JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය

thumb|300px|රවුම් පින්සලයක් භාවිතා කරන සිත්තරෙක් දියසායම් භාවිතා කරමින් චිත්‍රකරණයෙහි යෙදෙමින්
දියසායම් යනු සිත්තම් ක්‍රමයකි. දියසායම් යනු වර්ණක යොදාගෙන නිපදවන චිත්‍ර මාධ්‍යයක් වුවද එයට ජලය එකතු කරගනිමින් අවශ්‍ය ලෙස සාදාගත යුතුය. සාම්ප්‍රධායිකව මෙන්ම සාමාන්‍යව දියසායම් සිතුවම් කඩදාසි මත ඉදිරිපත් කරයි. එසේම පැපිරස්, ප්ලාස්ටික්, මෙවලම් හෝ ලෙදර්, රෙදි, ලී, කැන්වස් වැනි මාධ්‍ය මතද දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය ඉදිරිපත් කරයි. පෙරදිග ආසියාවේ දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය පින්සල්කරණය සමග ද සම්බන්ධව ඇති අතර චීනයේ සහ ජපානයේ චිත්‍ර ක්‍රමයේදී භාවිතාවන ප්‍රධානතම මාධ්‍ය වන්නේද මෙම දියසායම්ය. ඉන්දියාව, ඉතියෝපියාව සහ අනෙක් බොහෝ රටවලද ඉතා දිගු ඉතිහාසයකට මෙම ක්‍රමය නෑකම් කියයි. එසේම චීනයේ සාම්ප්‍රධායික ඇඟිලි සලකුණු චිත්‍ර ශිල්පයේද ප්‍රධාන මාධ්‍ය වන්නේ මෙම දියසායම් මාධ්‍යයයි.
සිතුවම්කරණය-ප්‍රදීපනය (රූප)

“කරවාගියෝගේ” "The Calling of Matthew" කෘතියෙන් උපුටා ගත් විස්තරයකි. තනි ආලෝක ප්‍රභවයකින් සෙවණැලි හෙළීම සිදු කළ හැකි අතර එමගින් ආකෘතියේ ඕනෑම විචලනයක් අවධාරණය කර ගත හැක.
කිසියම් චිත්‍රයක හෝ සිතුවමක විෂය වස්තුව ප්‍රදීපනය එහි සෞන්දර්යාත්මක බව ඇති කරන ප්‍රධාන මූලයයි. එය ඇති කිරීමට උපකාරීවන අභ්‍යන්තරික ක්‍රියාකාරිත්වය වන “ආලෝකය හා සෙවණැලි” යනු කලාකරුවෙකු සතු වටිනාම ආයුධයි. නිර්මාණය තුළ ආලෝක ප්‍රභව ස්ථානගත කිරීම කරන ආකාරය මත එම නිර්මාණය ලබා දෙන පණිවිඩයේ ද වෙනස්කම් සිදු වේ. යම් පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණක ඇති රැළි ඉවත්කර ගැනීමට බහු ආලෝක ප්‍රභවයන් යොදා ගැනීම මගින් තාක්ෂණිකව එම පුද්ගලයාට තරුණ පෙණුමක් ලැබේ. තවද, ඉතා රළු දිවා එළියක් වැනි තනි ආලෝක ප්‍රභවයක් මගින් ඕනෑම මතුපිටක් හෝ හැඩහුරුකමක් මනාව පිළිබිඹුකර දැක්විය හැක.
පරිගණක ආශ්‍රිත ග්‍රැෆික් සහ දර්ශන ඡායාරූප අලංකරණ ක්‍රියාවලියේ වැදගත් සංකල්පයක් වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Illumination_%28image%29
සෙලියුකස් සමග ගැටුම් හා මිත්‍ර වීම් (කි පූ 305)

සෙලියුකස් i නිකේටර්ගේ රිදි කාසිය, මෙහු චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්යය සමග සටන් වැදුනු අතර පසුව ඔහු සමග මිත්‍ර වන ලදී.

ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයාගේ පෙර පැවති අධිරාජ්‍යයේ ආසියානු කොටසේ මෙසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයා වු සෙලියුකස් I නිකේටර් විසින් ‍බැක්ට්‍ර්යා හා ඉන්දුස් වැනි ඉතා ඈත පිහිටි නැගෙනහිර දිග භූමි ප්‍රදේශ ආක්‍රමණය කළ ඔහුගේ පාලනය යටතට ගන්නා ලදී. (ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය, සිරියානු යුද්ධ 55) කි පූ305 හි ඔහු චන්ද්‍ර ගුප්ත සමග ගිවිසුමකට එළඹෙන ලදී.

“අවිආයුධ වලින් බලසම්පන්න හා කවුන්සිලයෙන් අනුනයිනි වු ඔහු මෙසපොතේමියා, ආමේනියා, සෙලියුසිඩ් කැපඩොස්යා, පර්සිස්, පාතියා, බැකට්‍රියා, අරාබිය, ටපවුරියා, සොද්දියා, ඇරකොසියා, හිල්කානියා හා හින්දුස් ගඟ වැනි ‍ඈත පිහිටි අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් යටත් කර ගෙන සිටි අනෙක් ප්‍රදේශද අයත් කරගන්නා ලදී. එම නිසා ඔහුගේ සීමා අලෙක්සැන්ඩ්‍ර අධිරාජ්‍යයාගෙන් පසු වඩාත් විශිෂ්ඨතම ඒවා විය. ප්‍රිගියා සිට ඉන්දුස් දක්වා වු සියළු ප්‍රදේශ සෙලිකස්ට අයත් විය.” ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය සිරියානු යුද්ධ 555

ගැටුමකට කිසිදු හේතුවක් නොතිබුණත් ඔහු විසින් යම් භූමියක් අත්පත් කර ගැනීම‍ට අසමත් වු විට ඉන්දියානු අධිරාජ්‍යයන්ට එරෙහිව දුබලව කටයුතු කළ බව පැහැදිලි ඇති අතර ඔහුගේ වු භූමි ප්‍රදේශද භාර දීමට සිදු විය. කෙසේ නමුත් කි පූ305 හිදි සෙලිකස් හා චන්ද්‍රගුප්ත ගිවිසුමකට එළඹෙන ලද අතර ස්ට්‍රබූට අනුව සෙලිකස් විසින් දකුණු දිග ඇෆ්ගනිස්ථානය හා පර්සියාවේ කොටස් ඇතුළත්ව භූමි ප්‍රදේශ ගණනාවක් චන්ද්‍ර ගුප්තට පවරා දෙන ලදී.තවද යුධ අලින් 500 දෙනෙකු(ඇතැම් මූලාශ්‍ර වල ඇතුන් 5දෙනෙකු බව දැක්වේ) හා යුධමය වත්කම් හිමිය.තවද නිකේටර්ගේ දියණිය‍ චන්ද්‍ර ගුප්ත රජුට විවාහ කර දීමද මෞර්ය රාජ සභාවට මෙගස්තිනීස් නම් ග්‍රීක තානාපතිවරයා පත් කර එවීමද සිදු විය
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Maurya_Empire#Conflict_and_alliance_with_Seleucus_.28305_BCE.29
ශ්‍රී ලංකාවේ ද්‍රවිඩ කුල ක්‍රමය

උඩරට ද්‍රවිඩ ජනයා අතර කුල ක්‍රමය
ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති ද්‍රවිඩ ජනයා නැතහොත් උඩරට ද්‍රවිඩයින් මෙහි එන ලද්දේ කම්කරුවන් වශයෙනි. මොවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ පහත් කුල වලට අයත් වූහ. දකුණු ඉන්දීය කුල වර්ග වලින් යුත් අය මෙහි පැමිණියහ.

ඔවුන්ගේ කුලය ගොඩ නැගී ඇති පිළිවෙල තමිල් නාඩුවේ ගමක ගැමි ප්‍රතිරූපණය කරයි. ඉහල කුල වල අය යැයි සැළකෙන ඔරවර්, කල්ලාර්, අගමුදලියාර්, සහ වෙල්ලාලර් කුල වල අය ලයින් කාමර වලින් පළමු පේළිය අයිතිකර ගත්හ. ඔවුහු තරමක් උසස් යැයි සම්මත කර්මාන්ත ශාලවේ වැඩ සහ තේ ඇඹරීම වැනි කාර්යයන් කළහ. ඔවුහු සුළු සේවකයින් ලෙසද වැඩ කලහ. ඔවුන් කම්කරු පන්තියට අයත් වුවද , කොන්දොස්තර, ටී මේකර්, කන්කානම්වරු සහ වැඩ පරීක්ෂක වරු ආදීනට වඩා බලගතු වුහ.

පහත් කුල වලට අයත් යැයි සැළකුණු කම්කරුවන් ජීවත් වුයේ ප්‍රධාන මධස්ථානයට ඈතිනි ඔවුන‍්ගේ වාසස්ථාන පහළ ලැයිම් ලෙස හදුන්වන ලදී. මෙම කණ්ඩායමට පල්ලාර්, පරෛයාර්, සක්කිලියාර්වරු යන රෙදි පිරුවට දෙන්නන් වෘත්තියෙන් පහළම මට්ටමේ අයයි. ඉන්දීය ද්‍රවිඩයන් සිංහල ද්‍රවිඩයන් බවට හරවන තෙක් එහිම ජීවත් විය.

සිංහල නොවන අය සහ දෙමළ කුල
බරතකුල සහ කොළඹ මහට්ටි වශයෙන් තවත් සමාජ කණ්ඩායම් වූහ. ඔවුන් කුලය වැනි වූ - ස්වකීය වර්ණනා සමග පමණක් විවාහ වීමේ පිලිවෙතක් ගෙන ගිය අය වූ අතර ඔවුන් සිංහල හෝ දෙමළ යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. මෙම දෙපාර්ශවයේම අය දකුණු ඉන්දීය සංක්‍රමණිකයින් සමග පැමිණිනු අය වුහ. ඉන්දීය උසස් කුල සම්භවයක් ඇති අයගෙනුත් ඉහළම කුලයේ අය ලෙස සැලකුයේ “මර්වර්” වරුන්ය.

කුල ක්‍රමයට එරෙහිව ජනවර්ගයේ වැදගත්කම
මෑතක් දක්වා කුලය යන සාධකය ජන වර්ගයට වඩා වැදගත් ලෙස සැලකින. යටත් විජිත නිලධාරීන් විසින් ගොවිගම කුලය “වෙල්ලාල” පරිද්දෙන් පන්තිගත කරන ලදී. යුරෝපා - ආසියා සම්මිශ්‍රනයෙන් පැවත එන්නවුන්ද (Eurasians) සහ දකුනු ඉන්දීය චට්නිවරුද දකුණේ සිංහල ගොවිගම කුලයට අනුගත වූහ. කුලයන් අතර විවාහය සාමාන්‍ය කරුණක් විය. ඉතා ඉහළ පංතියේ නොහොත් පළමු පන්තියේ “ගොවීනට පවුල්” ලෙස හැදිනු වුනු අය (සුපිරි යටත් විජිතවාදී රජයේ ඉහළ නිළයන්) පැවත ආවේ ගොවිගම පිරීමීන්ගෙන් සහ යුරෝපීය කාන්තාවන්ගේ සම්මිශ්‍රණයෙනි.

ආගම හා කුලය
දෙමළ කුල ක්‍රමයේදී එම කුල ක්‍රම පැවතීමට ආගමික සිරිත් විරිත්ද උත්තේජනයක් සැපයුවේය. වැඩවසම් යුගයේදී පහත් කුල වල අයට පුජ්‍ය ස්ථාන වලට‍ ඇතුලු වීමට අවසර නොලැබිණි. මෙවැනි තහනම් කිරීම් බෞද්ධ සිරිත් විරිත් වල නොතිබුණි. මන්ත්‍ර ගුරුකම් කරන්නවුන් , ලෙඩ රෝග සුවකරන්නන් අනවින කපන්නන්, සුනියම් රුවන්, තොවිල් නටන්නන් අයත් වුයේ බෙරවාදනය කරන “බෙරව” කුලයටයි.

ගොවිගම නොවන කුල වල අයට පැවිදි වීම සදහා 19 වන සියවසේදී අමරපුර - රාමඤ්ඤ නිකායයන් ආරම්භ කෙරුනි. මෙය සියම් නිකායට එරෙහි වීමකි. සියම් නිකාය ඇරඹි 18 වන සියවසේදී එය ආරම්භ කර දශක කිහිපයක් ඇවෑමෙන් එම නිකාය ගොවිගම කුයේ අයට පමණක් වෙන් කෙරිනි. 1960 වසරේ අග භාගයේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ උතුරු පෙදෙසේ “ කෝවිල් අරගල” කිහිපයක් ඇති විය. මෙහිදි සිදු වුයේ පහත් යැයි සම්මත කුල වල අය කුමකටද කෝවිල් වලට ඇතුල් වීමට අයිතියක් තිබේ යයි කියමින් බලෙන් ඒවා තුලට ඇතුළු වීමයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Caste_system_in_Sri_Lanka#Castes_amongst_Hill_Country_Tamils
ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරු සහ යටත් විජිත වාදය

ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරු සහ යටත් විජිත වාදය
16 වැනි සියවසේ සිට ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරු සහ පෘතුගිසීන්, ලන්දේසීන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත වාදය උත්සාහ කළේ ලාංකිකයින් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැර වීමයි. මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි සහ ක්‍රිස්තියානි පුජකවරු අතර ඇති වු පානදුරාවාදයේ ප්‍රතිඵල වලින් ලැබු ප්‍රබෝදයෙන් ද ඇමරිකාව ජාතික බෞද්ධයෙකුවූ හෙන්රි ස්ටල් ඕල්කට් තුමාගේ අනුග්‍රහය ලැබීමෙන්ද 19 වැනි සියවසේ අග කාලයේදී ජමණ ජාතික බෞද්ධ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ විය.

ජාතික බෞද්ධ ව්‍යාපාරයක්
බෞද්ධ භික්ෂුන් ගේ බෙදීම්
බෞද්ධ භික්ෂු සමාජයේ බෙදීම්
ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂු සමාජයේ “නිකාය” නම් වු ශාඛා කිහිපයකට බෙදී තිබේ. ප්‍රධාන නිකායන් තුනකි.
1. සියම් නිකාය - 18 වැනි සියවසේ ආරම්භ වුනි. ඒ වන විට තිබු .... සමාජය පිරිහී තිබුණු බව වටහා ගෙන එය පිරිසිදු කිරීම සදහා තායි හිමි නමක් විසින් ආරම්භ කරන ලදී.
2. අමරපුර නිකාය - 1800 දී මියන්මාර් උපසම්පදා ලබාගෙන ආරම්භ කරන ලදී. (higher ordination - උපසම්පදාව)
3. රාමඤ්ඤ නිකාය - 1864 දී අඹගහ වත්තේ සරණංකර හිමි විසින් ආරම්භ කරන දී.

මෙම ප්‍රධාන නිකායන් තුන තුල වෙනස් විවිධ ශාඛාවන් ඇත. මෙයින් සමහරක් කුලය මුල් කරගෙනය එහෙත් ධර්ම කරුණු සම්බන්ධයෙන් වෙනස්කම් ඇත.

en:Buddhism in Sri Lanka#Christian missionaries and colonialism
ද්‍රවිඩයන්

ද්‍රවිඩයන්


විජය සමග පැමිණ සිංහලයන් මෙහි එන්නට අවුරුදු දහස් ගණනක් පෙර සිට ද්‍රවිඩයන් මෙම දිවයිනෙහි ජීවත්වු නමුදු සිංහල වංශකථාකරුවන් ඔවුන් ගැන සඳහන් කරන්නේ ඔවුන් ‘මනුෂ්‍යයින් නොවන’ පිරිසක් ලෙසටයි. උතුරෙන් සංක්‍රමණ පීඩනයක් සහ ද්‍රවිඩයින්ගේ බලය වැඩිවීමත් පසු කලෙක දිවයිනේ ආක්‍රමණ සදහා මුල්විය. වර්තමානයේ කුඩා ජනාවාස වු කදිරවේලු සහ පොම්පරිප්පු (පොන්පරිප්පි යන්නෙහි තේරුම ‘තමිර බර්නි’ යන්නයි- දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩුවේ ගගකි) ආචාර්ය කාර්තිගේසු ඉන්ද්‍රපාල විසින් විස්තර කරනු ලබන්නේ හුදෙක් ‘හුදකලා ජනාවාස’ යනුවෙනි.

සේන සහ ගුත්තික පළමු දෙමළ පාලකයෝ වුහ.(ක්‍රි.පු.2වන සියවස) මහාවංශයේ කෙරෙන සදහනක් හැරුණු විට ඔවුන් ගැන වෙනත් සාක්ෂි නොමැත. තහවුරු කිරීමට වෙනත් සාක්ෂි නොමැති මෙවැනි සදහන් කිරීම් පමණක් විශාල ප්‍රමාණයකින් මහාවං‍ශයේ දක්නට ඇත. දකුණේ දෙමළ නම් සිංහල බවට හැරීමෙනුත් සිංහල නම් දෙමළ නම් ලෙස පරිවර්තනය වීමෙනුත් (විශේෂයෙන් 12 වන සියවසෙන් පසු) සිංහල - දෙමළ ජනතාවන් එකට මිශ්‍ර වී පැවතුණු බව පැහැදිලි වේ. (ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන බලන්න)

කාම්බෝජවරු

මෙම ජනවාර්ගික කණ්ඩයාම් කීපයක් අතරින් කබෝජා (කම්බෝජා හෝ කම්බෝජිය)වරු ගැන පුරාණ සටහන් 7ක 8ක දක්නට ලැබේ. ඒවායේ ‘දමේද’ යන්න හතර වරක් සදහන් වේ. ‘මිලේච’ යන්න දෙවරක්ද , මුරිද් , මෙරයා සහ ජාවක එක් වරක් පමණක්ද සදහන් වේ. 4 වැනි සියවසට අයත් සිහලවත්ථු නම් පාල ලේඛණයද රුහුණේ ජීවත් වන කම්බෝජාවරු නම් ජන පිරිසක් ගැන සදහන් වේ. මෙම ලේඛණයේ මෙත්තයිය වත්ථු නැමැති 3වැනි කථාවෙන් ‘මලෙයියා’ නම් වැඩිහිටයෙක් තම්බපන්නි දිවයිනේ රෝහණ පළාතේ , කම්බෝජ ගමෙහි ජීවත් වු බව හෙළිවෙයි. තවත් කරුණ ක් නම් , වයඹ සිටි කම්බෝජවරුන්ගේ අසල්වැසි නිවැසියන් වු යෝන හෙවත් යවනයින් (ග්‍රීකයෝ) ගේ ජනාවාසද , අනුරාධපුරයේ පණ්ඩුකාභය නම් ස්ථානයේ තිබුණ බවට පුරාණ සාක්ෂියක් මහාවංශයේ තිබෙන බවයි.

කාම්බෝජවරු ක්‍රියාකරී ලෙස වෙළද කටයුතු වල යෙදුනු බව ‘ප්‍රධාන කාම්බෝජ වෙළද සංගමය’ (කබොජිය මහප්‍රගියන) සහ ‘කාම්බෝජ සංඝ’ (ගොට - කබොජි(ය) න)යනාදී වශයෙන් තිබෙන පුරාණ විස්තර වලින් පැහැදිලි වේ. විද්වතුන් මෙම ශිලා ලේඛණගත සටහන් ක්‍රි.පු. 3වන සියවසේ (‍හෝ ඊටත් පෙර) ඒවා ලෙස දින වකවානු නියම කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහණයෙන් ආර්ය භාෂා කථා කරන අය බොහෝ විට වයඹ කාම්බෝජයෙන් ද කොටසක් ශක (මුරින්ද) සහ යවන ජනපද වලින්ද පැවත එන බව මෙයින් අදහස් වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Dravidians
අභාවය සහ ඊළග රාජ්‍ය ව්‍යාප්තිය.

දුටුගැමුණු ඔහුගේ ආදරණිය නිර්මාණය වු රුවන් වැලි සෑය නිම කරන තෙක් ජීවත් නොවීය. එහි හුණු බදාම වැඩ නිම වන්නටත් පෙර ඔහු මියගියේය. මහාවංශය ඔහුගේ අභාවය ගැන කීමට සම්පුර්ණ පරිච්ජේදයක් වෙන් කර ඇත. එහි මරණාසන්න රජු දෝල‍ාවක හිදුවා එතෙක් නිම නොකල රුවන්වැලි ස්ථුපය අසලට ගෙන ආ සංවේදී පුවත විස්තර කර තිබේ. එහිදී රජුගේ සගයෙකු වු (ඒ වන විට භෞද්ධ භික්ෂුවක්ව සිටි) ථෙරපුත්ථාභය හමුවිය. මරණය ගැන කෙරුණු සාකච්ඡාවකින් පසු රජු ස්වර්ගස්ථ විය. ඒ වහාම ඔහු තුසිත දෙව් ලොවෙහි පුනරුප්පත්තිය ලැබුවේය.

ඔහුගේ මරණය ගැන තිබෙන සාමාන්‍ය ජන කථාවක සදහන් වන්නේ රජු මිය යාමට ආසන්න අවස්ථාවේ ඔහුගේ සිත සතුටු කිරීම පිණිස රුවන්වැලි සෑයේ වැඩ අවසාන වී ඇතැයි දක්වන ලදී. එලෙස ඒ සැලසුම් වැරදි ගියේය. වැඩ අවසාන කර ඇති චෛත්‍ය තමන්ට පෙන්වන්නැයි රජු ඉල්ලා සිටියේය. ඔහුගේ සහොදරයා වු තිස්ස කළේ සම්පුර්ණ චෛත්‍යයම නිම කර ඇති බව ඇග වෙන්නට සුදු රෙදි වලින් වැසිමයි. වියපත් රජුගේ ඇස් පෙනීම දුර්වලව තිබු බැවින් එහි වෙනසක් ඔහු නොදුටුවේය. ථුපයේ වැඩ අවසාන යැයි යන සිතුවිල්ලෙන් යුතුව ඔහු මිය ගියේය.

ඔහුගේ මරණයෙන් අනතුරුව ඒ වන විට රාජ්‍ය අහිමි කර තිබු සාලිය කුමාරයා නොව රජුගේ සහෝදරයා වු සද්දා තිස්ස රජතුමා පත්විය.

දුටුගැමුණු රජු සමහර විට මුළු ලංකාවටම තම අණසකට ගෙන එක්සේසත් කල පළමු වැන්නාවිය හැක. මහා වංශයේ වෙනත් අරමුණක් වුයේ ඔහුගේ කථාව සමග ඔහුට ‘මහාවංශයේ විරගා’ යන විරුදාවලිය ලබා දීමයි. ඔහුගේ පුරාවෘත්ත ප්‍රතිරෑප සිංහල පුරා කථා සංග්‍රහ වල ඇති බවට පෙනේ.

රජරට සිංහල බෞද්ධ සිංහල රාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගයක් ලෙස දුටුගැමුණු යුගය දැකිය හැක. අනුරාධපුරයේ රජු වශයෙන් ඔහු රාජ්‍ය උරුම කම් නොකී විදේශීය රජෙකු (යහපත් රජෙකු වුවුත්) නෙරපා දැම්මා පමණක් නොව බෞද්ධ ආයතන සංවර්ධනය කිරීම පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වටිනාකමක් ඇති විශාල ගොඩනැගිලි තැනීම සම්බන්ධ යෙනුත් වගකිව යුත්තා විය. රුවන්වැලි සෑය හා මිරිස වැටිය වැනි නිමැවුම් රාශියක් අදද පුජනීය ස්ථාන ලෙසින් සැලකුම් ලබයි.

ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවට නැව් දෙකක් තිබේ. ඒ SLNS එළාර සහ SLNS රුහුණු යනුවෙනි. දුටුගැමුණු පාලන සමය සම්බන්ධ කරමින් ඒ නම් තබා ඇත.
චිත්‍රක නිර්මාණකරු

චිත්‍රක නිර්මාණ කරුවෙකු යනු රූප එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම් සිදු කරන, මුද්‍රණාක්ෂර විද්‍යාව හෝ චලන චිත්‍රක යොදා ගනිමින් නිර්මාණකරණයේ යෙදෙන චිත්‍රක නිර්මාණකරණය සහ චිත්‍ර කලාව තුළ සිටින වෘත්තිකයෙකි. චිත්‍රක නිර්මාපකයෙකු ප්‍රාථමිකව ප්‍රකාශයන්ට, මුද්‍රණයට හෝ විද්‍යූත් මාධ්‍ය වෙත චිත්‍රක නිර්මාණ කරන අතර විශේෂ කුඩා පොත් සහ වෙළඳ ප්‍රචාරණය නිර්මාණයෙහි විශේෂිතය. අකුරු සැකසීම, සන්නිදර්ශනය සහ වෙබ් නිර්මාණය වැනි කටයුතුවල ද විශාල වගකීමක් සතු වෘත්තිකයෙකු ලෙස චිත්‍රක නිර්මාණකරු හඳුන්වයි. එහෙත් මෙම විශේෂඥයන් විවිධාකාරයෙන් චිත්‍රක නිර්මාණය සම්බන්ධ වෘත්තීන්හි නිරත වේ. නිර්මාණකරුවෙකුගේ ප්‍රධාන වගකීම වන්නේ සෞන්දර්යාත්මක සහ ප්‍රවේශාත්මක ලෙස තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමයි.
ක්‍රිස්තියානි සංගීතය

ක්‍රිස්තියානි සංගීතය යනු පුද්ගලයෙකු හෝ යම් පිරිසක් සතු ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට අනුකූල ජීවන ක්‍රමය පිළිබඳ අදහස් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා ලියන ලද සංගීත කොටස් වේ. (මෙය ඇතැම්විට ප්‍රසංශනාත්මක නැතහොත් වන්දනීය සංගීතය ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඇතැම් විට දිව්‍යමය සංගීතය ලෙසද හැඳින්වේ. ) මෙය පොදු අනාගමික සංගීතයට විකල්පයක් ලෙස ද භාවිතා වේ.

සංගීතය අනෙක් සියළු කොටස් මෙන්ම ක්‍රිස්තියානි සංගීතයද සංස්කෘතිය සහ සමාජ වටපිටාව අනුව නිර්මාණය , ඉදිරිපත් කිරිම් , වැදගත්කම සහ අරුත ආදී ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ විවිධ වෙනස්කම් පෙන්වයි. වෙළඳ කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකි විනෝදාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස , ආගමික හෝ වෙනත් උත්සව අරභයා නැතහොත් සෞන්දර්යාත්මක වින්දනය සඳහා ආදී ලෙස විවිධ හේතු මුල් කොටගෙන ක්‍රිස්තියානි සංගීත නිර්මාණයන් එළි දැක්වේ. කෙසේ නමුත් බොහෝ විට දෙවියන් සහ / හෝ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ වන්දනාමාන කිරීම සහ පැසසීම ක්‍රස්තියානි සංගීතයේ පොදු මාතෘකාවක් වේ.
ක්‍රිස්තියානි සංගීතය - ප්‍රභේද සහ උප ‍ප්‍රභේද

ක්‍රිස්තියානි සංගීතය ප්‍රභේද සහ උප ප්‍රභේද කිහිපයකට වෙන් කල හැක. නමුත් බොහෝ විට ඒවා අතර බෙදීම සහ සම්බන්ධතාවයන් සියුම් ආකාරයක් ගනී. ඇතැම් විට මෙය පුද්ගලික අර්ථ දැක්වීම් අනුව වෙනස් වන අතර ඇතැම් විට විවාදයට ‍ද හේතු වේ. අනෙකුත් සංගීත ආකාර මෙන්ම මෙම ප්‍රභේදයන් ද ක්‍රමවේදය, විලාසිතාව, අන්තර්ගතය, මාතෘකාව සහ භූ‍ගෝලීය මූලාරම්භය අනුව වෙන්කර හඳුනාගත හැක. අතීතයේ පටන් පවතින කාණ්ඩ සහ ප්‍රභේද අතරට භක්ති ගීත, පල්ලියේ ගීතිකා, ස්තෝත්ර ගීතිකා, කාණ්ඩ යුගලක් භාවිතයෙන් ගායනා කරන ගීත, නූතන ක්‍රිස්තියානි සංගීතය, දක්ෂිණ ශුභාරංචිය සහ නූතන නාගරික ශුභාරංචිය අයත් වේ. ක්‍රිස්තියානි සංගීතයේ නිශ්චිත උප ප්‍රභේද අතරට Progressive Southern Gospel, ක්‍රිස්තියානි ගැමි සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි පොප් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි රොක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි Metal සංගීතය (Christian Metalcore සංගීතය ද ඇතුලුව), ක්‍රිස්තියානි පන්ක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි Alternative රොක් සංගීතය, ක්‍රිස්තියානි හිප්හොප් සංගීතය (ක්‍රිස්තියානි රැප් සංගීතය ද ඇතුළුව) , Jubilee Quartet සහ පුජා ගීතිකා සංගීතය අයත් වේ.
යුගල සංගීතය (Duet)

thumb|හෙන්ඩ්‍රික් ට බෘගන් විසින් නිර්මාණය කළ යුගල සංගීත කොටසක්.


ඉදිරිපත් කරන්නන් යුගලක් වෙනුවෙන් සකස් කළ සංගීතය යුගල සංගීතය නම් වේ. සම්භාව්‍ය සංගීතයේ දී බොහෝ විට මෙම යෙදුම ගායකයන් හෝ පියානෝ වාදකයන් යුගලක් සඳහා රචනා කළ සංගීතය හැඳින්වීමට භාවිතා වේ. මේ හැරුණු විට වෙනත් සංගීත භාණ්ඩ යුගලක් භාවිතයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන සංගීතය හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් Duo නම් පදය බහුලව භාවිතා වේ. එකම පියානෝවක් භාවිතයෙන් එක්ව ඉදිරිපත් කිරීම් කරනු ලබන පියානෝ වාදකයින් දෙදෙනෙකුගේ ඉදිරිපත් කිරීමක් ඉංග්‍රීසි බසින් Piano Duet (පියානෝ යුගල සංගීතය) හෝ Piano four hands ලෙස හැඳින්වේ. පියානෝ යුගලක් භාවිතයෙන් එකවිට පියානෝ වාදකයන් යුගලක් එක්ව කරන ඉදිරිපත් කිරීම Piano Duo ලෙස හැඳින්වේ.

Duet නම් ඉංග්‍රීසි පදය ඇතැම් විට යුගලක් වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීම යන අර්ථය ඇතිව ද ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ දී යෙදේ. එවිට එය ක්‍රියාපදයක ස්වභාවය ගනී. තවද වාචික භාවිතයේ දී Duet යන පදය යුගල ඉදිරිපත් කිරීමක් සිදු කරන ශිල්පීන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ. මේ හැරුණු විට මෙම පදය ඇතැම් විට පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු විසින් සිදු කරන සංගීතමය නොවන ක්‍රියාවන් හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ.

පුනරුද යුගයේ සංගීතයේ දී ඉගැන්වීම් ක්‍රමයක් ලෙස විශේෂයෙන් භාවිත වූ ගුරුවරයා සහ ගෝලයා එක්ව ඉදිරිපත් කරන යුගල සංගීත නිර්මාණය Bicinium ලෙස හැඳින් වුණි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Duet
මධ්‍ය කාලීන සංගීතය

මුල් කාලය
මධ්‍ය කාලීන (1500-1400)
පුනර්ජීවය යුගය (1400-1600)

පොදු ව්‍යවහාරය
බැරොක් (1600-1760)
ශාස්ත්‍රීය- (සම්භාවනීය) (1730-1820)
රොමැන්ටික් (1815-1910)

නවීන හා සමකාලීන
20 වෙනි ශතවර්ෂයේ සම්භාවනීය (1900 - 2000)
සමකාලීන සම්භාවනීය (1975-වර්තමානය)


මධ්‍යකාලීන සංගීතය යන්නට මධ්‍යකාලීන යුගයේ රචිත යුරෝපීය සංගීතය ඇතුලත් වේ. මෙම යුගය රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ ඇද වැටීමත් සමග ආරම්භ වන අතර පහලොස් වෙනි ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදි පමණ අවසාන වෙයි. මධ්යගත යුගයේ අවසානය සහ පුනර්ජීවන යුගයේ ආරම්භය නියම කිරීම ඇත්තෙන්ම හිතුවක්කාර ක්රියාවකි. මෙහිදි 1400 වර්ෂයේ යොදා ඇත.
නූතන පොප් රැප් සංගීතය

පොප් රැප් සංගීතය මේ වන විට සරළ වශයෙන් පොප් සංගීතමය ආභාෂය සහිත රැප් සංගීතය ලෙස හදුනාගත හැක. මෙහිදි සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් රළු ස්වභාවයක් ගන්නා හිපොප් සංගීත අංගයන් වඩාත් මට සිලුටු තත්වයට පත්කර ඇත. මෙමගින් වෙනත් සංගීත ආකාර වල සිට මෙම සංගීතය වෙත යොමු වන්නන්ට වඩාත් මිත්‍රශීලි ස්වභාවයක් නිර්මාණය කර ඇත. 2000 වසර ආරම්භයේ පටන් බොහෝ රැප් ශිල්පීන් (උදා - Cash Money Records සහ Hot Boys) රථ වාහන, ඇදුම් පැළදුම්, මුදල්, ආභරණ වැනි ද්‍රව්‍යමය දෑ සහ රාගික ජයග්‍රහණ පිළිබද සිය පදමාලා තුළට ඇතුළත් කිරීම ආරම්භ කළේය. මෙය වර්ථමානයේදී පොප් රැප් සංගීතයේ වඩාත් ප්‍රචලිත ආකාරයක් ලෙස සැල‍කෙන අතර මේ දක්වා ද භාවිතයේ පවතියි.(චින්ගිගේ Dem Jeans, හියුස්ගේ Pop Lock & Drop It, නෙලීගේ Hot in Here, නිටීගේ Nasty Girl)

රික් රොස්, ලිල් වේන් සහ යන්ග් ජීසි වැනි ශිල්පීන් Hardcore, Gangsta සහ Pop Rep සංගීතාකාර අතර ඇති සීමාවන් බිදහෙලීම ආරම්භ කොට ඇත. මොවුන්ගේ නිර්මාණ සදහා විකාශනයන් තුළ විශාල කාලයක් හිමි වන අතර ඔවුන්ට විශාල රසිකයන් සංඛ්‍යාවක් ද ඇත. නමුත් ඔවුන් නුසුදුසු ආකාර දිවුරීම් සහ මත්ද්‍රව්‍ය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබද ‍රැප් කොටස් සිය නිර්මාණ තුළ භාවිතා කරති. මේ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් වඩාත් සාම්ප්‍රදායික Hardcore රැප් ශිල්පීන් වන N.W.A සහ Wu – Tang Clan වැනි ශිල්පීන් සමාන වේ.
සංගීත භාණ්ඩ - ඉලෙක්ට්‍රොනික ඕගන්

1930 පටන් පයිප් ඕගන වලට සමාන ලෙස ක්‍රියාකරමින් ඒවාට සමාන ශබ්ද නිපදවිය හැකි නල රහිත විද්‍යුත් උපාංග ලබාගත හැකිවිය. මේවායින් බොහොමයක් ආගමික සිද්ධස්ථාන සහ අනෙකුත් පයිප් ඕගන යක අවශ්‍යතාවය සහිත පාරිභෝගිකයින් මිළට ගන්නා ලදී. ඒ හැරුණු විට වෘත්තීය මෙන්ම නවක සංගීතඥයින් මේවා මිළයට ගත් අතර බොහෝ විට ඔවුන්ට පයිප් ඕගනයක් යනු මිළට ගත නොහැකි උපකරණයක් විය. මෙම නව විද්‍යුත් ඕගන සාපේක්ෂව ඒවාට අනුරූප පයිප් උපාංගවලට වඩා කුඩා එමෙන්ම ලාභදායී ඒවා වූ අතර පහසුවෙන් එහා මෙහා රැගෙන යා හැකි ඒවාද විය. මේවා නිර්මාණය වීමත් සමග පුද්ගලික නිවාස,නර්තන සංගීත කණ්ඩායම් ආදී නව පරිසරයන් වෙත ඕගනය ව්‍යාප්ත වූ අතර මේවන විට ඉපියන් භාවිතාවන ඕගන සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට මේවා සමත්ව ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Organ_%28music%29#Electronic_organs
එකෝඩියන්

වර්ගීකරණය

ෆ්‍රී - රීඩ් භාණ්ඩයකි.
වාදන පරාසය

වාද්‍ය භාණ්ඩයේ ස්වර වින්‍යාසයට අනුව වේ.
සමාන වෙනත් වාද්‍ය භාණ්ඩ

· බැන්ඩොනියන්

· බයන්

· කොන්ස්ර්ටිනා

· ෆ්ලුටිනා

· හාර්මෝනියම්

· රීඩ් ඕගන්

· ට්‍රිකිටික්සා
සංගීතඥයින්

· ඇකෝඩියන් වාදකයින්ගේ ලේඛණය

· ප්‍රසිද්ධ ඇකෝඩියන් වාදකයින්


ඇකෝඩියන් වාද්‍ය භාණ්ඩය යනු වායු මල්ලක් මිරීකීමෙන් හා දිග හැරීමෙන් ක්‍රියාත්මක වන උපකරණයකි. එහි ඇති යතුරු හෝ බොත්තම් එබීමෙන් වායුව නිකුත් වීමට සලස්වා තත් කම්පනය කිරීමෙන් නාදය නිපදවනු ලැබේ. මෙම භාණ්ඩ ලෝකයේ පුරා ව්‍යාප්ත වී ඇති සංගීත භාණ්ඩයකි. විශේෂයෙන් කොලොම්බියාව, උතුරු ඇමෙරිකාව, බ්‍රසීලය හා ප්‍රංශය යන රටවල ජනප්‍රියව පවති. ප්‍රංශයේ මෙම භාණ්ඩයට ඇති ජනප්‍රියතාවය හේතු කොට ගෙන එහි නාදයට එම රටේ අනන්‍යතාවයක් තිබේ.
බටනලාව

right|thumb|320px|බටනලා

and other flutes]]
රූපසටහනක්]]
බටනලාව යනු “Woodwind” ( ලී නලා ) පවුලට අයත් සංගීත භාණ්ඩයකි. මෙය “Woodwind” පවුලට අයත් උපකරණ මෙන් නොව ඉපියෙක් රහිත උපකරණයක් වන අතර දාරයකට එරෙහිව ගමන්කරන වායුදහරාවක් භාවිතයෙන් ශබ්දය උපදවයි.

බටනලා වාදනය සිදු කරන සංගීතඥයෙකු බටනලා වාදකයෙකු () ලෙස හැඳින්වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි

*Flute method
*Diple
*Frula
*Vessel flute
*Hand flute
*Irish flute
*Jazz flute
*List of flutists
*Native American flute
*Palendag
*Pipe and tabor
*Washint
*Pipe (instrument)
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*Ardal Powell. "Flute". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. (by subscription)
*Essay on the Jiahu flutes from the Heilbrunn Timeline of Art History at The Metropolitan Museum of Art
*A selection of historic flutes from around the world at The Metropolitan Museum of Art
** Walking Stick Flute and Oboe, Georg Henrich Scherer, Butzbach, c. 1750–57
** Glass flute, Claude Laurent, Paris, 1813
** Porcelain flute, Saxony, 1760–1790
** Pair of ivory flutes by Johann Wilhelm Oberlender, mid-18th century, Nuremberg
** Flute by Garion, Paris, c. 1720–1740
*
*
* Flute acoustics Resources on flute acoustics from the University of New South Wales.
* Folk flutes (Polish folk musical instruments)
* Bamboo Flute 16 Feet World's Longest Playble Flute New World Record by DM Office, Pilibhit, Uttar Pradesh.
ගිටාරය

thumb|සම්භාව්‍ය ගිටාරය.

ගිටාරය () පුළුල් සංගීත විලාසිතාවන් සමුහයක භාවිතා වන අතීත මූලයන්ගෙන් යුත් සංගීත භාණ්ඩයකි. සාමාන්‍යයෙන් එයට තත් හයක් පවතින අතර තත් හතර, හත, අට, දහය සහ දොළහක් පවතින ගිටාරද පවතියි.

Blues සංගීතය, Country සංගීතය, Flamenco සංගීතය, Rock සංගීතය සහ Pop සංගීතයේ බො‍හෝ ආකාර වල මූලික සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙස ගිටාරය හදුනා ගත හැක. තනි සම්භාව්‍ය සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙස ද මෙය හඳුනාගත හැක. ගිටාරයක් කම්පනය වන තත් මගින් නිපද වන ස්වරය එහි කුහරමය දේහය මගින් මුර්ජනය මගින් ශබ්දය නිපද වන එකක් හෝ ඉලෙක්ටෝනික වශයෙන් ස්වර හසුරුවන වර්ධකයක් මත රදා පවතින එකක් විය හැක. මෙවැනි විද්‍යුත් ගිටාර විසි වන සියවසේ දී හඳුන්වා දුන් අතර තව දුරටත් නව රැල්ල මත ප්‍රබල බලපෑමක් එල්ල කරයි.

සාම්ප්‍රදායිකව ගිටාර විවිධ ලී වර්ග එකමුතුවෙන් නිර්මාණය කෙරුණු අතර ඒවායේ තත් සදහා සත්ත්ව බඩවැල් භාවිත විය. නමුත් නූතනය මේ වෙනුවට නයිලෝන් හෝ ලෝහ තත් භාවිතා වේ. ගිටාර නිෂ්පාදනය සහ අළුත් වැඩියා සිදු කරන්නන් ඉංග්‍රීසි බසින් Luthiers ලෙස හැදින් වේ.
ආශ්‍රිත

* List of guitar manufacturers
* Outline of guitars
* Paracho de Verduzco
සටහන් සහ මූලාශ්‍ර

සටහන්
උපහරණ
භාහිර සබැඳි

* Instruments In Depth: The Guitar An online feature from Bloomingdale School of Music (October 2007)
* International Guitar Research Archive
* The Guitar, Heilbrunn Timeline of Art History, The Metropolitan Museum of Art featuring many historic guitars from the Museum's collection
* Online Guitar Acoustic guitar realistic simulator


ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ගායකයා

ගායකයෙකු යනු සංගීතය නිපද වීම සඳහා සිය කටහඩ භාවිතා කරන පුද්ගලයෙකි. බොහෝ විට සංගීතඥයින් සහ වාදන භාණ්ඩ ගායකයෙකුට‍ආධාර වේ. බොහෝ දෙනා සතුට පිණිස ගායනයෙහි යෙදෙන නමුත් ගායන හැකියාව සහජ දක්ෂතාවයෙහි සහ වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණු කිරීමෙහි සංකලනයකි. ඉහත අවශ්‍යතා සපුරාලන පුද්ගලයින් ගායකයින් ලෙස හැඳින්වේ.

ප්‍රධාන ගායකයා ගීතයක ප්‍රධාන කොටස් ගායනා කරන අතර තුර සහය ගායකයා ප්‍රධාන ගායකයාට ආධාර දෙමින් ආධාරක ගීත කොටස් ගායනා කරයි. මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අවස්ථාවක් වන්නේ කැපෙල්ලා සංගීත සම්ප්‍රදායට අයත් වන කොටස් 5 කින් යුත‍් ‍සුභාරංචි ගායනයයි. මෙහිදී ප්‍රධාන ගායක‍යා ගීතය ‍ගායනය ‍වෙනුවට රිද්මයානු කූලව සිය කටහඩ හසුරුවන අතර ගායකයින් 5 දෙනා අතුරින් ප්‍රධාන ගායකයාගේ කටහඩ වඩාත් උච්ච කටහඩ ද වේ.

වෘත්තීය ගායකයින් සාමාන්‍ය‍‍‍යෙන් කටහඩ භාවිතය පිළිබඳ පුහුණු වන අතර ඒ සඳහා හඩ භාවිතය පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු හෝ පුහුණු කරුවෙකු ආධාර වේ.
රොක් උත්සව

රොක් උත්සව යනු බහු කාර්යයන් රඟ දක්වන දින ගණන් පුරා විහිදී පවතින මහා පරිමාණයේ එලිමහන් රොක් සංගීත සංදර්ශන වේ. ප්‍රථම රොක් උත්සවය 1960 අග භාගයේ දී පැවැත්වූ අතර එය වැදගත් සමාජ සංස්කෘතික සිද්ධියක් විය. 1980 දී පුන්‍යාධාර ලබා දීම අභිමතාර්ථය කර ගත් උත්සවවල කුඩා පුනර්ජීවයක් ඇති විය.

වර්තමානයේ බොහෝමයක් රොක් උත්සව විශාල සමාගම් මඟින් අනුග්‍රහය ලබා දෙන ඒවා වේ. රොක් හැරුණු කොට පොප්, ඩාන්ස් හා ‍ඉලෙක්ට්‍රොනික් වැනි විවිධ සංගීත වර්ග ද රඟ දැක්වේ. සමහරක් රේඩියෝ ස්ථාන අයිතිකරුවන් විසින් රේඩියෝ උත්සව නිෂ්පාදනය කරනු ලබන අතර ඒවායෙහි ඇතුළත් වන්නේ රොක්හි විශේෂිත රටාවල කණ්ඩායම් පමණි. (රේඩියෝ ස්ථානය මඟින් වර්ධනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන දෙය අනුව) ජලය මත පදනම් වු පවිත්‍ර කිරීම් පහසුකම් වැනි පහසුකම් සපයමින් සවි කර ඇති තාවකාලික යටිතල පහසුකම් මඟින් ‍මෙම උත්සවවල ප්‍රමාණය කියා සිටී.

ප්‍රවර්ගය:උත්සව