JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
નળ સરોવર

નળ સરોવર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના અમદાવાદ જિલ્લા અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલું આઇ.યુ.સી.એન. શ્રેણી ૪ (વસવાટ/જાતી પ્રબંધન વિસ્તાર) હેઠળ અને વનવિભાગના અનુસાર અભયારણ્ય શ્રેણી હેઠળ આરક્ષીત એક સરોવર છે. તદઉપરાંત આ સ્થળ એક રામસર સ્થળ પણ છે.

આ સરોવરની મહત્તમ ઉંડાઇ ૨.૭ મીટર છે પરંતુ ૬૦% કરતા વધારે વિસ્તારમાં પાણીની ઉંડાઇ એક થી સવા મીટર જેટલી જ છે, પરંતુ જળાશય ૧૨,૦૦૦ હેકટર જેટલો વિશાળ ફેલાવો ધરાવે છે. પાણીની ઓછી ઉંડાઇને કારણે પાણીની સપાટી નીચે વિવિધ વનસ્પતિનો ઉગાવો સારો એવો રહે છે. જેને લીધે ખોરાકની વિપુલતા વધતી હોવાથી પક્ષીઓ મોટી સંખ્યામાં અહીં આવે છે. આ સરોવરમાં અનેક નાના નાના બેટ આવેલા છે. આ સરોવર ગુજરાતનાં જોવાલાયક સ્થળોમાં મોખરાનું સ્થાન ધરાવે છે. આ સરોવરની દેખરેખ તેમ જ વ્યવસ્થાનું કાર્ય ગુજરાત રાજ્યનો વન વિભાગ સંભાળે છે. શિયાળામાં અહીં દેશ-વિદેશથી પક્ષીઓ આવે છે જેમાં ફ્લેમિંગો તેમનાં સુંદર રંગ અને દેખાવને કારણે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહે છે. પણ મુલાકાતે જતાં પહેલાં તપાસ કરવી જરૂરી છે. મુલાકાતનો શ્રેષ્ઠ સમય નવેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી છે. વૈજ્ઞાનિકો યાયાવર પક્ષીઓના અભ્યાસ માટે તેના પગમાં કડીઓ પહેરાવે છે અને તેના વડે પક્ષીઓના સ્થળાંતરની જાણકારી મેળવે છે. નળ સરોવર નો સૌથી મોટો ટાપુ પાનવડ ટાપુ છે.
ભૂગોળ

નળ સરોવર જળાશય અને નળ સરોવર અભયારણ્યની સરહદ એકમેકમાં પરોવાયેલી છે. રાજ્ય સરકારનાં મહેસુલ વિભાગ અને વન વિભાગ દ્વારા નીચે પ્રમાણેની સરહદ જાહેર કરવામાં આવેલ છે.
::::
ઇકોલોજી

આ અભયારણ્ય સરેરાશ ૧,૭૪,૧૨૮ જેટલા પક્ષીઓનું આશ્રયસ્થાન છે. પક્ષી-વસતિ ગણતરીનો ડેટા નીચે મુજબ છે.
::::


::::
પ્રવાસન મહિતિ

અભયારણ્યનાં મુખ્ય અધિકારીના કાર્યાલય નળ સરોવર ખાતે આવેલું છે, જે પ્રવાસન માહિતી પૂરી પાડે છે.
વસવાટ

નળ સરોવર, તેમાં આવેલા ટાપુઓ અને આસપાસનાં ગામોમાં પઢાર નામની વિચરતી જનજાતી વસતી જોવા મળે છે જે ગુજરાતમાં ફ્કત આ વિસ્તાર પુરતી મોટેભાગે સિમિત રહી છે. આ જાતિના લોકો વિશીષ્ટ સાંસ્કૃતિક વારસો ધરાવે છે.

આરક્ષીત યાદીમાં સ્થાન ધરાવતા જીવતા પક્ષીઓ અને શિકાર માટેનાં જાળ અને અન્ય સાધનો અહીંથી પકડાયા છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* નળ સરોવર પક્ષી અભયારણ્ય ;
* અધિકૃત વેબસાઇટ; વન અને પર્યાવરણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર, ભારત


શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ગુજરાતના અભયારણ્યો
મોઢેરા

મોઢેરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ઉત્તર ગુજરાતમાં પાટણ શહેરથી દક્ષિણ દિશામાં ૩૦ કિ.મી. અને અમદાવાદથી ૧૦૨ કિ.મી દૂર મહેસાણા જિલ્લાના બેચરાજી તાલુકામાં આવેલું ગામ છે. મોઢેરા પુષ્પાવતી નદીને કિનારે વસેલું એક પ્રાચીન સ્થળ છે, જે ૧૧મી સદીમાં સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ સોલંકી (ભીમદેવ પહેલા)ના શાસનકાળમાં બનાવવામાં આવેલા સૂર્યમંદિરને કારણે જગતભરમાં પ્રખ્યાત છે.
ઇતિહાસ

પુરાણોમાં આ વિસ્તાર ધર્મારણ્ય તરીકે ઓળખાતો હતો. આ પુરાણો અનુસાર જ્યારે રામે રાવણનો વધ કર્યો ત્યારે તેમણે વસિષ્ઠ ઋષિને એવા સ્થળની પૃચ્છા કરી જ્યાં તેઓ બ્રહ્મહત્યાનું પાપ ધોઇ શકે (રાવણ બ્રાહ્મણ હતો). વસિષ્ઠ મુનિએ તેમને ધર્મારણ્ય જવા કહ્યું, જે હાલના મોઢેરા નજીક હતું. ધર્મારણ્યમાં રામે મોઢેરક ગામ સ્થાપ્યું અને ત્યાં યજ્ઞ કર્યો. ત્યારબાદ ત્યાં સીતાપુર ગામની સ્થાપના થઇ જે બેચરાજી મોઢેરકથી ૧૫ કિમી દૂર હતું. પછીના સમયમાં આ ગામ મોઢેરા તરીકે ઓળખાવા લાગ્યું. સૂર્ય મંદિરની સ્થાપના સોલંકી વંશના રાજા ભીમદેવ સોલંકીએ ઇસ ૧૦૨૬માં કરી હતી.

ગામમાં જ્ઞાનેશ્વરી/ધર્મેશ્વરી વાવ આવેલી છે, જે ૧૬-૧૭મી સદીની છે. આ વાવમાં સામાન્ય રીતે છેલ્લા માળમાં આવેલા મંદિરની જગ્યાએ પ્રથમ માળમાં મંદિર આવેલું છે. મોઢેરા વાવ અગિયારમી સદીની છે ત્યારે તેનો મંડપ દસમી સદીનો છે. હવા મહેલ ઊંચા સ્થળે આવેલો છે જે રેતિયા પથ્થરનો બનેલો મંડપ છે. તેની સપાટ છતને છ ભિત્તીય સ્તંભો અને બાર અન્ય સ્તંભોનો ટેકો છે. આ પૈકી કેટલાક સ્તંભોના મથાળે કિચક કોતરેલા છે. તેની પાછલી દીવાલમાં જાળી મુકેલ છે જ્યારે ઓટલાની ધારે ભૌમિતિક ભાત કોતરેલી છે. તે પૂર્વેના સૌલંકીકાલીન સ્થાપત્યના અવશેષોમાંથી બંધાયેલો હોય તેમ લાગે છે.


File:Sun Temple, Modhera - Sabha Mandap 01.jpg|સૂર્ય મંદિર
File:Modheshwari Temple, Modhera (63415).jpg|મોઢેશ્વરી માતાજીનું મંદિર
File:Modheshwari Temple, Modhera (36336).jpg|મોઢેશ્વરી માતાજીનું મંદિર અંદરથી
File:Dharmeshwari Vav, stepwell in Modheshwari Mata temple, Modhera (92891).jpg|ધર્મેશ્વરી વાવ
File:Modhera Vav (36116).jpg|મોઢેરા વાવ
File:Hawa Mahal, Modhera (31675).jpg|હવા મહેલ

સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*સૂર્યમંદિર, મોઢેરા ખાતે તારીખ ૨૧મી માર્ચ લાવે છે વિશેષ સૂર્યોદય : દેશ ગુજરાત
* ફ્લિકર.કોમ પર સૂર્યમંદિર મોઢેરા ખાતે સૂર્યાસ્તની છબી


શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:બહુચરાજી તાલુકો
બોટાદ

બોટાદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વના બોટાદ જિલ્લામાં આવેલું નગર છે, જે આ જિલ્લાનું વહીવટી મુખ્ય મથક અને બોટાદ તાલુકાનું વડું મથક પણ છે.
ઇતિહાસ

બોટાદની સ્થાપના કોંઢના ઝાલા ક્ષત્રિયોએ કરી હતી, જેઓ હળવદ-ધ્રાગંધ્રાના ભાયાત હતા.
વસ્તી

ઇ.સ. ૧૮૭૨માં બોટાદની વસ્તી ૭,૪૫૦ અને ઇ.સ. ૧૮૮૧માં વધીને ૭,૭૫૫ થઇ હતી.

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે બોટાદ શહેરની વસ્તી ૧,૩૦,૩૦૨ હતી. જેમાં ૬૭,૭૭૮ પુરુષો અને ૬૨,૫૨૪ સ્ત્રીઓનો સમાવેશ થતો હતો. બોટાદનો સાક્ષરતા દર ૮૩.૨૧% હતો. લિંગ પ્રમાણ ૧૦૦૦ પુરુષોએ ૯૨૨ સ્ત્રીઓનું હતું.
જોવાલાયક સ્થળો

# કૃષ્ણસાગર તળાવ
# અંબાજી મંદિર, બોટાદ (ગામ દેવી)
# વરીયાદેવી
# મોક્ષ મંદિર
# સ્વામિનારાયણ મંદિર, બોટાદ
વાહન વ્યવહાર

બોટાદ શહેર અમદાવાદ, મુંબઈ, સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, રાજકોટ અને સુરેન્દ્રનગર સાથે રેલ્વે અને માર્ગ વડે જોડાયેલું છે. બોટાદ જંકશન રેલ્વે સ્ટેશનથી પુણે, હૈદરાબાદ, કાકીનાડા, આસનસોલ, દિલ્હી સરાઇ રોહિલ્લા અને કોચુવેલી જવા માટે સીધી ટ્રેન મળે છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ

* ઝવેરચંદ મેઘાણી - ગુજરાતી લેખક અને સ્વતંત્રતાસેનાની, રાષ્ટ્રીય શાયર.
* મોહમ્મદ માંકડ - કવિ, લેખક, સમાજ સુધારક અને સ્વતંત્રતા સેનાની.
* દામોદર બોટાદકર - કવિ.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:બોટાદ તાલુકો
વલ્લભીપુર

વલ્લભીપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાનાં મહત્વના તાલુકા વલ્લભીપુર તાલુકાનું એક મહત્વનું શહેર છે, જે આ તાલુકાનું વહીવટી મુખ્ય મથક પણ છે.
ઇતિહાસ

વલ્લભીપુર પ્રાચીન મૈત્રક વંશ (ઈ.સ. ૪૭૦-૭૮૮) ની રાજધાની હતી. શબ્દકોશમાં "વલભી" શબ્દનો અર્થ ‘છજું; ઢળતું છાપરું અને ભારવટિયું; વળી કે વાંસ નીચે નાખેલ લાકડું’ એવો મળે છે. આ નગર નદીની બે શાખાઓ વચ્ચે આવેલ ઉચ્ચ પ્રદેશ પર છે. એના મકાન ઉચ્ચા મકાનોના છાપરા જેવા કે મકાનોનો છાપરા પરના શિરોગૃહ જેવા દેખાતા હોય છે. એ ઉપર થી તે નગરનું નામ ‘વલભી‘ પડયુ એવુ ડો. આર.એન.મહેતા વ્યકત કરે છે. તો રસિકલાલ પરીખ આ દશ્ય શબ્દ હોય તેના બે અર્થ સૂચવે છે. (૧) વલહિ-કપાસ (ર) વલહી - વલયા-વેલા- સમુદ્ર કાંઠા પર આવેલું સ્થળ આમ, જયાં કપાસનો પાક બહુ થતો હશે તે સ્થળ. મૈત્રક ભટ્ટાકે અહી મૈત્રક વંશની સ્થાપના કરી પોતાની રાજધાની સ્થાપી (સને: ૪૭૦). આ પૂર્વે મોર્યથી ગુપ્ત કાળ સુધી સૌરાષ્ટ્રનું પ્રમુખ મથક ગિરીનગર (હાલનુ જુનાગઢ) હતુ. મૈત્રક વંશની સ્થાપના થયા પછી તેની સત્તા-સમૃઘ્ધિમાં ઉત્તરોત્તર વિસ્તાર વિકાસ થતા વલભીનગરી સમૃઘ્ધિથી છલકાવા લાગી.

વલભીના શાસકોના મોટા ભગવાન પરમ માહેશ્વર હતા એટલે અહી કેટલાક ભવ્ય શિવાલય પણ બંધાયા હશે. જેના અવશેષ રૂપ વિશાળ ભવ્ય લિંગો અને નંદીઓ આજસુધી મોજુદ છે, અલબત તે સમયનુ એક પણ મંદિર હયાત નથી. તો વૈષ્ણવ અને સૌર સંપ્રદાયને પણ એટલું જ મહત્વ મળ્યુ હતુ, એક સમયે તે બૌદ્ધ ધર્મનું પણ પ્રમુખ કેન્દ્ર હતુ. મૈત્રક કાળ દરમિયાન અહી કેટલાંક બૌદ્ધ વિહાર પણ બંધાયા હતા.
વલભી વિદ્યાપીઠ

એક વિધાધામ તરીકે પણ વલભી પ્રખ્યાત હતી. ઇ.સ. ૭૦૦ આસપાસ ચીની પ્રવાસી હ્યુ-એન-ત્સાંગે તેના પુસ્તકમાં વિદ્યાપીઠનું વર્ણન કરેલું છે.
વલ્લભીપુર રજવાડું
જોવાલાયક સ્થળો

રાંદલમાતાનું મંદીર

દડવા (રાંદલના) ખાતે એક વાવમાં બ્રાહ્મણોનાં કેટલાક ગોત્રનાં કુળદેવી રાંદલમાતાનું એક પ્રાચિન મંદિર આવેલુ છે. એકાદ દાયકા પહેલા ત્યાંથી મુર્તિની અહીંયા વલ્લભીપુરમાં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી છે. વલ્લભીપુરમાં હવે ઉતારાની સંપુર્ણ સુવિધાવાળુ રાંદલમાતાનું મંદિર સંકુલ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.


ચિત્ર:Raandal-maataaji-temple01.jpg|સંકુલના મુખ્ય પ્રવેશદ્વારથી દેખાતું સંપુર્ણ મંદિર
ચિત્ર:Raandal-maataaji-temple02.jpg|મંદિરની અંદરથી ગર્ભ-ગૃહ તરફ જોતા દેખાતું દૃષ્ય
ચિત્ર:Raandal-maataaji-temple03.jpg|ગર્ભ-ગૃહમાં સ્થપાયેલી રાંદલ માતાની મૂર્તિ

બુધેશ્વર મહાદેવનું મંદીર

વલ્લભીપુરમાં આવેલું આ પ્રાચીન મંદિર ૨૫ ફુટ ઉંડા પાયા અને ૩૮ સ્થંભો પર ઉભેલું છે. આ મંદિર લગભગ બે હજાર વરસ જેટલું જુનું છે. મંદિરનું ખરૂ નામ તો બથેશ્વર મહાદેવ હતું કેમ કે આ લીંગ માણસની બાથમાં લઈ ન શકાય એટલું મોટું છે.

અહીં આવેલા પ્રાચીન ટીંબાને ભારતનાં પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારક તરીકે રક્ષિત સ્મારક (ક્રમાંક: N-GJ-73) જાહેર કરેલ છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:વલ્લભીપુર તાલુકો
અય્યાવળિ

અય્યાવળી (IPA: [aia:vərɪ])(Tamil:அய்யாவழி Ayyavali[1] -"પિતાનો માર્ગ") એ એક ધર્મિક પંથ ચે જે દક્ષિણ ભારતમાં ૧૯મી સદીમાં શરૂ થયો. તેને ઘણાં વિધ્વાનો દ્વારા એક સ્વતંત્ર એકાંતવાદી ધર્મ માનવામાં આવે છે પણ ભારતીય વસ્તી ગણતરીમાં આ પંથના ભક્તો મોટે ભાગે પોતાની હિંદુ જ ગણાવે છે. આથી આ પંથ ને એક હિંદુ પંથ પણ માનવામાં આવે છે.
170px|thumb|right|અય્યાવળી પરંપરાનું પવિત્ર ચિન્હ
અય્યાવળી, અય્યા વૈકુંઠરના જીવન અને સીખ પર અધારીત છે અને તેની પ્રેરણા અને તત્ત્વચિંતન અકિલાથિરત્તુ અન્નામલાઇ અને અરુલ નૂલ પર અધારિત છે. આ અનુસાર વૈકુંઠર નારાયણના મનુ અવતાર હતાં. અય્યાવળી પોતાને ઘણી બધી પ્રણાલિકાઓ અને પૌરાણિક કથાઓ હિંદુત્વમાંથી લે છે અને ઘણી બીજી તેની પોતાની છે. “સારા સામે ખરાબ “ ધર્મ આદિ બાબતો માં તે હિંદુત્વ થી જુદો તરી આવે છે. અય્યાવળીનું કેન્દ્ર ધર્મ હોવાથી ઘણા તેને જુદા ધાર્મિક ધર્મ તરીકે ગણે છે. જો કે અય્યાવળીમાં અંતિમ ધ્યેય આદર્શ ધર્મ યુગમ (યુગ્મ)માં છે જેને સ્વર્ગની અબ્રાહ્મિક સરખામણી ગણી શકાય.

૧૯મી સદીમાં અય્યાવળી સૌ પ્રથમ લોકોની નજરમાં એક હિંદુ પંથ તરીકે આવી. વૈકુંઠરના કાર્યો અને તેમના ભક્તોની વધતી જતી સંખ્યાએ ત્રાવણકોર અને તમિળ સમાજમાં બદલાવ અને ક્રાંતિ લાવીૢ જેથી ત્યારનો જમીનદારી દક્ષિણ ભારત સમાજ ખૂબ નવાઇ પામ્યો. ભલે અય્યાવળીના સમર્થકો આખા ભારતમાં ફેલાયેલા છે પણ તેમના બહુસંખ્ય લોકો તમિળનાડુ અને કેરળમાં છે. લગભગ ૭ થી ૮ લાખ લોકો તેમાં માનતા હોવાનું કહેવાય છે, જોકે તેમની ચોક્કસ સંખ્યા મેળવવી મુશ્કેલ છે કેમકે મોટાભાગે લોકો પોતાને હિંદુ તરીકે ઓળખાવે છે.

અય્યાવળીનો જડપી વિકાસ મધ્ય ૧૯મી સદીના ખ્રીસ્તી મિશનરીઓ પણ નોંધી હતી.
Reference

* English wikipedia article

શ્રેણી:ધર્મ
પાજોદ

પાજોદ, ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલ મહત્વના જૂનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાનું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, બાજરી, કપાસ, મગફળી તેમ જ શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, સહકારી બેન્ક તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

આ ગામ જૂનાગઢ-પોરબંદર રાજ્ય ધોરી માર્ગ-૩૨ પર આવેલું છે. આ ગામ જૂનાગઢથી ૫૦ કિ.મી દુર છે અને તેની વસ્તી આશરે ૩,૫૦૦ છે. ગામ સમુદ્રથી ૩૫ કિમિ દૂર છે. અહીં ધોરણ ૧૦ સુધી અભ્યાસ કરવાની સગવડ છે. પ્રાથમિક શાળાનું નામ પે. સેન્ટર શાળા, પાજોદ અને માધ્યમિક શાળાનું નામ વિનય મંદિર, પાજોદ છે.
ગામ નો ઇતિહાસ

આઝાદી પહેલા આ ગામમાં દરબારી રાજ ચાલતુ હતુ. ઇમામુદ્દીન મુર્તુઝાખાન બાબી ઉર્ફે રૂસવા આ ગામના દરબાર હતા. નરસી બાપા જેવા વૈષ્ણવ અને પાન બા પણ આ ગામના હતા. પરબના મહાન સંત સેવાદાસ બાપુનો જન્મ પણ પાજોદમાં જ થયો હતો.

આ ગામમાં હવેલી, પાનેશ્વર મહાદેવ મંદિર, રામ મંદિર, શક્તિ માતા મંદિર, સેવાદાસ બાપુનો ઉતારો અને હનુમાન મંદિર આવેલ છે.

આ ગામ મા પટેલ સમાજ, આહિર સમાજ અને બે ગૌ-શાળા આવેલ છે.


શ્રેણી:માણાવદર તાલુકો
વિરપુર

વિરપુર એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે અને આ નામે ગુજરાત રાજ્યમાં અનેક ગામો આવેલા છે.

* વિરપુર (તા. જસદણ)
* વિરપુર (તા. જામજોધપુર)
* વિરપુર (તા. જેતપુર)
* વિરપુર (તા.જુનાગઢ)
* વિરપુર (તા. તાલાલા)
* વિરપુર (ચોક) (તા. પાલીતાણા)
* વિરપુર (પાલીતાણા) (તા. પાલીતાણા)
* વિરપુર (તા. વિસાવદર)
* વિરપુર (તા.માંગરોળ)
* વિરપુર (મહીસાગર જિલ્લો)
* વિરપુર (તા.તિલકવાડા)
* વિરપુર (તા. કલ્યાણપુર)
* વિરપુર (તા. છોટાઉદેપુર)
* વિરપુર (તા.પાદરા)
* વિરપુર (વ્યારા)
* વિરપુર લોટોલ (તા. દાંતા)
* વિરપુર હડદ (તા. દાંતા)
* વિરપુર તાલુકો - મહીસાગર જિલ્લાનો તાલુકો.
સોનિયા ગાંધી

સોનિયા ગાંધી (; જન્મ નામ એડવિગે એન્ટોનિયા અલ્બિના મેઇનો; ૯ ડિસેમ્બર ૧૯૪૬) ઈટાલીયન મૂળના ભારતીય રાજકારણી છે. નહેરુ-ગાંધી કુટુંબના સભ્ય એવા તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (કોંગ્રેસ) પક્ષના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ છે. ૧૯૯૮માં તેમના પતિ રાજીવ ગાંધીની હત્યા પછી તેઓ ૧૯ વર્ષો સુધી પક્ષના પ્રમુખ રહ્યા, જે દરમિયાન કોંગ્રેસ પક્ષે મધ્યમ-ડાબેરી નિતીઓ તરફ વલણ અપનાવ્યું હતું.

તેમનો જન્મ વિસેન્ઝા, ઈટલી નજીકના નાના ગામમાં થયો હતો અને રોમન કેથલીક ખ્રિસ્તી કુટુંબમાં ઉછેર થયો હતો. સ્થાનિક શાળામાં પ્રાથમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યા પછી તેઓ ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે કેમ્બ્રિજ ગયા અને ૧૯૬૮માં રાજીવ ગાંધી સાથે તેમના લગ્ન થયા હતા. પછીથી તેમણે ભારતીય નાગરિકતા સ્વિકારી અને ભારતના વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીના ઘરમાં રહેવાનું શરૂ કર્યું. આ દરમિયાન અને તેમના પતિના વડાપ્રધાન પદ દરમિયાન તેઓ મોટાભાગે જાહેરજીવનથી દૂર રહ્યા હતા.

તેમના પતિની હત્યા પછી કોંગ્રેસના નેતાઓએ તેમને સરકારમાં આમંત્રિત કર્યા હતા, પરંતુ તેઓ રાજકારણથી દૂર રહ્યા હતા. ૧૯૯૭માં છેવટે તેઓ રાજકારણમાં જોડાયા અને પક્ષના પ્રમુખ તરીકે નામાંકિત થઇને ચૂંટાયા હતા. તેમના નેતૃત્વ નીચે કોંગ્રેસ પક્ષે ૨૦૦૪માં અન્ય મધ્ય-ડાબેરી પક્ષો સાથે મળીને સરકાર રચી હતી. યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસીવ એલાયન્સ (UPA)ની રચના અને વિસ્તાર માટે તેમને યશ અપાય છે અને ૨૦૦૯માં પણ કોંગ્રેસ પક્ષ સત્તામાં આવી. તેમણે ફરીથી કોઇ પદ સ્વિકાર્યું નહી પરંતુ પક્ષ પ્રમુખ તરીકે ચાલુ રહ્યા અને રાષ્ટ્રીય સલાહકાર સમિતિમાં રહ્યા.

UPA સરકારના બીજા શાસનના પાછલા ભાગમાં તેમણે સક્રિય રાજકારણમાં રસ લેવાનો ઓછો કર્યો. અત્યાર સુધી પાંચ વિદેશમાં જન્મેલા નેતાઓ કોંગ્રેસના પ્રમુખ રહ્યા હતા, તેમ છતાં ૧૯૪૭ પછી વિદેશમાં જન્મેલા અને પ્રમુખ રહેલા પ્રથમ નેતા હતા. તેમની કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે રાઇટ ટુ ઇન્ફોર્મેશન, ફૂડ સિક્યુરિટી બિલ, મનરેગા જેવી યોજનાઓ અમલમાં મૂકી હતી તેમજ બોફોર્સ કૌભાંડ અને નેશનલ હેરાલ્ડ કેસ જેવી બાબતોમાં સંડોવાયા હતા. તેમના વિદેશી કુળમાં જન્મનો મુદ્દો ચર્ચાસ્પદ અને વિવાદાસ્પદ બન્યો છે. તેઓ સરકારમાં કોઇ જાહેર પદ પર ન રહ્યા હોવા છતાં દેશના શક્તિશાળી નેતાઓમાંના એક તેમજ વિશ્વના પણ શક્તિશાળી નેતાઓમાંના એક ગણાય છે.
નોંધ
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*



શ્રેણી:રાજનેતા
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના પ્રમુખો
શ્રેણી:૧૯૪૬માં જન્મ
હનુમાન

thumb|250px|right|કષ્ટભંજનદેવ સાળંગપુર, [[ગુજરાત]]
હનુમાન () એ હિંદુ દેવતા અને રામના પરમ ભક્ત અને સાથી છે. તેઓ બ્રહ્મચારી અને ચિરંજીવી તરીકે વર્ણવાયા છે. તેઓ બળ,બુદ્ધિ, વિદ્યા અને ભક્તિ ના દેવતા મનાય છે. રામાયણ સહિત અન્ય ગ્રંથો જેવા કે મહાભારત અને વિવિધ પુરાણોમાં તેમનું વર્ણન થયું છે. તેઓ અંજની અને કેસરીના પુત્ર તેમજ વાયુદેવના પુત્ર છે. તેમનો જન્‍મ ચૈત્રી પૂનમને દિવસે થયો હતો, જેની હનુમાન જયંતી તરીકે ઉજવણી થાય છે.

રામાયણમાં રામે સીતાની શોધનું કપરું કાર્ય હનુમાનને સોંપ્‍યું હતું તે તેમણે બખૂબી નિભાવ્‍યું હતું. રામને હનુમાન ઉપર પૂર્ણ વિશ્વાસ હતો, તેથી જ જ્યારે રાવણનાં ભાઈ વિભીષણનો સ્‍વીકાર કરવો કે ન કરવો તે ગડમથલમાં પડેલા રામે સુગ્રીવનાં અભિપ્રાયને ઉવેખીને પણ હનુમાનજીના મંતવ્‍યનો સ્‍વીકાર કરેલો. કારણ કે રામ હનુમાનને માત્ર એક ભકત તરીકે જ નહોતા નિહાળતા તેનામાં રહેલ માણસને પારખવાની અદભુત શકિતને પણ સમજતા હતા. હનુમાને સીતાને અશોક વાટીકામાં આત્‍મહત્‍યાનાં માર્ગે જતા અટકાવ્‍યા હતા. તેઓ માત્ર એક વિદ્વાન જ નહિ, એક વીર સૈનિક પણ હતા. તેમનામાં કોઇપણ કાર્ય બુધ્ધિ પુર્વક હાથ ધરવાની સમજદારી હતી. તેથી તેઓએ એકલે હાથે રાવણની આખી લંકા સળગાવી નાખી હતી. રામના કોઈ પણ મહત્‍વનાં કાર્યો કે કટોકટીની ક્ષણોમાં હનુમાન હંમેશા સાથે હતા. ઇન્દ્રજીતના બાણથી મરણશૈયા ઉપર પડેલા લક્ષ્મણને ઔષધી લાવીને હનુમાને બચાવેલા. રાવણનો યુધ્‍ધમાં નાશ થયો તે સમાચાર સીતાને આપ‍વા રામ હનુમાનને મોકલે છે.

તેમનો મકરધ્વજ નામે એક (પરોક્ષ) પુત્ર હતો.
સંદર્ભ
નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગ

thumb|right|નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગ
નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગ(અંગ્રેજી ભાષામાં Dr. h. c. Neil Alden Armstrong) પૃથ્વી પર રહેતા તેમ જ પૃથ્વી પરથી અવકાશયાન દ્વારા ચંદ્રની ધરતી પર (પૃથ્વીનો ઉપગ્રહ) પર જુલાઇ ૨૧, ૧૯૬૯ના દિને સફળતાપૂર્વક સૌપ્રથમ આરોહણ કરનાર અવકાશશાસ્ત્રી છે, જે અમેરીકાના વતની હતા. તેઓ નૌકાદળના એવિએટર, ટેસ્ટ પાઇલોટ અને યુનિવર્સિટી પ્રોફેસર પણ હતા.તેમનો જન્મ ઓગસ્ટ ૫, ૧૯૩૦ના દિને અમેરીકાના ઓહીયો ખાતે થયો હતો. તથા મૃત્યુ ઓગસ્ટ ૨૫, ૨૦૧૨ ના રોજ થયું હતું.

ચંદ્ર પર ચાલનારા તેઓ‌ પ્રથમ વ્યક્તિ હતા. જુલાઈ ૨૧, ૧૯૬૯ના રોજ ચંદ્ર પર ઊતરતી વખતે તેમણે કીધું હતું કે "તે છે માણસનો નાનો પગલો, મનુષ્યજાતનો વિશાળ કૂદકો.."

શ્રેણી:વૈજ્ઞાનિક
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
નવનીત સમર્પણ

નવનીત સમર્પણ ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત કરવામાં આવતું જીવન, સાહિત્ય, કળા અને સંસ્કારનું માસિક છે. આ સામાયિકમાં ઉચ્ચ કક્ષાનું ગુજરાતી સાહિત્ય જોવા મળે છે. કાવ્યો, નવલિકાઓ, ધારાવાહી નવલકથાઓ, જીવનચરિત્રો, બોધકથાઓ, ચિંતન, નિબંધ, લોકકથાઓ, ટુચકાઓ થકી આ સામાયિક સમૃધ્ધ છે.

નવનીત સમર્પણ એ નવનીત (સ્થાપના: ૧૯૬૨) અને સમર્પણ (સ્થાપના: ૧૯૫૯) એમ બે સામાયિકોનાં જોડાણથી બનેલું માસિક (સ્થાપના: ૧૯૮૦) છે, જેના સ્થાપકો અનુક્રમે શ્રીગોપાલ નેવટિયા અને કનૈયાલાલ મુનશી હતા. નવનીત સમર્પણનું પ્રકાશન ભારતીય વિદ્યાભવન દ્વારા કરવામાં આવે છે.

નવનીત સમર્પણ ડિજીટલ સ્વરૂપે પણ ઉપલબ્ધ છે.
સંદર્ભ


બાહ્ય કડીઓ

* નવનીત સમર્પણની અધિકૃત વેબસાઇટ


શ્રેણી:ગુજરાતી સામયિકો
અનિલ જોશી

અનિલ રમાનાથ જોશી (૨૮ જુલાઇ ૧૯૪૦ – ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫) ગુજરાતી નિબંધકાર અને કવિ હતા.
જીવન

તેમનો જન્મ ગોંડલમાં થયો હતો. તેમણે પ્રાથમિક-માધ્યમિક શિક્ષણ અનુક્રમે ગોંડલ અને મોરબીમાં લીધું હતું. તેમણે ૧૯૬૪માં એચ.કે.આર્ટસ કૉલેજ, અમદાવાદથી ગુજરાતી અને સંસ્કૃત વિષયો સાથે વિનયનના સ્નાતક (બેચલર ઓફ આર્ટસ)ની પદવી મેળવી હતી.

ટૂંકી માંદગી બાદ ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ મુંબઈ ખાતે તેઓનું અવસાન થયું હતું.
કારકિર્દી

તેમણે ૧૯૬૨-૧૯૬૯ દરમિયાન હિંમતનગર, અમરેલીમાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી હતી. ઉપરાંત તેઓ ૧૯૭૧થી ૧૯૭૬ સુધી ‘કૉમર્સ’ સામયિકના તંત્રી રહી ચુક્યા છે. તેઓ વાડીલાલ ડગલીના પી.એ. ૧૯૭૬-૭૭માં પરિચય ટ્રસ્ટમાં સહસંપાદક રહ્યા હતા. તેમણે ૧૯૭૭થી આજ સુધી મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં લેંગ્વેજ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટમાં ગુજરાતી ભાષાના મુખ્ય સલાહકાર તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે.
સર્જન
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદની વેબસાઇટ પર અનિલ જોષી

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:૧૯૪૦માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૨૫માં મૃત્યુ
ઉમાશંકર જોશી

ઉમાશંકર જોશી ગુજરાતી સાહિત્યના જાણીતા કવિ અને લેખક હતા. તેઓને ૧૯૬૭માં ભારતીય અને ખાસ કરીને ગુજરાતી સાહિત્યમાં તેમના ઉમદા પ્રદાન માટે જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના જીવન ઉપર રવિન્દ્રનાથ ટાગોર અને મહાત્મા ગાંધીની ભારે અસર હતી. તેઓ ગાંધી યુગના પ્રધાન સાહિત્યકાર હતા. તેઓએ સાહિત્યનાં અનેક ક્ષેત્રોમાં ખેડાણ કર્યું છે.
અંગત જીવન

તેઓ ગુજરાતના બામણા ગામે ૨૧ જુલાઈ ૧૯૧૧ (અષાઢ વદ ૧૦ વિ.સં. ૧૯૬૭) ના દિવસે જન્મ્યા હતા. તેમના માતાનું નામ નવલબેન અને પિતાનું નામ જેઠાલાલ કમળજી જોશી હતું. તેમના માતા - પિતાને કુલ નવ સંતાન હતા જેમાં ઉમાશંકર ત્રીજા ક્રમાંકે હતા. વયાનુક્રમે તેમના સંતાનોના નામ: રામશંકર, છગનલાલ, ઉમાશંકર, ચૂનીલાલ, પ્રાણજીવન, કાન્તિલાલ, જશોદાબેન, કેસરબેન, દેવેન્દ્ર. ૧૯૩૭માં તેઓનું લગ્ન જ્યોત્સનાબેન સાથે થયું. નંદિની અને સ્વાતિ તેમની પુત્રીઓ છે.
શિક્ષણ

ની સર પ્રતાપ હાઇ સ્કૂલ જ્યાં ઉમાશંકર જોશીએ અભ્યાસ કર્યો હતો]]
તેઓનું પ્રાથમિક શિક્ષણ બામણામાં અને માધ્યમિક શિક્ષણ ઇડરમાં થયું હતું. ૧૯૨૮માં અમદાવાદમાં ગુજરાત કોલેજથી મેટ્રિક કર્યું. તેઓ ૧૯૩૬માં અમદાવાદમાં ઇતિહાસ અને અર્થશાસ્ત્રના વિષય સાથે બી.એ. થયા અને ૧૯૩૮માં સંસ્કૃત અને ગુજરાતી વિષયો સાથે મુંબઈની એલ્ફિસ્ટન કોલેજમાંથી એમ.એ. ઉત્તીર્ણ કર્યું. એમ.એ.માં તેઓ પ્રથમ વર્ગમાં ઉત્તીર્ણ થયા.
સર્જન

ખાતે, જુલાઈ ૨૦૧૮]]

* મુખ્ય કૃતિ - નિશીથ (મધ્ય રાત્રિનો દેવતા)
* કવિતા- વિશ્વશાંતિ, ગંગોત્રી, નિશીથ, મહાપ્રસ્થાન, અભિજ્ઞા , સાતપદ, ધારાવસ્ત્ર, સમગ્ર કવિતા
* પદ્ય નાટકો - પ્રાચીના, મહાપ્રસ્થાન
* એકાંકી- સાપના ભારા, હવેલી , શહીદ
* વાર્તાસંગ્રહો- શ્રાવણી મેળો, વિસામો , ત્રણ અર્ધું બે
* નિબંધ સંગ્રહ – ઉઘાડી બારી , ગોષ્ઠિ
* સંશોધન – પુરાણોમાં ગુજરાત , 'અખો' એક અધ્યયન ;
* વિવેચન – કવિની શ્રદ્ધા , અભિરુચિ
* અનુવાદ – શાકુંતલ, ઉત્તર રામચરિત
* ચિંતન - ઇશાવાસ્યોપનિષદ
* પ્રવાસ - યુરોપયાત્રા (અંગ્રેજી)
* બાળગીત - સો વરસનો થા
* સંપાદન - કલાન્ત કવિ (કવિ બલાશંકરનાં કાવ્યો)
* તંત્રી - 'સંસ્કૃતિ' ૧૯૪૭-૧૯૮૪, બુદ્ધિપ્રકાશ
પુરસ્કારો

]]
* જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર - ૧૯૬૭
* રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક - ૧૯૩૯
* નર્મદ સુવર્ણ ચંદ્રક - ૧૯૪૭
* ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક - ૧૯૬૩
* સોવિએત લેન્ડ નહેરૂ એવોર્ડ - ૧૯૭૩
સભ્યપદ/હોદ્દાઓ

* સભ્ય - નેશનલ બુક ટ્રસ્ટ - ૧૯૬૫
* સભ્ય - કેન્દ્રીય ભાષા સલાહકર સમિતિ - ૧૯૬૬
* પ્રમુખ - ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ - ૧૯૬૮
* પ્રમુખ - સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ-ગુજરાતી - ૧૯૭૮-૧૯૮૨
* કુલપતિ - ગુજરાત યુનિવર્સિટી - ૧૯૭૦
* રાજ્યસભાના સભ્ય - ૧૯૭૦-૧૯૭૬
* કુલપતિ, વિશ્વભારતી યુનિવર્સિટી - શાંતિનિકેતન - ૧૯૭૯-૧૯૮૨
* પ્રમુખ - દિલ્હી સાહિત્ય અકાદમી - ૧૯૭૮-૧૯૮૩
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ઉમાશંકર જોશીની અધિકૃત વેબસાઇટ ‍‍‍(અર્કાઇવ.ઓર્ગ પરથી સંગ્રહિત‌)
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
* ઉમાશંકરની કવિતાઓ
*

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:લેખક
શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:ગુજરાતી વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:નર્મદ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:જ્ઞાનપીઠ એવોર્ડ વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૧૧માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૮માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ભારતીય પુરુષ કવિઓ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખો
બાણભટ્ટ

બાણભટ્ટ () એ સંસ્કૃત ભાષાના વિદ્વાન સાહિત્યકારો પૈકીનું એક જાણીતું નામ છે. બાણભટ્ટ રાજા હર્ષવર્ધનના શાસનમાં રાજકવિ (દરબારી કવિ) હતા. બાણભટ્ટનો સમય ઈ.સ. સાતમી શતાબ્દી છે. આ સમયકાળમાં સંસ્કૃત સાહિત્યની મોટા પાયે પ્રગતિ થઈ હતી. એમના પિતાનું નામ ચિત્રભાનુ તથા માતાનું નામ રાજદેવી હતું. એમનો જન્મ હિરણ્યવાક્ષુ નદીના (હાલ સોન નદી) તટ પર વસેલા પૂતિકુટા નામના ગામમાં વાત્સ્યાયન ગોત્રના માઘ બ્રાહ્મણને ત્યાં થયો હતો.
સર્જન

બાણભટ્ટ દ્વારા રચવામાં આવેલા પ્રમુખ ગ્રંથો હર્ષચરિત્ર તથા કાદમ્બરી છે. આ બન્ને ગદ્ય કાવ્ય-ગ્રંથ ઉપરાંત મુકૂટાડિતક, ચણ્ડીશતક અને પાર્વતી-પરિણય પણ બાણભટ્ટની રચનાઓમાં મહત્વની ગણાય છે.
સન્માન

આ પ્રખર સાહિત્યકારની સ્મૃતિમાં હાલમાં હરિયાણા સંસ્કૃત અકાદમી તરફથી "મહાકવિ બાણભટ્ટ પુરસ્કાર" એનાયત કરવામાં આવે છે. આ પુરસ્કાર સંસ્કૃત ભાષામાં ઉત્તમ યોગદાન કરનારને આપવામાં આવે છે.
સંદર્ભો
બાહ્ય કડીઓ

* .
*


શ્રેણી:સંસ્કૃત
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી:સંસ્કૃત કવિઓ
જયંત ખત્રી

જયંત ખત્રી (૨૪ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૦૯ - ૬ જૂન,૧૯૬૮) ગુજરાતી સાહિત્યના જાણીતા વાર્તાકાર હતાં.
જીવન

જયંત ખત્રીનો જન્મ ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લાનાં મુન્દ્રા ખાતે ૨૪ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૦૯ના રોજ થયો હતો. ભૂજમાં તેમણે પ્રાથમિક શિક્ષણ મેળવ્યું અને માધ્યમિક શિક્ષણ તેઓએ મુંબઇની ન્યૂ ભરડા હાઈસ્કૂલમાંથી કર્યું. ૧૯૩૫માં મુંબઈ નેશનલ મેડિકલ કોલેજમાંથી એલ.સી.પી.એસ.ની ડિગ્રી મેળવી શરૂઆતનાં વર્ષોમાં ત્યાં જ અને પછી માંડવી (કચ્છ)માં દાકતરી વ્યવસાય કર્યો. ભૂજ અને મુંબઇમાં શ્રમજીવીઓની વચ્ચેના વસવાટને કારણે તે વર્ગના જીવનની વિષમતાઓનો પ્રત્યક્ષ અનુભવ તેમને થયો હતો. તેઓ નાવિક મંડળ, કચ્છ-માંડવી તથા માંડવી નગરપાલિકાના પ્રમુખ પણ રહી ચુક્યા હતા.

૬ જૂન, ૧૯૬૮ને દિવસે કેન્સરથી તેમનું માંડવીમાં અવસાન થયું હતું.
સર્જન

વાર્તાસંગ્રહ

* ફોરાં (૧૯૪૪)
* વહેતાં ઝરણાં (૧૯૫૨)
* ખરા બપોર (મરણોત્તર, ૧૯૬૮)
પારિતોષિક

તેમણે સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં કરેલા પ્રદાન બદલ તેમનું ઉમાસ્નેહરશ્મિ પારિતોષિકથી સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.
બાહ્ય કડીઓ

*
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના સંગ્રહમાંથી


શ્રેણી:૧૯૦૯માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૬૮માં મૃત્યુ
કાકા ચાલે વાંકા

કાકા ચાલે વાંકા અમદાવાદ દૂરદર્શન પરથી પ્રસારિત કરવામાં આવેલી ગુજરાતી ધારાવાહિક શ્રેણી હતી. આ હાસ્યરસપ્રચુર ગુજરાતી ધારાવાહિક ખુબ જ લોકપ્રિય બની હતી. આ ધારાવાહિકની મુખ્ય ભુમિકા એટલે કે કાકા તરીકેના પાત્ર માટે દિનેશ શુક્લ નામના કલાકારે અદા કરી હતી. આ ઉપરાંત રાજસ્થાની ફિલ્મોના લોકપ્રિય અભિનેતા શનિ અગ્રવાલે પોતાની અભિનય કારકિર્દીની શરુઆત આ ધારાવાહિકથી જ કરી હતી. શ્રેણીનું નિર્માણ હસમુખ ભાવસારે કર્યું હતું.

આ ધારાવાહિકની લોકપ્રિયતાને કારણે આ નામનું એક નાટક પણ પ્રદર્શિત થઇ ચુક્યું છે. આ નાટક પણ હાસ્યપ્રધાન વિષયવસ્તુ ધરાવે છે.
પાત્રો અને કલાકારો

* કાકા: દિનેશ શુક્લ
* સુંદર માસ્તર: શનિ અગ્રવાલ
* કાકી: ભાવિની જાની
* દિગ્દર્શક: હર્ષ્જીત ઠક્કર
* ગીતકાર: રાહી ઓધારિયા
સંદર્ભો


શ્રેણી:મનોરંજન
શ્રેણી:ધારાવાહિક
સપનાના વાવેતર

સપનાનાં વાવેતર ભારત દેશના દુરદર્શન પ્રસારણના ગુજરાતી વિભાગની ચેનલ ડીડી ગુજરાતી પર રજુ થયેલી ધારાવાહી શ્રેણી હતી, જે દરરોજ રજુ કરવામાં આવતી હતી. આ શ્રેણીમાં એક વિશાળ અને સંયુક્ત કુટુંબના જીવનને રજુ કરવામાં આવ્યું હતું. ઘણા હપ્તાઓમાં રજુ થયેલી આ શ્રેણી ખૂબ જ લાંબા સમય સુધી ચાલી હતી, તેમ જ અત્યંત લોકપ્રિય બની હતી.

આ શ્રેણીમાં અનેક કલાકારોએ પોતાનો અભિનય દાખવ્યો હતો.જેવા કે સ્વ:અજીત વાછાની,કલ્પના દીવાન,અપરા મહેતા,દીના પાઠક,ઝંખના દેસાઈ,મેઘના રોય. વી.આજ શ્રેણી હિન્દીમાં પણ આજ કલાકારો સાથે 'એક મહલ હો સપનો કા' ના નામે પણ રજુ થઇ હતી.


શ્રેણી:ગુજરાતી ધારાવાહી શ્રેણી
શ્રેણી:ડીડી ગુજરાતી
ગુલાબદાસ બ્રોકર

ગુલાબદાસ બ્રોકર ગુજરાતી વાર્તાકાર, નાટ્યલેખક, પ્રવાસલેખક, વિવેચક, જીવનચરિત્રલેખક, સંપાદક હતા.

તેમનો જન્મ પોરબંદરમાં થયો હતો. મુંબઈની ન્યુ ભરડા સ્કૂલમાંથી ૧૯૨૬માં મૅટ્રિક થયા પછી ૧૯૩૦માં ઍલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજમાંથી અંગ્રેજી-ગુજરાતી વિષયો સાથે બી.એ. કર્યું. આમ અભ્યાસ પુરો થતા તેઓ મુંબઈ શૅરબજારમાં બ્રોકર તરીકે જોડાયા. આ ગાળા દરમિયાન તેઓ દિલ્હીમાં ગુજરાતીના સલાહકાર મંડળમાં જોડાયા અને ૧૯૮૩થી તેની કારોબારીના સભ્ય રહ્યા. પી.ઈ.એન.ના ફ્રાન્કફુર્ટ (જર્મની) અધિવેશનમાં ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે ગયા. ઉપરાંત ૧૯૬૨માં અમેરિકન સરકારના નિમંત્રણ થી સ્ટડી મિશન્સ ઇન્ટરનેશનલ માટે અમેરિકા ગયા. ૧૯૬૩માં તેઓ જર્મન સરકાર (પશ્ચિમ)ના નિમંત્રણથી ફરી ત્યાં ગયા. તેમની કૃતિઓ માટે તેમને ૧૯૬૮નો કુમાર ચંદ્રક મળ્યો અને ૧૯૭૪-૭૫ ના ગાળામાં તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ રહ્યા.
સર્જન

તેમના વાર્તાસંગ્રહો માં ‘લતા અને બીજી વાતો’ (૧૯૩૮), ‘વસુંધરા અને બીજી વાતો’ (૧૯૪૧), ‘ઊભી વાટે’ (૧૯૪૪), ‘સૂર્યા’ (૧૯૫૦), ‘માણસનાં મન’(૧૯૬૨), ‘બ્રોકરની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ’ (૧૯૫૭), ‘ભીતરનાં જીવન’ (૧૯૬૭) અને ‘પ્રેમ પદારથ’ (૧૯૭૪) મુખ્ય છે. ઉપરાંત એમની ‘ગુલામદીન ગાડીવાળો’, ‘નીલીનું ભૂત’, ‘સુરભિ’, ‘બા’, ‘પ્રેમ પદારથ’ વગેરે વાર્તાઓ પણ ખુબ પ્રસિદ્ધિ પામી. સત્યકથાઓ માં ‘પુણ્ય પરવાર્યું નથી’ (૧૯૫૨), અને ‘હરિનો મારગ’ પણ નોધપાત્ર રહ્યા. ઉપરાંત તેઓએ ‘ધૂમ્રસેર’ (૧૯૪૮) અને ‘મનમાં ભૂત’ વગેરે નાટ્યસંગ્રહ છે.
બાહ્ય કડીઓ

*
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય


શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૦૯માં જન્મ
શ્રેણી:૨૦૦૬માં મૃત્યુ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખો