JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Chama cha Mapinduzi

Chama Cha Mapinduzi (kifupi: CCM) ndicho chama tawala cha kisiasa nchini Tanzania, kilichoanzishwa tarehe 5 Februari 1977 kupitia muungano wa vyama viwili: Tanganyika African National Union (TANU) kutoka bara, chini ya uongozi wa Julius Nyerere, na Afro-Shirazi Party (ASP) kutoka Zanzibar, kilichokuwa na nguvu visiwani. Muungano huo uliashiria hatua muhimu ya kuimarisha mshikamano kati ya maeneo ya Tanzania bara na visiwani, kwa lengo la kuunda chama kimoja kitakachoiongoza Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika kipindi cha mfumo wa chama kimoja.

Tangu kuanzishwa kwake, CCM imeendelea kuwa nguvu kuu katika siasa za Tanzania. Hata baada ya kurejea kwa mfumo wa vyama vingi mwaka 1992, chama hicho kimekuwa kikishinda uchaguzi mkuu kwa uendelevu, kikitoa marais wote wa Muungano na wa Zanzibar. Kinaendelea kudhibiti viti vingi vya Bunge pamoja na serikali nyingi za mitaa nchini. Ingawa upinzani umeongezeka katika miaka ya hivi karibuni, CCM bado kina unadhibiti kwa nguvu za dola mwelekeo wa kisiasa na sera za nchi.
Historia

CCM ilizaliwa tarehe 5 Februari 1977 baada ya kuungana kwa vyama vya Tanganyika African National Union (TANU) kilichokuwa kikitawala Tanzania Bara na Afro-Shirazi Party (ASP) kilichokuwa chama tawala cha Zanzibar wakati huo. Chama cha TANU kilikuwa kikiongozwa na Mwalimu Nyerere na Afro-Shiraz Party kilikuwa chini ya Amaan Karume.
Itikadi

Kwa miaka mingi CCM ilikuwa ikifuata siasa ya Ujamaa na Kujitegemea. Itikadi hii ilipewa nguvu za kisera mwaka 1967 lilipotangazwa Azimio la Arusha.

Kutokana na azimio hilo uchumi uliwekwa mikononi mwa umma. Itikadi hiyo pia ilisisitiza umuhimu wa kuishi pamoja hasa katika vijiji vya Ujamaa.
Uchaguzi

CCM imekuwa ikishinda chaguzi za Urais toka mfumo wa vyama vingi uliporejeshwa nchini Tanzania.

Chama hicho kimekuwa pia kikipata idadi kubwa ya wabunge wa Bunge la Muungano na Baraza la Wawakilishi, ingawa vyama vya upinzani vilitoa malalamiko kuhusu utekelezaji wa haki na uchakachuaji wa kura.

Chaguzi za vyama vingi Tanzania baada ya kurejeshwa kwa mfumo huo zilifanyika mwaka 1995, 2000, 2005 na 2010 na viongozi walioweza kuwa washindi kakati chama hicho ni kama wafuatao: Benjamin Mkapa na Jakaya Mrisho Kikwete. Hawa ndio watu waliongoza nchi kipindi cha miaka ishirini.

Katika historia ya CCM kumekuwa na wenyeviti watano:
* Julius Nyerere, 1977 - 1990,
* Ali Hassan Mwinyi 1990 - 1996
* Benjamin Mkapa 1996 - 2006,
* Jakaya Kikwete 2006 - 2016
* John Pombe Magufuli 2016 - 2021
* Samia Suluhu Hassan 2021 hadi sasa
Viungo vya nje

* Tovuti ya Chama cha Mapinduzi
* Ukurasa wa Facebook wa Chama cha Mapinduzi
* Ukurasa wa Twitter wa Chama cha Mapinduzi


Jamii:Chama Cha Mapinduzi
jamii:Vyama vya kisiasa nchini Tanzania
Koikoi

Koikoi ni ndege wakubwa wa jenasi Ardea katika familia ya Ardeidae wenye miguu mirefu na domo refu na nyembamba. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa wana rangi nyeupe, kijivu na nyeusi. Spishi zenye rangi ya kahawiachekundu huitwa pondagundi pia. Spishi mbili nyeupe kabisa zinaitwa msuka na yangeyange. Zamani msuka ilikuwa imeainishwa ndani ya jenasi Egretta na yangeyange ndani ya jenasi Bubulcus. Kuna spishi nyingine za yangeyange ndani ya jenasi mbalimbali. Koikoi hupenda kula samaki lakini hula wanyama wadogo pia, kama vyura, mijusi, nyoka na panya. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti. Jike huyataga mayai 2-6.
Spishi za Afrika

* Ardea alba, Msuka (Great White Egret)
** Ardea a. alba, Msuka wa Ulaya (Eurasian Great White Egret)
** Ardea a. melanorhynchos, Msuka wa Afrika (African Great White Egret)
* Ardea brachyrhyncha, Koikoi domo-njano (Yellow-billed Egret)
* Ardea cinerea, Koikoi Kijivu (Grey Heron)
** Ardea c. cinerea, Koikoi Kijivu (Grey Heron)
** Ardea c. firasa, Koikoi Kijivu wa Visiwa (Indian Ocean Grey Heron)
* Ardea goliath, Pondagundi Mkubwa au Koikoi Jitu (Goliath Heron)
* Ardea humbloti, Koikoi wa Madagaska (Humblot's Heron)
* Ardea ibis, Yangeyange au Yange Fuatang'ombe (Western Cattle Egret)
* Ardea melanocephala, Koikoi Majoka (Black-headed Heron)
* Ardea purpurea, Pondagundi (Purple Heron)
** Ardea p. bournei, Pondagundi wa Kaboverde (Cape Verde Purple Heron)
** Ardea p. madagascariensis, Pondagundi wa Madagaska (Madagascar Purple Heron)
** Ardea p. purpurea, Pondagundi (Purple Heron)
Spishi za mabara mengine

* Ardea cocoi (Cocoi Heron)
* Ardea coromanda (Eastern Cattle Egret)
* Ardea herodias (Great Blue Heron)
* Ardea insignis (White-bellied Heron)
* Ardea intermedia (Intermediate Egret)
* Ardea pacifica (White-necked or Pacific Heron)
* Ardea picata (Pied Heron)
* Ardea plumifera (Plumed Egret)
* Ardea sumatrana (Great-billed Heron)
Spishi za kabla ya historia

* Ardea bennuides (Bennu Heron)
* Ardea formosa
* Ardea howardae
* Ardea polkensis (Mwanzo wa Pliocene ya Bone Valley, MMA)
* Ardea similis
* Ardea sp. (Kati ya Miocene ya Observation Quarry, MMA)
* Ardea sp. (Mwisho wa Miocene ya Love Bone Bed , MMA)
* Ardea sp. (Mwanzo wa Pleistocene ya Macasphalt Shell Pit, MMA)
Picha


Ardea alba4.jpg|Msuka
Bubulcus ibis.jpg|Yange fuatang'ombe
Grey Heron.jpg|Koikoi kijivu
Goliath heron standing cropped.jpg|Pondagundi mkubwa
Ardea humbloti.jpg|Koikoi wa Madagaska
Intermediate Egret (Mesophoyx intermedia) W IMG 6625.jpg|Koikoi domo-njano
Ardea melanocephala1.jpg|Koikoi majoka
Purple Heron, Thoi, Gujarat 1.jpg|Pondagundi


Ardea cocoi.jpg|Cocoi heron
Ardea herodias 01997t.JPG|Great blue heron
White-bellied Heron at Pho Chu, Bhutan.JPG|White-bellied heron
Pacific Heron.jpg|White-necked heron
Heron pie.JPG|Pied heron
Intermediate Egret in breeding plumage.1 - Fogg Dam - Middle Point - Northern Territory - Australia.jpg|Plumed egret
Ardea sumatrana -Palawan, Philippines-8.jpg|Great-billed heron


Jamii:Wari na jamaa
Bendera ya Togo

Bendera ya Togo ina milia mitano ya kulala ya kijani (juu na chini) inayobadilishana na njano. Mraba mwekundu uonyeshayo nyota nyeupe ya pembe tano uko kwenye kona ya juu upande wa kushoto.

Bendera hii ni kati bendera zinazotumia rangi za Umoja wa Afrika. Rangi za kijani, njano na nyekundu huitwa rangi za umoja wa Afrika kwa sababu zinapatikana kwenye bendera ya Ethiopia, nchi ya pekee iliyofaulu kujitetea dhidi ya dhidi ya uvamizi wa kikoloni katika karne ya 19 BK.

Pamoja na kutumia rangi za Ethiopia bendera ya Togo imefanana na tarakibu ya bendera ya Liberia ambayo ni nchi ya pili ya Afrika isiyokuwa koloni. Tarakibu hii ni karibu na bendera ya Marekani ambayo ni nchi walipotoka waanzilishaji wa nchi ya Liberia.

Bendera imeonyeshwa rasmi mara ya kwanza tarehe 27. Aprili 1960.
Yangeyange (jenasi)

Yangeyange ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali ya nusufamilia Ardeinae katika familia Ardeidae wenye miguu mirefu, shingo ndefu na domo refu na jembamba. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa ni weupe au weusi au rangi hizi mbili (pengine kijani au buluu). Spishi nyingine huitwa kulasitara au dandala. Yangeyange wengine hupenda kula samaki, wengine hula wadudu na wanyama wadogo kama vyura, mijusi na panya. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti, mitete au mafunjo.
Spishi za Afrika

* Ardea ibis, Yangeyange au Yange Fuatang’ombe (Western Cattle Egret)
* Ardeola idae, Yangeyange wa Madagaska (Madagascar Pond Heron)
* Ardeola ralloides, Yangeyange Njano (Squacco Heron)
* Ardeola rufiventris, Yange Tumbo-jekundu (Rufous-bellied Heron)
* Egretta ardesiaca, Kulasitara (Black Heron)
* Egretta dimorpha, Yange-pwani (Dimorphic Egret)
* Egretta garzetta, Dandala (Little Egret)
* Egretta gularis, Yange Koo-jeupe (Western Reef Heron)
** Egretta g. gularis, Yange Koo-jeupe Magharibi (Wester African Reef Heron)
** Egretta g. schistacea, Yange Koo-jeupe Mashariki (East African Reef Heron)
* Egretta vinaceigula, Yangeyange Mweusi (Slaty Egret)
Spishi za mabara mengine

* Ardea coromandus (Eastern Cattle Egret)
* Agamia agami (Agami Heron)
* Ardeola bacchus (Chinese Pond Heron)
* Ardeola grayii (Indian Pond Heron)
* Ardeola speciosa (Javan Pond Heron)
* Egretta caerulea (Little Blue Heron)
* Egretta novaehollandiae (White-faced Heron)
* Egretta rufescens (Reddish Egret)
* Egretta sacra (Eastern Reef Egret)
* Egretta thula (Snowy Egret)
* Egretta tricolor (Tricolored or Louisiana Heron)
* Pilherodius pileatus (Capped Heron)
* Syrigma sibilatrix (Whistling Heron)
Picha


Madagascar Squacco Heron - Mara - Kenya(6) (15224926489).jpg|Yangeyange wa Madagaska
Crabier chevelu.jpg|Yangeyange njano
Rufous-bellied Heron (Ardeola rufiventris).jpg|Yange tumbo-jekundu
Bubulcus ibis.jpg|Yange fuatang'ombe
Egretta ardesiaca 0004.jpg|Kulasitara
Egret and ibis -Mida Creek mud flats, Kenya-8.jpg|Yange-pwani (maumbile kijivu)
Egretta garzetta.jpg|Dandala
Reef heron St. Louis.jpg|Yange koo-jeupe
Slaty Egret by Neil Gray.jpg|Yangeyange mweusi


Agami1.jpg|Agami heron
Chinese Pond Heron in Summer.jpg|Chinese pond heron
Indian Pond Heron (Ardeola grayii) 22-Mar-2007 10-17-49 AM.JPG|Indian pond heron
Prachtreiher Zoo Berlin.jpg|Javan pond heron
Bubulcus ibis coromandus walking.JPG|Eastern cattle egret
Egretta caerulea.jpg|Little blue heron
Egretta novaehollandiae 02 gnangarra.jpg|White-faced heron
Egretta rufescens1.jpg|Reddish egret
Eastern Reef Egret - dark and light morphs-trim.jpg|Eastern reef egret
Egretta thula1.jpg|Snowy egret
Egretta tricolorPCCA20060128-2447A.jpg|Tricolored heron
Pilherodius pileatus -near pond-6.JPG|Capped heron
Syrigma sibilatrix 3.jpg|Whistling heron

Viungo vya Nje

Jamii:Wari na jamaa
Edward Muungamaji

Edward Muungamadini (kwa Kiingereza: Edward the Confessor; takriban 1003 – 5 Januari 1066) alikuwa mfalme wa Uingereza kuanzia mwaka 1042 hadi kifo chake.

Kama mfalme hakuwa na nguvu ya kutawala lakini maisha yake ya Kikristo yalikuwa mfano mwema kabisa. Alipendwa sana na raia zake kwa upendo aliokuwa nao, alidumisha amani nchini akastawisha ushirika na Kanisa la Roma.

Mwaka 1161 alitangazwa kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake au 13 Oktoba.
Tazama pia

*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 355-356
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 313-314
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 80
Marejeo ya lugha nyingine

*Anglo-Saxon Chronicle, tr. Michael Swanton, The Anglo-Saxon Chronicles. 2nd ed. London, 2000.
*Aelred of Rievaulx, Life of St. Edward the Confessor, translated Fr. Jerome Bertram (first English translation) St. Austin Press ISBN 1-901157-75-X
*Barlow, Frank, Edward the Confessor, Oxford University Press, 1997
*Barlow, Frank, Edward (St Edward; known as Edward the Confessor), Oxford Online Dictionary of National Biography, 2004
*
*Mortimer, Richard ed., Edward the Confessor: The Man and the Legend, The Boydell Press, Woodbridge, 2009 ISBN 978-1-84383-436-6
*O'Brien, Bruce R.: God's peace and king's peace : the laws of Edward the Confessor, Philadelphia, Pa. : University of Pennsylvania Press, 1999, ISBN 0-8122-3461-8
*The Life of King Edward who rests at Westminster (Vita Ædwardi Regis) ed. and trans. Frank Barlow, Clarendon Press, Oxford, 1992
*Rex, Peter, King & Saint: The Life of Edward the Confessor, The History Press, Stroud, 2008
*The Waltham Chronicle ed. and trans. Leslie Watkiss and Marjorie Chibnall, Oxford Medieval Texts, OUP, 1994
*William of Malmesbury, The History of the English Kings, i, ed.and trans. R.A.B. Mynors, R.M.Thomson and M.Winterbottom, Oxford Medieval Texts, OUP 1998
Viungo vya nje

*Westminster Abbey: Edward the Confessor and Edith
*Steven Muhlberger's 'Edward the Confessor and his earls'
*Illustrated biography of Edward the Confessor
*BBC History: Edward the Confessor
*The Rise of Godwine, Earl of Wessex
*Edward the Confessor At Find A Grave
*BBC News: Ancient royal tomb is uncovered


Jamii:Waliozaliwa 1003
Jamii:Waliofariki 1066
Jamii:Wafalme na malkia wa Uingereza
Jamii:Watakatifu wa Uingereza
Orodha ya Watakatifu Wakristo

Orodha ya Watakatifu Wakristo inataja kwa utaratibu wa alfabeti baadhi ya Watakatifu, yaani watu wanaoheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama vielelezo vya uadilifu wa Kiinjili.

Orodha hii inaonyesha pia kila mtakatifu huheshimiwa katika madhehebu gani.

Kanisa Katoliki linaheshimu watakatifu na wenye heri zaidi ya elfu kumi, kati yao Mapapa 78. Habari fupi za baadhi yao zinatunzwa katika kitabu rasmi kinachoitwa Martyrologium Romanum.

Katika Makanisa ya Kiorthodoksi na ya Waorthodoksi wa Mashariki idadi ni kubwa zaidi kwa vile hakuna kanuni za kutangaza watakatifu kama zile zinazofuatwa na Papa, ambaye amejiwekea mamlaka hiyo tangu Karne za Kati. Hapa wameorodheshwa wanaoheshimiwa walau na Kanisa moja wa kundi lake. Habari fupi za baadhi yao zinatunzwa katika kitabu kinachoitwa Synaxarion.

Waanglikana walimtangaza mtakatifu mmoja tu (Mfalme Charles I wa Uingereza), lakini wanawatambua watakatifu wengine waliotangazwa kuwa watakatifu, hasa kabla ya Matengenezo ya Kiprotestanti, kama wanavyofanya Walutheri na Wamethodisti. Madhehebu hayo na mengineyo yana marehemu wengine ambao bila kutangazwa rasmi wameingizwa katika kalenda ya watakatifu katika nchi moja au zaidi.
Orodha

__NOTOC__
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
Y
Z
Tazama pia

* Watakatifu wa Agano la Kale
* Orodha ya Watakatifu wa Afrika
* Orodha ya Watakatifu Mabradha wa Shule za Kikristo
* Orodha ya Watakatifu Waaugustino
* Orodha ya Watakatifu Wabazili
* Orodha ya Watakatifu Wabenedikto
* Orodha ya Watakatifu Wadominiko
* Orodha ya Watakatifu Wafransisko
* Orodha ya Watakatifu Wajesuiti
* Orodha ya Watakatifu Wakarmeli
* Orodha ya Watakatifu Wakolumbani
* Orodha ya Watakatifu Wamersedari
* Orodha ya Watakatifu Waoratori
* Orodha ya Watakatifu Wapasionisti
* Orodha ya Watakatifu Wapremontree
* Orodha ya Watakatifu Waredentori
* Orodha ya Watakatifu Wasalesiani
* Orodha ya Watakatifu Waskolopi
* Orodha ya Watakatifu Wateatini
* Orodha ya Watakatifu Watrinitari
* Orodha ya Watakatifu Watumishi wa Maria
* Orodha ya Watakatifu Wavinsenti
* Jamii:Watakatifu
Tanbihi
Marejeo

* Antoni van Aken, W.F. - Maisha ya Watakatifu - 1912
* P. Sacleux, C.S.Sp. - Ngano za Hadisi ya Watakatifu - 1930
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989
* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021
Viungo vya nje

*Orodha ya Watakatifu Wakatoliki
*Faharasa ya Watakatifu Wakatoliki
*Waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu
*Dibaji ya Ohrid Mkusanyiko wa hadithi kuhusu Watakatifu Waorthodoksi
*Habari kuhusu Watakatifu Waorthodoksi katika tovuti ya Kanisa la Kiorthodoksi la Marekani
*Watakatifu Wakopti
*Kalenda ya Kanisa Anglikana la Uingereza

Jamii:Ukristo
*
Watakatifu
Jamii:historia ya Ukristo
Bendera ya Benin

thumb|250px|Bendera ya Benin
thumb|Bendera ya Benin 1975 - 1990
Bendera ya Benin (kwa Kifaransa: drapeau du Bénin) ilianzishwa Desemba 1958 wakati koloni ya Kifaransa ya Dahomey ilipopewa madaraka ya kujitawala. Mwaka 1960 Dahomey ikapata uhuru wa kitaifa ikaendelea na bendera ileile.

Baada ya mapinduzi ya Mathieu Kérékou jina la Dahomey lilibadilishwa kuwa Benin. Kufuatana na itikadi mpya ya Umarx bendera ilibadilishwa kuwa kijani (kwa ajili ya wakulima) yenye nyota nyekundu (kwa ajili ya ujamaa na mapinduzi).

Baada ya mwisho wa ukomunisti bendera ya awali ilirudishwa tangu Agosti 1990.

Bendera huonyesha rangi za Umoja wa Afrika yaani zilezile kama bendera ya Ethiopia na nchi mbalimbali za Kiafrika.


Jamii:Bendera za Afrika
Jamii:Benin
Bendera ya Burkina Faso

thumbnail|252px|Bendera ya Burkina Faso
thumb|Picha:FIAV historical.svg|23px[[Bendera ya Volta ya Juu]]
Bendera ya Burkina Faso ina milia miwili ya kulala ya nyekundu na ya kijani. Katikati iko nyota ya pembetano ya rangi njano.

Hizi rangi za nyekundu-kijani-njano ni rangi za Umoja wa Afrika.

Bendera hii ilianzishwa rasmi Agosti 1984.

Kabla ya tarehe hii Burkina Faso ilitumia bendera ya zamani iliyoanzishwa 1960 wakati wa uhuru wa "Volta ya Juu".


Jamii:Burkina Faso
Jamii:Bendera za Afrika
Katanga

thumb|200px|Mahali pa Katanga katika Kongo.
Katanga (au Shaba, 1971-1997) ilikuwa jimbo la kusini-mashariki la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Mji mkuu ulikuwa Lubumbashi (iliyoitwa Elizabethville hadi 1966). Eneo lake lilikuwa km² 496.871 na wakazi 4,125,000.

Kiswahili kilitumiwa kama lugha rasmi.

Jimbo ni maarufu kwa utajiri wake wa madini mbalimbali. Hasa mashariki mwa jimbo ni sehemu ya Kanda la Shaba linaloenea hadi Zambia. Kati ya madini yake ni kobalti, shaba, stani, radiamu, urani na almasi.

Baada ya uhuru wa Kongo mwaka 1960 jimbo lilijitenga na kuwa nchi ya pekee chini ya urais wa Moise Tshombe. Jeshi la UM lilimaliza kipindi hiki kwa nguvu ya kijeshi na kurudisha Katanga kuwa sehemu ya Kongo tena hadi Januari 1963. Katika kipindi hiki kifupi waziri mkuu wa Kongo Patrice Lumumba aliuawa katika Katanga.

Kiutawala Katanga imegawiwa katika sehemu nne kufuatana na mipango ya katiba mpya ya Kongo: Mkoa wa Tanganyika, wa Lomami Juu, wa Lualaba na wa Katanga Juu.


Jamii:Historia ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kingoyo

Vingoyo ni ndege wakubwa wa jenasi mbalimbali za familia Ardeidae wenye domo refu na nyembamba lakini miguu mifupi kuliko spishi nyingine za familia hii. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Spishi moja huitwa ngojamalika. Ndege hawa wana rangi nyeupe na nyeusi, nyekundu au ya manjano. Vingoyo hula samaki hasa. Hizi ni spishi zinazojificha ndani ya uoto. Hujenga matago yao kwa matawi juu ya miti au matete. Hata matago yamefichika kwa kawaida.
Spishi za Afrika

* Butorides striata, Ngojamalika (Striated Heron)
* Gorsachius leuconotus, Kingoyo Mgongo-mweupe (White-backed Night Heron)
* †Nycticorax duboisi, Kingoyo wa Réunion (Réunion Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 18)
* †Nycticorax mauritianus, Kingoyo wa Morisi (Mauritius Night Heron) imekwisha sasa (mwisho wa karne ya 17)
* †Nycticorax megacephalus, Kingoyo wa Rodrigues (Rodrigues Night Heron) imekwisha sasa (kati ya karne ya 18)
* Nycticorax nycticorax, Kingoyo Utosi-mweusi (Black-crowned Night Heron)
* †Nycticorax olsoni, Kingoyo wa Ascension (Ascension Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 16)
Spishi za mabara mengine

* Butorides sundevalli (Lava Heron)
* Butorides virescens (Green Heron)
* Cochlearius cochlearius (Boat-billed Heron or Boatbill)
* †Nyctanassa carcinocatactes (Bermuda Night Heron) imekwisha sasa (karne ya 17)
* Nyctanassa violacea (Yellow-crowned Night Heron)
* Nycticorax caledonicus (Nankeen or Rufous Night Heron)
* Gorsachius goisagi (Japanese Night Heron)
* Gorsachius magnificus (White-eared Night Heron)
* Gorsachius melanolophus (Malayan Night Heron)
Spishi za kabla ya historia

* Nycticorax fidens (MMA, mwisho wa Miocene)
* Nycticorax kalavikai (Niue Night Heron) (Niue)
* Nycticorax sp. (‘Eua Night Heron) (Tonga)
* Nycticorax sp. (Lifuka Night Heron) (Tonga) - labda ni moja na spishi ya ‘Eua
* Nycticorax sp. (Faiyum, Misri, mwanzo wa Oligocene)
Picha


Striated heron Senegal.jpg|Ngojamalika
White-backed Night Heron (Gorsachius leuconotus) (6001840951).jpg|Kingoyo mgongo-mweupe
Nycticorax-nycticorax-004.jpg|Kingoyo utosi-mweusi


Lava_heron_(Butorides_sundevalli)_-fishing_on_Galapagos.jpg|Lava heron
Butorides virescens Green Heron2.jpg|Green heron
Boat Billed Heron.jpg|Boat-billed heron
Nyctanassa carcinocatactes.jpg|Bermuda night heron
YellowNightHeron23.jpg|Yellow-crowned night heron
Nankeen Night Herons.jpg|Nankeen night heron
Japanese night heron (Gorsachius goisagi).jpg|Japanese night heron
Gorschkius melanolothus P1303824.jpg|Malayan night heron


Jamii:Wari na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Vumatiti

Vumatiti ni ndege wakubwa wa nusufamilia Botaurinae na Tigrisomatinae katika familia ya Ardeidae ambao wana domo refu na nyembamba lakini shingo fupi kuliko spishi nyingine za familia hii. Hupinda shingo yao wakiruka angani. Ndege hawa wana rangi nyeupe, nyeusi na kahawia. Vumatiti hula samaki, amfibia na wadudu wa maji. Hizi ni spishi zinazojificha ndani ya uoto. Hujenga tago lao kwa matawi, manyasi na mimea ingine katikati ya matete au juu ya miti. Tago limefichika kwa kawaida.
Spishi za Afrika

Nusufamilia Botaurinae
* Botaurus stellaris, Vumatiti Mkubwa (Eurasian au Great Bittern)
** Botaurus s. capensis, Vumatiti Mkubwa Kusi (Southern Great Bittern)
** Botaurus s. stellaris, Vumatiti Mkubwa wa Ulaya (Great Bittern)
* Ixobrychus minutus, Vumatiti Mdogo (Little Bittern)
** Ixobrychus m. minutus, Vumatiti Mdogo wa Ulaya (Eurasian Little Bittern)
** Ixobrychus m. payesii, Vumatiti Mdogo wa Afrika (African Little Bittern)
** Ixobrychus m. podiceps, Vumatiti Mdogo wa Madagaska (Madagascan Little Bittern)
* Ixobrychus sturmii, Vumatiti Kibete (Dwarf Bittern)
Nusufamilia Tigrisomatinae
* Tigriornis leucolopha, Vumatiti-misitu (White-crested Bittern)
Spishi za mabara mengine

Nusufamilia Botaurinae
* Botaurus lentiginosus (American Bittern)
* Botaurus pinnatus (Pinnated au South American Bittern)
* Botaurus poiciloptilus (Australasian Bittern)
* Dupetor flavicollis (Black Bittern)
* Ixobrychus cinnamomeus (Cinnamon Bittern)
* Ixobrychus dubius (Black-backed Bittern)
* Ixobrychus eurhythmus (Von Schrenck's Bittern)
* Ixobrychus exilis (Least Bittern)
* Ixobrychus involucris (Stripe-backed Bittern)
* †Ixobrychus novaezelandiae (New Zealand Bittern) imekwaisha sasa (miaka 1890)
* Ixobrychus sinensis (Yellow Bittern)
* Zebrilus undulatus (Zigzag Heron)
Nususfamilia Tigrisomatinae
* Tigrisoma fasciatum (Fasciated Tiger Heron)
* Tigrisoma lineatum (Rufescent Tiger Heron)
* Tigrisoma mexicanum (Bare-throated Tiger Heron)
* Zonerodius heliosylus (Forest Bittern)
Picha


Botaurus stellaris (Marek Szczepanek).jpg|Vumatiti mkubwa
Ixobrychus minutus 3 (Marek Szczepanek).jpg|Vumatiti mdogo
Dwarf Bittern, Ixobrychus sturmii.jpg|Vumatiti kibete
White-crested Tiger-Heron - Ankasa - Ghana 14 S4E2068 (16010535898).jpg|Vumatiti-misitu

American-Bittern-01-web.jpg|American bittern
Botaurus pinnatus.jpg|Pinnated bittern
Australasian Bittern.jpg|Australasian bittern
Black Bittern (Dupetor flavicollis) in Kinnarsani WS, AP W IMG 6111.jpg|Black bittern
Ixobrychus cinnamomeus Jaunpur.JPG|Cinnamon bittern
Australian Little Bittern Sherwood Nov01.jpg|Black-backed bittern
Ixobrychus eurhythmus by OpenCage.jpg|Von Schrenck's bittern
LeastBittern23.jpg|Least bittern
Ixobrychus involucris.jpg|Stripe-backed bittern
Yellow Bittern.jpg|Yellow bittern
Streifenreiher.jpg|Fasciated tiger heron
Tigrisoma lineatum.jpg|Rufescent Tiger Heron
Bare-throated Tiger Heron1.jpg|Bare-throated tiger heron


Jamii:Wari na jamaa
Bendera ya Jamhuri ya Kongo

Bendera ya Jamhuri ya Kongo ina milia mitatu ya hanamu yenye rangi za Umoja wa Afrika kijani-njano-nyekundu.

Ilianzishwa Agosti mwaka 1958 Kongo ilipopata madaraka ya kujitawala ndani ya Umoja wa Kifaransa ikaendelea kuwa bendera ya taifa baada ya uhuru kamili mwaka 1960.


Mwaka 1970 wakati wa Jamhuri ya Watu wa Kongo bendera ilibadilishwa kuwa bendera nyekundu yenye nyota na jembe pamoja na nyundo za njano halafu majani ya mnazi ya kijani.

Wakati wa kuporomoka kwa itikadi ya kikomunisti na kisoshalisti serikali ya rais Denis Sassou-Nguesso ilirudisha bendera ya zamani mwaka 1991.