Arab Saudi

Kerajaan Arab Saudi (, ) merupakan negara terbesar di Semenanjung Arab. Ia bersempadan dengan Jordan pada barat laut, Iraq pada utara dan timur laut, Kuwait, Qatar, Bahrain, dan Emiriah Arab Bersatu pada timur, Oman pada tenggara, dan Yaman pada selatan. Teluk Parsi terletak ke timur laut dan Laut Merah ke barat. Ia mempunyai anggaran populasi sebanyak 27.6 juta orang, dan mempunyai keluasan kira-kira 2,150,000 km persegi (830,000 batu persegi).

Kerajaan ini kadangkala dipanggil "Tanah dari Dua Masjid Suci" iaitu merujuk kepada Makkah dan Madinah, dua tempat paling suci dalam Islam. Secara ringkas, negara ini paling lazim dirujuk sebagai Arab Saudi. Kerajaan ini telah diasaskan oleh Abdul-Aziz bin Saud, iaitu usaha dimulakan pada 1902 apabila dia menawan tanah moyang Al-Saud Riyadh, dan berakhir pada 1932 dengan pengisytiharan, dan pemasyhuran Kerajaan Arab Saudi.

Arab Saudi merupakan pengeksport petroleum dan petroleum terbesar dunia yang mejanakan ekonomi Arab Saudi. Minyak dikira untuk lebih dari 90 peratus dari eksport dan hampir 75 peratus dari hasil kerajaan, memberikan kemudahan kepada penciptaan negara kebajikan, iaitu kerajaan menemui kesukaran untuk berdana semasa tempoh harga minyak rendah. Kumpulan hak asasi kemanusiaan seperti Amnesti Antarabangsa dan Pantauan Hak Asasi Kemanusiaan telah berulangkali meluahkan kebimbangan mengenai negeri hak asasi kemanusiaan di Arab Saudi, walaupun kebimbangan ini telah disingkirkan oleh kerajaan Saudi.

Kawasan Arab Saudi zaman moden dahulunya terdiri daripada empat kawasan bersejarah yang berbeza: Hjaz, Najd dan bahagian Arab Timur (Al-Ahsa) serta Arab Selatan ('Asir).[17] Kerajaan Arab Saudi diasaskan pada tahun 1932 oleh Raja Abdulaziz (dikenali di Barat sebagai Bani Saud). Beliau menggabungkan empat wilayah menjadi satu negeri melalui satu siri penaklukan yang bermula pada tahun 1902 dengan penawanan Riyadh, tempat asal usul keluarganya iaitu Kediaman Bani Saud. Arab Saudi kadangkala digelar sebagai "Tanah Dua Masjid Suci" yang merujuk kepada Masjid al-Haram (di Mekah) dan Masjid an-Nabawi (di Madinah), dua tempat paling suci bagi umat Islam.
Penamaan

Berikutan penggabungan Kerajaan Hijaz dan Najd, nama baharu negara ditetapkan sebagai al-Mamlakah al-ʿArabīyah as-Saʿūdīyah berdasarkan dekri diraja oleh Abdul Aziz Al Sa'ud; secara harfiah bermaksud Kerajaan Arab Saudi. Istilah Saudi (daripada as-Saʿūdīyah) merujuk kepada nama keluarga diraja negara, Al Sa'ud (آل سعود‎). Sa'ud yang dimaksudkan dalam hal ini ialah Saud bin Muhammad bin Muqrin, ayahanda pengasas Al Sa'ud, Muhammad bin Saud. Penggunaan istilah Saudi membayangkan negara adalah hak milik keluarga Sa'ud.
Sejarah

left|thumb|130px|Pengasas Arab Saudi moden Ibn Saud dari Arab Saudi|Raja Abdul Aziz, berbual dengan Presiden A.S. Franklin Delano Roosevelt di dalam kapal yang sedang kembali dari [[Persidangan Yalta pada 1945]]

Walaupun rantau tersebut iaitu negara yang berdiri kini mempunyai sejarah purba, kemunculan dari dinasti Saudi bermula di Arabia tengah pada 1744. Tahun itu, Muhammad ibn Saud, pemerintah dari pekan Ad-Dir'iyyah dekat Riyadh, menyertai kuasa dengan ulama' dan juga tokoh yang menentang keras amalan khurafat dan bid'ah, Muhammad bin Abdul Wahab, bagi mencipta entiti politikal baru. Pakatan ini dibentuk pada abad ke-18 tertinggalnya asas dari pemerintahan dinastik Arab Saudi kini. Lebih dari 150 tahun berikut, kemewahan keluarga Saud naik dan jatuh beberapa kali laksana pemerintah Saudi bersaing dengan Mesir, Empayar Uthmaniyyah, dan keluarga Arabia lain untuk penguasaan pada semenanjung tersebut (lihat Negeri Saudi Pertama dan Negeri Saudi Kedua). Negeri Saudi yang ketiga dan yang semasa telah diasaskan pada awal abad ke-20 oleh Raja Abdul Aziz Al-Saud (dikenali antarabangsanya sebagai Abdul Aziz Ibn Saud).

Pada 1902 pada usia hanya 22, Abdul Aziz Ibn Saud menawan semula Riyadh, ibu kota moyang dinasti Al-Saud, dari pesaing keluarga Al-Rashid. meneruskan penaklukan beliau, Abdul Aziz menakluk Al-Hasa, Al-Qatif, masing-masing dari Najd, dan Hijaz antara 1913 dan 1926. Pada 8 Januari 1926 Abdul Aziz bin Saud menjadi Raja Hijaz. Pada 29 Januari 1927 beliau mengambil gelaran Raja Najd (gelaran Najdi beliau sebelumnya ialah Sultan). Pada Perjanjian Jeddah, yang ditandatangani pada 20 Mei 1927, United Kingdom mengakui kemerdekaan alam Abdul Aziz, kemudian dikenali sebagai Kerajaan Najd dan Hijaz. pada 1932, rantau prinsip dari Al-Hasa, Qatif, Najd dan Hijaz telah disatukan bagi membentuk Kerajaan Arab Saudi.

Kejayaan ketenteraan dan politikal Abdul Aziz tidak dicerminkan ekonomiknya hingga simpanan besar minyak telah dijumpai pada Mac 1958. Program pembangunan, iaitu ditunda kerana serangan dari Perang Dunia Kedua pada 1939, bermula dalam kesungguhan pada 1946 dan pada 1949 penghasilan berada pada ayunan penuh. Minyak telah membekalkan Arab Saudi dengan kemakmuran ekonomik dan pengumpilan yang besar kepada komuniti antarabangsa.

Sebelum kematian beliau pada 1953 Abdul Aziz, sedar dari kesukaran yang dihadapi oleh pemerintah mutlak serantau yang bergantung pada rangkaian keluarga lanjutan, mencuba untuk mengawal pewarisan.

Saud mewarisi takhta pada kematian ayah beliau pada 1953. bagaimanapun, pada awal 1960an, Kerajaan tersebut berada dalam bahaya berpunca dari salahkendalian ekonomi dan kegagalan Saud untuk menangani secara berkesan dengan cabaran serantau dari Presiden Mesir Gamal Abdel Nasser. Akibatnya Saud telah digulingkan yang memihak kepada Faisal pada 1964.

Persaingan intra-keluarga merupakan salah satu faktor yang membawa kepada pembunuhan Faisal oleh anak saudara lelaki beliau, Putera Faisal bin Musa'id, pada 1975. Beliau telah digantikan oleh Raja Khalid hingga 1982 dan kemudian oleh Raja Fahd. Apabila Fahd mangkat pada 2005, abang-tiri beliau Abdullah menaiki takhta.
Geografi

Kerajaan Arab Saudi memenuhi sekitar 80 peratus Semenanjung Arab, semenanjung terbesar dunia. Pada 2000, Arab Saudi dan Yaman menandatangani persetujuan untuk menyelesaikan pertikaian sempadan mereka yang berpanjangan. Jarak yang penting dari sempadan selatan negara dengan Emiriah Arab Bersatu, dan Oman, adalah tidak ditaksirkan atau ditanda, jadi saiz sebenar dari negara tersebut masih tidak diketahui. Anggaran kerajaan Arab Saudi ialah 2,217,949 km² (856,356 batu²). Anggaran ternama lain berbeza antara 1,960,582 km² (756,934 mi²) and 2,240,000 km² (864,869 mi²). Kerajaan ini lazimnya disenaraikan sebagai negara ke-13 terbesar dunia.

Geografi Arab Saudi adalah pelbagai. Dari rantau persisiran barat (Tihamah), tanah tersebut menaiki dari aras laut ke banjaran gunung semenanjung yang panjang (Jabal al-Hijaz) melangkaui iaitu terletaknya dataran tinggi Nejd di tengah. Rantau selatan 'Asir mempunyai pergunungan setinggi 3,000 m (9,840 kaki) dan dikenali kerana mempunyai iklim terhijau dan tersegar dari seluruh negara, satu yang menarik perhatian Saudi ke peranginan seperti Abha pada bulan musin panas. Di timur ialah primernya tanah rendah berbatu atau berpasir yang menerus ke pantai dari Teluk Parsi. Secara geografinya berbahaya dari gurun Rub' al Khali ("Kawasan Kosong") sepanjang negara tersebut dari semapadan selatan yang secara tak tepat ditaksirkan mengandungi hampir tiada hidupan.

Kebanyakannya tidak berpenghuni, banyak dari jisim tanah bangsa ini terdiri dari rantau gurun dan separa-tandus, dengan populasi Badwi tradisional yang semakin sedikit. Pada bahagian ini dari negara tersebut, sayuran terhad kepada rumpai, herba xerofitik dan renek. Kurang dari dua peratus dari kawasan kerajaan ini adalah tanah suai tani. Pusat populasi utamanya terletak sepanjang persisiran timur dan barat dan yang berpopulasi padat dalaman seperti Hofuf dan Buraidah. Di sesetengah kawasan berkembang, secara primernya Rub' al-Khali dan Gurun Arab, terdapat tiada populasi seumpama, walaupun industri petroleum sedang membina sedikit komuniti perancangan di sana. Arab Saudi mempunyai tiada sungai dan tasik yang bertahun-sekitar kekal; bagaimanapun, garis persisirannya berkembang bagi 2640 km (1640 batu) dan, pada sebelah Laut Merah, menawarkan terumbu karang bertaraf dunia, termasuk yang berada di Teluk Aqaba.

Haiwan asli termasuklah kambing gurun, kucing liar, babun, serigala, dan dubuk di pergunungan tanah tinggi. Burung kecil boleh dijumpai di oasis. Kawasan persisiran pada Laut Merah dengan terumbu karangnya mempunyai hidupan marin yang kaya.
Iklim

Keamatan haba dan ketandusan merupakan ciri-ciri di kebanyakan kawasan Arab Saudi. Ia ialah salah satu dari sedikit tempat di dunia di mana suhu musim panas melebihi 50 °C (122 °F) telah direkodkan, 51.7 °C (124 °F) menjadikannya suhu tertinggi yang pernah direkodkan. Pada musim sejuk, fros atau salji boleh berlaku di pedalaman dan pergunungan yang lebih tinggi, walaupun ini hanya berlaku sekali atau dua kali dalam sedekad. Suhu terendah yang pernah direkodkan ialah -12.0 °C direkodkan di Turaif. Purata suhu musim sejuk berlinkungan ialah 8° ke 20 °C (47° ke 68 °F) pada Januari di bandar dalaman seperti Riyadh dan 19° ke 29 °C (66° ke 83 °F) di Jeddah pada pesisir Laut Merah. Purata suhu musim panas berlinkungan pada Julai ialah 27° ke 43 °C (81° ke 109 °F) di Riyadh dan 27° ke 38 °C (80° ke 100 °F) di Jeddah. Suhu waktu malam di pertengahan gurun boleh secara terkenalnya dingin walaupun pada musim panas, laksana pasir memberikan haba waktu siang secara mendadak sebaik sahaja matahari terbenam. Pemendakan tahunan biasanya jarang (hingga 100 mm atau 4 inci di kebanyakan rantau), walaupun hujan lebat secara tiba-tiba boleh membawa kepada banjir kilat yang ganas di wadi. Hujan tahunan di Riyadh berpurata 100 mm dan turun hampir eksklusifnya antara Januari dengan Mei; purata di Jeddah ialah 54 mm (2.1 inci) dan berlaku antara November dengan Januari.
Politik

thumb|Potret raja-raja Saudi dalam sebuah poster di Arab Saudi.
Institusi utama dalam pemerintahan kerajaan Arab Saudi ialah sistem monarki mutlak. Undang-undang Asas yang digunakan sejak 1992 menyatakan bahawa Arab Saudi merupakan sebuah kerajaan yang diperintah oleh keturunan Raja Abdul Aziz Al Saud, dan al-Quran merupakan perlembagaan negara itu, yang diperintah mengikut undang-undang Islam (Syariah). Pembentukan parti politik adalah dilarang dan pilihan raya umum tidak boleh diadakan. Golongan diraja menggabungkan ketiga-tiga sistem perundangan, eksekutif dan kehakiman negara dalam satu sistem pemerintahan. Golongan diraja juga mengawal politik negara secara jelas dengan pengaruh dalam setiap tahap pemerintahan. Pengeluaran dekri-dekri diraja menentukan sistem perundangan dan kehakiman negara manakala jawatan-jawatan menteri lazimnya dipegang oleh kerabat diraja.

Kuasa raja secara teorinya adalah terhad dalam lingkungan syariah dan tradisi Saudi lain. Baginda juga harus mengekalkan konsensus keluarga diraja Saud, para ulama dan unsur penting yang lain dalam masyarakat Saudi, tetapi dekrinya tidak perlu mendapat persetujuan mereka. Ideologi negara ini ialah beraliran Ahli Sunah Waljamaah berfahaman Wahabi (kadangkala disebut sebagai Salafi). Mereka cuba mendapatkan pengikut dengan membiayai pembinaan masjid dan madrasah di seluruh dunia. Pemilihan raja dibuat dari kalangan keluarga diraja dan dipersetujui oleh golongan ulama. Keluarga diraja ini digelar Bani Saud.
Bahagian pentadbiran

Arab Saudi dibahagikan kepada 13 buah wilayah (). Wilayah-wilayah ini pula dibahagikan lagi k daerah ().
right|Daerah Arab Saudi|370x370px

#Wilayah Al-Bahah ()
#Wilayah Al-Hudud Al-Syamaliyah ()
#Wilayah Al Jawf ()
#Wilayah Madinah Munawarah ()
#Wilayah Qasim ()
#Wilayah Riyadh ()
#Wilayah Syarqiyah ()
#Wilayah 'Asir ()
#Wilayah Hail ()
#Wilayah Jazan ()
#Wilayah Makkah Al-Mukaramah ()
#Wilayah Najran ()
#Wilayah Tabuk ()
Ekonomi

thumb|Pejabat Saudi Aramco, syarikat paling bernilai di dunia serta sumber utama hasil negara.
Ekonomi Arab Saudi ialah ekonomi terbesar di Timur Tengah serta ekonomi ke-18 terbesar dunia berdasarkan keluaran dalam negara kasar nominal (AS$779.289 bilion, anggaran 2019). Namun begitu, Arab Saudi dikira sebagai negara membangun.

Kekayaan yang sangat besar didapati daripada industri minyak, sangat membantu permainan dan pembentukan kekuatan peranan dari keluarga kerajaan Saudi baik di dalam mahupun luar negeri. Wilayah ini dahulu merupakan kawasan perdagangan terutama di kawasan Hijaz antara Yaman-Makkah-Madinah-Damsyik dan Palestin. Pertanian dikenali ketika itu dengan ladang kurma dan gandum serta ladang yang menghasilkan daging dan susu dan olahannya. Pada masa sekarang digalakkan sistem pertanian bersepadu untuk meningkatkan hasil-hasil pertanian.

Perindustrian umumnya bertumpu pada sektor petroleum dan petrokimia terutamanya selepas penemuan sumber sumber minyak pada tarikh 3 Mac 1938. Arab Saudi memiliki khazanah petroleum terbukti kedua terbesar dunia serta pengeksport petroleum terbesar dunia. Selain itu, untuk mengatasi kesulitan sumber air selain bertumpu pada sumber air alam (oasis), industri desalinasi air laut telah ditubuhkan di bandar Jubail. Seiring dengan tumbuhnya ekonomi maka bandar-bandar menjadi tumbuh dan berkembang. Bandar-bandar yang terkenal di kawasan ini selain kota suci Makkah dan Madinah adalah Kota Riyadh sebagai ibu kota kerajaan, Dammam, Dhahran, Khafji, Jubail, Tabuk dan Jeddah.

Pelancongan di Arab Saudi lazimnya melibatkan ziarah jemaah haji dan umrah, tetapi sektor pelancongan lazim juga berkembang. Kira-kira 14.3 juta orang telah melawat negara ini pada 2012, menjadikan Arab Saudi sebagai negara ke-19 paling banyak dilawati. Berdasarkan kajian, kedua-dua pelancongan berasaskan agama serta lazim negara memiliki potensi untuk dibangunkan. Pada September 2019, pemerintah Arab Saudi telah mengumumkan rancangan pengeluaran visa pelancongan kepada para pelancong.
Pelancongan

thumb| Al Bahah, Arab Saudi
thumb|Hafar al-Batin, Arab Saudi
thumb|Haji (gelaran)|Haji Turki, melawat Arab Saudi untuk menunaikan [[umrah, dilihat di lembah Jabal Thawr. Sebahagian daripada pelancongan di Arab Saudi terdiri daripada jemaah yang melawat tapak suci untuk kepentingan bersejarah mereka dan bukannya sebarang kewajipan agama.]]

Arab Saudi ialah destinasi pelancongan kedua terbesar di Timur Tengah dengan lebih 16 juta pengunjung pada 2017. Walaupun kebanyakan pelancongan di Arab Saudi sebahagian besarnya masih melibatkan ziarah keagamaan, terdapat pertumbuhan dalam sektor pelancongan masa lapang. Memandangkan sektor pelancongan telah banyak dirangsang sejak akhir-akhir ini, sektor itu dijangka menjadi minyak putih untuk Arab Saudi. Ini terbukti kerana sektor pelancongan dijangka menjana $25 bilion pada 2019. Kawasan pelancongan yang berpotensi termasuk Pergunungan Hijaz dan Sarawat, menyelam Laut Merah dan beberapa runtuhan purba.

Menurut World Travel and Tourism Council (WTTC), pada 2018, Perjalanan dan pelancongan di Arab Saudi menambah 9% kepada jumlah ekonomi Kerajaan yang bernilai $65.2 bilion.

Tempat popular untuk dilawati di Arab Saudi ialah Makkah, Madinah, Mada'in Saleh, Yanbu, Tabuk, Jeddah, dan Riyadh.
Demografi

Anggaran jumlah penduduk Arab Saudi setakat 2013 ialah 26.9 juta orang, termasuk antara 5.5 juta ke 10 juta orang imigran bukan warganegara. 90% jumlah penduduk negara adalah Arab manakala selebihnya adalah orang Afro-Asia. Bahasa rasmi negara ialah bahasa Arab. Loghat-loghat utama masyarakat Arab Saudi termasuk dialek Hijaz (kira-kira 6 juta orang penutur), Najdi (kira-kira 8 juta orang penutur) dan Arab Teluk (kira-kira 200,000 orang penutur). Golongan ekspatriat juga menutur bahasa ibunda masing-masing seperti bahasa Tagalog, Urdu dan Indonesia. Rata-rata semua orang warganegara Arab Saudi dan secara rasminya, kesemua warganegara adalah beragama Islam. Aliran Islam utama negara ialah aliran Wahabi.
Agama

Islam adalah agama negara Arab Saudi. Kerajaan Arab Saudi telah dikritik kerana sekatannya terhadap kebebasan beragama. Undang-undang Arab Saudi menghendaki rakyatnya beragama Islam, dan, penyembahan awam oleh penganut agama selain Islam adalah dilarang. Mana-mana warga asing bukan Islam yang cuba memperoleh kewarganegaraan Arab Saudi mesti memeluk Islam. Selain itu, Hanbali adalah versi rasmi Islam Sunni dan pematuhan kepada mazhab lain adalah terhad. Menurut tinjauan pendapat dalam talian 2012 oleh WIN-Gallup International, 5% daripada 502 orang Arab Saudi yang ditinjau menyatakan mereka "atheis yang yakin".
Prasarana
Pendidikan

thumb|Kampus utama Universiti Al-Yamamah, sebuah universiti swasta di Riyadh.
Pendidikan di Arab Saudi adalah percuma dalam semua tahap. Kadar celik huruf penduduk Arab Saudi 97.1% bagi lelaki dan 92.71% bagi perempuan setakat 2017. Aliran persekolahan terdiri daripada peringkat rendah, pertengahan dan menengah. Kebanyakan kurikulum sekolah dalam setiap peringkat telah dikhususkan terhadap pendidikan Islam, dan para murid berpeluang untuk memilih aliran agama ataupun teknikal pada peringkat menengah. Kurikulum Arab Saudi juga diajar di madarasah, sekolah dan kelab yang mempunyai hubungan dengan Arab Saudi di seluruh dunia. Kelas-kelas pendidikan negara dipisahkan berdasarkan jantina, termasuk dalam pengajian tinggi.

Pengajian Islam lazim dalam pendidikan Arab Saudi termasuk hafazan Al-Qur'an, tafsir dan pemanfaatan prinsip-prinsip Islam dalam kehidupan. Pengajian ini juga diwajibkan dalam pendidikan tinggi negara. Para pengkritik menghujah bahawa kurikulum pendidikan Arab Saudi adalah terpengaruh dengan prinsip-prinsip Wahabi yang membawa kepada kebencian kepada orang bukan Islam serta Muslim bukan Wahabi, dan kekurangan pemupukan kemahiran teknikal demi alam pekerjaan yang berkesan. Sejak serangan 9/11, kerajaan Arab Saudi telah mula melakukan reformasi dalam sistem pendidikan seperti pelaksanaan projek Tatweer yang bertujuan untuk mengubah suai pendidikan negara menjadi sistem yang lebih moden.
Pengangkutan

Penggunaan kenderaan persendirian ringan adalah lazim dalam kalangan penduduk negara disebabkan oleh kemudahan pengangkutan awam yang terhad serta kekangan iklim yang terik. Arab Saudi memiliki jalan raya dengan panjang kira-kira 221,372 km termasuk 173,843 km jalan tak berturap setakat 2006. Pelabuhan-pelabuhan negara dibina di Laut Merah dan Teluk Parsi dengan pelabuhan terbesar terletak di Laut Merah. 214 buah lapangan wujud di Arab Saudi pada 2013 dan jarak landasan kereta api negara ialah 5,410 km pada 2016.
Kebudayaan

Arab Saudi memiliki tradisi turun-temurun yang terbit daripada tamadun Arab, dan faktor-faktor pengaruh utama budaya Arab Saudi termasuk warisan Islam dan Badwi serta peranan tradisi sebagai pusat perdagangan purba.
Masakan

Masakan Arab Saudi adalah serupa dengan masakan negara-negara Arab lain dan dipengaruhi oleh masakan-masakan kawasan jiran seperti Turki, Afrika, Parsi dan India serta menuruti konsep halal dan syarat-syarat pemakanan dalam Islam.
Nota dan rujukan
Pautan luar

* Panduan ke Arab Saudi


Kategori:Negara G20

Kategori:Liga Arab
Kategori:Negara di Asia
Kategori:Negara dan wilayah berbahasa Arab
Kategori:Pemerintahan beraja Islam
Kategori:Anggota Pertubuhan Kerjasama Islam
Kategori:Kerajaan