JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
March On, Bahamaland

March on, Bahamaland merupakan lagu kebangsaan Bahamas. Ia dikarang oleh Timothy Gibson dan diterima pakai pada 1973.
Lirik

Lift up your head
to the rising sun,
Bahamaland;

March on to glory
your bright banners
waving high.

See how the world
marks the manner
of your bearing!

Pledge to excel
through love and unity.

Pressing onward,
march together
to a common loftier goal;

Steady sunward,
tho' the weather
hide the wide and treachrous shoal.

Lift up your head
to the rising sun, Bahamaland,
'Til the road you've trod
lead unto your God,
March On, Bahamaland.
Terjemahan

Tegakkan kepalamu
mengadap matahari,
Tanah Bahama;

Berbaris arah kegemilangan
Panji-panji terangmu
Berkibar tinggi.

Lihat bagaimana dunia
melihat akan
bawaanmu!

Berjanji untuk menuju kejayaan
melalui cinta dan perpaduan.

Terus maju,
berbaris bersama
kepada matlamat yang lebih mulia;

Terus kearah matahari,
melalui cuaca
mengaburi "beting" luas merbahaya.

Tegakkan kepalamu
mengadap matahari, Tanah Bahama;

Sehinggakan jalan yang kau lalui
membawa kepada Tuhanmu,
Terus maju, tanah Bahama.
Pautan luar

* Fail MIDI

Kategori:Lagu kebangsaan
Mesoamerika

right|thumb|250px|Mesoamerika dan kawasan kebudayaannya
Mesoamerika () merupakan kawasan antara tengah Mexico melalui Amerika Tengah yang menghasilkan tamadun yang berkait sebelum Christopher Columbus sampai. Mesoamerika merupakan istilah umum merujuk kepada kumpulan kebudayaan pra-Columbia sebelum penjajahan Sepanyol ke atas Amerika pada abad ke-15 dan 16.

Ciri-ciri Mesoamerika termasuk pertanian giat berasaskan jagung; penyembahan set dewa-dewa termasuk dewa hujan, dewa matahari, dewa ular bebulu pelepah (Quetzalcoatl); sistem nombor Vigesimal; penggunaan takwim upacara 260 tambahan kepada takwim solar; pembinaan kuil di puncak piramid bertingkat; permainan bola Mesoamerika; dan pelbagai kebiasaan kesenian dan kebudayaan.

Kebudayaan Mesoamerika termasuk Olmec, kebudayaan Maya, Mixtec, Zapotec, Huastec, Tarascan, Teotihuacan, Totonac, Toltec, dan Aztek.

Dalam tulisan dari 1920an dan 1930an istilah alternative Amerika tengah telah digunakan sebagai merujuk kepada Mesoamerika, tetapi telah ditinggalkan.
Lihat juga

: >
: >
: >
: >
: >
: >
: >
: >
: >
: >
: >
Rujukan

Kategori:Kebudayaan pra-Columbia
Kategori:Orang asli Amerika Tengah
Kategori:Sejarah orang asli Amerika Utara
Cyprus

thumb|280px|Gambar satelit MODIS untuk Cyprus

Cyprus atau nama rasminya Republik Cyprus (, ) adalah sebuah negara pulau di timur Laut Mediterranean; ia terletak 113 kilometer selatan Semenanjung Anatolia di Turki dan jauh dari pesisiran timur Syria. Pulau ini pulau ketiga terbesar dan paling banyak penduduk di rantau laut ini. Kota terbesar ia adalah Nicosia yang juga ibu kota negara tersebut.
Penamaan

Nama "Cyprus" diambil daripada perkataan "kuprum" atau tembaga dalam bahasa Yunani yang telah dilatinkan () memandangkan galian banyak dijumpai di Cyprus. Nama bahasa Turkinya Kıbrıs pernah dieja dalam persuratan zaman kerajaan Uthmaniyah sebagai atau ; ejaan kedua ini misalnya dijadikan tajuk suatu terbitan akhbar setempat didirikan masyarakat Turki pulau tersebut dari tahun 1893 sehingga 1898.
Sejarah

Selepas 1945

Cyprus, ketika masih merupakan jajahan United Kingdom akan diberikan kepada Yunani. Tetapi minoriti Turki menolak. Akhirnya kompromi dipersetujui dan pada tahun 1959 ditubuhkan negara Cyprus merdeka. Tetapi kedua-dua belah pihak tidak puas dan akhirnya pada tahun 1974 sebuah kumpulan yang pulau ini disatukan dengan Yunani mengadakan rampasan kuasa yang dibalas dengan pencerobohan Turki yang dilakukan atas tindak balas pembahagian pulau tersebut atau taksim. Semenjak itu Turki menduduki wilayah utara lalu mewujudkan republik yang hanya diiktirafnya sendiri iaitu Republik Cyprus Utara.

Anggota Kesatuan Eropah

Pada tarikh 1 Mei 2004, Cyprus menjadi ahli Kesatuan Eropah. Tetapi yang dibenarkan ikut hanya wilayah selatan saja, kecuali kalau kawasan utara juga ingin bersatu. Akhirnya penduduk wilayah utara menekan kerajaan mereka supaya bersatu dengan wilayah selatan. Pada 24 April 2004 wilayah utara (yang dipimpin Raouf Denktash) mengatakan "ya" kepada persatuan. Daerah selatan (yang dipimpin Tassos Papadopoulos) mengatakan "tidak" kepada persatuan. Jadi akhirnya hanya bahagian selatan saja yang menjadi ahli Kesatuan Eropah.
Politik
Geografi
Ekonomi

Ekonomi Cyprus bergantung pada hasil eksport produk pertanian (jeruk, kentang, anggur, tembakau) dan penghasilan pelancongan. Sektor perikanan hampir tiada maksudnya; perairan di sekeliling pulau kurang ikan. Selain itu sektor perlombongan masih menguntungkan (tembaga, besi, marmar, dan gipsum). Perkataan tembaga dalam banyak bahasa Eropah merupakan derivasi dari perkataan Cyprus dalam bahasa Yunani kupros, misalkan kata copper (bahasa Inggeris) atau koper (bahasa Belanda).
Demografi
Kebudayaan
Lihat juga

* Penyatuan Cyprus
* Ketenteraan di Cyprus
* Komunikasi di Cyprus
* Hubungan Luar di Cyprus
* Pengangkutan di Cyprus
Nota


Rujukan
Pautan luar

* Berita Cyprus
* Cyprus Guide



Kategori:Demokrasi liberal
Kategori:Negara dwibenua
Kategori:Negara pulau
Kategori:Republik
Kategori:Negara di Asia
Kategori:Negara di Eropah
Kategori:Negara dan wilayah berbahasa Turki
Allah Peliharakan Sultan

"" (Jawi: ); ialah lagu kebangsaan di Brunei Darussalam. Lagu kebangsaan dinyanyikan dalam bahasa Melayu, bahasa kebangsaan negara. Ia ditulis oleh Pengiran Haji Mohamed Yusuf bin Pengiran Abdul Rahim (kemudian dikurniakan gelaran Yang Amat Mulia Pengiran Setia Negara Pengiran Haji Mohamed Yusuf bin Pengiran Abdul Rahim) dan dikarang oleh Haji Awang Besar bin Sagap pada tahun 1947. Lagu ini diterima pakai pada tahun 1951 sebagai lagu kebangsaan naungan British Brunei. Ia telah disesuaikan sebagai lagu kebangsaan Negara Brunei Darussalam selepas kemerdekaan daripada United Kingdom dan dinyanyikan sebagai lagu kebangsaan negara merdeka pada pukul tengah malam 1 Januari 1984.
Penggunaan

Lagu kebangsaan dimainkan setiap pagi pada sarapan pagi di radio dan televisyen oleh Radio Televisyen Brunei (RTB) dimainkan sebagai pembukaan dan penutupan siaran untuk hari itu.
Seni kata
Catatan
Rujukan
Pautan luar

* Muzik lembaran
* Video di YouTube
*


Kategori:Lagu kebangsaan
Kategori:Brunei
Dungun

Dungun merupakan sebuah daerah yang terletak di selatan negeri Terengganu, Malaysia. Daerah ini berpusat di Kuala Dungun dan mempunyai keluasan sebanyak 2,735 kilometer persegi, kedua terbesar di negeri Terengganu.

Daerah Dungun bersempadan dengan daerah Kemaman di selatan, daerah Marang dan Hulu Terengganu di utara, daerah Jerantut, Pahang di barat dan Laut China Selatan di timur.
Sejarah

Merujuk kepada "Tai Ping Yu Lan" , 2000 keluarga dari Daerah Zhu Wu, dinasti Han telah membina Negara di Dungun pada 3 Masihi.
Etimologi

Nama Dungun dikatakan berasal dari nama sejenis pokok, iaitu pokok Dungun (Heritiera littoralis Dryand).
Pentadbiran

Daerah Dungun ditadbir oleh satu pihak berkuasa tempatan iaitu Majlis Perbandaran Dungun. Majlis ini telah dinaik taraf ke peringkat perbandaran pada 20 Ogos 2008.

Daerah Dungun juga dibahagikan kepada 11 buah mukim;

thumb|Peta Daerah Dungun

# Mukim Kuala Jengai (78,311.6 hektar)
# Mukim Besol (14,252.2 hektar)
# Mukim Kuala Paka (14,385.7 hektar)
# Mukim Jerangau (41,632.5 hektar)
# Mukim Sura (2,897.5 hektar)
# Mukim Kuala Dungun (6,345.5 hektar)
# Mukim Kuala Abang (3,315.2 hektar)
# Mukim Rasau (19,568.2 hektar)
# Mukim Pasir Raja (49,164.3 hektar)
# Mukim Kumpal (10,764.6 hektar)
# Mukim Hulu Paka (32,817.9 hektar)
Perwakilan rakyat

Daerah Dungun meliputi satu kawasan persekutuan iaitu Dungun yang merangkumi empat kawasan negeri; Bukit Besi, Rantau Abang, Sura dan Paka.
Demografi

Berdasarkan bancian Malaysia 2020, jumlah penduduk di Daerah Dungun ialah seramai 158,130 orang dengan kepadatan penduduk 58 orang perkilometer persegi yang dikategorikan sebagai taburan penduduk sederhana. Majoriti penduduk di daerah Dungun berbangsa Melayu, seramai 151,114 orang.
Agama

Di daerah Dungun, agama Islam merupakan agama paling ramai penganut dengan peratusan 97 peratus diikuti agama Buddha sebanyak dua peratus. Agama Kristian, Hindu dan lain-lain serta tidak beragama mencatatkan kurang satu peratus.
Kemudahan

Terdapat pelbagai kemudahan yang dibina di seluruh daerah Dungun. Terdapat sebanyak 72 buah sekolah di daerah ini;


Daerah Dungun juga mempunyai 11 buah balai polis, sebuah balai bomba, sebuah hospital daerah, tujuh klinik kesihatan dan 14 klinik desa di sekitar daerah.
Pelancongan

*Kubu Mat Kilau
*Makam Raja Siak
*Hutan Lipur Chemerong
Rujukan
Pautan luar

* Laman web rasmi negeri Terengganu
* Peta-peta berkaitan dengan Dungun
* Pejabat Daerah Dan Tanah Dungun
* Homestay di Dungun - Senarai, Lokasi dan Harga


Kategori:Daerah di Terengganu
Seychelles

Republik Seychelles ( bahasa Kreol: Repiblik Sesel) adalah sebuah negara kepulauan di tengah Lautan Hindi, sekitar 1.600 km sebelah timur daratan Afrika, dan sebelah timur laut Madagaskar. Negara dan wilayah tetangganya ialah Mauritius dan Réunion di sebelah selatan, Comoros dan Mayotte. di barat daya, dan Kepulauan Maldives di timur laut.
Sejarah
Penamaan

Kepulauan ini dinamakan para peneroka Perancis sempena Jean Moreau de Séchelles, seorang negarawan yang berkhidmat sebagai Menteri Kewangan Raja Louis XV.
Zaman penerokaan

Pulau ini langsung tidak pernah dihuni mana-mana manusia sehinggalah abad ke-16, apabila sebuah armada Portugis diketuai Vasco da Gama menemui Pulau Silhouette dan Pulau Desroches pada 15 dan 16 Mac 1503, sepertimana yang dicatat Thomé Lopes.
Zaman moden

Negara ini dimerdekakan sebagai suatu republik pada tahun 1976, ia turut menyertai Alam Komanwel pada tahun sama.

Suatu rampasan kuasa diketuai France Albert René menggulingkan pemerintahan presiden pertama James Mancham pada tahun 1977. Perlembagaan yang digubal rejimnya menjadikan ia suatu negara ekaparti sehingga 1991.
Pentadbiran
Daerah pentadbiran

Seychelles terbahagi menjadi 23 daerah:


* Anse aux Pins
* Anse Boileau
* Anse Etoile
* Anse Louis
* Anse Royale
* Baie Lazare
* Baie Sainte Anne
* Beau Vallon
* Bel Air
* Bel Ombre
* Cascade
* Glacis

* Grand' Anse (Mahe)
* Grand' Anse (Praslin)
* La Digue
* La Riviere Anglaise
* Mont Buxton
* Mont Fleuri
* Plaisance
* Pointe La Rue
* Port Glaud
* Saint Louis
* Takamaka

Geografi

Seychelles ialah sebuah negara kepulauan yang terletak di Laut Somali, di timur laut Madagascar dan kira-kira dari Mogadishu, ibu negara Somalia. Dalam perlembagaan negara, Seychelles memiliki 155 buah pulau bernama, tetapi kebanyakannya tak berpenghuni serta dijadikan rizab alam. Keluasan tanah negara ialah , dengan zon ekonomi ekslusif seluas . Kira-kira 90 peratus penduduk (kira-kira 90 ribu orang) menetap Mahé, 9 peratus lagi di Praslin dan La Digue. Mahé merangkumi kira-kira sepertiga keluasan tanah negara, dan sepertiga lagi dirangkumi pulau Aldabra.

Iklim Seychelles adalah sederhana tetapi agak lembap disebabkan oleh saiz pulau yang kecil, dan dikelaskan sebagai iklim hutan hujan tropika (Af). Suhu persekitaran berjulat sedikit sahaja sepanjang tahun. Suhu persekitaran Mahé boleh daripada , dan taburan hujan adalah secara tahunan di Victoria ke di kaki gunung. Taburan hujan di pulau-pulau lain adalah sedikit lebih rendah.
Ekonomi

Ekonomi Seychelles sebahagian besarnya terdiri daripada perikanan, pelancongan, pemprosesan hasil pertanian, binaan kapal, perabotan dan minuman. Hasil pertanian negara termasuk kayu manis, keledek, ubi kayu, pisang, ternakan unggas dan ikan aya.
Rujukan
Pautan luar

* Situs resmi
* Galeri foto


*
Kategori:Negara dan wilayah berbahasa Inggeris
Kategori:Republik
Kategori:Negara di Lautan Hindi
Kategori:Bekas jajahan Perancis
Kategori:Negara dan wilayah berbahasa Perancis
Amerika Samoa

Amerika Samoa adalah lagu kebangsaan daerah American Samoa. Dikarang oleh Napoleon Andrew Tuiteleleapaga dan ditulis oleh Mariota Tiumalu Tuiasosopo, ia diterima pakai pada 1950.
Lirik Samoan

Amerika Samoa
Lo’u Atunu’u pele ‘oe
Oute tiu I lou igoa
O ‘oe o lo’u fa’amoemoe
O ‘oe ole Penina ole Pasefika
E mo’omia e motu e lima
E ua ta’uta’ua au aga I fanua
Ma ou tala mai anamua
Tutuila ma Manu’a
Ala mai ia tu I luga
Tautua ma punou I lou Malo
Ia manuia ia ulu ola
Amerika Samoa
Ole Malo ole sa’olotoga
(repeat)
Tautua ma punou I lou Malo
Ia manuia ia ulu ola
Amerika Samoa
Ole Malo ole sa’olotoga
Soifua ma ia manuia,
Teine Samoa

Kategori:Lagu kebangsaan
Angola Avante

Angola Avante! (Maju Angola!) merupakan lagu kebangsaan Angola. Ia diterima pakai pada 1975 apabila mencapai kemerdekaan daripada Portugis.
Lirik Portugis

Ó Pátria, nunca mais esqueceremos
Os heróis do quatro de Fevereiro.
Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos
Tombados pela nossa Independência.
Honramos o passado e a nossa História,
Construindo no Trabalho o Homem novo,
(repeat previous two lines)

Chorus
Angola, avante!
Revolução, pelo Poder Popular!
Pátria Unida, Liberdade,
Um só povo, uma só Nação!
(repeat chorus)

Levantemos nossas vozes libertadas
Para glória dos povos africanos.
Marchemos, combatentes angolanos,
Solidários com os povos oprimidos.
Orgulhosos lutaremos Pela Paz
Com as forças progressistas do mundo.
(repeat previous two lines)

Chorus
Terjemahan Melayu

O Tanahair, kami akan tetap kenang
Wira Empat Februari.
O Tanahair, kami hormati anak-anakmu
Yang mati demi kemerdekaan.
Kami hormati sejarah kami yang lalu
Dari usaha kami kami bina Orang Baru.
(ulang dua baris akhir)

Korus
Maju, Angola!
Revolusi hasil kuasa Rakyat!
Negara bersatu, bebas,
Satu Bangsa, Satu Negara!
(ulang khorus)

Mari kita laungkan suara kebebasan
Untuk kegemilangan penduduk Afrika.
Kita akan berbaris, pejuang Angola,
Dalam perpaduan dengan yang tertindas.
Kita berjuang dengan bangga untuk Keamanan
Bersama kuasa kemajuan dunia.
(ulang khorus)

KHORUS
Terjemahan Inggeris

O Fatherland, we shall never forget
The heroes of the Fourth of February.
O Fatherland, we salute your sons
Who died for our Independence.
We honor the past and our history
As by our work we build the New Man.
(repeat previous two lines)

CHORUS
Forward, Angola!
Revolution through the power of the People!
A United Country, Freedom,
One People, one Nation!
(repeat chorus)

Let us raise our liberated voices
To the glory of the peoples of Africa.
We shall march, Angolan fighters,
In solidarity with oppressed peoples.
We shall fight proudly for Peace
Along with the progressive forces of the world.
(repeat previous two lines)

CHORUS
Pautan luar

* MIDI File

Kategori:Lagu kebangsaan
Stand and Sing of Zambia, Proud and Free

Stand and Sing of Zambia, Proud and Free ("Berdiri dan nyanyikan lagu Zambia, Megah dan Bebas") atau Lumbanyeni Zambia adalah lagu kebangsaan Zambia. Nada ini diambil dari mazmur "Nkosi Sikelel'iAfrika" yang dikarang oleh Enoch Sontonga, seorang penduduk Afrika Selatan pada 1897. "Nkosi Sikelel'iAfrika" membentuk rangkap pertama lagu kebangsaan Afrika Selatan.
Lirik Inggeris


Stand and sing of Zambia, proud and free,
Land of work and joy in unity,
Victors in the struggle for the right,
We have won freedom's fight.
All one, strong and free.

Africa is our own motherland,
Fashion'd with and blessed by God's good hand,
Let us all her people join as one,
Brothers under the sun.
All one, strong and free.

One land and one nation is our cry,
Dignity and peace 'neath Zambia's sky,
Like our noble eagle in its flight,
Zambia, praise to thee.
All one, strong and free.

CHORUS (dinyanyikan selepas rangkap ketiga sahaja)

Praise be to God.
Praise be, praise be, praise be,
Bless our great nation,
Zambia, Zambia, Zambia.
Free men we stand
Under the flag of our land.
Zambia, praise to thee!
All one, strong and free.

Lirik Bemba


Lumbanyeni Zambia, no kwanga,
Ne cilumba twange tuumfwane,
Mpalume sha bulwi twa cine,
Twaliilubula.
Twikatane bonse.

Bonse tuli bana ba Africa,
Uwasenaminwa na Lesa,
Nomba bonse twendele pamo,
Twaliilubula.
Twikatane bonse.

Fwe lukuta lwa Zambia lonse,
Twikatane tubyo mutende,
Pamo nga lubambe mu mulu,
Lumbanyeni Zambia.
Twikatane bonse.

CHORUS (dinyanyikan selepas rangkap ketiga sahaja)

Lumbanyeni,
Lesa, Lesa, wesu,
Apale calo,
Zambia, Zambia, Zambia.
Fwe bantungwa
Mu luunga lwa calo.
Lumbanyeni Zambia.
Twikatane bonse.

Terjemahan Melayu


Berdiri dan nyanyikan lagu Zambia, megah dan bebas,
Tanah gabungan kerja dan kegembiraan,
Johan dalam perjuangan untuk kebenaran,
Kita sudah mengecapi kemerdekaan.
Semua bersatu, kuat dan bebas.

Afrika adalah tanahair kita,
Dibentuk dengan rahmat oleh Tuhan yang pengasih,
Mari semua rakyatnya datang bersama,
Bersaudara semua di bawah sang Mentari,
Semua bersatu, kuat dan bebas.

Satu tanah dan satu negara, teriakan kami,
Kemuliaan dan keamanan di bawah awan Zambia,
Seperti burung Helang yang berterbangan tinggi,
Zambia, kepujian bagimu.
Semua bersatu, kuat dan bebas.

KORUS (dinyanyikan selepas rangkap ketiga sahaja)

Kepujian bagi Tuhan.
Puji, Puji, Puji,
Rahmati negara gagah kami,
Zambia, Zambia, Zambia.
Berdirinya kami manusia yang bebas
Di bawah naungan panji negara.
Zambia, kepujian bagimu!
Semua bersatu, kuat dan bebas.

Pautan luar

* Stand and Sing of Zambia, Proud and Free dalam format MP3 (vokal) (Sumber: SADC)
* National Anthem of Zambia (Sumber: The Zambian)

Kategori:Lagu kebangsaan
Kategori:Zambia
Asteroid

thumb|260px|right|253 Mathilde, [[asteroid jenis-C berukuran 50 km . Gambar diambil pada 1997 oleh prob NEAR Shoemaker.]]
Asteroid ialah objek kecil dalam sistem suria yang mengelilingi matahari yang mempunyai saiz yang lebih kecil daripada planet. Oleh sebab itu, asteroid tergolong dalam kumpulan planet kecil (minor planet) atau dikenali sebagai planetoid.


Asteroid dipercayai merupakan lebihan cakera proto planet yang tidak membentuk planet ketika pembentukan sistem suria dahulu. Sesetengah asteroid mempunyai bulan.

Kebanyakan asteroid berada di gelang asteroid dalam orbit bujur antara marikh dan musytari.
Definisi

Definisi sebenar asteroid masih dalam perbincangan. Istilah planet minor tidak membawa cadangan mengenai komposisi objek atau kedudukan umumnya dalam sistem suria. Sesetengah berpendapat tidak semua planet minor boleh digelar asteroid.

Salah satu cara untuk mengelaskannya ialah melalui saiz objek. Pada masa ini, asteroid didefinisikan sebagai objek yang mempunyai saiz melebihi 50m diameter yang membezakan mereka dengan meteoroid yang selalunya bersaiz lebih kecil.

Perbezaan ini dibuat kerana saiz besar asteroid membolehkannya selamat melalui atmosfera Bumi dan menghentam Bumi. Meteoroid pula selalunya berkecai di atmosfera Bumi.

Kesimpulannya, asteroid ialah objek berbatu (bukan ais) yang bersaiz lebih besar daripada meteoroid, tetapi kecil daripada planet.
Klasifikasi asteroid

Asteroid selalunya dibahagi kepada kumpulan berdasarkan sifat sifat orbit dan spektrum cahaya yang dipantulkan.


Kategori:Penerbangan angkasa lepas
Kategori:Astronomi
Kiribati

Kiribati (Jawi: کيريبس atau کيريباتي, disebut: kiribati atau kiribas, IPA: /ˌkɪrɪˈbæs, -ˈbɑːti/), juga dikenali sebagai Republik Kiribati, ialah sebuah negara pulau berdaulat di tengah-tengah Lautan Teduh. Jumlah penduduk tetap di pulau ini mencecah 110,000 (2015), dan lebih daripada separuh daripadanya tinggal di Atol Tarawa. Negara ini terdiri daripada 33 buah pulau atol dan terumbu dan satu pulau atol batu karang timbul, Banaba. Jumlah keluasan ialah dan bertaburan seluas 3.5 juta kilometer persegi di lautan (1,351,000 bt2).

Kiribati mendapat kemerdekaan daripada United Kingdom pada tahun 1979. Ibu negara dan kawasan yang paling didiami, Tarawa Selatan, terdiri daripada beberapa pulau kecil yang disambung dengan tambak. Ia membentuk separuh daripada keluasan Atol Tarawa.
Penamaan

Nama negara ini berdasarkan sebutan tempatan untuk "Gilbert" sempena nama Thomas Gilbert, seorang peneroka British yang melawati pulau-pulau Kiribati pada tahun 1788 untuk pemetaan Outer Passage dari Port Jackson ke Kwangtung.

Nama "Kepulauan Gilbert" mula dituliskan dalam peta-peta milik Rusia dan Perancis pada 1820. Nama tersebut dimasukkan dalam gabungan Kepulauan Jajahan Gilbert dan Ellice pada tahun 1916 sehinggalah Kepulauan Ellice merdeka daripada gabungan tersebut dan mendapat nama baharu iaitu Tuvalu pada tahun 1976.

Ada yang berpendapat bahawa nama asli untuk Kepulauan Gilberts ialah Tungaru (lihat contoh Arthur Grimble, 1989). Tetapi, nama Kiribati dipilih untuk negara baharu mereka setelah banci diadakan, atas sebab ia kedengaran lebih moden, dan juga untuk fahamkan bahawa pulau-pulau lain juga ada dalam negara Kiribat (contohnya the Phoenix Group dan Line Islands), yang dahulunya bukan sebahagian daripada Tungaru.

Sebutan berbeza daripada ejaan: Kiribas ialah sebutan rasmi kerana ti dalam bahasa Kiribati menghasilkan bunyi s.
Sejarah
Zaman dahulu

Kiribati dahulu didiami orang Micronesia yang bercakap dalam bahasa Oseanik sama sejak 3000 SM dan 1300 M. Kawasan tersebut bukannya terpinggir; penakluk daripada Samoa, Tonga, dan Fiji, kemudian memperkenalkan budaya-budaya Polinesia dan Melanesia. Perkahwinan campur akhirnya mengaburkan perbezaan budaya dan menjadikan budaya mereka semua teradun.
Politik dan Kerajaan

Untuk rencana lanjutan, lihat Politik Kiribati
Daerah

Untuk rencana lanjutan, lihat Daerah Kiribati
Geografi

Untuk rencana lanjutan, lihat Geografi Kiribati
Ekonomi

Untuk rencana lanjutan, lihat Ekonomi Kiribati
Demografi

Untuk rencana lanjutan, lihat Demografi Kiribati
Budaya

Untuk rencana lanjutan, lihat Budaya Kiribati
Lihat juga

Daftar negara
Rujukan
Pautan luar

* Kiribati - CIA World Factbook link
* Profil negara di UCB Libraries GovPubs
*
* Profil negara di BBC News
* Kiribati National Tourism Office


*
Kategori:Negara dan wilayah berbahasa Inggeris
Kategori:Republik
Kategori:Demokrasi liberal
Sains alam sekitar

Sains alam sekitar ialah kajian tentang saling bertindakbalas antara juzuk-juzuk fizik, kimia, dan biologi di dalam alam semula jadi. Tumpuannya adalah kepada pencemaran dan kemerosotan persekitaran yang diakibatkan oleh kegiatan-kegiatan manusia, serta kesannya terhadap biokepelbagaian. Sains ini juga mengkaji kemampanan alam sekitar terhadap pembangunan, baik tempatan mahupun sejagat.

Sains alam sekitar memang merupakan satu bidang antara disiplin yang bukan sahaja memperoleh bahan-bahan pengetahuannya daripada bidang-bidang sains teras, tetapi juga daripada kajian-kajian bukan sains seperti ekonomi, undang-undang, dan sains sosial. Fizik dipergunakan untuk memahami fluks saling tindak antara bahan-bahan dan tenaga, serta untuk membina model-model matematik bagi fenomena-fenomena alam sekitar. Kimia digunakan untuk memahami saling-saling tindak molekul dalam sistem-sistem alamiah, manakala biologi merupakan asas untuk memerihalkan kesan-kesan dalam alam tumbuhan dan haiwan.

Walaupun konsep sains alam sekitar telah wujud berabad-abad lagi, konsep ini baru menjadi sebuah bidang penyelidikan saintifik yang aktif pada dekad 1960-an dan 1970-an setelah didorong oleh:
# keperluan untuk sebuah pasukan berbilang disiplin yang besar untuk menganalisis masalah-masalah alam sekitar yang rumit;
# ketibaan undang-undang alam sekitar substantif yang memerlukan protokol-protokol penyelidikan alam sekitar yang tertentu; dan
# kesedaran awam yang semakin bertambah terhadap keperluan untuk mengambil tindakan tentang masalah-masalah alam sekitar.
Pautan luar

* Daftar istilah alam sekitar
* Institut Fizik Alam Sekitar - Universiti Bremen


Kategori:Alam sekitar