JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Pous Johannes XIII

Johannes XIII was die 133ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Johannes XIII is gebore as Giovanni Crescenzi ongeveer in 938 in Rome, Italië die seun van Theodora, die suster van Marozia. Pous Johannes XIII was uit dieselfde familie Theophylactus as Pous Johannes XII. In teenstelling met sy voorganger is hy egter soms 'Johannes die Goeie' genoem. Voor sy verkiesing was Johannes biskop van Narni. Op 1 Oktober 965 volg hy Pous Benedictus V op en regeer tot sy dood op 6 September 972. Hy word opgevolg deur Pous Benedictus VI.
Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.
Pontifikaat

Pous Johannes XIII was keiser Otto I se keuse as pous en lid van die magtige Crescenzi familie waaruit later ook Pous Silvester III en verskeie kardinale sou kom. Hy is ingewy in die teenwoordigheid van die geskiedskrywer en keiserlike gesant biskop Liutprand van Cremona en biskop Otger van Speyer. Die volk van Rome het hom die 'wit hoender' genoem en teen hom in opstand gekom en hom op 16 Desember 965 gevange geneem en later verban, maar hy het op 14 November 966 na Rome teruggekeer. Hy het die aartbisdom Magdeburg, Duitsland ingestel tydens 'n sinode in 967 en op 25 Desember 968 is Adelbert as die eerste aartsbiskop in geseën. Op 25 Desember 967 kroon hy die twaalfjarige Otto II as medekeiser en hy steun die huwelik van Otto II met die Bisantynse prinses Theophano die niggie van keiser Johannes I Tzimisces en op 14 April 972 voltrek hy die huwelik in die Sint Pieterskerk.
Daar word gesê dat die pous die Lateraanse paleis in 'n harem omskep het en dat hy vermoor is deur die man van een van sy minnaresse.
Bibliografie

* Duff, Eamon (2001). Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press. ISBN 0-300-09165-6
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson. ISBN 0-500-01798-0.
Verwysings
Eksterne skakels

*
*
*
*
*
* Crescenzi familie (Italiaans)
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Opvolging

|}


Johannes XIII
Kategorie:Sterftes in 972
Håkan Nesser

Håkan Nesser (* 21 Februarie 1950 in Kumla) is 'n Sweedse skrywer van speurverhale. Hy woon met sy vrou Elke en sy twee kinders sedert Augustus 2006 in Greenwich Village (New York).
Biografie

Nesser het sosiologie, Engels, literatuurgeskiedenis, Skandinawiese tale, geskiedenis en wysbegeerte aan die Universiteit van Uppsala gestudeer. Later was hy as hoërskoolonderwyser werksaam en het met die skryf van sy romans begin. Sy literêre debuut, Koreografen, het in 1988 verskyn. Det grovmaskiga nättet, die eerste in 'n reeks speurverhale, wat om polisie-kommissaris Van Veeteren handel, is in 1993 vrygestel. Hierdie roman is as die beste literêre debuut van die jaar 1993 met die Sweedse Speurverhaalprys bekroon en was ook in die buiteland 'n blitsverkoper. Nege verdere romans in die Van Veeteren-reeks het tot in die jaar 2003 verskyn.

Die Van Veeteren-romans speel in 'n fiktiewe Europese land met die hoofstad Maardam af, alhoewel die persoons- en plekname en beskrywings van grachten, huisbote en die geldeenheid gulden na Nederland as Nesser se voorbeeld verwys.

Håkan Nesser word naas Henning Mankell as een van die leidende misdaadskrywers in Swede beskou. Sy roman Kim Novak badade aldrig i Genesarets sjö ("Kim Novak het nooit in die Genesarethmeer geswem nie") uit die jaar 1998 is in 2005 in Swede verfilm, terwyl die boek in sy tuisland verpligte leesstof in talle skole geword het.

Die Van Veeteren-reeks is tussen 2000 en 2005 deur die Sweedse Uitsaaikorporasie Sveriges Television (SVT) verfilm. Die Nasionale Duitse Omroep (Deutschlandradio) het sedert 2001 drie radiodrama's geproduseer wat op romans van Håkan Nesser baseer. In Duitsland het daarnaas 'n aantal oudioboeke verskyn.

Met die roman Människa utan hund ("Mens sonder hond") het Nesser in 2006 'n nuwe reeks speurverhale begin wat vier romans sal behels. Die hoofkarakter is polisie-inspekteur Gunnar Barbarotti wat misdade in Kymlinge, 'n fiktiewe stad in Wes-Swede, ondersoek. Die tweede verhaal in die reeks, "En helt annan historia", is in 2007 in Swede vrygestel. In dieselfde jaar is Och Piccadilly Circus ligger inte i Kumla ("En Piccadilly Circus is nie in Kumla geleë nie") in Kumla en sy omgewing verfilm.
Literêre toekennings

* 1993: Sweedse Speurverhaalprys - Bästa svenska Debut vir Det grovmaskiga nätet
* 1994: Sweedse Speurverhaalprys - Bästa svenska kriminalroman vir Borkmanns punkt
* 1996: Sweedse Speurverhaalprys - Bästa svenska kriminalroman vir Kvinna med födelsemärke
* 2000: Glasnyckel vir Carambole
* 2002: Finse Speurverhaalprys vir Nesser se werke wat tot dusver in Fins vertaal is
* 2007: Palle-Rosenkrantz-prys van Det danske Kriminalakademi vir Skyggerne og regnen (oorspronklike Sweedse titel: Skuggorna och regnet)
Verwysings
Eksterne skakels

* Biografie (in Sweeds)


Kategorie:Sweedse skrywers
Kategorie:Geboortes in 1950
Kategorie:Lewende mense
In vino veritas

duimnael|regs|260px|Sonwyser met die inskripsie In vino veritas in die Chateau de Pommard in Frankryk.

In vino veritas is 'n bekende Latynse frase. Dit beteken Daar is waarheid in wyn. Die frase word dikwels aan Gaius Plinius Secundus die Ouere toegedig,

Die frase word soms voltooi met, "In vino veritas, in aqua sanitas", wat beteken, "In wyn is daar waarheid, in water is gesondheid."
Betekenis en oorsprong

Die frase dui skynbaar op die omstandighede waar mense alkohol drink hul inhibisies verloor en sê wat hulle regtig dink (d.w.s. die waarheid).

Plinius die ouere, wat die frase eerste geuiter het, het dit 'n gesegde genoem. Die oudste bekende bron vir die gesegde is die Griekse digter Alcaeus. Die Romeinse geskiedkundige Tacitus vertel van die Germane wat altyd wyn gedrink het wanneer hul vergader het omdat hulle geglo het dat 'n mens nie iemand doeltreffend om die bos kan lei as 'n mens dronk is nie.
Verwysings

Kategorie:Latynse uitdrukkings
Pous Benedictus VI

Benedictus VI was die 134ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Benedictus VI is gebore in Rome, Italië die seun van Hildebrand. Voor sy verkiesing was Benedictus kardinaal-deken van die Sint Theodoruskerk in Rome. Hy word reeds as pous verkies op 22 September 972, maar moet wag op goedkeuring van die keiser. Op 19 Januarie 973 volg hy Pous Johannes XIII op en regeer tot sy dood op Julie 974. Hy word opgevolg deur Pous Benedictus VII.
Die naam ‘Benedictus’ beteken 'geseënde'.
Pontifikaat

Oor Pous Benedictus VI se pontifikaat is min bekend. Hy het die aartsbisdom Praag ingestel.

Na die dood van keiser Otto I op 7 Mei 973, gryp Crescentius seun van die berugte Theodora en 'n broer van Pous Johannes XIII na die mag in Rome. Benedictus word in die tronk gegooi en Teenpous Bonifatius VII neem sy plek in. Benedictus word verwurg op bevel van die teenpous of Crescentius om te voorkom dat hy vrygelaat word deur Sicco die gesant van keiser Otto II.
Bibliografie

* Duff, Eamon (2001). Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press. ISBN 0-300-09165-6
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson. ISBN 0-500-01798-0.
Verwysings
Eksterne skakels

*
*
*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Opvolging

|}


Benedictus VI
Kategorie:Sterftes in 974
Arnaldur Indriðason

Arnaldur Indriðason (* 28 Januarie 1961 in Reykjavik) is 'n Yslandse skrywer van speurverhale. Hy het in 1996 'n graad in geskiedenis aan die Universiteit van Ysland verwerf en was later vir 'n langer tydperk as joernalis en filmkritikus vir die dagblad Morgunblaðið werksaam.
Literêre werke

Arnaldur Indriðason het tot dusver elf romans geskryf wat in 26 lande vrygestel en in tale soos Duits, Noors, Deens, Sweeds, Fins, Engels, Nederlands, Tsjeggies, Spaans, Portugees en Frans vertaal is. Die meeste van Indriðason se speurverhale handel om kommissaris Erlendur Sveinsson en sy kollegas van die Reykjavikse polisiekantoor, en met die derde roman in hierdie reeks, Mýrin, het Indriðason internasionale bekendheid verwerf.

Mýrin handel om 'n verkragting wat eers ná enkele jare aan die lig kom toe die dader in misterieuse omstandighede vermoor word. Die outeur het in hierdie boek 'n aktuele en emosionele onderwerp aangespreek aangesien die versameling van genetiese gegewens van Yslandse burgers in 'n databank en erflike siektes 'n sentrale rol in die boek speel.

Mýrin (Engelse titel: Jar City) is in 2006 deur die regisseur Baltasar Kormákur met Ingvar Eggert Sigurðsson in die hoofrol verfilm. Die film is met die hoofprys van die 42ste Filmfees van Karlovy Vary (Karlsbad) in die Tsjeggiese Republiek bekroon.

Slegs twee van Indriðason se werke val nie in die speurverhaal-kategorie nie en kan eerder as rillerromans beskryf word. Napóleonsskjölin handel om 'n politieke intrige van die Amerikaanse geheimediens in Ysland - spore van 'n vliegtuig lei tot die gletser Vatnajökull. Bettý is die verhaal van 'n femme fatale, 'n beeldskone jong dame wat as 'n verleidster optree en alles doen om haar doelwit te bereik. Die geslaagde verrassingseffek in die middel van die boek herinner aan die einde van The Sixth Sense. Die twee romans was blykbaar minder aantreklik vir lesers van Indriðason se speurverhale en het dan ook byvoorbeeld in Duitsland slegs as sagtebande verskyn.
Die kommissaris Erlendur Sveinsson-reeks

# Synir Duftsins (1997)
# Dauðarósir (1998)
# Mýrin (2000)
# Grafarþögn (2001)
# Röddin (2002)
# Kleifarvatn (2004)
# Vetrarborgin (2005)
# Harðskafi (2007)
Ander romans

* Napóleonsskjölin (1999)
* Bettý (2003)
* Konungsbók (2006)
Literêre toekennings

* 2002: Glasnyckel vir Mýrin
* 2003: Glasnyckel vir Grafarþögn
* 2005: Gold Dagger Award vir Silence of the Grave (Engelse vertaling van Grafarþögn)
* 2005: Sweedse Speurverhaalprys vir Änglarösten (Sweedse vertaling van Röddin)
* 2007: Filmprys van die 42ste Internasionale Filmfees van Karlovy Vary vir Mýrin (Jar City)
* 2007: Grand prix de littérature policière‎ in die Internasionale Kategorie vir La voix (Franse vertaling van Röddin)
Verwysings

Kategorie:Yslandse skrywers
Kategorie:Geboortes in 1961
Kategorie:Lewende mense
Hoërskool Langenhoven

Hoërskool Langenhoven is 'n hoërskool in Pretoria. Dit is in Paul Krugerstraat geleë, teen die berg, oorkant die Nasionale Dieretuin. Dit is op 'n ou ashoop gebou, en daar word ook soms skertsenderwyse na die skool as die "ashoopskool" verwys. Hoërskool Langenhoven beskik oor akademiese-, tegniese-, en praktiese rigtings.
Geskiedenis

Die Hoërskool Langenhoven is een van die oudste skole in Pretoria. Dit is in 1885 gestig en was aanvanklik bekend as De West Eind School met Nederlands as onderrigtaal. Na die Anglo-Boereoorlog, in die tydperk tussen 1902 en 1917 is die meeste skole gedwing om in Engels onderrig te gee maar De West Eind School is toegelaat om voort te gaan in Nederlands.

In 1914 het dit een van die eerste skole geword om Afrikaans te gebruik. In 2002 het die skool oorgeskakel na parallelmedium met Afrikaans en Engels as onderrigtale.

In 1936 is die skool se naam verander na Die Hoërskool Langenhoven. Dit is vernoem na die Afrikaanse skrywer en politikus, C.J. Langenhoven, wie se pogings bygedra het tot die gebruik van Afrikaans as onderrigtaal van graad 1 tot standerd 4, en die erkenning van Afrikaans as een van die amptelike tale in 1925.

In 1910 het die skool na 'n nuwe gebou verhuis op die hoek van Pretorius- en Potgieterstraat, maar in die 1950's kon die gebou en skoolterrein nie bybly met die toename in leerlingtal nie. In 1957 het die skool na die huidige geboue en terrein verhuis. Ná 'n oorgangstyd sedert 1995 van eers dubbel- en toe parallelmediumonderrig, is die skool se onderrigmedium sedert 2010 Engels, met Afrikaans as eerste addisionele taal.
Tegniese rigting

In 1974 is vir die eerste keer tegniese vakke aangebied. Destyds was mnr. Belling die hoof van die tegniese afdeling.
Voormalige skoolhoofde

* Mnr Rautenbach
* Mnr Leon de Beer
* Mnr Willie JH Kahts
* Me JE De La Port
* Me C O'Neil (Huidige skoolhoof)
Skoollied

Die skool se skoollied:

Kinders van die Trekkergees
Laat ons leuse ons wagwoord wees:
Ons vir jou Suid-Afrika!

Trou aan God en ideaal,
Aan ons naaste volk en taal
Ons vir jou Suid-Afrika!

Kom Langenhoven Hoërskool
Hou hoog jou naam en dra
Jou donkerblou en goue vaandel
Oor groot Suid-Afrika.

Children of a brand new day
Rising up to show the way
We are proud South Africans!

True to God and fellow man
Trying to be the best we can
Hear our call South Africa!

Come Langenhoven High school
Stand proud in who you are
And carry the blue and gold
Across South Africa
Bekende alumni

* Lucas Maree
Eksterne skakels

* Hoërskool Langenhoven se webwerf
* Straatkaart van die Hoërskool Langenhoven (WikiMapia) (verskeie tale)

* Straatkaart van die Hoërskool Langenhoven (Google Maps)


Kategorie:Skole in Gauteng
Kategorie:Geboue en strukture in Pretoria
Passau

Passau (Duits: [ˈpasaʊ]) is 'n stad in Suid-Duitsland. Dit is geleë aan drie riviere en word daardeur ook die drie-rivierestad (Duits: Dreiflüssestadt) genoem. Die drie riviere se name is Donau, Inn en Ilz. Aan die anderkant van die Donaurivier grens dit aan Oostenryk. Die St. Stefanskatedraal huisves die grootste kerkorrel met sowat 17774 orrelpype en 233 registers.
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
*

duimnael|senter|800px|Passau (Hierbo is die bekende katedraal met die groot orrel)


Kategorie:Nedersettings in Beiere
Pous Benedictus VII

Benedictus VII was die 135ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Benedictus VII is gebore in Rome, Italië die seun van Dawid uit die adellike geslag van die Tusculum. Voor sy verkiesing was Benedictus biskop van Sutri. In Oktober 974 volg hy Pous Benedictus VI op en regeer tot sy dood op 10 Julie 983. Hy word opgevolg deur Pous Johannes XIV.
Die naam ‘Benedictus’ beteken 'die geseënde'.
Pontifikaat

Pous Benedictus VIII is as die keiserlike kandidaat verkies ten tye van chaos. Die Teenpous Bonifatius VII was gedurende sy pontifikaat aktief en het die pous herhaaldelik bedreig. Die pous moes staatmaak op die beskerming van die keiser.
Benedictus steun Otto II se sending onder die Slawiese volke en bevorder kloosterhervorming. In Maart 981 lei hy 'n sinode wat simonie bestry.
Bibliografie

* Duff, Eamon (2001). Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press. ISBN 0-300-09165-6
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson. ISBN 0-500-01798-0.
Verwysings
Eksterne skakels

*
*
*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Opvolging

|}


Benedictus VII
Kategorie:Sterftes in 983
Stinkmuishond

Die stinkmuishond (Ictonyx striatus) is 'n soogdier en 'n karnivoor wat in die grasvlaktes en oop velde van Suider- en Wes-Afrika voorkom. Die dier se naam is afgelei van die stinkende vloeistof wat dit afskei om vyande mee af te weer.

'n Stinkmuishond se pels is meestal donkerbruin bo en swart onder, maar het prominente wit strepe wat van sy kop tot die punt van sy stert strek. 'n Gemiddelde volwasse stinkmuishond is tussen 50 en 60 cm lank, insluitende 'n 20 cm stert. Die mannetjies weeg gemiddeld 1,4 kg, terwyl die wyfies ongeveer 1 kg weeg.

Hulle vreet hoofsaaklik voëls, muise, groot insekte en ander klein reptiele waarop hulle in die nagtelike ure jag. Om potensiële vyande af te skrik, skei hulle 'n stink vloeistof deur hul anale kliere af. Behalwe vir sy onwelriekende geur, kan die stinkmuishond sy vyande ook vermy deur voor te gee asof dit dood is, of deur bome te klim.

Stinkmuishonde is alleenlopers, maar sal kontak met ander stinkmuishonde tydens die paarseisoen duld. Die wyfie is vir ses weke dragtig en gee tussen September en Desember geboorte aan een tot drie kleintjies. Stinkmuishonde het 'n leeftyd van tussen 13 en 15 jaar.
Sien ook

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
Bronnelys

* Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. ISBN 0-86953-027-5.
* Larivière, Serge (2002). Ictonyx striatus". Mammalian Species (698):1–5.
* Nowak, Ronald M. (2005). Walker's Carnivores of the World. Baltimore: Johns Hopkins Press. ISBN 0-8018-8032-7
* Mustelid Specialist Group (1996): Ictonyx striatus by die IUCN se Red List vir bedreigde spesies.
Verwysings

Kategorie:Marteragtiges
Ratel

Die ratel (Mellivora capensis) is 'n lid van die Mustelidae-familie, wat ook die stinkmuishond insluit. Ratels kom voor deur die grootste deel van Afrika en Suider- en Wes-Asiatiese areas: Oos- en Suid-Irak, Pakistan en Wes-Indië. Dit is die enigste spesie in die genus Mellivora en die subfamilie Mellivorinae. Volgens die Guinness Book of World Records is die ratel die vreeslooste dier in die wêreld.

Ratels is dag- en nagdiere, maar siende dat dit hoofsaaklik in digbegroeide velde voorkom, word dit min raakgesien.

Ratels het 'n kop-en-liggaam lengte van ongeveer 60 tot 102 cm, plus 'n stert van 16 tot 30 cm. Die dier het 'n skouerhoogte van ongeveer 23 tot 30 cm. Mannetjies is aansienlik groter as die wyfies en kan tot twee keer so veel weeg. 'n Wyfie kan tussen 5,5 en 10 kg weeg, terwyl mannetjies tussen 9 en 15 kg kan weeg.

Alhoewel hulle karnivore is, het ratels ook 'n voorliefde vir byekorwe. Verder sluit hulle dieet erdwurms, termiete, skerpioene, ystervarke, konyne en selfs groter prooi soos skilpaaie, klein krokodille en slange in.

Die wyfie is ses maande dragtig, waarna twee tot vier kleintjies gebore word. 'n Ratel het 'n moontlike lewensduur van 24 jaar.
Eienskappe

'n Eienaardige kenmerk van die ratel is die feit dat dit immuun is teen adders se gif en 'n aantal ander slange. Wanneer dit in 'n geveg met 'n slang gebyt word voordat hy die slang se kop afgebyt het, slaan die gif hom uit, maar hy herwin sy bewussyn na sowat twee uur. Navorsing oor die manier waarop die dier die gif onskadelik maak, het geen resultate opgelewer nie.
Verhouding met mense

In sommige gebiede neem ratelgetalle af. Die dier word gejag vir skade aan byeboerdery en die doodmaak van pluimvee. Dit is vatbaar vir sekere honde- en katsiektes.
Sien ook

* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
Verwysings
Bronnelys

* Mustelid Specialist Group (1996): Mellivora capensis by die IUCN se Red List vir bedreigde spesies.
* Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. ISBN 0-86953-027-5

*
*
*
*

Kategorie:Marteragtiges
Valletta

Valleta (Maltees: Il-Belt Valletta, algemeen verwys na as Il-Belt - "Die Stad") is die hoofstad van Malta. Die stad het 'n bevolking van 6 444 in 2014 gehad en het 'n oppervlakte van 0,8 km². Valletta is in 1980 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Geskiedenis

Reeds gedurende die Middeleeue was daar 'n uitkykpos hier. Na die koms van die Orde van Malta is die uitkykpunt omskep in 'n sterk vesting. Na die suksesvolle afslaan van die Turkse inval in 1565, was daar 'n plan om 'n nuwe hoofstad op die vlakte te bou, wat die ou hoofstad Mdina moes vervang. Die eerste klip is op 28 Maart 1566 gelê. Pous Pius IV het ingenieur Francesco Laparelli opdrag gegee om die versterkte stad te ontwerp. Die stad is vernoem na grootmeester Jean de la Vallette († 1568), wat die eiland in 1565 teen die Turke verdedig het.

Die skilder Caravaggio het in die vroeë 17de eeu tyd op Malta deurgebring en sy "onthoofding van Johannes die Doper" geskilder. Hierdie skildery is in die St. John-katedraal van Valletta.

In 1798 is die stad verower deur Franse rewolusionêre troepe onder bevel van Napoleon Bonaparte. Twee jaar later is die stad deur die Britte ingeneem.

In 1992 is die Verdrag van Malta in Valletta onderteken, wat die hantering van argeologiese erfenis deur die Europese Unie reguleer.
Susterstede

Valletta is 'n susterstad met:
* Palermo, Italië
* Rhodosstad (Griekeland)
Verwysings
Eksterne skakels

* Amptelike webwerf
* Amptelike Unesco-bladsy


Kategorie:Nedersettings in Malta
Kategorie:Nedersettings langs die Middellandse See
Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Europa
Texas

Texas ([ˈtɛksəs], Engels: State of Texas, Spaans: Tejas) is 'n deelstaat in die sentrale suide van die Verenigde State van Amerika (VSA) met 'n oppervlakte van 696 241 vierkante kilometer en 'n bevolking van 26,9 miljoen.

Die administratiewe hoofstad is Austin, die grootste stad is Houston en die grootste metropolitaanse gebied is Dallas/Fort Worth/Arlington. Texas is sowel ten opsigte van sy oppervlakte asook sy bevolking die tweede grootste Amerikaanse deelstaat – slegs Alaska het 'n groter oppervlakte, en net Kalifornië se inwonertal oorskry dié van Texas. In administratiewe opsig het geen ander deelstaat meer counties of administratiewe distrikte as Texas (254).

Die bynaam van Texas, Lone Star State, verwys na die historiese feit dat Texas reeds voor sy toetrede tot die Unie as 'n onafhanklike republiek bestaan het. In geskiedkundige en kulturele opsig het Texas, onder meer vanweë die geskiedenis van sy kolonisasie en sy lidmaatskap in die Konfederasie, nou bande met die Amerikaanse Suide. As 'n voormalige Spaanse en Meksikaanse besitting behoort die deelstaat egter ook by die Amerikaanse Suidweste.
duimnael|links|Oggendmis in die Martin Dies Jr. State Park
duimnael|links|Stormreën in die Enchanted Rock State Natural Area
duimnael|links|Grapevine Vintage Railroad in Fort Worth
duimnael|links|Varner-Hogg Plantation House in West Columbia
duimnael|links|The Alamo in San Antonio
duimnael|links|Uitsig oor Lake Austin
duimnael|links|Everything's bigger in Texas... Lake Austin
duimnael|links|Die middestad van Dallas teen sononder
duimnael|links|Die sterrehemel oor Texas: Indian Lodge, Davis Mountains State Park
Spanje was die eerste Europese land wat aanspraak op Texas gemaak het, en tot die einde van die Texaanse Onafhanklikheidsoorlog in die jaar 1836 het dit 'n deel van Meksiko gevorm. Tussen 1836 en 1845 het Texas as 'n onafhanklike republiek bestaan en daarna as 28ste deelstaat by die VSA aangesluit. Die Amerikaanse anneksasie van Texas was deel van die gebeurtenisse wat uiteindelik die aanleiding tot die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog en die Amerikaanse Burgeroorlog gegee het. Met die ontdekking van ruolie in die vroeë 20ste eeu het die vinnige ekonomiese ontwikkeling van Texas begin. Vandag beskik die deelstaat oor 'n gediversifiseerde ekonomie met 'n groeiende hoëtegnologiebedryf as sy basis.
Verwysings
Eksterne skakels

;Toerisme
----
* Travel Texas
;Geskiedenis
----
* Texas State Historical Association
Leuse

'n Leuse is 'n frase wat gebruik word om die algemene motivering of voorneme van 'n maatskaplike groep of organisasie te beskryf. Leuses kan in enige taal wees, maar Latyns word algemeen hiervoor gebruik. Die inheemse taal/tale van 'n land word meestal gebruik vir regerings se leuses.

So byvoorbeeld is Engeland en Groot-Brittanje se leuse "Dieu et mon droit" ("Vir God en my reg"); daar is ook afsonderlike leuses vir Wallis, Skotland en Ierland.
Sien ook

* Intertekstualiteit


Kategorie:Heraldiek
Kategorie:Taalkunde
Kategorie:Wapenspreuk