JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Danie Goosen

Professor Danie Goosen is 'n Suid-Afrikaanse filosoof, voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert 2004 die voorsitter van die FAK.
Geskiedenis

Goosen is in 1953 in Johannesburg gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en Pretoria ontvang en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika ekonomie, teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering deur Nietzsche in 1989.

Vanaf 1985 is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die Universiteit van Suid-Afrika en word later senior lektor en mede-professor (1997) in dié departement. Vanaf 2008 is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa.

Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie (dekonstruksie) waarin figure soos Nietzsche, Martin Heidegger en Jacques Derrida 'n groot rol gespeel het. Vanaf 2000 swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne", waarin die begrip gemeenskap 'n sentrale rol speel. In sy boek Nihilisme (2007) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Belangrike figure wat tans sy denke inspireer sluit in: Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino, Hegel, Heidegger, Gadamer, Taylor en MacIntyre.

Professor Danie Goosen is met ingang Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat Afrikaanse verskaffer van tersiêre onderrig, Akademia.
Bibliografie

* 2007. Nihilisme. Notas oor ons tyd. Johannesburg: Praag.
* 2013. Die republikeinse gedagte. Pretoria: FAK.
* 2015. Oor gemeenskap en plek. Anderkant die Onbehae. Pretoria: FAK.


Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici
Kategorie:Suid-Afrikaanse filosowe
Kategorie:Suid-Afrikaanse teoloë
Kategorie:Afrikaners
Kategorie:Afrikaanse skrywers
Kategorie:Geboortes in 1953
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Akademiese personeel van Akademia
Monopoly

duimnael|'n Monopolybord tydens 'n speletjie
duimnael|Eloffstraat was in die [[Suid-Afrikaanse Monopoly van 1963 die begeerlikste eiendom in die spel.]]

Monopoly is een van die bekendste bordspele en is gemaak deur Hasbro en Parker Brothers. Deelnemers kompeteer om rykdom te vermag deur gestileerde ekonomiese aktiwiteite, soos die koop, huur en verhandel van eiendom. Speelgeld word gebruik en deelnemers maak beurte om oor die bord te skuif met behulp van twee dobbelstene. Die spel is na die ekonomiese konsep "monopolie" vernoem: die dominering van 'n mark deur 'n enkele verskaffer.

Sedert Charles Darrow die speletjie in 1935 gepatenteer het (aldus Hasbro), het 750 miljoen mense dit gespeel, wat dit die mees gespeelde kommersiële bordspeletjie in die wêreld maak. Die 1999 Wêreldrekordboek deur Guinness het Hasbro se vorige statistiek van 500 miljoen mense aangehaal. Die speletjie is in meer as 103 lande gelisensieer en in meer as 37 tale gedruk. In 2015 is daar beraam dat die speletjie wêreldwyd 275 miljoen kopieë verkoop het.

Met die uitreiking van die oorspronklike Suid-Afrikaanse weergawe was Eloffstraat die waardevolste eiendom in die vier stede wat destyds deel was van die spel: Johannesburg, Kaapstad, Bloemfontein en Durban. Indertyd kon spelers eiendom in Eloffstraat koop vir R400. In die jongste plaaslike weergawe, dié van 2002, is die tradisionele eiendomme in middestede verruil vir meer eksklusiewe eiendomme (soos R40 000 vir eiendom in Clifton) en is die strate in die vier stede vervang deur stede, buurte en bakens.

Monopoly is afgelei van The Landlord's Game, geskep deur Lizzie Magie in die Verenigde State in 1903 as 'n manier om te demonstreer dat 'n ekonomie wat individue beloon, beter is as een waar monopolieë al die rykdom hou. en om die ekonomiese teorieë van Henry George te bevorder - veral sy idees oor belasting.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Bordspeletjies
Pous Gregorius III

Gregorius III was die 90ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Gregorius III is gebore Sirië. Op 18 Maart 731 volg hy Pous Gregorius II op en regeer tot sy dood op 28 November 741. (Die BBKL gee 10 Desember 741; sien eksterne skakels vir die verwysing). Hy word opgevolg deur Pous Sagarias. Die naam ‘Gregorius’ beteken 'wagter'.
Pontifikaat

Pous Gregorius III is verkies op 11 Februarie 731 maar eers in die amp bevestig op 13 Maart 731 omdat toestemming van die Bisantynse keiser verkry moes word. Gregorius III was die laaste pous wat toestemming van die Bisantynse keiser gekry het om pous te word. Hy het die ikonoklasme van keiser Leo III laat veroordeel op 'n konsilie in 731 waaraan 193 biskoppe deelgeneem het. Voortaan sou persone wat afbeeldings van Jesus van Nasaret, die Maagd Maria, die Apostels of die Heiliges beskadig, geëkskommunikeer word.

Die pous het hom toegespits op die uitbreiding van die kerk in Noord-Europa. Hy het die sendelinge Bonifatius en Willibrordus soontoe gestuur. In 732 verhef hy Bonifatius tot aartsbiskop en in 738 tot pouslike legaat vir die Germane. Gregorius het die Franke gehelp om Ravenna te herower van die Lombarde wat dit in 733 ingeneem het. Die koning van die Saksers het tydens Gregorius se pontifikaat 'n pelgrimsreis na Rome onderneem en met sy terugkeer die jaarlikse offer van die Petruspenning (Engels: Peter's Pence) ingestel, wat tans nog gebruiklik is.
Verering

Pous Gregorius III word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 28 November.
Bibliografie

* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
* Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. ISBN 0300091656
* Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, bl. 47. ISBN 0500017980.
* Bauer, F. A. 2004. Das Bild der Stadt Rom im Frühmittelalter. Papststiftungen im Spiegel des Liber Pontificalis von Gregor der Dritten bis zu Leo der Dritten. Wiesbaden 2004.
Eksterne skakels

*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Opvolging

|}


Gregorius III
Gregorius III
Oudnoors

Oudnoors of Ou Noors is die Noord-Germaanse taal wat gepraat is deur inwoners van Skandinawië en sy oorsese nedersettings tydens die Wikingtydperk, tot ongeveer 1300 n.C. Die moderne taal wat die nouste met Oudnoors ooreenkom, is Yslands, waarvan die geskrewe vorm oor die eeue heen min verander het.

Oudnoors het in die 8ste eeu uit die ouer Proto-Noors ontwikkel tot die moderne Noord-Germaanse tale Sweeds, Deens, Noors, Yslands en Faroëes asook die nou uitgestorwe Norn wat in Shetland, Orkney en die noordelike dele van Skotland gepraat is. Die Wikings se teenwoordigheid het ook gesorg vir talle Oudnoorse plekname in onder meer Skotland, Ierland, Engeland en Normandië. Verder is woorde uit Oudnoors in ander tale opgeneem soos Engels en dialekte van Skots, veral in plekke soos die Shetland- en Orkneyeilande.

Die meeste sprekers van Oudnoors het die Oudoosnoorse dialek gepraat in wat vandag Denemarke en Swede is. In Yslandse tekste wat uit die Middeleeue dateer, het skrywers beide Oudyslands en Oudnoorweegse dialekte gebruik. Hierdie dialekte is afkomstig van die Oudwesnoorse dialek.

Geen duidelik geografiese grens kan tussen die twee dialekte getrek word nie. Oudoosnoorse eienskappe is in Oos-Noorweë aangetref en Oudwesnoorse eienskappe in Wes-Swede.

Oudgutnies word soms by Oudoosnoors ingesluit omdat daar min daaroor bekend is. Dit word soms as 'n derde dialek beskou omdat dit beide Oudwes- en Oudoosnoorse eienskappe het en ook sy eie eienskappe ontwikkel het.
Verwysings
Eksterne skakels

*


Kategorie:Noord-Germaanse tale
Kategorie:Uitgestorwe tale van Europa
Alan Stevenson

duimnael|Alan Stevenson se graf by die New Calton Cemetery
Alan Stevenson (1807 in Edinburg – 1865) was 'n vuurtoringingenieur wat as Ingenieur by die Board of Northern Lighthouses in Skotland gewerk het. Hy was 'n lid van die beroemde Stevenson ingenieursfamilie, die oudste seun van Robert Stevenson, en broer van David en Thomas Stevenson. Tussen 1843 en 1853 het hy dertien vuurtorings in en om Skotland gebou. Die skrywer Robert Louis Stevenson was die seun van Thomas en dus die kleinneef van Alan Stevenson.
Vuurtorings van Alan Stevenson

* Little Ross (1843)
* Skerryvore (1844)
* Covesea Skerries (1846)
* Chanonry Point (1846)
* Cromarty (1846)
* Cairn Point (1847)
* Loch Ryan (1847)
* Noss Head (1849)
* Ardnamurchan Point (1849)
* Sanda (1850)
* Hestan Eiland (1850)
* Hoy High en Hoy Low, Graemsay (1851)
* Arnish Point (1853)
Eksterne skakels

* Biographical Sketch of the Late Robert Stevenson: Civil Engineer, read at the Royal Society of Edinburgh, at the meeting of 17th February 1851. From Google Book Search
* A Rudimentary Treatise on the History, Construction and Illumination of Lighthouses, 1850, from Google Book Search


Kategorie:Skotse ingenieurs
Kategorie:Geboortes in 1807
Kategorie:Sterftes in 1865
Cher

Cher (1946–) is 'n Amerikaanse sangeres en rolprentaktrise wat rock/pop liedjies sing. Sy is veral bekend vir haar diep, lae kontra-alt sangstem.

Sy het in die 1960’s saam met haar man, Sonny Bono, in die groep Sonny and Cher gesing. Hulle groot trefferliedjie was “I Get You Babe". Sy het ook verskeie suksesvolle solo-albums opgeneem, soos Gypsies, Tramps & Thieves, If I Could Turn Back Time en Believe. Haar rolprente sluit in Mask en Moonstruck, waarvoor sy met ’n Oscar bekroon is.
Diskografie

duimnael|Cher in die 1970's

; Studio-albums
* All I Ready Went to Do (1965)
* The Sonny Side of Cher (1966)
* Cher (1966)
* With Love, Cher (1967)
* Backstage (1968)
* 3614 Jackson Highway (1969)
* Gypsys, Tramps & Thieves (1971)
* Foxy Lady (1972)
* Bittersweet White Light (1973)
* Half-Breed (1973)
* Dark Lady (1974)
* Stars (1975)
* I'd Rather Believe in You (1976)
* Cherished (1977)
* Take Me Home (1979)
* Prisoner (1979)
* I Paralyze (1982)
* Cher (1987)
* Heart of Stone (1989)
* Love Hurts (1991)
* It's a Man World (1995)
* Believe (1998)
* Not.com.mercial (2000)
* Living Proof (2001)
* Burlesque (2010)
* Closer to the Truth (2013)
* Dancing Queen (2018)
* Christmas (2023)
Verwysings
Eksterne skakels

* Cher se webwerf


Kategorie:Amerikaanse musici
Kategorie:Geboortes in 1946
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu
Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu
Oudnederlands

Oudnederlands (ook bekend as Oudwes-Nederfrankies) was 'n tak van Oud-Nederfrankies wat gedurende die vroeë Middeleeue (c. 500 - 1150) in Nederland en die noordelike deel van die hedendaagse België (Vlaandere) gepraat en geskryf is, so wel as in dele van noordelike Frankryk langs die Noordseekus. Die taal verteenwoordig die eerste gestaafde stadium van Nederlands en sy dialekte en het later tydens die Middeleeue ontwikkel tot Middelnederlands wat weer tot die moderne tale Nederlands en Afrikaans ontwikkel het.
Eksterne skakels

*


Kategorie:Nederlands
Anna van Rusland

Anna Iwanowna (Russies: Анна Иоанновна; Anna Ioannowna) (Moskou, 28 Februarie 1693 – Moskou, 28 Oktober 1740) was die dogter van Pieter I van Rusland se halfbroer, Iwan V. Sy het ná haar man, Frederik Willem Kettler, se dood in 1711 hertogin van Koerland en Semgallen geword en was van 1730 tot 1740 keiserin van Rusland.
Troonkrisis

Na Pieter die Grote se dood in 1725, sterf die volgende twee leiers, Katharina I en Pieter II, kort ná mekaar. Met laasgenoemde se dood was die manlike Romanof-lyn uitgesterf en ’n opvolger moes dus uit die vroulike lyn gekies word.

Drie lede van Rusland se Opperste Geheime Raad, Aleksander Mensjikof, Heinrich Johann Friedrich Ostermann en prins Dmitri Golitsin, verkry in dié tyd ál meer mag, maar Mensjikov word in 1727 deur die adellike families Glitsin en Dolgoroekof verban omdat hy te veel mag wou hê. Die raad hou ná Pieter II se dood ’n beraad om te besluit wie hom moet opvolg.

Hulle kies Iwan V se tweede oudste dogter, Anna, wat toe oor Koerland regeer. Om te verseker hulle behou hulle mag, stel hulle ’n lys van agt eise op wat sy moet onderteken. Sy moet ook beloof om nie haar minnaar, Ernst Johann von Biron, saam te bring Rusland toe nie. Anna aanvaar die eise en gaan in Januarie 1730 na Sint Petersburg.
Outokrasie

Een van die adellikes wat Anna as keiserin steun, is die wetenskaplike en mynbou-ingenieur Wasili Tatisjtsjef. Hy wil egter ook die herstel van die outokrasie bewerkstellig.

Op 15 Februarie gaan ’n groep van 150 soldate na die Kremlin en eis ’n gesprek met Anna. Hier lê Tatisjtsjef ’n dokument met nuwe eise voor waarin hy onder meer beweer dat die meerderheid van die volk die eise van die Opperste Geheime Raad verwerp. Volgens sy plan kan Anna as ’n outokraat regeer, maar met ’n raadgewende liggaam. Anna aanvaar die gewysigde voorstel en beloof om ’n senaat aan te stel, maar van dié belofte kom niks. Sy hef kort daarna die Opperste Geheime Raad op, maar laat die regering tog oor aan iemand anders: haar oud-minnaar Biron (wat intussen met iemand anders getrou het), Ostermann en die militêre politikus Burkhard von Münnich.
Dood

In November 1740 sterf Anna. Biron het intussen toegesien dat hy aangestel word as regent terwyl Anna se opvolger, Iwan VI, nog klein is. Sy teenstander Von Münnich sorg egter dat hy ná net drie weke van sy amp onthef en deur ’n hof ter dood veroordeel word. Die vonnis word nie voltrek nie, maar hy word wel verban na ’n dorpie in Siberië. Hy keer ’n jaar later terug toe Elisabeth, dogter van Pieter die Grote, die bewind oorneem en Iwan VI en sy ma en regent, Anna Leopoldowna, van die troon afskop.


Kategorie:Geboortes in 1693
Kategorie:Huis van Romanof
Kategorie:Russiese keisers
Kategorie:Sterftes in 1740
Iwan VI van Rusland

Iwan VI Antonowitsj (Russies: Иоанн VI Антонович) (Sint Petersburg, 23 Augustus 1740 – Sjlisselboerg, 16 Julie 1764) was van 1740 tot 1741 keiser van Rusland.

Iwan was die seun van Anton Ulrich van Brunswyk-Wolfenbüttel en Anna Leopoldowna, dogter van keiserin Anna van Rusland se suster Elisabeth. Anna het die agt weke oue seuntjie op 5 Oktober 1740 aangeneem en hom as haar opvolger aangewys. In dieselfde maand is Anna dood en het Iwan keiser geword.
Bewind

Sy belangrikste regent in die eerste drie weke van sy bewind was Ernst Johann Biron, maar dié se teenstander Burkhard Christoph von Münnich het gesorg dat Biron ná net drie weke van sy amp onthef en deur ’n hof ter dood veroordeel is. Die vonnis is nie voltrek nie, maar hy is wel verban na ’n dorpie in Siberië. In sy plek is Iwan se ma as sy regent aangewys.

Iwan VI is gekies bo Elisabeth, hoewel die troon haar as dogter van Pieter die Grote en Katharina I eintlik toegekom het. Dit is egter teengestaan deur die regerende adel onder leiding van die Dolgoroekof-familie, wat ’n hekel gehad het in alles wat aan Pieter die Grote herinner het.
Aanhouding

Iwan was gesond en dus ’n hindernis vir Elisabeth. Daarom het sy en ’n aantal vriende hom op 6 Desember 1741, slegs dertien maande nadat hy aan die bewind gekom het, laat gevange neem met behulp van die paleiswag. Hy is eers in die fort by Dünamünde aangehou en daarna in Cholmogori aan die Witsee, waar hy sonder sy familie die volgende twaalf jaar deurgebring het. Hier het hy niemand behalwe sy bewaker gesien nie. Nadat sy teenwoordigheid uitgelek het, is hy in 1756 laat opsluit in die fort by Sjlisselboerg.

Nadat Katharina II die troon in 1762 bestyg het, is hy nog strenger aangehou. Sy bewakers het opdrag gekry om hom te vermoor as enigiemand hom probeer bevry. Teen daardie tyd het twintig jaar van eensame aanhouding Iwan se geestestoestand aangetas, hoewel daar geen bewyse is dat hy versteur was nie.
Dood

Sy teenwoordigheid kon egter nie altyd geheim bly nie. ’n Luitenant Wasili Mirowitsj het van hom uitgevind en die fort op 5 Julie 1764 binnegeval om hom te bevry. Iwan se bewakers het hom daar en dan vermoor. Hy is stil-stil in die fort begrawe.
Verwysings

: Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Ivan VI van Rusland


Kategorie:Geboortes in 1740
Kategorie:Huis van Romanof
Kategorie:Russiese keisers
Kategorie:Sterftes in 1764
Åland

Åland (Sweeds: Åland, [ˈǒːland], ; Fins: Ahvenanmaa) is 'n argipel in die Oossee. Dit is geleë by die ingang tot die Botniese Golf en vorm 'n outonome, gedemilitariseerde enkeltalig Sweeds administratiewe provinsie en gebied van Finland. Dit is die kleinste provinsie van Finland en beslaan 0,50% van Finland se bevolking en 0,49% sy die grondgebied.

duimnael|links|Nasa-Satellietbeeld van Åland
duimnael|links|Kaart van Åland
Die Ålandeilande bestaan uit die hoofeiland Fasta Åland (waar 90% van die bevolking woonagtig is) en 'n argipel oos daarvan wat uit meer as 6 500 skere en eilande bestaan. Fasta Åland word in die weste geskei van die kus van Swede deur veertig kilometer oopsee. In die ooste is die Åland-argipel so te sê aaneenlopend met die Finse Argipelsee. Åland se enigste landgrens is kort met 'n vreemde vorm; dit is geleë op die onbewoonde eiland Märket, wat met Swede gedeel word. Dié grens is in 1985 opnuut onderhandel.

As gevolg van Åland se outonome status word die magte wat op provinsiale vlak uitgeoefen word deur verteenwoordigers van die sentrale staatadministrasie in die res van Finland grootliks deur die Regering van Åland uitgevoer in Åland.
Demografie

Die meeste mense is Sweeds (91,2%), maar 5% praat ook Fins. Op skool is Sweeds die mees gebruiklike taal, maar in party skole word ook Fins gepraat. Meer as 94,8% van Åland se bevolking is aanhangers van die Evangelies-Lutherse Kerk.
Ekonomie

Die euro is die amptelike valuta, maar die Sweedse kroon word ook gesirkuleer.
Verwysings
Bronnelys

; Algemeen
*
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
* Amptelike webwerf van die regering
Oleg van Kiëf

duimnael|regs|235px|Oleg se soldate rou by sy graf, Wiktor Wasnetsof (1899)

Grootprins Oleg die Wyse (Russies: Олег; Oudnoors: Helgi) was die heerser van die Rjoerik-dinastie wat die hoofstad van Roes geskuif het van Nowgorod na Kiëf, en daarmee die magtige Kiëf-Roes gestig het. Hy het vermoedelik van 879 tot 912 regeer.

Oleg was ’n familielid van Rjoerik (waarskynlik sy swaer) en Rjoerik het dus die ryk wat hy gestig het, in 879 aan Oleg toevertrou sodat hy as regent vir sy seun Igor kon optree. Oleg het sy mag in die rigting van die Dnjepr-rivier vergroot. Hy het eindelik Kiëf verower en die stad se heersers, Askold en Dir (ook Warangiërs), vermoor. Hy het daarna Kiëf sy nuwe hoofstad gemaak.

Vanuit Kiëf kon hy Konstantinopel in 911 aanval, wat gelei het tot ’n handelsverdrag waaruit albei partye voordeel getrek het. ’n Deel van die teks het behoue gebly in die Primêre Kronieke.

Oleg is waarskynlik in 912 dood. In sowel Staraja Ladoga as Kiëf is daar ’n grafheuwel waar hy na bewering begrawe is.
Verwysings

:Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Oleg van Kiev


Kategorie:Russiese grootprinse
Kategorie:Huis van Rjoerik
Kategorie:Sterftes in 912
Igor I van Kiëf

duimnael|regs|235px|Bootgraf van Igor die Oue in 945, Heinrich Semiradski

Igor (Russies: Игорь; Oudnoors: Ingvar), ook Igor die Oue genoem, was ’n Warangiër-prins wat tussen 912 en 945 oor Kiëf-Roes regeer het. Hy word in die Russiese Primêre Kronieke genoem en is een van die eerste leiers van dié ryk wat vir seker bestaan het en nie ’n legendariese figuur was nie. Daar is egter onenigheid oor of hy die seun van Rjoerik was.
Bewind

Igor onderwerp die Slawiese Drewljanen-stam ná ’n stryd in 914 en laat hulle belasting betaal. Die jaar daarna sluit hy vrede met die magtige Petsjenegen-stam, maar raak in 920 opnuut in ’n oorlog met hulle gewikkel.

Hy beleër Konstantinopel twee keer; in 941 en in 944. In 941 trek Igor met ’n groot vloot op na die stad, waarna die Kiëfse leër die gebied om die stad verwoes. Die Bisantynse leër val Igor se soldate egter met Griekse vuur aan, waarop Igor terugtrek. Die Bisantynse keiser hef hierna waarskynlik die gunstige handelsverdrag met Kiëf-Roes op. In 944 ruk Igor opnuut op na die stad om die handelsverdrag weer aan die Bisantyne op te dwing. Laasgenoemde stuur ’n afvaardiging wat die verdrag hernu, maar die bepalings daarvan is minder positief vir die handelaars van Kiëf-Roes. Die teks van die verdrag word genoem in die Primêre Kronieke. Deur dié verdrag word die Kiëfse ryk oopgestel vir christelike invloede.
Dood

Igor word vermoor terwyl hy in 945 belasting van die Drewljanen-stam insamel. Sy dood word gewreek deur sy vrou, Olga. Volgens die Primêre Kronieke is Igor se dood aan sy geldgierigheid te wyte, aangesien hy die tweede keer in een maand belasting ingesamel het. Wat wel seker is, is dat Igor die belasting wou verhoog en vermoor is in ’n veldtog teen die Drewljanen. Sy seun Swjatoslaf word by sy dood nie dadelik die nuwe heerser nie aangesien sy ma, Olga, eers regent word namens hom.
Verwysings

:Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Igor van Kiev


Kategorie:Russiese grootprinse
Kategorie:Huis van Rjoerik
Kategorie:Geboortes in 877
Kategorie:Sterftes in 945
Olga van Kiëf

Olga (Russies: Ольга; Oudnoors: Helga), ook genoem Olga die Heilige (Pskof, 881? – Kiëf, 11 Julie 969), uit die Rjoerik-dinastie was van 945 tot en met 963 regent van Kiëf-Roes. Volgens die Russiese Primêre Kronieke is sy in 879 gebore, maar dit sou beteken dat sy op 65-jarige leeftyd die lewe aan haar seun Swjatoslaf geskenk het.

Olga trou volgens oorlewering in 903 met die toekomstige grootprins Igor van Kiëf. In 945 word Igor deur die Drewljanen-stam vermoor. Sy dood word gewreek met verskeie veldtogte. So word daar glo by Igor se grafheuwel 5 000 Drewljane vermoor en by ander geleenthede word verskeie lede van die stam lewend verbrand. Ook is hul hoofstad, die huidige Korosten, glo afgebrand.

Ná Igor se dood word Olga regentes vir haar seun Swjatoslaf.
Bekering

Olga is die eerste heerser van Kiëf-Roes wat haar tot die Christendom bekeer. Omstreeks 955 word sy in Konstantinopel gedoop en kry die naam Helena, na keiserin Helena Lecapena. Die seremonies rondom haar doop word in besonderhede beskryf deur keiser Konstantyn VII in sy boek De cerimoniis aulae byzantinae. In 959 vra sy keiser Otto I om ’n biskop te benoem om die kerstening van Kiëf-Roes te bespoedig, maar omdat net die pous ’n biskop kan benoem, word nie aan haar versoek voldoen nie.

In 1547 word sy deur die Russies-Ortodokse Kerk tot heilige verklaar vanweë haar pogings om die Christendom in haar ryk te versprei. Dit was egter haar kleinseun Wladimir wat eindelik die Christendom die amptelike godsdiens van die staat gemaak het.
Toekennings

Twee toekennings is ingestel wat na Olga genoem is. Albei is vir vroue wat ’n besonderse prestasie behaal het:
* Rusland: Die Orde van die Heilige Apostoliese Prinses Olga (Russies: Орден Святой Равноапостольной Княгини Ольги)
: Die orde is in 1914 as militêre orde vir vroue ingestel deur tsaar Nikolaas II, maar het weens die Russiese Rewolusie in onbruik geraak. Dit is uitgereik aan vroue wat ’n besonderse diens gelewer het aan hul medemens in die staatsdiens. In 1988 is die orde opnuut ingestel as kerklike toekenning.
* Oekraïne: Die Orde van Prinses Olga (Oekraïens: Орден княгині Ольги)
: Die orde is op 15 Augustus 1997 ingestel deur die president van die Oekraïne, Leonid Koetsjma, en word toegeken vir besonderse verdienste op die gebied van bestuur, kultuur, wetenskap, nywerheid, die samelewing, liefdadigheid en ander openbare aktiwiteite.
Verwysings

: Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Olga van Kiev


Kategorie:Russiese grootprinse
Kategorie:Huis van Rjoerik
Kategorie:Russiese heiliges
Kategorie:Geboortes in 890
Kategorie:Sterftes in 969