JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
डग हल

डग हल अमेरिकाको न्यू ह्याम्सर राज्यको प्रतिनिधिसभाका पूर्व सदस्य हुन्। उनको पूरा नाम डगलस हल हो। हलको जन्म सन् १९४३ मे ११मा भएको हो। उनले लोअर मेरिअन हाइस्कूल पढे। स्टानफोर्ड विश्वविद्यालयबाट इलेक्ट्रीकल इन्जिनियरिङ सकेका हुन्। उनले अमेरिकी स्वयंसेवी संस्था पिस कोर्प अन्तर्गत नेपाल गएर काम पनि गरेका छन्।
नेपालसँगको सम्बन्ध

उनले सन् १९६८-१९६९मा नेपालमा विज्ञान र अङ्ग्रेजी पढाए। उनी दरबार हाइस्कूल र आनन्द कुटीमा शिक्षक थिए। पिस कर्प स्वयंसेवक भएर उनी नेपाल पुगेका थिए। अनि उनलाई अमेरिकी सहयोग नियोग (युएसएआइडी)मा सल्लाहकार बनाइयो। उनले विज्ञान कसरी पढाउनुपर्छ भन्ने सिकाए। संयुक्त राष्ट्रसंघीय बालकोष (युनिसेफ) का धेरैथरि काम गरे। नेपालको न्यू एरा नामक संस्था स्थापना गर्ने धेरैजनामध्ये उनी एक हुन्।
न्यू ह्याम्सरमा सक्रिय

पाँच वर्ष नेपाल बसेर अमेरिका फर्केपछि न्यू ह्याम्सर राज्यमा ३० वर्ष काम गरे। न्यू ह्याम्सर सेन्टर फर पब्लिक स्टडिज संस्थामा कार्यकारी निर्देशक भएर काम गरे।
हल सन् १९८६ देखि सन् १९९४ सम्म न्यू ह्याम्सर राज्यको प्रतिनिधिसभा सदस्य रहे। त्यसपछि राज्यको आर्थिक समितिमा ६ वर्ष रहे। सन् १९९६मा नेपालको बजेट बनाउने सहयोगी-विज्ञका रूपमा तीन साताका लागि उनी नेपाल पुगे।
अमेरिकामा नेपालीलाई सहायता

सन् २००६मा हल सेवानिवृत्त भए। फुर्सदमा अहिले उनी अमेरिका आएका नेपाली मुलका भुटानीलाई सहायता गर्दै छन्। अङ्ग्रेजी बोल्न नजान्नेका लागि नेपाली-अङ्ग्रेजी-नेपाली डिक्सनरी प्रोजेक्ट चलाएका छन्। उनले पत्रकार राजेश कोइरालासँग मिलेर 'अमेरिकामा बसोबास' (सहयोगी पुस्तक, सन् २०१२) तयार पारेका छन्। डा. कमलराज अधिकारीले तयार पारेको संक्षिप्त अङ्ग्रेजी–नेपाली नेपाली–अङ्ग्रेजी शब्दकोशको सम्पादन गरेका छन्।

उनी अलिअलि नेपाली बोल्छन् र धेरै बुझ्छन्।
बाहिरी लिङ्कहरू

*ज्ञान ज्योति केन्द्र
*डग हल सानो छँदा

श्रेणी:समाज सेवकहरू
बेनजीर भुट्टो

बेनजिर भुट्टो (उर्दू: بینظیر بھٹو; सिन्धी: بينظير ڀٽو; जुन २१, १९५३ – २७ डिसेम्बर २००७) पाकिस्तानको पूर्वप्रधानमन्त्री हुन् । उनी पाकिस्तानको पहिलो तथा एक मात्र महिला प्रधानमन्त्री पनि हुन्। उनी मुस्लिम धर्म मान्ने मुलुकको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री पनि हो।
पिताको पथ

उनका पिताको नाम जुल्फिकर अली भुट्टो हो। माताको नाम नुसरत भुट्टो हो। उनी पिता माताकी पहिलो सन्तान एवं जेठी छोरीका रूपमा सन् १९५३ जून २१ तारिकमा जन्मेकि हुन्। जुल्फीकर र नुसरतका दुई छोरा र दुई छोरी जन्मिएका थिए। बेनजीरले हार्वर्ड विश्वविद्यालय र अक्सफर्ड विश्वविद्यालयमा पढ्ने मौका पाइन्। बेनजीरलाई सन् १९७७ देखि सन् १९८४ सम्म घरमा नै नजरबन्दमा राखियो। उनी देशबाहिर पनि बसिन् र
सन् १९८६ मा उनी देश फर्किन्।
प्रधानमन्त्री

सन् १९८८ नोवेम्बर १६ देखि सन् १९९० अगस्टसम्म पाकिस्तान पिपुल्स पार्टी (पीपीपी) का तर्फबाट पहिलोपटक बेनजीर पाकिस्तानकै पहिलो महिला प्रधानमन्त्री भइन्। सन् १९९३ नोवेम्बर १४ मा सपथ ग्रहण गरी बेनजीरले दोस्रो कार्यकालका लागि प्रधानमन्त्री पद सम्हालिन्। उनलाई सन् १९९६ नोभेम्बर ५ तारिकका दिन राष्ट्रपति फारूक अहमद लेघारीले बर्खास्त गरे। राजनीतिक कारणले आठ वर्ष देशबाहिर बसिन्।

दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (सार्क) का १४ वटा शिखर सम्मेलनमा भाग लिने पहिलो महिला प्रधानमन्त्री हुन्।
प्रधानमन्त्रीको पहिलो कार्यकाल १९८८-९०)

विदेश तथा सैन्य नीति

भारत र परमाणु बम

बहिर्गमन

प्रतिपक्षी नेताको पहिलो कार्यकाल (१९९०-९३

प्रधानमन्त्रीको दोश्रो कार्यकाल (१९९३-९६)

आन्तरिक तथा विदेश नीति

मुर्ताजा सँग को सम्बन्ध

आन्तरिक घटना

महिला मुद्दा

आर्थिक मुद्दा

निजीकरण तथा मुद्रास्फीति र आर्थिक मन्दी

विदेश नीति

सेनासँगको सम्बन्ध

दोश्रो बहिर्गमन

प्रतिपक्षी नेताको दोश्रो कार्यकाल (१९९६-९९)

भ्रष्टाचार आरोप
निधन

स्वदेश फर्केको दुई महिना नपुग्दै उनको एक विस्फोटमा परी सन् २००७ डिसेम्बर २७ मा निधन भएको हो। भुट्टोको आत्मकथाको पुस्तक डटर अफ द ईस्ट प्रकाशित छ।
बाहिरी लिङ्कहरू

* बेनजीर भुट्टो सानो छँदा
यी पनि हेर्नुहोस्

* Benazir Bhutto


श्रेणी:पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:महिला प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:सन् १९५३ मा जन्म
श्रेणी:सन् २००७ मा मृत्यु
श्रेणी:भुट्टो परिवार
श्रेणी:राष्ट्रिय नेतृत्वकर्ताका बच्चाहरू
श्रेणी:महिला रक्षा मन्त्रीहरू
श्रेणी:महिला वित्त मन्त्रीहरू
श्रेणी:महिला सरकार प्रमुखहरू
पश्चिमी युरोप

पश्चिमी युरोप क्षेत्रमा युरोप महाद्वीपका पश्चिमी राष्ट्रहरू समावेश छन्। सन् १९४५ देखि १९९१ सम्म शीतयुद्धको समयमा प्रचलित अर्को परिभाषा अनुसार पश्चिमाहरूले युरोपेली सङ्घमा आबद्ध राष्ट्रहरूको भूभागलाई पश्चिम युरोप भन्ने गर्दथे, जुन अहिले युरोपेली सङ्घको भाग हो। पश्चिमी युरोपेली सङ्गठन सन् १९४८ को समयमा गैर-साम्यवादी युरोपेली राष्ट्रहरूद्वारा आयोजित एक सुरक्षात्मक सङ्गठन थियो जुन वार्सा सम्झौताको बिरूद्ध सङ्गठित गरिएको थियो।
वर्तमान विभाजन
संयुक्त राष्ट्र भू-योजना वर्गीकरण


]]


संयुक्त राष्ट्र सङ्घको भू-योजना संयुक्त राष्ट्र साङ्ख्यिकी प्रभागद्वारा विकसित एक प्रणाली हो जसले एम ४९ कोडिङ वर्गीकरणको आधारमा विश्वका देशहरूलाई क्षेत्रीय र उपक्षेत्रीय समूहहरूमा विभाजित गर्दछ। विभाजन साङ्ख्यिकीय सुविधाको लागि हो र यसले देश वा क्षेत्रहरूको राजनीतिक वा अन्य सम्बद्धताको बारेमा कुनै धारणालाई सङ्केत गर्दैन।

संयुक्त राष्ट्र सङ्घको भू-योजनाअनुसार, निम्न देशहरूलाई पश्चिमी युरोपको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ:

*
*
*
*
*
*
*
*
*
वर्ल्ड फ्याक्टबुक वर्गीकरण

को आधारमा युरोपको क्षेत्र:


]]

केन्द्रीय गुप्तचर संस्थाद्वारा प्रकाशित द वर्ल्ड फ्याक्टबुकले "पश्चिम युरोप"मा सात देश उल्लेख गरेको छ:

*
*
*
*
*
*
*

"दक्षिणपश्चिम युरोप"मा रहेका तीन देश:

*
*
*
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*संयुक्त राष्ट्र सङ्घ अनुसार उपक्षेत्र
*पश्चिमी युरोप



श्रेणी:युरोपको क्षेत्रहरू
बल

भौतिक विज्ञानमा, बल, निर्विरोध रहदा, कुनै अन्तरक्रिया हो जसले बस्तुको चाललाई बदल्छ। बलले पिण्ड भएको वस्तुको गति परिवर्तन गर्न सक्दछ (सुरुमा अचलबाट चल अवस्थामा लान पनि जसमा पर्छ), अर्थात्, प्रवेगमा ल्याउछ। अन्तर्ज्ञानले भन्‍नु पर्दा, बल घच्डनु वा तान्‍नु हो। बलसँग दुबै परिमाण र दिशा छ, यसैले यो भेक्टर मात्रा हो। यो एसआई एकाई न्यूटनमा मापन गरिन्छ र यसको प्रतिनिधित्व F चिन्हले गर्दछ। {{Infobox physical quantity
| bgcolor = green
| name = बल
| image =
| caption = कुनै वस्तुलाई लग्‍ने धक्का वा खिचावलाई बल भनिन्छ। यसको कारण यी घटनाहरु हुन सक्छन्: गुरुत्वाकर्षण, चुम्बकत्व, वा पिण्डको गतिमा फरक ल्याउने कारक
| unit = न्युटन (N)
| symbols = \vec{F}, F, F
| derivations = F = m a
|baseunits=१ किग्रा·मि/से२|otherunits=डाईन, पाउन्ड-फोर्स, पौंडल, किप, किलोपन्ड}}

न्य‍ूटनको चालसम्बन्धी दोस्रो नियमाका आधारमा भन्ने हो भने बल भनेको कुनै पनि बस्तुमा उत्पन्न हुने मोमेन्टमको परिवर्तनको दर हो। यसको एसआई आधार न्यूटन हो।
न्यूटनका चालसम्बन्धि नियमहरु

मुख्य लेख : न्युटनको गति नियम

बेलायतका प्रसिद्ध बैज्ञानिक न्य‍ूटनले चालसम्बन्धी यी नियमहरु बनाएका छन्।
पहिलो नियम

कुनै पनि बस्तुमा बाहिरी बल प्रयोग नभएसम्म त्यो बस्तुले आफ्नो पूर्व अवस्था छोड्दैन। यसलाई न्यूटनको चालसम्बन्धी पहिलो नियम भनिन्छ। वा बाहिरी बल प्रयोग नभएसम्म चाल अवस्थामा भएको बस्तु चालमा नै र स्थिर अवस्थामा भएको बस्तु स्थिर अवस्थामै रहन्छ।
दोस्रो नियम

दोस्रो नियमले कुनै पनि बस्तुको मोमेन्टमको परिवर्तनको दर त्यसमा लागाइएको खुद बलसँग बराबर हुन्छ भन्छ।

:\vec{F} = \frac{\mathrm{d}\vec{p}}{\mathrm{d}t}, जहाँ \scriptstyle \vec{p} भनेको मोमेन्टम हो।


परिभाषाअनुसार:
:\vec{F} = \frac{\mathrm{d}\vec{p}}{\mathrm{d}t} = \frac{\mathrm{d}\left(m\vec{v}\right)}{\mathrm{d}t}=m\frac{\mathrm{d}\vec{v}}{\mathrm{d}t}=m\vec{a},
जहाँ m बस्तुको पीण्ड हो भने \scriptstyle \vec{v} भनेको बस्तुको गति हो।

न्यूटनको चालसम्बन्धी यो दोस्रो नियमलाई बलको परिभाषाको रूपमा लिइन्छ।
तेस्रो नियम

हरेक कार्यमा बराबर तर विपरीत प्रतिक्रिया हुन्छ।
:\vec{F}_{1,2}=-\vec{F}_{2,1}.
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाहिरी कडीहरु

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:भौतिक विज्ञान
श्रेणी:भौतिक परिमाण
आर्यभट्ट

आर्यभट्ट (४७६-५५०) प्राचीन भारतका एक महान ज्योतिषविद् र गणितज्ञ थिए। उनले आर्यभटीय ग्रंथको रचना गरे जसमा ज्योतिषशास्त्रका अनेक सिद्धान्तहरु प्रतिपादन गरिएकाछन्। यस ग्रंथमा उनले आफ्नो जन्मस्थान कुसुमपुर र जन्मेको साल शक संवत् ३९८ लेखेकाछन्। बिहारमा वर्तमान पटनाको प्राचीन नाम कुसुमपुर थियो तर आर्यभटको कुसुमपुर भनें दक्षिणमा थियो।

एउटा अर्को मान्यता अनुसार उनको जन्म महाराष्ट्रको अश्मक देशमा भएको थियो। उनको वैज्ञानिक कार्यहरूको समादर राजधानीमा नैं हुनसक्थ्यो। यसकारण उनले लामो यात्रा गरी आधुनिक पटनाको छेउको कुसुमपुरमा बसेर आफ्ना रचनाहरु पूरा गरेका थिए।
कृतिहरु

# दशगीतिका
# आर्यभटीय
# आर्यभट सिद्धान्त
# तन्त्र
आर्यभटको योगदान
π को अन्दाजी मान

आर्यभटले पाई (\pi) अपरिमेय सङ्ख्या हो भन्ने कुराको ज्ञान थाहा पाए । आर्यभटीयम् (गणित) को दोश्रो भागमा लेखिएको छ:

: चतुराधिकं शतमष्टगुणं द्वाषष्टिस्तथा सहस्राणाम्।
: अयुतद्वयस्य विष्कम्भस्यासन्नो वृत्तपरिणाहः॥
:: १०० मा चार जोडेर, आठले गुणा गरेर ६२००० जोडौ। यो नियमले २०००० परिधिको एक वृत्तको व्यास थाहा पाउन सकिन्छ ।
:: (१०० + ४) * ८ + ६२०००/२०००० = ३.१४१६

यो अनुसार व्यास र परिधिको अनुपात ((४ + १००) × ८ + ६२०००) / २०००० = ३.१४१६ हुन्छ, जुन पाँच महत्त्वपूर्ण आंकडों सम्म बिलकुल सटिक छ।
बीजगणित

आर्यभटीय मा आर्यभटले वर्ग र घन को श्रेणीको रोचक परिणाम पत्ता लगाए।

: 1^2 + 2^2 + \cdots + n^2 = {n(n + 1)(2n + 1) \over 6}

र

: 1^3 + 2^3 + \cdots + n^3 = (1 + 2 + \cdots + n)^2
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

* ~ amit/story/19_aryabhata.html आर्यभट्ट और डायोफैन्टस का बेटा, [[हिंदुस्तान टाइम्स] कहानी विज्ञान कॉलम, नवम्बर २००४]
* आर्यभट्ट प्रथम-एक परिचय


श्रेणी:प्राचीन भारतका व्यक्ति
श्रेणी:वैज्ञानिकहरू
श्रेणी:गणितज्ञ
श्रेणी:एसिया
रसायन शास्त्र

thumb|right|300pxरसायनशास्त्र विज्ञानको त्यो शाखा हो जसमा पदार्थको संघटन, संरचना, गुण र रासायनिक प्रतिक्रियाको समयमा यसमा भएका परिवर्तन को अध्ययन गरिन्छ। यसको शाब्दिक विन्यास रस+अयन हो जसको शाब्दिक अर्थ रसहरु (द्रवो)को अध्ययन हो । यो एक भौतिक विज्ञान हो जसमा पदार्थको परमाणुहरु, अणुहरु, क्रिस्टल (रवों) र रासायनिक प्रक्रियाको समयमा मुक्त भए या प्रयुक्त भए ऊर्जाको अध्ययन गरिन्छ। रसायन विज्ञानको धेरै शाखाहरू हुन् जसलाई पदार्थको अध्ययनको समयमा बाधिन गएको हो । रसायन विज्ञानको शाखाहरूमा कार्बनिक रसायन, अकार्बनिक रसायन, जैव रसायन, भौतिक रसायन, विश्लेषणात्मक रसायन आदि प्रमुख हुन्। कार्बनिक रसायनमा कार्बनिक पदार्थ, अकार्बनिक रसायनमा अकार्बनिक पदार्थ, जैव रसायनमा सुक्ष्म जीवहरुमा उपस्थित पदार्थ, भौतिक रसायनमा पदार्थको बनावट, संघटन र उसमा सन्निहित ऊर्जा, विश्लेषणात्मक रसायनमा नमूनाको विश्लेषणको अध्ययन गरिन्छ ताकि उसको बनावट र सञ्चरनाको पत्ता लागोस् । हालको दिनहरूमा न्यूरो-रसायन जस्तो रसायनको कुनै र शाखाहरूको उदय भयो । संक्षेपमा रसायन विज्ञान रासायनिक पदार्थ को वैज्ञानिक अध्ययन हो । पदार्थको संघटन परमाणु या उप-परमाण्विक कण जस्तै इलेक्ट्रन, प्रोटन र न्यूट्रन सँग भयो । रसायन विज्ञानको केन्द्रीय विज्ञान या आधारभूत विज्ञान पनि कहा जान्छ किन भने यो अरु विज्ञान जस्तो, खगोलविज्ञान, भौतिक, पदार्थ विज्ञान, जीवविज्ञान र भूविज्ञानको जोडछ।
रसायनशास्त्रको अध्ययनको क्षेत्र

रसायनशास्त्रको अध्ययनको क्षेत्र व्यापक छ, तल दिइएका चित्र सँग यसका कुनै अनुमान हुन सक्छ :

रसायन विज्ञानको क्षेत्र अरु विज्ञानहरूको समन्वयको कारण प्रति दिन विस्तृत हुदै गइरहेको छ। फलत: आज हामी भौतिक एवं रसायनभौतिकी, जीव रसायन, शरीर-क्रिया-रसायन, समान्य रसायन, कृषि रसायन, आदि अनेक नवीन खोज तथा कार्यहरु पर्दछन् ।
रसायन विज्ञानको उपयोग

* उर्जा - सेल, ब्याट्रीहरू, परमाणु भट्ठी, पेट्रोलियम आदि
* औषधिहरु
* खाद्य
* कीटनाशक
* धातुहरू, प्लास्टिक एवं अन्य निर्माण सामग्री
* कपडा
* सिमेन्ट
* साबुन, तेल, सौन्दर्य प्रसाधन
* आईसी निर्माणको लागि उच्च गुणस्तरिय सिलिकन वेफर
* अपराधिहरूलाई समात्नको लागि सहायक
* गोला-बारूद, बिस्फोटक एवं अन्य युद्ध सामग्री
सन्दर्भ
यिनलाई पनि हेर्नुहोस

* रसायन विज्ञानको इतिहास
* रसायन विज्ञानको समयरेखा
* रसायन विज्ञानको शब्दावली
बाहिरी कडिहरू

* प्राचीन भारतमा रसायनको विकास (गूगल पुस्तक; लेखक - स्वामी सत्यप्रकाश सरस्वती)
* रासायनिक गणना (गूगल पुस्तक ; लेखक - ठाकुर सिंह)
* रसायन वि‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ज्ञान हेतु लघु पारिभाषिक शब्द-सङ्ग्रह
* पारद तंत्र विज्ञान (गूगल पुस्तक ; लेखक- सुभाष चन्द्र)

श्रेणी:रसायन शास्त्र
मीन राशि

मीन राशि १२औं ज्योतिषीय संकेत हो। यो एउटा नकारात्मक उत्परिवर्ती संकेत हो। यो ३३०° देखि ३६०° आकाशीय देशान्तरसम्म फैलिएको छ। उष्णकटिबन्धीय राशि अन्तर्गत, सूर्य १९ फरवरी देखि २० मार्चका बीच यस क्षेत्रलाई पार गर्ने गर्दछ। नक्षत्र ज्योतिषमा, सूर्य वर्तमानमा लगभग १२ मार्च देखि १८ अप्रिल सम्म मीन राशिका नक्षत्रमा गोचर गर्ने गर्दछ। शास्त्रीय व्याख्यामा, माछाको प्रतीक व्युत्पन्न हुने गर्दछ। इक्थयोसेनटर्स, जसलाई समुद्रबाट उत्पति हुने एफ्रोडाइटलाई समर्थन गरेको थियो। केहि उष्णकटिबन्धीय ज्योतिषिका अनुसार, वर्तमान ज्योतिषीय युग मीन राशिको हो, जबकि अन्य व्यक्तिहरुको भनाइ छ कि वर्तमानमा यो कुम्भ राशिको युग रहेको छ।
पृष्ठभूमि

जबकि ज्योतिषीय संकेत मीनको परिभाषा ३३० डिग्री देखि ० डिग्रीसम्म अण्डाकार देशान्तरबाट यात्रा गर्ने गर्दछ, यो स्थिति अहिले बढी मात्रामा कुम्भ राशिका नक्षत्रबाट आच्छादित हुने गर्दछ जबदेखि नक्षत्र र संकेतको संयोग भएको हुन्छ। वर्तमानमा पहिलो अंक मेष राशिको अनि वसन्त विषुवमा मीन राशिको नक्षत्रमा रहेको हुन्छ। नक्षत्रमा कुनै प्रमुख तारा हुँदैन, जसमा सबभन्दा टल्किने तारा केवल चौथो परिमाणको हुने गर्दछ। तारामण्डलमा एउटा तारा, अल्फा पिसियमलाई अलरेसाका नामनामले पनि चिनिने गरिन्छ, जो कि अरबी शब्द الرشi अल-रिसा बाट आएको हो, जसको अर्थ हुन्छ "राम्रो डोरी," वा "नाल।" नक्षत्र, यद्धपि खगोलीय स्थानदेखि भिन्न हुने गर्दछ, जहाँ संकेत अंतरिक्षमा रहने गर्दछ। पहिलेको समयमा नक्षत्रहरुलाई मुख्य रूपले मार्करका रूपमा उपयोग गर्ने गरिन्थ्यो किन कि यो निर्धारित गर्न सकियोस् कि आकाशमा के प्रभाव रहेको थियो। तैपनि, मीन राशिको चिन्ह ३० डिग्रीको रहेको हुन्छ, ३३० डिग्रीदेखि ० डिग्री सम्म हुने गर्दछ।

टलेमीले अल्फा पिस क्याल्शियमलाई त्यो बिन्दुका रूपमा वर्णित गर्दछ जहाँ दुइटा माछालाई जोडने डोरीलाई एकसाथ राखिने गर्दछ। ज्योतिषीय प्रतीक साधारणतया मुख वा पुच्छरद्वारा एउटा स्ट्रिङ् द्वारा समातेको दुईटा माछाहरुलाई दर्शाउने गर्दछ। माछालाई साधारणतया विपरीत दिशामा घुमिरहेकोले चित्रित गरिने गरिन्छ; यो पिसियन प्रकृतिको भित्रको द्वन्द्वलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। त्यो वरुण ग्रहद्वारा शासित भएको हुन्छ। यद्यपि त्यो एक जोडीको रूपमा देखिने गर्दछ, सबै भाषाहरुमा साइनको नाम मूल रूपले ग्रीक, रोमानियन, बुल्गेरियन, डच, लातवियन र इटालीको अपवादको साथ केवल एउटा माछालाई सन्दर्भित गर्दछ।
पौराणिक कथा
प्रारम्भिक पौराणिक कथा
आधुनिक पौराणिक कथा र धर्ममा
ज्योतिष आयु
कला
लोकप्रिय संस्कृतिमा
ग्यालेरी
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:ज्योतिष

श्रेणी:राशिहरू
पूर्वी टिमोर

टिमोर लेस्ते, वा पूर्वी टिमोर, आधिकारिक रूपमा लोकतान्त्रिक गणतन्त्र टिमोर लेस्ते, दक्षिण पूर्व एसियाको एक देश हो। यसमा टिमोर द्वीपको पूर्वी आधा भाग, द्वीपको उत्तर-पश्चिममा ओक्युसेको तटीय अन्त:क्षेत्र, र अटाउरो र जाको जस्ता साना टापुहरू समावेश छन्। अस्ट्रेलिया टिमोर सागरद्वारा छुट्टिएको देशको दक्षिणी छिमेकी राष्ट्र हो। यसको क्षेत्रफल १४,९५० वर्ग किलोमिटर (५,७७० वर्ग माइल) रहेको छ। टिमोरको उत्तरी तटमा अवस्थित डिली यसको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर हो।

टिमोरलाई समयको साथ विभिन्न पपुवाली र अस्ट्रोएसियाली मानिसहरूले बसालेका थिए, जसले दक्षिणपूर्व एसिया र मेलानेसिया जस्ता दुवै क्षेत्रहरूसँग सम्बन्धित संस्कृति र भाषाहरूको विविध मिश्रण सिर्जना गरेको थियो। पूर्वी टिमोर सोह्रौँ शताब्दीमा पोर्तगाली प्रभावमा आएको थियो र सन् १९७५ सम्म एक पोर्तगाली उपनिवेशको रूपमा रहेको थियो। स्वतन्त्रताको एकतर्फी घोषणा र इन्डोनेसियाली आक्रमण र विलय भन्दा पहिले यहाँ आन्तरिक द्वन्द्व थियो। त्यसपछिको देशले इन्डोनेसियाली कब्जामा यातना र नरसंहार सहित मानव अधिकारको चरम उल्लङ्घनको सामाना गर्नुपरेको थियो जुन पूर्वी टिमोर नरसंहार नामक घटनाहरूको एक शृङ्खला हो। इन्डोनेसियाली शासनभरि नै प्रतिरोध जारी रहेको थियो र सन् १९९९ मा संयुक्त राष्ट्रसङ्घद्वारा प्रायोजित आत्मनिर्णयको कार्यले इन्डोनेसियालाई यस क्षेत्रको नियन्त्रण त्याग्न बाध्य बनाएको थियो। २० मे २००२ मा, टिमोर-लेस्तेको रूपमा, यो २१औँ शताब्दीको पहिलो नयाँ सार्वभौम राज्य बनेको थियो। सोही वर्ष, इन्डोनेसियासँग सम्बन्ध स्थापित र सामान्यीकृत गरिएको थियो, इन्डोनेसियाले पनि तिमोर-लेस्तेको आसियानमा प्रवेशलाई समर्थन गरेको थियो।

राष्ट्रिय सरकार अर्ध-राष्ट्रपतीय प्रणालीमा चल्छ, लोकप्रिय निर्वाचित राष्ट्रपतिले राष्ट्रिय संसदद्वारा नियुक्त प्रधानमन्त्रीसँग शक्ति साझेदारी गर्दछन्। शक्ति राष्ट्रिय सरकारको अधीनमा केन्द्रीकृत छ, यद्यपि धेरै स्थानीय नेताहरूको अनौपचारिक प्रभाव कायम छ। देशले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगको नीति कायम राख्दछ र पोर्तगाली भाषी देशहरूको समुदाय नामक सङ्गठनको सदस्य, प्रशान्त महासागरीय टापु फोरमको पर्यवेक्षक र आसियान सदस्यताको लागि आवेदक हो। प्राकृतिक स्रोतहरू, विशेष गरी तेल र विदेशी सहायतामा अत्यधिक निर्भर अर्थव्यवस्थाको साथ देश तुलनात्मक रूपमा गरिब छ।

सन् २०२२ को जनगणना अनुसार यहाँको कुल जनसङ्ख्या १३ लाख ४० हजार भन्दा बढी छ र उच्च प्रजनन दरका कारण युवाहरूप्रति धेरै झुकाव छ। शिक्षाले विगत आधा शताब्दीमा विशेष गरी पोर्तगाली र टेटुमका दुई आधिकारिक भाषाहरूमा साक्षरता बढाएको छ। उच्च जातीय र भाषिक विविधता देशमा बोलिने ३० वटा आदिवासी भाषाबाट प्रतिबिम्बित हुन्छ। जनसङ्ख्याको बहुमत क्याथोलिक छन्, जुन विशेष गरी ग्रामीण क्षेत्रमा बलियो स्थानीय परम्परा र विश्वासको साथ सह-अस्तित्वमा रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

स्वतन्त्रताको लागि सङ्घर्ष
* ८ सेप्टेम्बर १९९९ संयुक्त राष्ट्र सङ्घको पूर्वी टिमोर स्वतन्त्रता मतदानको खाता
सरकार
* आधिकारिक सरकारी वेबसाइट
* आधिकारिक पूर्वी टिमोर राष्ट्रिय पर्यटन वेबसाइट
* राज्य प्रमुख र मन्त्रिपरिषद्का सदस्य

साधारण जानकारी
* पूर्वी टिमोर द वर्ल्ड फ्याक्टबुक केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* पूर्वी टिमोर इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिकामा
* पूर्वी टिमोरको प्रोफाइल बीबीसीबाट
*
* पूर्वी टिमोरको लागि विकास पूर्वानुमान इन्टरनेसनल फ्युचर्सबाट


श्रेणी:एसियाका देशहरू
श्रेणी:हिन्द महासागरका द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:पूर्व पोर्तगाली उपनिवेशहरू
श्रेणी:अल्पविकसित देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:गणतन्त्रहरू
श्रेणी:दक्षिणपूर्वी एसियाली देशहरू
त्रिशूली नदी

त्रिशूली नदी नेपालको एक मुख्य नदी तथा सप्तगण्डकी नदी प्रणालीको एक मुख्य सहायक नदी हो। यो नदी रसुवाको गोसाईकुण्ड स्थित त्रिशूलधाराबाट उत्पत्ति भएको नदी हो। भगवान शिवले कालकूट बिष खाएर तपस्या गर्न जाँदा त्यहाँ पुगेपछि आफ्नो त्रिशूलले घोपी पानी निकालेको ठाउँ त्रिशूलधारा नामले प्रसिद्ध छ। त्रिशूली नदीलाई त्रिशूली गंगा पनि भन्ने चलन रहेको छ। त्रिशूली नेपालको मध्य भागबाट बहने नदी हो। यो नारायणी वा गण्डकी नदी जलाधार क्षेत्रको एक प्रमुख नदी हो।
नामाकरण

त्रिशूली नदीको नामाकरण हिन्दू देवता शिवको कथासँग जोडिएको छ। समुन्द्र मन्थन कथाअनुसार कालकूट विषले पोलिरहेको घाँटीलाई शितल बनाउन पानीको लागि प्रहार गरेको त्रिशूल लागेर बनेका तीन मूलहरूबाट नै यसको नाम त्रिशुशूली रहन गएको हो।
चित्र दिर्घा


Trisuli0168.JPG|thumb| (त्रिशूली नदी मुगलिन नजिक)
Rivers of Langtang (2).JPG|thumb|(लाङटाङ सहायक नदी)
Trisuli Rajmarg0680 Tadi Khola.JPG|thumb|टाडी खोला सहायक नदी

सन्दर्भ सूची
बाहिरी कडीहरू

यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरू
श्रेणी:तिब्बतका नदीहरू
भोटेकोशी नदी

भोटेकोशी नदी तिब्बतमा उत्पति भएर नेपाल प्रवेश गर्ने नदी हो। यो नदी सप्तकोशी नदीको सहायक नदी पनि हो । पहाडी खोंच हुदै बग्ने यो नदीको तेज बहावका कारण यो नदी विद्युत उत्पादन तथा राफ्टिङका लगि अत्यन्तै प्रशिद्द छ। नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र, बागमती अञ्चलको सिन्धुपाल्चोक जिल्ला अवस्थित यो नदी बन्जी जम्पका लागि पनि प्रख्यात छ।
भोटेकोसीमा राफ्टिङ

मा राफ्टिङ]]
भोटेकोसीमा बन्जी जम्प

thumb|200px|right|भोटेकोशी नदी
काठमाडौँबाट करिब तीन घण्टामा पुग्न सकिने भोटेकोसीमा बन्जी जम्पिङ गरेर, तिब्बतको सिमानामा रहेको तातोपानीमा नुहाएर एकै दिनमा काठमाडौँ फर्कन सकिन्छ। बिहान सबेरै काठमाडौँबाट हिँड्यो भने करिब डेढ घण्टामा दोलालघाट पुग्न सकिन्छ। दोलालघाटबाट अरू डेढ घण्टामा बाह्रबीसे हुँदै भोटेकासी बन्जी जम्पमा पुग्न सकिन्छ। भोटेकोसीमा बन्जी जम्पको सम्पूर्ण व्यवस्था मिलाएको छ, द लास्ट रिसोर्टले। नेपालमा बन्जी जम्पिङको सुरूवात गर्ने उद्देश्यले यो रिसोर्टले सर्वप्रथम २०५८ सालमा उक्त नदीमा झोलुङ्गे पुलको निर्माण गरेको हो। करिब ४८ लाखको लागतमा निर्माण गरिएको भनिएको उक्त पुलले बन्जी जम्पिङ खेललाई नेपाल प्रवेश गराउन मद्दत मात्र गरेन स्थानीय बासिन्दाको जीवनस्तर उकास्न पनि महत्त्वपूर्ण काम गर्‍यो। करिब ६ घण्टा लाग्ने बाटोलाई १५ मिनेटमा छोट्याइदियो यो पुलले। पुलबाट करिब एक सय ६० मिटर तल बगिरहेको भोटेकोसीमा एक सय मिटरसम्म मात्र जम्प गराइन्छ। एकपटकको जम्पिङका लागि नेपालीलाई दुई हजार रूपैयाँ शुल्क लाग्छ भने विदेशी पर्यटकका लागि ६ हजार रूपैयाँसम्म लाग्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:तिब्बतका नदीहरू
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका नदीहरू
दुधकोशी नदी

दुध कोशी पूर्वी नेपालमा रहेको सप्तकोशी नदी एक सहायक नदी हो। यो नदी उचाइको हिसाबले सबैभन्दा अग्लो स्थानमा रहेको नदी हो।
बग्ने मार्ग

यो नदीमा विश्वको सबैभन्दा अग्लो चुचुरो सगरमाथाको हिउँ पग्लिएर निस्केको पानीलाई बग्दछ। यो नदी गोक्यो तालको पूर्वमा सुरु भएर नाम्चे बजारको दक्षिणतिर बग्छ। त्यहाँबाट दक्षिणतिर लाग्दै दूधकोशी सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जबाट निस्कन्छ र लुक्लाको पश्चिमतर्फ जान्छ। फेरी दक्षिणतिर बहेको यस नदीमा बीचमा लामदिङ खोला मिसिन जान्छ र हर्कपुरमा गएर सप्तकोशी नदीमा मिल्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:कोशी प्रदेशका नदीहरू
इम्जा खोला

इम्जा खोला () दुधकोशी नदीको सहायक नदी हो । खुम्बु हिमनदी पगलेर लोबुज्या (लोबुचे) नदीमा मिसिन्छ, जुन दक्षिणी दिशामा इम्जा खोलाको रूपमा तेङ्गबोचे नजिक दुधकोशी नदीको सहायक नदीको रूपमा बग्ने गर्दछ ।

इम्जा खोलाले दिङ्गबोचे उपत्यकाको इम्जा हिमनदीबाट पानी संचित गर्दछ ।


Chhukung Ri-204-Ama Dablam-2007-gje.jpg
Chhukung Ri-240-Imja Khola-Dingboche-2007-gje.jpg
Dingboche to Pangboche-22-Imja Khola-Uebergang-2007-gje.jpg
Dingboche to Pangboche-26-Bach-Bergrutsch-2007-gje.jpg
Dingboche to Pangboche-28-Alm-2007-gje.jpg

पदयात्रा

सगरमाथा आधार शिविरमा पदयात्रा गर्दा, पदयात्रीहरू थ्याङ्बोचे र डिङ्बोचे गाउँको बीचमा इम्जा खोला हुँदै हिँड्छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:कोशी प्रदेशका नदीहरू
राप्ती नदी

राप्ती नदीका प्रमुख सहायक नदी माडी खोला र झिम्रुक खोला भएकोले यो जल सम्पदाका दृष्टिले निकै सम्पन्न छ। रोल्पा जिल्लाको महाभारत पर्वतबाट उत्पन्न भएको माडी नदी प्युठान जिल्ला हुदै आएको छ। प्युठान जिल्लाको गौमुखी भन्ने ठाउँबाट उत्पन्न भएको झिम्रुक खोलामा (गर्दन खोला, छोपेखोला, खप्रङखोला) आदि स–साना नदी नालाहरु मिसिएका छन्। प्युठान जिल्लाको ऐरावती भन्ने ठाउँमा माडी खोला र झिम्रुक खोला मिसिए पछि राप्ती नदीले आफ्नो बृहत स्वरुप प्राप्त गर्दछ। ६,५०० वर्ग कि. मि. जलधार क्षेत्र भएको पश्चिम राप्ती नदिको कुल लम्वाई २५७ कि. मि. रहेको छ। यो नदीबाट दाङ्ग देउखुरी उपत्यका र बाँके जिल्ला सिचांई सुविधा पुग्न गएको छ।
सन्दर्भ सामग्री
बाह्यकडीहरू

श्रेणी:नेपालका जलविद्युत उर्जा केन्द्रहरू
श्रेणी:पवित्र नदीहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नदीहरू
गोक्यो ताल

गोक्यो ताल नेपालको सगरमाथा अञ्चल, सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित ताल हो । सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज भित्र रहेको यो ताल समुन्द्र सतहबाट ४,७००-५,००० मिटर (१५,४००-१६,०० फिट) उचाइमा रहेको छ । यस क्षेत्रमा ६ वटा मुख्य तालहरू रहेका छन, यी तालहरू विश्वमै अग्लो स्थानमा पाइने ताजा पानीको तालहरु मध्ये पर्दछन । यी तालहरू मध्ये थोनाक ताल सबैभन्दा ठूलो ताल हो । सन् २००७ देखि गोक्यो ताल रहेको ७,७७० हेक्टर (लगभग ३० वर्ग मिटर) क्षेत्रलाई रामसार क्षेत्रको रूपमा घोषणा गरिएको छ ।
धार्मिक महत्त्व

यस ताललाई हिन्दू तथा बौद्ध दुवैले शुद्ध तथा पवित्र मानेको छ । १००० भन्दा बढी हिन्दू धर्मावालाम्बीहरूले प्रत्येक वर्ष अगस्त महिनामा हुने जनैपूर्णिमाको दिन यहाँ स्नान गर्दछन । औषतरूपमा हेर्दा प्रत्येक वर्ष यहाँ ७००० पर्यटक घुम्न आउने गर्दछन । यो तालको दक्षिणपट्टि हिन्दू देवता शिव तथा विष्णुको मन्दिर रहेको छ जहाँ हजारौ श्रद्धालु आउने गर्छन । यो ठाउँ विशेष नाग देवताको लागि प्रसिद्ध रहेको छ ।
पर्यटन

सगरमाथा बेसक्याम्प पछि गोक्यो ताल पर्यटकहरूको लागि आउने सर्वाधिक ठुलो गन्तब्य हो । ४,७९० मिटरको उचाईंमा रहेको गोक्यो गाउँ पर्यटकहरूको लागि सबैभन्दा मनोरन्जक गन्तब्य हो । नाम्चे बजार देखि यस ठाउँ पुग्न दुई दिन पैदल हिडेर पुग्न सकिन्छ ।
चित्र दीर्घा


File:Nepal - Sagamartha Trek - 124 - going back down to the lake (500670632).jpg|गोक्यो ताल
File:Gokyo Lakes 01.jpg|गोक्यो ताल
File:Gokyo Lakes, Taujung Tsho, Nepal, Himalayas.jpg|गोक्यो ताल
File:Gokyo Lakes, Dudh Pokhari, Nepal, Himalayas.jpg|गोक्यो ताल
File:Gokyo, Ngozumpa Glacier, Nepal, Himalayas.jpg |गोक्यो ताल
File:Gokyolake.jpg|गोक्यो ताल

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यी पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपालका तालहरू
श्रेणी:पर्यटकीय स्थलहरू