JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
भोजनालय

भोजनालय ग्राहकहरूलाई खानेकुरा वा पेयपदार्थ उपलब्ध गराउने वा पस्केर सेवा प्रदान गर्ने एक व्यापार व्यवसाय प्रकार हो । भोजनालयहरू अधिकांस बसेर भोजन गर्ने सुविधाका लागि भएता पनि कतिपयले घर लैजाने सेवा पनि दिन्छन । लैजाने ग्राहकलाइ बोक्न सहज हुँनेगरी पोको पारेर खाना दीइन्छ । बसेर खान नमिल्ने केवल लैजाने मात्र सेवा दिनेलाइ चाँही भोजनालय माँनिदैन । खानाको प्रकारको अाधारमा साकाहारी र मांसाहारी भोजनालय हुन्छन । स्थापनाको अाधारमा अतिरिक्त सेवा स्वरूपका भोजनालय,समान्य भोजनालय र विशिष्ट भोजनालय गरी तीन प्रकारका भोजनालय मान्न सकिन्छ । बासालय मा स्थापीत भोजनालय अतिरिक्त सेवाको रूपमा रहेका हुँन भने तुलनात्मक रुपमा मीतव्ययी र सामान्य वातावरणमा भोजन गराउँने भोजनालय सामान्य भोजनालय हुन । त्यस्तै विशेष खाना प्रकारका साथै विशिष्ट सेवा र वातावरण भएका भोजनालयलाइ विशिष्ट भोजनालय मानिन्छ जुन सामान्य भोजनालय भन्दा उच्च स्तरीय सेवा हुँने र बढी खर्चिला हुँन्छन । पेय सेवाको अाधारमा मदिरा पान सुविधा भएका र नभएका गरी दुइ प्रकारका भोजनालय हुन्छन । मदिरा बेच्ने वा पीउन मील्ने इजाजत प्राप्त भोजनालयमा खाना सँगै मदिरा पान गर्न सकिन्छ र तिनमा मदिराशाला वा पेयशाला पनि हुँने गर्दछ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सेवा व्यवसायहरु
गलैँचा

उनी धागो तानमा बुनेर बनाइएको भूँइमा ओछ्याउन प्रयोग हुने सामान।
यसको तीन मुख्य किसिम छन।
* पूर्वीय : चिनीया, तिब्बति, बर्मेली,नेपाली,भारतीय उपमहाद्विप ई.मा तयार हुने
* फारसी: इरान(पर्सिया), अफगानिस्तान, र मध्यपूर्वी देशमा बुनिने
* पश्चिमेली: युरोपमा तयार हुने

हातले बुनेको गलैचाको गुणस्तर एक बर्ग इञ्चमा हुने गाठोको सँख्यामा निर्भर हुन्छ। १०० गाठोको गलैचा ८० गठोको गलैचा भन्दा पातलो हुनाको साथै गुणस्तरीय मानिन्छ।
तस्बिर पुस्तिका


चित्र:Swatches of carpet 1.jpg
चित्र:OurikaValleyCarpets.jpg
File:An Amenian carpet ornament.jpg|एक अर्मेनियाली गलैंचा
File:ArmCarpet.jpg|अर्मेनियाली गलैंचा
File:Armenian carpet by ArtsakhCarpet.jpg|अर्मेनियाली गलैंचा
File:Armenian mini-carpet.jpg|अर्मेनियाली गलैंचा


अन्य वेबसाईट

*www.galaincha.com.np


श्रेणी:घरेलु सामग्रीहरू
श्रेणी:घरायसी सामान
काकाकुल

काकाकुल (वैज्ञानिक नाम: Spilornis cheela) एसियाको उष्ण क्षेत्रमा पाइने मध्यम आकारको चरा हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा क्रेस्टेड सर्पेन्ट इगल (Crested Serpent Eagle) भनिन्छ ।
तस्विर सङ्ग्रह


File:Cresetedserpent-small.jpg
File:Crested Serpent E.jpg
File:Crested Serpent Eagle (Spilornis cheela bido) - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Crested Serpent Eagle (Spilornis cheela) - Flickr - Lip Kee.jpg
File:Crested Serpent Eagle (Spilornis cheela) in Kawal WS, AP W IMG 1913.jpg
File:Crested Serpent Eagle (Spilornis cheela) in Kawal WS, AP W IMG 1917.jpg


आकाशको पानी खाएर बाँच्ने एक मात्र चरा हो l
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

काकाकुल भनेको मेघको पानीमा भर पर्ने पक्षी हो । यसलाई चातक पनि भनिन्छ । पानीका लागि तड्पिने पक्षीका रूपमा लिइन्छ । यहाँ दिइएको तस्वीर सायद काकाकुलको होइन किनकि काकाकुल कुनै पनि ठाउँको पानी खान चाहदैन ।
श्रेणी:नेपालमा पाइने चराहरू
गरुड

गरुड हिन्दु र बौद्ध धर्मका विभिन्न ग्रन्थमा उल्लिखित एक विशाल आकृतिको पौराणिक चरा वा चराभन्दा ठूलो जीव हो जसलाई एक देवताको रूपमा लिइन्छ। गरुडलाई प्रायः हिन्दु देवता विष्णुको वाहनको रूपमा चित्रित गरिएको हुन्छ भने यो दैवी प्राणीलाई ज्ञानको प्रतीकको रूपमा हिन्दु, बौद्ध र जैन धर्महरूमा उल्लेख गरिएको छ। उनी ऋषि कश्यप र विनताका छोरा हुन्। उनी सूर्यका रथचालक अरुणका कान्छो भाइ हुन्।

गरुडलाई पुराण र वेद जस्ता अन्य धेरै ग्रन्थहरूमा पनि उल्लेख गरिएको छ। गरुडलाई पंक्षीहरूको राजा वा पंक्षी जस्तो आकृति भएको प्राणीको रूपमा वर्णन गरिन्छ। पखेटा आधा खुला भएको एक विशाल पंक्षी वा एक मानवाकृति रूप जसमा पखेटाहरू सहितको एक विशाल मानव हुन्छ भनि प्रायः दुई रूपहरूमा देखाइन्छ। कुनै पनि स्थानमा छिटो भन्दा छिटो यात्रा गर्ने शक्ति भएको, सधैँ सतर्क रहिरहने र हरेक सर्पको शत्रु भनी गरुडलाई प्रायः एक रक्षकको रूपमा चित्रण गरिन्छ।

गरुड भारत, इन्डोनेसिया र थाइल्यान्डको राज्य प्रतीकको एक अंश हो। इन्डोनेसिया र थाइल्यान्डको राष्‍ट्रिय चिह्नमा गरुड समावेश छ भने भारतीय सेनाले आफ्नो गार्ड ब्रिगेडमा गरुडको प्रतीक समावेश गरेको छ। भारतीय वायु सेनाले आफ्नो विशेष अभियानको 'गरुड कमान्डो फोर्स' राखेको छ।
चित्रशाला


Image:Coat of Arms of Indonesia Garuda Pancasila.svg| इन्डोनेसियाको राष्ट्रिय प्रतीकमा गरुड
Image:Emblem of Thailand.svg|थाइल्यान्डको राष्ट्रिय प्रतीकमा गरुड
Image:Ulanbataar.svg| उलानबाटोर, मङ्गोलियाको प्रतीकमा गरुड
File:Statue of garuda.JPG|गरुड स्तम्भ, नेपाल
File:2005 02242010Kathnandu10022.JPG|बसन्तपुर दरबर क्षेत्रमा गरुडको मूर्ति, काठमाडौ, नेपाल
Image:Garuda02.jpg|गरुडको मूर्ति पश्चिम बङ्गाल, भारत
Image:Garuda_Thap_Mam_13th_c.jpg| सर्पभुक गरुड, तेह्रौँ शताब्दीको चम्पा कला
Image:Ornate Garuda Thap Mam.jpg|बाह्रौँ शताब्दीको चम्पा वास्तुकलामा थाप माम शैलीमा एटलसजस्तो गरुड
Image:Karura of Kofukuji.jpg|पखेटा बिहिन गरुडको मूर्ति, कोफुकुजी मन्दिर, कारुवा, जापान, आठौँ शताब्दी

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*गरुड पुराण

श्रेणी:हिन्दु धर्ममा प्राणी
रकेट

हुत्याउने विष्फोटक पदार्थ आफैँमा रहेको क्षेप्यास्त्र, अर्थात् अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरिने यानलाई रकेट भनिन्छ।

thumb|right|रकेटको रेखाचित्र

करिब १,००० वर्षअघि चिनियाँहरूले पहिलो रकेट बनाए तर तिनीहरू आतसवाजी जस्तामात्रै थिए। गल्पाउडरले चल्ने ती आतसवाजी जस्ता रकेटहरू टोकरीमा राखेर पड्काइन्थ्यो।सन् १९२६मा अमेरिकी नागरिक रोबर्ट गोडार्डले ३.५ मिटर लामो रकेट उडाएका थिए। त्यो यान दुईतले घरको उचाइ बराबर मात्रै उड्न सक्ने र ५६ मिटरमा पुगेर ओल्र्‍यो। उडानको अवधि केबल २.५ सेकेन्ड मात्रै थियो।यो पहिलो तरल-इन्धनले चल्ने रकेट थियो|वेर्नहर भन ब्राउनले रकेट मिसाइल आविष्कार गरेका थिए। जुन जर्मनरहरूले दोस्रो विश्वयुद्धमा प्रयोग गरेका थिए। त्यस युद्धपछि ब्राउन अमेरिकन स्पेस प्रोग्रामलाई सघाउन अमेरिका ल्याईएका थिए|

रकेटहरू अन्तरिक्ष यात्राका लागि नभई नहुने कुरा हो। उपग्रह, अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण गर्न रकेट आवश्यक पर्छ। अन्तरिक्ष भट्टीहरू निर्माण गर्न आवश्यक पर्ने सामग्रीहरू रकेटकै सहायताले पुर्‍याइन्छ।।रकेटहरू खण्डखण्डमा निर्माण गरिन्छन्। सामान्यतया रकेटमा ३ खण्डहरू हुन्छन् जुन इन्धन रकेट इन्जिनबाट बनेका हुन्छन्। प्रत्येक खण्डहरू काम पूरा भइसकेपछि खस्ने गर्छन्। गह्रौँ रकेट अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गर्न ठूलो शक्तिको आवश्यकता पर्दछ।पृथ्वीको गुरूत्वक्षेत्रबाट बाहिरिन रकेटले ४०,००० कि.मि. प्रतिघण्टाको दरले जानुपर्छ। अन्तरिक्षमा पुगेपछि रकेट २९,००० कि.मि. प्रतिघण्टाका गतिमा कक्षमा ओर्लन्छ |


Image:V-2 Rocket On Meillerwagen.jpg
Image:Soyuz rocket ASTP.jpg
Image:Chinese rocket.gif
Image:Genghis Khan.jpg

Image:Dr. Robert H. Goddard - GPN-2002-000131.jpg
Image:Conrad Kyeser's Bellifortis c 1405 fig 1.jpg
Image:Congreve rockets.gif
Image:Goddard and Rocket.jpg
Image:Semyorka Rocket R7 by Sergei Korolyov in VDNH Ostankino RAF0540.jpg
Image:SpaceShipOne Nose.jpg
File:Apollo 4 Saturn V, s67-50531.jpg
Image:Bumper.jpg
Image:Atlantis taking off on STS-27.jpg
Image:Apollo Pad Abort Test -2.jpg
File:Rocket engine.svg
Image:Delta-Vs for inner Solar System.svg
Image:Artistsconcept separation.jpg
Image:Ap6-68-HC-191.jpg


श्रेणी:विज्ञान
अन्तरिक्ष

thumb|upright=1.35|पृथ्वीको सतह र बाहिरी अन्तरिक्षको बीचको इन्टरफेस जो उचाइमा रहेको कर्मान रेखालाई देखाइएको छ। [[पृथ्वीको वातावरणको लेयरहरूलाई ठुलो परिमाणमा खिचिएको छ, जबकि त्यसको भित्रको वस्तु, जस्तो कि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन, हुने गर्दैन।]]

बाहिरी स्थान वा खाली स्थान मात्र, त्यो विस्तार भएको ठाउँ हो जो पृथ्वीबाट पृथक र आकाशीय पिण्डका बीच अवस्थित रहेको छ। बाहिरी स्थान पूर्ण रुपले खाली रहेको छैन् - यो एउटा कडा भ्याक्यूम हो,
जो मुख्य रूपले हाइड्रोजन र हिलियमको एउटा प्लाज्मा, साथै विद्युत चुम्बकिय विकिरण, चुम्बकिय क्षेत्र, न्यूट्रिनो, धुलकण र ब्रह्माण्डीय किरणहरू कम घनत्वहरू हुने गर्दछ। बिग ब्याङ् बाट पृष्ठभूमि विकिरणद्वारा निर्धारित बाहिरी अन्तरिक्षको आधारभूत तापमान २.७ केल्भिन (४५२७०.४५ डिग्री सेल्सियस; ४४५४.८१ डिग्री फरेन्हाइट) रहेको छ। ब्रह्माण्डमा ब्यारोनिक (साधारण) पदार्थको लगभग आधा हिस्सामा आकाशगङ्गाहरूको बीचमा प्लाज्मा हुने गर्दछ; यसमा प्रति घन मिटर एउटा हाइड्रोजन परमाणुबाट कम घनत्व र लाखौं केल्भिनको तापमान हुने गर्दछ। पदार्थको गाढापनले ताराहरू र आकाशगङ्गाहरूमा सङ्घनित गरेका हुन्छन्। अध्ययनहरूले यो सङ्केत मिल्दछ कि अधिकांश आकाशगङ्गाहरूमा ९०% द्रव्यमान एउटा अज्ञात रूपमा हुने गर्दछ, जसलाई डार्क म्याटर भनिने गरिन्छ, जो गुरुत्वाकर्षणको माध्यमबाट अर्को मामिलाका साथ अन्तर-सम्बन्धित हुने गर्दछ, तर विद्युत चुम्बकीय बलले हुँदैन। अवलोकनहरूबाट थाहा हुन्छ कि अवलोकनीय ब्रह्माण्डमा द्रव्यमान-ऊर्जाको अधिकांश भाग डार्क एनर्जी हो, एक प्रकारको निर्वात ऊर्जा हो जसलाई खराब रूपले सम्झिने गर्दछ। अन्तरिक्षको अधिकांश भाग अन्तरिक्षमा समावेश हुने गर्दछ, तर यहाँ सम्म ​​कि आकाशगङ्गाहरू र तारा प्रणालीहरूमा लगभग पूर्ण रुपले खाली ठाउँ हुने गर्दछ।


बाह्य अन्तरिक्ष, पृथ्वीको सतहमाथिबाट एउटा निश्चित उचाइमा शुरू हुँदैन। समुद्र तटबाट १०० कि.मि. (६२ माइल) को उचाइ वाला कार्मन रेखाको उपयोग पारम्परिक रूपले अन्तरिक्ष सन्धिहरूमा बाहिरी अन्तरिक्षको शुरुवात र एयरोस्पेस रेकर्ड राख्नलाई गर्ने गरिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष कानूनको लागि रूपरेखा बाहिरी अन्तरिक्ष सन्धिद्वारा स्थापित गरिएको थियो, जुन १० अक्टूबर १९६७ मा लागु भएको थियो। यो सन्धि राष्ट्रिय सम्प्रभुताको कुनै पनि दाबीलाई समावेश गर्दन र अन्य राज्यहरूलाई स्वतन्त्र रूपले बाहिरी स्थानको पता लगाउने अनुमति दिने गर्दछ। बाहिरी अन्तरिक्षको शान्तिपूर्ण उपयोगका लागि संयुक्त राष्ट्रको प्रस्तावहरूको मसौदा तयार गर्नुको बावजूद, पृथ्वीको कक्षमा उपग्रह-विरोधी हतियारहरूको परीक्षण गरिएको छ।

मानिसहरू २०औँ शताब्दीको समयमा ठुल्ठुला बलुन उडानको आगमनका साथ अन्तरिक्षको भौतिक खोज शुरू गरे। यसपछि चालक दलको रकेट उडान र फेरी, सन् १९६१ मा सोभियत सङ्घको यूरी गागरिनद्वारा पहिलो पटक हासिल गरे। पृथ्वीको कक्षमा प्रवेश गरे। अन्तरिक्षमा गएको उच्च लागतका कारण, मानव अन्तरिक्ष यान कम पृथ्वीको कक्ष र चन्द्रमासम्म सीमित भएको थियो। अर्कोतिर, सौर्यमण्डलमा सबै ज्ञात ग्रहहरूका बिना अन्तरिक्ष यान पुगेका हुन।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:विज्ञान
हितोपदेश

बङ्गाल का माण्डलिक राजा धवलचंद्रको दरवारका राजकवि नारायण पंडितद्वारा रचित नीतिकथाहरूको संगालो| हितोपदेशका कथामा अर्बुदाचल (आबू) पाटलिपुत्र, उज्जयिनी, मालवा, हस्तिनापुर, कान्यकुब्ज (कन्नौज), वाराणसी, मगधदेश, कलिंगदेश आदि स्थानको उल्लेख भएकोले कथाहरूले त्यस समयमा ती स्थानहरूको चित्रण गरेको मान्न सकिन्छ| यस बाहेक स्वयं रचनाकार नारायण पंडितले उल्लेख गरेका छन्- पंचतंत्रान्तथाडन्यस्माद् ग्रन्थादाकृष्य लिख्यते। | जसको अर्थ हुन्छ - पंचतंत्र यसको आधार हो| यसको रचना काल १२ अैां शताव्दी मानिएको छ| नेपाली भाषामा हस्तलिखित प्रति १३७३ ई.को मानिए पश्चात१ यस काल प्रमाण लाई थप बल मिलेको छ|

हितोपदेश कथा हरू चार भागमा विभक्त छन|

१. मित्रलाभ

२. सुहृद्भेद

३. विग्रह

४. संधि
*
लक्ष्मी गिरी

लक्ष्मी गिरी कलाकार हुनुहुन्छ । उहाँ नेपाली, भोजपुरी, मैथिली र नेपाल भाषा (नेवार समुदायको भाषा) चलचित्रहरूमा चरित्र अभिनेत्री हुने पहिलो महिला कलाकार पनि हुनुहुन्छ । उहाँको जन्म २०११ माघ ६ मा काठमाडौंको पशुपति क्षेत्र, देवपत्तन मा भएको हो । उहाँका पिताको नाम मुक्तिनाथ पौडेल र माताको नाम उजेली अधिकारी हो । उहाँ एक्लो सन्तान हो । लक्ष्मीले एक सयभन्दा बढी चलचित्रमा अभिनय गर्नुभएको छ । उहाँलाई ३ सय ७२ वटा टेलिश्रृंखलामा देखिसकिएको छ । मदनकृष्ण र हरिवंशको नाटक विज्ञापन को कूल ३ सय ८९ प्रदर्शनमा उहाँले २ सय ८९ पटक अभिनय गर्नुभएको छ । यसबाहेक उहाँले अभिनय गरेका नाटकको संख्या धेरै छ । 'विज्ञापन' नाटककै प्रदर्शन र अन्य कार्यक्रमसहित उहाँले अमेरिकाका ३५ राज्य, बेलायतका ३ राज्य, हङकङका धेरै भाग, भारत आदि देश देख्ने मौका पाउनुभएको छ ।

कलाकारिताबाहेक उहाँले २०२८ देखि २०५१ सालसम्म नेपाल राष्ट्र बैङ्कको जागिरे भएर बिताउनुभयो । बैङ्कको सहायक पदमा कार्यत हुँदा २०३८ सालमा बैङ्कको रजतजयन्तीका अवसरमा प्रदर्शित नाटकमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेवापत दुई ग्रेड वृद्धि भयो । २०४२ सालमा नेपाल टेलिभिजनको औपचारिक प्रसारण सुरु भएयता निरन्तर नेटीभीमा अभिनय गर्ने महिलाकलाकार उहाँमात्रै हुनुहुन्छ । उहाँको पहिलो टेलिश्रृंखला अप्रील फर्स्ट हो । उहाँ साहित्यमा पनि रुचि राख्नुहुन्छ ।

डेढ दर्जन विज्ञापन,आधा दर्जन मेगा टेलिश्रृंखला,६ सयभन्दा बढि लघु टेलिश्रृंखलामा अभिनय गर्नुभएको गिरीले डेढसय भन्दा बढी फिचर फिल्ममा काम गर्नुभएको छ। उहाँलाई अहिले पनि धेरैले 'छुच्ची आमा'को भूमिका दिदै आइरहेको छ। चलचित्र 'सिमाना'मा दृष्टिविहीन महिलाको भूमिका निर्वाह गर्दा एक सातासम्म आँखा अस्पताल धाउनु भएको थियो। एक साताको दौरानमा उहाँले धेरै बिरामीलाई भेट्नुभयो र उनीहरूसँग कुरा गरेर,उनीहरूलाई नजिकबाट बुझेर अभिनय गर्नुभएको थियो। यहि नै लक्ष्मी गिरीको जीवन्त अभिनय शैली हो। उहाँ नेपाल राष्ट्र बैङ्कको जागिर छाडेर कलाकारिता क्षेत्रमा लागे पनि,कलाकारितामा भने धेरै पहिला देखि नै उहाँको रूचि थियो। उहाँले मौका मिल्दा नाटकहरु पनि गर्नुहुन्थ्यो। पछि चलचित्रमा व्यस्त हुा थालेपछि जागिरबाट राजिनामा दिनुभएको हो।

लक्ष्मी गिरीको विवाह वि.सं.२०३० सालमा त्रिभुवन विश्व विद्यालयका प्रध्यापक रत्नकुमार गिरी सँग भयो। त्यतिबेला उहाँ नेपाल राष्ट्र बैङ्कमा कार्यरत हुनुहुन्थ्यो। विवाह सन्तानको जन्म लगायतका कारण उहाँले करिब ८ वर्ष अभिनयबाट बिश्राम लिनुभएको थियो। उमेरले ६ दशक पार गरिसके पनि कलाकार लक्ष्मी गिरीको उत्साह कुनै नवयुवायुवतीको भन्दा कम छैन। अभिनय सुरु गर्दाको समयमा जतिकै जोश जाँगर अहिले पनि उहाँमा देख्न पाइन्छ। चेतन कार्कीको भूमरी चलचित्र पछि उहाँको अभिनय यात्रा टेलिफिल्म हुँदै ठूला चलचित्रमा पुग्यो। एकै समयमा उहाँले भूमरी,कन्यादान,माया फेरी भेटौँला फिल्म खेल्नुभयो। अब्बल अभिनयका कारण चलचित्रमा उहाँको माग बढ्दै गएपछि चरित्र अभिनेत्रीका रूपमा उहाँले सकरात्मक,नकारात्मक सबै प्रकारका अभिनय गर्नुभयो। चलचित्र अभिनयका क्रममा चेतन कार्कीले गरेको सहयोग उहाँको लागि अविस्मरणिय रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली कलाकार
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:रङ्गकर्मी
श्रेणी:नेपाली अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:नेपाली महिला मोडलहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:खस जाति
हिन्द महासागर

हिन्द महासागर संसारको तेस्रो सबैभन्दा ठूलो महासागर हो र यसले पृथ्वीको सतहमा उपलब्ध पानीको लगभग २०% भाग यसमा निहित रहेको छ। उत्तरमा यो भारतीय उपमहाद्वीप देखि, पश्चिममा पूर्व अफ्रिका, पूर्वमा हिन्दचीन, सुन्दा द्वीप समूह र अस्ट्रेलिया, तथा दक्षिणमा आर्कटिक महासागरले घेरिएको छ। विश्वमा यो मात्र एउटा महासागर हो जसको नाम कुनै देशको नाम अथवा, हिन्दुस्तान (भारत)को नाममा रहेको छ।

संस्कृतमा यसलाई रत्नाकर अथवा रत्न उत्पन्न कर्ता भन्दछन्, जबकि प्राचीन हिन्दू ग्रन्थहरूमा यसलाई हिन्दू महासागर भनिएको छ। वैश्विक रूपले परस्पर जोडिएका समुद्रहरूका एक घटक हिन्द महासागर को, आन्ध्र महासागर देखि २०° पूर्वी देशान्तर जो केप एगुलस देखि गुज्रिन्छ, र प्रशान्त महासागरदेखि १४६°५५' पूर्वी देशान्तर पृथक गर्दछ। हिन्द महासागरको उत्तरी सीमाको निर्धारण फारसको खाडीमा ३०° उत्तर अक्षांश द्वारा हुन्छ।

अफ्रिका र अस्ट्रेलियाका दक्षिणी बिन्दुहरूमा यस महासागरको चौडाई करिब १०,००० किलोमिटर (६२०० माईल) छ र यसको क्षेत्रफल ७,३५,५६,००० वर्ग किलोमिटर (२,८४,००,००० वर्ग माईल) छ जसमा लाल सागर र फारसको खाडी समेत रहेको छ। सागरमा जलको कुल मात्रा २९,२१,३१,००० घन किलोमिटर (७,००,८६,००० घन माईल) हुने अनुमान छ। मेडागास्कर जो विश्वको चौथो सबैभन्दा ठूलो द्वीप हो यो यसै हिन्द महासागरमा स्थित रहेको छ। कोमोरोस, सिचेल्स, माल्दिभ्स, मरिशस, श्रीलङ्का र इण्डोनेशियाको द्वीपसमूह जसले यस महासागरको पूर्वी सीमाको निर्धारण गर्दछन् यो यसै महासागरको क्षेत्र भित्र पर्दछन।
सन्दर्भ समाग्री

श्रेणी:महासागरहरू
श्रेणी:हिन्द महासागर
सुन्दरवन

सुन्दरवन वा सुन्दोरबोन () भारत तथा बङ्गलादेशमा अवस्थित विश्वको सबैभन्दा ठूलो मुखद्वीप हो। यहाँको नरभक्षी पाटे बाघको कारण यो क्षेत्र विश्व भरीमा प्रसिद्ध छ।
इतिहास
चित्रदीर्घा

सुन्दरवनको केही चित्रहरु यस प्रकार छन् :-

Image:Changeable Hawk Eagle Sunderbans National Park West Bengal India 23.08.2014.jpg
Image:Deer in Sundarbans 02.JPG
Image:Kaikhali Sundarbans 15-09-2011 (4).JPG
Image:Mangrove and river in Sundarbans.JPG
Image:Mudflat and clouds in Sundarbans.jpg
Image:Sun Set in Sundarbans.jpg
Image:Crabs for cooking in Sundarbans.JPG
Image:Boat, trees and water in Sundarbans.jpg

सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

# विश्व सम्पदा क्षेत्र
# विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
बाह्य कडीहरू

* http://whc.unesco.org/en/list/798
* https://en.wikivoyage.org/wiki/Sundarbans
* http://www.tourdesundarbans.com/
* http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/sundarbans_mangroves.cfm
* http://www.sunderbansnationalpark.com/
* http://whc.unesco.org/en/list/452
* https://indiantigersafaris.com/tiger-reserves/sundarban-tiger-reserve/
* https://sunderbannationalpark.com/


श्रेणी:बङ्गलादेशका विश्व सम्पदा क्षेत्रहरू
श्रेणी:प्राकृतिक क्षेत्रहरु
श्रेणी:विश्वसम्पदाथन २०१५ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:बङ्गालको खाडी
श्रेणी:भारतका क्षेत्रहरू
जागर

भारतको उत्तराखण्डका साथै नेपालको सुदुर पश्चिम क्षेत्रमा देवी देवताहरूलाई आवहान गर्नकोलागी जागरको आयोजना गरिन्छ। जागरको अर्थ देवी देवताहरूलाई जगाउनु हो । जागरमा जगरिया (जगाउने मान्छे)ले मुख्य भुमिका निभाएको हुन्छ, जगरीयाले हुड्को, ढोल तथा दमाउ बजाएर देवि देवताको आवहानको लागि रामायण, महाभारत आदी धार्मिक ग्रंथहरूका कथाहरूका साथै जुन देवतालाई जगाउनु छ त्यो देवताको चरित्र स्थानिय भाषामा प्रस्तुत गर्छ । जगरीया सँगै दुइ-तिन जना अरु मान्छे पनि गाउनमा साथ दिन्छन् र एक जनाले काँसाको थाली बजाउने काम गर्छ। यसरी बाजा गाजा र गीतको धुन सुने पछि धामीको शरीर काँप्छ धामीलाई गढवाली भाषा, कुमाउनी भाषा र डोटेली भाषामा डंगरिया भनिन्छ। डगरीया पूर्ण रूपले काँपे पछि उसको अगाडि चामल राखेर पुछ गरिन्छ पुछ भन्नाले सोध हो। तब डंगरीयाले पुछ गर्ने मान्छेको भुत भविष्य र वर्तमान सबै बताउन सक्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। जागर मन्दिर तथा घर दुवै ठाउँमा गराएको देखिन्छ मन्दिरमा जागर गर्दा सामुहीक जागर गराएको हुन सक्छ भने घरमा व्याक्तिगत जागरण गराएको मानिन्छ।
जागरका मुख्य पात्र

जागर कार्यक्रममा मुख्य रूपले तिनवटा पात्रहरू रहेका हुन्छन्। जो यस प्रकार छन्:-
#जगरीया- जसले देवताको आवहान गर्छ अथवा देवता बोलाउने (जगाउने) काम गर्छ त्यसलाई जगरीया भनिन्छ। जगरियालाई देवताहरूको गुरु मानिन्छ। जगरीयाले हुड्को, ढोल, अथवा दमाउ बजाएर स्थानिय भाषामा देवताहरूको आवहान गर्छ, नचाउँछ र अन्तमा विधाई गर्छ।
#डंगरीया- जसको शरीरमा देवता अवतरीत हुन्छ अथवा जो डगमगाउँछ त्यो मान्छेलाई डंगरीया भनिन्छ। डंगरीया झाँक्री जस्तै हो झाँक्री र डंगरीयामा फरक यति छ की झाँक्रीले आफै ढ्यांग्रो ठटाएर देवता काँप्छ भने डंगरीया अर्काले कँपाएर काँप्छ। डंगरीयालाई धामी पनि भनिन्छ तर जागर गराइने ठाउँ कुमाउ, गढवाल र डोटीमा यो पात्रलाई डंगरीया नै भनिन्छ। डंगरीयाले जागरमा पुछ गर्नेहरूको प्रश्नको उत्तर दिन्छ, जगरीयाको संकेतमा नाँच देखाएर दर्शकहरूलाई मनोरंजन गराउँछ, केही अपत्याउँदा कलाहरू देखाएर दर्शकहरूलाई चकित पार्छ र दर्शकहरूलाई आफुमाथी अलौकीक शक्ति भेएको विश्वास दिलाउछ।
#स्योँकार- स्योँकारको अर्थ सेवाकार हो जसले जागरणको आयोजना आफ्नो घरमा अथवा देवताको मन्दिरमा गराउँछ उसलाई स्योँकार भनिन्छ। स्योँकारले जगरीया अथवा डंगरीयाको सेवा गर्छ, यति मात्र नभएर दर्शकहरूको लागि पनि भोजन पानीको व्यवस्था गर्छ। जसको घरमा प्राकृतीक विध्न बाधाहरू पर्छन्, अथवा जो व्याक्ती प्राकृतीक विध्न बाधाहरूबाट पिडीत छ त्यो व्याक्ती स्योँकार भएर जागरको आयोजना गर्छ। यसरी जागर गरेमा व्याक्ती विध्न बाधाहरूबाट मुक्त हुन सक्ने विश्वास गरिन्छ।
जागरको प्रकार

जागर गर्ने केही गीतहरू

जागरमा जगरीयाले सुरुवाती गीत आरती, अवतरण, प्रस्थान आदी समयानुशार फरक फरक गीत गाउँछ।
संध्या गीत

जागरको आयोजना खास गरेर रात्री अथवा साँझको समयमा गरिन्छ। सबै भन्दा पहिले जगरीयाले देवताको आवहानको लागि संध्या गीत गाउँछ संध्या गित यस प्रकारको रहेको हुन्छ:-

जै गुरु-जै गुरु
माता पिता गुरु देवात
तब तुमरो नाम छू इजाऽऽऽऽऽऽ
यो रुमनी-झूमनी संध्या का बखत में॥

तै बखत का बीच मी,
संध्या जो झुलि रै।
बरमाका बरम लोक मी, विष्णु का विष्णु लोक मी,
राम जुकी अजुध्या मी, कृष्ण जुकी द्वारिका मी,
यो संध्या जो झुलि रै,
शंभु का कैलाश मी,
ऊंचा हिमाल, गैला पताल मी,
हेर्नुहोस्

जागर एक परिचय (हिन्दी भाषामा)
फिक्कल गाउँपालिका

फिक्कल बागमती प्रदेशको सिन्धुली जिल्लामा पर्ने एक गाउँपालिका हो। यसको क्षेत्रफल रहेको छ। २०७३ फागुन २७ मा, नेपाल सरकारले स्थानीय तहका निकायलाई ७५३ नयाँ स्थानीय तह संरचनामा पुनर्संरचना गरेको थियो। यस अघिका महादेवडाँडा, सुम्नाम पोखरी, खोलागाउँ, खाङ्साङ, सोल्पाठाना र रत्नावती गाविसहरूलाई गाभेर फिक्कल गाउँपालिका बनाइएको थियो। फिक्कललाई ६ वटा वडामा विभाजन गरिएको छ। खाङ्साङलाई यस गाउँपालिकाको प्रशासनिक केन्द्र घोषणा गरिएको थियो।
जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या १५,९१० रहेको छ भने यहाँ ३,४३६ घरधुरी रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला विकास समितिको कार्यालय, सिन्धुली


श्रेणी:सिन्धुली जिल्लाका गाउँपालिकाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका गाउँपालिकाहरू‎
मङ्गलसेन नगरपालिका

अछाम जिल्लाका ४ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा ‍मङ्गलसेन, कुन्तीबण्डली, जनालीबण्डाली, ओलीगाउँ र जुपु गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा बान्नातोली, बस्ती र कालागाउँ गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।
जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २६,५५७ रहेको छ भने यहाँ ६,२२२ घरधुरी रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, अछाम


श्रेणी:अछाम जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नगरपालिकाहरू‎
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
साँफेबगर नगरपालिका

अछाम जिल्लाका ४ नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा ‍चण्डिका, भाग्यश्वरी, रिडिकोट, नवाठाना, मष्टामाण्डौ, सिद्धेश्वर, वैजनाथ र जाल्पादेवी गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा बुढाकोट, घुघुरकोट, देवीस्थान, खप्तड, बाबला र पातलकोट गाविसहरू यसमा गाभिएका थिए।

यो जिल्लाको मध्य भागमा अवस्थित छ। बुढीगङ्गा नदीले साँफेबगरलाई दुई भागमा बाँडेको छ। यो अछामको प्रमुख व्यापारिक केन्द्र हो। साँफेबगर नगरपालिकाको कार्यालय यसै बजारमा रहेको छ। साँफेबगर वरिपरी पहाडहरूले घेरेको बेसीमा अवस्थित छ। साँफेबगरको दक्षिण पश्चिममा बुढीगङ्गाको किनारमा प्रसिद्ध वैद्यनाथधाम रहेको छ।
जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २५,८९१ रहेको छ भने यहाँ ६,३११ घरधुरी रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, अछाम


श्रेणी:अछाम जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नगरपालिकाहरू‎
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
सिमीकोट

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, मध्यपश्चिमाञ्चलविकास क्षेत्र विकास क्षेत्रको कर्णाली अञ्चल, हुम्ला जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना २०७८मा यहाँको जनसङ्ख्या ४,९३२ रहेको थियो जसमध्ये २,५२३ पुरुष र २,४०९ महिला रहेका थिए भने यहाँ १,३५२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सिमकोट गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू सिमकोट गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने ३-६ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो र १-२ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।

करिब ३ हजार मीटर उचाईमा रहेको सिमीकोट हुम्ला जिल्लाको सदरमुकाम हो। सिम र कोट(डाँडा) मिलेर सिमकोट बनेको हो। स्थानीय बासिन्दाहरू यसलाई सिमकोट नै भन्ने गर्दछन्। यहाँ एक विमानस्थल रहेको छ जुन अहिलेसम्म कालोपत्र हुन सकेको छैन। सिमिकोट कैलाश पर्वत तथा मानसरोवर जाने ढोकाको रूपमा पनि परिचित छ। यहाँबाट वर्षेनि हजारौं धार्मिक तथा सहासिक पर्यटकहरू जाने गरेको पाइन्छ।
चित्र दीर्घा


File:Wonderful Simikot Valley.jpg|सिमीकोट उपत्यका
File:Simikot Airport Nepal.JPG|सिमिकोट एयरपोर्टबाट उड्न तयार एक इन्जिन भएको हवाइजहाज
File:Simikot Airport 1.JPG|वैदेशिक रोजगारमा जान लागेका आफन्तलाई सिमकोटमा विदा गर्दै

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:हुम्ला जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका

चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका नेपालको बागमती प्रदेशको सिन्धुपाल्चोक जिल्लामा अवस्थित एक नगरपालिका तथा सदरमुकाम हो। यो नगरपालिकाको कुल क्षेत्रफल १६५.२५ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका चौतारा, कुभिण्डे, सानोसिरुबारी र पिपलडाँडा गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गर्दा स्याउलेबजार, बतासे, इर्खु, कदमबास, साँगाचोक र ठूलोसिरुबारी गाउँ विकास समितिहरू यसमा गाभिएका थिए।
जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४२,६६८ रहेको छ भने यहाँ ११,५९० घरधुरी रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका


श्रेणी:बागमती प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
श्रेणी:सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
भोटेकुकुर

नेपालको उत्तरी भूभाग, भारतको उत्तरी भूभाग, तिब्बत र मंगोलियामा पाईने कुकुरको जाति हो। भोटे कुकुर, जुन स्थानीय रूपमा विभिन्न नामहरू जस्तै हिमालयन भोटेकुकर, बंगारा, र कहिलेकाहीँ हिमालयन म्यास्टिफ भनेर चिनिन्छ, हिमालय क्षेत्रको पशु रक्षक कुकुरको एक जात हो। भोटे कुकुर पूर्वी नेपालदेखि कश्मीरसम्मका हिमालयका फेदीहरूमा पाइन्छ। यो जात मुख्य रूपमा पशु रक्षक कुकुरको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, जसले याक र भेडाका बथानहरूलाई विभिन्न सिकारु जनावरहरूबाट जोगाउँछ, साथै सम्पत्ति सुरक्षाका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ। अन्य पशु रक्षक कुकुरहरूको तुलनामा फरक विशेषता स्वरूप, यो जात गोठालो गर्नमा पनि मद्दत गर्न प्रयोग गरिन्छ। भोटे कुकुरलाई शिकारमा सहायता गर्नका लागि पनि प्रयोग गरिन्छ।

ठूलो टाउको र अजङको जीउ हुने यो रिसाहा र आक्रामक स्वभावको कुकुर हो । कुकुर विशेषज्ञहरू अति इमानदार र बफादार स्वभावको हुने भएकाले भोटे कुकुर विश्वमै विशिष्ट ठहरिएको बताउँछन् । युरोप र अमेरिकामा यो कुकुरको माग अत्यधिक हुन्छ । तर, माग अनुसार पूर्ति भने हुन सकिरहेको छैन । नेपालबाहिर एउटै छाउरा-छाउरीको कम्तीमा पनि १ हजार २ सय अमेरिकी डलरमा किनबेच हुने यो कुकुरको विश्व बजारमा उच्चतम मूल्य १५ लाख अमेरिकी डलर छ ।


/- राम्रो साथी


श्रेणी:जनावरहरू