JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
कछर जिल्ला

कछर जिल्ला भारतको आसाम राज्यमा अवस्थित एउटा जिल्ला हो। यसको सदरमुकाम तथा प्रमुख सहर सिलचर हो। यस जिल्लाका प्रमुख सहरहरू सिलचर, लखिपुर तथा सोनाई हो।
नामकरण

कछर जिल्लाको नामाकरण प्राचीन कछरी अधिराज्यको नामबाट भएको हो।
इतिहास

यो क्षेत्र मूल रूपले त्रिपुरा साम्राज्यको भाग थियो जसलाई सन् १५६२ मा कोच राजा चिलारायले आफ्नो अधिकार क्षेत्रभित्र गाभेको थियो। पछि राजाले यो क्षेत्रमा शासन गर्ने जिम्मा आफ्नो भाइ कमलनारायणलाई दिएका थिए ।
पर्यटन

प्राकृतिक सम्पदाले सम्पन्न यो जिल्लाको चारैतिर जङ्गल र मनोरम पहाड रहेको छ। यहाँ वर्षभरि पर्यटकहरू आएर यहाँको सुन्दर प्राकृतिक सम्पदामा रमाउने गरेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:असमका जिल्लाहरू
जोरहाट जिल्ला

जोरहाट जिल्ला भारतको आसाम राज्यको एक जिल्ला हो। यो जिल्ला ब्रह्मपुत्र उपत्यकाको केन्द्रीय भागमा रहेको छ। यो जिल्लालाई उत्तरमा माजुली जिल्ला, दक्षिणमा नागाल्यान्ड, पूर्वमा चराइदेव र पश्चिममा गोलाघाट जिल्लाले घेरेको छ। यो जिल्लाको उत्तरमा रहेको ब्रह्मपुत्र नदीले विश्वको सबैभन्दा ठूलो नदीको टापु बनाएको छ। यो जिल्लाको सदरमुकाम जोरहाट सहर हो।
इतिहास

सन् १९८३ मा शिवसागर जिल्लाबाट विभाजित गरेर यो जिल्ला बनाइएको हो।
जनसङ्ख्या

सन् २०११ को भारतको जनगणना अनुसार यो जिल्लाको कुल जनसङ्ख्या १०,९२,२५६ रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:असमका जिल्लाहरू
आदिलाबाद जिल्ला

आदिलाबाद जिल्ला भारतको तेलङ्गाना राज्यको उत्तरी क्षेत्रमा अवस्थित एउटा जिल्ला हो। यसलाई दक्षिण र मध्य भारतको प्रवेशद्वार जिल्लाको रूपमा चिनिन्छ। आदिलाबाद सहर यस जिल्लाको सदरमुकाम हो। जिल्लाले कोमुरम भीम आसिफाबाद, निर्मल जिल्लाहरू र महाराष्ट्रको राज्य सीमासँग सीमाहरू साझा गर्दछ।
इतिहास

यस जिल्लामा विभिन्न समयमा मौर्य, सातवाहन, काकतिया र गोण्ड राजाहरू लगायत विभिन्न राजवंशहरूद्वारा शासन गरिएको थियो। काकतिया राजवंशको समयमा बनेका केही तेलुगु शिलालेख आदिलाबाद जिल्लामा फेला परेका छन्, जसले यस क्षेत्रको ऐतिहासिक महत्त्वलाई सङ्केत गर्दछ।

अक्टोबर २०१६ मा जिल्लाको पुनर्गठनका कारण, पहिलेको आदिलाबाद जिल्लालाई चार जिल्लाहरूमा विभाजन गरिएको थियो: आदिलाबाद जिल्ला, कोमाराम भीम आसिफाबाद जिल्ला, मनचेरियल जिल्ला, र निर्मल जिल्ला।
जनसाङ्ख्यिकी

भारतको जनगणना अनुसार, अवशिष्ट आदिलाबाद जिल्लाको जनसङ्ख्या ७०८,९७२ छ, जसमा ९८९ महिला र १००० पुरुषको अनुपात छ। जनसङ्ख्याको २३.६६% शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ। साक्षरता दर ६३.४६% छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिहरूले क्रमशः ९९,४२२ (१४.०२%) र २२४,६२२ (३१.६८%) जनसङ्ख्या बनाउँछन्।

अवशिष्ट जिल्लामा, जनसङ्ख्याको ३६.५०% तेलुगु, १९.६७% मराठी, १७.२३% गोंडी, १०.२३% उर्दू, ७.१०% लाम्बाडी, २.९२% कोलामी र २.०५% हिन्दी आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:आदिलाबाद जिल्ला
श्रेणी:तेलङ्गानाका जिल्लाहरू
करीमनगर जिल्ला

करीमनगर जिल्ला भारतको तेलङ्गाना राज्यको ३३ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। करीमनगर सहर यसको प्रशासनिक मुख्यालय हो। जिल्लाले पेड्डापल्ली, जगित्याल, सिरिल्ला, सिद्धिपेट, जनगाउँ, हनमकोंडा जिल्ला र जयशङ्कर भूपलापल्ली जिल्लाहरूसँग सिमानाहरू बाँडेको छ।
व्युत्पत्ति

करीमनगरलाई सुरुमा एलागण्डला भनिन्थ्यो। पछि पश्चिमी चालुक्य जस्ता कन्नड राज्यहरूले यसलाई शासन गरे। यो महान सातवाहन साम्राज्यको हिस्सा थियो। पछि, हैदरावादका शासक निजामहरूले शहेनशाह ई करीमनगर सैयद करिमुल्ला शाह क्वाद्री निथिनवासीको नामबाट व्युत्पन्न नामलाई करीमनगरमा परिवर्तन गरे।
इतिहास

अक्टोबर २०१६ मा जिल्लाहरूको पुनर्गठन पछि, पहिलेको करीमनगर जिल्लाबाट ३ नयाँ जिल्लाहरू काटेर जगतियाल जिल्ला, पेद्दपल्ली जिल्ला र राजन्ना सिरिल्ला जिल्ला गरी तीन नयाँ जिल्लाहरू गठन गरियो। वारङ्गल अर्बन, सिद्धिपेट, जयशङ्कर भुपालपल्ली अन्य नवगठित जिल्लाहरूमा केही मण्डलहरू विलय भएका थिए।
भूगोल

जिल्ला को क्षेत्रफलमा फैलिएको छ। क्षेत्रफल अनुसार करीमनगर तेलङ्गानाको पाँचौँ सानो जिल्ला हो। करीमनगरले यसको उत्तरमा जगतियाल, उत्तर-पूर्वमा पेड्डापल्ली जिल्ला, दक्षिणतिर हनमकोंडा जिल्ला, दक्षिण-पश्चिममा सिद्धिपेट जिल्ला, पश्चिममा राजन्ना सर्सिल्ला र पूर्वमा जयशङ्कर भुपालपल्लीसँग यसको सीमाहरू साझा गर्दछ।
जनसाङ्ख्यिकी

सन् २०११ को जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसङ्ख्या १०,०५,७११ रहेको छ। करीमनगरमा प्रति १० पुरुषमा ९९३ महिला र साक्षरता दर ६९.१६% रहेको छ। ८९,०७९ (८.८६%) ६ वर्ष से कम आयु के थे। यस जिल्लाको कुल सहरी जनसङ्ख्या ३,०८,९८४ (३०.७२%) रहेको छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिहरू क्रमशः १,८६,६४८ (१८.५६%) र १२,७७९ (१.२७%) जनसङ्ख्या हुन्। नयाँ नगरपालिका ऐन (हुजुराबाद, जामिकुन्टा, चोपाडाँडी र कोठापल्ली) अन्तर्गत यसको एकल नगर निगम (करिमनगर) र चार नगरपालिकाहरू छन्। सातवाहन सहरी विकास प्राधिकरणको जनसङ्ख्या करीमनगर र यसको सहरी समूहमा ४,८०,० भन्दा बढी छ।

सन् २०११ को जनगणनाको समयमा, अवशिष्ट करीमनगर जिल्लाको ९०.४४% जनसङ्ख्याले तेलगु र ७.९४% उर्दुलाई उनीहरूको पहिलो भाषाको रूपमा बोल्दथे।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* करीमनगर जिल्ला वेबसाइट

श्रेणी:तेलङ्गानाका जिल्लाहरू
अल्मोडा जिल्ला

अल्मोडा भारतको उत्तराखण्ड राज्यको कुमाऊँ मण्डलको एउटा जिल्ला हो। यस जिल्लाको सदरमुकाम अल्मोडामा अवस्थित छ। यो समुन्द्र सतह देखि १,६३८ मिटर को उचाईमा छ। छिमेकी क्षेत्रहरू पूर्वमा पिथौरागढ जिल्ला, पश्चिममा चमौली जिल्ला, उत्तरमा बागेश्वर जिल्ला र दक्षिणमा नैनीताल जिल्लाहरू छन्।
इतिहास

अल्मोडाको पुरातन सहर कुमाऊँ राज्यको राजधानी थियो, यसको स्थापना हुनु अघि, यो कत्युरी राजा बैचलदेवको कब्जामा थियो। पछि जब चम्पावतमा चन्द वंशको स्थापना भयो, कल्याण चन्दले सन् १५६८ मा यस केन्द्रमा अवस्थित स्थानमा अल्मोडा सहरको स्थापना गरेका थिए। पछि चन्द राजाहरूले कुमाऊँ राज्यको राजधानी चम्पावतबाट अल्मोडामा सारियो।

अल्मोडा सहर कुमाऊँ जिल्लाको प्रशासनिक मुख्यालय थियो; जुन सन् १८१५ मा नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध र १८१६ को सुगौली सन्धिमा गोरखा सेनाको पराजयपछि बनेको थियो। त्यसपछि कुमाऊँ जिल्लाले तराई जिल्लालाई बाहेक पूर्ण कुमाऊँ मण्डल बनाएको थियो जसको मुख्यालय काशीपुरमा थियो।
भूगोल

गोरी गङ्गा नदी अल्मोडा जिल्ला हुँदै बग्छ। अल्मोडा सहर पहाडको घोडाको काठी आकारको घेरामा अवस्थित छ। पहाडको पूर्वी भागलाई तालिफात र पश्चिमी भागलाई सेलिफत भनिन्छ। बजार रिजको शीर्षमा छ जहाँ यी दुई, तालिफात र सेलिफत संयुक्त रूपमा समाप्त हुन्छ।
जनसाङ्ख्यिकी

सन् २०११ को जनगणना अनुसार अल्मोरा जिल्लाको जनसङ्ख्या ६२२,५०६ छ, लगभग मोन्टेनेग्रो राष्ट्र वा अमेरिकी राज्य भर्मोन्टको बराबर छ। जिल्लाको जनसङ्ख्या घनत्व १९८ बासिन्दा प्रति वर्ग किलोमिटर (५१०/वर्ग माइल) छ। सन् २००१-२०११ को दसकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर −१.७३% थियो। अल्मोडामा प्रत्येक १००० पुरुषको लागि ११३९ महिलाको लिङ्ग अनुपात छ, र साक्षरता दर ८१.०६% छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिले जनसङ्ख्याको क्रमशः २२.६८% र ०.२१% ओगटेको छ।

जिल्लाको प्रमुख पहिलो भाषा कुमाउनी हो, जसलाई जनसङ्ख्याको ९०% भन्दा बढीले बोल्ने गर्दछ।
उल्लेखनीय व्यक्तिहरू

* एकता बिष्ट, अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेट खेलाडी
* मुरली मनोहर जोशी, भारतको गृह मन्त्री
* गोविन्द बल्लभ पन्त, भारतको गृह मन्त्री
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:उत्तराखण्डका जिल्लाहरू
बागेश्वर जिल्ला

बागेश्वर उत्तरी भारतको उत्तराखण्ड राज्यको एउटा जिल्ला हो। बागेश्वर सहर जिल्ला सदरमुकाम हो। सन् १९९७ मा एक जिल्लाको रूपमा यसको स्थापना हुनु अघि यो अल्मोडा जिल्लाको भाग थियो। बागेश्वर जिल्ला कुमाऊँमा छ, र पश्चिम र उत्तरपश्चिममा चमौली जिल्लाले, उत्तरपूर्व र पूर्वमा पिथौरागढ जिल्ला र दक्षिणमा अल्मोडा जिल्लाले घेरिएको छ। सन् २०११ को अनुसार यो रुद्रप्रयाग र चम्पावत पछि उत्तराखण्ड (१३ मध्ये) को तेस्रो सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो।
इतिहास

क्षेत्र, जुन अहिले बागेश्वर जिल्ला बनेको छ, ऐतिहासिक रूपमा दानपुर भनेर चिनिन्थ्यो, र७औँ शताब्दी ईस्वीमा कत्युरीद्वारा शासन गरिएको थियो। १३औँ शताब्दीमा कात्युरी राज्यको विघटन पछि, यो क्षेत्र कात्युरी राजाका प्रत्यक्ष वंशज बैजनाथ कात्युर्सको शासनमा रह्यो। सन् १५६५ मा राजा बालो कल्याण चन्दले पाली, बराहमण्डल र मानकोटसहित दानपुरलाई कुमाऊँँमा गाडेका थिए।

सन् १७९१ मा, कुमाऊँको सिट अल्मोडा, नेपालको गोर्खाहरूले आक्रमण गरी कब्जा गरे। गोर्खाहरूले २४ वर्षसम्म यस क्षेत्रमा शासन गरे र पछि १८१४ मा इस्ट इण्डिया कम्पनीद्वारा पराजित भए र १८१६ मा सुगौली सन्धिको अंशको रूपमा कुमाऊँलाई अङ्ग्रेजहरूलाई सुम्पन बाध्य पारियो।
जनसाङ्ख्यिकी

सन् २०११ जनगणना अनुसार बागेश्वर जिल्लाको जनसङ्ख्या २५९,८९८ छ, लगभग भानुआटु राष्ट्रको बराबर छ। यसले यसलाई भारतमा ५७८औँ स्थान दिन्छ (कुल ६४० मध्ये)। जिल्लाको जनघनत्व प्रति वर्ग किलोमिटर (३००/वर्ग माइल) ११६ जना बासिन्दा रहेको छ। सन् २००१-२०११ को दसकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर ५.१३% थियो। बागेश्वरमा प्रति १००० पुरुषको लागि १०९३ महिलाको लिङ्ग अनुपात छ, र साक्षरता दर ८०.६९% छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिले जनसङ्ख्याको क्रमशः २७.७३% र ०.७६% ओगटेको छ।

जिल्लाको प्रमुख पहिलो भाषा कुमाऊँनी हो, जुन २०११ को जनगणना अनुसार जनसङ्ख्याको लगभग ९४% हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:उत्तराखण्डका जिल्लाहरू
चम्पावत जिल्ला

चम्पावत जिल्ला उत्तरी भारतको उत्तराखण्ड राज्यको एउटा जिल्ला हो। चम्पावत सहर प्रशासनिक सदरमुकाम हो। चम्पावत जिल्ला सन् १९९७ मा गठन भएको थियो। जिल्लालाई पाँच तहसीलमा विभाजन गरिएको छ: बराकोट, लोहाघाट, पाटी, पूर्णागिरी, र चम्पावत। त्यहाँ २ उप तहसील छन्: पुल्ला र मुन्च। जिल्लाको सबैभन्दा ठुलो र प्रमुख सहर टनकपुर हो। चम्पावत जिल्ला उत्तराखण्डको पूर्वी कुमाऊँ मण्डलको एक भाग हो। यसको उत्तरमा पिथौरागढ जिल्ला, पूर्वमा नेपाल, दक्षिणमा उधमसिंह नगर जिल्ला, पश्चिममा नैनीताल जिल्ला र उत्तरपश्चिममा अल्मोडा जिल्लाले घेरिएको छ।
परिचय

सन् २००६ मा पञ्चायती राज मन्त्रालयले चम्पावतलाई देशको २५० सबैभन्दा पिछडिएको जिल्ला (कुल ६४०जिल्लाहरू मध्ये) नाम गरेको थियो। यो उत्तराखण्डको तीन जिल्लाहरू मध्ये एक हो जुन हाल पिछडिएको क्षेत्र अनुदान कोष कार्यक्रमबाट रकम प्राप्त गर्दछ। सन् २०११ को अनुसार यो रुद्रप्रयाग पछि, उत्तराखण्डको १३ जिल्लाहरू मध्ये दोस्रो सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको हो।
जनसाङ्ख्यिकी

सन् २०११ को जनगणना अनुसार, चम्पावत जिल्लाको जनसङ्ख्या २५९,६४८ लगभग भानुअतु राष्ट्रको बराबर छ। यसले यसलाई भारतको ६४० जिल्लाहरू मध्ये ५७९औँ स्थान दिन्छ। जिल्लामा प्रति वर्ग किलोमिटर (३८०/वर्ग माइल) १४७ बासिन्दाको जनघनत्व छ। दसक सन् २००१-२०११ मा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर १५.६३% थियो। चम्पावत जिल्लामा प्रति १००० पुरुषको लागि ९८० महिलाको लिङ्ग अनुपात छ, र साक्षरता दर ७९.८३% छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिले जनसङ्ख्याको क्रमशः १८.२५% र ०.५२% ओगटेको छ।

जिल्लामा बोलिने प्रमुख भाषा कुमाउनी हो। सन् २०११ भारतीय जनगणना अनुसार, चम्पावत जिल्लाको जनसङ्ख्या २२४,५४२ थियो, जसमा २१६,६४६ हिन्दु (९६.५%), ६,६४२ (३.०%) मुस्लिम, र ६२६ (०.३%) ईसाईहरू समावेश थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:उत्तराखण्डका जिल्लाहरू
उत्तरकाशी

उत्तरकाशी भारतको उत्तराखण्ड राज्य अन्तरगत पर्ने उत्तरकाशी जिल्लाको एक शहर हो । उत्तरकाशी हिमालयको सुरम्य घाँटीमा अवस्थित छ । उत्तरकाशी एक यस्तो मनोरम स्थल हो, जहाँ देवादिदेव शंकरको निवास छ। भगवती भागीरथी असी र वरुणा नदी सँग अङ्कमाल गर्छिन्। यहाँको शान्त निश्छल वातावरणमा मानव मन सर्वज्ञ अनिर्वचनीयताको अनुभव गर्छ। यसको प्रचीन नाम बाडाहाट थियो। सन्तहरू यसलाई सौम्यकाशी पनि भन्दछन् । उत्तरकाशी ऋषिकेशबाट १५५ किलोमीटरको दूरीमा स्थित एक शहर हो । यो शहर उत्तरकाशी जिल्लाको सदरमुकाम हो । यो शहर भागीरथी नदीको तटमा बसेको छ । उत्तरकाशी धार्मिक तथा पर्यटन दृष्‍िटले महत्‍वपूर्ण शहर हो । यहाँ भगवान विश्‍वनाथको प्रसिद्ध मन्दिर छ । यो शहर प्राकृतिक सौन्दर्यले भरपूर छ । यहाँ एक तर्फ पहाडहरूको बीचमा बग्ने नदीहरू देखिन्छन् भने अर्को तर्फ पहाडमा घना जंगलहरू पनि देख्न पाइन्छ । यो स्थान पर्वतारोहीहरूका लागि पनि फाइदा जनक छ ।
पर्वतारोहण

उत्तरकाशीको एक अन्‍य आकर्षण पर्वतारोहण हो । यहाँ तपाईँ पर्वतारोहणको मजा लिन सक्नु हुन्छ । हर-की-दून, दोदीतल, यमुनोत्री तथा गोमुखबाट पर्वतारोहण गर्न सकिन्छ ।
खानपान

उत्तरकाशीका अधिकांश रेस्‍टोरेन्टहरूमा शाकाहारी खाना पाईन्छ । केही होटलहरूमा विशेष अनुरोधमा गढवाली भोजन बनाउन सकिन्छ । रोटी, भात, कोदोको रोटी आदी यहाँका प्रमुख भोजन हुन् । यसका साथै राइता तथा रोटी पनि यहाँका मान्छेहरू खान्छन् ।
स्थिति

;प्रमुख स्‍थानहरूबाट दूरी:
* ऋषिकेशबाट १४८ किलोमीटर उत्तर,
* दिल्‍लीबाट ३७२ किलोमीटर उत्तर दक्षिणमा ।
प्रमुख आकर्षण
यो पनि हेर्नुहोस्

* उत्तरकाशी जिल्ला
* उत्तराखण्ड
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* उत्तरांचल पर्यटनको वेबसाइटमा उत्तरकाशी
* उत्तरकाशी नगर मार्गदर्शिका

श्रेणी:उत्तराखण्ड
दवानगेरे जिल्ला

दवानगेरे जिल्ला भारतीय राज्य कर्नाटकको एउटा जिल्ला हो। दवानगेरे जिल्ला भारतको कर्नाटक राज्यको एक प्रशासनिक जिल्ला हो। यो कर्नाटकको केन्द्र हो। दावनगेरे सहर जिल्ला सदरमुकाम हो। यसको जनसंख्या 1,643,494 थियो जसमध्ये 2011 को अनुसार 32.31% शहरी थियो। यो जिल्ला 1997 मा कर्नाटकका तत्कालीन मुख्यमन्त्री जे एच पटेलले चेन्नागिरी र होनाली तालुकहरू शिमोगा जिल्ला सहित चित्रदुर्ग जिल्लाबाट अलग गरेको थियो।

राज्यको उत्तर र दक्षिणको प्रभाव रहेको यस जिल्ला राज्यको मध्य मैदानमा अवस्थित छ। यस जिल्लाका प्रमुख सहरहरू हरिहरा, जगलुर, होन्नाली चन्नागिरी र न्यामती हुन्, यी पनि यसका अन्य छवटा तालुकहरू हुन्। यो पश्चिममा शिमोगा जिल्ला र हावेरी जिल्ला, पूर्वमा चित्रदुर्ग जिल्ला, उत्तरमा विजयनगर जिल्ला र दक्षिणमा चिकमगलूर जिल्लाले घेरिएको छ।

दवानगेरे जिल्लामा 6 तालुक, 20 होब्लिस, 197 ग्राम पञ्चायत, 652 गाउँ, 904 बस्ती, र 2 नगर नगरपालिका र एक नगर निगम छ।
इतिहास

यस क्षेत्रमा कुनै समय मौर्य, र पछि सथवाहन द्वारा शासन गरिएको थियो। यस क्षेत्रलाई पछि कदम्बा ले कब्जामा लिएको थियो, जसलाई बदामीको चालुक्यहरू द्वारा चाँडै विस्थापित गरियो। 9 औं शताब्दी ईस्वी सम्मको अनाजीको शिलालेखले पल्लवहरूको शाखालाई नोलाम्बाले जिल्लाको शासित भाग भनिन्छ। असन्दी मा गंगा को एक शाखाद्वारा जिल्लाको केही भाग छोटकरीमा जितेको थियो। 8 औं शताब्दीको मध्यमा, मालखेडका राष्ट्रकूटहरूले चालुक्यहरूमाथि वर्चस्व स्थापित गरिसकेका थिए र दक्षिणमा तुमकुरसम्मको भूभागलाई जितेका थिए।

बगाली मन्दिरमा रहेको शिलालेखले दावनगेरे जिल्लाको केही भागमा १० औं शताब्दीमा राष्ट्रकुटाका चालुक्य सामन्तहरूले शासन गरेको संकेत गर्छ। अन्य भागहरू राष्ट्रकूटहरूको सामन्तहरूको रूपमा नोलाम्बाद्वारा शासन गरिरहे। जब राष्ट्रकूट शक्ति पतन हुन थाल्यो, नोलाम्बाहरूले गंगाप्रति आफ्नो वफादारी बदले र चोल आक्रमणहरू विरुद्ध लडे। जब कल्याणीका चालुक्यहरू सत्तामा पुगे, नोलाम्बाहरू उनीहरूप्रति वफादार भए। जब चोलहरूले काम्पलीलाई बर्खास्त गरे, उनीहरूले आफ्ना केही पाण्ड्या वासलहरूलाई दावनगेरेको भागसँग मिल्ने नोलाम्बवाडीको गभर्नरको रूपमा नियुक्त गरे। कालाचुरीहरू, जो चालुक्यहरूका सामन्तहरू पनि थिए, चाँडै नै चालुक्य डोमेनको सम्पूर्ण दक्षिणको जिम्मा दिइयो। तिनीहरूका शासक बिज्जला द्वितीयले चालुक्यहरूलाई पराजित गरे र उनको वंशले 1181 सम्म शासन गरे, जब चालुक्य राजकुमार सोमेश्वर चतुर्थले सिंहासन फिर्ता लिए।

संक्षेपमा होयसलास ले १२ औं शताब्दीको उत्तरार्धमा यस क्षेत्रलाई देवगिरीका यादवहरूले कब्जा गर्नु अघि दावनगेरे जिल्लाका केही भागहरूमा शासन गरेको थियो। १४ औं शताब्दीमा दिल्ली सल्तनत को मलिक काफुर को आक्रमणले यस क्षेत्रको यादव र होयसाला शासनलाई ध्वस्त पारेको थियो, तर चाँडै यो जिल्ला विजयनगर साम्राज्य प्रत्यक्ष नियन्त्रणमा आयो। विजयनगर बाट।

1565 मा तालिकोटाको युद्ध पछि विजयनगर साम्राज्य गम्भीर रूपमा कमजोर भएपछि, दावनगेरेका स्थानीय नायकहरूले आफ्नो स्वतन्त्रताको दाबी गर्न थाले। यी मध्ये केही प्रमुखहरूलाई बिजापुरको अदिल शाही को सामन्तहरूको रूपमा शासन गर्न अनुमति दिइएको थियो। मुगल र मराठा दुवैले छोटो समयका लागि जिल्लाका किल्लाहरू कब्जा गरे। 1763 मा, यी मध्ये एक परिवार, बेलगुट्टीका नायकहरूले हैदर अली लाई बुझाए र जिल्ला मैसूर को अधीनमा थियो। चान्नागिरी को धोन्डिया वाघ जसले स्वतन्त्र राज्य बनाउनुभएको थियो टिपु सुल्तानको पराजय पछि सन् १८०० मा आफ्नो मृत्यु नहोउन्जेल अंग्रेजहरूको प्रतिरोध गरे। त्यसपछि जिल्लालाई मैसूर राज्यले राखेको थियो।
श्रेणी:कर्नाटकका जिल्लाहरू
शिमोगा जिल्ला

शिमोगा जिल्ला अथवा आधिकारिक रूपमा शिवमोग्गा जिल्ला, भारतको कर्नाटक राज्यमा अवस्थित एक जिल्ला हो। शिमोगा जिल्लाको प्रमुख भाग मलेनाडु क्षेत्र वा पश्चिमी घाटमा पर्दछ। शिमोगा सहर यसको प्रशासनिक केन्द्र हो। जिल्लाको प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण भनेको जोग झरना हो। सन् २०११ सम्म शिमोगा जिल्लाको जनसङ्ख्या १,७५२,७५३ रहेको थियो जिल्लामा सोराबा, सागर, होसनगर, शिमोगा, शिकारीपुर, तीर्थहल्ली र भद्रावती गरि सात तहसिलहरू रहेका छन्।
वन्यजन्तु र वनस्पति

मालेनाडु क्षेत्र वनस्पति तथा जीवजन्तुहरूको विविधताले भरिपूर्ण जैविक विविधता भएको क्षेत्र हो। यस क्षेत्रले यी प्रजातिहरूको संरक्षण सुनिश्चित गर्न वन्यजन्तु अभयारण्यको रूपमा वर्गीकृत क्षेत्रहरूको संरक्षण गरेको छ:

*गुदवी अभयारण्य: यो अभयारण्य सोरब तहसिलमा पर्दछ। यो मा फैलिएको छ।
** यहाँ विभिन्न प्रजातिका वनस्पतिहरू पाइन्छन् यहाँ पाइने प्रमुख वनस्पतिहरूमा हर्रो, बर्रो, सतिसाल, करम, मौवा, श्रीखण्ड, पलाँसको बोट, पिपल आदी पर्दछन्।
** यहाँ १९१ प्रजातिका जीवजन्तुहरू अभिलेख गरिएका छन्: ६३ वटा पानीमा निर्भर छन् भने यहाँ २० प्रजातिले प्रजनन गर्दछन्। यहाँ पाइने प्रमुख पन्छीहरूमा, सेतो साँवरी, वस्तु बकुल्ला, फुस्रो बकुल्ला, ध्यानी बकुल्ला, जलअप्सरा, लघु राजपुत्रिका, हरिहाँस, डुबुल्कीचरा आदी पर्दछन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* सन् २०११ को जनगणनाको प्रतिवेदन
* शिमोगा जिल्ला पञ्चायत
* जिल्लाको आधिकारिक वेबसाइट
* जिल्लाको नक्सा


श्रेणी:कर्नाटकका जिल्लाहरू
तवाङ जिल्ला

तवाङ जिल्ला उत्तरपूर्वी भारतको अरुणाचल प्रदेश राज्यको २६ प्रशासनिक जिल्लाहरू मध्ये सबैभन्दा सानो हो। ४९,९७७ जनसङ्ख्या भएको यो जिल्ला देशको आठौँ सबैभन्दा कम जनसङ्ख्या भएको जिल्ला हो (७०७ मध्ये)।
इतिहास

तवाङमा मोन्पा मानिसहरू बसोबास गर्छन्। ५०० ईसापूर्वदेखि ६०० इस्वीसम्म लोमोन वा मोन्युल भनेर चिनिने राज्यले यस क्षेत्रमा शासन गऱ्यो। मोन्युल राज्य पछि छिमेकी भुटान र तिब्बत नियन्त्रणमा समाहित भयो।

तिब्बतले सन् १९५० को दशकमा आफ्नो स्वतन्त्रता गुमायो र भर्खरै स्थापित जनवादी गणतन्त्र चिनमा विलय भयो। तिब्बतले आफ्नो स्वतन्त्र कूटनीतिक स्वतन्त्रता पनि गुमायो र तवाङ अहिले भारत र चिनबिच तनावको विषय बनेको थियो।

सन् १९६२ को चीन-भारत युद्धको समयमा तवाङ केही समयका लागि चिनियाँ नियन्त्रणमा आयो, तर युद्धको अन्त्यमा चीनले आफ्नो सेना फिर्ता लियो। तवाङ फेरि भारतीय प्रशासनको अधीनमा आयो।
जनसाङ्ख्यिकी

२०११ को जनगणना अनुसार तवाङ जिल्लाको जनसङ्ख्या ४९,९७७ छ, जुन लगभग सेन्ट किट्स र नेभिस राष्ट्रको बराबर हो। यसले यसलाई भारतमा (कुल ६४० मध्ये) ६३३औँ स्थानमा राख्छ। यस जिल्लाको जनघनत्व . २००१-२०११ को दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर २८.३३% थियो तवाङमा प्रति १००० पुरुषको लागि ९४० महिलाको लिङ्ग अनुपात छ, र साक्षरता दर ६०.६१% छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:अरुणाचल प्रदेशका जिल्लाहरू
तरुण गोगोई

तरुण गोगोई (सन् १९३६ अप्रिल १ - सन् २०२० नोभेम्बर २३) एक भारतीय राजनेता थिए, जसले सन् २००१ देखि सन् २०१६ सम्म आसामको १३औं मुख्यमन्त्रीको रूपमा कार्य गरेका थिए। उनी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस पार्टीका सदस्य थिए र पार्टीको उम्मेदवार भएर निरन्तर तीन पटक निर्वाचन जित्ने कीर्तिमान बनाएका थिए। उनी आसाम राज्यको सबैभन्दा लामो समयसम्म पदासिन हुने मुख्यमन्त्री समेत थिए। मुख्यमन्त्रीको रूपमा उनको कार्यकालको समयमा, उनले राज्यको राजकोषीय स्थितिमा सुधार ल्याउनुका साथै उग्रवाद समाप्त गर्नदेखि लिएर हिंसा न्यूनीकरण गर्ने श्रेय दिइने गरिन्छ।

उनी लोकसभाको सदस्यको रूपमा ६ कार्यकाल निर्वाह गरेका थिए। उनी खाद्य मन्त्रालय र खाद्य प्रसंस्करण उद्योग मन्त्रालयमा केन्द्रीय राज्य मन्त्री समेत भएका थिए।
प्रारम्भिक जीवन

गोगोईको जन्म सन् १९३६ अप्रिल १ मा आसामको जोरहाट जिल्लाको शिबसागरको रङ्गजान चिया उपत्यकामा एक जातीय आसामिया ताई-अहोम परिवारमा भएको थियो। उनको बुवा, कमलेश्वर गोगोई रङ्गजान चिया उपत्यका कम्पनीको एक मेडिकल अभ्यासी थिए र उनको आमा उषा गोगोई आसामिया कवि गणेश गोगोईको सानी बहिनी थिइन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:सन् १९३६ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०२० मा मृत्यु
श्रेणी:आसामका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसका मुख्यमन्त्रीहरू
श्रेणी:गुवाहाटीका राजनीतिज्ञहरू
शीला दीक्षित

श्रीमती शीला दीक्षित भारत को केरल राज्यकि पूर्व राज्यपाल हुन् । केरलको राज्यपाल श्री निखिल कुमार ले राजीनामा दिए पछि उनलाई यस पदमा नियुक्ति गरिएको थियो । यस भन्दा पाहिले उनी राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्ली राज्यको मुख्य मन्त्री भई सकेकी छिन् । उनी देशको पहिलो यस्तो महिला मुख्यमन्त्री हुन् जसले लगातार तिन पटक मुख्यमन्त्री पद सम्भालीन । उनलाई १७ दिसेम्बर,२००८ मा लगातार तिन पटक दिल्ली विधान सभा को लागि छानिएको थियो । २०१३ मा भएको विधान सभा चुनावमा कांग्रेसको पराजय पछि उनलाई आफ्नो पदबाट राजीनामा दिनु परेको थियो । उनी दिल्लीको दोश्रो महिला मुख्य मन्त्री थिईन् ।
प्रारम्भिक जीवनी
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:भारतीय राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१६ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मुख्यमन्त्रीहरू
दिगम्बर कामत

दिगम्बर कामत (जन्म ८ मार्च १९५४) एक भारतीय राजनीतिज्ञ हुन्। उनी जुन २००७ देखि मार्च २०१२ सम्म गोआका मुख्यमन्त्री थिए। उनको उत्तराधिकारीको रूपमा उनी पश्चात मनोहर पर्रिकर गोआका मुख्यमन्त्री भएका थिए। सन् २००६ देखि उनी स्वीमिङ फेडेरेसन अफ इन्डियाका अध्यक्ष रहेका छन्। हाल उनी गोआ विधान सभामा विपक्षी दलका नेताको रूपमा रहेका छन्।
शुरूआती जीवन

दिगम्बर कामतको जन्म मडगावँमा भएको हो। उनले विज्ञान विषयमा स्नातक (बिएस्सी) गरेका छन्।
राजनीतिक चर्या

भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको टिकट नपाए पछि सन् १९९४ मा भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेस छोडेर उनी भारतीय जनता पार्टीमा गएका थिए। सन् २००५ मा राज्यको भारतीय जनता पार्टीको सरकार त्यागेर उनी पुनः काङ्ग्रेसमा फर्किए। राजीनामा र गठबन्धन टुटेपछि बहुमत पुग्न नसक्दा २५ जुलाई २००७ मा कामतको सरकार अल्पमतमा पर्यो। तथापि उनले सरकारलाई बचाउन सफल भए र त्यसपछिका ५ वर्ष, सन् २०१२ सम्म उनले गोआको मुख्यमन्त्रीको पदभार सम्हाले। गोआ विधान सभा चुनावमा भाजपाले काङ्ग्रेसको ९ सिटको विरुद्धमा २४ सिट प्राप्त गरेपछि ६ मार्च २०१२ मा उनले मुख्यमन्त्रीको पदबाट राजिनामा दिएका थिए।
व्यक्तिगत जीवन

दिगम्बर कामतको विहे आशासँग भएको थियो। उनका दुईवटा सन्तान छन् - दीपाली र योगी।
सन्दर्भहरू
बाह्य कडीहरू

*श्री दिगम्बर कामतको आधिकारिक वेबाइट
*MGP withdraws support; Victoria quits
*श्री दिगम्बर कामत
भारत सरकार

भारत सरकार, जो आधिकारिक रूपमा सङ्घीय सरकार अनि केन्द्रीय सरकारको नामले जानिन्छ, २८ राज्यहरू तथा सात केन्द्र शासित प्रदेशहरूको सङ्घीय एकाई जो संयुक्त रूपले भारतीय गणराज्य भनिन्छ, भारतीय संविधानद्नारा स्थापित भारत सरकार नयाँ दिल्ली, दिल्लीबाट कार्य सञ्चालन गरिन्छ.

भारतका नागरिकहरूसित सम्बन्धित बुनियादी दीवानी र फौजदारी कानुन जस्ता नागरिक प्रक्रिया संहिता, भारतीय दंड संहिता, अपराध प्रक्रिया संहिता, आदि मुख्यतः संसदद्नारा बनाइन्छ. सङ्घ र प्रत्येक राज्य सरकार तीन वटै अङ्गहरू कार्यपालिका, विधायिका अनि न्यायपालिकाका अन्तर्गत काम गर्दछ। सङ्घीय र राज्य सरकारहरूमाथिर लागू कानुनी प्रणाली मुख्यतः अङ्ग्रेजी साझा र वैधानिक कानुनमा आधारित छ। . भारत केही अपवादहरूका साथ अन्तरराष्ट्रिय न्यायालयको न्याय अधिकारितालाई स्वीकार गर्छ। स्थानीय स्तरमा पंचायती राज प्रणालीद्वारा शासनको विकेन्द्रीकरण गरिएकोछ।

भारत का संविधानले भारतलाई एक सार्वभौमिक, समाजवादी गणराज्यको उपाधि दिन्छ। भारत एक लोकतांत्रिक गणराज्य हो, जसओ द्विसदनात्मक संसद वेस्टमिन्स्टर शैलीको संसदीय प्रणालीद्वारा संचालित छ। यसको शासनमा तीन मुख्य अङ्ग हुन्। न्यायपालिका, कार्यपालिका र व्यवस्थापिका।
सांवैधानिक विशेषता

सविंधानको प्रस्तावनाको अनुसार भारत एक सम्प्रुभतासम्पन्न, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकतांत्रिक, गणराज्य हो।


श्रेणी:भारत सरकार
श्रेणी:सरकार
पुरुलिया

पुरुलिया भारतको पश्चिम बंगाल राज्यको पुरुलिया जिल्ला को एउटा शहर हो। यो पनि जिल्ला मुख्यालय हो र झारखण्ड र पश्चिम बङ्गाल को सीमा मा अवस्थित छ।
भूगोल

पुरुलिया "मानभुम सिटी" को रूप मा पनि जानिन्छ। शहर १८७६ मा गठन भएको थियो। कंगसाबती नदी (कांसाई नदी) पुरुलियाको शहर को दक्षिण बग्दछ। पुरुलिया जिल्ला ६२५१ वर्ग किलोमिटर को क्षेत्र मा फैलिएको छ। यो छोटा नागपुर पठार को सबैभन्दा कम दायरा मा अवस्थित छ। यस क्षेत्र मा साना पहाड र टिब्बा र कम उचाई को मैदानहरु छन्।

यो "चौधरी नृत्य" को लागी प्रसिद्ध छ। छाउ नृत्य पुरुलिया को मुख्य नृत्य हो।

* सडक - राष्ट्रीय राजमार्ग १८ यहाँ बाट जान्छ र यसले धेरै अन्य ठाउँहरु लाई जोड्दछ।
* रेल - रेल यातायात पुरुलिया रेलवे जंक्शन बाट धेरै स्थानहरु को लागी उपलब्ध छ।
पुरुलिया का रामकृष्ण मिशन विश्वविद्यालय

"रामकृष्ण मिशन विद्यापीठ" प्राचीन गुरुकुल प्रणाली हो विचारधारा को एक शान्तिपूर्ण वातावरण संग केटाहरु को लागी एक आवासीय विद्यालय स्वामी विवेकानन्द द्वारा स्थापित गरीएको थियो। सैनिक स्कूल रांची रोड मा छ। GRK डीएवी एक आवासीय स्कूल आर्य समाज को विचारधारा मा आधारित छ, स्वामी दयानन्द द्वारा स्थापित। भगवान चर्च स्कूल एक बिहान (Bhatbhandh) ब्याच र एक दिन ब्याच (रांची रोड) छ। स्कूलहरु को सबैभन्दा पुरानो पुरुलिया जिल्ला हो जुन १८५३ मा स्थापित भएको थियो।
यो पनि हेर्नुहोस्

* छाउ नृत्य
* कान्साई नदी
* पुरुलिया जिल्ला
सन्दर्भ
भारतका नागरिकहरुको मौलिक अधिकार

परतन्त्र भारतमा मूल अधिकारको सर्वप्रथम मांग संविधान विधेयक, १८९५का माध्यमले गरिंदै गयी।
भारतीय संविधानमा भाग ३को अनुच्छेद १२ देखि ३० सम्म तथा ३२ र ३५ (कुल २३ अनुच्छेद)मा जनताका मूल अधिकारहरूको वर्णन गरिएको छ।

भारत संविधानमा ६ मूल अधिकार दिइएका छन् जो यस प्रकार छन्-
समताको आधिकार

#कानुनको समक्ष समानता
#धर्म, मूलवंश, जाति, लिंग वा जन्‍म स्‍थानका आधारमा विभेदको प्रतिषेध
#लोक नियोजनका विषयमा अवसरको समानता
#अस्‍पृश्‍यताको अन्त
#उपाधिहरूको अन्त
स्‍वतन्त्रताको अधिकार

#वाक-स्‍वतन्त्रता आदि विषयक केही अधिकारहरूको संरक्षण
#अपराधहरूको लागि दोषसिद्धिका सम्बन्धमा संरक्षण
#प्राण र दैहिक स्‍वतंत्रताको संरक्षण
#केही दशाहरूमा गिरफ्तारी र निरोधदेखि संरक्षण
शोषणका विरुद्ध अधिकार

#मानव र दुर्व्‍यापार र बलात्श्रमको प्रतिषेध
#कारखानाहरू आदिमा बालकहरूका नियोजनको प्रतिषेध
धर्मको स्वतंत्रताको अधिकार

#अन्त:करणको र धर्मको अबाध रूपले मानने, आचरण र प्रचार गर्ने स्‍वतंत्रता
#धार्मिक कार्यहरूका प्रबंधको स्‍वतंत्रता
#कुनै विशिष्‍ट धर्मको अभिवृद्धिका लागि गरहरूका संदायका बारेमा स्‍वतंत्रता
#कुल शिक्षा संस्‍थाहरूमा धार्मिक शिक्षा वा धार्मिक उपासनामा उपस्थित हुनको बारेमा स्‍वतंत्रता
संस्कृति र शिक्षा सम्बन्धी अधिकार

#अल्‍पसंख्‍यक-वर्गहरूका हितहरूको संरक्षण
#शिक्षा संस्‍थाहरूको स्‍थापना र प्रशासन गर्ने अल्‍पसंख्‍यक-वर्गहरूको अधिकार
संवैधानिक उपचारहरूको अधिकार

#यस भाग द्वारा प्रदत्त अधिकारहरूलाई प्रवर्तित गरानका लागि उपचार
#यस भाग द्वारा प्रदत्त अधिकारहरूका बलहरू आदि लागू हुनमा, उपान्तरण गर्ने संसदको शक्ति
#जब कुनै क्षेत्रमा सेना कानुन प्रवृत्त छ तब यस भाग द्वारा प्रदत्त अधिकारहरूमा निर्बन्‍धन
#यस भागका उपबन्धहरूलाई प्रभावी गर्ने विधान