JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
අරලියගහ මන්දිරය

අරලියගහ මන්දිරය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති ‍පෞරාණික ගො‍‍ඩනැගිල්ලකි. මෙම ගො‍‍ඩනැගිල්ල වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා වාසය කරන නිවසයි. එනමුදු මෑත අතීතයෙහි මෙය අගමැති නිල නිවස ලෙස භාවිතා වූවකි. ඈත අතීතයෙහිදී එය බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරින් කිහිප දෙනෙකුගේ නිවස්න ලෙසින් පැවතිණි.
පිහිටීම

මෙහි පිහිටීම කොළඹ 03 හෙවත් කොල්ලුපිටිය ප්‍රදේශයෙහිය. මෙම කොල්ලුපිටිය පෙරදී හැඳින්වී ඇත්තේ බරදෙණිය ලෙසිනි. ලන්දේසින් ලංකාව පාලනය කල සමයෙහිදී කන්ද උඩරට රජ කල දෙවන රාජසිංහ රජතුමාගේ උදහසට ලක්ව හිස ගසා දැමුම වෙනුවට ලන්දේසීන් වෙත භාර කෙරුනද නිදහස ලැබ ලන්දේසි නම් ගෙන මෙම ප්‍රදේශයෙහි විසූ උඩුනුවර අඹන්වෙල අප්පුහාමි නමැත්තෙකු රාජ්‍ය අනුග්‍රහයද සහිතව සාම්ප්‍රදායික කුඹුරුද ආක්‍රමණය කරමින් වගා කල පොල් වනයක් නිසාවෙන් මෙහි වැසියන් විසින් විරෝධ පාඨයක් ලෙසින් කොල්ල-කෑ-පිටිය ලෙසින් වැහැරීම පසු කලෙක කොල්ලුපිටිය වූ බව කියති.
ඉතිහාසය

මෙය අතීතයෙහිදී අක්කර හයකට මදක් වැඩි පරිශ්‍රයක වූ නිවසක්ව පැවැති අතර "ඩි බ්‍රැන්ඩරි" නමින් හැඳින්විණි. මෙම නමෙහි අරුත "ඉස්කාගාරය" යන්නයි. මෙහි අගනා මත්පැන් ගබඩාවක් වූ බව සමහරුන් විශ්වාස කලද තවත් සමහරෙත් පවසන්නේ මත්පැන් නිෂ්පාදනාගාරයක් මෙහි වූ බවයි.

මෙහි නිවැසියන් අතර කීර්තිමත් වූවෝද වූහ. ලංකා සිවිල් සේවයේ විනිශ්චයකාරයෙකු, සමාජ සංශෝධකයෙකු, හා වහල් සේවයට එරෙහි ක්‍රියාකාරියෙකු වූ ප්‍රෙඩ්රික් බේරන් මයිලියස් 1805 දී මෙහි විසීය. එවකට ලංකාවේ කුරුඳු දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියාවූ ජෝන් වැලිබියෝෆ් 1830 වන විට මෙහි විසීය. වාණිජ මට්ටමකින් ලංකාවේ උක් (සීනි සඳහා) වැවීමෙහි සහ කොහු කඹ නිෂ්පාදනය හා කළුතර ප්‍රෙද්ශයේ අරක්කු පෙරීම වැනි ලංකාව තුල අනෙකුත් ව්‍යාපාරයන්හී පුරෝගාමියෙකු වූ ජෝර්ජ් වින්ටර් ඉන් අනතුරුව මෙහි නිවැසියෙක් විය. 1840 දී මෙහි විසුවේ එවකට බස්නාහිර පළාතේ රජයේ ඒජන්ත වූ සී. ආර්. බුලර් මහතාය. පසුව බුලර්ස් පාර (දැනට බෞද්ධාලෝක මාවත) නම් වූයේ ඔහු සිහිකිරීමටය. පසුව ලෙයාඩ් පවුලද, ඉන් අනතුරුව 1848 දී ලංකාවේ ප්‍රධාන වෛද්‍ය නිලධාරී හා සිලෝන් ඔබ්සර්වර් නමැති ඉංග්‍රීසි දිනපතා පුවත්පතෙහි අයිතිකරු හා සංස්කාරක වූ ආචාර්ය ක්‍රිස්ටෝපර් ඉලියට් ද මෙහි දිවි ගෙවීය. 1856 දී මෙහි විසූ ජේ. පී. ග්‍රීන් ගේ කාලසමයෙහිදී මෙතෙක් පැවැති ඩි බ්‍රැන්ඩරි යන නම ටෙම්පල් ට්‍රීස් යන්නට වෙනස් විය. ටෙම්පල් ට්‍රීස් යනු අරලිය ගස් වලට යෙදෙන නමකි. මෙම පරිශ්‍රය එසේ නම් ලද්දේ එහි ඉදිරි අංගනයේ වූ මහත් ගැට සහිත පැරණි අරලිය ගස් දෙකක් නිසාවෙනි.

අරලියගහ මන්දිරය 1903 නොවැම්බර මසදී රජය විසින් මිලදී ගත්තේ ආණ්ඩුකාරවරයාගේ හා අනෙකුත් ඉහළ තනතුරුධාරී බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්‍ය නිලධාරින්ගේ භාවිතය සඳහාය. 1948දී නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව, එය අග්‍රාමාත්‍ය වරයාගේ නිල නිවස බවට ප්‍රකාශ කරන ලදි. වර්තමානයේ එය ජනාධිපතිවරයාගේ නිල නිවස ලෙස භාවිතා කරන්නේ යුද්ධ තත්ත්වයක් පැවැති කල්හී කොළඹ කොටුවේ ඇති ජනාධිපති මන්දිරයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ පැනනැගුනු සැකයන් නිසාවෙනි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි - ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය

ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ රජය අර්ථ නිරූපණය වන්නේ ජනාධිපතිවරයා සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කැබිනට් අමාත්‍ය මණ්ඩලය වෙතින් සැදුම් ලද රජයේ විධායක ශාඛාව ලෙසිනි.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයට අයත් දේශය

* පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක 25
* දේශීය ජල තීරය
ආගම

ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි 9 වන වගන්තිය ප්‍රකාර ශ්‍රී ලංකා ජනරජය විසින් බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛ ස්ථානය දෙනු ලබන අතර ඒ අනුව බුද්ධ ශාසනය රැකගැනීම හා පෝෂණය කිරීම රාජ්‍යයෙහි වගකීම වන්නේ 10 වන හා 14 (1) (e) වගන්ති ප්‍රකාර අනෙකුත් සියළු ආගම් වලට හිමිකම් ලබා දෙන අතරෙහිය.
නිල භාෂා

රාජ්‍ය භාෂා

* සිංහල
*දෙමළ
ජාතික භාෂා

* සිංහල
*දෙමළ
සන්ධාන භාෂා

* ඉංග්‍රීසි
අධිකරණ භාෂා

අදාල ප්‍රදේශයේ පරිපාලන භාෂාව
නීති සෑදීමේ භාෂා

සිංහල සහ දෙමළ.
ආණ්ඩුවේ අංග

* ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියාවේ
විධායකය

* ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා විධායකයේද ප්‍රධානියාවේ
* අමාත්‍ය මණ්ඩලය
* නිලධාරීන්
ව්‍යවස්ථාදායකය
අධිකරණය
විශේෂ ලක්‍ෂණ
මූලික අයිතිවාසිකම් සහ මූලික යුතුකම්
මේවාත් බලන්න

* ශ්‍රී ලංකාව
මුලාශ්‍ර
පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය

පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ, පේදුරු තුඩුව නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 දී කොට්ඨාශයෙහි බස්නාහිර කොටස කඩා වෙන් කිරීමෙන් උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාශය තනන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී පේදුරු තුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස පේදුරු තුඩුව දිගටම පවතියි.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ
ප්‍රවර්ගය: යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
මායා රට

මායා රට, මාපා රට හෙවත් දක්ඛිණ දේශය; ලංකාදීපයේ බටහිර ප්‍රදේශයේ තිබූ ඓතිහාසික කලාපයකි.මෙම භුමි ප්‍රදේශය කලු ගඟ හා දැදුරු ඔය අතර බෙදී වෙන්වූ භුමි ප්‍රදේශයයි. විවිධ කාලවලදී ස්වාධීන රාජධානිනක් ලෙසද, උප රාජධානියක් ලෙසද, පරිපාලන කලාපයක් ලෙසද පැවතී ඇත.
මායිම්

* උතුර - කලා ඔය
* නැගෙනහිර - දුම්බර කඳුයාය
* ගිණිකොන - සමනොල කන්ද
* දකුණ - බෙන්තර ගඟ
* බස්නාහිර - මූද
අයත්වූ ජනාවාස

# සිදුරුවාන
# බලවිට
# මාතලේ
# බෝගම්බර
# දුම්බර පන්සියපත්තුව
# මායාදුන්න
# කිඳිගොඩ
# හලම්ගොමු රට
# කුඹුරුගොමු රට
# අටකලන්දය
# මාහියංගොමු රට
# දෙනවක
# කළුගලබඩ
#
ආශ්‍රිත ලිපි

* තුන් සිංහලේ
* රුහුණු රාජධානිය

ප්‍රවර්ගය:මායා රට
රුවන් එම්. ජයතුංග

වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස තම වෘතිය ජීවිතය ආරම්භ කළ වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග (ඉංග්‍රීසි: Ruwan M Jayatunge) කොලොන්ගොඩ ග්‍රාමීය රෝහලේ ස්ථාන භාර වෛද්‍ය නිලධාරී ලෙසටද මිනිපේ ප්‍රදේශයේ සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී ලෙසටද මුලින් සේවය කොට පසුව මීගමුව මුලික රෝහල, උතුරු කොළඹ ශික්ෂණ රෝහල, හලාවත මුලික රෝහල සහ කොළඹ යුද හමුදා රෝහල යන රෝහල් වල සේවය කරන ලදි. ඔහු එංගලන්තයේ බාන්ස්ලි විද්‍යාලයෙන් ළමා මනෝ විද්‍යාවද, කැනඩාවේ හම්බර් විද්‍යාලයෙන් මනෝ සමාජීය පුනරුථාපනය පිළිබඳවද හදාරා තිබේ. එසේම ඇමරිකාවේ ෆිලඩෙල්ෆියාවේ කෝට්ස්විල් ප්‍රතිකාර ආයතනයේ මනෝ විද්‍යාඥ සුසන් රොජර්ස් යටතේ EMDR මනෝ ප්‍රතිකාරය පිළිබඳ පුහුණුව ලබා තිබේ. ඔහු පශ්චාත් ව්‍යසන ක්ලමථ අක්‍රමතාව පිළිබඳ පරියේශන පත්‍රිකා කීපයක්ද පළ කොට ඇත​. දැනට කැනඩාවේ යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලයේ පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යනයන් හදාරන ඔහු සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවලින් කෘතීන් පල කොට තිබේ.
ජීවන සටහන්

රුවන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
සාහිත්‍යකාමිත්වය (සිංහල)

සාහිත්‍යකාමියෙකු ද වන වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග විසින් ලියා පළ කළ පොත් පත් කිහිපයක් පහත දැක්වේ. මේ ලේඛනයේ සඳහන් නොවූ පොත් ද තවමත් මුද්‍රණයේ පවතින පොත් ද වේ.

* මල් වැනි දරුවන් - ගොඩගේ ප්‍රකාශනයකි.
* අධ්‍යාපන ප්‍රතිකාර -සර්වෝදය විශ්වලේඛා ප්‍රකාශනයකි.
* මනෝ විද්‍යාත්මක උපදේශනය - (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* ප්‍රතිකාරාත්මක උපදේශනය - (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* දිවි නසා ගැනීමේ චර්යාව හා උපදේශන ප්‍රතිකාර මනෝ රෝග විශේෂඥ නීල් ප්‍රනාන්දු සමඟ
* විශාදය හා මනෝ ප්‍රතිකාරය - මනෝ රෝග විශේෂඥ නීල් ප්‍රනාන්දු සමඟ
* ජෝන් එෆ් කෙනඩි - ජීවිතය සහ මරණය (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* ඉවාන් ගේ ලෝකය (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* මිනිසුන් තුළින් ලෝකය දුටුවෙමි (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* යුද ආතතියේ මනෝවිද්‍යාත්මක බලපෑම (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* මනෝ විශ්ලේෂණ ප්‍රතිකාරය
* පශ්චාත් ව්‍යසන ක්ලමථ අක්‍රමතාව (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* සංග්‍රාම විඩාව සහ යුද ආතතිය (විජේසූරිය ග්‍රන්ථ කේන්ද්‍රය)
* ප්‍රභාකරන් සාධකය පිළිබඳ මනෝවිද්‍යාත්මක විශ්ලේශණයක් (සංචිත ප්‍රකාශකයෝ)
* ව්‍යසනයන් සහ මනෝවිද්‍යාත්මක පසුබිම - ව්‍යසන උපදේශනය මනෝ රෝග විශේෂඥ නීල් ප්‍රනාන්දු සමඟ
* සංග්‍රාමයෙන් පසු - සරසවි ප්‍රකාශනයකි
* ජාතක කථා මනෝ විද්‍යාත්මක ඇසින් - ගොඩගේ ප්‍රකාශනයකි
* භින්නෝන්මාදය - සරසවි ප්‍රකාශනයකි
සාහිත්‍යකාමිත්වය (ඉංග්‍රීසි)

* PTSD Sri Lankan Experience
* Shell Shock to Palali Syndrome - Sarasavi Publishers
* Psychoanalysis with Clinical Evidence
* Psychological Management of Sexual Trauma Victims
* Trauma Counseling
* Combat Stress
* PTSD Post Traumatic Stress Disorder – Vishva Lekha Publishers
* Rhythm of Life (Poetry)
* EMDR Sri Lankan Experience -Sarasavi Publishers
* Buddhism and Psychology
* Stress in Security Forces – (Co-Author) ICFAI- India
ආශ්‍රිත

* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරුන්

* ආදි නාලන්දයීය ව්‍යෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය


ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ගත් කතුවරු
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
නෑඹිලිය

නෑඹිලිය යනු සහල් සහ අනෙකුත් ධාන්‍ය වර්ග වල ඇති වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරීමට භාවිතා කරන මැටියෙන් හෝ ලෝහයෙන් සෑදූ උපකරණයකි. මෙසේ වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමට ගැරීම යැයි කියති. නිදසුනක් වශයෙන් හාල් ගැරීම දැක්විය හැක. සහල් හෝ වෙනත් ධාන්‍යයක් පිසීමට භාවිතා කරන මුට්ටියක් වැසීමටද නෑඹිලිය භාවිතා වෙයි. කිසියම් අවුළුවක් පිසින ඇතිලියක් වැසීමට නෑඹිලියක් උඩු-යටිකුරු කොට භාවිතා කෙරෙන අවස්ථාද ඇත. නෑඹිලියකින් කිසිවක් ගැරීමේදී කොරහක් ද භාවිතා කිරීම සම්ප්‍රදායයි.
ජන භාවිතය

නෑඹිලිය විසින් සහල් සහ අනෙකුත් ධාන්‍ය වර්ග වල ඇති වැලි සහ අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කළ යුතු බැවින් එහි අභ්‍යන්තර වක්‍ර පෘෂ්ඨය රළුය. එසේවුවද එහි පිටස්තර පෘෂ්ඨය සුමුදුය. සිහින් සුමුදු ලෙස රැවුල බෑ කළෙක නෑඹිලිය ගා ඇතැයි ජනවහරක් පවතියි.
වෙනත් භාවිතා

ගැරීම හැරුණු කොට වෙනත් භාවිතා සඳහාද නෑඹිලිය යෙදෙයි. නෑඹීලියේ ඇතුළු රළු පෘෂ්ඨයෙහි ගැටීමෙන් කිසිවක් ඉවත් කිරීම හෝ සියුම් කුඩු හෝ දුවයක් නිපැයීම මෙවැනි භාවිතයකි. වදකහ වැනි ඖෂධ බඩ රුදාව සඳහා බීමට දීමට එම බෙහෙත් කැබැල්ලක් නෑඹිලියෙහි ගැටීම කරති. එයට ගැලහීම හෝ උරච්චි කිරීම යයි කියති. ජලය ස්වල්පයක් සමග මෙය කෙරෙයි. සුදු හඳුන් හෝ එත් හඳුන් ද මෙසේ නෑඹිලියක උරච්චි කිරීමෙන් පසු ආලේපනයට සුදුසු ලෙසකට සකස් කෙරෙයි.

රන් කිරි කට කෑමට පෙර රන් ආභරණයක් මව් කිරී සමගින් නෑඹිලියක ගලහා ඉන් ලැබෙන්න බිලිඳාට පානය සඳහා දෙනු ලබයි.

වියළි (වැලි) හාල්මැස්සන්ගේ සියුම් කොරපොතු ඉවත් කිරීමටද නෑඹිලියේ ඇතුළු පෘෂ්ඨයේ ඇතිල්ලීම කරනු ලැබේ.

ඉන්නල වැනි අල වර්ග වල පොත්ත ඉවත් කිරීමටද නෑඹිලියේ ඇතුළු පෘෂ්ඨයෙහි ගැලහීම කෙරෙයි.
සබැඳි වෙනත් දේ

නෑඹිලියක් (විශේෂයෙන් මැටි නෑඹිලියක්) තැනීමේදී ඇතුළු පෘෂ්ඨය රටා දමා රළු කිරීමට භාවිතා කරන මෙවලම ඉරි කටුව නම් වෙයි.
එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් ජනයාට සිදුකළ ප්‍රහාර ලයිස්තුව

පහත ලැයිස්තු ගත කොට තිබෙන්නේ, ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් වූ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය (LTTE) විසින්, ඉතිහාසය පුරාවට මිනිස් ජීවිත ඉලක්ක කොට ගෙන එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර ලැයිස්තුව වේ. ඊට ඔවුන් විසින් සිදුකෙරූ මනුෂ්‍ය සමූලඝාතන, බෝම්බ ප්‍රහාර, මංකොල්ලකෑම්, වාර්ගික පළවාහැරීම්, හමුදාව සමග ඇතිකරගත් ගැටුම් සහ පුද්ගල ඝාතනය කිරීම් අයත් වෙයි.

එල්ටීටීඊ සංවිධානය යනු 1976 වර්ෂයේ සිට 2009 වර්ෂය දක්වා ක්‍රියාත්මක වූ, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර භූමියෙන් වෙන්වූ වෙනමම රාජ්‍යයක් ඉල්ලා සටන් වැදුණු බෙදුම්වාදී සංවිධානයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ හැරුණු විට, එල්ටීටීඊ සංවිධානය ඉන්දියාව, එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, සහ යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල් 27 ක, තහනම් කරනු ලැබූ ත්‍රස්ත සංවිධානයකි. එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ නායකයා වූයේ, 2009 වසරේදී හමුදා ප්‍රහාරයකින් මියගිය වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්ය.
එල්ල කල දරුණුතම ප්‍රහාර
කාලානුරූපව ප්‍රහාර සිදුකල පිළිවෙල

1972
1974

* 1974 පුරා, දෙමළ නව කොටීන් සහ අනෙකුත් දෙමළ සටන්කාමී කණ්ඩායම් විසින් යාපනය නගරාධිපති සහ යාපනය වැසියන් ඉලක්ක කොට බොහෝ බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කලහ.

මේවා අතර:

*කන්කසන්තුරෙයි පොලිස් ස්ථානයෙහිවූ ජීප් රථයකට අත් බෝම්බ දමා ගැසීම
*කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සාමාජීකයෙක් වූ වී. පොන්නම්බලම් මහතාගේ නිවසෙහි ඩයිනමයිට් දැල්වීම
*විශාල අලාභහානි සිදුකරමින් චෙන්කතනෙයි දුම්රිය ස්ථානයට ඩයිනමයිට් දල්වා විසි කිරීම
*යාපනය ප්‍රධාන කඩමණ්ඩියෙහි (ග්‍රෑන්ඩ් බසාර්) බෝම්බ පිපිරවීම
*ලංගම බස්රථ ගිනි තැබීම
1975
1976

1976 දී, දෙ.ඊ.වි.කො. විසින් ඉවක් බවක් නොමැතිව සොරකම් වැලක් කලහ.

1976 මාර්තු හිදී, දෙ.ඊ.වි.කො. සාමාජිකයන් විසින් පුත්තූර් මහජන බැංකුව කොල්ල කා රු. 668,000 වටිනා මුදල් හා ස්වර්ණාභරණ පැහැර ගත්හ. මෙයට පසුව ඔවුහූ පුලෝලි සහ මාදගල් හි විවිධ සේවා සමූපකාර සමිති කොල්ල කෑහ.
1977
1978

*ජුලි මසදී, කොල්ලකෑම් 4 ක් සිදු කිරීම.
**ලංගම බස් රථ දෙකකින්,
**වෑන් රථයකින්,
**සංචාරක වෙළෙන්දෙකුගෙන් රු. 15,000 ක් කොල්ලකන ලදී.
*සැප්තැම්බරයේදී ලංගම බසයකට ගිනි තැබීම.
*පේදුරු තුඩුවේදී පාසල් ගුරුවරයෙකුගේ වැටුප කොල්ලකෑම.
*1978 සැප්තැම්බර් 7 දිනදී කන්කසන්තුරේ සිට කොළඹ බලා ගමන් කරන එයාර් සිලෝන් ගුවන් යානයක බෝම්බයක් ඇටවීම හා ගොඩබැසුම් යාත්‍රාංගණයේදී එය පුපුරා යාම.
1979
1983
1984

1984 වර්ෂය, ශ්‍රී ලංකා රජය සහ දෙමළ බෙදුම්වාදීන් අතර ගැටුම් වැඩිවූ වසරක් වෙයි. එසේම දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මනුෂ්‍ය සමූල ඝාතනය කිරීම් ආරම්භ කලේද මෙම වර්ෂයේ සිටයි.
1985

1985 වර්ෂය, ත්‍රස්ථවාදීන්ගේ මිලේච්ඡ ප්‍රහාර උපරිම වූ වසරක් ලෙස සැලකේ. ප්‍රථම වතාවට සිංහල බහුතරයක් වෙසෙන ප්‍රදේශයකදී, නිරායුධ සිවිල් වැසියන් 146 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමට කොටි ත්‍රස්ථවාදීහූ පෙළඹුනහ. මෙම සිදුවීම ශ්‍රී ලංකාව තුල පමණක් නොව ලොව පුරා කම්පනයක් ඇතිකිරීමට සමත් විය.
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2005
2006
2007
2008
2009
මේවාද බලන්න

*ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය
*දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ඝාතනය කල දේශපාලනඥයන්ගේ ලයිස්තුව
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:සාමාන්‍ය වැසියන්ට එල්ලකල ප්‍රහාර
ප්‍රවර්ගය:එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ලකල ප්‍රහාර
ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය

ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය යනු 1985 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් ක්‍රියාවට නංවන ලද අති දරුණු මිනිස් සංහාරයකි. එය දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින්, දෙමළ ජනතාව බහුතරයක් වෙසෙන ප්‍රදේශයකින් බැහැරව සිදු කරන ලැබූ, පළමු සහ දැවැන්තම සිංහල සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීමද වෙයි.
සිදුවීම

1985 මැයි 14 වන දින බසයක් පැහැරගත් දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන්, ඉන් අනුරාධපුරය ප්‍රධාන බස් නැවතුමට පැමිණ, එහි සිටි සාමාන්‍ය ජනතාව වෙත විවෘත වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කරමින්, පුද්ගල ඝාතනයන් සහ තුවාල සිදු කිරීම් කරන ලදී. ඉන් නොනැවතුණු ත්‍රස්ථවාදී පිරිස, ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ගේ පූජනීය භූමියක් වූ ශ්‍රී මහා බෝධී විහාරයට ඇතුළු වී, එහි සිටි භික්ෂූන්, මෙහෙණින් සහ පුදබිම වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණි කුඩා දරුවන් ඇතුළුව සිවිල් වැසියන් සමූහයක්, පූජා භූමිය තුලදීම වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. මේ ඝාතන වලින් අනතුරුව දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදී පිරිස, විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානය තුලට ඇතුළුව එහි සිටි සිංහල පුද්ගලයින් 18 නෙකුද ඝාතනය කරන ලදී. මෙම සමස්ථ ත්‍රස්ථ ප්‍රහාරයෙන්, අනුරාධපුරයේ කුඩා දරුවන් ඇතුළු සිංහල වැඩිහිටියන් 146 දෙනෙකු මරු වැළඳ ගති.

ප්‍රහාරයට වගකීම, පළමුව EROS (ඊලාම් විප්ලවවාදී ශිෂ්‍ය සංවිධානය) භාරගත් නමුත් පසුව ඔවුන් එම ප්‍රකාශය ඉල්ලා අස්කරගෙන, PLOTE (ඊලාම් ජනතා නිදහස් සංවිධානය) සමග එකතුව, LTTE (දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි) සංවිධානයට චෝදනා කළහ. PLOTE සහ TULF (දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුන) ප්‍රහාරය පිළිබඳ අප්‍රසාදය පළ කරන ලද අතර ප්‍රහාරයේ වගකීම කිසිවෙකු විසින් විවෘතව භාරගෙන නොමැත. කෙසේ නමුත් ශ්‍රී ලංකා බුද්ධි අංශ මගින් සිදු කළ පරීක්ෂන වලින් හෙළි වූයේ ප්‍රහාරයට අණ දෙන ලද්දේ LTTE මන්නාරම අණ දෙන නිළධාරි මාර්සිලීන් ෆියුසෙලස් (නොහොත් වික්ටර්) වන බවත්, ප්‍රහාරය ක්‍රියාත්මක කරේ ඔහු යටතේ සිටි ඇන්තනී කත්තියාර් (නොහොත් රාධා) විසින් බවයි.
ප්‍රතිප්‍රහාර

හමුදා කඳවුරකට ආරක්ෂාව සොයා පැමිණි ද්‍රවිඩ වැසියන් නව දෙනෙකුට ප්‍රකෝපයට පත් හමුදා කෝප්‍රල්වරයෙකු විසින් වෙඩි තබා ඇති අතර, ඔහුගේ අණ දෙන නිළදාරියා විසින් ඔහුව ඝාතනයට ලක්විය. අනුරාධපුර සහ කොළඹ දෙමළ කඩ කිහිපයකට පහර දී ඇති අතර කොළඹ වීදි වල දෙමළ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකුගේ මළ සිරුරු සොයා ගන්නා ලදි. ප්‍රහාරයට දින දෙකකට පසු ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව විසින් කුමුදිනි නම් යාත්‍රාවේ සිටි දෙමළ සිවිල් වැසියන් පිරිසක් (Amnesty International සංවිධානයට අනුව 23ක්; LTTE සංවිධානයට අනුව 36ක්) ඝාතනය කළ බවට චෝදනා විය. ආරක්ෂක අමාත්‍ය ලලිත් ඇතුලත්මුදලි ප්‍රකාශ කළේ ඝාතනය සිදු කළේ කවුදැයි ඔප්පු කිරීමට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බවයි.
මේවාද බලන්න

* අරන්තලාව භික්‍ෂු ඝාතනය
* දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව
මූලාශ්‍ර
වැඩිදුර කියවීම්

* රොහාන් ගුණරත්න. (1998). Sri Lanka's Ethnic Crisis and National Security, කොළඹ: South Asian Network on Conflict Research. ISBN 955-8093-00-9
* රොහාන් ගුණරත්න. (October 1, 1987). War and Peace in Sri Lanka: With a Post-Accord Report From Jaffna, ශ්‍රී ලංකාව: Institute of Fundamental Studies. ISBN 955-8093-00-9
* Gunasekara, S.L. (November 4, 2003). The Wages of Sin, ISBN 955-8552-01-1
* Sri Lanka Tamil Terror Time May 27, 1985


ප්‍රවර්ගය:1985 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර
ප්‍රවර්ගය:සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
විජේසේකර යතුරුපුවරුව

සිංහල අකුරු සඳහා ඇති එකම සම්මත යතුරු පුවරුව විජේසේකර යතුරුපුවරුව නම්වේ. QWERTY යතුරුපුවරුවක් වන මෙය 1940 ගනන්වල බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ රාජ්‍ය භාෂා කොමසාරිස් පදවිය දරු ආචාර්ය නන්දදේව විජේසේකර නමින් නම් කර ඇත. 1960 ගණන්වල පටන් සිංහල යතුරු පුවරු නිපදවන්නේ විජේසේකර යතුරුපුවරුව අනුව පමනි.
සංශෝධීත විජේසේකර යතුරුපුවරුව

* SLS 1134:2004 යටතේ සම්මත කර ඇත.
අදාල නීති, රීති සහ සම්මතයන්

* ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් මණ්ඩලය මගින් 2009 වසරේ අනුමත කල ඊ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියට අනුව අනිවාර්යයෙන්ම යොදාගතයුත්තේ මෙම යතුරු පුවරුවයි.
* ජනාධිපති කාර්යාලය නිකුත්කල SP/SB/01/07 චක්‍රෙල්ඛය මගින් පරිඝනක වලට සිංහල යොදාගැනීමේදී මෙම යතුරු පුවරු යොදාගතයතු බවට සියළුම අමාත්‍යංශ සහ දෙපාර්තමේන්තුවලට දැනුම්දී ඇත.
භාෂාවකට සම්මත යතුරුපුවරුවක් තිබීමේ වාසි
වැඩිදුර කියවීම්

*

ප්‍රවර්ගය:යතුරුපුවරු
ප්‍රවර්ගය:සිංහල අකුරු
ප්‍රවර්ගය:සිංහල යතුරුපුවරු
විජේසේකර යතුරුපුවරුව
අරන්තලාව සමූලඝාතනය

අරන්තලාව භික්ෂු ඝාතනය ලෙසද හැඳින්වෙන අරන්තලාව සමූලඝාතනය හැඳින්වෙන්නේ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය විසින් (දෙමළ කොටි) 1987 ජූනි 2 වැනිදා අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ අරන්තලාවේදී සිදුකල සමූලඝාතනයකි. බෞද්ධ භික්ෂූන් (ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් කුඩා සාමණේර භික්ෂූන් විය) 33 දෙනෙකු සහ සිවිල් වැසියන් සිව්දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීමයි. මෙම කුරිරු ඝාතනය සිවිල් යුද සමයේ කොටි සංවිධානය විසින් සිදුකළ වඩාත්ම අපකීර්තිමත්ම විනාශකාරී ක්‍රියාව
ලෙස සැලකෙන අතර ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් වාර්ෂිකව මෙම සිදුවීම අනුස්මරණය කරනු ලැබේ.
මරණයට පත්වූවෝ

* උපසපන් භික්‍ෂූන් 1
* සාමනේරවරු 32
* ගිහියන් 3
සමූලඝාතනය

අරන්තලාව භික්ෂු ඝාතනය 1987 ජූනි 2 වැනිදා සිදුවිය. අම්පාර මහාවාපී විහාරයේ සිට කැළණිය රජ මහා විහාරයට වන්දනා ගමනක් යාමේ අරමුණින් පැමිණි බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ සිවිල් වැසියන් කිහිපදෙනෙක් සිටි බස් රථයට නුවරතැන්න ගම්මානය අසලදී දෙමළ කොටි සංවිධානයේ සාමාජිකයන් 20කගෙන් යුතු පිරිසක් සැඟවී සිට පහර දුන්හ. ඔවුන් එහි රියැදුරාට බස් රථය අසල පිහිටි අරන්තලාව වනාන්තරයට ගෙන යන ලෙස අණ දුන්හ. බස් රථය අරන්තලාවේදී නැවතූ වහා ඉමහත් කෝපයෙන් පරුෂ වචනයෙන් බණිමින් කොටි සාමාජිකන් පිරිස වෙඩි තබමින් සහ කඩු පහර දෙමින් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පහර දෙන ලදී.

ප්‍රහාරයෙන් ජීවිතක්ෂයකට පත්වූවන් අතර කුඩා සාමනේර භික්ෂූන් වහන්සේලා 30 නමක් ද, ඔවුන්ගේ ගුරු හිමියන් වූ විද්‍යානන්ද මහා පිරිවෙන් අධිපති හෑගොඩ ශ්‍රී ඉන්ද්‍රසාර හිමියන්ද විය. බස් රියේ ගමන් කළ සිවිල් වැසියන් 4 දෙනෙක්ද ප්‍රහාරයෙන් මිය ගියහ.

භික්ෂූන් වහන්සේලා 3 දෙනෙක් ප්‍රහාරයෙන් බේරී පලා ආ අතර දරුණු තුවාල හේතුවෙන් ජීවිත කාලය පුරාම ඔවුන්ට වෛද්‍ය ආධාර අවශ්‍ය වන තත්ත්වයක් පවතී. තවත් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් ස්ථීරවම ආබාධිත තත්ත්වයට පත් විය.
චේතනාව

මෙවන් කුරිරු ප්‍රහාර ‍රැසක් සිය ගැ‍ටුම පවත්වාගෙන යාමට සමත් වූ කාලසීමාවේදී කොටි සංවිධානය දියත් කළ අතර ඉන් ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූයේ රටේ බහුතර සිංහල ජනතාව සාමාන්‍ය දමිළ වැසියන්ට එරෙහිව කුපිත කරවා ඔවුනොවුන් අතර ගැ‍ටුම් ඇති කිරීමයි. එය දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයට ලැබෙන සහය සහ ආධාර මුදල් වැඩි කරගැනීමට පාවිච්චි කිරීමට ඔවුන් සැලසුම් කරන ලදී.
සමාන පහරදීම්

සිය විනාශකාරී අරගලය ගෙනයාමට කොටි සංවිධානය සමත් වූ කාලවකවානුවේදී ඔවුන් විසින් බෞද්ධ පුදබිම් ‍රැසකට ප්‍රහාර එල්ල කරන ලදී. එවන් ප්‍රහාර අතර,

*ශ්‍රී මහා බෝධි පරිශ්‍රයේ සිටි සිංහල වන්දනාකරුවන් 146දෙනෙකු මරා දමමින් එල්ල කළ ප්‍රහාරය,
*දිඹුලාගල ආරණ්‍ය සේනාසනයේ කිතුලගම සීලාලංකාර නායක තෙරණුවන් ඝාතනය කිරීම. (අවදානම්/මායිම් ගම්මාන වල විසූ සිංහල වැසියන්ට කොටි ආක්‍රමණ වලට එරෙහිව සටන් වැදීමට සහය දීම හේතුවෙන්)
*මහනුවර දළදා මාලිගාවට එල්ල වූ මරාගෙන මැරෙන් බෝම්බ ප්‍රහාරය (මින් වන්දනාකරුවන් 17 දෙනෙක් මිය ගිය අතර දළදා මාලිගාවටද තදබල හානි සිදුවිය)
*වෙසක් පොහොය දින සමරමින් සිටි මඩකලපුවේ බෞද්ධ විහාරයක සිටි කුඩා දරුවන් ඇතුළු 23 දෙනෙකු මරා දමමින් එල්ල කළ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරය.
මේවාද බලන්න

* දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදීන් සිවිල් වැසියන්ට එල්ල කල ප්‍රහාර ලයිස්තුව
මූලාශ්‍ර
බාහිර අඩවි

*LTTE massacre site is haven for Tamil victims, BBC News
*20 Years for the Aranthalawa Massacre
*Editorial - LTTE's gun culture continues , Sunday Observer


ප්‍රවර්ගය:සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රස්තවාදය - ශ්‍රී ලංකා
දේපළ වෙළඳාම්

දේපළ වෙළඳාම්, () මෙය එක්සත් රාජධානිය, එක්සත් ජනපදය, ඔස්ට්‍රේලියාව, ඩුබායි, කැනඩාව වැනි බොහෝ රටවල නෛතිකව භාවිතා වන යෙදුමකි. මේ යටතේ බොහෝ නෛතිකමය අණ පනත් ක්‍රියාත්මක වීම ඊට හේතුවයි.

ප්‍රධාන වශයෙන් භූමිය , එහි ඇති ගොඩනැගිලි හෙවත් මිනිස් ඉදිකිරීම් , වගාවන් , ඛනිජ සම්පත් හෝ ජලය වැනි ස්වාභාවික සම්පත් , නිශ්චල සම්පත් ආදිය මේ යටතට අයත්වේ.සාමාන්‍යයෙන් ගොඩනැගිලි සහ නිවාස මේ යටතේ සකච්ඡා කෙරේ. දේපළ වෙළඳාම සැළකීමෙදී, ගොඩනැගිලි සහ නිවාස විකිණීම, කුලී පදනමට ලබාදිම, මිලට ගැනීම හැදින්විය හැක.
ව්‍යාපාරික අංශය

පෞද්ගලික දේපළ අයිතිය ප්‍රසාරණය වීමත් සමඟ දේපල වෙළඳාම් අංශය සීඝ්‍ර දියුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබේ. දේපල වෙළඳාම් අංශය කරා යොමුවීමට සුවිශේෂී ආයෝජනයක් කිරීමට සිදුවන අතර එක් එක් දේපළ හා ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් ඒවාට ආවේණික වූ ලක්ෂණ සමුදායක් තිබීම නිසා මෙම වෙළඳාම් අංශය සුවිශේෂි කඩයිම් රාශියකට අවතීර්ණ වී ඇත.


- ඇඟයීම - වෘත්තීය තක්සේරු සේවාව

- තැරැව්කාරත්වය - ගැණුම්කරු හා විකුණුම්කරු අතර අතරමැදියකු හා විකුණුම්කරු අතර අතරමැදියකු ලෙස මැදිහත් වීම

- ප්‍රවර්ධනය - ඉඩම් සංවර්ධනය හා එයට වටිනාකම් එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය.

- දේපල කළමණාකාරීත්වය - අයිතිකරුවන් වෙනුවෙන් අදාල ‍දේපල කළමණාකරණය කිරීම.

- දේපල හා ඉඩම් අළෙවිකරණය - අයිතිකරුවන් වෙනුවෙන් අදාළ දේපළ කළමණාකරණය කිරීම.

- ආයෝජනය - අදාල ආයෝජන ඉඩප්‍රස්තා කළමණාකරණය.

- නැවත පදිංචිය හෝ විස්ථාපනය - මෙරටේ හෝ පිටරටක ව්‍යාපාරය ප්‍රතිෂ්ථාපනගත කිරීම
සාංගමික දේපල වෙළඳාම්කරණය

මෙහිදි ක්‍රියාවලිය සංස්ථාපිත සමාගමක් මඟින් සිදුකරනු ලබයි. කේවළ ආයෝජනයක් මෙන් නොව මෙය වෙනස් ය.


ඉහත සෑම අංශයකටම බෙදී යන්නා වූ දේපළ වෙළඳාම්කරණය, ජනපදික වශයෙන්, කාර්මික වශයෙන් හා වාණිජමය දේපළ මත සසඳා බැලිය හැකිය. අඩුවැඩි ලෙස ඉදිකිරීම් ව්‍යවසායකත්වය ඵලදායී වශයෙන් මෙම අංශ වෙත සබඳතා දක්වයි. මීට අමතරව අන්තර්ජාල දේපළ වෙළඳාම්කරණය ද ආයෝජන ප්‍රජාවට ඉමහත් රුකුළක් දක්වයි.
දේපළ වෙළඳාම් - වෙළඳපල අගය

දී ඉකොනොමිස්ට්" සඟරාවට අනුව සංවර්ධිත ආර්ථිකයන්" හි 2002 අග භාගය වන විට වත්කම් ප්‍රමාණය පහත පරිදි වෙයි.

* පදිංචිකරුවන්ගේ හිමිකාරිත්වය - ඇ.එ.ජ. ඩොලර් ට්‍රිලියන 48

* වාණිජ හිමිකාරිත්වය - ඇ.එ.ජ. ඩොලර් ට්‍රිලියන 14

* සංගත - ඇ.එ.ජ. ඩොලර් ට්‍රිලියන 20

* රාජ්‍ය බැඳුම්කර - ඇ.එ.ජ ඩොලර් 20

* සාංගමික බැඳුම්කර - ඇ.එ.ජ. ඩොලර් 13


එකතුව ඇ.එ.ජ ට්‍රිලියන 115 කි
දේපළ වෙළඳාම්කරණයේ උකස්කරයන්ගේ පසුබිම

දේපල වෙළඳාම්කරණයට අදාල නෛතික ක්‍රියාදාමයේ අඩු ලුහුඩුකම ඵලදායී ආයෝජනයක් සඳහා ප්‍රධාන බාධකයක් බව ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙයි. ලෝකයේ සෑම රටකම ජාතික ආදායමට මෙකී අංශයෙන් පුළුල් දායකත්වයක් සපයයි.

දේපළ හා ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම හා විකිණීමට බොහෝ සංවර්ධිත රටවල් පිළිපදින ක්‍රියාපටිපාටිය වනුයේ උකස්කර බැඳුම්කරයි. මෙහිදී ණයගැතියා ණය ගෙවීම පැහැර හැරියහොත් අදාල මුල්‍ය සමාගම මඟින් උකසින් බැඳි ඇති ඉඩම හෝ ගොඩනැගිල්ල තමා යටතට පවරා ගැනීම සිදු කරනු ලබයි. එහෙයින් බොහෝ බැංකු මෙම ක්‍රියාවලියට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනු ලබයි.
සටහන්
පෙරදිග සුළං

මේ රම්ය නගරය
සුඛිත මුදිත වී ඇත
බැලූ බලූ හැම දෙස
ඒ බව පෙනෙනු ඇත......

සංවර්ධනයේ විශ්වකම්ය

නගරයට ඇතුලු වන්න
ටිකෙට් පතක්
පැන් පොදකට කාසියක්.....
හුස්ම ටිකට මහන්සියක්......
හැම තැනම යා නොහැකි
ලයිසන් එකක්.....
කෙල ගහන්න පෝව්වියක්.....
කෙල බිදකට දඩ කොලයක්...

හිගා කන්න කෙනෙක් නැතේ.....
බදු කරුවන් හතර අතේ.....

නැති එවුන්ට තැනක් නැතේ...
ඇති එවුන්ට හතර වටේ.....

ජනතාව ඉවතට
සංවර්ධනය පෙරට....

උපුටා ගැනීම - Bookmark එකකිනි
ආන්තර එන්ජිම

thumb|320px|ලන්ඩන විද්‍යා කෞතුකාගාරය (ලන්ඩනය)|විද්‍යා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කර ඇති හා බැබේජ්ගේ සැලසුම අනුව තනා ඇති ආන්තර එන්ජිම. මෙම සැලසුමෙහිදී සියළු ස්තම්භයන් සඳහා එකම තථ්‍යතාව ලබා දී ඇතත්, බහුපද ගණනය කිරීමේදී ඉහළ-ගණයේ ස්තම්භ වල තථ්‍යතාව අඩු අගයක පැවතිය හැක.
මෙම එන්ජිම අනුරුවක් නොවේ (බැබේජ්ගේ ජීවිත කාලය තුලදී එය තැනුනේම නැත); එබැවින් මෙය පළමුවැන්නම වෙයි - එනම් මුල් නිර්මාණය.

ආන්තර එන්ජිමක් යනු බහුපද ශ්‍රිතයන් වගු ගත කිරීම සඳහා සැලසුම් කල ස්වයංක්‍රිය, යාන්ත්‍රික ගණකයකි. බහුපද සංගුණක කුඩා කුලකයක් භාවිතා කොට ශ්‍රිතයන් අන්කර් නිවේශනය හෝ වගු ගත කිරීම හෝ සිදු කිරීමේ ක්‍රමයක් වන භාත අන්තර ක්‍රමය අනුසාරයෙන් මෙම නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. යාත්‍රිකයන් හා විද්‍යාඥයින් යන දෙකොටසම විසින් සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කෙරෙන ශ්‍රිතයන් වන, ලඝුගණක සහ ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත යන දෙවර්ගයම, බහුපද අනුසාරයෙන් සන්නිකර්ෂණය කල හැකි බැවින්, ආන්තර එන්ජිමක් විසින් බොහෝ ප්‍රයෝජනවත් සංඛ්‍යා කුලක ගණනය කල හැකිය.

ගණිතඥයින් හා මිනිස් "පරිගණක" විසින් සමන්විත කණ්ඩායම් විසින් දෝෂ විරහිත වගු නිපැයීමේ ඓතිහාසික දුෂ්කරතාවය නිසා එම ක්‍රියාවලිය ස්වයංක්‍රිය කරලීමේ අභිලාෂයක් වෙත චාල්ස් බැබේජ් පෙලඹවිණි.
ද ඩිෆරන්ස් එන්ජින්

ද ඩිෆරන්ස් එන්ජින් යනු විලියම් ගිබ්සන් සහ බෲස් ස්ටර්ලින් විසින් රචිත අනුකල්ප ඉතිහාස නවකථාවකි.

එය විසින් ප්‍රතිජානනය කරනුයේ, යාන්ත්‍රික පරිගණකයක් (සත්‍යලෙසින් ඔහුගේ ආන්තර එන්ජිම නොව විශ්ලේෂී එන්ජිම) තැනීමට ව්‍යවසායක නිපැයුම්කරු චාල්ස් බැබේජ් තුලවූ මහත් අභිලාෂය මුදුන් පත් කර ගත් පසුව අතිමහත් තාක්ෂණික හා සාමාජීය වෙනස්කම් වලට භාජනය වූ වික්ටෝරියානු බ්‍රිතාන්‍යය වෙයි .

මෙම නවකතාව 1990 දී බ්‍රිතාන්‍ය විද්‍යා ප්‍රබන්ධ සම්මානය සඳහාද, 1991 දී හොඳම නවකතාව සඳහා නෙබියුලා සම්මානය සඳහාද, 1992 දී ජෝන් ඩබ්. කැම්ප්බෙල් අනුස්මරණ සම්මානය සහ ප්‍රී අවුරෝරා සම්මානය සඳහාද නම් කරනු ලැබීය.
පසුතලය

නවකතාව ප්‍රධාන වශයෙන් දිගහැරෙනුයේ 1855 වසරෙහිදීය. 1824 පමණදී චාල්ස් බැබේජ් ඔහුගේ ආන්තර එන්ජිම තැනීම සාර්ථක ලෙසින් නිම කොට විශ්ලේෂී එන්ජිම ප්‍රවර්ධනය කෙරුමේ කටයුතු වල නියැලුනු බවට මනහ්කල්පනය කෙරෙමින් ඓතිහාසික පසුබිම යථාර්ථයෙන් අපසරණය වෙයි. ඔහු දේශපාලනික වශයෙන් ප්‍රබලයෙකු බවට පත් වන අතර 1830 මහා මැතිවරණයේදී වෙලින්ටන් හී සාමිවරයාගේ ටෝරි රජයට විරුද්ධ වෙයි. තමන්ගේ පරාජය පසුපෙරළීම හා තාක්ෂණික විපරිණාමය සහ සාමාජීය උක්ත්ෂේපණය කඩිනමින් සිදුවීම වැලැක්වීම අරමුණු කොට ගෙන වෙලින්ටන් විසින් රාජ්‍ය විරෝධී කුමන්ත්‍රණයක් 1830 දී දියත් කරන නමුදු 1831 දී ඔහු ඝාතනය කෙරෙනු ලබයි. ග්‍රීක නිදහස් යුද්ධයේදී මරණයට පත් නොවූ බයිරන් සාමිවරයා විසින් නායකත්වය සැපයූ කාර්මික රැඩිකල්වාදී පක්ෂය මේ අයුරින් බලයට පත් විය.