JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Tsung-Dao Lee

Tsung-Dao Lee tàbí T.D. Lee, (bí ní Ọjọ́ kẹrìnlélógún Oṣù kọkànlá Ọdún 1926) jẹ́ aṣisẹ́olóhungidi ọmọ orílẹ̀ èdè China ará Amẹ́ríkà tó gba Ẹ̀bùn Nobel nínú ìmọ̀ Physics ní ọdún 1957.
Àwọn iyì àti ẹ̀yẹ

Ẹ̀yẹ:
* Nobel Prize in Physics (1957)
* G. Bude Medal, Collège de France (1969, 1977)
* Galileo Galilei Medal (1979)
* Order of Merit, Grande Ufficiale, Italy (1986)
* Oskar Klein Memorial Lecture and Medal (1993)
* Science for Peace Prize (1994)
* China National-International Cooperation Award (1995)
* Matteucci Medal (1995)
* Naming of Small Planet 3443 as the 3443 Leetsungdao (1997)
* New York City Science Award (1997)
* Pope Joannes Paulus Medal (1999)
* Ministero dell'Interno Medal of the Government of Italy (1999)
* New York Academy of Science Award (2000)
* The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star, Japan (2007)

Ọmọ ẹgbẹ́:
* National Academy of Sciences
* American Academy of Arts and Sciences
* American Philosophical Society
* Academia Sinica
* Accademia Nazionale dei Lincei
* Chinese Academy of Sciences
* Third World Academy of Sciences
* Pontifical Academy of Sciences
Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Owen Chamberlain

thumb|Owen Chamberlain
jẹ́ ọmọ bíbí ìlú San Francisco, ní orílẹ̀ èdè California, Chamberian kẹ́kọ̀ọ́ gboyè ní Germantown Friends School ní orílẹ̀ èdè Philadelphia ní ọdún 1937. Ó kọ́ ìmọ̀ ẹ̀kọ́ physics ní Dartmouth College, níbi tó ti jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Alpha Theta ti ẹ̀ka Theta Chi àti ní University of California Berkeley. Ó wà ní ilé ìwé náà títí di ìgbà tí ogun àgbáyé kejì bẹ̀rẹ̀, lásìkò ìgbà náà ní o darapọ̀ mọ tí ó sì kópa nínu Manhattan Project ní ọdún 1942, ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú Segrè ní Berkeley àti ní Los_Alamos, _New_Mexico. Owen fẹ́ arábìnrin kan tí orúkọ rẹ̀ jẹ́ Beatrice Babette Copper ní ọdún 1943 tí ó sì bí ọmọ mẹ́rin fún.
Àwọn ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Johannes Hans Daniel Jensen

Johannes Hans Daniel Jensen (June 25, 1907 ni Hamburg – February 11, 1973 ni Heidelberg) je ara Jemani to je onimo fisiksi inuatomu. Nigba Ogun Agbaye Keji, o sise lori ise okun inuatomu fun Jemani, to unje Agbo Uraniom, ninu ibi to ti se afikun pataki si ipinya awon isotopu uraniom. Leyin ti ogun pari, o sise bi ojogbon ni Yunifasiti ilu Heidelberg. O tun je ojogbon alejo ni Yunifasiti Wisconsin–Madison, the Institute for Advanced Study, Indiana University, ati the California Institute of Technology. Jensen pin Ebun Nobel ninu Fisiksi odun 1963 pelu Maria Göppert-Mayer fun aba won fun afijuwe igbaeyin inuatomu.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Jẹ́mánì
Ántígúà

Ántígúà ( tabi, labele, ) je erekusu kan ni West Indies, larin awon Erekusu Leeward ni agbegbe Karibeani, ohun ni erekusu gbangba orile Ántígúà àti Bàrbúdà. Antigua tumosi "atijo" ni ede Spani o si je sisoloruko latowo Christopher Columbus fun aworan kan ni Seville Cathedral, eyun Santa Maria de la Antigua—Maria Mimo ara Atijo. O tun je mimo bi Wadadli, lati inu ede awon awon Amerindia ibe tele, o si tumo si "ti wa". Iyipo erekusu na je be sini aala re je . Olugbe ibe je 69,000 ni Osu Keje 2006. Ohun ni o tobijulo larin awon Erekusu Leeward, ati eyi to dagbasoke julo to si ni asiki julo nitori idara ise isabewosi, ifowopamo offshore, iwofa tete lori internet ati iwofa eko to ni ile eko iwosan meji.
Itokasi

Ántígúà
Bàrbúdà

Barbuda je erekusu ni Apailaorun Karibeani, o si je apa orile-ede Antigua ati Barbuda. O ni olugbe to to bi 1,500, opo won ti won ungbe ni ilu Codrington.

Barbuda budo si ariwa Antigua, larin awon Erekusu Leeward. Ni guusu re ni awon erekusu Montserrat ati Guadaloupe wa, ati ni ariwa ati iwoorun re ni Nevis, St. Kitts, St. Barts, ati St. Martin wa.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn erékùṣù ilẹ̀ Ántígúà àti Bàrbúdà
Rafael Nadal

Rafael "Rafa" Nadal Parera (; ) (ojoibi 3 June 1986) je omo Spani agba tenis alagbase to wa ni ipo kinni lagbaye. Nadal ti gba ife eye awon enikan Grand Slam mejo, eso wura 2008 Olympiki fun awon enikan, o ni record 18 fun awon idije ATP World Tour Masters 1000 o si tun je ara egbe Ife Eye Davis Spein to bori opin idije ni 2004, 2008 ati 2009. O je gbigba bi ikan ninu awon agba tenis to lokiki julo laye.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn agbá tẹ́nìs ará Spéìn
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Amẹ́ríkà
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Austrálíà
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Open Fránsì
Ẹ̀ka:Àwọn ayọrí Ìdíje Wimbledon
Ẹ̀ka:Àwọn tó gba ẹ̀ṣọ́ wúrà Òlímpíkì
Subrahmanyan Chandrasekhar

Subrahmanyan Chandrasekhar, FRS (), )
(October 19, 1910 – August 21, 1995) je onimo fisiksi-irawo omo India Amerika. O je elebun Nobel ninu fisiksi pelu William Alfred Fowler fun ise won lori opo elero ati iyojade awon irawo. O je abatan Elebun Nobel omo India Sir C. V. Raman.

Chandrasekhar sise ni eka-eko ni Yunifasiti ilu Chicago lati 1937 titi di igba to ku ni 1995 nigba to je omo odun 84. O di araalu orile-ede Amerika ni 1953.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1910
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1995
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Índíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Richard E. Taylor

Richard Edward Taylor, CC, FRS, FRSC (ojoibi November 2, 1929 ni Medicine Hat, Alberta) je ojogbon omo Kanada-Amerika ni Yunifasitu Stanford. Ni 1990, o pin Ebun Nobel ninu Fisiksi pelu Jerome Friedman ati Henry Kendall "fun iwadi asiwaju won nipa fifankiri awon elektroni lori protoni ati neutroni, to se pataki fun idagbasoke afijuwe quark ninu fisiksi atasere."
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1929
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Kánádà
George Smoot

George Fitzgerald Smoot III (ojoibi February 20, 1945 o si ku ni Oṣu Kẹsan Ọjọ 24, Ọdun 2025) je ara Amerika aseseedaonirawo, aseoroidaye, elebun Nobel, ati eni to gba ebun owo $1 million lori idije ori TV (Are You Smarter Than a 5th Grader?). O gba Ebun Nobel fun Isiseeda ni 2006 fun ise re lori COBE pelu John C. Mather tto fa iwon "ida ara dudu ati anisotropy ti Iranka iruonikekere agbaye."
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Físíksì
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Henri La Fontaine

thumb|Henri La Fontaine
Henri Marie La Fontaine (April 22,1854-May 14,1943) je eni to gba Ebun Nobel Alafia. O je omo bibi orile ede Brussels. O je ojogbon asofin nileloko,O je alagba ni ile igbimo as'ofin ni ilu Belgium fun odun merindinlogoji. O je onigbagbo to loruko, eni ti o si je alaseyori asa jakejado,ju gbogbo re lo,a si se akosile re fun agbanrere ati lapapo gbogbo agbaye.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel fún Àláfíà
Àwọn Òpó Márùún Ìmàle

Àwọn Òpó Márùún Islam (Arabic: أركان الإسلام) ni à ń pè àwọn ojúṣe márùn-ún tó ṣe dandan fún Mùsùlùmí. Àwọn ojúṣe wọ̀nyí ni:
* Shahada (ìjẹ́rìísí ìgbàgbọ́ wí pé ọ̀kan ṣoṣo ni Ọlọ́run àti pé ànọ́bì muhammad ẹrúsìn àti òjíṣẹ rẹ̀ ní ń ṣe),
* Irun (àdúrà ojoojúmọ́ fún àwọn àdáyanrí wákàtí márùn-ún),
*
* Ìtọrẹ àánú Zakat jẹ ọ̀ranyàn lẹ́ẹ̀kan lọ́dún fún gbogbo Mùsùlùmí tí ó bá ní owó ní ìpamọ́ ká odindin ọdún tí bùkátà kan kò kọlù. Ìdá kan nínú ogójì ni yóò fi ta ọrẹ (ọ̀pọ̀lọpọ̀ Mùsùlùmí ma ń sábà yọ zakat wọn lóṣù Ramadan nítorí i ládá tó pọ̀ nínú oṣù náà)
* Àwẹ̀ oṣù Ramadan jẹ́ àwẹ̀ ọ̀ràn yàn ní gbígbà nínú oṣù Ramadan fún gbogbo Mùsùlùmí, àti
* Haji (ìrìn-àjò lọ sí Mekka, ibi tí Masjid al-Haram (MỌṣáláṣí Mímọ́) wà, tó jẹ́ mosalasi tó gbajúmọ̀ jùlọ nínú Ìmàle).
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Òpó Márùún Islam
Káábà

Kaaba ( / DIN 31635: / / ) ni ilé kékeré bí Apoti tí ó wà ní Mekka, Saudi Arabia, bẹ́ẹ̀ sì ni ó jẹ́ ibi mímọ́ jùlọ nínú èsìn Imale. Ilé yí ti wà ṣíwájú èsìn Ìmàle, gẹ́gẹ́ bí ìtàn ẹ̀sìn Islam ti fi lélẹ̀, ilé náà di kíkọ́ síbẹ̀ látọwọ́ òjísẹ́ Ọlọ́run Abraham. Ilé náà ni wọ́n kọ́ mosalasi yíká, Mosalasi Al Haram. Gbogbo àwọn musulumi kákiri ayé ló ma ń kọjú sí Kàábà tí wọ́n bá ń kirun ní yówù tí wọ́n bá wà lágbàáyé.
Itokasi

Ẹ̀ka:Hájì
Ìjẹ́ẹ̀rí

Shahada tabi ìjẹ́ẹ̀rí (Arabic: ) (lati oro-ise , "o jeri"), túmọ̀ sí "láti mo àti gbagbo láìsí ìfura, bíi jíjẹ́ẹ̀rí"; ó jẹ́ ọ̀kan nínú awon opo marun islam. Shahada ni ọ̀kan ìgbàgbọ́ nínú okan Allahu ta'âlâ àti gba Muhammad gẹ́gẹ́ bí ojise Olorun. Èyí yi ni pé:
:lâ ilâha illallâh, Muḥammadur rasûlullâh (ni Larubawa)
:Kò sí Ọlọ́run mìíràn àfi Ọlọ́run, Muhammad sì ni Òjíṣẹ́ Ọlọ́run (ni Yoruba)
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Òpó Márùún Islam
Àwọn Erékùṣù Ábákò

Àwọn Erékùṣù Ábákò (Abaco Islands) dubule si apaariwa awon Bahama, o si ni awon erekusu gangan Abako Ninla ati Abako Kenke, lapapo mo Wood Cay kekere, Elbow Cay, Lubbers Quarters Cay, Green Turtle Cay, Great Guana Cay, Castaway Cay, Man-o-War Cay, Stranger's Cay, Umbrella Cay, Walker's Cay, Little Grand Cay, ati Erekusu Moore. Fun imojuto, awon Erekusu Abako ni marun ninu awon Ipinaye ile awon Bahama 31: Ariwa Abako, Arin Abako, Guusu Abako, Erekusu Moore, ati Hope Town. Ninu awon ilu to wa ni awon erekusu na ni Marsh Harbour, Hope Town, Treasure Cay, Coopers Town, ati Cornishtown.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Bàhámà
Sístẹ́mù ajọfọ̀nàkò jẹ́ọ́gráfì

thumb|440px|Map of Earth showing lines of [[latitude (horizontally) and longitude (vertically), Eckert VI projection; large version (pdf, 3.12MB)]]
thumb|Latitude phi (φ) and Longitude lambda (λ)
Sístẹ́mù afọ̀nàkò jẹ́ọ́gráfì tabi àwọn afọ̀nàkò jẹ́ọ́gráfì je sistemu afonako kan to unje ki gbogbo ibudo ni ile Aye o se e tokasi pelu akojopo awon nomba kan.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn sístẹ́mù akóìjánupò oríilẹ̀yíyà

SAJ
Bonaire

Erékùṣù Ilẹ̀agbègbè Bonaire (; , Papiamento: Teritorio Insular di Boneiru) je ikan ninu is one of five awon erekusu ileagbegbe marun (Eilandgebieden) ti Netherlands Antilles, to ni erekusu gbangba Bonaire ati, ni apaiwoorun re Klein Bonaire. Lapapo mo Aruba ati Curaçao won je awon erekusu ti a mo bi awon Erekusu ABC ti Leeward Antilles, asopo erekusu apaguusu Lesser Antilles.
Itokasi

Ẹ̀ka:Ilẹ̀ọba àwọn Nẹ́dálándì
Bonaire
Curaçao

left|thumb|Handelskade in Willemstad, Curaçao
Curaçao (; , Papiamentu: Kòrsou) je erekusu ni apaguusu Omi-okun Karibeani, nitosi etiomi Venezuela. Erekusu Ileagbegbe Curaçao (Dutch: Eilandgebied Curaçao, Papiamentu: Teritorio Insular di Kòrsou), to lamupo mo erekusu gbangba na ati ereku Klein Curaçao ("Curaçao Kekere"), je ikan ninu awon erekusu ileagbegbe Netherlands Antilles, nipa bayi o je apa kan Ileoba awon Nedalandi. Oluilu re ni Willemstad.
Itokasi

Ẹ̀ka:Ilẹ̀ọba àwọn Nẹ́dálándì
Akademio de Esperanto

Akademio de Esperanto ni, gege bi ibiitakun re se so, ìdìmúlẹ̀ elede alominira ti ise re je lati mu duro ati da abo bo awon opo ede Esperanto ati akoso idagbasoke re. Aba re wa latowo L.L.Zamenhof ni Apejo Kariaye Akoko Esperanto, o si je didasile pelu oruko Lingva Komitato, eyun Igbimo Ede.

Ni 1948 Igbimo Ede ati Akademi darapo lati da Akademio de Esperanto.
Itokasi
E tun wo

*Esperanto
Ibiitakun

*Akademio de Esperanto

Ẹ̀ka:àwọn àgbájọ Esperanto
Open Austrálíà

thumb|Rod Laver Arena je ikan ninu awon papa ibi ti Open Australia ti unwaye.
Open Australia je ikan ninu awon idije Grand Slam merin to uwaye ninu ere-idaraya alagbase Tenis. O unwaye lodoodun ni Australia labe ase Tennis Australia, teletele tounje Egbe Ajose Tenis Australia (Lawn Tennis Association of Australia, LTAA) beesini idije akoko re waye lori papa isere kriket ni Melbourne ni 1905. Loni won unpe ibe ni Albert Reserve Tennis Centre.
Itan

Open Australia koko bere bi Idije-eye Australasia (Australasian Championships) ko to wa di Idije-eye Australia (Australian Championships), ni 1927 to si di Open Australia (Australian Open) ni 1969.. Open Australia di sisi sile, eyun open, fun awon osise agba tenis ni odun 1969, odun kan leyin ti awon idije Grand Slam meta yioku ti di open fun awon osise agba tenis.
Itokasi

Ẹ̀ka:Open Austrálíà
L. L. Zamenhof

thumb|200px|Families Zamenhof and Michaux at the first Esperanto Congress, Boulogne 1905

Ludwig Lazarus Zamenhof () (; oruko abiso Leyzer Leyvi Zamengov, 15 Osu Kejila, 1859 – 14 Osu Kerin, 1917) je ara Polandi oniwosan oju, onimo ewa-oro, ati oludasile ede Esperanto, ede akanse fun ibanisoro kariaye.
Itokasi
E tun wo

* Esperanto
Ijapo Internet

* esperanto-afriko
* Esperanto en Afriko
* Ludwik Lejzer Zamenhof
* La unua libro


Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1859
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1917
Ẹ̀ka:Àwọn ará Pólàndì
Ọ̀gẹ̀dẹ̀

thumb|'Cavendish banana|Cavendish' bananas are the main commercial cultivar|alt=Grocery store photo of several bunches of bananas
Ọ̀gẹ̀dẹ̀ jẹ́ èso gígùn tó ṣe é jẹ, èyí tí àwọn igi eléso mìíràn ní genus Musa máa ń jẹ jáde. Ní àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn, wọ́n máa ń dín ọ̀gẹ̀dẹ̀, wọ́n sì máa ń yà wọ́n sọ́tọ̀ sí èyí tó wà fún jíjẹ. Èso náà máa ń wà ní oríṣiríṣi ìwọ̀n, àwọ̀ àti ìrísí, àmọ́, ó máa ń gùn tó sì máa ń rí ṣọnṣọ, pẹ̀lú ara tó rọ̀.
Àpèjúwe

thumb|Young plant
Igi ọ̀gẹ̀dẹ̀ jẹ́ igi eléwé tó tóbi jù lọ. Ìsàlẹ̀ igi ọ̀gẹ̀dẹ̀ jẹ́ èyí tí wọ́n máa ń pè ní "corm". Igi náà máa ń ga, tó sì máa ń dúró nílẹ̀ dáadáa. Kò sí orí ilẹ̀ tí ọ̀gẹ̀dẹ̀ ò ti lè hù, ní bí i sínú ilẹ̀, ó sì fẹ̀ dáadáa. Igi ọ̀gẹ̀dẹ̀ jẹ́ èyí tó máa ń tètè hù nínú gbogbo àwọn igi eléso yòókù. Ìwọ̀n ìdàgbàsókè ojoojúmọ́ rẹ̀ jẹ́ to .
Àwọn ìtọ́kasí
Theodor Adorno

Theodor Wiesengrund Adorno (September 11, 1903 – August 6, 1969) je omo ile Jemani to je onimo oro-awujo, amoye, ati onimo oro-orin. O je okan ninu ara Ile-eko Frankfurt irojin awujo bakanna mo Max Horkheimer, Walter Benjamin, Herbert Marcuse, Jürgen Habermas, ati awon miran. Ohun na tun lo je Oludari Orin fun Radio Project lati 1937 de 1941, ni U.S.
Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1903
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1969
Ẹ̀ka:Àwọn amòye ará Jẹ́mánì
Motorhead

Motörhead je egbe olorin Geesi rock, O je diddasile ni England ni 1975 be sini o je ikan ninu awon olorin to yori si rere julo ati ti o gba ayewo daada julo ninu itan orin togbajumo.
Discography

* Motörhead (1977)
* Overkil (1979)
* Bomber (1979)
* Ace of Spades (1980)
* Iron Fist (1982)
* Another Perfect Day (1983)
* Orgasmatron (1986)
* Rock 'n' Roll (1987)
* 1916 (1991)
* March ör Die (1992)
* Bastards
* Sacrifice (1995)
* Overnight Sensation (1996)
* Snake Bite Love (1998)
* We Are Motörhead (2000)
* Hammered (2002)
* Inferno (2004)
* Kiss of Death (2006)
* Motörizer (2008)
* The Wörld Is Yours (2010)
* Aftershock (2013)
* Bad Magic (2015)
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olórin
Ọdún Iléyá

Ọdún Iléyá ( ‘Īdu l-’Aḍḥā tabi Aïd el-Kabir) "Ọdún Ìdúpẹ́-Ọòrẹ" jẹ́ ọjọ́ ìsinmi pàtàkì nínú ẹsìn Ìsìlàámù ti àwọn Mùsùlùmí ṣe àjọyọ̀ káàkiri àgbáyé láti ṣerántí àmì kàn tí wọ́n ní ìfẹ sí tí ó ń jẹ́ Ànọ́bì Ìbùrọ̀hìmù (Abraham) (Ibrahim).

Oríṣiríṣi àlàyé ló wà fún ọdún yìi, lára àwọn àlàyé náà ni:


Ní ọdún 1991, Sheikh Dr. Abu-Abdullah Adélabú ṣe àlàyé nípa Ọdún Iléyá ní orí Ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ Rẹ́díò Abùjá wí pé Ọdún Iléyá jẹ́ àjọ̀dún ìfi-ẹ̀mí-ìmọorè-hàn, Ọlọ́hun ní kí Ibrahim ó ṣe láti fi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn èyí tí ó sí fí ọmọ rẹ̀ Ishmael sílè fún ìfi ẹ̀mí-ìmọ́orè hàn sí Ọlọ́run tí ó ṣe àdéhùn fún pé bí oun Ibrahim bá bímọ nínú ogbó pé òun yóò fí ọmọ náà jọ́sín fún Ọlọ́run.

Nínú wàásí Sheikh náà tí í ṣe ọmọ-bibi orílẹ̀-èdè Nàìjíríà gbo lórí ètò àjọ̀dún ọdún tí òṣìṣẹ́ àgbà Mùsùlùmí Àlàájíaji Gúrúrángà ṣe olóòtú àti olú-gbàlẹjọ̀ lórí ẹ̀rọ-sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà wípé, fífi ọmọ bíbí Ibrahim sílè kì ì ṣe rírú ẹbọ. Sheikh Adélabú tí àwọn ọmọ lẹ́hìn rẹ̀ ń ṣe ìgbéjáde Ẹ̀ṣín isilaamu.Com láti pàṣẹ ilé-èkó Ìsìlàámù Awqaf Africa ní Ìlú London ṣé àlàyé ní èdè Yorùbá lórí ẹ̀rọ Rédíò Abùjá wípé ìdánwò ní Ọlọ́hun ṣe fún Ànọ́bì ibrahim láti ṣe Ìfi- rinlẹ̀ jíjẹ olúsìn-rere, olótìitọ̀, olódodo àti olumọ̀- oore.

Onímímọ̀ Yorùbá yíì ṣe ìtumò àwọn ẹsẹ- ọ̀rọ̀ nínú kúránì báyìí wípé :

"Òun (Ibrahim) sí sọ wípé: "Ọlọ́hun mí ó! Fún mí ní ọmọ rere" Bẹ́ẹ̀ náà síní Àwa (Ọlọ́hun Ọba-Áaso) sí fún ní ìròyìn ayọ̀ wípé òun (Ibrahim) yì ó rí Ọmọkùnrin (Ishmael) bí. Nítorí ìdí èyí, nígbà tí òun (ọmọ ọkunrin kékeré náà, Ishmael) dàgbà dé bí tí ó lè rìn káàkiri (fún ìjíhìn-rere) pẹ̀lú Ibrahim, òun (Ibrahim) sí wí fún wípé: Ìwọ ọmọ mí (Ishmael) ó! A ti fi hàn mí l'ójú rán wípé mo fí ọ ṣe ìdúpẹ́ oore (ní ti fífẹni sílẹ̀ fún ìdúpẹ́ l'ọ́wọ Ọlọ́hun), àbí ìwọ kò rí bí nkán ti rí bí - kíni èrò tìre?! Òun (Ishmael) sí da (bàba rẹ̀ Ibrahim) lóhùn wípé: "Ìwọ bàba mi ó! Ṣe gẹ́gẹ́ bí A ti ṣe pa ìwọ l'ásẹ láti ṣe, Inshâ' Allâh (Ní ti Ògo-Ọlọ́hun) ìwọ yì ó sí mo bí mo ti jẹ́ nínú àwọn As-Sabirin (Àwọn Olufàradà nínú sùúrù àti òun tí ó jọmọ́ bẹ́ẹ̀ gbogbo).

Lẹ́hìn èyí, tí àwọn méjèèjì sí ti gbà fún Ọlọ́hun wọn Allah tí wọ́n sì ṣe ijúwọ̀-jusẹ̀ sílè fún Ìfẹ Ọlọ́hun), tí òun (Ibrahim) sí tí tẹ́ orí ẹ́e (Ishamel) lọ sílẹ̀ (ní ààyè itébà sí iwájú);

"Báyìí náà ní Àwa sí pé òun: "Ìwọ Ibrahim o!"

"Ìwọọ (Ibrahin) tí ṣe gẹ́gẹ́ bí A ti fi hàn ó (ní ojúran) ní òtítọ àti ní òdodo! Báyìí náà sì ní Àwa ṣe má ń san ẹ̀san fún (gbogbo àwọn) Múhsínùn (olùṣe rere lótitọ àti l'ódodo) - Sheikh Adélabú ṣe ìtọka sí Ẹsẹ Ọrọ Ọlọ́hun nínú kúránì Orí 2:112)."

Láì kọ́ ṣe àníàní, ìdánwò nlá tí ó fi ojú hàn gbángba ní eléyìí jẹ́. Nítorí ìdí èyí ní À wa fi ṣe ìrópò (gẹ́gẹ́ bí ìràpadà) ọmọ (Ishamael) tí òun (Ibrahim) náà pẹ̀lú àgùntàn kàn bọ̀lọ̀jọ̀ (láti fi dípò ní ṣíṣe ìdúpẹ́ òòrè láti Ọ̀dọ̀ Ọlọ́hun)

"Báyìí náà sì ní À wa jẹ́ kí ó wá nílé fún un (Ibrahin) ìrántí rere tí ó sì di mánìgbàgbé fun àti láàrín àwọn àrọ́mọdọ́mọ tí òun bọ̀ lẹ́hìn Títí Láíláí.

{

(

"Sàlámùn 'alaa Ibrâhim (Abraham) i.e. Ìkẹ́ àti ìgẹ̀ (Ọlọ́hun) ní fún Ibrahim (Abraham)}.
Itokasi

Ẹ̀ka:Ìmàle
Erékùṣù Robben

Erékùṣù Robben (Geesi: Robben Island; Afrikaans Robbeneiland) jẹ́ erékùṣù ní Table Bay, tí ó jẹ́ kìlómítà méje lẹ́bàá Cape Town, ní Gúúsù Áfíríkà. Ó jẹ́ èdè Dọ́tsh fún "seal island". Erékùṣù Robben rí bíi oval, 3.3 km gígùn láti àríwá dé gúúsù, àti 1.9 km ní fífẹ̀, pẹ̀lú ààlà tó jẹ́ 5.07 km². Pẹlẹbẹ ni, ó sì jé bíi mítà mélòó sókè ìpele omi-òkun, nítorí agbára-omi tó ṣẹlẹ̀ nígbà ijọ́un. Ó kún fún àwọn okuta ateyinda igba Atetesi Kambria nínú Adipo Malmesbury Group. Erékùṣù yìí ṣe pàtàkì nítorí pé ibẹ̀ ni Ààrẹ ilẹ̀ Gúúsù Áfíríkà ọjọ́ iwájú àti ẹ̀bùn Nobel Nelson Mandela àti Ààrẹ ilẹ̀ Gúúsù Áfíríkà ọjọ́ iwájú Kgalema Motlanthe, bakanna mo awon elewon oloselu miran, ti lo igba ewon won ni asiko apartheid. Jacob Zuma to je Aare ile Guusu Afrika tẹlẹ na lo odun mewa nibe bi elewon.
Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Gúúsù Áfríkà
Ẹ̀ka:Àwọn Ibi Ọ̀ṣọ́ Àgbáyé
Robert G. Edwards

Robert Geoffrey Edwards, CBE FRS (ojoibi 1925, Manchester) je ara Britani onimo oro-alaaye ati eni akoko ninu iwosan atunrabi ati oro-alaaye, ati isejile ibimo lode ara (in-vitro fertilization; IVF) lagaga. Pelu onise abe Patrick Steptoe (1913 1988), Edwards se aseyori bibi omo tuntun pelu IVF, eyi fa ibimo omo inu igo akoko, Louise Brown, wa ni 1978. O gba Ebun Nobel fun Iwosan 2010 "fun idagbasoke isejile ibimo lode ara".
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1925
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Mario Capecchi

Mario Renato Capecchi (Verona, Italy, bíi Ọjọ́ Kẹfà Oṣù Kẹwa nìnù Ọd́n 1937) jẹ́ onímọ̀ ẹ̀kọ́ molecular genetics ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà tí wọ́n bí sí ilẹ̀ Italy tí ó gba Ẹ̀bùn Nobel nínú ìmọ̀ bí ara ṣe ń ṣiṣ́ẹ́ tàbí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ fún ìlera ní ọdún 2007 fún ṣíṣe àwárí ọ̀nà tí a lè gbà dà eku, ní èyí tí a lè pa gene ẹ̀, tí àwọ́n olóyìnbó ń pè ní knockout mice. Ó pín èbùn yí pẹ̀lú Martin Evans àti Oliver Smithies.
Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1937
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Itálíà
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Amẹ́ríkà
Henrik Dam

Henrik Dam (Oruko lekunrere Carl Peter Henrik Dam) (February 21, 1895 – April 17, 1976) je onimo kemistry alemin ati oro eda-ara ara Danish ti ohun ati Edward Doisy jo gba Ebun Nobel fun Iwosan ni 1943 fun ise ti won se fun sisawari fitamin K ati ipa re ninu oro eda-ara omo eniyan.
Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1895
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1976
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Dẹ́nmárkì
Bernardo Houssay

Bernardo Alberto Houssay (10 Oṣù Kẹrin 1887 – 21 Oṣù Kẹ̀sán 1971) je Argentine onimo oro-edainuara to gba idaji Ebun Nobel fun Iwosan ni 1947, fun iwari to se nipa ipa ti pituitary hormones unko ninu akoso iye suga eje (glukosi) ninu awon eranko. Ohun ni ara Argentina ati Latin Amerika akoko elebun Nobel laureate ninu awon sayensi. (O pin ebun na pelu Carl Ferdinand Cori ati Gerty Cori, ti won gba fun iwari ti won se nipa ipa ti glukose unko ninu isemetabolisti karboniolomi.) je onimo sayensi .
Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1887
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 1971
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Argẹntínà
Maurice Wilkins

Maurice Hugh Frederick Wilkins CBE FRS (15 December 1916 – 5 October 2004) je omo New Zealand ara Ilegeesi asefisiksi ati asebioloji onihoro, ati elebun Nobel ti iwadi re ko ipa lori oye sayensi ita yanyan, iyasoto isotopu, iwokekere oloju ati X-ray diffraction, ati si idagbasoke radar. O gbajumo fun ise re ni King's College London lori igbamu DNA. Fun ise yi, ohun, Francis Crick ati James Watson gba Ebun Nobel fun Iwosan 1962, "fun iwari nipa igbamu onihoro awon onikikan nukleiki ati pataki re igberin ifitonileti ninu awon eroja alaaye."
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel nínú Ìwòsàn
Ẹ̀ka:Àwọn ẹlẹ́bùn Nobel ará Brítánì
Şalom

Şalom je iwe-iroyin olosoose awon Ju tounje titejade ni Turki. Oruko re wa lati ikoleta oro ni ede Turki fun oro Heberu Shalom. O je didasile ni 29 Osu Kewa 1947 latowo oniroyin omo Ju Turki Avram Leyon. O unje titesiwe ni Istanbul o si unjade ni ojoojo Ojoru. Ayafi ojuewe re kan to je pelu ede Ladino, ede Turki ni won fi un tejade. İvo Molinas ni olutejade re. Yakup Barokas ni olootu agba. Iye itakiri re je bi 5,000.
E tun wo

* Awon iwe-iroyin ni Turki
Awon ijapo nita

* Şalom official website
** The Ladino page of Şalom
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn títẹ̀jáde ní Túrkì
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn olọ́ọ̀sẹ̀
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn àwọn Ju
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn èdè Túrkì
Ẹ̀ka:Àwọn ìwé-ìròyìn èdè Làdínò
Ẹ̀ka:Àwọn ìtẹ̀jáde dídásílẹ̀ ní 1947
Ẹ̀ka:Ìtàn àwọn Ju Túrkì
Bill Gates

William Henry "Bill" Gates III tí wọ́n bí ní Ọjọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kẹwàá ọdún 1955 (28th/10/1955) jẹ́ oníṣòwò ọmọ orílẹ̀-èdè Amerika, alaanu, oludako ati alaga ilé-iṣẹ́ Microsoft, ilé-iṣẹ́ atolànà kọ̀m̀pútà tó dá sílẹ̀ pẹ̀lú Paul Allen. Gates jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó lọ́wọ́ jùlọ lágbàáyé
òun sì ni olówó jùlọ ní àgbáyé lọ́dún 1995, 2009, àyàfi ọdún 2008, nígbà tó bọ́ sí ipò kẹta.
Nígbà tó fi ṣíṣe ní Microsoft, Gates wà ní ipò CEO àti amójútó àgbà atolànà kọ̀m̀pútà, bẹ́ẹ̀ sì ni òun ni onípìn-ín ìdákowò tó tóbi jù lọ, ipin ajoni. Ó tún ti kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé.
Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1955
Ẹ̀ka:Àwọn oníṣòwò ará Amẹ́ríkà
Mohammadu Maccido

Ibrahim Muhammadu Maccido dan Abubakar (20 April 1928 – 29 October 2006) lo je Sultani ilu Sokoto 19k (lati April 20, 1996, titi di ojo iku re ni odun 2006), olori agba ni ilu Sokoto ni apaariwa Nigeria, ati olori Nigerian National Supreme Council for Islamic Affairs. Gege bi Sultani Sokoto, won gba bi baba agba awon musulumi ni Naijiria.
Ohun lo sakojo fun ipade to waye ni ojo 7 Osu Keta 2000 ni Kaduna to fa idasile Arewa Consultative Forum waye lati soju awon itelogun Apaariwa ni Naijiria.

Ni ojo 29 Osu Kewa, 2006, Maccido ku ninu ijanba baalu ADC Airlines Flight 53, lati Abuja losi Sokoto lapapo mo opo awon onibise ijoba agba Ipinle Sokoto, ninu won na ni omo re, Badamasi Maccido (alagba asofin) wa, ati eyi tii se omoomo re kan soso.

Maccido ni omokunrin akoko fun Sultani 17k, Siddiq Abu Bakar dan Usuman, to wa nipo Sultani fun ju adota odun lo. Maccido ko dipo baba re gege bi Sultani taarata. Leyin ti Ibrahim Dasuki, Sultani 18k, je fifowoofinmu, to si je lile kuro lori ite latowo Ogagun Sani Abacha to je olori ijoba ologun nigba na, Maccido je yiyan sipo bi Sultani.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn Sùltánì ìlú Sókótó