JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Elgon (mlima)

Mlima Elgon ni volkano iliyolala mpakani mwa nchi za Uganda na Kenya kwa upande wa Kenya upo sehemu ya kaskazini mwa Kisumu na magharibi mwa Kitale. Kasoko yake ina kipenyo cha kilomita nane.

Elgon ni mlima wa pili kwa urefu nchini Kenya baada ya Mlima Kenya. Kwa upande wa Uganda ni mlima mrefu mashariki mwa nchi lakini safu milima ya Ruwenzori ni mirefu kuliko mlima Elgon.
Majina

Jina la mlima limetokana na Waelgonyi walioishi upande wa kusini wa mlima. Wakati mwingine hujulikana kama Wasabaot, ambao wanaishi upande wa kusini wa mlima.

Ulijulikana pia kama "Ol Doinyo Ilgoon" (Mlima wa Matiti) kwa Wamaasai na kama "Masaba" upande wa Uganda.
Vilele

Mlima Elgon unajumuisha vilele vikuu vitano:
* Wagagai (mita 4,321), kikiwa nchini Uganda.
* Sudek (mita 4,302 au futi 14,140) nchini Kenya
* Koitobos (mita 4,222 au futi 13,248),kilele chenye madini aina ya basalt (Kenya)
* Mubiyi (mita 4,211 au futi 13,816)
* Masaba (mita 4,161 au 1futi 3,650)
Vipengele vya Mlima Elgon

Ndiyo volkano kongwe na kubwa zaidi iliyo peke yake katika Afrika Mashariki, ikifunika eneo la takribani kilomita mraba 3500.

Vipengele vingine vya kuvutia ni:
* Volkano aina ya kaldera - Elgon ni mojawapo ya volkano aina ya kaldera iliyo kubwa na imara duniani.
* Visima vya maji moto kando ya Mto Suam
* Endebess Bluff (mita 2563 au futi 8408)
* Mapango ya Ngwarisha, Makingeny, Chepnyalil na Kitum. Pango la Kitum lina upana wa mita 60 na hupenyeza mita 200 ndani ya mlima. Hutembelewa sana na tembo ambao hulamba chumvi inayotokana na wao kugonga kuta zake na pembe zao. Pango hilo lilitambulika sana kwa virusi vya Marburg baada ya watu wawili waliotembelea pango hili (mmoja mwaka wa 1980 na mwingine mwaka wa 1987) kuambukizwa ugonjwa huo na kufa.

Mchanga wa mlima huu ni maram mekundu. Mlima huo ni eneo la vyanzo vya mito kadhaa kama vile Mto Suam unaokuwa Mto Turkwel katika maeneo ya chini na humwaga katika Ziwa Turkana, Mto Nzoia na Lwakhakha ambayo hutiririka hadi Ziwa Viktoria. Mji wa Kitale uko chini ya mlima huu. Eneo lililo karibu na mlima huu limelindwa na mbuga mbili za Kitaifa: Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon, moja kila upande wa mpaka wa kimataifa.

Baadhi ya mimea adimu hupatikana kwenye mlima huu, ikiwa ni pamoja na Ardisiandra wettsteinii, Carduus afromontanus, Echinops hoehnelii, Ranunculus keniensis na Romulea keniensis.

Mnamo mwaka wa 1896, C.W. Hobley alikuwa Mzungu wa kwanza kuzunguka mlima huu. Kmunke na Stigler ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya vilele vya Wagagai na Koitobos katika mwaka wa 1911 na kurekodiwa. F. Jackson, E. Gedge, na J. Martin ndio wa kwanza kupanda hadi juu ya kilele cha Sudek katika mwaka wa 1890 na kurekodiwa. Kilele kikuu ni rahisi kupanda na hakihitaji vifaa vyovyote vya kupanda milima.
Tazama pia

*Hifadhi ya Taifa ya Mlima Elgon
*Orodha ya milima ya Kenya
*Orodha ya milima ya Uganda
*Orodha ya milima ya Afrika
*Orodha ya milima
*Orodha ya volkeno nchini Kenya
Tanbihi
Marejeo

*
Viungo vya nje

* Mapango ya Mlima Elgon
* Mbuga ya Kitaifa ya Mlima Elgon


Jamii:Milima ya Uganda
Jamii:Milima ya Kenya
Jamii:Volkeno za Afrika
Jamii:Volkeno za Kenya
Kampuni ya Kifalme ya Afrika Mashariki ya Kiingereza

Kampuni ya Kifalme ya Afrika Mashariki ya Kiingereza (Imperial British East Africa Company; kifupisho: IBEAC) ilikuwa shirika lililoanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza kuanzia 1888. Koloni hilo lilikuwa utangulizi wa taifa la Kenya.
Biashara ya Mackinnon

Kampuni ilianzishwa baada ya mkutano wa Berlin wa 1885 kwa kusudi la kufanya biashara katika maeneo ya Afrika ya Mashariki.

Kiongozi wa kwanza alikuwa William Mackinnon aliyetafuta usaidizi wa serikali yake kufanikisha mipango yake. Mackinnon aliwahi kujenga biashara kubwa kote kwenye Bahari Hindi akaelewana vema na Sultani Bargash wa Zanzibar aliyeongea naye juu ya kumkodishia maeneo ya Sultani Afrika bara hadi Kongo. Mackinnon aliamini ya kwamba biashara ya Afrika bara ilikuwa na nafasi kubwa.

Awali serikali ya Uingereza ilikataa kukubali mipango hiyo hadi Wajerumani walipoingia kati na kuanzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Uganda

Sasa Waingereza walishtuka na wapinzani wa koloni jipya walidhoofika. Mkataba wa mwaka 1886 kati ya Ujerumani na Uingereza ulichora mstari wa mpaka kati ya maeneo ya athira za nchi zote mbili katika Afrika Mashariki - ndio mpaka wa Kenya na Tanzania ya leo. Mapatano hayo yalikuwa msingi wa Mckinnon kuandikisha kampuni yake ya Afrika ya Mashariki kwa madhumuni ya kuanzisha biashara barani.

Mwaka 1887 kampuni ilikodisha maeneo ya bara ya Zanzibar kaskazini, eneo la Kijerumani kwa miaka 50. Tarehe 6 Septemba 1888 kampuni iliandikishwa London na kupewa barua ya ulinzi wa serikali ya Uingereza.

Mashindano juu ya Uganda kati ya Ujerumani na Uingereza uliharakisha uenezi wa kampuni. Mwaka 1890 Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba na Kabaka Mwanga II wa Buganda ulioweka Buganda chini ya ulinzi wa Ujerumani lakini bila idhini ya serikali ya Berlin. Mapatano hayo yalisababisha kusainiwa kwa mkataba wa Helgoland-Zanzibar ulioweka Uganda chini ya Uingereza. Kampuni ya Mckinnon ilipewa kazi ya kutekeleza ulinzi juu ya Buganda kwa niaba ya London iliyosita bado kuanzisha koloni kamili.
Kushindwa kwa kampuni

Kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya Uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya Kampala na Mombasa. Lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hiyo zilishinda uwezo wa kampuni. Mwakilishi wa kampuni, kanali Frederick Lugard (1858-1945), akajikuta ndani ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Buganda. Kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za Lugard.

Baada ya kifo cha Mckinnon mwaka 1893 kampuni ilikwama. Mwaka 1895 serikali ya Uingereza ilichukua utawala wa Uganda pamoja na maeneo kati ya Mombasa na Uganda na kampuni ikaacha haki zake kwa fidia ya £ 250,000.
Vyanzo

*Oxford Dictionary of National Biography
*John S. Galbraith, Mackinnon and East Africa 1878-1895 (Cambridge 1972)
Viungo vya nje

*Sir William Mackinnon
*London Gazette, 7 September 1888
*The partition of East Africa (1856 - 1891)
*1911 Encyclopedia

Jamii:Ukoloni
Jamii:Historia ya Kenya
Jamii:Afrika ya Mashariki
Jamii:Afrika Mashariki ya Kiingereza
Koitalel Arap Samoei

thumbnail|right|200px|Jumba la makumbusho la Koitalel Arap Samoei lilipo nandi nchini Kenya

Koitalel Arap Samoei alikuwa kiongozi shubavu wa Wanandi aliyeongoza vita vikali dhidi ya serikali ya upepari ya uingereza katika Africa Mashariki.Alikataa ujenzi wa reli iliyotekelezwa na wabeberu kwa sababu reli ilionekana kuwa mzingi kunyakua nchi ya yake ya Nandi.

Nafasi yake ilikuwa ya orkoiyot au mfalme. Kabla ya kufika kwa Waingereza Koitalel aliwahi kutabiri ya kwamba joka jeusi litemayo moto litafika Nandi na kuhatarisha maisha ya watu wake.

Reli ilipofika ikaonekana kama utimilifu wa utabiri wake.

Aliwaongoza Wanandi kupambana na Waingereza kwa miaka kumi na mbili. Captain Richard Meinertzhagen alifaulu kumwua 1905. Alimkaribisha Koitalel kwa majadiliano ya kumaliza vita. Badala ya kuongea naye akamwua moja kwa moja pamoja mawaziri wake 23.

Baada ya kukosa kiongozi,Wanandi walishindwa kupigana na Captain Richard na ujenzi wa reli ukaendelea.

Jamii:Watu wa Kenya
Jamii:Historia ya Kenya
Bwana Heri

Bwana Heri bin Juma (pia: bana Heri) alikuwa sultani wa Saadani iliyokuwa bandari ya biashara kwenye mwambao wa Bahari Hindi (katika Tanzania kaskazini-mashariki ya leo) tangu miaka ya 1870.
Mtawala wa Saadani

Katika sehemu ya pili ya karne ya 19 Saadani iliona kuongezeka kwa biashara yake kwa sababu, pamoja na Pangani na Bagamoyo, ilikuwa moja ya bandari ya Mrima zilizokuwa karibu na Zanzibar. Saadani kama miji mingine ya pwani ilifaidika na biashara ya misafara iliyoleta bidhaa kutoka nchi za mbali na kulipa ushuru.

Bwana Heri alipaswa kumtambua Sultani wa Zanzibar kama mkubwa lakini akafaulu kutetea nafasi yake kama mtawala aliyejitegemea. Mwaka 1882 aliweza kushinda jeshi la Sultani Sayyid Bargash aliyetaka kutawala Saadani moja kwa moja.

Kati ya wageni wengi waliopita Saadani alikuwepo pia mpelelezi kijana kutoka Ujerumani, kwa jina Hermann von Wissmann, aliyefika mwaka 1881 akisafiri pamoja na Tippu Tip na kurudi miaka kadhaa baadaye akiwa na cheo tofauti.
Kuja kwa Wajerumani

Mwaka 1888 Sultani Sayyid Khalifa wa Zanzibar alikodisha eneo lake katika bara kwa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki. Kampuni hiyo ilipewa kazi ya kukusanya kodi zote na maafisa wake walianza kazi yao kwa ukali. Bwana Heri, pamoja na viongozi wengine, aliona amesalitiwa na Sultani hakuwa tayari kukubali utawala wa Wajerumani.
Vita ya Abushiri

Upinzani dhidi ya Wajerumani na pia Sultani wa Zanzibar ilianzia Pangani ukiongozwa na Abushiri. Bwana Heri aliunga mkono upinzani wa Abushiri dhidi ya Wajerumani akipata usaidizi wa makabila ya eneo lake, hasa Wazigua.

Wajerumani walituma kikosi cha kijeshi chini ya mpelelezi wa awali Hermann von Wissmann aliyekuwa na silaha za kisasa. Wissmann alishambulia Saadani tarehe 6 Juni 1889 na Bwana Heri alipaswa kukimbia. Aliendela na vita ya msituni.

Baada ya kushambuliwa tena na jeshi la Wajerumani katika Januari na Machi 1890 uwezo wake ulikwisha. Sayyid Khalifa aliwasiliana naye na Wissmann akatayarisha kujisalimisha kwake tarehe 6 Aprili 1890. Wissmann alimkumbuka Bwana Heri tangu ziara yake ya mwaka 1881 akamheshimu kama mtawala. Hivyo hakumwua kama Abushiri kwa sababu alimwona kama mtawala halali aliyeshindwa katika vita akamwambia kujenga Saadani upya.

Upinzani wa wenyeji ulishindwa lakini ulisababisha mwisho wa utawala wa kampuni ambayo ilionekana haina uwezo kukandamiza uasi wa Waafrika. Serikali ya Ujerumani iliamua kuchukua utawala wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani mikononi mwake kama koloni la serikali ya Ujerumani.
Mwisho wake

Mwaka 1894 Bwana Heri alijaribu tena kupambana na Wajerumani lakini alishindwa kwa mara ya pili. Akaondoka bara kwenda Dodoma alipokufa baadaye.
Viungo vya nje

* Maisha ya Bwana Heri (Kiingereza)

Jamii:Watu wa historia ya Tanzania
Jamii:Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Saadani

350px|thumb|Boma la Kijerumani pale Saadani mnamo mwaka 2020
Saadani ni kijiji cha kata ya Mkange upande wa kaskazini wa Bagamoyo katika eneo la Hifadhi ya Taifa ya Saadani. Iko kwa mdomo wa Mto Mvavi (Mvave) kwenye ufuko wa Bahari Hindi.
Historia

Kulikuwa mahali pa makazi ya Waswahili wa kale katika pwani ya kaskazini ya Tanzania kwenye Bahari ya Hindi.
Kitovu cha biashara ya misafara

Katika karne ya 19 Saadani ilikuwa mji muhimu wa Waswahili na bandari kwa biashara ya misafara kwenda maeneo ya Tanganyika bara hadi Ziwa Tanganyika na Kongo.

Chini ya utawala wa Bwana Heri Saadani ilishindana na Bagamoyo juu ya nafasi kubwa katika biashara hiyo ya misafara.

Saadani ilishiriki katika vita ya Abushiri ikaharibiwa na manowari ya Wajerumani mwaka 1889 chini ya Hermann von Wissmann na kujengwa upya baada ya vita.
Kupotea kwa biashara

Katika karne ya 20 biashara ya Saadani ilirudi nyuma hasa kwa sababu ilifaa kama bandari ya majahazi madogo tu lakini kina cha maji hakitoshi kwa meli kubwa zaidi. Meli ambazo sehemu zake za chini zilifikia mita 6 chini ya maji zilipaswa kukaa kilomita 6 mbele ya pwani.

Takwimu ya biashara ya mwaka 1908 ilihesabu meli 51 zilizofika mwaka huo lakini zilipaswa kukaa mbali na pwani na kuhamisha mizigo yake kwenye mashua na madhau. Pamoja na meli zilifika dhau 253. Thamani ya bidhaa zilizofika ilikuwa Mark milioni 0,314. Kufikia mwaka 1913 thamani hii ilishuka hadi milioni 0,066.

Baada ya Tanganyika kuwa chini ya Uingereza biashara ikakwama kabisa kwa sababu meli zilitumia tu bandari za kisasa za Tanga na Dar es Salaam.

Leo hii maghofu ya boma la Wajerumani bado yamesimama, majengo mengine ya kihistoria yamepotea, mawe yake yalitumiwa na wenyeji kwa ujenzi wao.

Karibu na ofisi ya Hifadhi ya Saadani kuna makaburi ya siku za Afrika ya Mashariki ya Kijerumani ambayo hayatunzwi; zinazosomeka ni kaburi la mmisionari Mwingereza mmoja na kaburi la afisa ya forodha ya Kijerumani.
Picha


File:Bundesarchiv Bild 105-DOA0454, Deutsch-Ostafrika, Sadani, Blick vom Bezirksamt.jpg|Saadani mnamo 1912, ikitazamwa kutoka Bomani
File:Bundesarchiv_Bild_105-DOA0698,_Deutsch-Ostafrika,_Sadani,_Boma.jpg|Boma la Saadani mnamo mwaka 1912
File:Saadani Boma 2.jpg|Boma la Kijerumani, jinsi lilivyoonekana kutoka mtoni mnamo 2020
File:Saadani Bwana Heri Söhne 1890.png|Bwana Heri, mtawala wa Saadani mnamo mwaka 1880 pamoja na wanawe
File:Saadani kaburi Siege.jpg|Kaburi la afisa forodha wa Kijerumani, W. Siege
File:Saadani kaburi Redman.jpg|Kaburi la mmisionari Mwingereza James H. Redman
File:Saadani - Mvavi map.png|Ramani ya Saadani na mto Mvavi

Tazama pia

* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
Viungo vya nje

* Saadani National Park
* Historia ya Saadani (Kiing.)


Jamii:Wilaya ya Bagamoyo
Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki

thumbnail|right|Bendera ya Kampuni
thumbnail|Karl Peters, aliyetangazwa katika picha hiiy a kihistoria kama "Mwuumba wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani"

Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki (Kijerumani: Deutsch-Ostafrikanische Gesellschaft (DOAG)) ilikuwa shirika ya binafsi iliyoundwa na Karl Peters ikaanzisha koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Mikataba ya ulinzi na machifu wa Tanganyika

(kwa habari za undani tazama Karl Peters#Peters alianzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani)
Kampuni hii ilichukua nafasi ya Shirika kwa Ukoloni wa Kijerumani lililotangulia mwaka 1884. Wawakilishi wake walisafiri mwaka uleule Zanzibar na kuingia Tanganyika barani. Walitembelea machifu kadhaa upande wa mashariki wa maeneo chini ya utawala wa Zanzibar kwenye pwani. Hapa waliongea vizuri na machifu wakawaambia ya kwamba mfalme mkubwa huko Ulaya anawapenda yu tayari kuwasaidia dhidi ya maadui na pia dhidi ya Wazanzibari. Waliombwa kukubali urafiki na mfalme mkubwa wa Berlin na kutia sahihi mikataba ya urafiki na ulinzi. Machifu kadhaa walitia sahihi kwenye mikataba yaliyoandikwa kwa Kijerumani bila kuelewa walichofanya wala yaliyomo ya mikataba ile. Maneno ya mle yalisema ya kwamba chifu anakabidhi nchi yake yote kwa shirika pamoja na haki za matumizi na haki za mali ya ardhi, biashara na kodi.
Hati ya ulinzi kutoka serikali ya Ujerumani

Mwanzoni Peters alikataliwa na serikali ya chansella Bismarck ambaye hakuona faida ya kuunda koloni akaogopa hasara. Lakini Peters aliitisha serikali ya kwamba angeweza kuuza maeneo yale kwa mfalme Leopold II wa Ubelgiji aliyejenga wakati uleule koloni yake katika Kongo. Hapa Bismarck aliogopa wanasiasa katika bunge waliowahi kudai koloni za Ujerumani eti wangesema kwa nini mtu mwema anayetaka kutupatia koloni amedharauliwa na sasa wageni wa Ubelgiji wamepata faida. Hivyo Peters alipewa hati ya ulinzi kutoka serikali ya Berlin iliyosema ya kwamba maeneo yote yaliyotajwa katika mikataba yako chini ya ulinzi wa serikali ya Ujerumani.
Baada ya kupokea hati ya serikali Peters na wenzake waliunda Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki na kuhamisha haki za Shirika chini ya sheria ya Ujerumani kwa Kampuni.
Uenezaji kwenye pwani na anguko

(kwa habari za undani angalia Karl Peters#Mwisho wa himaya ya Peters na shirika la koloni)
1888 kampuni ilikodisha pwani lote la Tanganyika ya baadaye kutoka Zanzibar. Jaribio lake la kulitawala hali halisi kuanzia 15 Agosti 1888 likasababisha ghasia na vita ya Abushiri.

Utawala wa kampuni uliporomoka ukapaswa kuomba msaada wa serikali ya Ujerumani. Ikapaswa kuuza haki zake zote za kiutawala kwa serikali iliyochukua utawala wa koloni kuanzia 1891.

Kampuni iliendelea kama shirika ya biashara tu iliyoendesha mashamba na kuuza bidhaa hadi vita kuu ya kwanza ya dunia. Baada ya vita mali yake yote iliondolewa na Uingereza.

Jamii:Historia ya Tanzania
Jamii:Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Tovuti

alt=Muundo wa Tovuti|thumb|Muundo wa Tovuti
Tovuti (Kiing. website) ni mkusanyiko wa kurasa zilizoandikwa kwa lugha mbalimbali za tarakilishi kama vile HTML, PHP, XHTML na kadhalika na ambazo kwa pamoja hujumuika katika kutoa habari au maelezo kuhusu jambo fulani. Lugha hizi, yaani HTML, PHP, XHTML na kadhalika zinaweza tu kusomwa na kutafsiriwa na programu kama vile Internet Explorer Google Chrome na Mozilla Firefox kwa lugha ambayo inaweza kueleweka na binadamu. Wingi wake ni "tovuti" vile vile. Tovuti zote pamoja zinaitwa "mtandao" au "Intaneti" au "wavuti".
Marejeo
Viungo vya nje

* Tovuti ya kwanza iliyoundwa na Tim Berners-Lee
* Internet Corporation For Assigned Names and Numbers (ICANN) - Shirika Linalosimamia Anuani za Tovuti Duniani
* World Wide Web Consortium (W3C) - Shirika Linalohusika na Kanuni za Msingi za Ujenzi wa Tovuti (na mambo mengine yanayohusika na tovuti)
* The Internet Society (ISOC)


Jamii:Intaneti
Jamii:Habari
Entebbe

Entebbe ni mji nchini Uganda. Wakati mmoja, mji huu ulikuwa ngome ya serikali kwa eneo la Uganda, kabla ya Uhuru mwaka wa 1962. Entebbe ndiko eneo la Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkubwa wa Uganda wa kibiashara na kijeshi.Uwanja huu unajulikana kwa shughuli ya kishindo ya kuwaokoa mateka 100 waliotekwa nyara na kundi za kigaidiza PFLP na Revolutionary Cells (RZ).
Mahali

Entebbe iko 00.04N, 320.280E. Ipo katika wilaya ya Wakiso, kusini magharibi ya Kampala, mji mkubwa na mji mkuu wa Uganda. Entebbe ipo kaskazini mwa fuo za Ziwa Victoria, ziwa lenye ukubwa zaidi Afrika.

Manispaa iko katika kisiwa kidogo kwenye Ziwa Victoria na eneo jumla la kati yake ambayo ni maji.
Idadi ya Watu

Katika sensa ya kitaifa ya mwaka 2002, idadi ya wakaazi wa Entebbe ilikadiriwa kuwa watu 55,086. Mwaka 2008, Uganda Bureau of Statistics ilikadiriwa idadi ya wakaazi wa mji huu kuwa 70,200.
Historia

"Entebbe", katika lugha ya Kiganda inamaanisha "kiti " na pengine hi kwa sababu palikuwa mahali ambapo alikaa chifu wa Bagandakuhakimu kesi za kisheria. Ilikuja kuwa eneo la utawala wa kikoloni na kituo cha kibiashara ya Uingereza kwanza mnamo mwaka wa 1893 wakati Sir Gerald Portal, komishona wa kikoloni, aliitumia kama kambi. Port Bell kisha ikawa bandari ya Kampala. Ingawa hakuna meli inayotua nanga huko sasa, bado kuna jetty ambayo ilikuwa ikitumiwa na feri zaZiwa Victoria. Labda Entebbe inafahamika Ulaya kama eneo kuliko na Entebbe International Airport, uwanja wa ndege mkuu wa kimataifa wa Uganda, ambao ulianzishwa mwaka 1947. Uwanja wa ndege wa Entebbe ulikuwa mahali ambapo oparesheni moja ya kusisimua wakati kitengo cha wanajeshi wa jeshi la Israel waliwaokoa mateka zaidi ya 100 kufuatia utekaji nyara na kundi la Wapalestina na magaidi wa Kijerumani. Ilikuwa pia kutoka uwanja wa ndege huu Malkia Elizabeth II aliondoka kutoka Afrika kurejea Uingereza mwaka Malkia.
Maeneo ya kitalii

* Bustani kuu za kitaifa zilizowekwa mwaka wa 1898, ziko katika Entebbe.
* Entebbe nyumbani mwa Uganda Virus Research Institute (UVRI).
* Entebbe kuna Uganda Wildlife Education Center (UWEC), pia inatumika kama mbuga ya kitaifa. Mlango wa kituo iko karibu na jetty. Watalii wa kigeni wamebaini nyani wa mwituni wakiwa wameketi juu ya miti kwenye njia ya kituo hiki.
* Entebbe ni eneo la Chuo Kikuu cha Nkumba, mojawapo ya taasisi thelathini na moja (31) za elimu ya juu zilizo pewa leseni nchini Uganda.
* Entebbe pia ni eneo la State House, makazi rasmi ya Rais wa Uganda
Picha


File:Entebbe Aerial.jpg|Jua likitua Entebbe
File:C17atEntebbe.jpg|Entebbe International Airport
File:EntebbeDot.png|Entebbe ipo kwenye fuo za Ziwa Victoria

Maeneo mengine muhimu

Maeneo mengine muhimu yapo kando kando mwa mji huu na ni kama:
* Matawi matatu ya Benki ya Barclays
* Tawi la Ecobank
* Tawi la Benki ya Equity
* Matawi mawili ya Benki ya Orient
* Tawi la PostBank Uganda
* Matawi mawili ya Benki ya Stanbic
* Tawi la Benki ya Afrika
Tazama pia

*Operation Entebbe
*Entebbe Airport
Marejeo

Jamii:Miji ya Uganda
Jamii:Wilaya ya Wakiso
Papa Urban VI

thumb|right|Papa Urbano VI.
Papa Urban VI (takriban 1318 – 15 Oktoba 1389) alikuwa Papa kuanzia tarehe 8/18 Aprili 1378 hadi kifo chake. Alitokea Napoli, Italia.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Bartolomeo Prignano.

Alimfuata Papa Gregori XI akafuatwa na Papa Bonifasi IX.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Urban VI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Waliozaliwa 1318
Jamii:Waliofariki 1389
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Gregori XI

Papa Gregori XI (takriban 1336 – 26 Machi 1378) alikuwa Papa kuanzia tarehe 30 Desemba/3 Januari 1370 hadi kifo chake. Alitokea Rosiers de d'Egletons, Ufaransa.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Pierre Roger de Beaufort.

Alimfuata Papa Urbano V akafuatwa na Papa Urbano VI.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Gregori XI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Waliozaliwa 1336


Jamii:Watu wa Ufaransa
Papa Urban V

thumb|right|Mwenye heri Papa Urban V.
Papa Urban V, O.S.B. (takriban 1310 – 19 Desemba 1370) alikuwa Papa kuanzia tarehe 28 Septemba/6 Novemba 1362 hadi kifo chake. Alitokea Grizac, Ufaransa.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Guillaume Grimoard.

Alimfuata Papa Innocent VI akafuatwa na Papa Gregori XI. Alikuwa wa sita kati ya Mapapa walioishi Avignon, na alirudi Roma kwa muda hadi aliposhindwa na mazingira.

Alisifiwa kwa elimu na utakatifu wake.

Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius IX tarehe 10 Machi 1870.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 454-456
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 393-395
Viungo vya nje

*Papa Urban V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Waliozaliwa 1310
Jamii:Waliofariki 1370
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Wenye heri wa Ufaransa
Papa Innocent VI

thumb|right|Papa Inosenti VI.
Papa Innocent VI (1282 au 1295 – 12 Septemba 1362) alikuwa Papa kuanzia tarehe 18/30 Desemba 1352 hadi kifo chake. Alitokea Monts, Ufaransa.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Étienne Aubert.

Alimfuata Papa Klementi VI akafuatwa na Papa Urbano V.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Innocent VI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Waliozaliwa karne ya 13
Jamii:Waliofariki 1362
Jamii:Papa
Jamii:Watu wa Ufaransa
Nikosia

thumb|left|250px|Msikiti upande wa kaskazini ya Nikosia ulikuwa kanisa hadi 1570
thumb|250px|Kanda chini ya ulinzi wa UM limegawa mji tangu 1974

Nikosia (Kigiriki: Λευκωσία lefkosia; Kituruki: Lefkoşa) ni mji mkuu wa Kupro pia mji mkubwa wa nchi.

Mji umegawiwa tangu vita ya 1974 kuna sehemu ya kigiriki upande wa kusini yenye wakazi 270,000 na sehemu ya kituruki upande wa kaskazini yenye wakazi 80,000. Mpaka hulindwa na wanajeshi wa UM. Kusini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kupro inayotawaliwa na Wakupro Wagiriki na kutambuliwa kimataifa; upande wa kaskazini ni mji mkuu wa Jamhuri ya Kituruki ya Kupro ya Kaskazini nchi isiyotambuliwa kimataifa.

Uwanja wa ndege umefungwa tangu 1979 uko ndani ya eneo linalotawaliwa na UM pekee.
Viungo vya Nje

* Cyprus Government Website - Towns and Population
* Nicosia Municipality Web Site -History
* Cyprus Island - Nicosia
* Videos: Culture of Nicosia
* Website for Municipality of Nicosia
* Nicosia in Dark and White: a photo exhibition


Jamii:Miji Mikuu Ulaya
Jamii:Miji ya Kupro