JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
गदरिया

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, कैलाली जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १११०४ रहेको थियो जसमध्ये ५४८१ पुरुष र ५६२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १६५७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कैलारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३,६,७ वडाहरू कैलारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ४,५,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:कैलाली जिल्लाका ठाउँहरू
गढवा, दाङ

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, दाङ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ११४३० रहेको थियो जसमध्ये ५३९३ पुरुष र ६०३७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गढवा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-५ वडाहरू गढवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने ६-९ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:दाङ जिल्लाका ठाउँहरू
गागलफेदी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको बागमती अञ्चल, काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५५३३ रहेको थियो जसमध्ये २७०७ पुरुष र २८२६ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११६६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकामा पर्दछ।

यो कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:काठमाडौँ जिल्लाका ठाउँहरू
गगुडा

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, डोटी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ३०५८ रहेको थियो जसमध्ये १४०१ पुरुष र १६५७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५८४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बोगटान फुड्सिल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो बोगटान फुड्सिल गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:डोटी जिल्लाका ठाउँहरू
गाईखुर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको गण्डकी अञ्चल, गोरखा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५००३ रहेको थियो जसमध्ये २१८९ पुरुष र २८१४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल पालुङटार नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू पालुङटार नगरपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १-६ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:गोरखा जिल्लाका ठाउँहरू
गजरा

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको सेती अञ्चल, अछाम जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १५९९ रहेको थियो जसमध्ये ६९२ पुरुष र ९०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३५४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बान्निगढी जयगढ गाउँपालिकामा पर्दछ।

यो बान्निगढी जयगढ गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:अछाम जिल्लाका ठाउँहरू
गाँजरी, बैतडी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको महाकाली अञ्चल, बैतडी जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४४०३ रहेको थियो जसमध्ये २१७२ पुरुष र २२३१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ६९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिगास गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ६-९ वडाहरू सिगास गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-५ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:बैतडी जिल्लाका ठाउँहरू
गजेडी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२४२३ रहेको थियो जसमध्ये ५८०४ पुरुष र ६६१९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५१७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कञ्चन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका १-३ वडाहरू कञ्चन गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने ४-९ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
गजुल

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको राप्ती अञ्चल, रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५२५७ रहेको थियो जसमध्ये २३६६ पुरुष र २८९१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १०४४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सुनिल स्मृति गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,७-९ वडाहरू सुनिल स्मृति गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १,३-६ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रोल्पा जिल्लाका ठाउँहरू
सत्य युग

हामी सबै भगवानहरुले हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा र यस पृ्थ्वी लोकमा सहित हामी सबै भगवानहरुले गरेका गराएका सबै पुर्ण सत्य युगको पु्र्ण सत्य सबै शुभ सत्य समयहरु असल राम्रा सहित हामी सबै भगवानहरुका सबै माहापुर्ण सत्य शुभ असल सबै भगवान कामकारवाही हरु र हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै मानवहरुका सबै पुर्ण सहि सत्य शुभ राम्रा सबै मानव सबै कामकारवाहीहरु र सबै शुभ सत्य राम्रा सबै हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा आफ्ना सबैका सबै कामकारवाही हरु सहितको पुर्ण स्वर्णिम सत्य युगको पुर्ण स्थापना गरेका छौ हामी सबै भगवानहरुले हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा हामी सबै भगवानहरुका पुर्ण सत्य भगवान शासन सहित सधै अमर सफल बिजय सहित सत्य छ । अब कहिल्य पनी कली युग रहेको छैन मिश्रित पनी छैन कली युग रत्तिभर पनी र कहिल्य पनी आउदैन कलीयुग सधैका लागी कली युग जति र कलीयुगका जति हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरु बाट पुरै सकिएको छ सबै कलीहरु कहिल्य पनी नभएकोले हामी सबै भगवानहरुले पहिला नै सबै किसिम सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु गराइसकेका सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु अनुसार कै सबै किसिमले सबै पुर्ण भइसकेको सबै पुर्ण भइरहेको सहित हामी सबै भगवानहरुका हाम्रा सबै लोकहरुमा यि सबै पुर्ण सहि सत्य जानकारीहरु गराएका छौ हामी सबै भगवानहरुले पुर्ण सहि सत्य हो ।
प्रशान्त तामाङ

प्रशान्त तामाङ भारतीय टेलिभिजन च्यानल सोनी इन्टेर्टेन्मेन्ट टिभिबाट प्रसारण गरिएको "ईण्डियन आइडल २००७" नामक कार्यक्रममा विजयी हुने प्रथम नेपाली मूलका भारतीय हुन । उक्त कार्यक्रमामा भाग लिने उनी पहिला भारतीय प्रहरिका जवान पनि हुन । प्रशान्तका पिताको प्रहरिमै रहेक बेला सवारी दुर्घटनामा निधन भएपछी उनलाई कोलकाता प्रहरिमा उक्त जागीर गर्ने अवसर प्राप्त भएको हो । प्रशान्तको जन्म भारतमा दार्जीलिङको तुङ्सुङ भन्ने ठाउँमा भयो र प्रशान्तको घरमा हजुरआमा, आमा र एक बहिनी छन । जिन्दगीमा कहिलेपनि औपचारिक रूपमा संगीतको शिक्षा हासिल नगरेका प्रशान्तले प्रहरिमा अकेस्ट्रामा भाग लिने गर्थे । शान्त स्वभावका प्रशान्तले साथीहरूको अनुरोधमा ईण्डियना आइडलको कोलकाता अडिशनम भाग लिएका थिए जहाँबाट उनको सफलताको यात्रा सुरु भयो ।

आइडलका निर्णयकहरू अनु मलिक, जावेद अख्तर, अलिशा चिनाइ र स्वयम उदित नारायणको पनि कार्यक्रम अवधिभर खासै प्रसंशा नपाएका प्रशान्तले रातारात नाम्, ख्याती र प्रतिष्ठा कमाएको कारण आज उनी भारतमा मात्रै नभएर नेपाल लगायत अन्य मुलुकम पनि उत्तिकै प्रसिद्ध भएका छन । सोनी टिभी सँगको एक करोडको करार, एक कार र आफ्नै एल्बम बनाउने मौका मात्र नभएर प्रशान्तले एउटा सिङै उत्पीडित र अपहेलित वर्गको शिर ठाडो पारिदिएकाले उनको प्रसंशकहरू थप हौसिएका हुन । प्रशान्त्ले अक्टुबर्को पहिलो साता नेपालको काठमाडौ र पोखरामा आफ्नो कार्यक्रम प्रस्तुत् गरे ।

नेपाली चलचित्र गोर्खा पल्टनमा अभिनय गरेका छन् । यसका साथै प्रशान्त तामाङले परदेशी फिल्ममा पनि अभिनय गरिसकेका छन् ।

उनलाई नेपाल सरकारले सन् २०१० अक्टोबरमा नेपाल पर्यटन वर्ष २०११को सदभावना राजदूत नियुक्त गर्‍यो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली मूलका भारतीय नागरिकहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:गायकहरू
श्रेणी:सन् १९८३ मा जन्म
श्रेणी:भारतीय गोरखाहरू
पोल्यान्ड

thumb|पोल्यान्डको झण्डापोल्यान्ड (पोलिस: Polska, पोल्स्का) लाई आधिकारिक रूपमा गणतन्त्र पोल्यान्ड भनिन्छ। यो मध्य युरोपको एक देश हो जसको सिमाना पश्चिममा जर्मनी, दक्षिणमा चेक गणतन्त्र र स्लोभाकिया, पूर्वमा युक्रेन र बेलारुस, र उत्तरमा बाल्टिक सागर, लिथुवानिया, र रुस सँग जोडिएको छ। बाल्टिक सागरको यसको जल सिमाना डेनमार्क र स्विडेन सँग साझा छ। पोल्यान्डको कूल क्षेत्रफल ३१२,६८५ वर्ग किमि (१२०,७२८ बर्ग मिल) छ। जसका कारण पोल्यान्ड संसारकै ६९औं ठूलो राष्ट्र हुनपुगेको छ। यहाँको जनसङ्ख्या ३ करोड ८५ लाख भन्दा बढि छ। पोल्यान्डियालीहरू मुख्यत: ठूला सहरहरूमा बस्तछन्।
thumb|पोल्यान्ड
thumb|Warszawa, 1770
thumb|Kraków
thumb|Szczecin
thumb|Fryderyk Chopin
परिचय

जनसङ्ख्या

इतिहास

प्ररम्भिक इतिहास

भूगोल

राज्यनीति

== अर्थतन्त्र ==यहाको अर्थतन्त्रले निकै फडको मारेको पाइन्छ , सबै नागरिक हरु आत्मनिर्भर रहेर बसेका हुन्छन
धर्म
संस्कृति

पोल्यान्डको लामो इतिहास र लोक परम्परा छ - त्यौहारहरू, पारंपरिक वेशभूषाहरू, नृत्यहरू, ग्रामीण क्षेत्रमा संगीत, चित्रकारी, मूर्तिकला, वास्तुकला। मुख्य रचनाकारहरू: Jan Kochanowski, Adam Mickiewicz, Fryderyk Chopin, Jan Matejko, Jacek Malczewski।
जीवनशैली

वयस्क पोल को एक ठेठ दिन समय तालिका नाश्ता, 8 घण्टा काम, दोपहर को भोजन, अवकाश र बच्चाहरु को हेरचाह, रात को खाने, मनोरंजन र नींद छ लगभग 6 घन्टा को लागि। आहार रोटी, मासु, अण्डा, तरकारी र फल हो। आराम र अवकाश गतिविधिहरु मा खेल र पर्यटन जस्तै बाल्टिक समुद्र को यात्राहरु या पहाडहरूमा (टाट्रा पर्वत) समावेश गर्दछ।
पर्यटन

Tatry माउन्टेन, को बाल्टिक सागर र प्रमुख शहर - वरस (Warszawa), कराकोव (Kraków), Wrocław, पज्नान (Poznań), Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Bydgoszcz, Toruń, Lublin, Zakopane।
अरु सम्बन्धित विषयहरू

यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ


अन्य वेबसाइटहरू

* पर्यटक सूचना
* Poland.gov.pl - Polish national portal
* Ministry of Foreign Affairs
* Poland at the World Factbook
* Background Note: Poland


श्रेणी:पोल्यान्ड
कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान

कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान नेपालमा कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययनका लागि त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतको केन्द्रीय अध्ययन संस्थान हो । यसका सहायक क्यामपसहरू लमजुङ जिल्लाको सुन्दरबजार र भैरहवाको पक्लीहवामा रहेका छन् । हाल हेटौडा र पोखरामा रहेका बन विज्ञान अध्यान संस्थानका क्याम्पसलाई समेत मिलाई
नेपाल कृषि तथा वन विश्वविद्यालय बनेको छ; भरतपुर मुख्य सहरी क्षेत्रबाट पुग्न ८ कि. मी. दुरी पर्दछ।
इतिहास

यो पनि हेर्नुहोस्

नेपालमा कृषि
बाह्य लिङ्क

* यसको वेबसाइट
* यसको बारेमा "अनौपचारिक" छलफल गर्ने ब्लग
* यसको पुरानो (?) वेबसाइट
* विकिम्यापिया
सन्दर्भ सामग्रीहरू



श्रेणी:त्रिभुवन विश्वविद्यालय
श्रेणी:अध्ययन संस्थान
श्रेणी:कृषि
विज्ञान

thumb|rightविज्ञान व्यवस्थित ज्ञान अथवा विद्या हो जो विचार, अवलोकन, अध्ययन, र प्रयोगले प्राप्त गर्न सकिन्छ, वा कुनै अध्ययनको विषयको प्रकृति वा सिद्धान्तहरू जान्नका लागि अध्ययन गरिन्छ। विज्ञान शब्दको प्रयोग ज्ञानको यस्तो शाखाको निम्ति पनि गरिन्छ, जो तथ्य, सिद्धान्त र तरीकाहरूलाई प्रयोग र परिकल्पनाद्वारा स्थापित अनि व्यवस्थित गरिन्छ। यस प्रकार कुनै पनि विषयको क्रमबद्ध ज्ञानलाई विज्ञान भनिन्छ । यस्तो पनि भनिन्छ कि विज्ञानको 'ज्ञान-भण्डार'को अतिरिक्त वैज्ञानिक विधि विज्ञानको असली कसौटी हो । कुनै विषय वा वस्तु को प्रयोग र अवलोकनमा आधारित क्रमिक अध्ययन ज्ञानलाई नै विज्ञान भनिन्छ।
प्राकृतिक विज्ञान

प्राकृतिक विज्ञान प्रकृति र भौतिक संसारको व्यवस्थित ज्ञान हुन्छ, अथवा यसको अध्ययन गर्ने यसको कुनै शाखा। वास्तवामा विज्ञान शब्दको उपयोग प्रायः सधैं प्राकृतिक विज्ञानहरूको निम्ति गरिन्छ। यसका तीन मुख्य शाखाहरू छन्: भौतिक शास्त्र, रसायन शास्त्र र जीव विज्ञान।
सामाजिक विज्ञान

सामाजिक विज्ञान मानव समाजको बनावट र यसका सदस्यहरूका क्रियाकलापहरूसित सम्बन्धित अध्ययन हो। यसमा इतिहास, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, आदि शामेल छन्।
निगमनात्मक प्रणाली

निगमनात्मक प्रणाली यो यस्ता विद्याहरूको समूह हो जो दर्शन र विज्ञानका विषयहरूमाथि तर्क र गणनाको सिद्धान्तको अनुप्रयोग गर्दछन्। यसमा गणित र तर्क सामेल छन्।

प्रायः सामाजिक विज्ञान र निगमनात्मक प्रणालीहरूलाई विज्ञान मानिंदैन।
विज्ञानका प्रमुख शाखाहरू एवं अध्ययन–विषय
वाह्य सूत्र

* आरम्भिक विज्ञान कोश (गूगल पुस्तक ; लेखक - गोविन्द झा)
* बाल ज्ञान-विज्ञान इन्साइक्लोपिडिया (गूगल पुस्तक ; लेखक - राजेन्द्र कुमार राजीव)
* विज्ञान प्रसार - भारत सरकार के विज्ञान तथा प्राविधिक विभाग द्वारा १९८९मा स्थापित एक स्वायत्तशासी संस्था विज्ञान प्रसार का जालघर
* उपकार सामान्य ज्ञान (गूगल पुस्तक; हिन्दीमा)
* उपकार सामान्य विज्ञान (गूगल पुस्तक ; लेखक - नार्थ डाकोटा)
* पियर्सन सामान्य अध्ययन (गूगल पुस्तक; सङ्घ लोक सेवा आयोग की परीक्षाओं के लिये उपयोगी)
* भारतमा विज्ञानको उज्जवल परम्परा (भारतको गौरव)
* विज्ञान शब्दावली
* विज्ञानको आनन्द (गूगल पुस्तक ; लेखक - विश्वनाथ तिवारी)
* विज्ञान शिक्षण (गूगल पुस्तक ; लेखिका - ड शशिकिरण पाण्डेय)


श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:हिन्दीबाट अनुवादित
श्रेणी:श्रेणी
अन्नकुट पर्व

मिथिला पुराणअनुसार प्रत्येक वर्षको कात्तिक परेवाका दिन अन्नकुट पर्व जनकपुरधामका प्रत्येक मठमन्दिरमा धुमधाम साथ मनाइन्छ । स्थानीय राम रजानकी मन्दिरका साथसाथै रत्नसागर, बिहारकुण्ड, अग्निकुण्ड लगायतका ७५ वटाभन्दा बढी मठमन्दिर, कुटी तथा धार्मिक स्थलमा भगवान राम-जानकी, हनुमानएवं देवी-देवतालाई ५६ प्रकारका खाद्य व्यञ्जन भोग लगाई हजारौं भक्तजनले प्रसाद ग्रहण गर्छन् । यो पर्व प्रत्येक जिल्लाको मठमन्दिरहरूमा मनाइनुका साथै शरद ऋतुमा पाइने सम्पूर्ण फलफूल, तरकारी तथा खाद्यपदार्थ भगवानलाई भोग लगाउने चलन छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
बूढी पोल्ने पर्व

विभिन्न टाकुरामा बनाइराखेका 'बूढी' बालेर दिपायल लगायत नेपालको पश्चिमी जिल्लामा असोज संक्रान्तिका दिन साँझ रमाइलो गरी बूढी पोल्ने पर्व मनाइन्छ । यहाँ बूढी भन्नाले काँडाको झाङ तथा अन्य बोटबिरुवा काटेर एक ठाउँमा थुप्रो बुझिन्छ । रमाइलो गर्दै युवायुवतीले देउडा खेल्छन् । यस दिन मीठो-मीठो परिकारसमेत बनाएर खाने गरिन्छ । भाद्र सक्रान्तिका दिन ओल्के पर्वका उपलक्ष्यमा दीपायललगायत नेपालका विभिन्न जिल्लाका गाउँ नजीकका विभिन्न उचाईंमा रहेका टाकुरामा स्थानीय बासिन्दा मिलेर रुखका हाँगा, काँडाका झाङ एक ठाउँमा थुप्रो बनाएर बूढी स्थापना गर्छन् । उक्त बूढी असोज संक्रान्तिका साँझ प्रत्येक घर-घरबाट आगोको राँको एकैपटक निकालेर एकैसाथ पोलेर बूढी पोल्ने पर्व मनाउने परम्परागत चलन छ । नेपालको सुदूरपश्चिम तथा मध्यपश्चिमका पहाडी जिल्लामा यो 'बूढी पोल्ने' पर्व मनाइनुका साथै उत्तराखंडको कुमाउँ मण्डलमा यो पर्व मनाइने गरिन्छ । कुमाऊँमा यस पर्वलाई खतडुवा भनिन्छ । घरबाट आगोको राँको निकाल्दा पूरै घरलाई घुमाएर निकाल्ने गरिन्छ । घरबाट चामलसमेत लगेर पोलेको बूढीमा चपाएर थुक्नेसमेत गरिन्छ । यसरी बूढी पोलेमा वर्षभरि लुतोलगायतका रोग-व्याधीबाट परिवारजन मुक्त हुने मान्यता छ ।
धार्मीक मान्यता

पौराणीक कालमा भगवान कृष्णलाई बालक अवस्थामै बिषाक्त दुध चुसाएर मार्न खोज्ने पुतना नामकी राक्षसीलाई भगवान कृष्णले मारेको उपलक्षमा गोकुल निवासी गोठालाहरूले खुसी हुँदै असोज एक गतेका दिन पुतनाको शव जलाएका थिए । त्यसै दिन देखि यो पर्वको सुरुवात भएको हो भन्ने मान्यता रहेको छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
मधुश्रावणी

मिथिलाञ्चलमा विवाहित महिलाहरूले प्रत्येक वर्ष साउन कृष्ण पञ्चमीको
दिनदेखि पन्ध्रदिनसम्म परम्परागत मधु श्रवाणी व्रत लिन्छन् । मैथिली भाषा, संस्कृति, परम्परा र संस्कारसँग जोडिएको उक्त पर्व नवविवाहिता महिलाका लागि मूलतः विशिष्ट र महत्त्वपूर्ण रहिआएको छ । उक्त व्रतमा संलग्न महिलाले गौरीपूजा, कलशपूजा, विषहराको पूजा, बैरसीकरजा, चनाइ नाग पूजा, कुसमावती
पूजा, पिङ्गला पूजा, लिली नागपूजा, शतमगिनिसहित गोसाउनी, नाग पूजा र साठिक पूजा गर्ने गर्छन् । व्रत बस्ने महिलाले यो व्रत लिँदा निष्ठापूर्वक नित्यकर्म गरी पूजा सामग्रीसहित पूजामा बसेका बेला तीनदिनसम्म अनिवार्य रूपमा मौनापञ्चमी, बिहुला र मनसा, मङ्गला-गौरीको पृथ्वीजन्म सती, दन्त्यकथामा आधारित महादेवको पारिवारिक कथा, गङ्गाको कथा, गौरी तपस्याको
कथा, गौरी विवाह र जन्तीको कथा, मैनाको मोहको कथा, भगवान कार्त्तिक जन्मको कथा, सन्ध्याको विवाह र लिलीको जन्मको कथा, पतिव्रता सुकन्याको कथा, बाल-वसन्तको कथा, गोसाउनीको कथा, राजा श्रीपुरको कथा श्रवण गरी पूजा
अर्चना गर्ने परम्परा छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
भ्यागुता पूजा

हिन्दुहरूको ठूलो चाडका रूपमा रहेको साउन शुक्ल पूर्णिमाका दिन सिदि्दपुरका
किसान भ्यागुताको पूजा गर्छन् । किसानहरूले भ्यागुतालाई पूजा गर्ने दिन भएकाले उक्त दिनलाई नेपाल भाषामा 'ब्याँ जा नकेगु पुन्ही' अर्थात भ्याकुतालाई भोज खुवाउने पूर्णे भन्ने गरिन्छ । असारको समयमा किसानहरूले आ-आफ्ना खेतमा कोदालीले माटो पन्छाउँदा कोदालीबाट मरेका कीरा, फट्यांग्रा
र भ्यागुताहरूलाई मारेको दोष निवारण र पापमोचन गर्न भ्यागुता पूजा गरी भोज खुवाउने प्रचलन छ । रूद्रयामल तन्त्रमा घण्टाकर्णजस्ता राक्षसलाई सानो भ्यागुतोले मारेर बहादुरी देखाएकाले भ्यागुतालाई पूजा गरी भोज ख्वाउने गरिएको हो । घरकी जेठी महिलाले नुहाई-धुवाई गरी चोखो भई भ्यागुताका लागि
आवश्यक भोजनका सामग्री तयार गरी पहिला कुमार, गणेश र नजीकको पीठ देवतालाई पूजाआजा गरी आ-आफ्नो खेतमा गएर भ्यागुतालाई पूजा गरी भोज खुवाउने प्रचलन छ
। त्यसपछि मात्र आठ गेडागुडी मिसिएर बनाइएको 'क्वाटी' खाने चलन छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा

रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो जात्रा बाह्रवर्षमा एकपटक मनाइदैं आएको छ । यो जात्रा ललितपुर बुङमतीस्थित जावलाखेलमा देखाइन्छ । सहकाल र वर्षाका देवता मानिने रातो मच्छिन्द्रनाथलाई ललितपुरको बुङमतीमा राखिने परम्परा छ भने प्रत्येक बाह्रवर्षमा यहाँ पनि रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको आयोजना गरिन्छ । यसका लागि पाटनको जावलाखेलबाट रथ तानी वुङमतीको जावलाखेलमा ल्याइन्छ । यसअघि रथलाई पाटन शहरमा ल्याएर जात्रा गरेपछि पुनः बुङमतीमा जात्रा गरेपछि सम्पन्न गर्ने प्रचलन छ । मल्लकालमा कर्कट नागकी श्रीमतीको आँखाको उपचार गरेवापत एक किसानले उपहारस्वरूप पाएको बहुमूल्य गहना र हीराजडित् भोटोसम्बन्धी विवाद सुल्झाउन हरेक वर्ष रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्राको परम्परा रहिआएको छ । हरेक वर्ष रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रामा गुठी संस्थानका हाकिमले 'यो भोटो कसको हो' भनी देखाउने गर्छन् । कसैले सप्रमाण आएमा भोटो दिनुपर्छ भन्ने दाबी पनि गरिदै आएको छ । परापूर्वकालमा नागराजकी श्रीमतीको आँखा दुखेपछि स्थानीय कृषकले तन्त्रमन्त्रद्वारा आँखा निको पारेपछि सो भोटो उपहारस्वरूप नागराजले दिएको किंवदन्ती छ । आफ्नो खेतमा काम गर्दा उक्त भोटो हराएपछि कृषकले व्यापक खोजी गरेको र कतै नपाएपछि जावलाखेलमा आयोजित रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रामा एकजना राक्षसले लगाएको देखेको बताइन्छ । ती कृषकले यो भोटो मेरो हो भनेर माग्दा दुवै पक्षबीच व्यापक विवाद हुनपुग्दा दुवैले पर्याप्त प्रमाण जुटाउन नसकेपछि जसले सप्रमाण भोटो मेरो हो भन्छ, उसैलाई दिने शर्तमा नासोकारूपमा उक्त भोटो राखिएको बताइन्छ । उक्त विवादलाई राजासमक्ष पुर्‍याइएपछि रातो मच्छिन्द्रनाथको भोटो देखाउने जात्रा राजा र प्रजासमक्ष सम्पन्न गरिँदै आएको छ । करिब १४ सय वर्षपहिले राजा नरेन्द्रदेवका पालामा मुलुकमा लामो खडेरी परेको तथा भोकमरी र महामारीबाट जनता अकालमा मरेपछि त्यसलाई रोक्न काठमाडौँ, ललितपुर र भक्तपुरका तान्त्रिकले भारतको कामरूप कामाक्षाबाट मच्छिन्द्रनाथलाई नेपाल भित्र्याएको बताइन्छ ।
किम्बदन्ती

किम्बदन्तीअनुसार यो यात्रा शुरु भइसकेपछि नागराज कर्कोटककी रानीको आँखा दुख्यो । कर्कोटक वैद्यको खोजीमा लागे । खेतमा काम गरिरहेका किसानलाई वैद्य ठानी नागलोक अर्थात् टौदह लगे ।डराएका किसानले मच्छिन्द्रनाथको प्रार्थना गरी हात माडेर मयललाई औषधिका रूपमा कर्कोटकलाई दिए । औषधिले रानीको आँखा दुख्ने रोग निको भयो । नागराजले पुरस्कारस्वरुप बहुमूल्य मणि जडित भोटो किसानलाई दिएर मनुष्य लोकमा फर्काइयो ।किसानले भोटो खेतको डिलमा राखेर काम गर्न थाले । मनुष्यरुपी भूत आएर भोटो लग्यो । किसानले खोजे तर पाएनन् । मच्छिन्द्रनाथको जात्रा हेर्न जाँदा आफूले पुरस्कार स्वरुप पाएको भोटो मनुष्यका रूपमा आएको भूतले लगाएको देखेर किसानले दाबी गरे ।

भूतले दिन नमानेपछि विवाद भयो।कर्कोटक नागलाई समेत बोलाएर सोधखोज गरियो । अन्तिममा भोटोको अधिकारी दुवै हुन नसक्ने निष्कर्ष निकाली मच्छिन्द्रनाथको जिम्मा लगाइयो । आधिकारिक प्रमाणसहित आउनेलाई भोटो दिन रातो मच्छिन्द्रनाथको रथ यात्रा सकेपछि भोटो जात्रा गर्ने परम्परा बस्यो । त्यो वर्षदेखि हरेक वर्ष साइत हेरेर भोटो देखाउने गरिएको जन विश्वास छ । अहिलेसम्म कसैले प्रमाण जुटाएर भोटो लैजान भने सकेको छैन ।
यो पनि हेर्नुहोस्

रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा
सन्दर्भ सामग्रीहरू


बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशको संस्कृति
गौर-पवनी

"गाथ गोरु डाँर मारे बएला पखेव खाए बाँभनी बिटिए पवनी कारे गँवारिन बिटिए सुनि सुनि जाएँ" यस्तै कर्णप्रीय भजन र लोकगीत गाएर मुलुकको मध्यमाञ्चलका जिल्लाका थारू युवती कात्तिकमा एक लामो गौर-पवनी धुमधामसित मनाउँछन्।
इतिहास

पार्वतीले शिवलाई बर पाउन गरेको कठोर तपस्या सफल भएपछि पार्वती (गौरी) लाई आदर्श मानि गौरी-पूजा गर्ने परम्परा बसेको हो ।
जन-विश्वास

योग्य वर पाउन र पतिको सुस्वास्थ्य र दीर्घायुको कामनाको लागि गरिन्छ ।
विधि

यो पर्व विवाह भएको चार वर्षपछि बिसाउने गरिन्छ । व्रत बस्ने युवतीको आँगनमा उनीहरूका दाजु-भाइ अथवा मामाले जोड आकारको कलात्मक पोखरी खनिदिएपछि पोखरीको चारै कुनामा माटोको सानो भकारी र मध्य भागमा शिव लिङ्ग बनाइन्छ । ती भकारीमा गोबर्द्धन पूजाकै दिन जई, खेसरी, केराउ, गहुँ, बकुल्ला, मुसुरो र जौ समेत गरी सात किसिमका अन्नको मिश्रण राख्ने गरिन्छ । व्रतको अवधिमा सवेरै स्नान गरी बाच्छीले गोब्र्याउँदै गरेको गोबरलाई भुइँमा खस्नुअघि नै आ-आफ्नो अञ्जुलीमा थाप्ने गर्छन् । आँगनमा रहेको पोखरीको सफाइ गरेर अञ्जुलीमा थापेको गोबरले लिप्छन् । अनि दैनिक शिव लिङ्गको पूजा-गरी माटोको भाँडोमा लिङ्गलाई पहेंलो कपडाले बेरेर घरभित्र लुकाई राख्ने चलन छ । पूजा गर्दा वा अन्य समयमा समेत परिवारका अन्य सदस्य र छरछिमेकले समेत शिव लिङ्ग हेर्न नहुने, हेरे अपशकुन हुन्छ भन्ने मान्यता छ । पर्वको पहिलो र अन्तिम दिन गहुँको पीठोको विशेष परिकार बगेया पकाएर किशोरीले चढाउँछन् । अन्तिम दिन आँगनमा निर्मित पोखरीका चार कुनामा रहेका भकारीभित्र एक महिनाअघि राखिएको सात थरी अन्नको उम्रिएको पालुवा बाच्छीलाई खुवाउने चलन छ । दैनिक तोरीको तेलको दियो बालेर आरति गरिने शिव लिङ्गलाई पर्वको अन्तिम दिन आ-आफ्नो पोखरीमा विसर्जन गरेपछि पर्व सकिन्छ।
ग्यालरी

यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री

बाह्य सुत्र

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
घाटो पर्व

घाटो पर्व थारू जातिको पर्व हो । चैत महिनामा मनाइने यस पर्वमा थारू युवतीले थारू युवकलाई जिस्क्याउँछन् । यस पर्वका समयमा थारू बस्तीमा जुनसुकै युवती जुनसुकै युवकलाई र्‍याखर्‍याख पारिरहेका भेटिन्छन् । अघिपछि घुम्टोले अनुहार छोप्ने र घरबाहिर कमै निक्लने उनीहरू चैतमा भने निर्धक्क हिँडडुल गर्छन् । हूल बाँधी केटाहरूलाई धीत मरुन्जेल जिस्काउँछन् । यो उराठ महिनामा यसो गर्न उनीहरूलाई कुनै रोकटोक हुँदैन । घाटोको यो छुटले युवकहरूलाई चैतभरि आच्छुआच्छु पार्ने गरेको छ । बस्तीमा युवतीको जमात आउनेबित्तिकै कतिपय युवक लुक्ने गर्छन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू
सात गाउँले जात्रा

सात गाउँले जात्रा काठमाडौँको दक्षिण पश्चिम क्षेत्रमा रहेको चन्द्रागिरी नगरपालिका र कीर्तिपुर नगरपालिका क्षेत्र भित्र रहेका केही गाउँहरूमा प्रत्येक वर्ष मनाइन्छ। यो जात्राको पुरानो नाम 'बखुमल:' तथा 'बखुमद:' भएता पनि पछिल्लो समयमा यस जात्रालाई नेपाली नामाकरण गरि 'सात गाउँले जात्रा' भन्ने गरेको छ। 'सात गाउँ' नेपाल भाषा शब्द 'न्हय्‌गां' बाट आएको हो जसको अर्थ सात गाउँ हुन्छ। एकै समय, एउटै जात्रा सात गाउँमा मनाइने भएकाले यसलाई न्हय्‌गां जात्रा भन्ने गरिन्छ। काठमाडौंको दक्षिण पश्चिममा कीर्तिपुर, पाँगा, नगाउँ, ल्होँखा: (ल्ह्वःकोट), बोसीगाउँ, सतुङ्गल र मच्छेगाउँमा बस्नेहरूलाई सात गाउँले भन्ने गरिएको छ। यो जात्रा नगरपालिका क्षेत्रका सात स्थानमा पटकपटक गरेर मनाइन्छ। पछिल्लो ३ दशक यता नैकाप समेत यस जात्रामा सहभागी भएको छ। बखु (विष्णुदेवी मन्दिर परिसर)मा सबै गाउँको देवी देवता ल्याई हर्षोल्लासका साथ यो जात्रा मनाइन्छ। बखुको विष्णु देवीलाई आमा मानिन्छ भने त्यहाँ ल्याइने बोसीगाउँ, ल्होँखा:, सतुङ्गल र मच्छेगाउँको देवी देवतालाई उस्को सन्तानको रूपमा लिइन्छ।
इतिहास

मल्ल कालदेखि नै नगरक्षेत्रमा सात गाउँले जात्रा 'लाखेपा' मनाउने गरिन्छ। मल्लकालमा एक राजकुमार कीर्तिपुरमा बास बस्न आउँदा लाखेपा नामको दैत्यसँग झगडा गरि राजकुमारले उक्त क्षेत्रबाट हटाएपछि स्थानीय जनताले खुसियाली मनाएको किम्वदन्ती छ। मङ्सिर शुक्ल चतुर्थीका दिनदेखि लाग्ने यो जात्रा कीर्तिपुर र यस आसपासका सात गाउँमा सात दिन सम्म लाग्छ।
जात्रा

* पाँगा - वैष्णवीदेवीको जात्रा
* कीर्तिपुर- इन्द्रायणी जात्रा - इन्द्रायणी पीठमा विशेष पूजाआजाका साथ सुरु हुने इन्द्रायणीदेवीको खटयात्रा देवढोकाबाट सुरु भई समल, लायकु, इटाछें, तननी, सिंहदुबालहुँदै बाघभैरवमा आएर सम्पन्न हुन्छ।
* नँगाउँ
* सतुङ्गल - विष्णु देवीको मुख्य जात्रा गरिन्छ। जेठी छोरीको रूपमा लिइन्छ।
* ल्ह्वःकोट - भैरवको मुख्य जात्रा गरिन्छ। कान्छो छोरा।
* बोसीगाउँ - न्हय्‌गां (सात गाउँ) जात्रा अन्तर्गत बोसीगाउँमा भैरव देवताको मुख्य जात्रा गरिन्छ। यसलाई भेलु क्वोँ द्य: पनि भन्ने गरिन् । यसको रथको संरचना अन्य रथ वा खट भन्दा अलि भिन्न हुन्छ, अन्य रथमा दुईवटा न्व: (रथ बोक्न प्रयोग गरिने बाँस) हुन्छ भने बोसीगाउँको भैरब रथमा एउटा मात्र न्व: प्रयोग गरिन्छ। बोसीगाउँको भैरबलाई जेठो भैरब भन्ने गरिन्छ भने ल्होँखा: (ल्ह्व:कोट)को भैरवलाई कान्छो भैरब मानिन्छ।
* मच्छेगाउँ - विष्णु देवीको मुख्य जात्रा गरिन्छ। कान्छी छोरीको रूपमा लिइन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका चाडपर्वहरू