Sygn. akt II AKa 256/13

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 września 2013 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący:

SSA Bogusław Tocicki

Sędziowie:

SSA Witold Franckiewicz (spr.)
SSA Andrzej Kot

Protokolant:

Marzena Dobrowolska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Urszuli Piwowarczyk - Strugały
po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r.
sprawyM. M.
oskarżonego zart. 286 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.orazart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.
z powodu apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt III K 202/12

I
zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonegoM. M.w ten

sposób, że:

1
uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i grzywny zawarte w pkt VIII części dyspozytywnej wyroku

2
w miejsce przypisanych oskarżonemu czynów opisanych w pkt I, II, III, IV, V, VI, VII części dyspozytywnej wyroku oraz wymierzonych kar pozbawienia wolności i grzywny w pkt II, IV, V, VII, oskarżonegoM. M.uznaje za winnego, tego, że w okresie od 11 października 2010 roku do 21 marca 2011 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działając w warunkach czynu ciągłego, pięciokrotnie doprowadził i dwukrotnie usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci paliwa, w ten sposób, iż posługując się sfałszowanymi dokumentami zawierał umowy, wprowadzając w błąd, co do możliwości oraz zamiaru wywiązania się z podjętych zobowiązań, powodując szkodę w łącznej wysokości 391.705,79 zł oraz usiłując spowodować szkodę w wysokości łącznej 640.000 zł w tym:

      - w okresie od dnia 11 do 25 października 2010 r. weW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 56 092, 20 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w celu zawarcia umowy na zakup paliwa z odroczonym terminem płatności, dostarczyłK. S. (1)podrobiony dokument w postaci dowodu potwierdzenia dokonania przelewu dokonanego przez(...)K. S. (1)na rzecz(...)na kwotę 60000 zł tytułem zabezpieczenia wykonania umowy, a ten użył tego dokumentu zawierając w dniu 11 października 2010 r. umowę na mocy, której uzyskał karty, których użycie na stacjach(...)orazS.uprawniało do dokonywania zakupów z odroczonym terminem płatności, wprowadzając w błąd przedstawicieli(...), co do możliwości i zamiaru zapłaty w wyniku, czego w okresie do 25 października 2010 r. wspólnie zK. S. (1)dokonał tankowania paliwa o wartości 56 092, 20 zł, czym działał na szkodę(...)

      - w okresie od 1 do 13 grudnia 2010 r. wS.i wW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. z o.o.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci paliwa o wartości 216 246, 07 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról nie mając zamiaru zapłaty zawiózłK. S. (1)doW.w celu zawarcia umowy uprawniającej do zakupu paliwa z odroczonym terminem płatności, a po jej zawarciu i wprowadzeniu w błąd przedstawicieli(...) sp. z o.o.co do zamiaru zapłaty, w okresie do 13 grudnia 2010 r. wspólnie zK. S. (1)dokonali tankowania paliwa o wartości 216 246, 07 zł na stacjiO./S.(...), czym działał na szkodę(...) sp. z o.o.,

- w okresie od 3 stycznia do 11 lutego 2011 r. weW.orazK.w Niemczech, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić(...)Deutschland GMBH do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci oleju napędowego o znacznej wartości 320 000, 00 zł., w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w celu zawarcia umowy dostarczyłK. S. (1)podrobione dokumenty w postaci: gwarancji bankowej(...) SAz dnia 10 lutego 2011 r. do kwoty 320 000 zł., zaświadczenia o niezaleganiu w płaceniu składek ZUS i o niezaleganiu w podatkach oraz podrobiony certyfikat kompetencji zawodowych aK. S. (1)przy użyciu tych dokumentów wprowadzając przedstawicieli pokrzywdzonego w błąd, co do możliwości i zamiaru zapłaty zawarł w dniu 11 lutego 2011 r. umowę o wydanie i używanie kart, których użycie uprawniało go do dokonywania zakupów paliwa z odroczonym terminem płatności, lecz zamierzonego czynu nie osiągnął, z uwagi na postawę przedstawiciela pokrzywdzonego,
- w okresie od połowy stycznia do 9 lutego 2011 r. weW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) SAw postaci oleju napędowego o znacznej wartości 320 000 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w celu zawarcia umowy dostarczyłK. S. (1)podrobiony dokument w postaci gwarancji bankowej(...) SAz dnia 7 lutego 2011 r. do kwoty 320 000 zł. przy użyciu, któregoK. S. (1)w dniu 7 lutego 2011 r. wprowadzając w błąd przedstawiciela(...) SA, co do możliwości i zamiaru zapłaty zawarł umowę zakupu oleju napędowego, uprawniającą do dokonywania zakupów paliwa, z odroczonym terminem płatności, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na postawę przedstawiciela(...) SA,
- w dniach od 8 do 9 marca 2011 r. wR., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłfirmę (...)A. P.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci paliwa o wartości 79 987, 00 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w dniu 8 marca 2011r. zawiózłK. S. (1)doR.w celu zawarcia umowy uprawniającej go do dokonywania zakupów paliwa z odroczonym terminem płatności, a po jej zawarciu i wprowadzeniu w błąd przedstawicielifirmy (...)A. P., co do zamiaru zapłaty wspólnie dokonali odbioru 12000 litrów benzyny oraz 4675 litrów oleju napędowego, czym działał na szkodęfirmy (...)A. P.,
- w okresie od 4 do 14 marca 2011 r. wW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci paliwaPrzedsiębiorstwo Handlowe (...)C.M. C.(...)Stacja PaliwW.o wartości 29 480, 52 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról, w imieniuK. S. (1)dostarczył pokrzywdzonemu podrobione potwierdzenie dokonania przelewu w kwocie 45000 zł tytułem zabezpieczenia wykonania umowy, zawartej przezK. S. (1)wprowadzając tym w błąd przedstawicieli(...), co do zamiaru zapłaty, a następnie dokonał na tej podstawie wraz zK. S. (1)tankowania 2000 litrów benzyny oraz 4049 litrów oleju napędowego, czym działał na szkodęPrzedsiębiorstwa Handlowego (...)C.M. C.(...)Stacja PaliwW.,
- w dniu 21 marca 2011 r. wS., działając wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. z o.o.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 9900, 00 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról nie mając zamiaru zapłaty za paliwo podając się zaK. S. (1)i podrabiając jego podpis podpisał umowę na zakup paliwa z odroczonym terminem płatności, a następnie tego samego dnia dokonał tankowania 1980 litrów oleju napędowego, wprowadzając w błąd przedstawicieli(...) sp. z o.o., co do nabywcy i zamiaru zapłaty, czym działał na szkodę(...) sp. z o.o.,
tj. czynu zart. 286 § 1 k.k.iart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.orazart. 270 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k.orazart. 33 § 2 k.k.wymierza oskarżonemuM. M.karę 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) złotych;

II
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

III
zasądza od oskarżonegoM. M.na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania odwoławczego wymierzając opłatę za obie instancje 1.600 zł.

UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 roku orzekł:
uznał oskarżonegoM. M.za winnego popełnienia przestępstw polegających na tym, że :

1
w okresie od dnia 11 do 25 października 2010 r. weW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...)do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 56.092,20 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem w celu zawarcia umowy na zakup paliwa z odroczonym terminem płatności, dostarczyłK. S. (1)podrobiony dokument w postaci dowodu potwierdzenia dokonania przelewu dokonanego przez(...)K. S. (1)na rzecz(...)na kwotę 60.000 zł tytułem zabezpieczenia wykonania umowy, a ten użył tego dokumentu zawierając w dniu 11 października 2010 r. umowę na mocy, której uzyskał karty, których użycie na stacjach(...)orazS.uprawniało do dokonywania zakupów z odroczonym terminem płatności, wprowadzając w błąd przedstawicieli(...), co do możliwości i zamiaru zapłaty w wyniku, czego w okresie do 25 października 2010 r. wspólnie zK. S. (1)dokonał tankowania paliwa o wartości 56.092,20 zł, czym działał na szkodę(...), - to jest przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.

2
w okresie od 1 do 13 grudnia 2010 r. wS.i wW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. z o.o.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w postaci paliwa o wartości 216.246,07 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról nie mając zamiaru zapłaty zawiózłK. S. (1)doW.w celu zawarcia umowy uprawniającej do zakupu paliwa z odroczonym terminem płatności, a po jej zawarciu i wprowadzeniu w błąd przedstawicieli(...) sp. z o.o.co do zamiaru zapłaty, w okresie do 13 grudnia 2010 r. wspólnie zK. S. (1)dokonali tankowania paliwa o wartości 216.246,07 zł na stacjiO./S.20A, czym działał na szkodę(...) sp. z o.o.- to jest przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.iart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 k.k.orzekł grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 20 złotych.

3
w okresie od 3 stycznia do 11 lutego 2011 r. weW.orazK.w Niemczech, działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić(...)Deutschland GMBH do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci oleju napędowego o znacznej wartości 320.000.00 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w celu zawarcia umowy dostarczyłK. S. (1)podrobione dokumenty w postaci: gwarancji bankowej(...) SAz dnia 10 lutego 2011 r. do kwoty 320.000 zł, zaświadczenia o niezaleganiu w płaceniu składek ZUS i o niezaleganiu w podatkach oraz podrobiony certyfikat kompetencji zawodowych, aK. S. (1)przy użyciu tych dokumentów wprowadzając przedstawicieli pokrzywdzonego w błąd, co do możliwości i zamiaru zapłaty zawarł w dniu 11 lutego 2011 r. umowę o wydanie i używanie kart, których użycie uprawniało go do dokonywania zakupów paliwa z odroczonym terminem płatności, lecz zamierzonego czynu nie osiągnął, z uwagi na postawę przedstawiciela pokrzywdzonego – to jest przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.iart. 294 § 1 k.k.orazart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.

4
w okresie od połowy stycznia do 9 lutego 2011 r. weW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem(...) SAw postaci oleju napędowego o znacznej wartości 320.000 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w celu zawarcia umowy, dostarczyłK. S. (1)podrobiony dokument w postaci gwarancji bankowej(...) SAz dnia 7 lutego 2011 r. do kwoty 320.000 zł przy użyciu któregoK. S. (1)w dniu 7 lutego 2011 r. wprowadzając w błąd przedstawiciela(...) SA, co do możliwości i zamiaru zapłaty zawarł umowę zakupu oleju napędowego, uprawniającą do dokonywania zakupów paliwa z odroczonym terminem płatności, lecz zamierzonego czynu nie osiągnął z uwagi na postawę przedstawiciela(...) SA– to jest przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 13 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.i zart. 11 § 2 k.k.oraz12 k.k.i przyjął, że przestępstw opisanych wpunkcie III i IVdopuścił się w warunkach ciągu na postawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 14 § 1 k.k.orazart. 11 § 2 k.k.przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierzył karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

5
w dniach od 8 do 9 marca 2011 r. wR., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadziłfirmę (...)A. P.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci paliwa o wartości 79.987,00 zł w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról w dniu 8 marca 2011 r. zawiózłK. S. (1)doR.w celu zawarcia umowy uprawniającej go do dokonywania zakupów paliwa z odroczonym terminem płatności, a po jej zawarciu i wprowadzeniu w błąd przedstawicielifirmy (...)A. P., co do zamiaru zapłaty wspólnie dokonali odbioru 12000 litrów benzyny oraz 4675 litrów oleju napędowego, czym działał na szkodęfirmy (...)A. P., - to jest przestępstwa zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 12 k.k.i za to na podstawieart. 286 § 1 k.k.wymierzył karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 §2 k.k.orzekł grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 20 złotych.

6
w okresie od 4do 14 marca 2011 r. wW., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci paliwaPrzedsiębiorstwo Handlowe (...)C.M. C.(...)Stacja PaliwW.o wartości 29.480,52 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról, w imieniuK. S. (1)dostarczył pokrzywdzonemu podrobione potwierdzenie dokonania przelewu w kwocie 45.000 zł tytułem zabezpieczenia wykonania umowy, zawartej przezK. S. (1), wprowadzając tym w błąd przedstawicieli(...), co do zamiaru zapłaty, a następnie dokonał na tej podstawie wraz zK. S. (1)tankowania 2000 litrów benzyny oraz 4049 litrów oleju napędowego, czym działał na szkodęPrzedsiębiorstwo Handlowe (...)C.M. C.(...)Stacja PaliwW.– to jest przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.iart. 12 k.k.

7
w dniu 21 marca 2011 r. wS., działając wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), działającym podfirmą (...)w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził(...) sp. z o.o.do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o wartości 9.900.00 zł, w ten sposób, że zgodnie z dokonanym podziałem ról nie mając zamiaru zapłaty za paliwo podając się zaK. S. (1)i podrabiając jego podpis, podpisał umowę na zakup paliwa z odroczonym terminem płatności, a następnie tego samego dnia dokonał tankowania 1980 litrów oleju napędowego, wprowadzając w błąd przedstawicieli(...) sp. z o.o., co do nabywcy i zamiaru zapłaty, czym działał na szkodę(...) sp. z o.o.– to jest przestępstwa zart. 270 § 1 k.k.w zb. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.i przyjął, że przestępstw przypisanych wpunkcie I, VI i VIIdopuścił się w warunkach ciągu na podstawieart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 3 k.k., przy zastosowaniuart. 91 § 1 k.k.wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności, a na podstawieart. 33 § 2 k.k.grzywnę w wysokości 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 20 złotych.

Na podstawieart. 91 § 2 k.k.orzekł wobec oskarżonego karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 300 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki w kwocie 20 złotych.
Na podstawieart. 46 § 1 k.k.orzekł od oskarżonegoM. M.obowiązek solidarnego naprawienia szkody wraz zK. S. (1), na którego nałożono ten obowiązek wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt: III K 451/11 poprzez zapłatę na rzecz:

- (...) Oddziałw Polsce,K.z siedzibą przyul. (...), kwoty 56.092,20 zł;
-firmy (...)A. P.z siedzibą wR.przyul. (...), kwoty 12.010,05 zł.
Na podstawieart. 415 § 1 k.p.k.zasądził od oskarżonego na rzecz:
-Przedsiębiorstwa Handlowego (...)C.M. C.(...)Stacja PaliwW.wW.153, kwotę 29.481,06 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 14 marca 2011 r. do dnia zapłaty, zastrzegając, że oskarżony odpowiada solidarnie zK. S. (1);
- (...) sp. z o.o.z siedzibą wS.przyul. (...), kwoty 9.900 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 21 marca 2011 r. do dnia zapłaty, zastrzegając, że oskarżony odpowiada solidarnie zK. S. (1);
-(...) sp. z o.o.z/s wW.216.246,07 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 13 grudnia 2010 r. do dnia zapłaty, zastrzegając, że oskarżony odpowiada solidarnie zK. S. (1).
Na podstawieart. 63 § 1 k.k.zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okresy zatrzymania i tymczasowego aresztowania: od 22 marca 2011 r. do 21 kwietnia 2011 r., od 29 września 2012 r. do 3 października 2012 r. oraz od 18 października 2012 r. do 20 listopada 2012 r.
Na podstawieart. 230 § 1 k.p.k.zwróciłM. M.dowody rzeczowe opisane w wykazie na karcie 926 pod poz. 10, 11-13, 21,65.
Na podstawieart. 624 § 1 k.p.k.zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłaty, obciążając nimi Skarb Państwa (pkt XIII wyroku).

Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonegoM. M., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

I
obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 438 pkt2 k.p.k.), a to:art. 4 k.p.k.iart. 7 k.p.k.w zw. zart. 410 k.p.k.poprzez sformułowanie nie swobodnej, a dowolnej, wybiórczej i tendencyjnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyrażającej się w:

- przyznaniu waloru wiarygodności zeznaniomK. S. (1), skutkujące budowaniem przez Sąd przekonania o sprawstwie i winie oskarżonegoM. M.na podstawie treści niekonsekwentnych i niespójnych zeznańK. S. (1), który w toku przesłuchań prowadzonych w ramach postępowania przygotowawczego oraz podczas przesłuchań przed Sądem I instancji zmieniał składane wyjaśnienia, przy jednoczesnym nieuzasadnionym i arbitralnym odmówieniu waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonegoM. M., który w toku całego postępowania składał wyjaśnienia spójne i konsekwentne;
- przyjęciu istnienia porozumienia pomiędzy oskarżonymM. M.iK. S. (1), mającego na celu popełnienie zarzucanych oskarżonemu czynów, podczas gdy w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek bezpośrednich i wiarygodnych dowodów mogących stanowić postawę oceny przez Sąd I instancji, że pomiędzy oskarżonym iK. S. (1)doszło do zawarcia takiego porozumienia;
- przyjęciu, że oskarżonyM. M.zlecał fałszowanie dokumentów i przedłożył owe sfałszowane dokumenty pokrzywdzonym, podczas gdy zeznania świadków złożone w toku postępowania wskazują, iż oskarżonyM. M.nie brał udziału w czynnościach zawierania umów z pokrzywdzonym, a zatem nie mógł również w toku takich czynności przedkładać podrobionych dokumentów. Nadto z treści zeznańR. P.oraz treści opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby to oskarżony zlecałR. P.wykonanie sfałszowanych dokumentów.
II. obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), a to:
-art. 12 k.k.poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem, że oskarżonyM. M.popełnił przestępstwa wymienione w pkt III i IV oraz I, VI i VII sentencji orzeczenia w warunkach ciągu przestępstw, zaś przestępstwa wymienione w pkt II i V sentencji orzeczenia jako odrębne czyny zabronione, podczas gdy zarzucane oskarżonemu działanie, przy uwzględnieniu krótkich odstępów czasu i przyjętego przez Sąd I instancji działania oskarżonego zgodnie z przyjętym z góry zamiarem ich popełnienia, uzasadniało kwalifikację wszystkich przestępstw zarzucanych oskarżonemu jako stanowiących jeden czyn zabroniony w rozumieniuart. 12 k.k.,
-art. 91 § 1 i § 2 k.p.k.poprzez niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wymierzeniem oskarżonemuM. M.– na podstawie przepisuart. 91 § 1 k.k.– kar za przestępstwa wymienione w pkt III i IV oraz I, VI i VII sentencji orzeczenia jako popełnione w warunkach ciągu przestępstw, a następnie wymierzenie oskarżonemu za tak popełnione czyny oraz za przestępstwa wymienione w pkt II i V sentencji orzeczenia kary łącznej w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy wynikający z ustaleń i oceny Sądu I instancji sposób popełnienia zarzucanych przestępstw uzasadniać mógł jedynie kwalifikację działania oskarżonego jako popełnienie jednego czynu zabronionego w rozumieniuart. 12 k.k., wykluczając możliwość wymierzenia oskarżonemu kary na podstawie przepisówart. 91 § 1 i § 2 k.k.;
w n o s z ą c o:
I. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział III Karny z dnia 26 kwietnia 2013 roku, sygn. akt: III K 202/02 i uniewinnienie oskarżonegoM. M.od popełnienia przypisanych mu w pkt I-VI sentencji wyroku czynów;
II. zmianę zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział III Karny, z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt: III K 202/02 i wymierzenie oskarżonemu za czyn wskazany w pkt VII sentencji wyroku kary adekwatnej do stopnia winy oskarżonego;
ewentualnie:
III. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział III Karny z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt: III K 202/02 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu, na rozprawie odwoławczej, wniósł o nieuwzględnienie apelacji obrońcy oskarżonegoM. M.i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

1
Odnośnie zarzutu opisanego w pkt I apelacji –apelacja uznana została za niezasadną.

Kwestionowana przez obrońcę wiarygodność zeznańK. S. (1), występującego uprzednio w charakterze oskarżonego w sprawie Sądu Okręgowego we Wrocławiu – sygn. akt: III K 451/11, wsparta została na stwierdzeniu braku konsekwencji i spójności tychże zeznań.
Sąd Okręgowy w niniejszym postępowaniu, ustalając współsprawstwo oskarżonegoM. M.i przypisując oskarżonemu popełnienie przestępstw wspólnie i w porozumieniu zK. S. (1), oparł się na zeznaniachK. S. (1), które stanowiły również wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przeciwko obu oskarżonym. Sąd Okręgowy w trybieart. 391 § 2 k.p.k.odczytał na rozprawie protokoły złożonych poprzednio przezK. S. (1)wyjaśnień jakie składał w charakterze podejrzanego i oskarżonego w sprawie III K 451/11. Z treści powyższych protokołów wynika, żeK. S. (1)przyznał się do wszystkich zarzucanych przestępstw, w tym przestępstw będących przedmiotem niniejszego postępowania. Wyjaśnił w sposób szczegółowy o udziale i roli oskarżonegoM. M.w ich popełnieniu. Złożone, zwłaszcza w postępowaniu przygotowawczym, wyjaśnieniaK. S. (1), nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości, co do wspólnego działania z oskarżonymM. M., realizując z góry powzięty zamiar oszustwa, poprzez doprowadzenie szereg podmiotów gospodarczych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. ZeznaniaK. S. (1)i wcześniej złożone przez niego wyjaśnienia, znajdowały potwierdzenie w zeznaniach świadków, reprezentujących pokrzywdzone firmy (wymienione na str. 11-12 pisemnego uzasadnienia wyroku), jak również w dokumentacji zabezpieczonej w postępowaniu, związanej z dokonanymi przestępstwami.
Znamiennym jest, że w sprawie Sądu Okręgowego we Wrocławiu – sygn. akt: III K 451/11, przypisano oskarżonemuK. S. (1)popełnienie przestępstw wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymM. M., zaś apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżonyK. S. (1)zarzucając jedynie rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy. Tenże wyrok utrzymany został w mocy przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2013 roku – sygn. akt: II AKa 52/13. W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego została zawarta szczegółowa ocena dowodów, w tym wyjaśnieńK. S. (1).
Współsprawstwo oskarżonegoM. M.wynika również z zeznańR. P.oraz złożonych przez niego wyjaśnień w sprawie Sądu Okręgowego we Wrocławiu – sygn. akt: III K 451/11.R. P.wyjaśnił, że podrabiał szereg dokumentów na zlecenie oskarżonegoM. M., który dostarczał mu wzory dokumentów, instruował na jaką firmę mają zostać wystawione. WyjaśnieniaR. P.zostały z kolei potwierdzone wynikami przeszukania jego mieszkania w miejscowości(...), gm.B., gdzie zabezpieczono i ujawniono zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach oskarżonegoM. M.oraz twarde dyski komputerów (t. II, k. 221-224, 226 oraz opinia biegłego z zakresu informatyki – t. IV i V, k. 693, 821).
Wersja zatem, którą przedstawił oskarżonyM. M., że on skontaktowałK. S. (1)zR. P.okazała się niewiarygodna, sprzeczna z zeznaniamiR. P..
Sąd Okręgowy dostrzegł, że ocena zeznańK. S. (1)winna zostać przeprowadzona w sposób ostrożny, w odniesieniu do innych dowodów zebranych w sprawie, z uwagi na to, żeK. S. (1)posiadał interes procesowy w tym, aby wskazać również inną osobę, biorącą udział w przestępczym procederze, a także na rozprawie (w sprawie toczącej się przeciwko niemu) nie potwierdził wyjaśnień złożonych w postępowaniu przygotowawczym.
Sąd Okręgowy w sprawie oskarżonegoM. M., dokonując oceny zeznań i wyjaśnieńK. S. (1)(str. 13-14 pisemnego uzasadnienia wyroku) wskazał na dowody, które w sposób kategoryczny przekonywały o wspólnym działaniu oskarżonegoM. M.orazK. S. (1). Należy przy tym podkreślić, że w dniu 22 marca 2011 roku dokonano przeszukania na posesji wM.gm.J.,ul. (...), należącej do oskarżonegoM. M., gdzie zabezpieczono 23 pojemniki plastikowe o pojemności 60 litrów z zawartością paliwa oraz kserokopię paragonów na paliwa z(...)oraz zeS.(tom I, k. 135-137, 138). Powyższe dowody potwierdziły wiarygodność wyjaśnień oskarżonegoK. S. (1)złożonych w postępowaniu przygotowawczym. Fakt bezpośredniej sprzedaży paliwa, pochodzącego z przestępstwa, przez oskarżonegoM. M.wynika z zeznańK. S. (2)– nabywcy paliwa (prawomocnie skazanego w sprawie III K 451/11).
To, że oskarżonyM. M.osobiście nie zawierał umów (poza czynem VII dot.(...) sp. z o.o.) i nie przedkładał podrobionych dokumentów, nie stanowi podstawy do uznania, iż nie ponosi on odpowiedzialności karnej za przestępstwo oszustwa i posługiwania się podrobionymi dokumentami, skoro wszelkie bezpośrednio wykonywane czynności przezK. S. (1)były wcześniej uzgadniane z oskarżonymM. M., po uprzednim dostarczaniu przez niego podrobionych dokumentów, które otrzymywał odR. P.. Pomiędzy oskarżonymM. M., aK. S. (1)istniał podział ról. Zasadnie wskazał Sąd Okręgowy, że przede wszystkim oskarżonyM. M.wyszukiwał podmioty gospodarcze, które następnie doprowadzone zostały do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, dostarczał podrobione dokumenty przezR. P., w których wskazywał jakie dane winny one zawierać, dokonywał osobiście odbioru paliwa, uczestniczył w sprzedaży paliwa i podziale uzyskanej korzyści majątkowej. Dostarczane podrobione dokumenty dotyczyły rzekomych gwarancji bankowych i potwierdzenia dokonania przelewów, bez których niemożliwym byłoby popełnienie przestępstw. Ponadto oskarżonyM. M.osobiście zawoziłK. S. (1)w celu podpisania umów doW.– siedziby(...) sp. z o.o.(czyn II) oraz doR.– siedzibyfirmy (...)(czyn V), mając świadomość, że w przypadku pobrania paliwa z wytypowanych stacji benzynowych, nie zostanie uiszczona za paliwo należność, gdyż takiego zamiaru oskarżonyM. M.iK. S. (1)nie posiadali, zaś podmiot gospodarczy –firma (...)nie prowadziła jakiejkolwiek działalności (figurując w umowie jako strona zawierająca umowę).
Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że oskarżonyM. M.odgrywał pierwszoplanową role w przestępczym procederze. Niezbędny udział posiadał w tymK. S. (1), gdyż to on posiadał zarejestrowanąfirmę (...), która wprawdzie nie prowadziła jakiejkolwiek działalności lecz tylko podmiot gospodarczy mógł być stroną umowy dotyczącej sprzedaży paliwa.
Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ustalenia Sądu Okręgowego w zakresie przypisanych oskarżonemuM. M.przestępstw, gdyż zostały one oparte na wszechstronnej, obiektywnej ocenie dowodów zebranych w sprawie. Sąd Okręgowy w jakimkolwiek zakresie, dokonując oceny dowodów, nie przekroczył granic wyznaczonych przepisemart. 7 k.p.k., uwzględniającej zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.
Stąd też zarzut apelacyjny zawarty w pkt I apelacji nie został uwzględniony, zaś wniosek o uniewinnienie oskarżonegoM. M.od popełnienia czynów opisanych w pkt I – VI części dyspozytywnej wyroku uznać należało za niezasadny, nie znajdujący wsparcia w zebranym materiale dowodowym.

2
Odnośnie zarzutu opisanego w pkt II apelacji –apelacja uznana została za zasadną.

Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku przyjął, że oskarżonyM. M.popełnił przestępstwa wymienione:

a
w pkt III (w okresie od 3.01.2011 r. do 11.02.2011 r.) i w pkt IV (w okresie od połowy stycznia 2011 r. do 9.02.2011 r.);

b
w pkt II (w okresie od 11.10.2010 r. do 25.10.2010 r.), w pkt VI (w okresie od 4.03.2011 r. do 14.03.2011 r.) i w pkt VII (w dniu 21.03.2011r.)

w warunkach dwóch ciągów przestępstw wymienionych powyżej w punktach a oraz b.
Poza ciągami przestępstw pozostały przestępstwa wymienione:

a
w pkt II popełnione w okresie od 1.12.2010 r. do 13.12.2010 r.,

b
w pkt V popełnione w okresie od 8 do 9.03.2011 r.

Należy wnosić, że czyny opisane w pkt II oraz w pkt V nie zostały włączone do jego z dwóch ciągów przestępstw z uwagi na brak tożsamości kwalifikacji prawnej tych czynów z ciągami przestępstw, chociaż Sąd Okręgowy tego wprost nie uzasadnił.
Przyjęta przez Sąd Okręgowy konstrukcja prawna zawarta w zaskarżonym wyroku powoduj, że wobec oskarżonegoM. M.orzeczono 5 kar (w tym za dwa ciągi przestępstw), a w konsekwencji Sąd orzekł karę łączną pozbawienia wolności i grzywny.
Należy zauważyć, że w wyłączonej do odrębnego postępowania sprawyK. S. (1), przy tożsamych zarzutach i tożsamym stanie faktycznym, Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie III K 451/11, nie przyjął konstrukcji prawnej wobec oskarżonegoK. S. (1)sprowadzającej się do przyjęcia realnego zbiegu przestępstw lecz ustalił, że oskarżonyK. S. (1)popełni (wraz z inną osobą) przestępstwo stanowiące czyn ciągły w rozumieniuart. 12 k.k., obejmujący także wszystkie czyny przypisane oskarżonemuM. M.w niniejszym postępowaniu. Konstrukcja czynu ciągłego została zaakceptowana przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 marca 2013 r. – sygn. akt: II AKa 52/13. Wprawdzie przedmiotem zaskarżenia była wyłącznie kara pozbawienia wolności wymierzonaK. S. (1), jednakże Sąd Apelacyjny nie zakwestionował przyjętej konstrukcji prawnej przez Sąd Okręgowy, sprowadzającej się do przyjęcia czynu ciągłego, o czym przekonuje pisemne uzasadnienie wyroku. Należy przy tym podkreślić, że Sąd Okręgowy w sprawie III K 451/11 na str. 30-33 pisemnego uzasadnienia wyroku (k. 1618 verte -1620) szczegółowo i przekonywująco, powołując się na szereg judykatów Sądu Najwyższego, uzasadnił stanowisko w zakresie przyjętej konstrukcji prawnej zart. 12 k.k., a także uzasadnił kwalifikację prawną czynu oskarżonego.
Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie w pełni podzielił powyższy pogląd i aczkolwiek nie będąc nim związany, przyjął, że w rozpoznawanej sprawie zasadnym jest przyjęcie takiej samej konstrukcji prawnej, a mianowicie uznanie, że przestępcze zachowania oskarżonegoM. M.stanowią czyn ciągły w rozumieniu przepisuart. 12 k.k.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, spełnione zostały przesłanki do przyjęcia popełnienia przez oskarżonegoM. M.czynu ciągłego, gdyż poszczególne jego przestępcze zachowania zaistniały w krótkich odstępach czasowych, a także działanie oskarżonego (wspólnie zK. S. (1)) nastąpiło w wykonaniu z góry powziętego zamiaru. Przedstawione w niniejszym uzasadnieniu daty poszczególnych zachowań, wskazują na kilkunastodniowe przerwy pomiędzy działaniami oskarżonego. Jest to o tyle zrozumiałe, że wynikały one z przygotowania odpowiednich (podrobionych) dokumentów do zawarcia kolejnej umowy oraz w tym czasie następowała sprzedaż paliwa pochodzącego z wcześniejszego doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonych podmiotów gospodarczych.
Zasadnie wskazano w apelacji (str. 9, k. 1816), że przyjęciu konstrukcji czynu ciągłego nie stoi na przeszkodzie okoliczność występowania zachowań, które samodzielnie wypełniają znamiona różnych form stadialnych czynu zabronionego, jak również przyjęciu, że sprawca przy popełnieniu jednego lub kilku oszustw posłużył się sfałszowanym dokumentem (por. uchwała Sądu Najwyższego z 11.03.1998 r., - sygn. akt: IV KZP 49/87; Kodeks karny – Komentarz, A. Wąsek, Warszawa 2012 r.).
W rozpoznawanej sprawie, przyjęcie usiłowania popełnienia czynu zabronionego (pkt III i IV) oraz brak kwalifikacji prawnej czynu zart. 270 § 1 k.k.(pkt II i V wyroku), nie stoi zatem na przeszkodzie w przyjęciu konstrukcji czynu ciągłego zart. 12 k.k.
Ustalenia faktyczne, dokonane przez Sąd Okręgowy, w pełni zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny, wskazują, że działanie oskarżonegoM. M.nastąpiło z góry powziętym zamiarem, przy niemal tożsamym sposobie działania. Miało ono na celu osiągnięcie korzyści majątkowej poprzez doprowadzenie podmiotów gospodarczych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Przekonuje o tym również ilość przestępczych zachowań (5 dokonano, 2 usiłowano dokonać). Zamiar dokonywania wspólnie przestępstw wynikał z jednoznacznych wyjaśnieńK. S. (1), złożonych w postępowaniu przygotowawczym, które Sąd Okręgowy poddał szczegółowej ocenie w sprawie III K 415/11, dając temu wyraz na str. 31-32 pisemnego uzasadnienia wyroku. Poczynione tamże ustalenia i ocenę dowodów, Sąd Apelacyjny dostrzega i aprobuje, zaś przedstawione argumenty o wspólnym zamiarze popełnienia przestępstw przezK. S. (1)i oskarżonegoM. M.zasługują na pełną akceptację. Wprawdzie temu zaprzeczył oskarżonyM. M., jednakże strona przedmiotowa przypisanych oskarżonemu zachowań, nie pozostawia wątpliwości co do „z góry powziętego zamiaru”, a zatem pozwala ustalić stronę podmiotową czynu polegającego na realizacji powyższego zamiaru.
W tym zakresie apelacja obrońcy oskarżonego zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności i grzywny oraz orzeczenia w zakresie wymierzonych kar jednostkowych (czyn II, V) oraz kar za ciągi przestępstw (czyny I, VI, VII oraz czyny III i IV). Powyższa zmiana wyroku polegała na przypisaniu oskarżonemuM. M.popełnienie przestępstwa ciągłego, polegającego na przestępczych zachowaniach opisanych w punktach I – VII części dyspozytywnej wyroku. Sąd Apelacyjny zobligowany był do wymierzenia kary pozbawienia wolności oraz grzywny na podstawieart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.w zw. zart. 11 §3 k.k., aprobując ocenę prawną czynu dokonaną przez Sąd Okręgowy.
Sąd Apelacyjny, pomimo zmiany zaskarżonego wyroku na korzyść oskarżonego, orzekł kary pozbawienia wolności i grzywny w wysokości określonej przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku, tj. 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 300 stawek dziennych po 20 zł każda stawka. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok podlegał utrzymaniu w mocy.
Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do orzeczenia kary w niższej wysokości, uwzględniając przede wszystkim dotychczasową karalność oskarżonego za popełnienie przestępstw szeregu oszustw. Uprzednio wymierzone kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, okazały się nieskuteczne i nie spełniają celów kary. Oskarżony bowiem nadal popełniał przestępstwa oszustwa, doprowadzając szereg podmiotów gospodarczych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W rozpoznawanej sprawie szkoda wyrządzona przestępstwem niemal dwukrotnie przewyższała próg ustawowej „znaczności” w rozumieniuart. 115 § 5 k.k., wynoszący 200.000 zł, co skutkowało przyjęciu kwalifikacji prawnej zart. 294 § 1 k.k.w zw. zart. 286 § 1 k.k.
Jedyną okolicznością łagodzącą jest sytuacja rodzinna oskarżonego (ojciec 5 dzieci).
Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego, w tym opłaty za obie instancje znajduje uzasadnienie wart. 635 k.p.k.orazart. 2 ust. 1 pkt 5 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych(Dz.U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 z późn. zm.).