JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લો

દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. અલીપોર શહેર ખાતે વર્ધમાન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા પ્રેસિડેન્સી વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.

આ જિલ્લાની એક બાજુ કોલકાતાનું શહેરી ક્ષેત્ર છે, તો બીજી બાજુ સુંદરવનનું નદીઓના મુખમાં બનેલી નહેરોનાં જાળાંમાં વસેલાં ગામો આવેલાં છે. કૃષિ, ઉદ્યોગ તેમ જ મત્સ્ય-ઉદ્યોગ અહીંના મુખ્ય ઉદ્યોગો છે. સુંદરવનમાં ગાઢ જંગલ તેમ ખારાં પાણીના દળદળમાં ઉગેલાં મૈન્ગ્રોવ નામની વનસ્પતિનાં વનો આવેલાં છે, જે ગંગા નદીના ડેલ્ટા ૨૬૦ ચોરસ કિ.મી. (૧૬૦ ચોરસ માઇલ)માં ફેલાયેલાં છે.
બાહ્ય કડીઓ

* દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લાના અધિકૃત વેબસાઇટનું મુખપત્ર

* રંગન દત્તા દ્વારા ધોસા અને તિલપી પ્રવાસન સ્થળો વિશે લેખ
* રંગન દત્તા દ્વારા ફ્રેઝરગંજ પ્રવાસન સ્થળ વિશે લેખ
* રંગન દત્તા દ્વારા અચીપુર પ્રવાસ સ્થળ વિશે લેખ
* રંગન દત્તા દ્વારા દક્ષિણ ૨૪ પરગણા જિલ્લા વિશે માહિતી
* ગંગા સાગર ચિત્રદર્શન
* ગંગા સાગર મેળા ચિત્રદર્શન ૨૦૦૭ના વર્ષમાં
* ગંગા સાગર મેળા ચિત્રદર્શન ૨૦૦૮ના વર્ષમાં


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
બીરભૂમ જિલ્લો

બીરભૂમ જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. સુરી શહેર ખાતે બીરભૂમ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા વર્ધમાન વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.
બાહ્ય કડીઓ

* બેંગાલ ડીસ્ટ્રીક્ટ ગેઝેટિયર્સ, બીરભૂમ , ઓ'મેલી એલ. એસ. એસ., ૧૯૧૦ ડીજીટલ લાયબ્રેરી ઓફ ઇન્ડીયા દ્વારા.


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
વર્ધમાન જિલ્લો

વર્ધમાન જિલ્લો (અંગ્રેજી:Bardhaman district) (બંગાળી:বর্ধমান জেলা bôrdhoman) (Burdwan અથવા Burdhman પણ લખાય છે.) ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા વર્ધમાન વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે. વર્ધમાન શહેર ખાતે વર્ધમાન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે, જે આસાનસોલ અને દુર્ગાપુર જેવાં ઔદ્યોગિક રીતે મહત્વ ધરાવતાં સ્થળો હોવા છતાં જિલ્લા તેમ જ વિભાગનું મુખ્ય મથક છે. દામોદર નદીના કિનારા પર ૨૩ ડિગ્રી ૨૫' ઉત્તર અક્ષાંશ તથા ૮૭ ડિગ્રી ૮૫' પૂર્વ રેખાંશ પર સ્થિત વર્ધમાન શહેરમાં છે. રાજ્યની રાજધાની કોલકાતાથી ૧૦૦ કિલોમીટર જેટલા દૂર આવેલા આ નગરનો ગૌરવશાળી પૌરાણિક ઇતિહાસ છે. આ નગરનું નામકરણ ૨૪મા જૈન તીર્થંકર મહાવીરના નામ પરથી થયેલું છે. મુઘલ કાળમાં વર્ધમાન નગરનું નામ શરિફાબાદ હતું. મુઘલ બાદશાહ જહાંગીરના ફરમાન પર ૧૭મી શતાબ્દીમાં એક વેપારી કૃષ્ણરામ રાયે વર્ધમાન ખાતે પોતાની જમીનદારીનીથી શરૂઆત કરી હતી. કૃષ્ણરામ રાયના વંશજોએ ૧૯૫૫ સુધી વર્ધમાન પર શાસન કર્યું. વર્ધમાન જિલ્લામાંથી મળી આવેલા પથ્થર યુગના અવશેષો તથા સિંહભૂમિ, પુરૂલિયા, ધનબાદ અને બાંકુડા જિલ્લાના અવશેષોમાં સમાનતાઓ જોવા મળે છે. આ બાબત પરથી જણાઇ આવે છે કે આ સંપૂર્ણ ક્ષેત્ર એક જ પ્રકારની સભ્યતા અને સંસ્કૃતિનું દ્યોતક હતું. વર્ધમાન નામ જ આપોઆપ જ જૈન ધર્મના ૨૪મા તીર્થંકર મહાવીર વર્ધમાન સાથે જોડાયેલું છે.


File:108 shiv temple.jpg|૧૦૮ શિવ મંદિર
File:Bardhaman Church.jpg|વર્ધમાન દેવળ
File:Burdwan Church 14 06 2012.jpg|વર્ધમાન દેવળ
File:Bharati Bhaban.jpg|ભારતી ભવન
File:Burdwan municipal high school.jpg|વર્ધમાન મ્યુનિસિપલ શાળા
File:Burdwan Palace.jpg|વર્ધમાન પેલેસ
File:Burdwan Medical College Hospital.jpg|વર્ધમાન મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલ
File:B.U. administrative complex gate.jpg|વર્ધમાન વિશ્વવિદ્યાલય વહિવટી સંકુલ પ્રવેશદ્વાર, રાજબાતી
File:B.U. academic complex south gate.jpg|વર્ધમાન વિશ્વવિદ્યાલય શૈક્ષણિક સંકુલ, દક્ષિણ પ્રવેશદ્વાર
File:Burnpur bungalow.jpg|બર્નપુર બંગલો
File:Burnpur Nehru Park 2.jpg|બર્નપુર નહેરૂ પાર્ક
File:Durgapur.JPG|દુર્ગાપુર
File:Golapbag.jpg|ગોલપબાગ
File:Meghnad Saha Planetarium.jpg|વર્ધમાન મેઘનાદ સાહા પ્લેનેટોરિયમ
File:Curzon Gate.jpg|કર્ઝન દરવાજો
File:Damodar River.jpg|દામોદર નદી
File:Durgapur Steel Plant.jpg|દુર્ગાપુર સ્ટીલ પ્લાન્ટ
File:Sarbamangala temple.jpg|સર્બમંગલા મંદિર
File:Queen Elizabeth at Durgapur.jpg|રાણી એલિઝાબેથ દુર્ગાપુરની મુલાકાતે

સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* વર્ધમાન જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ
* Bardhaman District, The Imperial Gazetteer of India, 1909, v. 9, p. 91.


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
જલપાઈગુડી જિલ્લો

જલપાઈગુડી જિલ્લો (અંગ્રેજી: Jalpaiguri district) (બંગાળી: জলপাইগুড়ি জেলা) ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા જલપાઈગુડી વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે. આ જિલ્લો જલપાઈગુડી વિભાગમાં આવેલા કુલ ૬ (છ) જિલ્લાઓ પૈકીનો સૌથી મોટો જિલ્લો છે. જલપાઈગુડી શહેર ખાતે જલપાઈગુડી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે, જે જલપાઈગુડી વિભાગનું પણ વહીવટી મથક છે.

આ જિલ્લો પર્યટન ક્ષેત્રે, પહાડી વિસ્તાર તરીકે, રમણીય દ્દશ્યો માટે, ગાઢ જંગલો માટે, ચાના બગીચા માટે તેમ જ આદિવાસી સંસ્કૃતિ માટે જાણીતો છે. આ જિલ્લો ૬,૨૪૫ ચોરસ કિલોમીટર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલો છે. આ જિલ્લો 26° 16' અને 27° 0' ઉત્તર અક્ષાંશ તથા 88° 4' અને 89° 53' પૂર્વ રેખાંશ વચ્ચે આવેલો છે. આ જિલ્લાની સ્થાપના ઈ. સ. ૧૮૬૯ના વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી.
સંદર્ભો
બાહ્ય કડીઓ

* જલપાઈગુડી જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
હુગલી જિલ્લો

હુગલી જિલ્લો|thumbnail
હુગલી જિલ્લો (અંગ્રેજી: Hooghly) ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. હુગલી ચુચુરા શહેર ખાતે હુગલી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા વર્ધમાન વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.
હુગલી જિલ્લામા કુલ ૪ (ચાર) સબ-ડિવિઝનલ છે. હુગલી ચુચુરા , શ્રીરામપૂર , ચન્દનનગર અનેઆરામબાગ .
નામ

હુગલી નદીના નામ પરથી આ જિલ્લાનું નામ પડેલું છે.
ઇતિહાસ

૧૭૯૫ માં, બર્દવાન અને હુગલી જિલ્લામાં કટ દક્ષિણી પ્રદેશમાં બ્રિટિશ વહીવટ કરવામાં આવી હતી. હાવડા અને હુગલી જિલ્લાના ભાગ હતો. કેટલાક કહે છે કે જિલ્લા પોલીસ સ્ટેશન ની રકમ. વિચાર હજુ પેટાવિભાગ જન્મ કરવામાં આવ્યું નથી. હાવડા ૭ ફેબ્રુઆરી ૧૮૪૩ દક્ષિણી જિલ્લાઓમાંથી એક અલગ જિલ્લા તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. આ ૧૭ જૂન ૧૮૭૨ ના રોજ થયું છે અને ચન્દકૉના મિદનાપોર પોલીસ સાથે સંકળાયેલી હતી.

Suhma અથવા પ્રાચીન રાધા દક્ષિણ હુગલી જિલ્લામાં જોવા મળી હતી. નદી, નહેર, આ વિસ્તારમાં વસવાટ કરતા હતા બિલ bagadidera Kaibarta અને આશ્રયસ્થાનો. તેઓ રામાયણ, મહાભારત, મનુ સંહિતા અને પાંચમા asokastambha સ્ક્રિપ્ટ ઉલ્લેખ છે. તેમની મુખ્ય આજીવિકા શિકાર માછીમારી કરવામાં આવી હતી.

પિલ્લાઈ, bipradas 1495 માં લખાયેલ માનસમંગલ કવિતા હુગલી નામ જોઇ શકાય છે. તે સ્પષ્ટ છે જિલ્લાના નામ વિદેશી નથી. આ લેખન સમયે વીસ વર્ષ પછી, પોર્ટુગીઝ બંગાળ દાખલ કરી હતી. 1598 માં લખાયેલ અબુલ ફઝલ દ્વારા -E-akabari કાયદો પુસ્તક સ્પષ્ટ હુગલી નામ ઉલ્લેખ કર્યો છે. ઝફર ખાન, મસ્જિદ અને મદરેસા સ્થિત ઉલ્લેખ tribenite 1298 માં જિલ્લાના સ્થાપના તારીખથી અંદાજ કરી શકાય છે હતી sasanabhukta uttaransa મુસ્લિમ. ત્રિવેણી અને Satgaon (સંસ્કૃત Saptagram) મુખ્ય કચેરી સ્થાનિક મુસ્લિમ શાસકો પછી. આ સમય એક ટંકશાળ satagamye હતી. 1517 માં, પોર્ટુગીઝોએ આ દાખલ બંગાળના બિઝનેસ જરૂરિયાતો છે. 1536 માં, સુલતાન મહમુદ શાહ ચાર્ટર બિઝનેસ Saptagram પોર્ટુગીઝ શરૂ આપવામાં આવી હતી. સોળમી સદીના મધ્ય નાશ સરસ્વતી માં ભગીરથી નદી કાંપ navigability ભગીરથી અને હુગલી પોર્ટુગીઝ દ્વારા બાંધવામાં પોર્ટ પ્રવાહ બદલાય છે. 1825 માં ડચ અને 1638 માં ઇંગલિશ પોર્ટ પર બિઝનેસ શરૂ કરી હતી. Cucumrara ડચ વ્યવસાય રોયલ ઉત્તેજન મળે છે. મે 1825 પર 7 બ્રિટીશ cucumra જાય છે. નજીકના Cucumrara Chandannagar ફ્રેન્ચ દ્વારા કબજો લેવામાં આવ્યો હતો. 1816 થી Chandannagar અવિરત રીતે, ફ્રેન્ચ હાથમાં હતું. મે 1950 શહેર ભારત સરકાર હેઠળ આવ્યા હતા. Serampore 1845 થી 1755 સુધી ડેન્સ દ્વારા કબજો લેવામાં આવ્યો હતો.
તેમ છતાં વિકસિત અર્થતંત્રો અને ઉદ્યોગોમાં ખેતી પર nirabharasila લોકો 50%. Jangipara પેટાવિભાગ અને સમગ્ર ક્લબ, pandua, dhaniyakhali આ કૃષિ આધારિત છે.


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
નદિયા જિલ્લો

નદિયા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૧૯ (ઓગણીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. કૃષ્ણાનગર શહેર ખાતે નદિયા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક આવેલું છે. આ જિલ્લો પશ્ચિમ બંગાળ રાજ્યના કુલ ૩ (ત્રણ) વિભાગો પૈકીના એક એવા પ્રેસિડેન્સી વિભાગના વહીવટી ક્ષેત્ર અંતર્ગત આવે છે.

નદિયા જિલ્લામાં પર્યટકો અનેક પર્યટક સ્થળોની સહેલ કરી શકે છે. નવદ્વીપ, માયાપુર, કૃષ્ણનગર, ઇસ્કોન મંદિર અને શાંતિપુર નદિયા જિલ્લામાં આવેલાં પ્રમુખ પર્યટક સ્થળો છે, જે સ્થળોના કારણે આ ક્ષેત્ર પૂરા વિશ્વમાં લોકપ્રિય છે. પર્યટક સ્થળોથી અલગ નદિયા શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુના જન્મ સ્થાન તરીકે પણ ઓળખાય છે. મહાપ્રભુનું જન્મ સ્થળ હોવાને કે કારણે અહિંયાં પર્યટકોની સાથે-સાથે શ્રદ્ધાળુઓ પણ મોટી સંખ્યામાં આવતા હોય છે. નદિયા ક્ષેત્રમાં પ્લાસી ખાતે બંગાળના નવાબ સિરાજુદ્દૌલા અને અંગ્રેજોના સેનાપતિ લોર્ડ ક્લાઇવ વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ લડાયું હતું. આ કારણે આ સ્‍થળ ઐતિહાસિક રીતે પણ ખુબજ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારતના ઇતિહાસમાં આ યુદ્ધનું ખુબજ મહત્વ રહ્યું છે કારણ કે આ યુદ્ધ બાદ માત્ર બંગાળની જ નહીં પણ સાથે સાથે આખા ભારતની સામાજિક, આર્થિક અને રાજનીતિક સ્થિતિઓ પૂર્ણ રીતે બદલાઇ ગઈ હતી.
બાહ્ય કડીઓ

* નદિયા જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ
* શિવનિવાસ વિશે એક લેખ - રંગન દત્તા દ્વારા
* બલ્લાલ ધીપી વિશે એક પર્યટન લેખ - રંગન દત્તા દ્વારા
* નદિયા : રંગન દત્તાનું માહિતીવિષયક વેબસાઇટ


શ્રેણી:પશ્ચિમ બંગાળ
અલમોડા

અલમોડા ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પર્વતીય ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા ઉત્તરાખંડ રાજ્યના અલમોડા જિલ્લામાં આવેલું છે. અલમોડા અલમોડા જિલ્લા નું મુખ્ય મથક છે.

હલ્દ્વાની, કાઠગોદામ તથા નૈનિતાલ થી નિયમિત બસો અલમોડા જવા માટે ચાલે છે. આ બધી બસો ભુવાલી થઇને જાય છે. ભુવાલી થી અલમોડા જવા માટે રામગઢ, મુક્તેશ્વર થઇને જતો માર્ગ પણ છે. પરંતુ અધિકાંશ લોકો ગરમપાની થઇને જતા માર્ગ દ્વારા જવાનું અધિક પસંદ કરે છે, કેમ કે આ માર્ગ અત્યંત સુંદર તથા ટુંકો રસ્તો છે.

ભુવાલી, હલ્દ્વાની થી ૪૦ કિ.મી., કાઠગોદામ થી ૩૫ કિ.મી. તથા નૈનીતાલ થી ૧૧ કિ.મી. દૂર આવેલું છે તથા ભુવાલી થી અલમોડા ૫૫ કિ.મી. દૂર આવેલું છે.
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
હરદ્વાર

right|240px|હરકી પૈડી, હરદ્વાર
right|240px|હરદ્વારનો ઊંચાઇ પરથી દેખાવ
હરદ્વાર ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પર્વતીય ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા ઉત્તરાખંડ રાજ્યના હરદ્વાર જિલ્લામાં આવેલું છે. હરદ્વાર હરદ્વાર જિલ્લા નું મુખ્ય મથક છે. હરદ્વાર હિન્દુ ધર્મનું પવિત્ર નગર છે, જેનો વહીવટ નગર નિગમ બોર્ડ કરે છે. હિન્દી ભાષામાં હરદ્વારનો અર્થ હરિ("ઇશ્વર")નું દ્વાર થાય છે. હરદ્વાર હિંદુઓના સાત પવિત્ર સ્થળો પૈકીનું એક છે. સાત મોક્ષદાયિની નગરીઓમાંની એક હરિદ્વાર ગણાય છે જેના દર્શન કરી દરેક વ્યકિત પોતાના જીવનમાં કંઇક જોયું, જાણ્યું હોય તેવી પ્રતીતિ કરતો હોય છે.

હરદ્વાર સમુદ્રની સપાટીથી ૩૧૩૯ મીટરની ઊંચાઇ પર સ્થિત છે. ગંગા નદીના મુખ(ગંગોત્રી હિમશિખર)થી ૨૫૩ કિલોમીટરની પહાડોમાં સફર ખેડી ગંગા નદી હરદ્વાર ખાતેથી મેદાની ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરે છે, આથી જ હરદ્વારને ગંગાદ્વારના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.
હરદ્વાર ઇતિહાસ અને વર્તમાન

પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે હરદ્વાર સ્વર્ગ સમાન છે. હરદ્વાર ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાના વિવિધસ્વરૂપોને પ્રસ્તુત કરે છે. હરદ્વારનો ઉલ્લેખ પૌરાણિક કથાઓમાં કપિલસ્થાન, ગંગાદ્વાર તેમ જ માયાપુરીના નામે કરવામાં આવેલ છે. હરદ્વાર ચારધામ યાત્રા માટેનું પણ પ્રવેશદ્વાર છે.(ઉત્તરાખંડમાં આવેલાં ચાર ધામ એટલે બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી અને યમનોત્રી), આથી જ ભગવાન શિવના અનુયાયીઓ હરદ્વાર અને ભગવાન વિષ્ણુના અનુયાયીઓ હરિદ્વાર નામથી આ સ્થળનો ઉલ્લેખ કરે છે. હર એટલે શિવ અને હરિ એટલે વિષ્ણુ.

મહાભારતના બાણપર્વમાં ધૌમ્ય ઋષિ, રાજા યુધિષ્ઠિરને ભારતનાં તીર્થસ્થળો વિશે કહે છે ત્યારે એ વેળાએ એમાં ગંગાદ્વાર અર્થાત હરદ્વાર અને કનખલનાં તીર્થોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

કપિલ ઋષિનો આશ્રમ પણ અહીં જ હતો, એથી અહીંનુ પ્રાચીન નામ કપિલ અથવા કપિલ્સ્થાન મળે છે. મહાન રાજા ભગીરથ, જે સૂર્યવંશી રાજા સગરના પ્રપૌત્ર (ભગવાન શ્રીરામના એક પૂર્વજ) હતા, ગંગાજીને સતયુગમાં વર્ષોની તપસ્યા પછી પોતાના ૬૦,૦૦૦ પૂર્વજોના ઉધ્ધાર અને કપિલ ઋષિના શ્રાપથી મુક્ત કરવા માટે પૃથ્વી પર લાવ્યા હતા. આ એક એવી પરંપરા છે, જેને કરોડો હિંદુ આજે પણ નિભાવે છે. તેઓ પોતાના પૂર્વજોના ઉધ્ધારની આશા રાખી એમની ચિતાની રાખ(અસ્થિકુંભ) લાવે છે અને ગંગાજીમાં વિસર્જિત કરે છે. કહેવાય છે કે ભગવાન વિષ્ણુએ એક પથ્થર પર પોતાનાં પદ-ચિન્હોની છાપ રાખી છે જે હરકી પૈડીમાં એક ઉપરી દિવાલ પર સ્થાપિત છે, જ્યાં નિત્ય પવિત્ર ગંગાજી એને પાવન કરતી રહે છે.
પથદર્શન

હરદ્વાર શહેર સડકમાર્ગ દ્વારા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૫૮ સાથે જોડાયેલું છે, જે દિલ્હી અને માનાપસ શહેરને એકબીજા સાથે જોડે છે. નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન હરદ્વાર ખાતે જ આવેલું છે, જે ભારતનાં અન્ય મુખ્ય શહેરો સાથે હરદ્વારને સાંક્ળે છે. નજીકનું હવાઇમથક જૌલી ગ્રાંટ, દહેરાદૂન ખાતે આવેલું છે, પરંતુ નવી દિલ્હી ખાતે આવેલા ઇંદિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન મથકને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* હરદ્વાર જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ.
* હરદ્વાર શહેર વિશે માહિતી.
* હરદ્વારની તસવીરો, 1280x960ના કદની, published by the author


શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
ઉત્તરકાશી

ઉત્તરકાશી ભારત દેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પર્વતીય ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ ધરાવતા ઉત્તરાખંડ રાજ્યના ઉત્તરકાશી જિલ્લામાં આવેલું છે. ઉત્તરકાશી ઉત્તરકાશી જિલ્લા નું મુખ્ય મથક છે. આ નગર ભગીરથી નદીને કિનારે સમુદ્ર સપાટીથી ૧૩૫૨ મી ની ઊંચાઈ આવેલું છે. અહીં ઘણાં આશ્રમો મંદિરો અને નેહરુ પર્વતારોહણ સંસ્થાન આવેલા છે.
ભૂગોળ

ઉત્તરકાશી એ.|}} અક્ષાંશ રેખાશ પર આવેલું છે. અહીંનું ભુપૃષ્ઠ પર્વતીય છે. આ જિલ્લામાં ઘણી નાની અને મોટી નદીઓ છે. યમુના અને ગંગા તેમાંથી સૌથી મોટી છે. તેમના મૂળ ગંગોત્રી (ગોમુખ) અને યમુનોત્રી છે. અસી ગંગા, જડ ગંગા એ ગંગાની અમુક ઉપનદીઓ છે
વસ્તી

૨૦૦૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર ઉત્તરકાશીની વસ્તી ૧૬,૨૨૦ હતી. તેમાં ૫૭% પુરુષો અને ૪૩% સ્ત્રીઓ હતી. સરાસરી સાક્ષરતા ૭૮% હતી જે રાષ્ટ્રીય સરાસરી સાક્ષરતા ૫૯.૫% થી વધુ હતી. પુરુષોમાં સાક્ષરતા ૮૩% અને સ્ત્રીઓમાં સાક્ષરતા ૭૧% છે. ૧૧% વસતિ ૬ વર્ષથી નીચેનાની છે. અહીં મુખ્યત્વે ભોતિયા જાધ લોકો રહે છે.
આકર્ષણો

* નેહરુ પર્વતારોહણ સંસ્થાન
* મંદાર દેવતા મંદિર
* વિશ્વનાથ મંદિર
* ગંગા કિનારો
* ઉજેલી (સાધુઓનું સંઘઠન)
* તિલોથ બંધ
* માનેરી ભલી બંધ
* તચિકેત તાલ (તળાવ)

ઉત્તરકાશી સાહસિક ખેલ જેવાકે વ્હાઈટ રીવર રાફ્ટીંગ અને પર્વતારોહણ માટે પ્રસિદ્ધ છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ઉત્તરકાશી શહેર, સત્તાવાર વેબસાઈટ
* ઉત્તરાખંડ પર્યટન નિગમની સાઈટ પર ઉત્તરાખંડ
* ઉત્તરકાશી શહેર માર્ગદર્શન

શ્રેણી:ઉત્તરાખંડ
ભદ્રક જિલ્લો

ભદ્રક જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ભદ્રક જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ભદ્રક શહેરમાં રાજ્યની રાજધાની ભુવનેશ્વરથી ૧૨૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.

આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ઇ. સ. ૨૦૦૧ની વસ્તીગણતરી પ્રમાણે ૧૩,૩૨,૨૪૯ જેટલી છે. આ જિલ્લાની રચના પહેલી એપ્રિલ, ૧૯૯૩ના રોજ જુના અને દરિયાકિનારા પર આવેલા તેમજ પ્રાચીન મંદિરો અને રમણીય પર્વતો માટે પ્રખ્યાત એવા બાલેશ્વર જિલ્લાનો અમૂક ભાગ છુટો પાડી કરવામાં આવી હતી.
બાહ્ય કડીઓ

* ભદ્રક જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ


શ્રેણી:ઑડિશા
આદિલ મન્સુરી

ફકીરમહમ્મદ ગુલાબનબી મન્સુરી, ‘આદિલ’ (, ) (૧૮ મે ૧૯૩૬ - ૬ નવેમ્બર ૨૦૦૮) ગઝલકાર, કવિ, નાટ્યકાર હતા. મનહર ઉધાસે ગાયેલી ‘‘જયારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઇ હશે’’ તેઓની લોકપ્રિય ગઝલ છે. ગુજરાતી ગઝલને આધુનિકતાનો વળાંક આપવામાં તેમનું યોગદાન અત્યંત નોંધપાત્ર હતું. નૂતન ભાષા શૈલીમાં પ્રતિક યોજના અને બિંબ વિધાના તથા મૌનની ભાષામાં વિચારો સંક્રાંત કરવાની ખૂબીઓએ આદિલ મન્સૂરીને આધુનિક ગઝલના અગ્રણી બનાવ્યા હતા.
જીવન

તેમનો જન્મ અમદાવાદમાં થયો હતો. પ્રાથમિક શિક્ષણ અમદાવાદની પ્રેમચંદ રાયચંદ ટ્રેનિંગ કૉલેજની શાળામાં અને માધ્યમિક શિક્ષણ અનુક્રમે અમદાવાદની જે.એલ.ન્યુ ઇંગ્લિશ સ્કૂલમાં તથા કરાંચીની મેટ્રોપોલિટન હાઈસ્કૂલમાં કર્યો. પહેલાં કરાંચીમાં પિતા સાથે કાપડનો અને પછી અમદાવાદમાં સૂતરનો અને કાપડનો વેપાર અને પછી ‘ટોપિક’ અને ‘અંગના’ જેવાં અંગ્રેજી-ગુજરાતી સામયિકોમાં પત્રકારની કામગીરી અને પછી ૧૯૭૨માં જાણીતી ઍડવરટાઇઝિંગ કંપની ‘શિલ્પી’માં કોપીરાઈટર રહ્યા. છેવટે ભારત છોડી કાયમ માટે અમેરિકામાં વસવાટ કર્યો.

તેમણે મોટા ભાગનો સમય અમદાવાદમાં વિતાવ્યો હતો. આદિલ મન્સૂરીનું બાળપણ સંઘર્ષમય રીતે વિત્યું હતું. દેશના વિભાજન પછી ૧૯૪૮માં તેમના પિતાએ કરાચી જવાનો નિર્ણય લીધો. ૮ વર્ષ પછી પિતાજીએ વતન પાછા આવવાનો નિર્ણય લીધો અને આદિલ અમદાવાદમાં વસ્યા હતા. અમદાવાદમાં આવ્યા પછી તેમણે ગુજરાતી ભાષામાં લખાણો, કવિતાઓ અને નાટકો લખવાની શરૂઆત કરી.

આદિલ મન્સૂરીનું ૭૨ વર્ષની વયે ગુરુવાર ૬ નવેમ્બર ૨૦૦૮ ના દિવસે ન્યૂજર્સીમાં અવસાન થયું હતું.
સર્જન

તેઓ નવી પ્રયોગશીલ ગઝલના અગ્રણી હતા. ‘વળાંક’ (૧૯૬૩), ‘પગરવ’ (૧૯૬૬) અને ‘સતત’ (૧૯૭૦) એમના ગઝલસંગ્રહો છે. એમાં ગઝલની બાની, તેનાં ભાવપ્રતીકો અને રચનારીતિમાં નવીનતા છે. અંદાજે બયાનની આગવી ખૂબીથી તેમ જ પોતીકા અવાજથી તેઓ નોખા તરી આવે છે. એમની ગઝલમાં મુખ્યત્વે વિચ્છિન્નતા, નિર્ભાન્તિ અને કલાન્તિના ભાવો શબ્દબદ્ધ થયા છે. મૌન, શૂન્યતા, અંધકાર, ઘર, મકાન, સૂર્ય આદિને આ કવિએ પોતાના કથનાર્થે તેમ જ કોઈ રહસ્યના કે વિશિષ્ટ અનુભૂતિના સૂચનાર્થે ઉપયોગમાં લીધાં છે.

ગઝલના રચનાકસબનું એમનું પ્રભુત્વ ઉર્દૂ ગઝલના એમના અભ્યાસને આભારી છે. ઉર્દૂમાં પણ એમણે એક સંગ્રહ થાય એટલી ગઝલો રચી છે. ‘પગરવ/સંભવ/પાલવ’ તથા ‘મૂંગો/ભડકો/લહિયો’ જેવા કાફિયામાં અને ‘વરસાદમાં’, ‘સૂર્યમાં’, ‘ભીંડીબજારમાં’ તથા ‘અ’, ‘પરંતુ’ જેવા રદીફમાં તેમ જ ગુજરાતી-સંસ્કૃતની સાથોસાથ ફારસી અને અંગ્રેજી શબ્દોના યથોચિત ઉપયોગમાં એમની પ્રયોગશીલતા પરખાય છે. અમદાવાદની સંયોગાધીન વિદાયવેળાએ રચાયેલી ‘મળે ન મળે’ રદીફવાળી ગઝલ લોકપ્રિય થઈ છે. ગતિશીલ શબ્દચિત્રોથી મંડિત લાંબા-ટૂંકા છાંદસ-અછાંદસ કાવ્યો અને કેટલાંક ચોટદાર મુક્તકો પણ એમણે આપ્યાં છે.

‘હાથ પગ બંધાયેલા છે’ (૧૯૭૦) એમનો આધુનિક જીવનની અસંગતિને અવનવી રચનાછટાથી દર્શાવતાં ઍબ્સર્ડ એકાંકીઓનો સંગ્રહ છે. ‘જે નથી તે’ (૧૯૭૩) એમનો બીજો એકાંકીસંગ્રહ છે.

* વળાંક (૧૯૬૩)
* પગરવ (૧૯૬૬)
* સતત (૧૯૭૦)
* હાથ પગ બંધાયેલા છે (૧૯૭૦)
* જે નથી તે (૧૯૭૩)

આદિલ મન્સૂરી શાયર હોવા ઉપરાંત એક સારા ચિત્રકાર પણ હતા અને કેલીગ્રાફીમાં નિપુણ હતા. ગઝલ ગુર્જરી ડોટ કોમ મેગેઝીન દ્વારા તેમણે ગઝલનું વિસ્તરણ અમેરિકાથી પણ ચાલુ રાખ્યું હતું.
પુરસ્કારો

૧૯૯૮માં તેમને કલાપી પુરસ્કાર અર્પણ થયો હતો. ૨૦૦૮માં તેમને વલી ગુજરાતી પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ
* રણકાર.કોમ

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:૧૯૩૬માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારતીય મુસ્લિમો
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ
નુઆપડા જિલ્લો

નુઆપડા જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. નુઆપડા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક નુઆપડા શહેર ખાતે આવેલું છે.

ઑડિશા રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ નૌપડા અથવા નુઆપડા જિલ્લો મધ્ય પ્રદેશના રાયપુર તેમ જ ઑડિશાના બારગઢ, બાલંગીર તેમ જ કાલાહાંડી જિલ્લાઓ વડે ઘેરાયેલ છે. ૩૪૦૭.૦૫ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલ આ જિલ્લો ૧૯૯૩ના વર્ષમાં કાલાહાંડી જિલ્લામાથી અલગ કરી નવો જિલ્લો બનાવવામાં આવેલ છે. આ જિલ્લો ૨૦° ૦' ઉ० અને ૨૧° ૫' ઉ० રેખાંશ તથા ૮૨° ૨૦' પૂ० અને ૮૨° ૪૦' પૂ० અક્ષાંસ વચ્ચે આવેલ છે. પટોરા જાગેશ્વર મંદિર, રાજીવ ઉદ્યાન, પાતાલગંગા, યોગીમઠ, બુઢીકોમના, ખરિયર, ગોધુ જળધોધ વગેરે આ જિલ્લાનાં મુખ્ય પર્યટન સ્થળો છે.


શ્રેણી:ઑડિશા
પુરી જિલ્લો

પુરી જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ દિશાના દરિયાકાંઠે આવેલા ઓરિસ્સા રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૩૦ (ત્રીસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. પુરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પુરી શહેર ખાતે આવેલું છે. આ એજ જિલ્લો છે જ્યાં ભારતની અને વિશ્વની સૌથી મોટી રથયાત્રાનું દર વર્ષની અષાઢી બીજનાં દિવસે આયોજન થાય છે, જેમાં લાખો લોકો ભાગ લે છે. પુરી શહેરમાં આવેલા જગન્નાથ ભગવાનના મંદિરને કારણે તેને જગન્નાથપુરી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.


શ્રેણી:ઑડિશા
રાયસેન જિલ્લો

રાયસેન જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રાયસેન જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રાયસેન શહેરમાં આવેલું છે.


રાયસેન જિલ્લો ભૌગોલિક રીતે ૨૨ ૪૭' અને ૨૩ ૩૩' ઉત્તર અક્ષાંસ તેમ જ ૭૭ ૨૧' અને ૭૮ ૪૯' પૂર્વ રેખાંશ વચ્ચે આવેલો છે. આ જિલ્લાની પશ્ચિમ દિશામાં સિહોર જિલ્લો, ઉત્તર દિશામાં વિદિશા જિલ્લો, પૂર્વ તેમ જ દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં સાગર જિલ્લો, દક્ષિણ-પૂર્વ દિશામાં નરસિંહપુર જિલ્લો, અને દક્ષિણ દિશામાં હોશંગાબાદ જિલ્લો અને સિહોર જિલ્લો આવેલા છે. રાયસેન નામ અહીં આવેલા વિશાળ રાયસેન દુર્ગ પરથી પડ્યું છે. આ કિલ્લો રેતાળ પથ્થરો વડે બનેલા ટેકરા પર બાંધવામાં આવેલો છે અને તેની તળેટીમાં રાયસેન નગર વસેલું છે. રાયસેન નામ લગભગ રાજવાસીની અથવા રાજસયન (રાજનિવાસ) શબ્દમાંથી અપભ્રંશ થયેલું કહેવાય છે.
બાહ્ય કડીઓ

*રાયસેન જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ


શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
શિવપુરી જિલ્લો

શિવપુરી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનો જિલ્લો છે. શિવપુરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ઐતિહાસિક નગર શિવપુરી ખાતે આવેલું છે. શિવપુરી જિલ્લો પોતાનામાં ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે. શિવપુરી જિલ્લામાં નારવરનો કિલ્લો કાલી સિંધની પૂર્વમાં છે, જે શિવપુરીથી લગભગ ૪૧ કિમી દૂર છે. નારવરનો કિલ્લો મધ્યકાલીન સમયનો છે.

સાખ્ય સાગર અને માધવ સાગર તળાવો ૧૯૧૮ માં માનેર નદી પર બનાવવામાં આવ્યા હતા, જે શિવપુરી માધવ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની જૈવવિવિધતામાં ફાળો આપે છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
રીવા જિલ્લો

રીવા જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા ૫૦ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. રીવા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક રીવા શહેરમાં આવેલું છે.
ભૂગોળ

રીવા જિલ્લો ૨૪૦ ૧૮’ અને ૨૫૦ ૧૨’ ઉત્તર અક્ષાંસ અને ૮૧૦ ૨’ અને ૮૨૦ ૧૮’ વચ્ચે આવેલો છે. જિલ્લાની ઉત્તરે ઉત્તર પ્રદેશ, પૂર્વ અને અગ્નિ ખૂણામાં સીધી જિલ્લો, દક્ષિણમાં શાહડોલ જિલ્લો, અને પૂર્વમાં સતના જિલ્લો આવેલા છે. રીવા જિલ્લો રીવા પ્રાંતનો ભાગ છે અને ૬,૨૪૦ ચો.કિમી. વિસ્તાર ધરાવે છે. તેનો આકાર સમદ્રિબાજુ ત્રિકોણ જેવો બને છે અને પાયો સતના જિલ્લા સાથે સરહદ બનાવે છે.

હઝૂર, સિરમોર અને મઉગંજ તાલુકાઓ કૈમૂર પર્વતમાળાની વચ્ચે દક્ષિણમાં આવેલા છે. ઉત્તરમાં રીવા ઉચ્ચપ્રદેશમાં બિંજ પહાર આવેલું છે. ઉત્તરમાં તિઓન્થર તાલુકો આવેલો છે, જે ઉચ્ચપ્રદેશના અન્ય તાલુકાઓથી અલગ ભુપૃષ્ઠ ધરાવે છે. રીવાના ઉચ્ચપ્રદેશમાં દક્ષિણથી ઉત્તર જતા ઊંચાઇમાં ઘટાડો થાય છે. કૈમૂર પર્વતમાળા સમુદ્ર સપાટીથી ૪૫૦ મીટરની ઊંચાઇએ છે, જ્યારે તિઓન્થર ૧૦૦ મીટરની ઊંચાઇ ધરાવે છે.

જિલ્લાની નદીઓનું પાણી ગંગા, તામસા અને સોણ નદીઓની ઉપનદીઓમાં વહી જાય છે. બિછિયા નદી રીવા શહેરની મધ્યમાંથી વહે છે.


તામસા નદી અને તેની ઉપનદીઓ રીવા ઉચ્ચપ્રદેશમાંથી વહે છે ત્યારે વિવિધ જળધોધોનું સર્જન કરે છે. બિહર નદી પર ચચાઈ ધોધ (૧૨૭ મીટર), મહાના નદી પર ક્યોતિ ધોધ (૯૮ મીટર), ઓડી નદી પર ઓડી ધોધ (૧૪૫ મીટર) તેમજ તામસા નદી પર પુરવા ધોધ (૭૦ મીટર) જાણીતા ધોધ છે.
તાલુકાઓ

રીવા જિલ્લાને ૧૧ તાલુકાઓમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે.

# ગુર્હ
# હનુમાના
# હઝૂર
# જાવા
# મંગવાન
# મઉગંજ
# નઇ ગરહી
# રાયપુર-કર્ચુલિયાન
# સેમારીઆ
# સિરમોર
# તિયોન્થર
વસ્તી

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ રીવા જિલ્લો ૨૩,૬૩,૭૪૪ વ્યક્તિઓની વસ્તી ધરાવે છે, જે લાટવિયા દેશ અથવા અમેરિકાના ન્યૂ મેક્સિકો રાજ્યની વસ્તી બરાબર છે. વસ્તીની દ્રષ્ટિએ ભારતના ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી તેનો ૧૯૧મો ક્રમ આવે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા ૩૭૪ વ્યક્તિ/ચોરસ કિમી છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન જિલ્લાનો વસ્તી વૃદ્ધિ દર ૧૯.૭૯% રહ્યો છે. રીવામાં જાતિ પ્રમાણ ૯૩૦ છે, અને સાક્ષરતા દર ૭૩.૪૨% છે.
ભાષાઓ

હિંદી અહીંની અધિકૃત અને મુખ્ય ભાષા છે. અગારિયા અહીંની અન્ય ભાષા છે, જે આશરે ૭૨,૦૦૦ લોકો દ્વારા બોલાય છે; બાઘેલી ભાષા, જે હિંદી સાથે ૭૨-૯૧% સમાનતા ધરાવે છે, (જર્મન ભાષા અંગ્રેજી સાથે ૬૦% સમાનતા ધરાવે છે) તે બાઘેલખંડમાં આશરે ૭૮,૦૦,૦૦૦ લોકો દ્વારા બોલાય છે; અને ભારીયા ભાષા, જે દ્વવિડિયન મૂળની ભાષા છે અને ૨,૦૦,૦૦૦ ભારીયા આદિવાસી લોકો દ્વારા બોલાય છે અને દેવનાગરી લિપીમાં લખાય છે.
જોવાલાયક સ્થળો

દેવકોઠાર ઇ.સ. પૂર્વે ૩જી સદીમાં મૌર્ય સમ્રાટ અશોક દ્વારા સ્થાપિત બૌદ્ધ સ્તુપ માટે જાણીતું છે. રીવા જિલ્લાનો વિસ્તાર પ્રાચીન દક્ષિણપંથ વ્યાપાર માર્ગ વચ્ચે આવતો હતો, જે પાટલીપુત્ર થી પ્રતિષ્ઠાના (મહારાષ્ટ્ર) સુધી જતો હતો. ગોવિંદગઢ તેના સફેદ વાઘ માટે જાણીતું છે. ભારતભરમાં માત્ર અહીં જ સફેદ વાઘ જોવા મળે છે.
અન્ય સ્થળો

* લક્ષ્મણબાગ કિલ્લો
* બઘેલા સંગ્રહાલય કિલ્લો
* પચમથા મંદિર
* ચિરહુલા મંદિર
* મહા મૃત્યુંજય મંદિર
* દેવતાલાબ જળ ધોધ
* ચચાઈ ધોધ
* બહુતી ધોધ
* ક્યોતિ ધોધ
* પુરવા ધોધ
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ


શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ડિંડોરી જિલ્લો

ડિંડોરી જિલ્લો ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યમાં આવેલા કુલ ૫૦ (પચાસ) જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ડિંડોરી જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ડિંડોરી શહેરમાં આવેલું છે. ૬૧૨૮ ચોરસ કિલોમીટર જેટલો વિસ્તાર ધરાવતા આ જિ૯લાનો વહીવટ જબલપુર પ્રાંત દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ જિલ્લાની પૂર્વ દિશામાં શાહડોલ, પશ્ચિમ દિશામાં મંડલા, ઉત્તર દિશામાં ઉમરિયા તેમ જ દક્ષિણ દિશામાં છત્તીસગઢ રાજ્યનો નવરચિત મુંગેલી જિલ્લાઓ આવેલા છે. આ જિલ્લામાં મુખ્યત્વે આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે, જે પૈકી બાઇગા આદિવાસીઓ મુખ્ય છે.
તાલુકાઓ

* ડિંડોરી
* શાહપુરા
* મેહંદીવાની
* અમરપુર
* બજાગ
* કરંજિયા
* સામનાપુર
બાહ્ય કડીઓ

* જિલ્લાનું અધિકૃત જાળસ્થળ
* ડિંડોરી જિલ્લાના સ્થળોની યાદી


શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશ
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશના જિલ્લાઓ
ગુજરાત રાજ્યનાં સાંસદો (૧૪મી લોકસભા)

ચૌદમી લોકસભાના સદસ્યો

ક્ષેત્રચુંટાયેલ સાંસદપક્ષ
૧. કચ્છપુષ્પદાન શંભુદાન ગઢવીભાજપા
૨. સુરેન્દ્રનગરસોમભાઈ ગાંડાલાલ કોળી પટેલભાજપા
૩. જામનગરઆહીર વિક્રમભાઈ અરજણભાઈકોંગ્રેસ
૪. રાજકોટવલ્લભભાઈ કથીરીયાભાજપા
૫. પોરબંદરહરિલાલ માધવજી પટેલભાજપા
૬. જૂનાગઢજસુભાઈ ધનાભાઈ બારડકોંગ્રેસ
૭. અમરેલીવ્રજભાઈ ઠુમ્મરકોંગ્રેસ
૮. ભાવનગરરાજેન્દ્રસિંહ ઘનશ્યામસિંહ રાણાભાજપા
૯. ધંધુકા (SC)રતિલાલ કાલિદાસ વર્માભાજપા
૧૦. અમદાવાદહરિન પાઠકભાજપા
૧૧. ગાંધીનગરલાલકૃષ્ણ અડવાણીભાજપા
૧૨. મહેસાણાજીવાભાઈ અંબાલાલ પટેલકોંગ્રેસ
૧૩. પાટણ (SC)મહેશકુમાર કનોડિયાભાજપા
૧૪. બનાસકાંઠાહરિસિંહ પ્રતાપસિંહ ચાવડાકોંગ્રેસ
૧૫. સાબરકાંઠામધુસુદન મિસ્ત્રીકોંગ્રેસ
૧૬. કપડવંજશંકરસિંહ વાઘેલાકોંગ્રેસ
૧૭. દાહોદ (ST)બાબુભાઈ કટારાભાજપા
૧૮. ગોધરાભુપેન્દ્રસિંહ પ્રભાતસિંહ સોલંકીભાજપા૧૯. ખેડાદિનશા પટેલકોંગ્રેસ૨૦. આણંદભરતસિંહ માધવસિંહ સોલંકીકોંગ્રેસ
૨૧. છોટાઉદેપુર (ST)નારણભાઈ રાઠવાકોંગ્રેસ
૨૨. વડોદરાપુર્ણિમા વિપુલકુમાર થોરાટભાજપા
૨૩. ભરુચમનસુખભાઈ વસાવાભાજપા
૨૪. સુરતકાશીરામ રાણાભાજપા
૨૫. માંડવી (ST)તૃ ષાર અમરસિંહ ચૌધરીકોંગ્રેસ
૨૬. વલસાડ (ST)કિશનભાઈ વેસ્તાભાઈ પટેલકોંગ્રેસ