JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਤੈਮੂਰ ਰਹਿਮਾਨ

ਤੈਮੂਰ ਰਹਿਮਾਨ (ਜਨਮ 27 ਮਈ 1975) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਕੈਡਮਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਲਾਲ ਨਾਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਆਗੂ ਅਤੇ ਤਰਜਮਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮਜਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਵੀ ਹੈ। ਰਹਿਮਾਨ ਲਾਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਆਦਰਸ਼ ਸਮਾਜਵਾਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਵਾਦ ਅਤੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਰਾਜ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪੀੜਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਸਾਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਿਤਾਬ ਦ ਕਲਾਸ ਸਟਰਕਚਰ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਤਾਬ ਲਈ ਅਖਤਰ ਹਮੀਦ ਖਾਨ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ
ਸਬਾਲਟਰਨ ਅਧਿਐਨ

ਸਬਾਲਟਰਨ ਅਧਿਐਨ ਗਰੁੱਪ (ਐੱਸ ਐੱਸ ਜੀ) ਜਾਂ ਸਬਾਲਟਰਨ ਅਧਿਐਨ ਸਮੂਹ ਦਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਹੈ ਜੋ ਦਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫ਼ੋਕਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਮ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਸਾਮਰਾਜੀ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਬਾਲਟਰਨ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲਵਾਦ-ਵਿਰੋਧੀ ਪਹੁੰਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਫ਼ੋਕਸ ਇਲੀਟ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਥੱਲੇ ਦੇ ਪਧਰ ਤੇ ਅਵਾਮ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹਨ।
ਸਬਾਲਟਰਨ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਬਾਲਟਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਇਤਾਲਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅੰਤੋਨੀਓ ਗਰਾਮਸ਼ੀ (1891–1937) ਦੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਿਜਨ ਨੋਟਬੁਕਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੱਲ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸਬਾਲਟਰਨ ਪਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਸਲ, ਵਰਗ, ਲਿੰਗ, ਲਿੰਗਕ ਰੁਚੀ, ਨਸਲੀਅਤ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਗੌਣ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ- ਦਲਿਤ, ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਪਿਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
25 ਮਾਰਚ

25 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 84ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 85ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 281 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਾਕਿਆ

* 421 – ਵੈਨਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
* 1655 – ਸ਼ਨੀ (ਗ੍ਰਹਿ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਪ-ਗ੍ਰਿਹ ਟਾਈਟਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕ੍ਰਿਸਟਿਆਨ ਹੁਏਜਨਜ਼ ਨੇ ਕੀਤੀ।
* 1664 –ਗੁਰੂ ਹਰਿਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ।
* 1669 – ਇਟਲੀ ਦੇ ਸਿਚੀਲੀਆ ਦੀਪ ਸਥਿਤ ਸਰਗਰਮ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਮਾਊਂਟ ਏਟਨਾ 'ਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਨਾਲ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
* 1788 – ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੰਗਾਲੀ 'ਚ ਪਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਪਨ ਕੋਲਕਾਤਾ ਗਜੇਟ ਸਮਾਚਾਰ ਪੱਤਰ 'ਚ ਛਪਿਆ।
* 1807 – ਬਰਤਾਨਵੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ।
* 1821 – ਯੂਨਾਨ ਨੇ ਟਰਕੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
* 1895 – ਇਟਲੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਇਥੋਪੀਆ ਦੇ ਅਬੀਸੀਨੀਆ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
* 1896 – ਆਧੁਨਿਕ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਥਨਜ਼ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
* 1898 – ਸਿਸਟਰ ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮਾਚਰੀਆ ਦੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ।
* 1921 – ਸਿੱਖ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 25 ਤੋਂ 27 ਮਾਰਚ ਤਕ ਹੋਈ।
* 1940 – ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ ਬਹਿਬਲਪੁਰ, ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਥੰਮ੍ਹ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 1940 – ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਕੱਟਣ ਮਗਰੋਂ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੋਪਾਉ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 1970 –ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰ ਤੋੜੀ ਗਈ।
* 1972 – ਜਥੇਦਾਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੁੜ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਕਾਇਮ ਮੁਕਾਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ।
* 1975 – ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫ਼ੈਸਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਭਤੀਜੇ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ।
* 1981 – ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 'ਸਿੱਖ ਇੱਕ ਕੌਮ ਹਨ' ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
* 1983 – ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਾਨ ਦਾ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 1986 – ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੁੱਧ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਆਨੰਦ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਪਹੁੰਚੀ।
* 1989 – ਅਮਰੀਕਾ ਨਿਰਮਿਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਕਸ (ਐੱਮ. ਪੀ.-14) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਛੁੱਟੀਆਂ
ਜਨਮ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ

ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ (The Concept of Nature in Marx) ਅਲਫਰੈਡ ਸ਼ਮਿੱਟ 1971ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਕਲਾਸਕੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ, "ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ ਐਪਰ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਖੜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਹਨ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਸ਼ਕ ਅਲਹਿਦਗੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ।"
ਵਿਦਵਤਾ-ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਗਾਰਾ

ਡੈਵਿਡ ਮੈਕਲੇਲਨ ਨੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ, "ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੂਲਕ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ" ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ
ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ

ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ () 1901 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਅਲਫ਼ਰੈਡ ਨੋਬਲ ਦੀ ਵਸੀਅਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, "ਆਦਰਸ਼ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੰਮ" (ਮੂਲ ਸਵੀਡਿਸ਼: den som inom litteraturen har producerat det mest framstående verket i en idealisk riktning). ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਡ ਅੱਡ ਰਚਨਾਵਾਂ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ, ਇੱਥੇ "ਕੰਮ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਸਵੀਡਿਸ਼ ਅਕੈਡਮੀ ਕੀ ਕਿਸੇ ਸਾਲ ਇਹ ਇਨਾਮ ਕਿਸ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਲੇਖਕ ਦਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ
ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ

ਨੈਸਟਾ ਰਾਬਰਟ ਮਾਰਲੇ, ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਇੱਕ ਜਮੇਕਨ ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਰੈਗੇ ਐਲਬਮਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਾਸਤਾਫਾਰੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਸੀ।। 1963 ਵਿੱਚ ਦੀ ਵੇਲਰਸ ਨਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਵਾਤ ਕਰ ਕੇ ਬਾਬ ਮਾਰਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗੀਤਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਵਾਤ ਜਿਸਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ |
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1945
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1981
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕ
ਰਬਾਬ

ਦੌਰਾਨ ਰਬਾਬ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਇੱਕ ਬੱਦੂ ]]
﻿ਰਬਾਬ (ਅਰਬੀ: الربابة - "ਕਮਾਨੀ (ਸਾਜ਼)"), ਰਬਾਪ, ਰੇਬਾਬ, ਰੇਬੇਬ, ਜਾਂ ਅਲ-ਰਬਾਬ) ਤੰਤੀ (ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ) ਸਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 8ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਲਾਮੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਯੂਰਪ ਦੇ ਭਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਰਬਾਬ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ।
ਬਣਤਰ

ਰਬਾਬ ਲੱਕੜ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਖੋਲ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਫਰੇਮ ਜੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਾਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਪਰਲੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤਾਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ। ਬੈਂਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਬਾਬ ਨੂੰ ਨਿਬੱਧ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬੈਂਡ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰਬਾਬ ਨੂੰ ਅਨਬੰਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਤਿਕੋਣੇ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਈ। ਮਹਾਨ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਜ ਮੂਲ ਸਾਜ਼ਾਂ ਵੀਣਾ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਸ਼ਹਿਨਾਈ, ਤੇ ਸਾਰੰਗੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸਿਰਕੱਢਵਾਂ ਸਾਜ਼ ਹੈ।
ਸਿੱਖੀ

thumbnail|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਰਬਾਬ ਵਜਾਂਦੇ ਹੋਏ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸੰਗੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਰਬਾਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਬਾਬੀ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਬਾਬ ਬੜੀ ਮਧੁਰ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਲਗਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਜੋਕੀ ਸੰਗੀਤਕ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਜ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

http://www.sikh-heritage.co.uk/arts/rebabiMardana/RebabiMardana.htm
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਬੱਦੂ ਲੋਕ

thumb|230px|ਸੀਰੀਆ ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਂਦੀਆਂ ਦੋ ਬੱਦੂ ਔਰਤਾਂ
thumb|230px|ਮਿਸਰ ਦੇ ਸਿਨਾਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਂਦੇ ਦੋ ਬੱਦੂ ਬੰਦੇ
ਬੱਦੂ (ਅਰਬੀ: ) ਜਾਂ ਬੱਦੂਈਨ (, ਬੱਦੂਇਨ) ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹੈ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 'ਅਸ਼ਾਇਰ' () ਯਾਨੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਰਡਨ, ਇਰਾਕ, ਅਰਬੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਰੇਗਸਤਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮ ਨਿਰੁਕਤੀ

ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਅਰਧ-ਖੁਸ਼ਕ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ। ਅਰਧ-ਰੇਗਿਸਤਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਬਾਦਿਅਹ (بَادِية) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਹਿਰਾ (صَحَرَاء)। ਬਾਦਿਅਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦੂਈ (بدوي) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਦੂ ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਕਬੀਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬ ਲੋਕ
ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ

ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖਾਨ (21 ਮਾਰਚ 1913 - 21 ਅਗਸਤ 2006) ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਲਾਸਾਨੀ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਾਦਕ, ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਾਦਕ ਸਨ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਜਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਏ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਵਾਦਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਵਕ਼ਤ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਨਾਖਤ ਦਵਾਈ।
ਉਸਤਾਦ ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਵਾਰਾਨਸੀ (ਬਨਾਰਸ) ਵਿੱਚ 2006 ਨੂੰ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼ਹਿਨਾਈ

ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਇੱਕ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਕੜ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੇ, ਇੱਕ ਮੈਟਲ ਫਲੇਅਰ ਬੈੱਲ ਲੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੇ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਲ ਬਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਲਹਨ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਆਹ, ਜਲੂਸਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਵਕ਼ਤ ਵਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰ ਬਿਸਮਿਲ੍ਹਾ ਖਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਲਾਸਿਕੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਨਾਖਤ ਦਵਾਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਹਿਜੜਾ

thumbnail|right|ਹਿਜੜੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ
ਹਿਜੜਾ ਜਾਂ ਖੁਸਰਾ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲਿੰਗ ਵਜੋਂ ਨਾ ਨਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਨਾ ਮਾਦਾ। ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੈਂਗਿਕ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਹਿਜੜਾ" ਸ਼ਬਦ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ। ਅਧਿਕੰਸ਼ ਹਿਜੜੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਖੀਰ: ਲਿੰਗੀ (intersex) ਪਰ ਕੁੱਝ ਮਾਦਾ (ਇਸਤਰੀ) ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ, ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹਾਂ?)।

ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਿਜੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਜ਼ਨਾਨਾ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਹਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਾਨਤਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸਰਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖੁਸਰਾ ਇਸਦਾ ਹੀ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਰੱਬ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਹੀਜੜਾ: ਅਨੌਖੀ ਦਾਸਤਾਨ - ਇੰਡੋ ਪੰਜਾਬ
* ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ‘ਹਿਜੜਾ’ - ਰੋਜਨਾ ਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ
* ਹਿਜੜਿਆਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਬਨਾਇਆ ਹਿਜੜਾ
* ਵਧਾਈ ਲੈਣ ਲਾਇਆ ਨਕਲੀ ਹਿਜੜਾ ਕਾਬੂ - ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਜੜਾ (ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ)
ਚਣਾ ਮਸਾਲਾ

thumb|ਚਣਾ ਮਸਾਲਾ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ।
ਚਣਾ ਮਸਾਲਾ ਜਾਂ ਛੋਲੇ ਮਸਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ ਕਾਬਲੀ ਚਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ ਮਸਾਲੇ ਦੀ ਚਟਪਟੀ ਸੱਬਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਪਰਿਆੰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹੈ।
ਸਮੱਗਰੀ

thumb|ਛੋਲੇ ਮਸਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਸਮੱਗਰੀ
ਕਾਬਲੀ ਛੌਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ, ਟਮਾਟਰ, ਅਦਰਕ, ਲਸਣ, ਹਰਾ ਧਨਿਆ, ਹਲਦੀ, ਧਨਿਆ ਪਾਵਡਰ, ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਆਦਿ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਵਿਅੰਜਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੇ ਸੁੱਕਿਆ ਛੋਲੇ ਮਸਾਲਾ ਵੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਵਾਦ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖੇਤਰ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੱਖਤ: ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੀ ਖੇਤਰ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ ਸੁੱਕੀ ਸੱਬਜੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਔਰਨ ਕਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਸੇਦਾਰ ਸੱਬਜੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮਸਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਚਟਪਟਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੁਲਚੇ ਜਾਂ ਭਟੂਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਤਸਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦਾਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਅੰਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਛੋਲੇ ਬਹੁਤ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਆਮ ਵਿਕਦੇ ਹੋਏ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ
ਫ਼ਰੂਗ਼ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ

thumb
, ਸ਼ਮੀਰਾਨ, ਤਹਿਰਾਨ]]

ਫ਼ਰੂਗ਼ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ ( Forūgh Farrokhzād; 28 ਦਸੰਬਰ 1934 — 13 ਫਰਵਰੀ 1967) ਇਰਾਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਔਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੂਰਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕਤਾਵਾਦੀ ਸ਼ਾਇਰਾ ਬੁੱਤ-ਸ਼ਿਕਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 32 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜੀਵਨੀ

ਫ਼ਰੂਗ਼ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਦਸੰਬਰ 1934 ਨੂੰ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕ਼ਰ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਕਰਨਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਤੂਰਾਨ ਵਜ਼ੀਰੀ ਤਬਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ (ਅਮੀਰ, ਮਸੂਦ, ਮਿਹਰਦਾਦ, ਫਰੀਦੂਨ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ, ਪੂਰਨ ਫ਼ਰੁਖ਼ਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਗਲੋਰੀਆ) ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੀਣ-ਪਰੋਣ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਦਸਤਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1952 ਵਿੱਚ, 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲੋਂ 10 ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਿਤਾਰਵਾਦਕ ਪਰਵੇਜ਼ ਸ਼ਾਪੂਰ ਨਾਲ਼ ਨਿਕਾਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੀਣ-ਪਰੋਣ ਸਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅਹਵਾਜ਼ ਚਲੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕਾਮਯਾਰ ਰੱਖਿਆ। 1955 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰੂਗ਼ ਅਤੇ ਪਰਵੇਜ਼ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੇਟੇ ਦਾ ਹੱਕ ਪਰਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤਹਿਰਾਨ ਪਰਤ ਗਈ ਅਤੇ 1955 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਸੀਰ (ਬੰਦੀਵਾਨ) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।

ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਤੜਪ ਨੂੰ, ਇਰਾਨੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਵਲਵਲੇ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਗੜੁਚ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਬੇਬਾਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਤਕੜੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸੁਰ ਦਾ ਬੜਾ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ। 1958 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇਰਾਨ ਪਰਤ ਕੇ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਫ਼ਿਲਮ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਇਬਰਾਹੀਮ ਗੁਲਸਤਾਨ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਆਪਣਾ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿੜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਬਰੀਜ਼ ਜਾ ਕੇ ਕੋਹੜ ਪੀੜਤ ਇਰਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਵਾਰ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ੀ ਛਪਵਾਈਆਂ। 1962 ਦੀ ਹਾਊਸ ਇਜ ਬਲੈਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਕਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ। ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਉਹਦਾ ਇੱਕ ਕੋਹੜੀ ਜੋੜੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੁਸੈਨ ਮੰਨਸੂਰੀ ਨਾਲ ਮੋਹ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ


(﻿ਅੰਦੋਹ ਪ੍ਰਸਤ)

ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ...ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ
ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਤੇ ਮਲਾਲ ਅੰਗੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ
ਮੇਰੀਆਂ ਆਰਜ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਇੱਕ ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ
ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਸਰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ
ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਦਾ ਆਸਮਾਨ ਪੁਰਦਰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ
ਅਚਾਨਕ ਕਿਸੇ ਗ਼ਮ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੁੰਗਲ ਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ
ਮੇਰੇ ਅਸ਼ਕ, ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ,
ਮੇਰੇ ਦਾਮਨ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ

ਆਹ! ਕਿਆ ਹੀ ਖ਼ੂਬ ਹੁੰਦਾ ਅਗਰ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀ
ਵਹਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਰ ਤੇ ਰੰਗ ਆਮੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ
ਕੋਈ ਸ਼ਾਇਰ ਮੇਰੇ ਨੈਣਾਂ ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ...ਇਕ ਆਸਮਾਨੀ ਨਜ਼ਮ
ਮੇਰੇ ਪਹਿਲੂ ਚ ਕਿਸੇ ਆਸ਼ਿਕ ਦਾ ਦਿਲ ਜਲਦਾ ਹੁੰਦਾ
ਕਿਸੇ ਅਦਿੱਖ ਗ਼ਮ ਦੇ ਆਤਸ਼ੀ ਸ਼ੱਰਾਰਾਂ ਚ
ਮੇਰਾ ਨਗ਼ਮਾ
ਥੱਕੀ ਹਾਰੀ ਹਵਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ
ਖ਼ਸਤਾ ਹਾਲ ਦਿਲਾਂ ਤੇ ਇੱਤਰ-ਏ-ਗ਼ਮ ਛਿੜਕਦਾ

ਮੇਰੇ ਰੂਬਰੂ:
ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਿਆਲ ਦਾ ਤਲਖ਼ ਚਿਹਰਾ
ਮੇਰੇ ਮਗਰ:
ਕਿਸੇ ਅਚਾਨਕ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਹੁਨਾਲ ਦਾ ਗਾਹ
ਮੇਰਾ ਸੀਨਾ:
ਅੰਦੋਹ ਦਰਦ ਤੇ ਬਦਗੁਮਾਨੀ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਗਾਹ

ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ...ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਖ਼ਿਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਇਮੈਨੂਅਲ ਕਾਂਤ

ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਤ (22 ਅਪਰੈਲ 1724 - 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1804) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਫਿਲਾਸਫਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਫਲਸਫੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਹਦਾ ਮੱਤ ਸੀ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਵਰਗ ਜਗਤ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਸਾਡੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਤਰਕ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਸਮਕਾਲੀ ਚਿੰਤਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ, ਖਾਸਕਰ ਤੱਤ-ਮੀਮਾਂਸਾ, ਗਿਆਨ ਮੀਮਾਂਸਾ, ਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਇਮੈਨੁਅਲ ਕਾਂਤ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ, ਕੋਨਿਗੁਜਬਰਗ (Königsland) ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਧਾਰਨ ਸਾਜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ 22 ਅਪਰੈਲ 1724 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੋਨਿਗੁਜਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਜ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਕਾਲੀਨਿਨਗਰਾਦ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਪੰਥ (ਪਾਇਆਟਿਜਮ) ਨਾਮਕ ਧਾਰਮਿਕ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਆਚਰਣ, ਸਰਲ, ਨੇਮਬੱਧ ਅਤੇ ਘਾਲਣਾ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਕੋਨਿਗੁਜਬਰਗ ਤੋਂ ਦਸ ਮੀਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇਜੀਅਮ ਫੀਡੇਰਿਕਿਏਨਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਖ਼ਤਮ ਕਰ, ਉਹ ਕੋਨਿਗਜਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਛੇ ਸਾਲ (1746 ਤੱਕ) ਉਸਨੇ ਭੌਤਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਹਿਸਾਬ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਹੁਲਦਰਿਚ ਜ਼ਵਿੰਗਲੀ

ਹੁਲਦਰਿਚ ਜ਼ਵਿੰਗਲੀ (1 ਜਨਵਰੀ 1484 - 11 ਅਕਤੂਬਰ 1531) ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਲੀਡਰ ਸੀ।

1519 ਵਿੱਚ, ਜ਼ਵਿੰਗਲੀ ਜ਼ੁਰਿਕ ਦੇ ਗਰਾਸਮੁੰਸਟਰ ਗਿਰਜਾਘਰ ਦਾ ਧਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ। 1522 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਤਕ ਵਿਵਾਦ ਵਿਚ, ਲੈਂਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤ ਦੇ ਰਵਾਜ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਾਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ, ਪਾਦਰੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਸੁਧਾਰ ਸਵਿਸ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ। ਜ਼ਿਵਿੰਗਲੀ ਨੇ ਸੁਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਉਣੀਆਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। 1529 ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਲੜਾਈ ਟਲ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਜ਼ੁਇੰਗਲੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਉਹ ਮਾਰਬਰਗ ਕੋਲੌਕੀ ਵਿਖੇ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੁਕਤਿਆਂ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਹ ਯੂਕੇਰਿਸਟ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਦੀ ਅਸਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕੇ।

1531 ਵਿੱਚ, ਜ਼ੁਇੰਗਲੀ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਛਾਉਣੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਸਫ਼ਲ ਭੋਜਨ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ। ਛਾਉਣੀਆਂ ਨੇ ਉਸੇ ਪਲ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ੂਰਿਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜ਼ੀਵਿੰਗਲੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲ (1484–1518)

ਹੁਲਡਰਿਚ ਜ਼ਿਵਿੰਗਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1484 ਨੂੰ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੀ ਟੋਗਨਬਰਗ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਵਾਈਲਡਹੌਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਿਰਸਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੇ ਨੌ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਅਲੀਰੀਚ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ (ਅਮਟਮੈਨ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨਕ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ) ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਜ਼ਿਵਿੰਗਲੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ, ਬਰਥੋਲੋਮਿਯੂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਜ਼ੁਇੰਗਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਸੇਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਬੈਨਜ਼ਲੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਬਾਸੇਲ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਾਨਵਵਾਦੀ, ਹੈਨਰੀ ਵਾਲਫਲਿਨ ਨਾਲ ਬਾਰਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਰਹੀ। ਬਾਰਨ ਵਿੱਚ ਡੋਮਿਨਿਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿਵਿੰਗਲੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੌਵਾਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਰਸ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲਾਤੀਨੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬਾਰਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1498 ਦੇ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਵਿਏਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ੁਇੰਗਲੀ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 1500 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਮੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਵਿਸ ਲੋਕ
ਹਰਕੁਲੀਜ਼

; ਨਾਇਕ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖੱਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ]]
ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਦੈਵੀ ਨਾਇਕ ਹਰਕੁਲੀਸ ਦਾ ਰੋਮਨ ਨਾਮ ਹੈ। ਉਹ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤੇ ਜ਼ਿਊਸ (ਰੋਮਨ ਤੁੱਲ ਜੁਪੀਟਰ) ਅਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਆਲਕਮੀਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਮਿਥਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸਾਹਸੀ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਦੰਤ ਕਥਾ

ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਜ਼ਿਊਸ ਦੀ ਇਛਾ ਸੀ ਕਿ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਵੀ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਸੀ ਅਗਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਣੀ ਹੇਰਾ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਂਦੀ। ਪਰ ਹੇਰਾ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਚਿੜਦੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਹਰੀਲੇ ਸੱਪ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਲੇਕਿਨ ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਪਾਇਆ। ਹਰਕੁਲੀਜ਼ ਲਈ ਓਲੰਪਸ ਤੇ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਦੰਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ। ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੇਗਾਰਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ - ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਚਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿਊਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਓਲੰਪਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾ ਪੁੱਜਾ। ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਦੁਭਰ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ ਗਏ। ਹਰਕਿਊਲਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਤਾਂ ਕਰ ਲਏ ਲੇਕਿਨ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਮਿਥਿਹਾਸ
ਮਾਇਆ ਐਂਜਲੋ

ਮਾਇਆ ਐਂਜਲੋ (; ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮਾਰਗਰੇਟ ਐਨ ਜਾਨਸਨ ; 4 ਅਪਰੈਲ 1928 - 28 ਮਈ 2014) ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਲੇਖਕ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਲਕਮ ਏਕਸ ਦੀ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੱਤ ਸਵੈਜੀਵਨੀਆਂ, ਪੰਜ ਨਿਬੰਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਹਿਤਕ ਜਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ 1969 ਵਿੱਚ ਆਈ ਉਸ ਦੀ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਆਈ ਨੋ ਵਾਈ ਦ ਕੇਜਡ ਬਰਡ ਸਿੰਗਸ ਨਾਲ ਬਣੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ, ਥਿਏਟਰ, ਫਿਲਮਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਲੇਖਣੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਮਾਇਆ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਪਰੈਲ 1928 ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਦਰਬਾਨ ਅਤੇ ਨੌਸੈਨਾ ਖਾਣਾ ਮਾਹਰ, ਬੇਲੀ ਜਾਨਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਰਸ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਡੀਲਰ, ਵਿਵੀਅਨ (ਬੈਕਸਟਰ) ਜਾਨਸਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਔਲਾਦ ਸੀ। ਅਜੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਬਣ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਜੁਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ
ਚਿਤਰਕੂਟ

ਚਿਤਰਕੂਟਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ, ਮਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਤਨਾ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕ ਨਗਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੰਦੇਲਖੰਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿਤਰਕੁਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਧਾਮ (ਕਰਵੀ) ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਟੂਰਿਸਟ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਸਥਾਨ
ਕਾਮਦਗਿਰੀ

ਇਸ ਪਵਿਤਰ ਪਹਾੜ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸਰਧਾਲੂ ਕਾਮਦਗਿਰੀ ਪਹਾੜ ਦੀ 5 ਕਿਮੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਆਪਣੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਮੰਦਿਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਕਾਮਤਾਨਾਥ ਅਤੇ ਭਰਤ ਮਿਲਾਪ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਰਾਮਘਾਟ

ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਰਾਮਘਾਟ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਰਿਆਕਲਾਪ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਨਕੀ ਕੁੰਡ

ਰਾਮਘਾਟ ਤੋਂ 2 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਨਕੀ ਕੁੰਡ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਨਕ ਪੁਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਨਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਇੱਥੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਾਨਕੀ ਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਾਮ ਜਾਨਕੀ ਰਘੁਵੀਰ ਮੰਦਿਰ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਮੋਚਨ ਮੰਦਿਰ ਹੈ।
ਬਲੌਰ ਸ਼ਿਲਾ

ਜਾਨਕੀ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੀ ਇਹ ਸ਼ਿਲਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਸੀਤੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛਪੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੈੰਤ ਨੇ ਕਾਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁੰਗ ਮਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ਿਲਾ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਬੈਠਕੇ ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਿਹਾਰਦੇ ਸਨ।
ਅਨਸੁਇਆ ਅਤਰੀ ਆਸ਼ਰਮ

ਬਲੌਰ ਸ਼ਿਲਾ ਤੋਂ ਲੱਗਪਗ 4 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਘਣ ਵਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਏਕਾਂਤ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤਰੀ ਮੁਨੀ, ਅਨੁਸੁਇਆ, ਦੱਤਾਤਰੇਇਏ ਅਤੇ ਦੁਰਵਾਸ਼ਾ ਮੁਨੀ ਦੀਆਂ ਮਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਹਨ।
ਗੁਪਤ ਗੋਦਾਵਰੀ

ਨਗਰ ਤੋਂ 18 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁਪਤ ਗੋਦਾਵਰੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੋ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਭੀੜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੌਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਘੁਸਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਤਾਲਾਬ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੁਫਾ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਭੀੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਛਮਣ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।
ਹਨੁਮਾਨ ਧਾਰਾ

ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨੁਮਾਨ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਲਾਬ ਵਿੱਚ ਝਰਨੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਾਰਾ ਸਰੀਰਾਮ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦਹਨ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਆਰਾਮ ਲਈ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੀਤਾ ਰਸੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਚਿਤਰਕੂਟ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਨਜਾਰਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਰਤਕੂਪ

ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਭਰਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਅਤਰੀ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪਰਾਮਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਭਰਤ ਨੇ ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਕੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੂਪ ਨੂੰ ਭਰਤ ਕੂਪ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਵੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ
ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੀਅਰਸਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

250px|thumbnail|right|ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੀਅਰਸਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ੀ ਨਜ਼ਾਰਾ
ਟੋਰਾਂਟੋ ਪੀਅਰਸਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈਸਟਰ ਬੀ.ਪਿਅਰਸਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੀਅਰਸਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਓਂਟਾਰੀਓ ਸਹਿਤ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ; ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਹਾਰਸਸ਼ੂ ਜਿੱਥੇ 87 ਲੱਖ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ (ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 25%) ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਾਊਨਟਾਊਨ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵੱਲੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਜਮੀਨ ਮਿਸਿਸਾਗੂਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੂਰਬਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਲੈਸਟਰ ਬਾਵਲਸ ਪੀਅਰਸਨ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਐਲੇਨ ਬਾਦੀਓ

ਐਲੇਨ ਬਾਦੀਓ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ।
ਬਾਦੀਓ ਨੇ ਹੋਂਦ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਾ ਹੀ ਆਧਿਨੁਕ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ। ਬਾਦੀਓ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਕਰਮ ਬਾਰੇ ਲਗਾਤਾਰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਦੀਓ ਦੀ ਦਲੀਲਬਾਜ਼ੀ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1963 ਵਿੱਚ ਬਾਦੀਓ ਨੇ ਰਾਂਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਥੇ ਉਹ ਫਰਾਂਸੋਆ ਰੇਨੋ ਦਾ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ 1969 ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ VIII ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਨਾਵਲ ਛਾਪ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਨੀਫਾਇਡ ਸ਼ੋਸ਼ਲਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਪੀ.ਐਸ.ਯੂ.) ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ ਸਕਰੀਮ

ਦ ਸਕਰੀਮ () ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦੀ ਕਲਾਕਾਰ ਐਡਵਰਡ ਮੁੰਚ ਦੀ 1893 ਅਤੇ 1910 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਬਣਾਏ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਵਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਮੁੰਚ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਚੀਖ (Der Schrei der Natur) ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਿਹਬਲ ਸੰਤਰੀ ਅਸਮਾਨ ਵਾਲੇ ਧਰਤ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਕਾਰ ਹੈ। ਆਰਥਰ ਲੁਬੋਵ ਨੇ ਦ ਸਕਰੀਮ ਨੂੰ "ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦਾ ਆਈਕੋਨ, ਸਾਡੇ ਜੁੱਗ ਦੀ ਮੋਨਾ ਲੀਜ਼ਾ" ਵਰਗੇ ਲਕਬਾਂ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ