Sygn. akt II AKa 26/14

WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 maja 2014 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący:  SSA Dorota Wróblewska
Sędziowie:   SSA Jerzy Sałata
SSO del. Rafał Ryś (spr.)
Protokolant:  st. sekretarz sądowy Aleksandra Konkol
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Andrzeja Błażejaka
po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r.
sprawy
A. K.
oskarżonego zart. 148 § 1 k.k.
M. P.
oskarżonego zart. 239 § 1 k.k.w zb. zart. 262 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;art. 162 § 1 k.k.;art. 263 § 1 k.k.
K. M.
oskarżonego zart. 239 § 1 k.k.w zb. zart. 262 § 1 k.k.w zw. zart. 11 § 2 k.k.;art. 162 § 1 k.k.
G. M.
oskarżonego zart. 239 § 1 k.k.
na skutek apelacji wniesionych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wW.wobecA. K.i obrońców oskarżonych
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. aktXIV K 208/12

I
utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne;

II
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw.B. L.Kancelaria Adwokacka wG., adw.A. T.Kancelaria Adwokacka wG., adw.K. A.Kancelaria Adwokacka wR., adw.J. J.Kancelaria Adwokacka wR.kwoty po 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu odpowiednio oskarżonymA. K.,M. P.,K. M.iG. M.w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym;

III
zwalnia wszystkich oskarżonych od opłat oraz wydatków postępowania odwoławczego, obciążając tymi ostatnimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE
OskarżonyA. K.stanął pod zarzutem popełnienia czynu polegającego na tym, że:

I
w nocy na 11 kwietnia 2012r. wM., gm.K.oraz wS., działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia, dokonał zabójstwaM. M.w ten sposób, iż kilkukrotnie uderzył pokrzywdzonego pięściami po twarzy, kopnął go w głowę oraz uderzał skrzynią taboretu typu pufa w głowę, czym spowodował u niego obrażenia ciała w postaci rany tłuczonej w okolicy czołowo – skroniowej lewej z wylewami krwawymi w tkance podskórnej powłok głowy i mięśniach skroniowych ze złamaniem kości sklepienia i podstawy czaszki oraz częściowym rozejściem szwu węgłowego i strzałkowego, krwiakiem podtwardówkowym o objętości 90 ml i stłuczeniem obu półkul mózgu, wylewy krwawe w powłokach i mięśniach twarzy, ze złamaniem szczęki po stronie lewej, złamaniem kości gnykowej po stronie lewej, wylewy krwawe w tkance podskórnej i powierzchniowych mięśniach pleców w okolicy łopatki prawej, w wyniku których to obrażeńM. M.zmarł śmiercią gwałtowną, po czym po uprzednim oblaniu benzyną dokonał spalenia zwłokM. M.,

- tj. czynu zart. 148 §1 kk.
OskarżonyM. P.stanął pod zarzutem popełnienia następujących czynów:

II
w okresie między 10 a 14 kwietnia 2012 r. wM., gminaK.orazS., działając wspólnie i w porozumieniu zK. M.iK. M., utrudniał postępowanie karne w sprawie zabójstwaM. M., pomagając sprawcy tego przestępstwaA. K.uniknąć odpowiedzialności karnej w ten sposób, że zacierał ślady tego przestępstwa między innymi poprzez nakłanianie do spalenia odzieżyA. K.iK. M., telefonu komórkowego zmarłego, pozbył się narzędzia, którym uderzano zmarłego, zmywał i zacierał ślady krwi w mieszkaniu wM.przyul. (...)oraz w pojeździeS. (...)onr rej. (...), a także brał udział w spaleniu zwłokM. M., czym je znieważył,

- tj. czynu zart. 239 §1 kkw zb. zart. 262 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kk;

III
w nocy na 11 kwietnia 2012r. wM.gm.K.oraz wS., działając wspólnie i w porozumieniu zK. M., nie udzieliłM. M., znajdującemu się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

- tj. czynu zart. 162 §1 kk;

IV
w bliżej nieustalonym czasie, nie później niż od grudnia 2011r. do dnia 14 kwietnia 2012r. wM., gm.K.posiadał bez zezwolenia broń palną alarmową w postaci pistoletumarki B. (...)model(...)wraz z magazynkiem,

- tj. czynu zart. 263 §1 kk.
OskarżonyK. M.został oskarżony o popełnienie czynów polegających na ty, że:

V
w okresie między 10 a 14 kwietnia 2012 r. wM.gminaK.oraz wS., działając wspólnie i w porozumieniu zM. P.iK. M., utrudniał postępowanie karne w sprawie zabójstwaM. M., pomagając sprawcy przestępstwaA. K.uniknąć odpowiedzialności karnej, w ten sposób, iż zacierał ślady tego przestępstwa między innymi poprzez pozbycie się własnej odzieży, zmywanie i zacieranie śladów krwi w pojeździeS. (...)onr rej. (...), a także brał udział w spaleniu zwłokM. M., czym je znieważył,

- tj. czynu zart. 239 §1 kkw zb. zart. 262 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kk;

VI
w nocy na 11 kwietnia 2012r. wM.gm.K.oraz wS., działając wspólnie i w porozumieniu zM. P., nie udzieliłM. M., znajdującemu się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,

- tj. czynu zart. 162 §1 kk.
OskarżonyG. M.stanął pod zarzutem popełnienia czynu, polegającego na tym, że:

VII
w okresie między 10 a 14 kwietnia 2012 r. wM., gminaK.orazS., działając wspólnie i w porozumieniu zM. P.iK. M., utrudniał postępowanie karne w sprawie zabójstwaM. M., pomagając sprawcy tego przestępstwa uniknąć odpowiedzialności karnej w ten sposób, iż zacierał ślady tego przestępstwa, między innymi poprzez zniszczenie odzieżyK. M.iA. K., telefonu komórkowegoM. M.oraz narzędzia, którym uderzano zmarłego, a także poprzez zmywanie i zacieranie śladów krwi w mieszkaniu wM.przyul. (...),

- tj. czynu zart. 239 §1 kk.
Wyrokiemz dnia 2 sierpnia 2013r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt XIV K 208/12, Sąd Okręgowy w Gdańsku poczynił następujące rozstrzygnięcia:

I
Oskarżonego

A. K.uznał za winnego popełnienia zarzucanej mu w punkcie I aktu oskarżenia zbrodni zart. 148 §1 kk, z tym ustaleniem, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym zabójstwa pokrzywdzonegoM. M.i za to skazał go, zaś na podstawieart. 148 §1 kkwymierzył mu karę 13 lat pozbawienia wolności;

II
na mocyart. 63 §1 kkna poczet orzeczonej wobec oskarżonegoA. K.kary pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie – od dnia 14.04.2012r. do dnia 14.04.2013r.;

III
oskarżonegoM. P.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie II oskarżenia, tj. występku zart. 239 §1 kkw zb. zart. 262 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 239 §1 kk, przy zastosowaniuart. 11 §3 kk, wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności;

IV
oskarżonegoM. P.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie III oskarżenia, tj. występku zart. 162 §1 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 162 §1 kkwymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności;

V
oskarżonegoM. P.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie IV oskarżenia, tj. występku zart. 263 §2 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 263 §2 kkwymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;

VI
na podstawieart. 85 kkiart. 86 §1 kkpołączył oskarżonemuM. P.jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności;

VII
na mocyart. 63 §1 kkna poczet orzeczonej wobec oskarżonegoM. P.kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył mu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie – od dnia 14.04.2012r. do dnia 29.03.2013r.;

VIII
oskarżonegoK. M.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie V oskarżenia, tj. występku zart. 239 §1 kkw zb. zart. 262 §1 kkw zw. zart. 11 §2 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 239 §1 kk, przy zastosowaniuart. 11 §3 kk, wymierzył mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności;

IX
oskarżonegoK. M.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie VI oskarżenia, tj. występku zart. 162 §1 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 162 §1 kkwymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

X
na podstawieart. 85 kkiart. 86 §1 kkpołączył oskarżonemuK. M.jednostkowe kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;

XI, XII. na podstawieart. 69 §1 i 2 kkorazart. 70 §2 kkwykonanie orzeczonej wobec oskarżonegoK. M.kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 5 lat, oddając oskarżonego w tym czasie pod dozór kuratora sądowego;
XIII. oskarżonegoG. M.uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie VII oskarżenia, tj. występku zart. 239 §1 kki za to skazał go, zaś na podstawieart. 239 §1 kkwymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Nadto orzeczono o kosztach obrony z urzędu udzielonej wszystkim oskarżonym w toku postępowania w I instancji, jak również zwolniono wszystkich wymienionych oskarżonych od kosztów procesu, obciążając nimi Skarb Państwa.
Apelacjeod powyższego wyroku wywiedli obrońcy wszystkich oskarżonych oraz oskarżyciel publiczny.
Obrońca oskarżonego

G. M.
zaskarżył wyrok w części dotyczącej tego oskarżonego. Orzeczeniu Sądu Okręgowego zarzucił nadmierną surowość wymierzonej kary, nie przystającej – zdaniem skarżącego – do okoliczności faktycznych ujawnionych w toku rozprawy, w szczególności do roli oskarżonego oraz okoliczności podmiotowych i przedmiotowych. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że rolaG. M.była trzecioplanowa, oskarżony przyznał się do zarzucanego mu czynu, a nadto nie miał on świadomości, że usuwa ślady po dokonanej zbrodni zabójstwa, gdyż jego ówczesna wiedza ograniczała się do pobicia pokrzywdzonego. Nadto skarżący podkreślił, że oskarżony działał głownie na polecenie współoskarżonegoM. P..
W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zawieszenie kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności na okres 5 lat próby, z jednoczesnym oddaniem oskarżonego w tym czasie pod dozór kuratora sądowego; ewentualnie – o wymierzenie oskarżonemu kary bezwzględnej 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Z kolei obrońca oskarżonegoA. K.zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wyrokowi temu zarzucił:

a
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania wyroku, który miał wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że oskarżony zadając ciosy pufem przewidywał i godził się na skutek w postaci śmierciM. M., podczas gdy analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego uprawnia do przyjęcia, iż zamiarem oskarżonego było jedynie uszkodzenie ciała;

b
naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie nieprawidłowej kwalifikacji prawnej zarzucanego czynu, a mianowicieart. 148 §1 kk, zamiastart. 156 §3 kk.

Uzasadniając podniesione zarzuty autor apelacji wskazał i ocenił, że sam fakt użycia pufy nie oznacza, że oskarżony chciał zabić pokrzywdzonego lub na taki skutek się godził. Podkreślił, że pokrzywdzony często brał uprzednio udział w bójkach i nigdy nie doznawał z tego tytułu poważnych obrażeń, a zatem należy dać wiarę oskarżonemu, że chciał znokautować pokrzywdzonego, który - jako bardziej wytrzymały - wymagał więcej ciosów. Dodatkowo obrońca przypomniał, że w toku postępowania oskarżonyA. K.nigdy nie przyznał się, że działał z zamiarem pozbawienia życia, a jedynie mówił o zamiarze pozbawienia przytomności pokrzywdzonego.
W wyniku podniesionych zarzutów skarżący wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zakwalifikowanie czynu oskarżonego zart. 156 §3 kki wymierzenie mu na tej podstawie stosownej kary; ewentualnie o
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku.
Wyrok zaskarżył także obrońca oskarżonegoK. M.– w części dotyczącej orzeczenia o karze wobec tego oskarżonego. Wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, polegającą na:

a
orzeczeniu kar jednostkowych pozbawienia wolności (roku i 10 miesięcy oraz 6 miesięcy) oraz kary łącznej (2 lata), tj. kar nieadekwatnych do stopnia społecznej szkodliwości zachowania się oskarżonego oraz nie uwzględniających w należytym stopniu szeregu okoliczności łagodzących, podrzędnej roli oskarżonego, pozostającegoin tempore criminispod silnym wpływem i presją innych osób dorosłych; w odniesieniu do kary łącznej – nie uwzględniającej w sposób należyty bliskiego związku podmiotowo – przedmiotowego, który wskazywał na bliską zwięzłość czasowo – przestrzenną zachowania się oskarżonego, co przy uwzględnieniu właściwości i warunków osobistych przemawiało za zastosowaniem zasady pełnej absorpcji;

b
wyznaczeniu maksymalnego, pięcioletniego okresu próby w związku z warunkowym zawieszeniem orzeczonej kary łącznej w sytuacji, gdy ani cechy osobowości oskarżonego, ani okoliczności samego zdarzenia nie wskazują, aby był on osobą w jakikolwiek sposób zdemoralizowaną, czy też osobą, której cechy charakteru lub cechy osobowościowe były tego rodzaju, że uzasadniałyby wyznaczenie maksymalnego okresu próby celem nadzoru nad jego zachowaniem.

W konkluzji skarżący wniósł o:

1
zmianę wyroku w pkt VIII, poprzez wymierzenie oskarżonemu za ten czyn kary 6 miesięcy pozbawienia wolności;

2
zmianę wyroku w pkt IX, poprzez wymierzenie oskarżonemu za ten występek kary 3 miesięcy pozbawienia wolności;

3
zmianę wyroku w pkt X, poprzez wymierzenie oskarżonemu kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności;

4
zmianę wyroku w pkt XI, poprzez wyznaczenie trzyletniego okresu próby.

Omawiany wyrok zaskarżony został także przezoskarżyciela publicznego– w części dotyczącej oskarżonegoA. K., w całości tego rozstrzygnięcia, na niekorzyść wymienionego oskarżonego.
Wyrokowi temu prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez uznanie, że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na przypisanie realizującemu znamiona czynu zabronionego określonego wart. 148 §1 kkA. K.jedynie godzenie się na nastąpienie skutku, który powinien przewidzieć, w postaci śmierciM. M., podczas gdy prawidłowa ocena wszystkich elementów działania sprawcy, takich jak intensywność stosowanych ze znaczną siłą - nietrzeźwemu i nieprzytomnemu pokrzywdzonemu – ciosów, rodzaj użytego przez sprawcę narzędzia, wywiezienieM. M.do kompleksu leśnego, ponowne zadawanie uderzeń oraz akceptacja dla nieuchronności śmierci pokrzywdzonego, w korelacji z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, z uwzględnieniem logiki i prawidłowego rozumowania – zdaniem apelującego – pozwala na właściwą rekonstrukcję zamiaru sprawcy i prowadzi do wniosku, że oskarżony swoim zachowaniem bezpośrednio zmierzał do pozbawienia życiaM. M..
Uzasadniając swoje stanowisko i podniesione zarzuty skarżący wskazał na rodzaj użytego przez sprawcę narzędzia oraz fakt całkowitej dekompozycji mebla po zadanych uderzeniach. Podkreślił, że pokrzywdzony był osobą fizycznie słabszą od oskarżonegoA. K., znajdował się pod silnym działaniem alkoholu, zaś ostatni cios otrzymał w chwili, gdy już leżał na twardym podłożu i pozbawiony był jakiejkolwiek możliwości stawiania oporu. Zdaniem prokuratora wnikliwej uwagi wymagał ten fragment zdarzenia, który obejmował czas od zadania pokrzywdzonemu ostatniego ciosu w głowę do momentu porzucenia i podpalenia w kompleksie leśnym zwłokM. M., co wskazuje nie tylko na brak zainteresowania ze stronyA. K.stanem pokrzywdzonego, ale i na kontynuowanie ataku w takim celu, aby skutek śmiertelny nastąpił. Zdaniem apelującego oskarżonyA. K.wykonał wszystkie konieczne czynności, niezbędne do pozbawienia życia pokrzywdzonego.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części (odnośnieA. K.) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Apelację od powyższego wyroku złożył także obrońca oskarżonegoM. P., skarżąc wyrok w części dotyczącej kary wymierzonej temu oskarżonemu.
Wyrokowi zarzucił rażącą niewspółmierność kar jednostkowych oraz kary łącznej pozbawienia wolności, poprzez wymierzenie kar rażąco surowych, w szczególności w maksymalnym wymiarze za przestępstwo zart. 239 §1 kk, poprzez niewystarczające uwzględnienie okoliczności łagodzących przemawiających za łagodniejszym wymiarem. Obrońca wskazał tu na przyznanie się do winy, chorobę żony oskarżonego, która miała skłonić oskarżonego do nieracjonalnych działań, w tym zacierania śladów przestępstwa, ciężką chorobę samego oskarżonego (prawdopodobnie śmiertelną). Uchybienie Sądu I instancji miało też – zdaniem skarżącego – polegać na nie zastosowaniu zasady pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej, pomimo tego, że przypisane oskarżonemu czyny popełnione zostały jednocześnie (czyn III w małym odstępie czasowym).
Ostatecznie autor apelacji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez wymierzenie oskarżonemuM. P.łagodniejszych kar jednostkowych, a następnie zastosowanie zasady pełnej absorpcji przy wymiarze kary łącznej.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacje wniesione zarówno przez obrońców oskarżonych, jak i przez rzecznika oskarżenia, nie zasługują na uwzględnienie, albowiem są one bezzasadne w stopniu, który można określić jako oczywisty.
Rozpoczynając ocenę trafności zaskarżonego orzeczenia należy - zdaniem Sądu Apelacyjnego - jednoznacznie wskazać, że Sąd Okręgowy zgodnie z przepisami postępowania karnego przeprowadził dowody istotne dla ustalenia okoliczności decydujących o ewentualnej odpowiedzialności karnej oskarżonychA. K.,M. P.,K. M.iG. M., a następnie ocenił je w sposób logiczny, zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Tok rozumowania Sądu I instancji oraz argumenty przemawiające za słusznością dokonanego rozstrzygnięcia zostały przedstawione w prawidłowo sporządzonym i wyczerpującym, pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W czasie analizy omawianego wyroku Sąd Apelacyjny nie stwierdził także wystąpienia tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, opisanych wart. 439 kpk, a skutkujących uchyleniem wyroku niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów apelacyjnych.
Kierując się dyspozycjąart. 457 §2 kpk, odsyłającego doart. 423 kpk, w tym do paragrafu „1a” tegoż przepisu, Sąd Apelacyjny ograniczył zakres niniejszego pisemnego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia do wywodów dotyczących apelacji wniesionej na korzyść oskarżonegoA. K., uznanej za oczywiście bezzasadną, albowiem jedynie ten oskarżony oraz jego obrońca złożyli wnioski o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji.
Już na wstępie wypada wytknąć obrońcy oskarżonegoA. K.niewątpliwie wadliwą konstrukcję wewnętrzną wniesionego środka odwoławczego, obejmującego łącznie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz zarzut obrazy prawa materialnego. Nie ulega w istocie wątpliwości, że w wypadku kwestionowania kwalifikacji prawnej czynu, zarzut obrazy prawa materialnego można postawić tylko wówczas, gdy skarżący nie podważa ustaleń faktycznych związanych z tą kwalifikacją. Jeżeli bowiem nieprawidłowe są ustalenia faktyczne, w oparciu o które sąd dokonał kwalifikacji prawnej czynu, to błędem pierwotnym jest błąd w ustaleniach faktycznych, a jego następstwem wadliwa kwalifikacja prawna. Dlatego też w takiej sytuacji skarżący powinien postawić tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych i wskazać przy tym, że mógł mieć on wpływ na treść wyroku właśnie co do kwalifikacji prawnej czynu (por. D. Świecki „Postępowanie odwoławcze w sprawach karnych – komentarz, orzecznictwo”, LexisNexis W-wa 2013, str. 138).
W rzeczywistości zatem należy przyjąć, że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego w zakresie uznania, że oskarżonyA. K.godził się na skutek w postaci śmierci pokrzywdzonegoM. M.. Na marginesie można tylko zauważyć, że te same ustalenia faktyczne kwestionował w swej apelacji prokurator, z tym, że o ile obrońcaA. K.ocenia działania tego oskarżonego w kategoriach strony podmiotowej czynu zart. 156 §3 kk, o tyle zdaniem oskarżyciela publicznego prawidłowa jest w tej sprawie konstatacja, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życiaM. M.. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji lokuje się zatem pośrodku owych, skrajnych stanowisk procesowych.
Sąd Apelacyjny w pełni podziela ocenę Sądu Okręgowego, uzewnętrznioną w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, że w toku zdarzenia nastąpiła u oskarżonegoA. K.zmiana zarówno sposobu działania, jak i towarzyszącego mu zamiaru (str. 26-27 uzasadnienia). Oskarżony miał przed sobą mocno pobitego, zamroczonegoM. M., niezdolnego w żadnym zakresie do obrony lub stawiania jakiegokolwiek oporu. W tej sytuacji oskarżony użył pufy, aby zintensyfikować siłę swojego ataku. Uderzał świadomie, celując w głowę pokrzywdzonego, a zatem w organ o szczególnym znaczeniu dla zachowania funkcji życiowych ludzkiego organizmu. Kluczowe jest tu owo drugie uderzenie pufą, po którym ten mebel rozpadł się na części; w tym czasie pokrzywdzony leżał już bez ruchu i mocno krwawił z rany na głowie. Cel związany ze „znokautowaniem” pokrzywdzonego został już w tym momencie osiągnięty. OskarżonyA. K.nie zaprzestał jednak swojego ataku, lecz zadał kolejne, mocne uderzenie tym samym sprzętem w tył głowy pokrzywdzonego. Słusznie zatem Sąd Okręgowy ocenił, że zadanie – w takich okolicznościach – drugiego, równie silnego ciosu w głowę pokrzywdzonego wykluczało wszelkie wątpliwości co do tego, że oskarżony godził się na skutek śmiertelny, stanowiący efekt jego bezwzględnego zachowania.
Na trafność przyjętej przez Sąd Okręgowy konstrukcji prawnej w zakresie strony podmiotowej czynu przypisanego oskarżonemuA. K.wskazuje nadto – nieco pominięty w części motywacyjnej zaskarżonego wyroku, lecz wyeksponowany za to w treści apelacji prokuratora – końcowy fragment zdarzenia, które przecież miało przebieg dość rozciągnięty w czasie i składający się z kilku etapów. Otóż oskarżonyA. K.uczestniczył w wywiezieniu pokrzywdzonego do lasu, w celu porzucenia go tam, a nadto zadawał mu kolejne ciosy w samochodzie w sytuacji, gdy ten zaczął dawać nieznaczne oznaki życia. W tym właśnie miejscu tkwi słabość argumentacji autora apelacji wniesionej na korzyśćA. K.. Skoro oskarżony miał rzekomo zamiar jedynie „znokautować”M. M., czy doprowadzić do ciężkiego uszkodzenia jego ciała, to cel ten osiągnął już podczas pierwszej, początkowej fazy zdarzenia (w mieszkaniu). Pokrzywdzony był wówczas nieprzytomny, krwawił z głowy i charczał. Było oczywistym, że bez szybkiej i fachowej pomocy medycznej nie ma żadnych szans na przeżycie. OskarżonyK.nie wywoził go wówczas bynajmniej do szpitala lecz do lasu; nie chciał mu udzielić pomocy lecz – przeciwnie – zadał mu kolejne uderzenia, aby się dalej nie ruszał i nie sprawiał kłopotu podczas transportu. Gdy doszedł do wniosku, że pokrzywdzony nie żyje, nie było to dla niego żadnym zaskoczeniem, lecz poinformował kolegów o swoim spostrzeżeniu. Ta reakcja także jasno wskazuje na nastawienie oskarżonegoA. K.wobec ewentualności zgonu pokrzywdzonego. Należy przyjąć, że oskarżony nie chciał wprawdzie śmierci pokrzywdzonego i nie parł do tego bezpośrednio, jednakże nie chciał także, aby skutek ten nie nastąpił. Było mu to zupełnie obojętne, zaś w końcowej fazie zdarzenia wolał nawet, aby jednak sprawa została zakończona, gdyż wyraźnie zirytowało go nieoczekiwane zachowanie pokrzywdzonego w samochodzie, kiedy to znów dał on znaki życia. Stwierdzenie śmierci pokrzywdzonego wyraźnie ułatwiło oskarżonym dalsze czynności. W tym miejscu przytoczyć należy utrwalony już w orzecznictwie, słuszny pogląd, wskazujący na istotę zamiaru ewentualnego sprawcy czynu zart. 148 §1 kk; zasadnie przyjmuje się zatem, że

    sprawca działa z zamiarem ewentualnym - pozbawia życia pokrzywdzonego wtedy, gdy ma on świadomość możliwości nastąpienia śmierci pokrzywdzonego i na to się godzi, to znaczy wprawdzie nie chce, aby śmierć pokrzywdzonego nastąpiła, ale zarazem nie chce, żeby nie nastąpiła, a więc gdy wykazuje całkowitą obojętność wobec uświadomionej sobie możliwości nastąpienia śmierci pokrzywdzonego (por. wyrok SA we Wrocławiu z 9.08.2013r., II AKa 226/13, LEX nr 1366152).
Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zatem zamiar oskarżonegoA. K., odkodowując go z ujawnionych w toku postępowania, prawidłowo ustalonych okoliczności zdarzenia, w tym głównie o charakterze przedmiotowym. W trakcie tej oceny nie poprzestano z pewnością na prostym zestawieniu rodzaju użytego narzędzia z określeniem zamiaru sprawcy; Sądmeritiokoliczności te poddał opisanej wyżej, trafnej analizie. Odniósł się przy tym rzeczowo także do tego, z jakich powodów nie przyjął zamiaru bezpośredniego, jak i – sugerowanej przez obronę - kwalifikacji prawnej zart. 156 §3 kk. Uwypuklany przez skarżącego fakt nieprzyznania się przez oskarżonegoA. K.do działania z zamiarem zabójstwa nie może mieć tu decydującego znaczenia, gdyż prawem osoby oskarżonej jest formułowanie i prezentowanie własnej linii obrony w procesie, zaś rolą Sądu jest czynić ustalenia faktyczne – także w zakresie strony podmiotowej czynu – w oparciu o całokształt ujawnionych w toku procesu okoliczności. Z roli tej Sąd Okręgowy w Gdańsku – jak wyżej wspomniano – wywiązał się w sposób poprawny.
Tym samym przyjęta przez Sąd kwalifikacja prawna czynu przypisanego temu oskarżonemu nie budzi wątpliwości i zasługuje na pełną akceptację ze strony sądu odwoławczego.
Z uwagi na brak zarzutu dotyczącego rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonegoA. K.kary (art. 438 pkt 4 kpk), Sąd Apelacyjny, w ramach kompleksowej kontroli zaskarżonego wyroku, uznał, że granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiące zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Stąd też wymierzona oskarżonemu kara 13 lat pozbawienia wolności jawi się jako kara wyważona i adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, jak i stopnia jego zawinienia. Sąd Okręgowy w pisemnym uzasadnieniu wydanego wyroku w sposób prawidłowy opisał i przeanalizował zarówno okoliczności obciążające, jak i te, które działały na korzyść oskarżonegoA. K.w procesie wymiaru kary (str. 32 uzasadnienia). Okolicznościom tym nadał właściwą wagę, efektem czego było wymierzenie kary względnie surowej, lecz z pewnością - w realiach niniejszej sprawy – bezsprzecznie sprawiedliwej. OskarżonyA. K.był już uprzednio karany sądownie i obecnie – pomimo tego - wykazał eskalację swoich bezprawnych i agresywnych zachowań, co z pewnością winno skutkować intensyfikacją stosowanych wobec niego form karnego oddziaływania. Sąd I instancji prawidłowo odczytał i ocenił omawiane uwarunkowania.
Mając na uwadze zaprezentowane wyżej motywy Sąd Apelacyjny, na podstawieart. 437 §1 kpk, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację obrońcy oskarżonegoA. K.za oczywiście bezzasadną, nie dopatrując się także uchybień, które należałoby uwzględnić z urzędu.
Sąd Apelacyjny – na podstawie§2 ust.1-3, §14 ust.2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu(Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), a takżeart. 618 par. 1 pkt 11 kpk- przyznał obrońcom wszystkich oskarżonych koszty pomocy prawnej udzielonej tym oskarżonym z urzędu w postępowaniu odwoławczym (wraz z podatkiem VAT – 23%), albowiem oskarżeni korzystali w toku postępowania odwoławczego z pomocy prawnej udzielonej im z urzędu, zaś koszty te nie zostały przez nich uiszczone nawet w części.
Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny kierował się dyspozycjąart. 636 §1 i 2 kpk, przewidującego odpowiedzialność finansową stron za wynik procesu w II instancji. Z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich wniesionych w tej sprawie apelacji, tj. prokuratora oraz obrońców oskarżonych, koszty te powinni ponieść wspólnie Skarb Państwa oraz oskarżeni, w częściach ustalonych przez Sąd (art. 633 kpkw zw. zart. 636 §2 kpk). Mając jednak na uwadze aktualną sytuację życiową oskarżonych, a nadto ustaloną w toku postępowania ich sytuację majątkową, Sąd – zgodnie zart. 624 §1 kpk– zwolnił oskarżonych od przypadającej na nich części wydatków postępowania odwoławczego, obciążając - w konsekwencji - całością tych wydatków wyłącznie Skarb Państwa.