JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਨਾਈਜੀਰੀਆ

ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦਾ ਸੰਘੀ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗਣਰਾਜ ਹੈ ਜੋ 36 ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇਲਾਕੇ, ਅਬੂਜਾ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬੇਨਿਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਾਡ ਅਤੇ ਕੈਮਰੂਨ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨਾਈਜਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਾਤੀ-ਸਮੂਹ ਹੌਸਾ, ਇਗਬੋ ਅਤੇ ਯੋਰੂਬਾ ਹਨ।
ਇਤਹਾਸ

ਨਾਇਜੀਰੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਹਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੇ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਈਸਾ ਪੂਰਵ 9000 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। 1 ਅਕ‍ਟੂਬਰ 1960 ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਇੰਗ‍ਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ। 1991 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਾਗੋਸ ਤੋਂ ਬਦਲਕੇ ਅਬੂਜਾ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:Atyap girl fully dressed.jpg|ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਮਿਡਲ ਬੈਲਟ ਦੀ ਇਕ ਅਟੈਪ ਲੜਕੀ
File:Braided horse.jpg|ਆਇਲੋਰਿਨ ਡਰਬਨ ਵਿਖੇ ਇਕ ਘੋੜਾ ਸਵਾਰ

File:Cannon of British conquest.jpg|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਤੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿਚ ਕਾਨੋ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ,ਹੂਸਾ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ।
File:Children returning from farm.jpg|ਤਸਵੀਰ ਓਰਲੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਖੇਤ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ
File:Cultural display of the Igbos from the Eastern part of Nigeria.jpg|ਇਗਬੋਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ
File:Cultural heritage of the Eggon people 02.jpg|ਐਗਨ ਲੋਕ ਨਾਈਸਰਵਾ ਰਾਜ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ
File:Cultural heritage of the Eggon people 09.jpg|ਐਗਨ ਲੋਕ ਨਾਈਸਰਵਾ ਰਾਜ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ
File:Dancing style.jpg|ਇਹ ਯੋਰੂਬਾ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
File:High Chiefs.jpg|ਛੇ ਆਦਮੀ ਜੋ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਾਸਕ ਹਨ
File:Lafunsection Amala.jpg|ਬੋਦੀਜਾ ਮਾਰਕੀਟ, ਬੋਦੀਜਾ, ਇਬਾਦਨ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿਖੇ ਇਕ ਖਾਸ ਮਾਰਕੀਟ ਦਿਨ
File:Yam Barns 01.jpg|ਬੋਦੀਜਾ ਮਾਰਕੀਟ, ਬੋਦੀਜਾ, ਇਬਾਦਨ, ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਵਿਖੇ ਇਕ ਖਾਸ ਮਾਰਕੀਟ ਦਿਨ


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਈਜੀਰੀਆ
ਮਿਖ਼ਾਇਲ ਲਰਮਨਤੋਵ

ਮਿਖਾਇਲ ਯੂਰੀਏਵਿੱਚ ਲਰਮਨਤੋਵ (ਰੂਸੀ: Михаил Юрьевич Лермонтов 15 ਅਕਤੂਬਰ 1814 - 27 ਜੁਲਾਈ 1841), ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਦਾ ਕਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 1837 ਵਿੱਚ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਬਣੇ। ਲਰਮਨਤੋਵ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਕਵੀ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਸਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੱਜ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਕੇਵਲ ਉਹਦੀ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਗੋਂ ਵਾਰਤਕ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਾਰਤਕ ਰਾਹੀਂ ਰੂਸੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਵਲ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨੀ

ਮਿਖਾਇਲ ਯੂਰੀਏਵਿੱਚ ਲਰਮਨਤੋਵ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਰਖਾਨੀ (ਹੁਣ ਪੇਂਜਾ ਓਬਲਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਰਮਨਤੋਵਾ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਕਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਲੀਰਮੋਨਥ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਡਾਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 17 ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮਿਖਾਇਲ ਫਿਓਦਰੋਵਿਚ ਰੋਮਾਨੋਵ ਦੇ ਰਾਜ (1613-1645) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਆ ਵਸਿਆ ਸੀ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਥਾਮਸ ਰਾਈਮਰ (ਥਾਮਸ ਲੀਰਮੋਨਥ) ਨੂੰ ਲਰਮਨਤੋਵ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਪੱਕੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਵੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਪੋਲਿਸ਼-ਲਿਥੁਆਨੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਯੂਰੀ ਲੀਰਮੋਨਥ ਨਾਲ ਹੈ ਜੋ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਸੀ।

ਲਰਮਨਤੋਵ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯੂਰੀ ਪੇਤਰੋਵਿਚ ਲਰਮਨਤੋਵ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਿਲਿਟਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਕਪਤਾਨ ਬਣਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ 16 ਸਾਲਾ ਅਮੀਰਜ਼ਾਦੀ ਮਾਰੀਆ ਮਿਖੇਲੋਵਨਾ ਆਰਸੇਨਯੇਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਲਰਮਨਤੋਵ ਦੀ ਨਾਨੀ, ਅਲਿਜ਼ਾਵੇਤਾ ਆਰਸੇਨਯੇਵਾ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸਤੋਲੀਪਿਨਾ), ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਬੇਜੋੜ ਸਮਝਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਵਾਈ ਬੇਹੱਦ ਨਾਪਸੰਦ ਸੀ। 15 ਅਕਤੂਬਰ 1814 ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਰਜੀ ਨਿਵਾਸ ਵਕਤ, ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਮਿਖਾਇਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਇਹ ਵੀ

*ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ
*ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1814
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1841
ਮੱਧ ਅਫਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ

ਮੱਧ ਅਫਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ (, ਹੇਪੂਬਲੀਕ ਸੌਂਤਹਾਫ਼ਰੀਕੇਨ, ਜਾਂ Centrafrique, ਸੌਂਤਹਾਫਰੀਕ; ਸਾਂਗੋ: Ködörösêse tî Bêafrîka), ਮੱਧ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਾਡ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੁਡਾਨ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੈਮਰੂਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 240,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ ਅਤੇ 2008 ਮੁਤਾਬਕ ਅਬਾਦੀ 44 ਲੱਖ ਹੈ। ਬਾਂਗੀ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ

thumb|"Leaves of Grass" ਦਾ 1860 ਦਾ ਐਡੀਸ਼ਨ
ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Leaves of Grass) ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (1819 –1892) ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਡੀਸ਼ਨ 1855 ਵਿੱਚ ਛਪ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਟਮੈਨ ਨੇ ਇਸਦੇ ਸ਼ੋਧੇ ਹੋਏ ਐਡੀਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗ ਆਫ਼ ਮਾਈਸੈਲਫ ("Song of Myself"), 'ਆਈ ਸਿੰਗ ਦ ਬਾਡੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ' "(I Sing the Body Electric)", 'ਆਊਟ ਆਫ਼ ਦ ਕ੍ਰੈਡਲ ਐਂਡਲੈੱਸਲੀ ਰੌਕਿੰਗ' "(Out of the Cradle Endlessly Rocking)", ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕ਼ਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਲਈ ਵਿਟਮੈਨ ਦਾ ਸੋਗ ਗੀਤ, 'ਵੈੱਨ ਲੀਲਾਕਸ ਲਾਸਟ ਇਨ ਦ ਡੋਰਯਾਰਡ ਬਲੂਮ'ਡ'("When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd") ਆਦਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਆਪਿਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਟਮੈਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਫਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਿਆਵੀ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਇੰਝ ਕਰਨਾ ਅਨੈਤਿਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਪਰ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਪਦਾਰਥਕ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਟਮੈਨ "ਰਾਲਫ ਵਾਲਡ, ਐਮਰਸਨ" ਅਤੇ "ਟ੍ਰਾਂਸੀਡੈਂਟਲਿਸਟ ਲਹਿਰ" ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਵਿਟਮੈਨ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਕ਼ੁਦਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਮੂਨਾ


ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ

ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸਭ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਮਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਨ,
ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਤਿਲਮਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਿਸਕੀਆਂ ਲੈਂਦੇ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਨਿਘਰ ਚੁੱਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਥੇ ਔਲਾਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ,
ਜੋ ਅਣਗੌਲੀ, ਤਿਆਗੀ, ਸੁੱਕ ਕੇ ਕੰਡਾ ਹੋਈ, ਆਖਰੀ ਘੜੀਆਂ ਗਿਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਰਗਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਇੱਕਤਰਫਾ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ, ਲੁਕੋਇਆਂ ਨਾ ਲੁਕਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਜੰਗਾਂ, ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ, ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਕੈਦੀ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਕਾਲ਼ ਪਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਮਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਤ ਦੇ ਲਈ
ਲਾਟਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ ਜਾਏ।
ਮੈਂ ਹੰਕਾਰੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ, ਹਬਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਕਾਰਦੇ ਤੇ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਸਭ ਕੁਛ ਇਹ ਸਭ ਕਮੀਨਗੀ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਅੰਤਹੀਣ ਅਜ਼ਾਬ, ਮੈਂ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਅਬਦੁਲ ਗ਼ਫ਼ਾਰ ਖ਼ਾਨ

ਖ਼ਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖ਼ਾਨ (ਪਸ਼ਤੋ: خان عبدالغفار خان‎; 1890 – 20 ਜਨਵਰੀ 1988) ਫ਼ਖਰ-ਏ-ਅਫ਼ਗਾਨ (), ਅਤੇ ਬਾਚਾ ਖ਼ਾਨ (, ਯਾਨੀ " ਸਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ"), ਪੱਚਾ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਖ਼ਾਨ ਪਸ਼ਤੂਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗੂੜ੍ਹਾ ਦੋਸਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਹੱਦੀ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਦੋਜਹਿਦ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਲਈ ਪੱਕੇ ਪੁਰਅਮਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੱਕਾ ਨੇਮੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੀ।
1910 ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਨਗਰ ਉਤਮਾਨਜ਼ਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਰੱਸਾ ਖੋਲ੍ਹ ਲਿਆ, ਅਤੇ 1911 ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਗਜ਼ਾਈ ਦੇ ਹਾਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਹਿਰੀਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੇਕਿਨ 1915 ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਦਰੱਸੇ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੰਯੁਕਤ, ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਭਾਰਤ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਨਾਮ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਗਠਨ ਲਾਲ ਕੁੜਤੀ ਜਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਖ਼ਾਨ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪੇਸ਼ਾਵਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਸਤਵਾਦੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਲੜਾਕੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ। ਪਠਾਨੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਲਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ ਸਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਸਨ ਉਂਜ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਵੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਖਾਂ ਦੇ ਦਾਦੇ ਸੈਫੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਵੀ ਲੜਾਕੂ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਠਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉੱਥੇ ਸੈਫੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਮਦਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਇਹੀ ਸਬਕ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਕੋਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੈਰਾਮ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਕੁੱਝ ਭਿੰਨ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਅਬਦੁਲ ਗੱਫਾਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਾਇਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਠਾਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਲੀਗੜ ਚਲੇ ਗਏ ਪਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। ਗਰਮੀ ਦੀ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਰਹਿਣ ਉੱਤੇ ਸਮਾਜਸੇਵਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਸੀ। ਸਿੱਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਲਿਆ।
ਅਤੇ ਪਟੇਲ 1946]]
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਖਤੂਨ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1890
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਅਤੇ ਨੇਵਿਸ

ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਅਤੇ ਨੇਵਿਸ ਦਾ ਸੰਘ ਜਾਂ ਸੇਂਟ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਅਤੇ ਨੇਵਿਸ ਦਾ ਸੰਘ, ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਘੀ ਦੋ-ਟਾਪੂਈ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਲੀਵਾਰਡ ਟਾਪੂਆਂ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖੋਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਘ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਉੱਤੇ ਬਾਸਤੈਰ ਵਿਖੇ ਹਨ। ਛੁਟੇਰਾ ਟਾਪੂ ਨੇਵਿਸ, ਸੇਂਟ ਕਿਟਸ ਤੋਂ ੨ ਕਿਮੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ "ਦ ਨੈਰੋਜ਼" ਨਾਮਕ ਖਾੜੀ ਦੇ ਪਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬਾਰਬਾਡੋਸ

ਬਾਰਬਾਡੋਸ ਲੈੱਸਰ ਐਂਟੀਲਜ਼ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 34 ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 23 ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 431 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਰੀਬਿਆਈ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿੰਡਵਾਰਡ ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ 100 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਇਹ ਸੇਂਟ ਵਿਨਸੈਂਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਨਾਡੀਨਜ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 168 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨੀਦਾਦ ਅਤੇ ਤੋਬਾਗੋ ਤੋਂ 400 ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਧ-ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਮੂਲ ਝੱਖੜ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਅਲਿਫ਼

﻿ਅਲਿਫ਼ ਪੁਰਾਣੀ ਕਿਨਾਨੀ ਅਬਜਦ (Proto-Canaanite alphabet) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਉਥੋਂ ਸਾਮੀ ਅਬਜਦਾਂ- (ਫ਼ੋਨੀਸ਼ੀਆਈ , ਸੀਰੀਆਈ , ਇਬਰਾਨੀ , ਅਤੇ ਅਰਬੀ ) ਵਿਚੋਂ ਆਇਆ। ਫੋਨੇਸ਼ੀਅਨ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਾ ਸਿਰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਕ ਅਲਫ਼ਾ (Α) ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗਲੋਟਲ ਵਿਅੰਜਨ ਨਹੀਂ ਪਰੰਤੂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਲਈ ਅਰਥ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਲਾਤੀਨੀ ਏ ਅਤੇ ਸਿਰੀਲਿਕ ਏ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫੋਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਅਲਿਫ਼ / ɑːlɛf / ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਲੋਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਵਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੇਮੀਟਿਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਅੰਜਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸੱਚੇ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਤਿੰਨ ਵਿਅੰਜਨ ਸੈਮੀਟਿਕ ਰੂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲ

ਅਲਿਫ਼ ਦਾ ਨਾਮ "ਬਲਦ" ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਸਾਮੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਸਿਨਾਟਿਕ ਗਲਾਈਫ਼ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਿਸਰੀ ਹਾਇਰੋਗਲਿਫ਼ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ F1 , ਜੋ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਾ ਸਿਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।


ਮਾਡਰਨ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ 'ਈਲਫਿਫ / ʔaliːf /' ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪੱਕਾ' ਜਾਂ 'ਜਾਣਿਆ', ਜੋ ਮੂਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ʔ-l-f |, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਿਰਿਆ ਅੱਲਫ / ਅਲੀਫਾ / ਅਰਥ ਹੈ 'ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ; ਜਾਂ 'ਨਜ਼ਦੀਕੀ'। ਆਧੁਨਿਕ ਇਬਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਉਸੇ ਹੀ ਰੂਟ | ʔ-l-f | | (ਅਲੇਫ-ਲਮਾਡ-ਪੀਹ) ਨੇ ਮੇਉਲਫ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿਰਿਆਲੀ ਲੇਲੇਫ ਦਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸਿੱਖਿਅਤ' (ਪਾਲਤੂਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ) ਜਾਂ 'ਚਲਾਕ' (ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ); ਆਈਐੱਡੀਐੱਫ ਦੇ ਅਬਦੁੱਲੀ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਨੂੰ ਅਮੀਰੇਤ ਦੇ ਅਦੋਮੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ।
ਅਰਬੀ

ਏ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਲਫ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ ਹੈ। ਇੱਕਠੇ ਇਬਰਾਨੀ ਅਲੇਫ, ਯੂਨਾਨੀ ਅਲਫ਼ਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਏ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਫੋਨੇਸ਼ਿਨ 'ਔਲਫ ਤੋਂ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਨਰ-ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰੋਟੋ-ਕੰਨਾਨੀ' ਐਲਪੇ "ਬੈਲ"।

ਅਲਿਫ਼ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:
ਅਰਬੀ ਰੂਪ

ਹਮਜ਼ਾ ਨਾਲ ਅਲਿਫ਼: ਅਤੇ

ਅਰਬੀ ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੰਮਾ / aː / ਜਾਂ ਇੱਕ ਗਲੋਟਲ ਸਟੌਪ / ʔ / ਰੈਂਡਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਥਰੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਅਤਿਰਿਕਤ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਜ਼ਟ ਕਉ 'ء ਵਰਤਿਆ। ਹਮਜ਼ਾ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਰੂਪਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਅੱਖਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਹਕ, ਇੱਕ ਵੌ (ؤ), ਬੌਂਪਟ ਰਹਿਤ (ئ) ਜਾਂ ਅਲਿਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਕੇਤਕ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਲਿਫ਼ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕੇਵਲ ਸੈਕਰੋਨ ਸ੍ਵਰੋਲ ਫੈਟਾਹ ਹੈ। ਇਹ ਇਕੋ ਹੀ ਸੰਭਵ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ ਜੇਕਰ ਹਮਜ਼ਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਧੁਨੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਅਲਿਫ਼ ਹਮਜ਼ੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਮਜ਼ਾ ਅਲਿਫ ਉਪਰ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਲਿਫ-ਕਸਰਾ ਲਈ, ਇਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਤਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੋਟਲ ਸਟੌਪ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹਮਜ਼ਾ, ਹਮਜ਼ਤ ਵਬਲ (همزة وصل), ਕੇਵਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਲੇਖ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਮਜ਼ਤ ਕਾਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ' ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪਿਛਲੇ ਸਵਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਫਿਰ, ਆਤਿਫ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੈਰੀਅਰ ਹੈ।
ਅਲਿਫ਼ ਮਦਾਹ:

ਅਲਿਫ਼ ਮਦਾਹ ਇੱਕ ਡਬਲ ਅਲਿਫ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਲੋਟਲ ਸਟੌਪ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਵਰ ਦੋਨੋਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਗਾਊ ਇਕੋ ਵਰਗੀ ਹੈ: ਅ. (ਆਖ਼ਿਰੀ ਅ) 'ā / ʔaː /, ਅਖ਼ੀਰ / ʔaːxir /' ਆਖਰੀ 'ਵਿੱਚ। "ਇਹ ਹਮਜ਼ਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਅਲਿਫਸ, ਇੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਿਤਿਜੀ ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਵਰਨਮਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਅੱਖ਼ਰ
ਫੋਨੀਸ਼ੀਆ

ਫੋਨੀਸ਼ੀਆ (ਯੂਨਾਨੀ: Φοίνικες, ਫੋਇਨਿਕਸ) ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਦਾਤੀਕਾਰ (The Fertile Crescent) ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸੀ ਇਹਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅੱਜ ਦੇ ਲਿਬਨਾਨ ਦਾ ਸਾਗਰ ਤੱਟ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਦੇ ਜਰੀਏ ਇਹ 1550 ਈ-ਪੂ ਤੋਂ 300 ਈ-ਪੂ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਦੂਰ​-ਦਰਾਜ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਲੋਕ ਜਾਮਣੀ - ਰੰਗ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਿਊਰਕਸ ਘੋਗੇ ਤੋਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜਾਮਣੀ ਰੰਗ ਕੇਵਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਫੋਨੀਸ਼ਿਆਈ ਅੱਖਰਮਾਲਾ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਸੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੱਖਰਮਾਲਾਵਾਂ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਕਈ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਣਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਫੋਨੀਸ਼ਿਆਈ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧ-ਪੂਰਬ
ਢੱਕ

, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਲੱਦਿਆ ਪਲਾਹ ਦਾ ਰੁੱਖ]]
ਢੱਕ (ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ:Butea monosperma, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: किंशुक, ਤੇਲਗੂ: మోదుగ/మోదుగు, ਹਿੰਦੀ: पलाश, ਬੰਗਾਲੀ: পলাশ, ਮਰਾਠੀ: पळस) ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਫੁੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਗਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਲੀ ਦੇ ਰੰਗ ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿੰਦ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਊਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਅਤੇ ਉਪ ਊਸ਼ਣਕਟੀਬੰਧੀ ਭਾਗਾਂ, ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਨੇਪਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਮਿਆਂਮਾਰ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਲਾਓਸ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਬਿਊਟੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ।ਬਿਊਟੀਆ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ। ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਪਲਾਹ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਮ ਬਿਊਟੀਆ ਮੋਨੋਸਪਰਮਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਢੱਕ, ਟੇਸੂ ਜਾਂ ਪਲਾਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ

ਢੱਕ ਦੇ ਪੱਤੇ ਅਕਸਰ ਪੱਤਲ ਅਤੇ ਡੂਨੇ ਆਦਿ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੰਮਾਕੂ ਦੀ ਬੀੜੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫੁਲ ਅਤੇ ਬੀਜ ਦਵਾਈਆਂਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਢਿੱਡ ਦੇ ਕੀੜੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਗੁਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਹੈ। ਫੁਲ ਨੂੰ ਉਬਾਲਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਲਾਲੀ ਰਲਿਆ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖਾਸਕਰ ਹੋਲੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲੀ ਦਾ ਬਰੀਕ ਚੂਰਨ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਗੁਲਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਛਾਲ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਹਾਜ ਦੇ ਪਟੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਕੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਦੀ ਰੋਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੜ ਦੀ ਛਾਲ ਤੋਂ ਜੋ ਰੇਸ਼ਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਰੀ ਅਤੇ ਕਾਗਜ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨੂੰ ਉਬਾਲਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਕੱਥਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁੱਝ ਖੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਟੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਤਨੇ ਨੂੰ ਜਲਾਕੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੋਲਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਛਾਲ ਤੇ ਟੱਕ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਗੂੰਦ ਵੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੁਨੀਆਂ ਗੂੰਦ ਜਾਂ ਪਲਾਸ ਦੀ ਗੂੰਦ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ


Image:Dhak (Butea monosperma) trunk in Kolkata W IMG 4262.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦਾ ਤਣਾ
Image:Dhak (Butea monosperma) trunk in Kolkata W IMG 4208.jpg| tਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦਾ ਤਣਾ
Image:Dhak (Butea monosperma) leaves in Kolkata W IMG 4223.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦੇ ਪੱਤੇ
Image:Dhak (Butea monosperma) leaf in Kolkata W IMG 4225.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦਾ ਪੱਤਾ
Image:Dhak (Butea monosperma) flowers on ground in Kolkata Im IMG 4255.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਢੱਕ ਦੇ ਫੁੱਲ
Image:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata W IMG 4219.jpg|ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦੇ ਫੁੱਲ
Image:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata W IMG 4217.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦੇ ਫੁੱਲ
Image:Dhak (Butea monosperma) flowers in Kolkata I IMG 4225.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦਾ ਫੁੱਲ
Image:Dhak (Butea monosperma) flowering tree in Kolkata W IMG 4259.jpg| ਕੋਲਕਾਤਾ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਢੱਕ ਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ
Image:Butea monosperma2.jpg

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫੁੱਲ
ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼

ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼ (31 ਮਾਰਚ 1914 – 19 ਅਪਰੈਲ 1998) ਮੈਕਸੀਕਨ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ ਅਤੇ 1990 ਦਾ ਨੋਬਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਸੀ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਓਕਤਾਵੀਓ ਪਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1914 ਨੂੰ ਓਕਤਾਵੀਓ ਸੋਲੋਰਜ਼ਾਨੋ (ਪਿਤਾ) ਅਤੇ ਜੋਸਫੀਨਾ ਲੋਜ਼ਾਨੋ (ਮਾਤਾ) ਦੇ ਘਰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਦਾ ਪਿਉ ਮੈਕਸੀਕਨ ਤੇ ਮਾਂ ਸਪੇਨੀ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਪਿਉ ਡਿਆਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮਰਥਕ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਉਹਦੀ ਮਾਂ, ਉਹਦੀ ਚਾਚੀ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਵਿਲੀਅਮ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਲੋਂ ਹਕੂਮਤ ਵਿਰੁਧ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਗੂ ਜ਼ਪਾਟਾ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਸਮਰਥਨ ਕਾਰਨ ਜ਼ਪਾਟਾ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਲਾਵਤਨੀ ਹੰਢਾਉਣੀ ਪਾਈ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ

ਪਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਵਾਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਪਿਆ ਜੋ ਕਲਾਸਿਕੀ ਮੈਕਸੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। 1920 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਜੇਰਾਰਡੋ ਡੀਆਗੋ, ਜੁਆਨ ਰੇਮਨ ਜਿਮੇਨੇਜ ਵਰਗੇ ਯੂਰਪੀ ਕਵੀਆਂ, ਅਤੇ ਐਨਟੋਨੀਓ ਮਸਾਡੋ ਵਰਗੇ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਦੀ ਮੁਢਲੀ ਲੇਖਣੀ ਉੱਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ। 1931 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਡੀ ਐਚ ਲਾਰੰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਾਜ਼ ਨੇ 'ਕੈਬੇਲੇਰਾ'(Cabellera) ਸਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਛਪਵਾਈਆਂ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ
ਕਿਤਾਬ 'ਲੂਨਾ ਸਿਲਵੇਸਟਰ' (ਜੰਗਲੀ ਚੰਦਰਮਾ) ਛਪਵਾਈ। 1937 ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਸਪੇਨ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਹੋਇਆ। ਪਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਕੁ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਉਹ ਜ਼ਹੀਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੈਰਿਸ, ਜਨੇਵਾ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹੋਏ ਅਣਹੱਕੇ ਕਤਲਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਢੇਰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ

ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ ਭਰਥਰੀ ਹਰੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਤਕਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਤਕਤ੍ਰੈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
ਥੀਮ

ਇਸ ਸ਼ਤਕ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਭਰਤਰਹਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿਵਹਾਰ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨੀਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਰਫ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੂਰਖਤਾ, ਲੋਭ, ਪੈਸਾ, ਦੁਰਜਨਤਾ, ਹੈਂਕੜ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਦਿਆ, ਸੱਜਣਤਾ, ਉਦਾਰਤਾ, ਸਵੈ-ਅਭਿਮਾਨ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਸੱਚ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨੀਤੀਸ਼ਤਕ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਭਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸੂਕਤੀ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਣ


ਅਗਯ: ਸੁਖਮਾਰਾਧ੍ਯ: ਸੁਖਤਰਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਯ:।
ਗਿਆਨਲਵਦੁਰ੍ਵਿਦਗ੍ਧੰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਤੰ ਨਰੰ ਨ ਰਞ੍ਜਯਤਿ ॥

(ਭਰ੍ਤ੍ਰਹਰਿ ਵਿਰਚਿਤ ਨੀਤਿਸ਼ਤਕਮ੍)

ਅਰਥਾਤ:-ਜੋ ਅਬੋਧ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਖ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਖੁਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਛੱਡੋ?


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਖੋਟੇ

ਖੋਟੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ-ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਖੋਟੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਖੋਟੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ,ਦੀਦਾਰੇ ਵਾਲਾ,ਪੱਤੋ ਦੀਦਾਰੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਪੱਤੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਪੱਤੋ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ।ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾੜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਹੈ।
ਖੋਟੇ ਅਤੇ ਕੂਕੇ

ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ ਸੰਨ ੧੮੬੩: ਦੇ ਕਰੀਬ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜ਼ਿਲਾ ਫੀਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖੋਟੇ ਪੁੱਜੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਇਥੇ ਦੇ ਕੁਕਿਆਂ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਨੇ, ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਰਕਾਰੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ੪ ਜੂਨ ੧੮੬੩ ਨੂੰ ਖੋਟਿਆਂ ਦੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਨੇ ਥਾਣਾ ਬਾਘਪੁਰਾਣਾ ਵਿਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਦੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੋਂ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਓਥੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਸਿੰਘ ਉਸ ਪਾਸ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਚਾਲੇ ਕੁਝ ਓਪਰੇ ਜੇਹੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਕੁਕੇ ਰਾਜ ਵਿਣੁਧ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਰਾਜ ਉਨਾਂ ਦਾ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਸਵਾ ਲੱਖ ਹਥਿਆਰ-ਬੰਦ ਆਦਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਕੇਵਲ ਫਸਲ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਾਲੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਕਰਨਗੇ।
ਇਕ ਪੁਲਸੀ ਹਵਾਲਦਾਰ ਝੱਟ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪੁਜ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਲਈ। ੬ ਜੂਨ ਨੂੰ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪ੍ਰਿੰਟੈਂਡੈਂਟ ਪੋਲੀਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਖੋਟੇ ਅਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰਦਾਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁਛ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁਧ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰੀਪੋਰਟ ਪੁੱਜਣ ਪਰ ਫੀਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਜ਼ਿਲਾ ਫੀਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਚ ਕੁਕਿਆਂ ਦੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਲੇ ਮੰਜ਼ਲ ਜ਼ਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੇਣੀ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਗੈਲਰੀ


File:Gurdwara Village Khote.JPG|ਪਿੰਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
File:Pond Village Khote.JPG|ਪਿੰਡ ਦਾ ਛੱਪੜ
File:Comrade Ruldu Khan Memorial Gate.JPG|ਕਾਮਰੇਡ ਰੁਲਦੂ ਖਾਨ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁੱਸਾ

ਕੁੱਸਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਮੇਕਰ’ ਸ਼ਿਵਚਰਨ ਜੱਗੀ ਕੁੱਸਾ ਅਤੇ ਕਰਮਜੀਤ ਕੁੱਸਾ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 2200 ਵੋਟਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਦਾ ਮੰਦਰ, SBI ਬੈਂਕ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਰੇਜ ਪੈਲੇਸ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਰਾਇਆ ਸਿਰਫ 5000/- ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕੁੱਸਾ ਕਮਿਊਨਟੀ ਹਾਲ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ

ਇੱਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁੱਢ ਪੰਡਤ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਨੇ ਬੰਨਿਆ ਪੰਡਤ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਇੱਕ ਸਾਧ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਨਤਾ ਸੀ। ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਜਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਥੇ ਨੇੜਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਸਾ ਉੱਚਾ ਸੀ ਤੇ ਦੂਜਾ ਨੀਵਾਂ। ਲੋਕ ਨੀਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨੀਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹੜਾਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਮੋੜੀ ਗੱਡ ਕੇ ਪਿੰਡ ਬੰਂਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁੱਸਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ
ਮੰਦਰ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸਤੀ

ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਡਤ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਜੀ ਪਿੰਡ ਡਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਸੀ ਪਰ ਅਜੇ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਦਾ ਮੁਕਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਆ। ਇਕ ਦਿਨ ਪੰਡਤ ਜੀ ਦੀ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਤਾਂ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ(ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗੇਤਰ) ਨੂੰ ਨਾਲ ਅਉਣ ਤੋ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਮਾਤਾ ਫਿਰ ਵੀ ਰਥ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਜਲਦੀ ਚਿਤਾ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿਵਿਆਂ ਦੀ ਜਗਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੁਮਾ ਸਮਾਧ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਲੰਮੇ ਪੲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਾਰਵਾਂ ਸ਼ਰਾਧ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਲੋਕ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖਾਂ ਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਗਾ ਦਾ ਜਲ ਟਾਈਫਾਈਡ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ


File:Community Hall, Village Kussa, Moga, Punjab.jpg|thumb|ਕਮਿਊਨਟੀ ਹਾਲ, ਕੁੱਸਾ
File:Gate of MATA SATI and BABA KUSSA RAM MANDIR, Village Kussa, Moga, Punjab.jpg|thumb|ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੇਟ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਮੰਦਰ
File:Mandir MATA SATI and BABA KUSSA RAM, Kussa, Moga, Punjab.jpg|thumb|ਮੰਦਰ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸਤੀ
File:Moorti Mata Sati and Baba Kussa Ram.jpg|thumb|ਸਮਾਧ ਬਾਬਾ ਕੁੱਸਾ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਸਤੀ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਧੂੜਕੋਟ ਰਣਸੀਂਹ

ਧੂੜਕੋਟ ਰਣਸੀਂਹ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੋਗਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਰੀਬ ਮੋਗੇ ਤੋ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਾਈ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ

ਧੂੜਕੋਟ ਰਣਸੀਂਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 5765 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 3076 ਮਰਦ ਹਨ ਅਤੇ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ 2689 ਔਰਤਾਂ ਹਨ.0-6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਧੂੜਕੋਟ ਰਣਸੀਂਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ 627 ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 10.88% ਹੈ.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸੁਹਾਂਜਣਾ

ਸੁਹਾਂਜਣਾ (ਬੋਟਨੀਕਲ ਨਾਮ: ਮੋਰਿੰਗਾ ਓਲੀਫਰਾ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Drumstick tree) ਛੋਟੇ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕੱਦ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਿੱਲ ਮੋਟੀ,ਨਰਮ ਕਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆ ਫਲੀਆਂ ਸਬਜੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਿਵਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੁਲੀਆ

ਇਸਦਾ ਪੌਦਾ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਟਰ ਉਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਡੇਢ- ਦੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਹਰ ਵਰ੍ਹੇ ਵਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਫਲ, ਫੁਲ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹੱਥ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ। ਇਸਦੀਆਂ ਕੱਚੀਆਂ - ਹਰੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੈਲਰੀ


File:MoringaLeavesBaguio.jpg|ਫਿਲਪੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਗੂਈਓ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦੇ ਪੱਤੇ
File:Kalamunggay (Moringa oleifera).jpg|ਫਿਲਪੀਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਪਲਿਆ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
File:Moringa moth.jpg|ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਇੱਕ ਤਿਤਲੀ
File:Sonjna (Moringa oleifera) at Jayanti, Duars, West Bengal W IMG 5249.jpg|ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਇੱਕ ਜਿਲੇ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ ਵਿੱਚ ਬਕਸ਼ਾ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜਰਵ ਵਿਖੇ ਪੂਰਾ ਫੁੱਲਿਆ ਫਲਿਆ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
File:Starr 070207-4292 Moringa oleifera.jpg| ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੇਟ ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਫਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਸਹਿਤ ਸੁਕਾਇਆ ਭੁੰਜੇ ਪਿਆ ਸੁਹਾਂਜਣਾ
File:Starr 070207-4336 Moringa oleifera.jpg| ਅਮਰੀਕੀ ਸਟੇਟ ਹਵਾਈ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਪੂਰਾ ਪਲਿਆ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਰੁੱਖ
File:Starr 080609-7915 Moringa oleifera.jpg|ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਫਲ
File:Sonjna (Moringa oleifera) leaf at Kolkata W IMG 2119.jpg|ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਕੋਲਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਹਾਂਜਣੇ ਦਾ ਪੱਤਾ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ