JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
දකුණේ පුනරුදය

දකුනේ පුනරැදය

1920 දි සහ 30 දී විලියම් ෆොල්කර්, කැලරින් ගෝර්ඩ්න්, ටෙනිසි විලියමස්, කැතරින් ඇන් පෝටර්, ඇලන් ටේට්, තෝමස් වුල්ෆ් සහ රොබර්ට් වාරෙන් වැනි කතෘවරැන්ගේ හා අනෙකුත් අයගේ ප්‍රකාශ වීමත් සමග දකුණු සාහිත්‍යයේ පුනරැදය ආරම්භ විය. ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධ්ය සහ වහලුන් අතර වු පරතරය නිසා කතුවරයන් දකුණේ පුනරැදයේ දී ඔවුන්ගේ රචකා කළ අභිප්‍රාය වුයේ දකුණ පිළිබදවය. 1920 තුලදී දකුණු සාහිත්‍යය 'වැන්ඩර්බ්ලට් විශ්ව විද්‍යාලය' 'ෆ්‍රයිටිවුස් යටතේ ඉතා ශක්තිමත් විය. 'එච්.එල්. මෙන්කෙන්ස්' ජනප්‍රියතාව ජාතය පුරා වර්ධනය වුයේ දකුනේ සාහිත්‍යයේ වටිනාකම නිපැදවීම ඌනකාව ඔහුගේ උපහාසාත්මක ලේඛනයන් තුලින් මතුකිරීමෙන් පාඨකයින් මවිතයට පත් කරවමිනි. 'ද සරා ඔෆ් ද බොසාර්ට්ස්' මැකෙන්ස් ලේඛනයන්ට ප්‍රතිඵල වුයේ, දකුණේ කෘෂිකර්මය (වැන්ඩර්බිල් මත බොහෝ අතර වු) අතීතයේ දකුණේ කෘෂිකර්මය නැවත කථා කල අතර, දකුණේ නාගරිකරණය සහ කාර්මිකරණයේ නැග්ම පිලීබදව වැළපුනේය. ඔවුන් නිර්මාණාත්මක බව සහ කාර්මිකරණයේ නැග්ම පිලිබදව වැළපුණේය. ඔවුන් නිර්මාණාත්මක බව සහ කාර්මිකරණය මගින් දකුණේ පුද්ගලයන්ට විවේකි ජීවිත චර්යාවක් අපේක්ෂිත කල නමුත් එය අනුකුල නොවීය. (කෘෂිකර්මයේ ලක්ෂණ නිර්මාණාත්මක සංවර්ධක බව හැගිණි.) 1919 දී සාහිත්‍ය සම්බන්ධ නොබෙල් ත්‍යාගය දිනු 'ෆොල්කර්' වැනි ලේඛකයින් සංඥා ප්‍රවාහයන් සහ සංකිරන ලේඛන තාක්ෂණයත් හදුන්වා දෙන ලදි. උදාහරණයක් ලෙස 'ඇස් අයි ලේ ඩයින්ග්' පොඩි පුතාගේ අභාවයෙන් පසු කථිකයන් පෙල ගැස්වීමෙන් වෙනසක් සිදු කළේය.

1930 අගදි 'මාග්‍රට් මිචෙල්ගේ' ‍'ගොන් විත් ද වින්ඩ්' යන දකුණු නවකතාව ප්‍රකාශයට පත් වීම දක්නට ලැබේ. 1937 දී ප්‍රකාශයට පත් වු නවකතාව හොදින් අලෙවි වන බවට වේගයෙන් පත් වු අතර ජනප්‍රිය චිත්‍රපටකට සමාන විය. දකුණේ සාහිත්‍ය බොහෝ වර්ගයන් තුල ප්‍රසිද්ධ විය. 'එසෙකියල්' වැනි ලමා පොත්, 1937 ප්‍රකාහයට පත් වු 'එල්විරා ගානර්' ලේඛකයා විසින් දකුනේ පිටත වු ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනා ගත්තේය.

1940 සිට දකුනේ සාහිත්‍යය වර්ධනය වුයේ ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිම් සංගමය තුලින් වු සමාජයීය සහ සාහිත්‍ය වෙනස්කම් තේමාවන් වැළද ගැනීමෙනි. තවද බොහෝ කාන්තාවන් සහ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ලේඛකයින් දකුණු සාහිත්‍යයේ කොටසක් ලෙස පිළිගැනනු අතම 'සොරා නිල් හර්ස්ටන්' 'ස්ටර්ලින් ඇලන් බ්‍රවුන්' සහ ‍'ඩොරි සැන්ඩර්ස්' ඇතැම් 'යුඩෝරා වෙල්ටි' 'ෆලැනර් ඔ කෝනර්' සහ 'කාර්සන් මැක්කියුලර්ස්' යන කාන්තාවන් ද ඇතුළත් විය. අනෙක් මෙම කාලය තුල හොදින් දන්නා දකු‍නු ලේඛකයින් ලෙස 'රෙනෝල්ඩ් ප්‍රයිස්', 'ජේම්ස් ඩිකේ' සහ 'වොල්කර් පර්සි' දැක්විය හැක. 20 වන ශතවර්ෂයේ ඉතා වර්ණනාවට පත් වු දකුණේ නවකතාව වන්නේ, 'හාර්පල් ලි' විසින් රචිත වු කිල් ටොකින්බර්ඩ් 1960 දී පුකාශනයෙන් පසු පුලිට්ස් සම්මානය දිනා ගත්තේය. .වත් 1960 දී ජනප්‍රිය නවකතාවක් වුයේ 'නිවු ඕර්ලින්ස් විසින් රචිත 'අ කොන්ෆෙඩර්සි ඔ‍ෆ් ඩියුන්සස්', ජෝන් කෙනඩි මුල්' 1980 තෙක් ප්‍රකාශයට පත් නොවුවද. 1981 දී 'පුලිට්සර් සම්මානය' දිනිමෙන් පසු ඇදහිම් සම්භාව්‍යයක් ලෙස පත් විය.
බ්‍රහ්ම

බ්‍රහ්ම (; සංස්කෘත: ब्रह्मा, IAST: Brahmā) හින්දු ත්‍රීමූර්තියට අයත් එක් දෙවියෙකි. හෙතෙම ලෝක නිර්මාතෘ ද වේ. ත්‍රීමූර්තියට අයත් අනෙකුත් දෙවිවරුන් වනුයේ විෂ්ණු සහ ශිව ය.

මෙහි දැක්වෙන බ්‍රහ්ම හින්දු වේදාන්ත දර්ශනයේ සදහන්වන විශ්වීය ආත්මය සේ සැළකෙන බ්‍රහ්මන් සමඟ පටලවා නොගත යුතු ය. වේදාන්ත දර්ශනය අනුව බ්‍රහ්මන් සහ ආත්මය එකක් ම වෙයි. විශ්වය තුළ පවතින පරමාත්මය බ‍්‍රහ්මන් වේ.

බ්‍රහ්මගේ භාර්යාව වනාහි ශිල්පශාස්ත‍්‍රයට අධිපති සරස්වතී දේවියයි. බ‍්‍රහ්ම බොහෝවිට වෛදික දෙවියෙකු ලෙස සැලකෙන "ප්‍රජාපතී" යනුවෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ.
සටහන්
හනුමාන්

හනුමාන් හින්දු ආගමේ දෙවියෙකු ලෙස ගෞරවයට පාත්‍ර වන වානාරයෙකි. රාමායණ වීර කාව්‍යයේ කේන්ද්‍රීය චරිතයක් වන හනුමාන්, රාම දෙවියන් කෙරෙහි ඔහුගේ නොසැලෙන භක්තිය නිසා සමරනු ලබන අතර ඔහු චිරංජීවියෙකු ලෙස සැලකේ. ඔහුගේ කතා රාමායණයේ පමණක් නොව මහාභාරතයේ සහ විවිධ පුරාණවල ද විස්තර කෙරේ.

වානාරයෙකු ලෙස, ඔහුට අඩක් වඳුරෙකුගේ අඩක් මිනිසෙකුගේ පෙනුමක් ඇත. සාම්ප්‍රදායිකව, හනුමාන් ජීවිත කාලය පුරාම බ්‍රහ්මචාරීව සිටිමින්, නිර්මලත්වයේ ගුණාංග මූර්තිමත් කරන අයෙකු ලෙස සමරනු ලැබේ. ආයුධයක් ලෙස ඔහු සෙංකෝලයක් (ගදාව) භාවිතා කරයි. ඔහු "ශක්තිය, වීර මුලපිරීම සහ ස්ථිරසාර විශිෂ්ටත්වය" ඔහුගේ ස්වාමියා වන රාම කෙරෙහි "ආදරණීය, චිත්තවේගීය භක්තිය" සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීම, ශක්ති සහ භක්ති යන දෙකම මූර්තිමත් කරයි. ඔහු ප්‍රඥාවේ සහ ධෛර්යයේ දෙවියා ද වේ. පසුකාලීන සාහිත්‍යයේ ඔහු සටන් කලාවන්, භාවනාව සහ ශාස්ත්‍රීය ක්‍රියාකාරකම්වල අනුග්‍රාහක දෙවියා ලෙස ඉඳහිට නිරූපණය කර ඇත. ඔහුගේ බාහිර වානර පෙනුම ඉක්මවා යමින්, ආත්ම දමනය, ඇදහිල්ල සහ අරමුණක් සඳහා කැපවීම පිළිබඳ ආදර්ශයක් ලෙස ඔහු ගෞරවයට පාත්‍ර වේ.

ඔහු සාම්ප්‍රදායිකව විශ්වාස කරනු ලබන්නේ ඔහුගේ උපතේදී සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කළ බව කියනු ලබන වායු සුළං දෙවියාගේ අධ්‍යාත්මික දරුවන් බවයි. ඔහු ඇති දැඩි කරන ලද්දේ ඔහුගේ පියා කේසරි සහ මව අංජනා විසිනි.
සටහන්
මූලාශ්‍ර
හෝලි උත්සවය

ඉන්දියාව සහ නේපාලය වැනි රටවල හින්දු ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන වසන්ත උත්සවය හෝලි යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය වර්ණෝත්සවය වශයෙන් ද හදුන්වනු ලැබේ.

උත්සවය ආරම්භ වනුයේ එලිමහනෙහි තනනු ලබන විශාල ගිනිමැලයක් මධ්‍යයේ හෝලිකා යනුවෙන් හැදින්වෙන යක්ෂණියක් පුලුස්සා දැමීමේ චාරිත‍්‍රයෙනි. මෙය ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ හදුන්වනු ලබනුයේ ‘කාම දහනම්’ යනුවෙනි.

ධූල්හෙන්ඩි යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන දෙවන දිනයේදී ජනයා එකිනෙකාට වර්ණවත් කුඩුවලින් කි‍්‍රඩාශීලීව දමා ගසමින් ගතකරති. කාලගුණය වෙනස් වෙමින් පවතින වසන්ත සමයේදී වයිරස් උණ වැනි රෝග පැතිරීමට ඉඩකඩ ඇති බැවින් ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන් විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධීය ශාකවලින් සාදාගනු ලබන එකී වර්ණවත් කුඩුවල රෝග වැලැක්වීමේ වැදගත් ගුණයක් ඇති බව ද පිළිගැනේ.

පසළොස්වක දින සිට පස්වන දිනයේදී වර්ණ පිළිබද මෙම උත්සවය නිමා කරමින් රංග පඤ්චමී නම් දිනය උදාවෙයි.

වර්ෂයේ පෙබරවාරි හෝ මාර්තු මාසවල අවසන් භාගයේදී දින දෙකක් තුළ හෝලි උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ ය.
සටහන්

හෝලිකා ආර්යන්ට විරුද්ව යුධ වැදුනු දේව මැවුම්වාදයට හා කුල වාදයට විරුද්ධවූ යක්ෂනියක් ලෙසද කියවේ. ඇය හිරණ්නම් යක්ෂයාගේ හා මානසගේ නැගනියයි. ඇය බමුණන් නොතකා හැරි බවත්, සුදුවස්ත්‍ර පමනක් ඇදීමට නියෝග කර පීඩාකාරි ලෙස ලෝකය පාලනය කල බවත් විශවාස කෙරේ. ඇගෙන් මිදීම හෝලි උත්සවයට පාදකවී ඇත.
පාර්වතී ප‍්‍රතිමාව

පාර්වතී දෙව`ගනගේ ප‍්‍රතිමා නිර්මාණය කිරීමේදී විවිධ ස්වරූප අනුගමනය කර ඇති බැවින් ඇයට ම ආවේණික සුවිශේෂ ලක්ෂණ කවරේද යන්න තේරුම් ගැනීම පහසු නොවේ. ශිව දෙවියන් සමග පෙනී සිටින කල්හි ඇය සුපිපුණු පියුමක් දරයි. එහිදී ඇය අභය මුද‍්‍රාව දක්වන අතර සිය දරුවෙකු උකුල මත ර`දවාගෙන සිටින්නීය. රූමත් බවෙහි ලක්ෂණයක් සේ සැළකෙන බැවින් ඉදිරිය බලාසිටින විශාල නෙත්වලින් වෙනත් දෙව`ගනන්ගේ ප‍්‍රතිමා සමන්විත වන නමුදු ගැඹුරු භාවනාවක යෙදී සිට ඉන් නැගී සිටි අයෙකුගේ වැනි වූ පාර්වතියගේ නෙත්වල රැු`දී ඇති ම`දක් මලානික ස්වභාවය ගුප්ත බවක් දනවයි. හින්දු ආගමික ති‍්‍රත්වයට අයත් දෙවිවරුන් දෙදෙනෙකු වන බ‍්‍රහ්ම සහ ඊශ්වරගේ භාර්යාවන් සේ සැළකෙන සරස්වතිය සහ ලක්ෂ්මිය හුදෙකලාව නිරූපණය කිරීම දක්නට ලැබෙන අතර ඔවුන්ගේ ම වූ අනුගාමී බැතිමතුන් පිරිසක් ද සිටිති. එහෙත් පාර්වතිය එවැනි තත්වයකින් පසුගිය ශතවර්ෂ ගණනාව තිස්සේ වුව ද නිරූපණය වී නොමැත.

පාර්වතී දෙව`ගන ඉතා ශෝභාසම්පන්නවත් අලංකාරවත් නිරූපණය කෙරේ. ඇයගේ වස්ත‍්‍ර අවබෝධය පිළිබ`ද වර්ණය සේ සැළකෙන කිරිසුදු පැහැය දරයි. සුදු පැහැය සියලූම වර්ණවල සංකලනයක් වන හෙයින් ඇය සියලූම ගුණවලින් සමන්විත බන බව එමගින් සංකේතවත් කෙරේ. මේ අනුව ඇය සත්ව, රජස්, තමස් යන ගුණ තුනෙන් යුතුවන හෙයින් ත්‍රෛගුණාත්මික ලෙස ද හැ`දින්වෙයි. අනෙක් අතට ඇය නිර්ගුණ ලෙස ද දැක්වෙයි. පාර්වතියට නෙත් තුනක් ඇත. ශිවගේ මෙන් හිස මුදුනෙහි කෙස් කළඹක් ද කේෂ කලාපයෙහි අඩස`දක් ද පැළ`ද සිටිනු දැකිය හැකි ය. 12 වන සියවස දක්වා කාලයට අයත්වන පල්ලව සහ චෝල ප‍්‍රතිමාවල පාර්වතී දෙව`ගන හැමවිට ම විවෘත ළැම පෙදෙසකින් සහ පැළ`ද සිටින පූන නූලකින් ද යුතුව නිරූපණය කර ඇත. විවෘත ළැම දේවත්වයේ සළකුණක් ලෙස පැරණි ඉන්දියාවේ සළකනු ලැබීය. ඇ`දුම්වලින් සංකේතවත් කරනුයේ ශාරීරික සහ ලෞකික බන්ධන වන අතර නිරුවත් බව මගින් බන්ධනවලින් තොර දේවත්වය දැක්වෙයි. ඉන්දියානු ආගමික ප‍්‍රතිමා පිළිබ`ද ශබ්ද කෝෂයෙහි ස`දහන්වන පරිදි පාර්වතිය සිය අත් සතරින් නවගුණවැලක් ද කැඩපතක් ද සීනුවක් සහ යම් පලතුරු විශේෂයක් ද දරන්නීය.

පාර්වතී දෙව`ගනගේ වාහනය ලෙස දක්වා ඇත්තේ දුර්ගා දෙව`ගනගේ මෙන් සිංහයෙකි. ඇතැම් විටෙක එය සිංහ ධෙනුවක් සේ ද නිරූපනය කර ඇත. කෙසේවෙතත් මහාගෞරී වැනි පාර්වතියගේ ඇතැම් ස්වරූපවලදී ඇයගේ වාහනය වනුයේ ශිවගේ වාහනය වන නන්දී නම් පූජනීය ගවයා ය.
වර්තමාන ලෝකයේ පූජනීය ගවදෙන්නු

හින්දු ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ පවත්වනු ලබන ආගමික වතාවත් හි එළකිරි අදත් වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකර ගනියි. දිල්ලිය වැනි ප‍්‍රධාන නගරවල පිහිටි කාර්ය බහුල වීදිවල පවා ගරු ගාම්භීර ලෙස ගවදෙන්නු නිදහසේ සැරිසරති. ඔවුනට කිසියම් ආහාරයක් හෝ පළතුරක් දීමට ලැබීම ඇතැම් දෙනා මහත් භාගයයක් කොට ද සළකති. ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීම තහනම් කර ඇති ප‍්‍රදේශවලදී කිසියම් පුද්ගලයෙකු ගවදෙනක ඝාතනය කිරීම හෝ ඇයට තුවාලයක් සිදු කිරීම ඒ පුද්ගලයා සිරගත කළහැකි වරදක් වෙයි.
ගවඝාතනය පිළිබද වර්තමාන තත්වය

බටහිර බෙංගාලය සහ කේරළය යන ප‍්‍රාන්ත දෙක හැරුණුවිට ඉන්දියාවේ අනෙකුත් ප‍්‍රදේශවල ගවදෙනුන් ඝාතනය කිරීමට අවසර දෙනු ලැබ ඇත්තේ යම් යම් සීමාවන්ට යටත්ව ය. ප‍්‍රාදේශීය දේශසීමා හරහා ඝාතනය කිරීම පිණිස දෙනුන් ප‍්‍රවාහනය කිරීම තහනම් වුව ද ඝාතනය සදහා මෙම ප‍්‍රාන්ත වෙත දෙනුන් ගෙනයාම් නිරතුරුව සිදුවෙයි. මුම්බායි වැනි මහා නගරවල පෞද්ගලික ඝාතනාගාර ද කි‍්‍රයාත්මක වෙයි. ඉන්දියාව තුළ නීත්‍යානුතූල ගවඝාතනාගාර 3,600 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වන අතර නිත්‍යානුකූල නොවන ඝාතනාගාර 30,000 ක් පමණ කි‍්‍රයාත්මක වෙතැයි ගණන් බලා ඇත. ඒවා වසා දැමීමට දරන ලද ප‍්‍රයත්න ද දැඩි ලෙස අසාර්ථක වී ඇත.
සටහන්

|
Sacred_cow
|-
සන්‍යාස

හින්දුසමය අනුව සන්‍යාස යනු ගෘහස්ත ජීවිතය අතහැර දැමීමේ ප‍්‍රතිපදාවය. මෙය වර්ණධර්ම හා ආශ‍්‍රම ධර්ම පද්ධතියේ උසස්තම සහ අවසන් අදියර වෙයි. සාම්ප‍්‍රදායිකව මෙම තත්වයට පත්වනුයේ වයස අවුරුදු පනහක් හෝ එයට වඩා වයස්ගත වූ පුද්ගලයෝ ය. නොඑසේ නම් සිය ඉදිරි ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන් ම අධ්‍යාත්මික ගවේෂණය සදහා කැප කිරීමේ අභිප‍්‍රායයෙන් යුතු තරුණ තවුසෝ ය. සන්‍යාස දිවියට පත්වන පුද්ගලයින් සන්‍යාසී ලෙස හෝ සන්‍යාසින් යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ.
සන්‍යාස යන සංස්කෘත වදනෙහි අරුත වනුයේ ගිහිගෙය අතහැර යාම හෝ අතහැර දැමීම ය.

සමාජ ආගමික සන්දර්භය තුළ සන්‍යාසී වර්ග ගණනාවක් ඇත. සාම්ප‍්‍රදායිකව විවිධ මට්ටමේ පිළිවෙත් පුරණ ආරණ්‍යවාසී තවුසන් සතර වර්ගයකි. මෑත ඉතිහාසය තුළ ඒකදණ්ඩ සහ ති‍්‍රදණ්ඩ යනුවෙන් හැදින්වෙන කහ සිවුරු හැදගත් තවුසන් වර්ග දෙකකි. මෙයින් පළමුවැන්න ශංඛකරාචාර්ය සම්ප‍්‍රදායට අයත් වන අතර දෙවැන්න විවිධ වෛශ්නව සම්ප‍්‍රදායවලට අයත් වූවෝ වෙති. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු වූ සිද්ධාන්ත සරස්වතී විසින් මෙකී සම්ප‍්‍රදායයන් බටහිර ලෝකයට හදුන්වා දෙනු ලැබ ඇත.

සන්‍යාසී ජීවිතය කිසිදු වස්තුවක් හිමිකරගැනීමෙන් තොරව යෝග භාවනා ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතවෙයි. කෙසේවෙතත් ඇතැම් සම්ප‍්‍රදායනට අනුව තෝරාගත් දෙවි කෙනෙක් විෂයයෙහි යාඥාකිරීම මගින් භක්තිය හෙවත් භක්ති භාවනාව ප‍්‍රගුණ කිරීමෙන් ගතකරනු ලැබේ. භක්තිපූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය ලැබෙනුයේ දෙවියන් හා එක්වීමෙන් වන අතර යෝග පූර්වක සම්ප‍්‍රදායයන්හි විමුක්තිය වනාහි ඉහල ම චිත්ත සමාධිය පිළිබද අනුභූතිය යි. අද්වෛත සම්ප‍්‍රදාය අනුව සියලූ ම අවිද්‍යා දුරලීම සහ බ‍්‍රහ්මන් හා ආත්මන් එකක් ම බව අවබොධ කර ගැනීම විමුක්තිය වන්නේ ය.
කි‍්‍රෂ්ණ විසින් භගවද්ගීතාවේදී සනයාස යන්න විස්තර කරනු ලබනුයේ මෙසේ ය.

ලෞකික ආශා පදනම් කරගත් සියලූම කි‍්‍රයා අතහැර දැමීම ප‍්‍රාඥයෝ සන්‍යාස යනුවෙන් හදුන්වති. සියලූ ම කි‍්‍රයාවන්ගේ ප‍්‍රතිඵල අතහැර දැමීම ත්‍යාග යනුවෙන් ද ප‍්‍රඥාවන්තයෝ හදුන්වති.
ක්‍ෂුද්‍ර (හින්දු)

ඓතිහාසික හින්දු සමාජය සාම්ප‍්‍රදායිකව බ‍්‍රාහ්මණ , ක්ෂති‍්‍රය, වෛශ්‍ය සහ ක්ෂුද්‍ර යනුවෙන් පන්ති හෙවත් වර්ණ සතරකින් සමන්විත වූ අතර එයින් සතර වැනි වර්ණය ක්ෂුද්‍රයෝ විය. පශ්චාත් වෛදික ඉන්දීය සමාජය තුළ ක්ෂුද්‍රයින්ට පැවරී තිබුණු කාර්යභාරය වූයේ මෙහෙකරුවන් ලෙස සේවය කිරීම ය.
ආරම්භය

ඉන්දු ආර්ය භාෂාවන්හි හෝ මුල් කාලීන ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවන්හි වචන තුළින් අනෙකුත් වර්ණවල ප‍්‍රභවය සොයා ගතහැකි වුව ද ක්ෂුද්‍ර යන වචනයෙහි මූලය ඒ තුළින් පැහැදිලිව දැකගත නොහැකි ය. ඉරාණීය පැරණි ආගමික ග‍්‍රන්ථය වන අවෙස්තාවෙහි ජන කණ්ඩායම් කිහිපයක් ගැන සදහන් වෙතත් කිසියම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් ගැන එහි සදහන් නොවේ. ක්ෂුද්‍ර ජනයා ඇතැම් විට හදුන්වනු ලබන දාස , දස්‍යුස් හෝ පානී යන වදන් අයිරානීය ඒවා විය. දාස යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ කිසියම් ගෝත‍්‍රයකි. යම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් සම්බන්ධයෙන් පැරණි ඉන්දීය ග‍්‍රන්ථ තුළින් ද පිළිබිඹු නොවන අතර ක්ෂුද්‍රයින් සමාජයේ එක්තරා කොටසක් ලෙස පමණක් සලකන ලද බව ද පෙනී යයි.
නිරුක්තිය

ක්ෂුද්‍ර යන වදනෙහි නිරුක්තිය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි. වේදනාවෙන් පෙළෙන එහෙයින් මානසික හෝ කායික සහනයක් අවශ්‍ය පුද්ගලයා යන්න එහි මුල් අරුත ලෙස ගත හැකි වන හෙයින් ක්ෂුද්‍ර යන්න කවර පුද්ගලයෙකු වුව ද ඇමතිය හැකි වදනක් වන නමුත් පසු කාලයේදී එය කිසියම් වර්ණයක් හෙවත් සමාජ පන්තියක් හදුන්වන වදනක් බවට පත්විය. තව ද ඍග්වේදයෙහි පුරුෂ සූක්තය අනුව ක්ෂුද්‍රයෝ උපත ලද්දේ මහා පුරුෂගේ හෙවත් බ‍්‍රහ්මගේ පාදයෙනි (පද්භ්‍යාම් ක්ෂුද්‍රෝ අජායත). ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නිරත බ‍්‍රාහ්මණයෝ බ‍්‍රහ්මගේ මුවින් ද පාලන කටයුතවල නිරත ක්ෂති‍්‍රයයේ බ‍්‍රහ්මගේ බාහුවෙන් ද වාණිජ කාර්යයන්හි නිරත වෛශ්‍යයෝ ඔහුගේ කලවායෙන් ද ජනිත වූ බව සදහන් වන බැවින් පාදයෙන් උපන් ක්ෂුද්‍රයෝ සමාජයේ අනෙකුත් සියලූ ම ජන කණ්ඩායම්වලට සහාය වන පිරිසක් බව යථෝක්ත ප‍්‍රකාශයෙන් සංකේතවත් කෙරේ. අවාසනාවකට මෙන් යථෝක්ත වේද මන්ත‍්‍රය වරදවා අර්ථකථනය කිරීම නිසා නූතන හින්දු සමාජය තුළ ඇතැම් විට නොසන්සුන් බව හා අවුල් වියවුල් ඇතිවන අවස්ථා ද දැකිය හැකිය.
සටහන්
ස්මෘති

ස්මෘති හෙවත් ‘මතකයෙහි පවත්නා දේ’ යනුවෙන් හදුන්වනු ලබනුයේ සුවිශේෂ හින්දු ආගමික ග‍්‍රන්ථ සමූහයකි. ස්මෘති යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් ශ‍්‍රැතියට අයත් නොවන ග‍්‍රන්ථ හදුන්වන බැවින් ඒවා අධිකාරීත්වයෙන් ශ‍්‍රැතියට වඩා ද්විතීයික ලෙස සළකනු ලැබේ.


වර්ගීකරණය

ස්මෘති ග‍්‍රන්ථ වර්ගීකරණය කිරීම විවාදාත්මක කරුණක් වන අතර දැනට යෝජිත වර්ගීකරණ සම්බන්ධයෙන් පවා ගැටලූ පවතී. එයින් එක් වර්ගීකරණයක් පහත දැක්වෙයි.


1. ධර්මශාස්ත‍්‍ර හෙවත් නිති : මෙය ග‍්‍රන්ථ 18 කින් සමන්විත වන අතර එක් එක් ග‍්‍රන්ථය ඒ ඒ යුග හා සම්බන්ධ වේ.


2. ඉතිහාස : මෙහි ග‍්‍රන්ථ 4 කි. මහා කාව්‍ය හෝ මහාභාරත වීරකාව්‍ය සහ රාමායණය එයට අයත් වෙයි.


3. පුරාණ : ග‍්‍රන්ථ 18 ක් මගින් මෙය නියෝජනය වෙයි. මේවා ද්විතීයික ආගමික ග‍්‍රන්ථ සේ සැළකෙන අතර විෂ්ණු හෝ ශිව දෙවියන් වෙත විශේෂ අවධානය යොමු කරමින් සම්පාදනය වී ඇත.


4. වේදාංග : මෙය ශික්ෂා, ව්‍යාකරණ, චන්දස්, නිරුක්ත, ජ්‍යොතිෂ සහ කල්ප යන සය වර්ගයක ලේඛණවලින් සමන්විත ය.


5. ආගම හෙවත් ධර්ම : මෙය වෛෂ්ණව, ශෛව සහ සක්ත යන ප‍්‍රධාන අංශවලින් යුක්ත ය. තව ද මෙය මන්ත‍්‍ර, තන්ත‍්‍ර සහ යන්ත‍්‍ර යනුවෙන් ද වර්ග කළ හැකි ය.


6. දර්ශන : මෙය දාර්ශනික චින්තන නිකාය සයක් මගින් නියෝජනය කෙරේ. එනම් න්‍යාය, වෛශෙෂික, සාංඛ්‍ය, යෝග, පුර්ව මීමාංසා සහ උත්තර මීමාංසා යනුවෙනි.
පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත්

පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත්

මැනැවින් ඉටුකෙරෙන පූජවකදී පහත දැක්වෙන පියවර අනුගමනය කෙරේ.
1. දේවාරාධනය
2. පිළිගැන්වීම
3. ආයාචනය
4. නිමකිරීම
5. ධෝවනය සහ බෙදාදීම

ආරාධනය
දේවාලයක් තුළ පිහිටි ප‍්‍රතිමාවක් හෝ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් හෝ දෙවියන්ට ආරාධනය කිරීම පළමුව සිදු කරනු ලැබේ. මෙකී තාවකාලික සංකේතය ප‍්‍රතිමාවක් හෝ දෙවියන් සංකේතවත් කෙරෙන පහත දැක්වෙන අංගවලින් එකක් හෝ විය හැකිය.
x භාෂාවේ සහ ඥානයේ දෙව`ගන වන සරස්වතිය වෙනුවෙන් තීන්ත භාජනයක්, පෑනක් සහ මල් කිනිත්තක්.
x ශිව වෙනුවෙන් ශෛලමය ශිව ලිංගයක්
x විෂ්ණු වෙනුවෙන් හැඩ ගැන් වූ පාෂාණයක්

කෙසේවෙතත් බොහෝ පූජාවන්හිදී ගංගා නදියේ ජලයෙන් පුරවාගත් මැටි කලයක් සහ අඹ කොළ මත තබන ලද පොල් ගෙඩියක් සංකේතයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. ඇතැම් පූජාවන්හිදී ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ම භාවිත කරන අතර පූජාව පවත්වනු ලබනුයේ කවර දෙවි කෙනෙක් වෙනුවෙන් වුව ද සංකේතාත්මකව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි.

පිළිගැන්වීම


පූජා භාණ්ඩ දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමේදී දෙවියන් පිළිගැනීම සහ පූජා භාණ්ඩ ඔවුන්ට කැපකිරීම පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙල අනුව සිදු වෙයි.
1. ආසනයක් පිළිගැන්වීම
2. පා ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම
3. අත් ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම
4. පානය පිණිස පැන් පිළිගැන්වීම
5. ස්නානය කරවීම
6. සිරස ස්නානය කරවීම
7. අසුන් ගැන්වීම
8. ඇ`දුම් පූජා කිරීම
9. පූන නූල පැළ`දවීම
10. ස`දුන් ආලේපය පූජා කිරීම
11. සහල් පූජා කිරීම
12. පුෂ්ප පූජා කිරීම
13. ස්තෝත‍්‍ර ගායනය
14. සුව`ද දුම් පූජා කිරීම
15. ආලෝක පූජා කිරීම
16. ආහාර පූජා කිරීම
17. පළතුරු පූජා කිරීම
18. බුලත් පූජා කිරීම

මේ සියල්ල ඉන්දීය සමාජය තුළ ගෞරවණීය අමුත්තෙකු විෂයයෙහි සිදු කෙරෙන සංග‍්‍රහ වේ.
‘එතෙ ගන්ධපුෂ්පේ ... නමඃ. ඕම් ... නමඃ. එතෙ ආධිපත්‍යෙ ශී‍්‍ර විෂ්ණවෙ නමඃ. ’ යන සරළ ගායනයකින් ද පූජාව සමන්විත වෙයි. සියලූම පූජාවන්ගේ අධිපතීත්වය විෂ්ණු බව පිළිගැනෙන හෙයින් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. ආහාර පූජා කිරීම වඩාත් විසිතුරු ලෙස සිදුකෙරේ. ආහාර පූජා කිරීමේදී ඒවා රතු වස්ත‍්‍රයකින් ආවරණය කිරීම ද කරනු ලැබේ.

ආයාචනය
පූජාවන්හි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක අංගය ආයාචනය සේ සැළකිය හැකිය. ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ සජ්ඣායනය, භක්ති ගීත ගායනය සහ නර්තනය ද මන්ත‍්‍ර ගායනයෙහි යෙදෙමින් පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම ද මෙයට අන්තර්ගත වෙයි.

නිමකිරීම
යහපත අයැදිමින් ද වරදක් සිදුවූයේනම් කමාව අයැදිමින් ද සියලූම පූජා භාණ්ඩ දෙවියන් උදෙසා නැවත වරක් කැප කරමින් දෙවියන් වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම මෙහිදී සිදුවෙයි. සක් පිඹීම, ඝන්ඨා නාදකිරීම සහ බෙර වාදනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ.

ධෝවනය සහ බෙදාදීම
දෙවියන්ට ආරාධනය කරනු ලැබූයේ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් නම් එය ජලයෙහි ගිල්වා ධෝවනය කිරීම පිණිස විශේෂ උත්සවයක් පවත්වනු ලැබේ. පූජාවෙන් අනතුරුව ප‍්‍රසාද යනුවෙන් හ`දුන්වනු ලබන පූජා භාණ්ඩ බැතිමතුන් සහ පූජකයින් වෙත බෙදා දීම සිදු වෙයි.
හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය

හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පය : සංකේත

හින්දු ප්‍රතිමා ශිල්පයෙහි දැක්වෙන හින්දු දෙවිදේවතාවෝ, පුරාණෝක්තීන්හි පිළිබිඹුවන චරිත සහ ඒ හා සබැඳි සංකේත කිහිපයක් පහත දැක්වෙයි.

දෙවියා හෝ දේවතාවා අදාල සංකේතය සටහන

බ්‍රහ්ම පියුම,හංසය ලෝක නිර්මාණය පිළිබද සංකේතය

විෂ්ණු පියුම,නාග,චක‍්‍රය,සක්ගෙඩිය, යගදාව,නිල් පැහැය

ශිව තෙවැනි ඇස,නාගයා, අඩසඳ, බෙරය, දිවිසම, ත්‍රිශුලය,ශිවලිංගය,


ලක්ෂ්මී පියුම, බකමූණා ධනය හා සෞභාග්‍ය පිළිබඳ සංකේතය

පාර්වතී සිංහයා සරුබව පිළිබද සංකේතය,

ශිවගේ භාර්යාව සරස්වතී පියුම, මයුරා, හංසයා. වීණාව, සුදු පැහැය ඉගෙනුම සහ කලාවපිළිබඳ සංකේතය

රාමා දුන්න සහ ඊතලය ධාර්මිකත්වය පිළිබඳ සංකේතය,

විෂ්ණුගේ අවතාරය ක්‍රිෂ්ණා ගවදෙන, කිරි, වස්දණ්ඩ මයුර පිහාටු, නීලකාල වර්ණය

විෂ්ණු ගේ අවතාරය ගනේෂ මූෂිකයා (මීයා ) ශුභ අනාගතය පිළිබඳ සංකේතය

හනුමන් යගදාව භක්තිය පිළිබඳ සංකේතය,

ශිවගේ අවතාරය
හින්දු සක්‍රමේන්තු

හින්දු සක්‍රමේන්තු යනු හින්දු භක්තිකයින්ට උතුම් වු භෞතික වස්තූන් හෝ සළකුණුයි. බොහෝ විට මේවා පූජා කටයුතු ඇතුළු ආගමික කටයුතු වලට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වේ.
තිලකය

නළලේ හෝ ශරීරයේ වෙනත් තැනක අඳිනු ලබන සළකුණකි. මෙය ආගමික භක්ති පෙන්නුම් කරන ලකුණක් සේ සැළකේ. හින්දු භක්තිකයන් නිතරම තිලක තබන අතර, උත්සව අවස්ථාවලදී විශේෂයෙන්ම තිලක තබයි. තිලකයේ හැඩය අදහනු ලබන දේවතාව අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස "U" හැඩති තිලකය විෂ්ණු භක්තිකයන් තබනු ලබන අතර, ශිව භක්තිකයන් සමාන්තර ඉරි තුනක් ලෙස තිලක තබනු ලබයි. මේවා කහ, සාදිලිංගම්, අරන් කහ, මැටි හා අළු භාවිතා කර තබනු ලබයි.


විවාහක හින්දු කතුන් විවාහය හැඟවීමට අලංකාර සාදිලිංගම් තිත් හෝ බිංදු නළල මත තබනු ලබයි. මෙය බටහිර රටවල භාවිතා වන මඟුල් මුදුවට සමාන වේ. දකුණු ඉන්දියානුවන් මෙය "පොට්ටු" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. "පොට්ටු" හෝ "තිලක" තබන ස්ථානය, හැඩය, ප්‍රමාණය අදහනු ලබන දෙවියන් අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස උතුරු ඉන්දියානු තිලකය කොණ්ඩය සමඟ මදක් පහළින් තබනු ලබන අතර දකුණු ඉන්දියානුවන් එය ඇහිබැමි අතර මැදින් තබයි. නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ (වි‍ශේෂයෙන් බටහිර බෙංගාලයේ) විශාල තිලක දුර්ගා දේවියට ඇති භක්තිය පෙන්නුම් කිරීමට නළල මත තබනු ලබයි.
විභූති

විභූති යනු ගින්දර සම්බන්ධ වන්නා වු පූජා ක්‍රම වලින් ලබාගන්නා ශුද්ධ අළුයි. ගින්දරෙන් ඇතිවන්නා වු අළු ස්වභාවිකවම පවිත්‍ර ලෙස සැළකේ. මෙම අළුවලින් නළලේ සමාන්තර ඉරි තුනක් අදිනු ලැබේ. ඉන් පෙන්නුම් කරන්නේ ශිව භක්තියයි. සමහරක් හින්දු බැතිමතුන් මෙම ඉරිතුන මත "U" සළකුණක් තබයි. මෙය මිශ්‍ර ලෝහයෙන් අඳිනු ලැබේ. මෙමඟින් ශිව - විෂ්ණු සංයෝගය දැක්වේ.


ශරීරයෙහි හටගැන්ම දුවිලි හා අළුවලින් බවද, එය නැවතත් අළු හා දුවිලි බවට පත්වන බවද, අළු ශරීරයේ ආලේපයෙන් පෙන්නුම් කරයි. අළු යනු අස්ථිරත්වයේ සළකුණයි. මේ අතර ඇති අන්සියල්ල මායාවකි.


විභූති ගැල්වීමෙන් පෙන්වනුයේ එම පුද්ගලයා නරක සිතුවිලි මැඬලන බවත්, (රාගය,වෛරය, ඊර්ෂ්‍යාව, තණ්හාව) එසේ නොකලහොත් දුක් කරදර ඇතිවන බවත් දන්නා බවයි.
රුද්‍රාක්ෂ

මේවා රුද්‍රාක්ෂ ගසෙන් ලබා ගන්නා ඇටවේ. හින්දු පුරාණ කතා අනුව මෙය ශිව දෙවියන්ගේ (රුද්‍ර ලෙසද හඳුන්වයි) කඳුළු නිරූපණය කරයි. මේවා මාලයක් ලෙස අමුණා සකසා ගන්නා කොන්තය (අක්ෂමාලාව) යාතිකා කිරීමේදී හෝ භාවිතා කිරීමේදි භාවිත කරයි.
තයි පොංගල්

තයි පොංගල්

තයි පොංගල් යනු දෙමළ ජනයා විසින් පවත්වනු ලබන උත්සවයකි. තමිල්නාඩු වැනි දෙමළ ජනයා බහුතරයක් වෙසෙන පෙදෙස් මේ ස`දහා වැඩි ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.

කිරි ඉතිරවීම මෙහිදී දැකිය හැකි විශේෂ සිද්ධියකි. මැටි කලයක දමා කිරි ඉතිරවීම පවුලේ අනාගත සෞභාග්‍යය සනිටුහන් කරන්නක් ලෙස මෙහිදී සළකනු ලැබේ.

තයි පොංගල් කාෂිකාර්මික අස්වැන්න හා සම්බන්ධ උත්සවයක් වේ. සෞභාග්‍යය ල`ගා කරදුන් සොබාදහමට තුති පුදකිරීම මෙහි ප‍්‍රධාන අරමුණ සේ සැළකිය හැකි ය.

මෙම උත්සවය සාමාන්‍යයෙන් ජනවාරි 14 හෝ 15 යන දින වලදී පැවැත්වෙයි.

භොජන සංග‍්‍රහ පැවැත්වීම, ත්‍යාග ප‍්‍රදානය සහ නෑ හිතවතුන්ගේ නිවෙස්වලට ගොස් ඔවුන් සමග සුහදතාව වර්ධනය කරගැනීම මෙහිදී දැකිය හැකි විශේෂ සිද්ධීන් වේ.
බිසෝ කොටුව

වැවකින් ජලය බෙදා හැරිමේදි ඇති විය හැකි පීඩනයෙන් වේල්ල ආරක්ෂා කර ගැනීමේදි උපක්‍රමයකි. චුල වංශයට අනුව බිසෝ කොටුව කොටස් 03 කට බෙදේ.
# වැවෙන් ළිඳට වතුර බසින බෝක්කුවක්
# ළිඳේ සිට බන්ධනයෙහි පිටස්තර බෑවුමෙහි අඩිය දක්වා බඳින ලද ජලය පිට කරන ‍‍බෝක්කුවක්
# ගැඹුරට කනින ලද විවෘත ඝෘජුකෝණාස්‍ර ළිඳක් හෝ වළක් බිසෝ කොටුවේ දිය මුදා හරිනු ලබන දොරෙහි විවරය ලොකු කිරීමට හෝ කුඩා කිරීමට ඔසවන හා පහත් කරන උපකරණය"මොහොල,නම්වේ.

වැවක තියෙන විශිෂ්ඨතම නිර්මාණය තමයි බිසෝ කොටුව කියලා කියන්නෙ. බිසෝ කොටුව කියන්නෙ වැවේ පතුලෙ නිර්මාණය කරලා තියෙන හරි හතරැස් ලිදකට. ලිදේ එක පැත්තක තියෙන සිදුරකින්, වැව් ජලය ඇතුල් වෙනවා. ඊටම ප්‍රති විරුද්ධ දිශාවේ තියෙන සිදුරෙන් ඒ වැව් ජලය, ගල් නළයක් හරහා සොරොව්වට යනවා. බිසෝ කොටුව හැම වෙලේම වතුරෙන් පිරිලා තියෙන්නෙ.

සොරොව්ව අරින කොට, බිසෝ කොටුව ස්වයoක්‍රීය විදිහට ලීවරයකින් (මොහොල) ක්‍රියා කරන්න ගන්නවා. ඊට පස්සෙ සොරොව්වට ජලය ගෙනියනවා. බිසෝ කොටුව නිසා වැවේ වතුර ගලාගෙන යෑමේ වේගය පාලනය වෙනවා. ඒ කියන්නේ වතුර පීඩනයට බාධකයක් එල්ල කරනවා. ඒකෙන් වැවේ බැම්ම ආරක්ෂා වෙනවා. මේ වගේ විශ්මිත නිර්මාණයක් ලෝකයේ කිසිම රටක නෑ. මේක දැකලා බ්‍රිතාන්‍යයේ පුරාවිද්‍යාඥයන් හිටන් පුදුම වුණා.


පරණවිතාන මහතා දක්වන්නේ සොරොව්ව හරහා බැහැර කරනු ලබන වැව් ජලයේ වේගය බිඳ දැමිම බිසෝ කොටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය බවයි
හේමරත්න ලියනආරච්චි

හේමරත්න ලියනආරච්චි (1938 ජුනි 12 - 2011 ඔක්තෝබර්) ශ්‍රී ලාංකික නවකතාකරුවෙකි, කෙටිකතාකරුවෙකි, පරිවර්තකයෙකි, විචාරකයෙකි. ඔහු පාදඩයකුගෙන් (1965), අන්තිම දා (1967), හා මම රාත්‍රිය වෙමි යන නවකතා තුනෙහිත්, මතක සටහන් (1964), හා සපුමල්ගේ ලෝකය (1991) යන කෙටිකතා සංග්‍රහ දෙකෙහිත් කතුවරයා ය. මීට අමතරව ඔහු ‍ෂේක්ස්පිය‍ර්ගේ සමකාලීන ශ්‍රේෂ්ඨ නාට්‍ය රචකයෙකු වූ ක්‍රිස්ටෝෆර් මාර්ලෝගේ Dr. Faustus නමැති කෘතිය සිංහල නාට්‍ය අනුමණ්ඩලයේ ආරාධනයක් පරිදි "ෆෝස්ටස්" නමින් සිංහලට පෙරළන ලදුව 1999දී සංස්කෘතික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් පළ කෙරිණ.

ගුරුවරයෙකු වශයෙන් හා පේරාදෙණිය ගුරු විදුහලෙහි ඉංග්‍රීසි භාෂාව හා සාහිත්‍යය පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයෙකු වශයෙන් සේවය කළ හේමරත්න ලියනආරච්චි මහතා විශ්‍රාම යන විට පේරාදෙණිය ගුරු විද්‍යාලයේ අධිපතිව සිටියේ ය.

බටහිර සාහිත්‍යයේ විචාරයේ ඉතිහාසය නමින් සිළුමිණ පුවත්පතට ඔහු ලියූ ලිපි පෙළ පාඨක-විචාරක දෙපක්ෂයේ ම ඇගැයීමට පාත්‍ර විය. 2011 ඔක්තෝබර් මස අභාවප්‍රාප්ත වන විට හෙතෙම එම ලිපි පෙළ පොතක් වශයෙන් මුද්‍රණය කිරීමට සූදානම් වෙමින් සිටියේ ය. ඊට අමතර ව ගමේ උදවිය නමැති කෙටිකතා සංග්‍රහයක් ද ග්‍රීක පුරාණෝක්ති පිළිබඳ විශ්ව කෝෂයක පරිවර්තනයක් ද පළ කිරීමට නියමිත ව පැවතිණ.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:1938 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ
මහරගම

මහරගම යනු කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නගරයකි. එය කිරුලපන සිට දිවෙන A4 හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ සිට 15 කි.මී. දුරකින් ද නුගේගොඩ හා කොට්ටාව අතර පිහිටි නගරයක් වන අතර පිළිකා රෝහල පිහිටා ඇත්තේ ද මෙම නගරයේ ය. වර්තමානයේ මහරගම නගරය පාළනය වන්නේ මහරගම නගර සභාවෙනි. 1958 ‍පෙබරවාරි මස 15 ‍වෙනි දින ‍කෝට්ටේ ගල්කිස්ස ගම් සභා‍වේ දියුණූ කළ ප්‍රදේශයක් ‍ලෙස ගැසට් පත්‍රයක් මඟින් ප්‍රකාශයට පත්කර මහරගම සුළු නගර සභා‍ව ස්ථාපනය කර ඇත. මුලින් ‍කොට්ඨාශ ගණන 6 ක් වූ අතර මාම්‍‍‍පේ කැස්බෑවට අයත් ‍ගොඩිගමුව පන්නිපිටිය ප්‍රදේශ එකතු කිරී‍මෙන් 1965 වර්ෂ‍යේ පමණ ‍කොට්ඨාශ අටකින් යුත් සුළු නගර සභාවක් බවට පත්කර ඇත. මහරගම පමුණුව පුදේශය රෙදිපිළි පිලිබඳව ලංකාවේ ඉහලම වානිජ නගරය වේ. මෙහි ව්‍යාපාරික කටයුතු ඇරඹෙන්නේ පාන්දර 4.00ට පමනය. මේ වේලාවේ දී සාමාන්‍ය ජනයාගේ අවශ්‍යතා සඳහා ව්‍යපාරිකයන් විශාල පිරිසක් ද ගැනුම්කරුවන් විශාල පිරිසක් ද දැකගත හැකිය.
පෙ.ව 9.00 වන විට මෙම ව්‍යාපාරිකයන් ඉවත්ව යන අතර මධ්‍යම පාන්තිකයන් සඳහා ව්‍යාපාර ඇරඹෙයි.
නගරයේ සිට වෙනත් ප්‍රධාන නගර වෙත ධාවනය වන බස්රථ ගණනාවකි. කොට්ටාව මාතර අධිවේගී මාර්ගයේ ගාල්ල සහ මාතර නගර වෙත සෑම මිනිත්තු කිහිපයකට වරක් බස්රථ ධාවනය කෙරේ.
පිලිකා රෝහලට පැමිනෙන්නන් සඳහා මහනුවර ඇඹිලිපිටිය සූරිය වැව නාවලපිටිය,හැටන් ආදී ප්‍රදේශකරා බස් රථ ධාවනය වේ. කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය දිවෙන්නේද මහරගම නගරය මධ්‍යයෙනි. නාවින්න, මහරගම, පන්නිපිටිය, කොට්ටාව, මාලපල්ල ආදී දුම්රිය ස්ථාන මහරගම නගරසභා බල ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.
නගරයේ සහ ආසන්නයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථාන කිහිපයක්

* ජාතික තරුන සේවා සභාව
* ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය
* පිළිකා රෝහල
* නාවින්න ආයුර්වේද පර්යේෂණ ආයතනය
* කොට්ටාව-මාකුඹුර අධිවේගී මාර්ග පිවිසුම
* කැලණිවැලි දුම්රිය මාර්ගය
* පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය
නගරයේ සහ නගරයේ අවට පිහිටි ප්‍රධාන පාසල්

* ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ විදුහල
* ජනාධිපති විද්‍යාලය
* විද්‍යාකර බාලිකා විද්‍යාලය
* බුවනෙකබා මහා විද්‍යාලය
* ධර්මාශෝක විද්‍යාලය
* මහරගම මාධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
* පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලය බෞද්ධ කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය පන්සල පාර
නගරයට අවට පිහිටි වෙනත් වැදගත් ස්ථාන

* ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල,
* ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර පාර්ලි‌‌මේන්තු සංකීර්ණය
*දන්ත රෝහල
*තරුණ සේවා සභාව
*ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
* ශ්‍රී වජිරඥාන ධර්මායතනය
මහරගම හරහා හයිලෙවල් මාර්ගයේ කොළඹ දක්වා ධාවනය වන බස් රථ සේවා

138 - කොට්ටාව / හෝමාගම,
138/2 - මත්තේගොඩ,
138/3 - රුක්මල්ගම,
138/4 - අතුරුගිරිය,
122 - අවිස්සාවේල්ල / රත්නපුරය,
125 - පාදුක්ක - ඉංගිරිය
මහරගම දක්වා ධාවනය වන බස් සේවා

138 - කොළඹ, පිටකොටුව,
112 - කොටහේන,
119 - දෙහිවල,
119 - නුගේගොඩ,
993 - මාලඹේ,
122/1 - අවිස්සාවේල්ල (SLTB),
124 - ඉහල බෝපේ,
128/1 - මූනමලේවත්ත,
125/1 - ඉංගිරිය / පාදුක්ක,
129 - මොරගහහේන (SLTB),
192 - මොරටුව,
280 - හොරණ,
341 - පිළියන්දල,
341/1 - කටුවාවල,
341/2 - බෝකුන්දර /වෑවල,
345 - කටුවාවල,
990 - විද්‍යාල හංදිය (දඹහේන / වීරමාවත),
990/1 - දඹහේන,
212 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
991 - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල (නවරෝහල),
994 - හෝකන්දර (පොල්වත්ත හරහා),
996 - කටුකුරුන්ද
මහරගම හරහා කොළඹ සිට ධාවනය වන දුරගමන් බස් සේවා
99 - බදුල්ල / වැලිමඩ / පස්සර, 122 - රත්නපුර / ඇඹිලිපිටිය / සුරියවැව / හම්බන්තොට
මහරගම දක්වා ධාවනය වන දුර ගමන් බස් සේවා

69 - මහනුවර,
99 - පඹහින්න


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන