozpoznawałZ.S.– też rozpoznał go po oczach…”ma takie specyficzne spojrzenie, mrożące krew w żyłach”(k. 634-649).
Przy ocenie wartości dowodowej rozpoznania dokonanego przezP. S. (1)w trakcie okazania, Sąd I instancji pominął również wyjaśnienia tegoż złożone w dniu 30 czerwca 2010 r. (k. 899-902), w których twierdził, żeG. O.jest w stanie rozpoznać po głosie, sylwetce i opisał go jako osobę mającą około 170 cm wzrostu, krępą, dość mocno umięśnioną. Tymczasem w trakcie czynności okazaniaP. S. (1)nie wskazuje na cechy sylwetki oskarżonego, a rozpoznaje go po oczach.
Słusznie apelująca kwestionuje możliwość rozpoznania oskarżonego przezP. S. (1)po sylwetce, wskazując na jego wyjaśnienia – potwierdzone przezP. T.– co do okoliczności jedynego kontaktu zG. O.ps. (...)poprzedzającego porwanie i przetrzymywanieD. D. (1), mającego miejsce w okresie jesieni/zimy 2009 r. na parkingu przy(...). Zgodnie z tymi dowodami, oskarżonyG. O.nie wychodził z samochodu, którym przyjechał na spotkanie, co niewątpliwie co najmniej utrudniło dokładniejsze zaobserwowanie jego sylwetki. Opis tego spotkania dokonany tak przezP. S. (1), jak iP. T.wskazuje natomiast, żeP. S. (1)w jego trakcie mógł zaobserwować twarz i oczy oskarżonegoG. O.. Zatem, składając wyjaśnienia 30 czerwca 2010 r. powinien przekazać, że oczy oskarżonego są charakterystyczne, tymczasem te jego wyjaśnienia na tak istotny szczegół nie wskazują. Przy ocenie wartości dowodowej rozpoznania oskarżonegoG. O.przezP. S. (1)dokonanego w trakcie czynności okazania, Sąd meriti pominął nadto wyjaśnienia złożone przez niego w dniu 17 czerwca 2010 r. (k. 752-759), w których stwierdził, że w trakcie przekazywania porwanegoD. D. (1)czterem zamaskowanym mężczyznom, rozmawiając z jednym z nich, po głosie rozpoznał, że jest to(...)(G. O.) , z którym miał wcześniej kontakt. Stwierdził, że głos(...)jest charakterystyczny, kojarzy mu się z bandytą. Tak istotne rozbieżności w wyjaśnieniachP. S. (1)co do cech charakteryzujących oskarżonegoG. O.poddają w wątpliwość pewność i prawidłowość rozpoznania go przezP. S. (1)w trakcie okazania.
Sąd Okręgowy, analizując rozpoznanie dokonane przezP. S. (1), wskazał okoliczności poboczne wynikające z dowodów przeprowadzonych w toku postępowania, które miały wesprzeć to rozpoznanie.
W sytuacji jednak, gdy dowód główny, tj. rozpoznanieG. O.przezP. S. (1)jest ułomny, dowody pośrednie nie mogą sanować jego wartości procesowej szczególnie, że i one nie są jednoznaczne.
Z.S., współoskarżony w sprawie wyjaśnił, że dzwonił doG. O.z prośbą o pomoc w znalezieniu „chaty”. Stanowczo i konsekwentnie jednak podał w złożonych wyjaśnieniach, że nie informowałG. O.w jakim celu poszukuje „chaty”, nadto iż ten odesłał go do swego znajomego –A. P., gdyż sam przebywał poza miejscem zamieszkania. Faktem wynikającym z wyjaśnień kolejnego współoskarżonego –A. P.jest, żeG. O.telefonicznie uprzedził go o poszukiwaniu „chaty” przezZ.S.i on takie miejsce załatwił.
Treść tych wyjaśnień nie daje podstaw do przyjęcia, że oskarżonyG. O.brał udział w porwaniu i przetrzymywaniu dla okupu pokrzywdzonego.
Wątpliwości również budzi przypisanieG. O.nr(...)w oparciu o zapis(...)jako użytkownika, gdy w zabezpieczonym notatnikuZ.S.oskarżony ten jest wpisany jako(...)z numerem(...)(k. 223). Numer telefonu(...)jest zapisany również w telefonie komórkowym zabezpieczonym uD. S.(k. 827-829) i jest to nr(...).
Reasumując stwierdzić należy, że dowody zgromadzone w sprawie nie są wystarczające do wykazania, że oskarżonyG. O.jest sprawcą czynu zarzuconego mu w pkt. II aktu oskarżenia.
Zgodnie z postulatem zawartym wart. 2 § 2 k.p.k.podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.
Zasada ta ma ścisły związek z zasadą obiektywizmu nakazującą organom prowadzącym postępowanie karne badanie i uwzględnianie okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.
Sąd orzekający, w celu odtworzenia zgodnego z rzeczywistością przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem rozpoznania, ma obowiązek dążyć do wyjaśnienia istotnych dla odpowiedzialności oskarżonego okoliczności zarzuconego mu czynu, wyjaśnienia i rozważenia okoliczności przemawiających za prawidłowością wersji oskarżenia, jak i wersji przeciwnej, wyjaśnienia wszystkich wątpliwości co do stanu faktycznego, wynikających z materiału dowodowego. Jeśli po rozważeniu całokształtu zebranych w sprawie dowodów i wyczerpaniu możliwości dowodowych wątpliwości nie zostaną usunięte wówczas obowiązkiem Sądu jest ich rozstrzygnięcie zgodnie z zasadą wyrażoną wart. 5 § 2 k.p.k., na korzyść oskarżonego.
Ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia wymagają zawsze pewności stwierdzeń i niedopuszczalne jest opowiedzenie się za jedną z niepewnych – nie udowodnionych – wersji.
Byłoby to równoznaczne z naruszeniem podstawowych zasad procesowych, w tym zasadyin dubio proreo, ponieważ element wątpliwy nie może oskarżonego obciążać.
Stosując powyższe zasady, na skutek „ułomności” dowodów obciążających oskarżonegoG. O.co do czynu z pkt. II aktu oskarżenia, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonegoG. O.od popełnienia tego czynu.
Orzeczenie tej treści czyni jednocześnie bezskuteczną apelację prokuratora opartą naart. 438 pkt 4 k.p.k., zarzucającą rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary za czyn z pkt. II aktu oskarżenia oraz kary łącznej.
W tym miejscu konieczne jest jeszcze odniesienie się do wniosku dowodowego obrońcy oskarżonegoG. O.zgłoszonego na rozprawie apelacyjnej, który nie został rozstrzygnięty w toku przewodu. Brak rozstrzygnięcia w kwestii tego dowodu, nie miał wpływu na treść orzeczenia.
O kosztach sądowych Sąd Apelacyjny orzekł w oparciu oart. 635 k.p.k.,art. 630 k.p.k.iart. 632 pkt. 2 k.p.k.w części uniewinniającej oskarżonego, a na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.w części go skazującej.