JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
උතුරු ඇමරිකාව ගැන

North America
උතුරු ඇමරිකාව

United States of America
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය



එක්සත් ජනපද රේගුව සහ දේශසීමා ආරක්ෂක නිලධාරින්

එක්සත් ජනපද කොංග්රගසය විසින් ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන හතලිහක හදිසි වියදම් පනතක්ද අතිරේක ඩොලර් බිලියන 20 ක් ගුවන් සේවා කර්මාන්තය සඳහා ද අනුමත කරන ලදී.

දහස් ගණනක් රහස් තොරතුරු පසු පස ලුහු බඳිමින් බොහෝ රාජ්ය්වල බොහෝ ශාඛාවන් හරහා පරික්ෂණ ආරම්භ වුනේය.

අධිකරණ දෙපාර්ථමේන්තුවේ එක්සත් ජනපදය තුල සිටින පුරවැසි නොවු ඇතැම් පිරිමි සඳහා විශේෂ ලියා පදිංචි කිරීමේ ක්රයමයක් ආරම්භ කළේය. ඒ අනුව ඔවුන් ආගමන විගමන සහ රටවැසියන් ලියා පදිංචි කිරීමේ කාර්යාල වල ලියා පදිංචි වීම අවශ්යව විය.

එක්සත් ජනපදය තුල නීතිය ක්රි‍යාත්මක කිරීමේ ආයතනයන්ට පරික්ෂණ බලතල වැඩි කිරීම සඳහා පනත් කීපයක් සම්මත වුනේය. මෙයින් විශේෂිත වන්නේ (USA Patriot Act) එ.ජ.දේශමාමක පනතයි. මෙම නව පනත් මගින් රජය සතුව පවතින වැදගත් සීමා වන් ඉවත් කරන බවත් ජනතා නිදහසට අයුතු බලපෑම ඇති වන බවත් ජුලි 30 දා කෙරුනු හතරවැනි සංශෝධනයේ ව්ය්වස්ථානූකූල නොවන උල්ලංඝණයන් සිදු වන බවත් කියමින් මහජන නිදහස් සංවිධාන චෝදනා නැගුහ. ACLU සංවිධානය දේශමාමක පනතේ 215 වැනි වගන්තියට එරෙහිව නීතිමය අභියෝගයන් ගොනු කළේය. ඔවුන් කීවේ මෙම පනත් මගින් පුරවැසියන්ගේ පළමු වැනි සංශෝධිත අයිතින් ද හතර වැනි සංශෝධිත අයිතීන්ද එෆ්බීඅයි ආයතනයට උල්ලංඝනය කිරීමට ඉඩ ප්රැස්ථාව ලැබෙන බවයි. එමෙන්ම ව්ය පාර සෝදිසියට පොත් සාප්පු සහ ත්රරස්තවාදි පරීක්ෂණ වල එක්රැස් කළ තොරතුරු අදාළ පුද්ගලයාට හෙළි නොකර පරිකෂා කිරීමේ අයිතිය ද එෆ්බිඅයි ආයතනයට ලැබෙන බවද කීහ. ප්රළජාවන් කීපයක් පාලන සංවිධාන එම පනත් වලට එරෙහිව ආදර්ශ විසඳුම් සම්මත කර ගත්හ.

2005 ජුනි 9 දින ජනාධිපති බුෂ් කළ කතාවකින් කීවේ එ.ජා.දේශමාමක පනත උපයෝගි කර ගෙන 400 ක් පමණ සැකකරුවන් විරුද්ධව චෝදනා ගොනු කළ බවයි. එයින් භාගයකට වඩා පිරිසක් වැරදිකරුවන් කර ඇත. මේ අතර (American Civil liberation Union) 7000 ක පිරිසක් පනත අනිසි ලෙස යෙදවීම ගැන පැමිණිලි කර ඇති බව අධිකරණ දෙපර්ථමේන්තුවේ වාර්තා උපුටා දක්වමින් කීහ. ACLU සංවිධානය තව දුරටත් කීවේ බොහෝ දෙනා තමුන් පරික්ෂාවට භාජනය වෙමින් සිටින බව ‍නොදැන සිටි බවයි. ඒ මන්ද යත් කියතොත් නීතිය මගින් අවශ්ය වූයේ පරීක්ෂණ රහසේ කළ යුතු වීමයි. DARPA නම් ආයතනය 2002 මුලදී සම්පූර්ණ තොරතුරු ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව ඇති වැඩ සටහන් ආරම්භ කළේය. එය සැළසුම් කරන ලද්දේ ත්රnස්ත විරෝධි කටයුතු වල දී පාවිච්චි කිරීමට හැකි වීම පිණිස තොරතුරු තාක්ෂණය දියුණු කිරිම සඳහා මෙම වැඩ සටහනට බොහෝ විවේචන එල්ල වීම නිසා කොංග්රරසය විසින් මුදල් යෙදවීම නතර කරනු ලැබිනි.

ආරක්ෂ‍ාව සහ යුද කටයුතු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ රජයේ බලඅධිකාරියේ බොහොමයක් නැවත ප්ර තිසංවිධානය කරන ලදී. මෙයින් වඩාත් වැදගත් වූයේ දේශයේ ආරක්ෂා කටයුතු සම්බන්ධයෙන් දේශය සුරකීමේ දේපාර්ථමේන්තුවයි. (The Department of Homeland Security) පිහිටුවිමයි. මෙය ආරක්ෂක දෙපාර්ථමේන්තුව තුළට හමුදාවන් ඒකාබද්ධ කිරීම ඇරඹීමෙන් පසු කරන ලද එ.ජනපද ෆෙඩරල් රජයේ විශාලතම ප්රaතිසංවිධානයයි. 9/11 න් පසු රහසින් ස්ට්රැදටර්ජික් ඉන්ෆ්ලුවන්ස් කාර්යාලය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ප්රතචාරක කටයුතු සම්බන්ධිකරණය සඳහා වුවත් එය අනාවරණය වීමෙන් සුලු කලකට පසුව වසා දමන ලදී.

නොබොදා නියෝජිත මන්ත්රිු මණ්ඩල මණ්ඩලය 9/11කොමිෂමෙන් නිර්දේශය කරන ලද කරුණු බොහොමයක් නීතිගත කරමින් පණතක් සම්මත කළේය. පනත පාර්ලිමේන්තුව තුළ 299 – 128 ප්රොමාණයකින් සම්මත වුවත් තවමත් සෙනෙට් මන්ත්රිප මණ්ඩලය තුළ සළකා බැලෙමින් පවතී. තවමත් පනත සම්බන්ධයෙන් ප්රටතිපාදන යොදවා නැත.


http://en.wikipedia.org/wiki/War_on_terror#North_America
එක්සත් ජනපද පරමාර්ථ සහ යුද උපක්රෙම ගැන විවේචන ත්රdස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය - නොනවතින අරගලයක් ලෙස

එක්සත් ජනපද පරමාර්ථ සහ යුද උපක්රෙම ගැන විවේචන ත්රdස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය - නොනවතින අරගලයක් ලෙස

ප්රජමාණික විශේෂඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් ලැකෝෆ් මෙසේ කියයි.

“ වෙනත් ජාතියක් රටක් සමග යුද්ධයක් කරන විට හමුදාව පරාජය වීමෙන් යුද්ධය කෙළවර වේ. සාමය සඳහා ගිවිසුම් අත්සන් කෙරේ. එහෙත් ත්ර්ස්තවාදය යනු ආවේගශීලි මානසික තත්වයකි. එය අප තුල තිබෙන දෙයකි. එය හමුදාවක් නොවේ. මේ නිසාම ඔබට එය යුදමය වශයෙන් පරාජය කළ නොහැක. එමෙන්ම එය සමග සාම ගිවිසුම්ද අත්සන් කළ නොහැක”

හමුදා නායක ඩේවිඩ් පෙට්රකුස් හට සහ රාජ්යක ලේකම් කොන්ඩොලිස්සා රයිස්ට කැරළි සහ ත්රදස්ත විරෝධී කටයුතු සම්බන්ධයෙන් උපදේශකයෙකු වූ ඩේවිඩ් කිල් කුලන් පහත කරුණු අවධාරණය කරයි.

“ අප අල්ඛයිඩා සහ වෙනත් සටන්කාමී ව්යා පාර, ත්ර්ස්තවාදය පාවිච්චි කරන ආකාරය අනුව හඳුනා ගත යුතුය. ත්රමස්තවාදය තුරන් කිරීම සඳහා වූ යුද්ධය නම් ලෝක ව්යාරප්ත ඉස්ලාමීය ජිහාඩ් සංවිධානයට එරෙහි වූ යුද්ධයයි. මෙය විවිධාකාර සංවිධානයන්ගෙන් සැදුම් ලද්දකි. ඒවා ඔවුන්ගේ මූල ධර්මය ලෙස පාවිච්චි කරන්නේ හුදෙක් සංග්රාදම උපක්රමම නොව ත්රංස්තවාදයයි”.

ෆ්රැරන්සිස් ෆුකුයාමා නම් කලින් සිටි ප්ර.සිද්ධ නව කොන්සර්වේටිව් පාක්ෂිකයා මෙවැනිම කාරණයක් පෙන්වා දෙමින් ‘ත්ර ස්තවාදය මත යුද්ධය යනු ඇමෙරිකාව අද මුහුණ පා සිටින ප්රණධානම තර්ජනයේ විකෘති අදහස් වල ප්ර්ථිපල ඇති කරන වැරදි යෙදුමකි. මේ අනුව ත්රණස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය යනු සබ්මැරීන් වලට එරෙහිව කරන යුද්ධයක් වැන්නක් මිස ඊට වැඩි අරුතක් ජනිත නොකරයි.

‘ත්ර ස්තවාදය’ යන යෙදුම පිළිනොගත හැකි අපහැදිලි වර්ග කිරීමක් කර තිබේ. මත් ද්ර ව්ය‍ සහ අපරාධ යන කාරණය සම්බන්ධ එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාල මෙසේ නිරීක්ෂණය කරයි. “ත්ර ස්වාදය විග්රමහ කිරීම් සම්බන්ධයෙන් තිබෙන එකඟතාවයන්ගේ අඩුව අන්තර් ජාතික වශයෙන් අර්ථවත් ප්රකතික්රිඅයාවක් දැක්වීමට ප්රෙධාන බාධාවක්ව පවති. උපහාසයෙන් අදහස් දක්වන තැනැත්තන් කියන්නේ ‘එක් රටකට ත්රසස්තවාදය තවත් රටකට විමුක්ති කාමීන්ගේ සටනක්ය’ යනුවෙනි.

මීට ප්රනතිවිරුද්ධව ඉරානය, ලෙබනන් සහ වැනිසියුලාව වැනි රාජ්යනයන් “ත්රාස්තවාදය” යන යෙදුම ස්ථිරවම පාවිච්චි කරන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් කරන ලබන ක්රි‍යාවන් හැඳින්වීම සඳහාය.

තවත් විවේචන වලින් කියැවෙන්නේ ත්රසස්තවාදයට එරෙහිව යුද්ධය යනු නොනවතින අරගලයක් ය යනුවෙනි. එයට හේතුව ඕනෑම ත්රාස්තවාදි කණ්ඩායමකට ඕනෑම අවස්ථාවක ක්රිඅයාත්මක විය හැකිය. “ලෝකයේ තිබෙන සෑම ත්රසස්තවාදි තිප්පොලක්කම සොයා ගෙන පරාජය කරන තෙක් ත්රිස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධයේ නිමාවක් නොපෙනෙන්නේ” යැයි ජනාධිපති බුෂ් කීය. 2007 ජුලි මසදි බ්රිරතාන්යියේ නව අගමැති ගෝඩ්න් බ්රකවුන් එක්සත් ජනපදයට පැමිණි අවස්ථාවේ ත්රිස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය යනු අල් ඛයිඩාවට විරුද්ධව කරණ යුග යුග පවතින යුද්ධයකි,යනුවෙන් ප්රහකාශ කළේය.

http://en.wikipedia.org/wiki/War_on_terror#Criticisms_of_U.S._objectives_and_strategies
සීගිරිය නගරයේ උයන්

සීගිරිය නගරයේ භූමි අලංකරණය එහි ඉතාම වැදගත් අංගයන්ගෙන් එකක් ලෙස සලකණු ලැබේ. එහි තිබෙන උද්‍යාන, ස්වභාවික පිහිටීම උපයෝගී කර ගෙන නිර්මාණය කරන ලද ලෝකයේ පැරණිතම භූමි අලංකරණවලින් යුත් උද්‍යානවලින් එකකි. වෙන වෙනම තිබෙන නමුත් එකට එක් කළ හැඩයන් තුනක් එහි තිබේ. ඒවා නම් ජලය, ලෙන් සහ වටකුරු ලොකු කුඩා ගල් පර්වතවලින් යුත් උද්‍යානයන්ය. මෙහි බටහිර සීමාවේ දක්නට ලැබෙන ජල උද්‍යාන ඉතා අලංකාර සැලසුම්වලින් යුක්තය. කිරිගරුඬ පුවරු හරහා ගලා යන දියපහරවල් සමග විවිධාකාර ගැඹුරින් යුත් පොකුණු ද ජල උද්‍යානයෙහි තිබේ. පොලව යට පිහිටි ජල පීඩන ක්‍රමයකින් වතුර මල්වලට ජලය සැපයුන අතර ඒවා අද ද ක්‍රියාත්මක වේ. අනෙකුත් ජල උද්‍යානවලට මණ්ඩපයන් සම්බන්ධ කර තිබුණු අතර ඒවා ඇතුළත සිසිල් කිරීම සඳහා සැකසුන දිය පහරවල්වලින් යුක්ත විය. වටකුරු ගල් පර්වත ඇතුළත් කොට නිර්මාණය කර තිබුණු උද්‍යාන ජල උද්‍යානවලට වඩා වෙනස් සැලසුම් සංකල්පයක් තිබුණි. මෙම උද්‍යානවල මණ්ඩප එක් කොට පටු පාරවල් ද යොදා තිබුණි.

කැටපත් පවුර

(කැටපත් පවුර සහ බිතු සිතුවම් කරා යන දඟර පඩි පෙළ)

නිර්මාණය කළ මුල් අවධියේදී කැටපත් පවුර මනාව ඔප් නංවා තිබුණි. එය අද්දරින් ගමන් කරද්දී රජුට තම පිළිබිඹුව කැටපත් පවුරෙන් දැක ගත හැකි විය. කිසියම් පිඟන් මැටි වර්ගයක් යොදා ගෙන තනා ඇති මෙම පවුරෙහි සීගිරිය නැරඹීමට පැමිණි අය ලියූ කුරුටු ගී දක්නට ලැබේ. මෙම ගී හොඳින් සංරක්ෂණයවී ඇති අතර 8 වැනි සියවසේ සිට ඉදිරියට ලියැවී තිබෙන පද්‍යයන් එහි තිබේ. සෑම තරාතිරමකම ජනයා මෙම කැටපත් පවුරේ ආදරය, ව්‍යාජෝක්තිය සහ විවිධ අත්දැකීම් ගැන ගී ලියූහ. දැනට ඒ මත ගී ලිවීම තහනම් කර ඇත.
ඵෙතිහාසික දළ විශ්ලේෂණය

ක්රිි.පූ 6 වන සියවසෙහි ශ්රීද ලාංකිකයින් විසින් බෞද්ධාගමේ පෝෂණය ලැබූ විශිෂ්ට වාරි ශිෂ්ටාචාරයක්ද පිරමීඩ වැනි අති විශාල වූ ස්ථූප ගොඩ නැගීමද වර්ධනය කර ගෙන තිබුණි. ඵයට දහවෙනි සියවසෙහි දකුණු ඉන්දීය ආක්රූමණයන් හා දහසයවෙනි සියවසෙහි යුරෝපීය ආක්රදමණයන්ට මුහුණ දීමට ද සිදු විය.

ඵෙතිහාසික විස්තර සෙල්ලිපිවල ද (හෙළ අටුවා) සහ රාමායනය වැනි ඉන්දීය වංශකතාවල ද සඳහන් ‍වේ. දීපවංශය චූලවංශය සහ ඵහි බුරුම පිටපත්වල මෙන්ම සමකාලීන ඉන්දියානු වාර්තා ද සමග ගත් කළ ප්රවධාන ලිඛිත ඵෙතිහාසික ලේඛනය මහාවංශයයි. ශ්රි ලංකාව යනුවෙන් වර්තමානයෙහි හැඳින්වෙන දිවයින මුල්කාලයේදී හැඳින්වූයේ "සිංහලේ" නැතහොත් "හෙළදිව" යනුවෙනි. දෙමළ බසට ඵය ඊලම් විය. "පඩ්ඩිනප්පලෙයි" නම් අවුරුදු දෙදාහක් පමණ පැරණි දෙමළ කාව්යියෙහි මෙම දිවයින හඳුන්වා ඇත්තේ "ඊලම්" යනුවෙනි. "හෙළ"යන්න "ඊලම්"යන්නෙහි දූෂිත යෙදීමක් විය හැක. පරම්පරාගත කථා මුල් කර ගත් තොරතුරුවලට අනුව හෙළ වැසියන් නාග,යක්ෂ සහ වෙනත් ජන කොටස්වලින් යුක්ත විය.

ක්රිත.පූ 5 වෙනි සියවසේදී ඉන්දු-ආර්යයන් ඉන්දියාවේ සිට ශ්රිව ලංකාවට පැමිණ හෙළ ජන කොටස් සමග මිශ්රත වූහ. පසුව බුද්ධාගම ලංකාවට පැමිණි අතර සිංහල සංස්කෘතිය දියුණු විමට ඵය රුකුලක් විය. සිංහල ජන ගහනයෙන් 70% කට වැඩි පිරිසක් බෞද්ධයෝ වෙති. දිවයිනෙහි දෙමළ හින්දු ජනවර්ගය ද සිටිති. දෙමළ ජනයා බොහෝ දෙනා පැවත ඵන්නේ ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩුවේ සිට පැමිණි පිරිසගෙන් විය හැක. ඵහෙත් මෙම ආගමනය සිංහලයන්ගේ මුතුන් මිත්තන් දිවයිනට පැමිණීමට පෙර හෝ පසුව සිදුවූයේදැයි කිවනොහැක. 16 වෙනි සියවසේ යුරෝපීය ආක්රෝමණයට සියවස් ගණනාවකට පෙර සිට දෙමළ ජනයාගේ දෙමළ රාජ්යමයක් දිවයිනේ උතුරු නැගෙනහිර සහ බටහිර මුහුදු බඩ පෙදෙස්වල ව්යාෙප්ත වී තිබුණි. ජනගහන දර්ශකයේ කුඩා කොටසක් නිර්මාණය කළ හින්දු ජනගහනය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ දෙමළ අය වූහ.

සිංහල,දෙමළ,මුස්ලිම්,මැලේ,බර්ගර්,ජා,වැදි සහ තවත් සියගණනක් වූ දිවයිනේ වැසියන් හා සංස්කෘතික කණ්ඩායම් අතරේ දිගුකාලීනව පැවතගෙන ආ සම්බන්ධයක් තිබුනේය. මෙය ඵකී විවිධ ජාතීන් අතරේ සහයෝගීතාවය සුරක්ෂිත කළ අතර

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Overview
ලංකා ඉතිහාසය-නායකයෝ

1848 වන මා ඩිනරා උපන් මා රට වෙනුවෙන් කැපවුනේය. දුන්නේ ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩ, ඩිනාරා සෙත්සදි

, සහ ඩිංගි රාළ වැනි අයයි. මාතලේ ප්‍රදේශයේ ගම් ප්‍රධානීන් සහ ජනතාව ඊට සහය දැක්වූහ. මෙම පිරිස පහතරටට සම්බන්ධකමක් තිබුණු කම්කරුවෝ වූහ. එමෙන්ම ඔවුනට නායකත්වය දුන් උඩරට ජනතාවට වඩා පෘථුල දැක්මක් ඇති අය වූහ.

ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා

වංශපුරන දේවගේ සින්චියා ප්‍රනාන්දුගේ පුතා වූ ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා 1848 කැරැල්ලේ නායකයා විය. එමෙන්ම සිහසුනට උරුමකමක්ද ඔහුට තිබුණි. ඔහු පොලිසියේ සේවය කළේය. ඔහු උඩරට මාර්ගයේ ප්‍රවාහන කටයුතු හා සම්බන්ධව සිට උඩුනුවර ගොංගාලේගොඩ පදිංචි විය. එහිදි ඔහු උඩරට ජනතාව අතර ජනප්‍රිය විය. 1848 කැරැල්ල ආරම්භ වීමට ආසන්නයේ ඔහු දළදා මාළිගාව අසල සිටියේය. 1848 ජුලි 6 දින ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා නුවර කච්චේරිය ඉදිරිපිට අසාධාරණ බදු පැනවීම්වලට එරෙහිව විරෝධතා ව්‍යාපාරයක් මෙහෙය වුයේය.

වීර පුරන් අප්පු

හැන්නදිගේ ෆ්‍රැන්සිස්කු ප්‍රනාන්දු නොහොත් වීර පුරන් අප්පු යනු ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන චරිතයන් අතරින් එක් අයෙකි. ඔහු 1812 වසරේ වෙරළ බඩ නගරයක් වූ මොරටුවේදි ජන්ම ලාභය ලැබීය. අවුරුදු 13 දි ඔහු මොරටුව අතහැර රත්නපුරයට ගොස් එහි සිටි පළමු සිංහල නිතිඥයෙකු වූ ඔහුගේ මාමා සමග නැවතුනේය. ඉන් පසු ඌවට ගොස් 1847 දි ඔහුට මුණ ගැසුණු බණ්ඩාර මැණිකේ නම් කාන්තාව සමග විවාහ වුයේය. ඇය නුවර ගුන්නෑපාන ආරච්චි නම් අයගේ දියණිය වුවාය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Matale_Rebellion#Leaders
භූමි අලංකරණය

ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය

ගොඩනැගිලි ඉදිකරන්නෝ ගල්, ගඩොල් දැව ආදි විවිධාකාර දෑ උපයෝගී කර ගත්හ. ඉදිරියට නෙරා ඇති කවාකාර ගඩොල් ආරුක්කු, කවාකාර පියැසි, සහ ගෝලාකාර ශිඛර යනාදිය ද ගොඩනංවන ලදි. ගොඩනැගිලිවල ආධාරක බිත්ති වශයෙන් පර්වතවල මුහුණත යොදාගන්නා ලදී. සීගිරියේ කැටපත් පවුර දරා සිටින වේදිකාව ද ගඩොලින් කරන ලද පියගැට පෙල ද පිහිටා තිබෙන්නේ ප්‍රපාතාකාර ගල් පර්වතයෙහිය. 6 වැනි ශත වර්ෂයේදී පමණ ගොඩනැගිලි නිර්මාණකරුවෝ හුණුගල්වලින් නයිස් නම් කලු ගල් වර්ගය වෙත මාරු වූහ. පොළොන්නරුවේ වටදාගෙයිහි බිත්ති ගල්වලින් නිර්මාණය කරන ලදී. ඒවා ඉහල මහළ දක්වා උස් විය. ඉහල මාලය කරා යොමු වුණු ගල් පඩි පේලියක පහලම පඩිය පොළොන්නරුවේ පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගයේ ඇති නටබුන්වල අදත් දැකිය හැක. පස් වෙනි ශත වර්ෂයේ ආරණ්‍යවල විසූ භික්ෂුන් වහන්සේලා පාවිච්චි කළ අතු සෙවිලි කල මඩුව ද ඉතා නිවැරදිව සැලසුම් කරන ලද ඒවා විය.

දැව

පුරාණ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේදී පාවිච්චි කර ඇත්තේ ගල් පමණක් නොවන බව සටහන් කර ගැනීම වැදගත්ය. දැනට දක්නට තිබෙන ගල් නිමැවුම්වල නටබුන්වලින් යමක් නිශ්චය කිරීම නිරවද්‍ය නොවේ. ඒවා මැටි හෝ කපලාරු බිත්ති සහිතව මූලික වශයෙන් දැවවලින් කරන ලද ගොඩනැගිලිය. 3 වැනි සියවසේ සිටම ඉතා අලංකාරව නිර්මාණය කළ දැව ගොඩනැගිලි තිබුණේය. සීගිරියෙහි කොටස් කීපයකින් යුත් වහලක් සමග දැවයෙන් සහ ගඩොල් යොදා නිර්මාණය කල අලංකාර වාහල්කඩක් තිබුණේය. අද ද දක්නට ලැබෙන අති විශාල උළුවහු කණුවලින් මේ බව සනාථ වේ.

බර දරා සිටීම සඳහා දැව යොදා ගෙන තිබුණි. සැකිළි සඳහා ගසක කඳ සම්පූර්ණයෙන්ම යොදා ගෙන ඇත. ක්‍රි.පු 4 වැනි සියවසේදි ඉදිකරන ලද අනුරාධපුර නැගෙනහිර වාහල්කඩ නිර්මාණය කිරීමට යොදා ගෙන තිබුණේ සම්පූර්ණ දැව කඳන්ය. පොළොන්නරුවේ සහ පඬුවස්නුවර මාළිගාවල තිබෙන ගඩොල් බිත්තිවල සිරස් විවරයන් තුල, ඉහල මාලයේ සහ වහලේ බර දරා සිටීමට යොදාගෙන තිබෙන දැව කණු තනි ගසකින් නිර්මාණය කර ගත් දැව කණු වෙයි.

මංජු ශ්‍රි ශිල්පය නැමති ග්‍රන්ථයේ දැව කැපීම සහ පදම් කිරීම පිළිබඳව තොරතුරු ඇතුලත් වේ. හොඳින් වැඩුනු ගස් තෝරා ගෙන නව සඳ කාලයේදි ඒවා කපනු ලබයි. එසේ කරන්නේ ඵ් කාලයේදි ගසෙහි ක‍ඳේ සීනි ප්‍රමාණය අඩු බැවිනි. එසේ වූ විට ගසේ කඳට හානි කරන කෘමින් ඒම වැළකේ.

ශෛලමය නටබුන්වල ඉතිරි වී තිබෙන සළකුණුවලින් පෙනෙන්නේ ඉතා විශිෂ්ඨ වඩු තාක්ෂණයක් යොදාගෙන තිබුණු බවයි. වඩු වැඩ සඳහා යොදාගෙන තිබුණේ පොරව, වෑය, සහ නියන වැනි සාමාන්‍ය ආයුධයි. වඩු කර්මාන්තයේදී භාවිතයට ගන්නා ශිල්පීය ක්‍රම දෙකක් සද්ධර්මරත්නාවලියේ විස්තරවේ. දැව නරක් නොවීම සඳහා තෙල් ගැල්වූ අතර ඇද ඇරීම සඳහා රත් කර ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Architecture_of_ancient_Sri_Lanka#Landscaping
ප්රා4ග් ඵෙතිහාසික යුගය

අවුරුදු 34000 කට පෙර දිවයි‍නේ මානව ජනාවාස විය. ඵම මානව වර්ගය බලංගොඩ මානවයා ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ඔවුන්ගේ ඇට සැකිලි හා වෙනත් දේ බලංගොඩ ප්රවදේශයෙන් හමු වූ බැවිනි. ඔවුන් ගල් ගුහාවල ජීවත්වූ මෙසොලිතික් (පාෂාණ යුගයේ ඵක්තරා අවස්ථාවකි) යුගයට අයත් දඩයමින් ජීවිකාව ගෙන ගිය පිරිසක් බව සොයා ගෙන ඇත. මොවුන් දිවයිනෙහි ආදිතම වැසියන් බව බටදොඹ ලෙන පාහියන් වැනි ප්රරසිද්ධ ලෙන් කිපයක් ආශ්රී තව ලැබුණු ඔවුන් පරිහරණය කළ උපකරණවලින් සනාථ වෙයි.

මධ්යක කඳුකරයේ පිහිටි හොර්ටන් තැන්න නිර්මාණය වූයේ බලංගොඩ මනවයා විසින් දඩයම් සෙවීම සඳහා ඵහි තිබූ ගස් කොලන් ගිනි තැබිමෙනැයි විශ්වාසයක් පවතී. ඵමෙන්ම ඵම ප්රීදේශයේ තිබී හමු වූ ක්රිහ.පූ.15000 ක කාලයේ යැයි අනුමාන කරන බාර්ලි සහ ඕට් වැනි ධාන්ය් වර්ග හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ බලංගොඩ මානවයා කෘෂි කර්මාන්තයේද නියැලුනු බවයි.

වාරණ රාජ මහා විහාරය සහ කලටුවාව ප්රනදේශයේ මැතකදී කරන ලද කැනීම්වලින් අවුරුදු 8000 කට පෙර ජීවත්වූ මෙසොලිතික් ශිලා යුගයේ මානවයා විසින් පරිහරණය කරන ලද සෙ.මි 4 ක් පමණ වූ ඉතා කුඩා ශිලා මෙවලම්ද මැටි භාජන ද, පුළුස්සන ලද දැව වල අඟුරු ද, මළ මිනී භූම දානය කිරීම සඳහා යොදා ගත් මැටි භාජන ද සොයා ගෙන ඇත.

ශ්රීි ලංකා‍වේ දේශිය ශාකයක් වූ කුරුඳු ක්රිද.පූ. 1500 දී පමණ ඊජිප්තුවෙදී පාවිච්චියට ගෙන තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ දෙරට අතර ඵ් වන විට වෙළඳ සම්බන්ධයක් තිබුණු බවයි.

අනුරාධපුර ප්රීදේශයේදී ක්රිර.පූ. 900 ට කලින් වූ විශාල ජනාවාස සහ ගල් යුගයේ සංස්කෘතික ලක්ෂණ සොයාගෙන තිබේ. ඵ් කාළය වන විට ඵම ජනාවාස වූ ප්ර දේශ හෙක්ටයාර් 15 ක ප්රෂදේශයකට සීමා වුවත් ඵය ශත වර්ෂ කිපයක් තුළදී නගරයක තත්වය දක්වා හෙක්ටයාර් 50 ක් පමණ පුළුල් විය. මේ හා සමාන භුමියක් සීගිරියේ අලිගල ප්රනදේශයේ ද සොයාගෙන ඇත.

වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් වැද්දන් යනුවෙන් හඳුන්වන දඩයම ජීවිකාව කරගත් තවමත් උතුරු නැගෙනහිර ප්රනදේශවල ජීවත්වන ජනතාව ඵක්කෝ අනිවාර්යෙන්ම දෙමළ හෝ නැතිනම් ද්රපවිඩ සම්භවයක් ඇති ජන කොටසකි.

ක්රින.පූ. 2 සහ 4 වැනි සියවස් අතර රචනා කරන ලදැයි සැලකෙන රාමායන නම් වීර කාව්යහයෙහි ලංකාව ගැන විස්තර වන්නේ ඵය කුවේර නම් ධනයට අධිපති දෙවියා වෙනුවෙන් විශ්වකර්මයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් ලෙසිනි. කුවේර පරදවා රාවණා විසින් අනියමින් සිහසුනට පත් විය. රාම කුමරු සුග්රිනව (වානර හමුදාවේ රජු) සහ ඇමති වූ හනුමන් සමග මන්නාරම හරහා පැමිණ ලංකාවේ රජු වූ රාවණා විසින් පැහැර ගෙන ඵනු ලැබූ ඔහුගේ බිරිඳ සීතාවන් බේරා ගත් බව රාමායනයේ විස්තර කර ඇත.

පුරාණ වංශකතාවක් වූ මහා වංශයේ සහ දීපවංශයේ විස්තර කර ඇති පරිදි ආර්යයන් ලංකාවට ඵ්මට පළමුව යක්ෂ සහ නාග නම් ගෝත්ර්වල ජනයා ලංකාවේ ජීවත්වී ඇත. සමහර විට මෙම නම් ඵ් වන විට ලංකාවේ ජිවත්වූ ආදී ජනතාව හැඳින්වූ නම් විය හැක.

ඉතා පැරණි අක්ෂරවලට උදාහරණයක් වූ බ්රාවහ්මී අක්ෂර හා බ්රාීහ්මීය නොවන අක්ෂරවලින් යුත් මැටි භාණ්ඩ අනුරාධපුරයෙන් සොයාගෙන ඇත.


http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Prehistory
2001 සැප්තැම්බර් 11 පහර දීම අරමුණ

අරමුණ


යුනයිටඩ් එයාර් ලයින්ස් 93 ගුවන් යානය කඩා වැටුනු ස්ථානය.

9/11 කොමිෂමෙන් හෙළි වූ, අරමුණට අදාළ කරුණු බොහොමයක් අනෙකුත් විශේෂඥයින් විසින්ද තහවුරු කරන ලදි. “ඇෆ්ඝනිස්ථානයේ සෝවියට් මැදිහත්වීම, පර්සියානු කලාපයට එක්සත් ජනපද හමුදා ඇතුලු වීම, ඇතුලු විදේශ ප්‍රතිපත්ති තීරණ සහ සෝවියට් වරුනට එරෙහිව දකුණේ අංශයක් ලෙස ඊශ්‍රායෙලය ශක්තිමත් කිරීම යනාදී කරුණු අල්ඛයිඩා අරමුණු වලට දායකත්වය සැපයූ බව ත්රඅස්ත ක්රිඊයා විරෝධී විශේෂඥයෙකු වූ රිචර්ඩ් ඒ. ක්ලාර්ක් පැහැදිළි කළේය. “බින් ලාඩන් යනු ඔහුට අවශ්ය් දේ සහ එය ලබා ගන්නේ කෙසේද යන කරුණු ගැන ඉතා පැහැදිළි අවබෝධයක් තිබෙන පුද්ගලයෙකි. මෙම උපක්ර ම දේශපාලන ක්රිකයා මාර්ගයකට වඩා බොහෝ දුරස්ථ එකක් විය හැකිය. එහෙත් ඔහුගේ න්යාඋය පත්රලය පැහැදිළිවම දේශපාලනික කරුණකි” යනුවෙන් ඔහු කීවේය.

A variety of scholarship has also focused on Bin Laden’s overall strategy as a motive for the attacks. උදාහරණයක් වශයෙන් පීටර් බර්ජන් ඒ සම්බන්ධයෙන් මෙසේ තම තර්ක ඉදිරිපත් කරයි. “මෙම ප්රfහාරය එක්සත් ජනපදයේ යුද බලය, සංස්කෘතික ආධිපත්ය ය, මැද පෙරදිග කලාපය තුළ පැතිරවීමට කරන ලද එක්තරා සැලසුමක කොටසකි. එයින් මුස්ලිම් නොවන රාජ්ය යකින් ඇතිවන අයහපත මුස්ලිම්වරුනට පෙනෙන්නට සලස්වා, පැරණි මතධාරී මධ්ය්ස්ථ ඉස්ලාමීය රාජ්යඇයක් කලාපය තුල බිහි කිරීම එයින් බලාපොරොත්තු විය”. ප්රනහාරයන් සම්බන්ධයෙන් ප්ර්තිචාර දැක්වීමට බින් ලාඩන් උපයෝගී කර ගත් ‘spectacular’ යන ගුප්ත යෙදුම මයිකල් ස්කොට් ඩොරන් තවදුරටත් අවධාදාරණයකරමින් කියා සිටියේ මැද පෙරදිග කලාපය තුළ ඉතා දරුණු ප්ර්තික්රිදයාවක් ඇතිකිරීමට ඔහු (බින් ලාඩන්) උත්සාහ දරමින් සිටින බවයි. එමෙන්ම මැද පෙරදිග කලාපය තුළ එක්සත් ජනපද මැදිහත් වීම් වැඩි කිරීමට මුස්ලිම් පුරවැසියන් ඔවුනට හැකි තාක් දුරට ප්රඑචණ්ඩකාරී ලෙස හැසිරීම සහතික කිරීමද ඔහුගේ අභිප්රාීය විය.

ප්රගථිඵලය

ජනාධිපති බුෂ්ට ලෝක වෙළඳ මධ්යරස්ථානයට පහර දීම ගැන පවසන අවස්ථාව.
රාජ්‍ය පාලනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය දකුණ‍ට ගෙන යාම-දඹදෙණියේ නැගීම

ලංකාවේ දේශීය රාජ්‍ය පාලනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය දකුණ‍ට ගෙන යාම ආරම්භ වූයේ මෙම යුගයේදීය. මාඝ ගේ සමයේ, පුලත්තිනගරයෙහි නායක හිමි රජරට අති පූජනීය වස්තුවක් වූ බුදුන්ගේ පාත්‍රා ධාතුව හා දන්ත ධාතුව රැගෙන ගොස් ආරක්ෂිත ස්ථානයක් වූ කොත්තුවල කඳු වැටියේ වළ දැමුවේය. මෙය එසේ කළ පළමු අවස්ථාව නොවේ. එහෙත් එය අවසාන අවස්ථාව වූයේ ඉන් පසු ඒ දෙකම නැවත උතුරට නොගිය හෙයිණි.

ආක්‍රමණිකයින්හට ප්‍රතිරෝධය දැක්වීම සඳහා, ශ්‍රී ලංකාව අභ්‍යන්තරයේ, ළඟා වීමට අපහසු නගර හා බලකොටු ගොඩ නැගීමේ අවශ්‍යතාවයක් ඇති විය. සේනාපති සුභ විසින් යාපහුවේ ගොඩ නගන ලද බලකොටුව මේවායින් එකකි. තවත් එකක් නම් 'ගංගාද්‍රෝණි' නම් බල කොටුවයි. සංඛ නම් සෙන්පතියා විසින් කරවන ලද මෙය මාඝ ගේ අගනුවරට සැතපුම් 15 ක් (යොදුන් 2 ක්) මෙපිටින් වූයේය. මෙම ස්ථානවලදී නොයෙක් ප්‍රභූවරුන් සුප්‍රසිද්ධ මාඝ ගේ හමුදාව ගැන දැක්වූයේ තණ පතකට දක්වන තරමේ අඩු සැළකිල්ලකි. බියකින් තොරව දිස්ත්‍රික්කය ද, භික්ෂු ශාසනය ද ආරක්ෂා විය.

අවසානයේ මෙම විරෝධතාවයන්වල නායකයා ලෙස නැගී සිටියේ තුන්වෙනි විජයබාහුය. වංශකථාවල ඔහු හැඳින්වෙන්නේ රජරට රජ කළ සිරිසඟබෝ රජුගෙන් පැවත එන්නෙකු ලෙසයි. (සිරිසඟබෝ රාජ්‍ය කාලය 242 - 244 නැතහොත් 251 - 253 ලෙස ගැනේ.) මෙසේ වන්නට ඇත්තේ විවාහ සබඳතා නිසා විය හැක. ඔහු මාඝ ගේ සේනාවන් මග හරිමින් වන දුර්ගවල වැඩි කාලයක් ජීවත් වූ බව පෙනෙන්නට තිබේ. ඔහු 1220 වර්ෂයේදී පමණ මායා රටෙන් (දක්ඛිණදේශයෙන්) කාලිංග සහ දෙමළ හමුදා පලවා හැර ජම්බුදෝණිය (දඹදෙණිය) තම අගනුවර කර ගත්තේය. විජයබාහුගේ ප්‍රධාන කාර්යයක් වූයේ බුදුන්ගේ පාත්‍රා ධාතුව සහ දන්ත ධාතුව නැවත සොයා ගෙන ඔහුගේ පාලන ප්‍රදේශය තුළ ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පසු අලුතෙන් ගොඩනගන ලද විහාරයක තැන්පත් කිරීමයි.

විජයබාහුගේ රාජ්‍ය කාලයෙන් බොහෝ කොටසක් වෙන් වූයේ ඒ වන විට විනාශ වී තිබුණු මායා රටේ සිංහලයින්ගේ බෞද්ධාගමික ස්ථානවල යටිතල පහසුකම් සකස් කිරීමයි. ඔහු විසින් නැවතත් හඳුන්වා දෙන ලද බෞද්ධ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වර්තමාන කාලය දක්වා පවතී. වරින් වර කාලිංග පාලන ප්‍රදේශවලට කඩා වැදුණු නමුදු ආක්‍රමණිකයන් පලවා හැරීමට හැකි වූයේ විජයබාහුගේ පුත් දෙවැනි පරාක්‍රමබාහු කාලයේ (1234 - 1267) සංවිධානයවී කළ උත්සාහයන්හි ප්‍රථිඵලයක් ලෙසයි.

චූලවංශය විස්තර කරන්නේ ඔහු බලයට පත් වූ ඉක්මනින්ම වාගේ "ඔහුගේ රාජකීය බලයෙන් සහ ශක්තියෙන් ලංකාවේ සතුරන් යටත් කිරීම ආරම්භ කළේය" යනුවෙනි. මෙම අවස්ථාව වන විට එක්කෝ මාඝ මිය ගොසිණි. නැතහොත් බලයෙන් පහකොට තිබුණූ වගක් පෙනී යන්නේ කාලිංගයන් සහ පරාක්‍රමබාහු අතර කෙරුණු සටන්වලදී මාඝ ගේ සහභාගීත්වයක් පිළිබඳ කරුණු කිසිවක් වංශ කථාවල සඳහන් නොවන බැවිණි. ඒ වෙනුවට දෙමළ රජවරු දෙදෙනෙකුගේ නම් සඳහන්වේ.ඒ ජයබාහු සහ මහින්දයි. ඔවුන් පොළොන්නරුවේ ආරක්ෂක උපක්‍රම තර කරමින් සිටි බව කියැවේ. මේ දෙදෙනාම දඹදෙණියේ නැවත බලවත් වෙමින් සිටි සේනා විසින් පරාජය කරනු ලැබූහ. ඉන් පසු ඓතිහාසික වාර්තාවල මාඝ ගැන විස්තර සඳහන් නොවේ. ඔහුගේ ඉරණම අභිරහසක්ව පවතී.
ලංකා ඉතිහාසය-ලම්බකන්න

මානවම්ම (684-718) සිහසුන අත්පත් කර ගත්තේ පල්ලවවරුන්ගේ උදව්වෙනි. මානවම්ම හඳුන්වා දුන් පල්ලව අනුග්‍රහය ශත වර්ෂ තුනක් කල් පැවතුනේය. 9 වෙනි ශත වර්ෂය වන විට දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍යයන්වරු නැගී සිටීමත් සමග අනුරාධපුරය පිරිහීමකට ලක් විය. කෙසේ වෙතත් සිංහලයන් තවත් පාණ්ඩ්‍යයන්ට සතුරු කුමාරයෙකුගේ උදව්වෙන් පාණ්ඩ්‍ය දේශය ආක්‍රමණය කොට මදුරෙයි නගරය කොල්ල කෑහ. පස්වෙනි මහින්ද (982-1029) අනුරාධපුරයේ රජ කළ අන්තිම සිංහල රජු විය. 1007 දි ඔහු රුහුණට පලා ගිය නමුත් සොලීන් විසින් ඔහු අත් අඩංගුවට ගෙන සිර කළේය. ඔහු ඉන්දියාවේදීම මිය ගියේය.
චෝල අධිරාජ්‍ය

1 වෙනි මහා රාජ රාජ චෝලන්ද ඔහුගේ පුතා වු 1වෙනි රාජෙන්ද්‍ර චෝලන්ද සිංහල රජවරු සහ ලංකාව පුරා වෙනත් රාජධානිවල සිට අනෙකුත් උප රජවරුන්ද පරදවා මුළු ලංකාවම දෙමළ රාජ්‍යයක් යටතට පත් කළේය. පස්වෙනි මහින්ද රජුද ඔහුගේ පවුල ද අත්අඩංගුවට ගෙන චෝල නාඩු වෙත යවන ලදහ. ඉන්පසු ගතවුනු අවුරුදු 140 ක කාලය දිවයින පාලනය කරන ලද්දේ දමිළයන් විසිනි.
පොළොන්නරුව පාලනය

1 වැනි විජයබාහු (1055-1110) නැවත මුළු දිවයිනේම බලය අල්ලා ගෙන පොළොන්නරුව අග නගරය ලෙස තෝරා ගත්තේය. විජයබාහු රජු කාලිංග (ඔරිස්සා) දේශයේ රාජකීය පවුලක කුමාරිකාවක් දෙවෙනි බිසව ලෙස සරණ පාවා ගත් අතර වික්‍රමබාහු නම් පුතෙක්ද, රත්නවල්ලි නම් දියණියක් ද ලැබුවේය. ඔහුගේ සොහොයුරිය වු මිත්තා පාණ්ඩ්‍ය කුමරෙකුට සරණ පාවා දුන් අතර පුතුන් තිදෙනකු ලැබුවාය. පළමුවැන්නා මානාභරණ විය. ඔහු රත්නවල්ලි සරණ කර ගත්තේය. ඔවුන් දෙපලගේ පුතා වුයේ 1 වැනි පරක්‍රමබාහු (1153-1186) රජුය. විජයබාහු රජුගේ මුණුබුරා මෙන්ම සිංහල, පාණ්ඩ්‍ය, කාලිංග උරුමයක් ඇති මානාභරණගේ සහ විජයබාහුගේ දියණිය වූ රත්නවල්ලි යන දෙපලගේ පුතා වූ පරාක්‍රමබාහු බලසම්පන්න රජෙකු විය. ඔහුගේ ඉංජිනේරුමය හැකියාව නාවික බලය, කලා ශිල්ප, සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ සටහන් විශාල සංඛ්‍යාවක් වු ලේඛනවල සහ කයිට්ස්හි තිබෙන දෙමළ ලියවිල්ලක පවා තිබේ. ධර්මකිර්ති විසින් චූලවංශය ලියන ලද්දේ පරාක්‍රමබාහු යුගය දක්වා තොරතුරු අඩංගු කිරිම සඳහා මහාවංශය දිගු කිරීමක් වශයෙනි. අනුරාධපුර යුගයෙන් පසු ඇති වූ ඉතා වටිනා මහා යුගයක් ලෙස පරාක්‍රමබාහු යුගය සැළකෙයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Lambakanna
ලෝක වෙළඳ මධ්යiස්ථානයේ කඩා වැටීම

ලෝක වෙළඳ මධ්යiස්ථානයේ කඩා වැටීම




දකුණු කුළුණ කඩා වැටීමෙන් පසුව පහළ මැන් හැටන් ප්රeදේශය

ෆෙඩරල් තාක්ෂණික ගොඩනැගිල්ල හා ද්විත්ව කුළුණු කඩා වැටීම් හා අදාල ගිනි ආරක්ෂක පරීක්ෂණය හා WTC 7 අදාල ගිනි ආරක්ෂක පරීක්ෂණය මෙහෙයවනු ලැබුවේ එක්සත් ජනපද වාණිජ දෙපාර්තමේන්තුව හා ගුණාත්මක භාවය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ ජාතික ආයතනයයි. (NIST) මෙම පරීක්ෂණයේ අරමුණ වූයේ ගොඩනැගිලි කඩා වැටීමට හේතුව,මරණ හා තුවාල කරුවන්ගේ සංඛ්යානව , ලෝක වෙළඳ මධ්යිස්ථානය සැලසුම් කිරීමේදී හා කළමනාකරණයේදී අඩංගු වූ ක්රියයාපටිපාටීන් පිළිබඳ සෙවීමයි.

වාර්තා හුවා දක්වන පරිදි ද්විත්ව කුළුණුවල වානේ ආකෘතීන්හි ගිනි ප්රබතිරෝධී බව ගුවන්යානාවල ක්ෂණික ඝට්ටනය නිසා ඇති වූ අතර එසේ නොමැති වූයේ නම් කුළුණු ඍජුව පවතිනු ඇති බවයි. ප්රතධාන පරීක්ෂණයේ අධ්යූක්ෂකවරයාවන ජීන් කෝලි විසින් විචාරය කළ පරිදි “කුළුණු පුදුමාකාර ලෙස නිවැරදිව ක්රිරයා කළේය. ගොඩනැගිලි කඩා වැටීමට හේතුව වූයේ ත්රදස්තවාදීන් ගුවන්යානා නොව ඉන් අනතුරුව ඇති වූ ගින්නයි. එයින් පසුව ද කුළුණුවලින් තුනෙන් දෙකක් ඍජුව පවතින ආකාරය ඔප්පු විය” . ගින්න මගින් මහල්වලට ආධාරවන බැමි දුර්වල කළ අතර ඒ බැමි කඩා වැටීමට හේතු වේ. කඩාවැටෙන මහල් පිටත වානේ රාමු ඉදිරියට නැවෙන ලක්ෂ කරා යොමු කළේය. හර රාමූන්ටු හානිවීමෙන් පසුව ආධාරක බාහිර රාමුවලට ගොඩනැගිල්ල දරා සිටිය නොහැකි වූ අතර එය කඩා වැටීමට හේතු විය. මීට අමතරව කුළුණුවල සෝපානයන් බලපෑම් ඇති වූ ප්රිදේශවල ජනතාවට ඉක්මණින් ඉවත්වීමට උචිත පරිදි සවිගන්වා නොමැති බව වාර්තා විය. NIST ප්රවකාශ කළ පරිදි WTC 7 කඩා වැටීම පිළිබඳ අවසාන වාර්තාව වෙනමම වාර්තාවක් ලෙස නිකුත්වනු ඇත. මෙය Purdue විශ්ව විද්යාකලය මගින් කළ ස්වාධීන අධ්යතයනයන් මගින් තහවුරු කෙරිණි.

http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Collapse_of_the_World_Trade_Center