JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
රාජ්‍ය මූල්‍ය

රාජ්‍ය මූල්‍ය යනු, සාමුහික හෝ රජයේ කාර්යභාරයන්ද, එවැනි කාර්ය භාරයන් නිර්මාණය කිරිම හා පරිපාලනයද, සලකා බලන ආර්ථීක විද්‍යාවේ ක්ෂේත්‍රයකි. රජය හෝ සාමුහික සංවිධාන, කළයුත්තේ හා කරන්නේ කුමක්ද, හා මෙම කාර්යභාරයන් සඳහා ගෙවීම් කරන්නේ කෙසේද, යන ප්‍රශ්නවලට මෙම ක්ෂේත්‍රය බෙදනු ලැබේ. මෙය නිරතුරුව, පුළුල් (රාජ්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව) හා පටු (රාජ්‍ය මූල්‍ය) යන දෙයාකාරයෙන්ම හඳුන්වනු ලැබේ.
රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය

රජයේ නියම කාර්යභාරය, රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය සඳහා ආරම්භයක් සපයයි. යම් යම් කොන්දේසි සංතෘප්ත වන්නේ නම්, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් පුද්ගලයන් අතර භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා හරිනු ඇත (අපතේ යාමක් සිදුනොවේය හා ආර්ථිකයේ ඵලදායී හැකියාවන් පුද්ගල රුචිකත්වයන් සමග ගැලපේය යන අර්ථයෙන්). කාර්යක්ෂම නිෂ්පාදන සැපයීමට පෞද්ගලික වෙළෙඳපලට හැකි වූයේ නම් හා ආදායම් ව්‍යාප්තිය නිරතුරුව සමාජයට පිළිගත හැකි ආකාරයේ නම්, එවිට රජයට සිදුකිරීමට කාර්යභාරයක් නොමැති වේ. කෙසේවුවද, බොහෝ සිද්ධීන් වලදී, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල කාර්යක්ෂමතාවය සඳහා වන කොන්දේසි කඩවේ. උදාහරණයක් ලෙස; බොහෝ පුද්ගලයන්ට සමාන භාණ්ඩයක් එකම කාලයක් තුළදී පරිභෝජනය කළ හැකිනම්, (සතුරන් නැත, බැහැර කළ නොහැකි පරිභෝජනය) එවිට, එම භාණ්ඩයෙන් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් සපයනු ඇත. තරඟකාරී නොවන පරිභෝජනය හෝ පොදු භාණ්ඩ සඳහා එක් උදාහරණයක් වන්නේ රාජ ආරක්ෂාවයි.

පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා නොහරින විට “වෙළෙඳපල අසමත්වීම්” ඇතිවේ. වෙළෙඳපල අසමත්වීම් පැවැතීම මගින් සාමුහිකව හෝ රාජ්‍ය මට්ටමින් භාණ්ඩ හා සේවා බෙදාහැරීම සඳහා, කාර්යක්ෂම පදනමක් සපයයි. බාහිරතා, පොදු භාණ්ඩ, තොරතුරුමය වාසි, ශක්තිමත් පරිමානූකූල ඵල සහ ජාල ප්‍රථිවිපාක මගින් වෙළඳපල අසමත්වීම් ඇතිකරයි. රජයේ හෝ ස්වේච්ඡා සංවිධානයක් හරහා සිදුවන බෙදාහැරීම්, “රාජ්‍ය අසමත්වීම්” ලෙස හැඳින්වෙන වෙනත් අකාර්යක්ෂමතාවලට හේතුවේ.

පුළුල් උපකල්පන යටතේ, කාර්යක්ෂම විෂය පථය හා ක්‍රියාකාරකම් මට්ටම් පිළිබඳව රජයේ තීරණ, බදු ක්‍රමය නිර්මාණය කිරීමට අදාළ තීරණවලින් කාර්යක්ෂමව වෙන්කළ හැකිය. මේ දෘෂ්ටියෙන් ගත් කල, රාජ්‍ය අංශයේ වැඩසටහන්, ශුද්ධ සමාජ ප්‍රතිලාභ (සමාජ ප්‍රතිලාභ - සමාජ පිරිවැය) (පිරිවැය - ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණය) උපරිම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කළ යුතු අතර, ඉන්පසු මෙම වියදම් සඳහා ගෙවිය යුතු ආදායම්, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් විකෘති කිරීම මගින් ඇතිකරන, අඩුම කාර්යක්ෂම හානි ඇතිකරන බදු ක්‍රමයක්, මගින් ඉහළ නැංවිය යුතුය. ප්‍රායෝගිකව රාජ්‍ය අයවැය සකස්කිරීම සැලකිය යුතු තරම් සංකීර්ණ වන අතර නිරතුරුව එමගින් අකාර්යක්ෂම භාවිතයන් ඇතිකරයි.

ණයගැනීම්, බදු සඳහා ආදේශකයකට වඩා, එය බදු බර කාලය තුළ බෙදා හරින ක්‍රමයක් වන නමුත්, රජයට ණය ගැනීම් මගින් වියදම් පියවිය හැකිය. හිඟය යනු රජයේ වියදම් හා ආදායම් අතර පරතරයයි. යම් කාලයක් තුළ හිඟය සමුච්චිතකරණය මුළු රාජ්‍ය ණය වේ. හිඟය පියවීම මගින් රජයට, කාලය පුරා බදු ප්‍රතිවිපාකය බෙදාහැරීමට ඉඩ ලබා දෙන අතර, එමගින් රජයට වැදගත් ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති උපකරණයක්ද ලබා දෙයි. හිඟය මගින් අනුප්‍රාප්තික රජයට ඇති කැමැත්ත අඩුකළ හැකිය. රාජ්‍ය මූල්‍ය, ආදායම් ව්‍යාප්තියේ හා සමාජ සමානත්වයේ ගැටලුවලට බෙහෙවින් සම්බන්ධ වේ. සංක්‍රාම ගෙවීම හෝ ඉහළ හා පහළ ආදායම් ලබන කුටුම්භයන්ට වෙනස් ආකාරවලින් සලකනු ලබන බදු ක්‍රමයක් නිර්මාණය කිරීම, මගින් රජයකට ආදායම ප්‍රතිව්‍යාප්ත කිරීමට හැකිවේ.

රාජ්‍ය මූල්‍යයේ “පොදු තේරීම” ප්‍රවේශය මගින් ඡන්ද දායකයින්, දේශපාලකයින් හා පරිපාලන නිලධාරීන් කටයුතු කළ යුත්තේ කෙසේද යන්නට වඩා සැබැවින්ම කටයුතු කරන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ දරයි.
සටහන්
දිල්හානි ඒකනායක

1988 දී තම මුල්ම සිනමා ප්‍රවිශ්ටය තැබූ දිල්හානි අශෝකමාලා ඒකනායක සිනමාවට පිවිසියේ යසපාලිත නානායක්කාරගේ "දේදුන්නෙන් සමනලියක්" සිනමා පටයෙනි. ප්‍රධාන පෙළේ සිනමා නිළියන් අතර නමක් දිනා සිටින ඇය වානිජ, සම්භාව්‍ය සිනමා පට 150 කට අධික රංගනයෙන් දායක වී ඇත.
සිනමාගත වීම
ටෙලිනාට්‍යය

* අමරපුරය
* කොඩි ගහ යට
* ගැමුණු මහරජ
* දෙයියන්ගේ රටේ
* දේවිය සුගලා
* භාර්යාවෝ
* සත්සඳ කිරණ
සම්මාන

ප්‍රවර්ගය:1973 උපත්
ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා

වටා ඇති අන්ත:ප්ලාස්මීය ජාලිකාවක ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්‍ෂිය ව්‍යුහයක්. රූපයේ දකුණු පස යටින් ම කුඩා කළු තිත් ලෙස ජාලිකාවේ රයිබ‍ොසෝම ඇත.)]]
අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය තුළ ජාලයක් මෙන් විසිරී පවතින පටලමය නාලිකා පද්ධතියකි. ඒ වටා ඇති පටලය න්‍යෂ්ටි පටලය හා ප්ලාස්ම පටලය සමග ඇතැම් ස්ථානවලදී සම්බන්‍ධව පවතී sitez ොලය කුහර ලෙස වෙන් කරයිරයිබොසෝම මගින් ආස්තරිත ජාලිකා “රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා“ ලෙස ද හැඳින්වේ.

රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාපැතලි මඩි වේ. සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා නාලාකාර මඩි වේ.

අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා මගින් සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාවේ කුහරයෙන් වෙන් කෙරේ.
කෘත්‍ය

# ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සඳහා විශාල පෘෂ්ඨීය ක්‍ෂේත්‍රඵලයක් ලබාදීම.
# ලිපිඩ සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# සංස්ලේෂිත ද්‍රව්‍ය පරිවහනය
# ගොල්ගි දේහ හටගැනීම
# විෂ ද්‍රව්‍ය විෂහරණය කිරීම (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# සෛල සන්ධාරණය
# සෛල පටල වල පොස්පොලිපිඩ හා ග්ලයිකොලිපිඩ සංස්ලේෂණය (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# Ca2+ අයන සංචිත කිරීම (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# කාබෝහයිඩ්‍රේට සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# පොස්පොලිපිඩ,ප්‍රෝටීන සහ කාබෝහයිඩ්‍රේට එක් කරමින් තම පටල වර්ධනය පහසු කරයි.එම නිසා "පටල කර්මාන්ත ශාලා" ලෙස හඳුන්වයි. (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
රයිබොසෝම

රයිබොසෝම යනු සෛල තුළ ඇති පටලයකින් වටනොවූ ඉන්ද්‍රිකාවකි. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්‍ෂයෙන් කුඩා කණිකා සේ දිස්වේ. සෛල ප්ලාස්ම පූරකයේ බහුල ය. ඇතැම් ඒවා අන්ත:ප්ලාස්මීය ජාලිකා පෘෂ්ඨයට සබැඳිව, හරිතලව තූළ හා මයිටොකොන්ඩ්‍රියා තුළ පවතී. කාණ්ඩ වශයෙන් පිහිටි විට පොලිසෝම හෙවත් පොලිරයිබොසෝම නම් වේ. 70s හා 80s ලෙස රයිබොසෝම ආකාර දෙකකි.
ව්‍යුහය

උප ඒකක ද්‍විත්‍වයකින් සෑදී ඇත. එක් උප ඒකකයක් අනිකට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ. rRNA සහ විශේෂ ප්‍රෝටීන මගින් සෑදේ. න්‍යෂ්ටිකාව තුළ මීට අවැසි rRNA නිපැයේ.
කෘත්‍ය

සෛලයේ ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සිදුවන මධ්‍යස්ථානය වේ. ප්‍රෝටීන සෑදීමට අවැසි ඇමයිනෝ අම්ල එකිනෙක සමූහනය වන්නේ රයිබොසෝම ආශ්‍රිතව ය. නිදහස් රයිබොසෝම වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රෝටීන නිපදවයි.
ජලය පවිත්‍ර කිරීම

අපවිත්‍ර ජලය පිරිසිදු කිරිම යනු පාවිච්චි කර බැහැර කරන ජලයේ (එනම් ගේදොර කටයුතුවලදී හා කර්මාන්ත ශාලා ආදියෙන්) ඇති අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. ඒ සඳහා භෞතික, රසායනික හා ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි උපයෝගි කර ගැනේ.එමඟින් ජලයේ ඇති භෞතික, රසායනික හා ජෛව අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරයි. මෙහි මුලික අරමුණ නම් ගලායන ජලයේ ඇති ඝනමය අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කර එය නැවත පාවිච්චියට ගැනිම හෝ පරිසරයට මුදා හැරීමයි. පාවිච්චි කරන ලද ජලය නිතරම විෂ කාබනික හා අකාබනික සංයෝග වලින් අපවිත්‍රවී ඇත.

මෙම අපවිත්‍ර ද්‍රව්‍ය නිපදවන ස්ථාන අතර නිවෙස්, ආයතන, ආරෝග්‍යශාලා, වාණිජ හා කාර්මික ආයතන මුල් තැන්ලා සිටී. ඒ ඒ තැන්හිදී නිපදවෙන අපවිත්‍ර ජලය ඒවා නිපදවන ස්ථාන වලදී (වැසිකිලි ටැංකි, ජෛව පෙරහන් හෝ වායුමය ප්‍රතිකාර ක්‍රියාවලි) හෝ ජලනල පද්ධතියක් ඔස්සේ වෙනත් ස්ථාන කරා ප්‍රවාහනය කර හෝ පසුව ජල ප්‍රතිකාර කරන ස්ථාන වලදී පිරිසිදු කිරිම කළ යුතුයි. මෙලෙස ජලයේ ඇති අපවිත්‍ර දෑ ඉවත් කිරිම හා ප්‍රතිකාර කිරිම, දේශිය හෝ ප්‍රාන්ත හෝ වශයෙන් එක්සත් වු රීති හා සම්මුති අනුව සිදුකළ යුතුයි.

අපවිත්‍ර ජලය පවිත්‍ර කිරිම ප්‍රාථමික, ද්විතීයික හා තෘතියික වශයෙන් ප්‍රධාන අදියර 3 කින් සමන්විතය. අනතුරුව ජලයේ දියවූ ජෛව අපද්‍රව්‍ය ජලකාමී ක්ෂුද්‍ර ජීවින් විසින් ඝනද්‍රව්‍ය බවට පත් කෙරේ. අනතුරුව එම ජෛවමය ඝන අපද්‍රව්‍ය අක්‍රිය කර ඉවත දැමීම හෝ නැවත ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සිදුකරයි. පසුව කලපු හා ක්ෂුද්‍ර පෙරහන් භාවිත කර රසායනික හා භෞතික වශයෙන් ප්‍රතිකාර කළ ජලය ප්‍රයෝජනයට ගනී. එලෙස ප්‍රතිකාර කල ජලය කෙලින්ම දියපාරවල්, ගංගා, කලපු හෝ වගුරු බිම් වලට මුදා හැරේ. එමෙන්ම මෙම පවිත්‍ර කළ ජලය නැවත වාරිමාර්‍ග කටයුතු සඳහා හෝ උද්‍යාන හා ක්‍රීඩා පිටි වල හරිත බවන වැඩසටහන් සඳහා හෝ යොදා ගනී. එලෙස ප්‍රමාණවත් පරිදි ජලය පවිත්‍ර වුයේ නම් එම ජලය භූගත ජලය ලෙස නැවත ස්ථාපනය කිරිම ද සිදුවේ.
දුරකථනය

thumb|300px|An ඔලවේටි rotary dial දුරකථනය, c.1940s
දුරකථනය යනු ශබ්දය (බහුලව මිනිස් කටහඬ) සම්ප්‍රේෂණයට හා ලබා ගැනීමට භාවිතා වන විදුලි සංදේශ උපකරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය භාවිතා කරන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර සාකච්ඡාවකට වුවත් සමහරක් විට එය තිදෙනෙකු හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක් විය හැකිය. වර්තමානයේ ලෝකයේ වඩාත් බහුලව ම භාවිතා වන ගෘහස්ත උපකරණවලින් එකක් බවට එය පත්ව ඇත. බොහෝමයක් දුරකථන ක්‍රියාත්මක වන්නේ සංකීර්ණ දුරකථන ජාලයක් හරහා විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙනි. මෙමඟින් ඕනෑම දුරකථන පරිශීලකයෙකුට ඕනෑම කෙනෙකු සමඟ පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබේ. මෙය වර්ෂ 1876දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රුහැම්බෙල් විසින් හදුන්වා දෙනු ලැබීය.
මූලික සිද්ධාන්ත

දුරකථන මඟින් වර්ග දෙකක තොරතුරු හසුරවයි. ඒවා නම් සංඥා හා කටහඬයි. මෙය විවිධ අවස්ථාවලදී එකම ඇඹරුණු රැහැන් යුගලයක් මත සිදු වේ. සංඥා ලබා දීමේ උපකරණය ලැබෙන ඇමතුම් පිළිබඳ පරිශීලකයා දැනුවත් කිරීමට සීනුවකින් ද ගන්නා ඇමතුම්වල දුරකථන අංක ඇතුල් කිරීම සඳහා වූ ඩයලයකින් ද යුක්ත වේ. වෙනත් දුරකථනයකට කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පරිශීලකයෙක් රිසීවරය ඔසවයි. එමනිසා ස්විචයක් ක්‍රියාත්මක වේ. එමඟින් දුරකථනය ක්‍රියාකාරී තත්වයට පත් කරන අතර රැහැන් හරහා ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් වීමක් ද ඇති වේ. එමනිසා රැහැන් හරහා ධාරාවක් ගලා යයි. දුරකථන හුවමාරුව මෙම DC (සරල ධාරාව) අනාවරණය කර ගෙන සංඛ්‍යාංක ආදායකයක් අමුණා සූදානම් බව ඇඟවීම සඳහා අක්වට තානය (dial tone) යවයි. පරිශීලකයා ඉලක්කම් බොත්තම් ඔබන අතර ඒවා ඩයලය තුළ වූ නාද උත්පාදකයකට සම්බන්ධය. එමඟින් DTMF නාද නිපදවේ. ඉන්පසු හුවමාරුව අදාළ දුරකථනය සම්බන්ධ කරන අතර එයට දැනුම් දීමක් සිදු කරයි.

දුරකථනය ක්‍රියා විරහිතව ඇති විට (රිසීවරය තබා) එහි සීනුව, බීපරය හෝ අනෙක් දැනුම් දීමේ උපකරණ ධාරිත්‍රක හරහා දුරකථන මාර්ගයට සම්බන්ධ කර ඇත. අක්‍රීය දුරකථනය දුරකථන මාර්ගය ලුහුවත් නොකරන අතර එමනිසා හුවමාරුව එහි රිසීවරය තබා තිබෙන බව හා සීනුව පමණක් විද්‍යුත් වශයෙන් සම්බන්ධ බව දැන ගනී. එම දුරකථනයට කිසිවෙකු ඇමතූ විට දුරකථන හුවමාරුව දුරකථන මාර්ගයට අධි වෝල්ටීයතා ස්පන්ද සංඥාවක් යොදයි. මෙමඟින් ඇමතුම් ලබන පාර්ශවයට සීනුව නාද වීම බීපරය ක්‍රියාත්මක වීම හෝ වෙනත් දැනුම් දීමේ උපකරණයක් ක්‍රියාත්මක වීම සිදු වේ. පරිශීලකයා රිසීවරය එසවූ විට එසවුම් ස්විචය සීනුව අක්‍රිය කර දුරකථනයේ හඬ කොටස ක්‍රියාත්මක කරයි. ඉන්පසු දුරකථන මාර්ගයට ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් කිරීමක් ලබා දෙන අතර එමඟින් දුරකථනය පිළිතුරු ලබා දුන් බව හා ක්‍රියාත්මක බව දැනුම් දේ. සම්බන්ධ වූ පාර්ශවයන් දුරකථනයේ හඬ කොටස භාවිතයෙන් සාකච්ඡා කරයි.

දුරකථනයේ හඬ කොටස රිසීවරයේ ඇති අතර එය සම්ප්‍රේෂකයකින් (බහුලව මයික්‍රොෆෝනය ලෙස හඳුන්වන) හා ආදායකයකින් සමන්විත වේ. සම්ප්‍රේෂකය දුරකථන මාර්ගයේ ජවය ලබා ගන්නා අතර කටහඬ මඟින් ඇති කරන ධ්වනි පීඩන තරංගවලට අනුරූපව විද්‍යුත් ධාරාවක් නිකුත් කරයි. මෙම විද්‍යුත් ධාරා විචලනය දුරකතන මාර්ගය ඔස්සේ අනෙක් දුරකථනය වෙත සම්ප්‍රේෂණය වී එහි වූ ආදායකයේ කුඩා ශබ්ද විකාශකයක් කම්බි දඟරය තුළට ඇතුළු වේ. විද්‍යුත් ධාරාවේ විචලනය දඟරය ඉදිරියට සහ පසු පසට චලනය වීමට හේතු වන අතර එමඟින් සම්ප්‍රේශකයෙහි වූ ධ්වනි පීඩන තරංග ප්‍රතිනිර්මාණය වේ. එක් පාර්ශවයක් රිසීවරය තැබූ විට මාර්ගයේ DC ධාරා ගලනය නවතින අතර එමඟින් හුවමාරු වන දුරකථන ඇමතුම විසන්ධි කරන ලෙස සංඥා කෙරේ.

ලින් මෑන්ගේ රිසීවරය දුරකථන ජාල පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද දුරකතනයකි.
තල බඹරය

ටර්බයිනයක් හෙවත් තලබමනයක් යනු තරල ප්‍රවාහයකින් ශක්තිය උකහාගෙන එය ඵලදායක කාර්යය බවට පරිවර්තනය කරන භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි.

turbo යන ලතින් භාෂාවේ වචනය අනුසාරයෙන් turbine යන වචනය හදුන්වා දී ඇත්තේ ක්ලෝඩ් බ'ඩින්(Claude Burdin)(1788-1873) විසිනි. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන Benoit Fourneyron(1802-1876) විසින්, පලමු ප්‍රායෝගික ජල ට'බයිනය නිපදවීය.


සරලතම ටර්බයිනයක්, එක් චලනය වන කොටසකින් සහ තල සහිත, භ්‍රමණය වන දණ්ඩකින් යුක්තය. ගලා යන තරලය තල මත ඇති කරන බලය නිසා ඒවා භ්‍රමණය වන අතර එමගින් භ්‍රමකයට ශක්තිය සැපයේ. සුළං මෝල, ජල රෝදය වැනි දෑ අතීතයේ යොදාගත් ටර්බයිනවලට උදාහරණ වේ.

යොදා ගන්නා තරලය රඳවා තබා ගැනීමටත්,එය පාලනය කිරීමටත්,වායු,වාෂ්ප සහ ජල ටර්බයිනවල තල වටා ආවරණයක් යොදා ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ඉංජිනේරුවරයකු වන සර්.චාර්ල්ස් පාසන්ස්(Charles parsons) (1854-1931)හට, නූතන වාෂ්ප ටර්බයිනය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමිවේ.

සම්පීඩකය/පොම්පය යනු ටර්බයිනයට සමාන එහෙත් ඊට ප්‍රතිවර්ත ක්‍රියාවක් සිදු කරන උපකරණයකි. බොහෝ වායු ටර්බයිනවල එන්ජිමේ අක්ෂීය සම්පීඩකයක් දැකිය හැක.
වායු තල බඹරය

වායු තලබමරය යනු මූලධර්මයන් අතින් හුමාල තලබමරයට සමාන වූ භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි.එය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ; ඒවා නම් සම්පීඩකය, දහන කුටිය සහ තලබමරය වේ.සම්පීඩනය කිරීම මඟින් වාතය සම්පීඩකය තුළට ඇතුළු කළ පසු එහි ඇති ඉන්ධන දහනය කිරීමෙන් හෝ පිටතින් වූ තාප හුවමාරුකාරකයක්(heat exchanger) තුළ ඉන්ධන දහනය කිරීම මඟින් රත් කෙරේ. මෙසේ උණුසුම් කරන ලද වාතය දහන ඵල සහිතව හෝ රහිතව තලබමරයක් තුල ප්‍රසාරණය කිරීම මඟින් කාර්යය ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරගනී. මෙයින් තුනෙන් දෙකක් පමණ වන සැළකිය යුතු කාර්යය ප්‍රමාණයක් සම්පීඩකය ක්‍රියාකරවීම සඳහා යොදා ගනී. තුනෙන් එකක පමණ වන ඉතිරි ඵලදායී කාර්යය ප්‍රමාණය වෙනත් කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකිය. මෙම උපකරණය එක් පිය කේන්ද්‍රාපසාරී සම්පීඩකයක් (single-stage centrifugal compressor) සහ තලබමරයක්, රිකපරේටරයක් (recuperator) සහ ලෝපත් බෙයාරිම්(foil bearings) වලින් සමන්විත වේ. වායු තලබමරය, සම්පීඩිත වාත ධාරාවක වායු හෝ ඉන්ධන් තෙල් දහනය කිරීමෙන් නිපදවාගත් උණුසුම් වායු ප්‍රවාහයක් මඟින් ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනී. මෙය යාන්ත්‍රික ලෙස යටිහොය තලබමරයකට(downstream turbine) සම්බන්ධ කරනලද උඩුහොය වායු සම්පීඩකයක් (upstream air compressor) (අරීය හෝ අක්ෂීය ප්‍රවාහය ) හා ඒ අතරමැද දහන කුටියකින් සමන්විත වේ. "වායු තලබමරය" යන්න තලමබර කොටසක් පමණක් හැඳින්වීමටද යොදාගැනේ. සම්පීඩිත වාතය ඉන්ධන සමඟ මිශ්‍ර කර දාහකය තුළ ජ්වලනය කිරීමේදී ශක්තිය මුදාහැරේ. මෙහිදී ඇති වන වායු ඵල තලබමරයේ තල මතින් යැවීම මඟින් තලබමරය කරකැවීම හා යාන්ත්‍රිකව සම්පීඩකය බල ගැන්වීම සිදුකෙරේ. අවසානයේදී වායූන් නොසලයක්(nozzle) හරහා යවා එම උණුසුම් පිටාර වායූන් ප්‍රසාරණය කර වායුගෝලීය පීඩනයට නැවත පත්කිරීම මඟින් ත්වරණය කර එමඟින් අමතර තෙරපුමක් ඇති කෙරේ. දණ්ඩේ බලය(shaft power)ලෙසින්, සම්පීඩිත වායුන් හා තෙරපීම ලෙසින් යන ඕනෑම සංකලනයකින් ශක්තිය අවශෝෂණය කෙරේ. එම ශක්තිය ගුවන්යානා, දුම්රිය, නැව්, විද්‍යුත් උත්පාදක යන්ත්‍ර, එමෙන්ම ටැංකියද බල ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනේ.

ප්‍රවර්ගය:වායු ගතික විද්‍යාව
ජාතින්ගේ සම්භවය

ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් බිහිවන සමාජ භූ දර්ශනය තුළ මිනිස් කණ්ඩායමක් මඟින් තමන්ගේ ඇති ජනවාර්ගික වෙනස්කම් හඳුනා ගැනිමේ ක්‍රියාපිළිවෙල ජාතියේ උපත නමින් හඳුන්වයි. ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් යනු ඔවුන් විසින්ම ඇති කරගත් ඒවාය. E.P.thompson පවසන පරිදි ජාතිය ගොඩනැඟීමේ කතන්දර, ඉතිහාසයට මෙන්ම, පුරාවෘත්ත වලටද එක් වී ඇත.
ක්‍රියාකාරී හා අකර්මණ්‍ය ජාතියේ ගොඩනැගිම්

වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා නිසා භෞතික පරිසරය තුළ ජාතියේ ගොඩනැඟීම අකර්මණ්‍ය විය හැකිය. එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුළින් අපේක්ෂා නොකරන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවිය හැකිය. දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කරගැනීම අරමුණුන කරගනිමින්, සෘජුවම සිතාමතා වෙනස් අනන්‍යතාවයන් ගොඩනැඟීම හේතු කොටගෙන මඟින් ඉහත කී ආකාරයේ ජාතියක ගොඩනැඟීම ක්‍රියාකාරී වේ. මෙහි දේශපාලන ගැටලුවක් ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු, බලය බෙදීම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැකිය. 18 වැනි සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහයන් මඟින් භාෂාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා බිහිවීමක් සිදු වූ අතර, අවසානයේ එය “ජාතික සාහිත්‍යය” බවට පරිවර්තනය විය. පසුව විසිවන ශතවර්ෂයේදී එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගියේය. ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවහොත් ජනවාර්ගික ආඛ්‍යාන වල පැහැදිලිවත්ය නැතිවී යන බවද මේ ජාතීන් විසින්ම වටහා ගන්නා ලදි.
සටහන්

{|


|-
|Ethnogenesis
{|
විලාසිතා - කාන්තා ඇඳුම් නිෂ්පාදනය

කාන්තා හිස් වැසුම් නිර්මාණය කරන්නෙකු ඉංග්‍රීසි බසින් Milliner ලෙස හැදින්වෙන අතර Millinery යන ඉංග්‍රීසි වදන එවැනි හිස් වැසුම් නිර්මාණ ශිල්පියෙකු විසින් කාන්තාවන් වෙත අලෙවි කරන හිස්වැසුම් සහ අනෙකුත් ඇඟලුම් හෝ කාන්තාවන් වෙනුවෙන් ඇඳුම් සහ හිස්වැසුම් සැළසුම් කිරීමේ නිර්මාණය කිරීමේ සහ අලෙවි කිරීමේ වෘත්තිය ඇගවෙයි. මොවුන් හිස් වැසුම් වෙනුවෙන් අනෙකුත් උපාංග සැලසුම් කිරීම නිර්මාණය සහ අලෙවි කිරීමද සිදු කරති. මේ අනුව ඉංග්‍රීසි බසින් Milliner ලෙස හැදින්වෙන්නේ කාන්තා ඇඳුම් සහ හිස් වැසුම් සැළසුම් කිරීම නිෂ්පාදනය සහ අලෙවි කිරීම සිදු කරනු ලබන හිස් වැසුම් නිර්මාණ ශිල්පියෙකි. මේ අනුව මෙවැනි අයෙකු විසින් පවත්වා ගෙන යන අලෙවි සැලක් වෙත පාරිභෝගිකයන් ඇඟලුම් තෝරාගෙන මිලට ගැනීම සදහා පැමිණෙති. (උදා - හිස් වැසුම්, යට ඇදුම්, කමීස සහ ළමා ඇදුම්) කෙසේ නමුත් Millinery යන ඉංග්‍රීසි වදන පොදුවේ ක්‍රියාකාරීත්වයන් සදහා අනවශ්‍ය කොටස් හෝ ද්‍රව්‍ය හැදින්වීම සදහා ද භාවිතා වේ. මේ සදහා උදාහරණ ලෙස ආහාරයකට යොදනු ලබන සැරසිලි සහ පිරිමියෙකුගේ කමීස අතක දැකිය හැකි අමතර බොත්තම් යනාදිය හැදින්විය හැක.

බොහෝ මුල් කාලීන සුප්‍රසිද්ධ විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් තම වෘත්තිය මෙවැනි පුද්ගලයෙකු ලෙස ආරම්භ කළ අය වෙයි. ඔවුන් අතරට කොකෝ චැනල්, හැල්ස්ටන් සහ රෝස් බර්ටින් යන අය අයත් වෙයි. වර්තමාන උදාහරණයන් ලෙස ෆිලිප් ට්‍රේසි සහ මාර්ක් පොල් ස්ප්‍රීට්සර් යන අය පෙන්වා දිය හැක.

මෙම වෘත්තියෙහි යෙදෙන්නන් හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි පදය වන Milliner යන්නෙහි සම්බවය මිලාන් නගර වාසියෙකු හෝ මිලාන් නගරය සමග සම්බන්ධතා ඇති අයෙකු හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි පදය වන Milener යන්න ඇසුරෙන් සකස්වී ඇතැයි සැලකිය හැක. (මෙය ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබද ඇමෙරිකානු උරුමය පිළිබද ශබ්ද කෝෂයේ තෙවැනි සංස්කරණය ඇසුරෙන් වේ.
විලාසිතා - පාවහන්

උස් අඩි පාවහන්



පාවහන් සංයුක්ත වන්නේ පරිස‍රයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීමට සනීපාරක්ෂාවට හා අලංකරණයට පලඳින පාදයේ පළඳින පැලඳුමක් වශයෙනි. සෙරෙප්පු හා ෆ්ලිප් ෆොප් හැරුණු කොට අනෙක් පාවහන් හා පාදය අතර මේස් හා අනෙකුත් පැලඳුම් පළඳිනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් සපත්තු හා බූට්වල නව විලාසිතාවලදී පාවහන් සමහරක් විට ෆෙටිෂිෂම් (fetishism) සමඟ සම්බන්ධ වේ.

පාවහන් නිර්මාණය කිරීමේ වෘත්තිය පුහුණුවන පුද්ගලයින් සපත්තු මසන්නන් හෝ සපතේරුවන් නම් වේ.

දැනට දන්නා පැරණිම පාවහන් සොයාගෙන ඇත්තේ එක්සත් ජනපදයේ ඔරිගන් ප්‍රාන්තයේ ෆෝට් රොක් ගුහාවේහි දීය. සැගේබ්‍රෂ් පොතු මඟින් වියන ලද මෙම සෙරෙප්පුවල විකිරණශීලී කාබන් දින ගණනය මඟින් පෙන්නුම් ක‍ෙල් ඒවා අඩුම තරමින් වසර 10000ක් වත් පැරණි බවයි.
සටහන්

{|


|-

|Footwear
|-
{|
සිනමා ක්‍රමවේදය

දුනු එතුම් බොලෙක්ස් H 16 Reflex කැමරාවක් මෙහි දැක්වේ. මෙය සිනමා කර්මාන්තය ඉගැන්වෙන පාසැල් වලදී ප්‍රචලිතව භාවිතා වේ.]]


සිනමාව යන පදය මගින් චිත්‍රපටි, කලාවක් ලෙස චිත්‍රපට චිත්‍රපටි ක්ෂේත්‍රය සහ චිත්‍රපට කර්මාන්තය යන සියල්ල හැඳින්විය හැකිය. සිනමා නිර්මාණයන් සිදු කිරීමේදී විවිධ රූපරාමු කැමරා මගින් පටිගත කිරීම් නැතහොත් සජීවිකරණ ක්‍රම භාවිතය මගින් රූපරාමු නිර්මාණය හෝ විශේෂ ප්‍රයෝග භාවිතා කිරීම සිදුකෙරේ.

චිත්‍රපට නිෂ්චිත සංස්කෘතීන් මගින් නිර්මාණය කෙරුණු සංස්කෘතිකමය මානව කෘතීන් ලෙස සැලකිය හැකිය. පෙරළා ඒවා මගින් සංස්කෘතිය වෙත ද බලපෑම් ඇති කරයි. ප්‍රචලිත විනෝදාස්වාද ක්‍රමයක් මෙන්ම පුරවැසි අධ්‍යාපනය (හෝ අධි ශික්ෂණය) සඳහා ප්‍රබල ක්‍රමවේදයක් සහ කලාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස චිත්‍රපට සැලකිය හැකිය. සිනමාවෙහි දෘෂ්‍ය ගුණය හේතුවෙන් එය සතුව විශ්වීය සන්නිවේදක හැකියාවක් පවතියි. ඇතැම් චිත්‍රපට හඬකැවීම් හෝ උපසිරැසි (මෙහිදි සංවාද පරිවර්තනය කොට ඉදිරිපත් කෙරෙයි) යොදාගැනීමෙන් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ බවට පත්ව ඇත.

සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයේදී චිත්‍රපටයක් තනි තනි රූපරාමු රැසකින් යුක්ත වේ. මෙම රූපරාමුව එකදිගට වේගවත්ව ප්‍රදර්ශනය කරන විට නිරීක්ෂකයා හට චලනයක් සිදුවේ යැයි හැඟේ. මෙහිදී රූපරාමු මාරුවන අයුරු නිරීක්ෂකයා හට දැකිය නොහැකිවේ. ඊට හේතුව ඇස තුළ අපට පෙනෙන යම් වස්තුවක්, එම වස්තුව මුල් පිහිටුමෙන් ඉවත් වු පසුව ද තත්පරයකින් කුඩා කාලයක් දක්වා එම රූපය පැවතීමේ ආචරණයයි. (Persistence of Vision) ඒ අනුව නිරීක්ෂකයන් චලනයක් සිදුවේ යැයි තීරණය කරන අතර ඒ සඳහා බීටා චලනය නම් මානසික ආචරණය හේතුවේ.

චිත්‍රපටි හැඳින්වීමට භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි වචනය “Film” නම්වේ. මෙය අතීතයේදී චිත්‍රපටි පටිගත කිරීම සහ ප්‍රදර්ශනය සඳහා භාවිතා කළ මූලික මාධ්‍ය වන ඡායාරූප පටල (Photographic film – Film Stock) හැදින්වීම සඳහා භාවිතා වූ ඉංග්‍රීසි වචනයෙන් බිඳී ආ පදයකි. චිත්‍රපටියක් හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් විවිධ නම් භාවිතා කළ හැකිය. (picture, picture show, photo play, flick සහ වඩාත් පොදුවේ movie) මෙම ක්ෂේත්‍රය හැඳින්වීමට භාවිතා වන අනෙකුත් පදයන් අතරට රිදී තිරය වැනි යෙදුම් පෙන්වා දිය හැකිය. (the big screen, the silver screen, the cinema, the movies)
සටහන්
ඉන්ද්‍ර

ඉන්ද්‍ර වනාහි යුද්ධයට මෙන් ම කාලගුණයට ද අධිපති දෙවියාය. හින්දුසමය අනුව හෙතෙම දෙවියන්ගේ රජුය. එසේම ස්වර්ගයට ද අධිපති වෙයි. ඉන්ද්‍ර පිළිබදව ප‍්‍රථම වරට සඳහන් වන්නේ හින්දු පූජනීය ග‍්‍රන්ථය වන ඍග්වේදයෙහි සදහන් වේ. ඒ අනුව හෙතෙම ප‍්‍රධාන දෙවියා වන අතර ආක‍්‍රමණශීලී චරිත ලක්ෂණවලින් යුක්තය.

පශ්චාත් කාලීන හින්දු සමයෙහි පැන නැගි ති‍්‍රමූර්තිය අනුව ඔහුගේ ගෞරවය සහ කාර්යභාරය මදක් අඩු වී ඇතත් වෛදික යුගයේ සිට පුරාණ යුගය දක්වා ම ඉන්දීය පුරාණෝක්තීන්හි දෙවියන්ගේ ප‍්‍රධාන පාලකයා වශයෙන් ඉන්ද්‍ර හැම විට ම වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇත.
පුරාණ තුල

ඉන්ද්‍ර 14

එක් එක් 'මාත්‍ර' 'මන්වන්තර' නමැතියුගයක් තුළ පාලනය කෙරේ. මන්වන්තර 14 ක් එකතුවිමෙන් කල්ප 1 සෑදේ. මෙම 1 ක් ක්පයක් බ්‍රාහ්මයාගේ 1 ක් දවසක්හා සැසදේ. සෑම මන්වන්තරයකටම ඉන්දා 1 ක් ඇත. එනම්, කල්ප 1 කදී ඉන්ද්‍රා 14 ක් වෙනස් වේ. පහත ලයිස්තුව විෂ්නු පුරාණ 31 -2 වලින් උපුටා ගන්නා ලදී.
හින්දු මූර්ති

හින්දු 'මුර්ති' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ දේව ප්‍රතිමා ආදියයි. මෙම ප්‍රතිමා තුළ දේවත්වය මුර්තිමත් වී ඇතැයි විශ්වාස කරති. දේවානුභාවයෙන් ප්‍රතිමාවකට දේවත්වය කැඳවීම කළ පසු එයට වැඳුම් පිඳුම් කිරිමට සුදුසු බව පිළිගනිති. එම නිසා හින්දුන් මෙන්ම මහායාන බෞද්ධ ජනයා භක්තිය ඇති කර ගැනිම සහ භාවනාවන් සඳහා සිත කේන්ද්‍රගත කර ගැනීමට මෙම ප්‍රතිමා ප්‍ර‍යෝජනවත් ලෙස සලකයි. ‍වංචකස්තු ග්‍රන්ථ වල ප්‍රතිමා පුද පූජා සඳහා උපයෝගී කර ගැනිම පිළිබඳ ව විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත.

නිශ්චිත හැඩ රුවකින් තොර මුර්ති නොහොත් ප්‍රතිමා කලාතුරකින් දක්නට ලැබුනද, බහුල වශයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ නිශ්චිත හැඩ හෝ ස්වරූපයකින් දෙවියන් නිරූපනය කෙරී ඇති ශිව, ගණ, රාම, කාලි වැනි දේව ප්‍රතිමාවන් ය. 'ශිල්ප ශාස්ත්‍ර' ග්‍රන්ථයෙහි දක්වා ඇති නියමයන්ට අනුකූලව ප්‍රතිමා නිර්මාණය කෙරේ. ප්‍රතිමා සැකසිම සදහා පංච ලෝහ වර්‍ග භාවිතා කරනු ලැබේ. ප්‍රාණ ප්‍රතිශ්ඨා නමින් හඳුන්වනු ලබන උත්සව අවස්ථාවල දී පූජකවරුන් විසින් මෙම ප්‍රතිමාවලට දිව්‍යමය භාවය ආරෝපණය කරනු ලැබේ.

ප්‍රතිමා වන්දනය මඟින් එක් එක් පුද්ගලයා දෙවියන් කෙරෙහි ඇති භක්තිය වර්ධනය කර ගන්නා අතර ඔවුන්ගේ දෙවියන් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම ගෞරවය, වඩාත් තහවුරු කර ඇදහීම ද සිදුවන්නේය. කෙසේ වෙතත් “ආර්ය සමාජ” සහ "සත්‍ය ධර්‍ම මහිම" යන සංවිධාන මෙය හුදු, රූප වන්දනයක් පමණක් බව පවසා මෙම විශ්වාසයන් බැහැර කරනු ලබයි.

සත්ගුරු සිවය සුබ්‍රමනියස්වාමි තුමා පවසන අන්දමට ප්‍රතිමා (මුර්ති) නූතන කාලයේ දුරකතනයකට සමාන කළ හැකිය. මේ අනුව කෙනෙකු කතා කරන්නේ දුරකතනයට නොවන බවත් එය දුර සිටින කෙනෙකු‍ට කතා කිරිමේ මාධ්‍යය වශයෙන් පමණක් යොදා ගන්නා බව පවසයි. ඒ ආකාරයෙන් වන්දනීය තත්ත්වයක් ආරෝපණය කර පූජනීයත්වය වඩවා ඇති ප්‍රතිමා මඟින් කෙනෙකුට පහසුවෙන් දෙවියන් අවබෝධ කර ගැනිමට හැකිවනු ඇත.


ප්‍රවර්ගය:හින්දු ආගම
රක්ෂා බන්ධන

රක්ෂා බන්ධන, (ආරක්ෂා බැඳීම) හෝ රක්ෂී යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන් ඉන්දියාව, මුරුසිය සහ නේපාලය(මදේශීවරුන් පමණි) යන රටවල විසින් පිළිපදනු ලැබෙන, හින්දු උත්සවයක් වන අතර, එහිදී සැමරෙන්නේ සෙහොයුරන්, ඥාති සොහොයුරන් සහ සොහොයුරියන් අතර සම්බන්ධතාවයයි. ඉන්දියාවේ බොහෝ තැන්හී එය රක්ෂී පූර්නිමා ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. පකිස්තානයේ සමහර කොටස්වලදීද එය සැමරෙයි. මෙම උත්සවය පවත්වනු ලබන්නේ හින්දුවරු, ජෛනවරු සහ සමහරක් ෂීක්වරු විසිනි.

මෙම උත්සවයේ ප්‍රධාන අංගය වනු‍යේ ආරක්ෂාව ලබා ගැනීම වස් සොහොයුරියක විසින් රාකි නමින් හඳුන්වන ශුද්ධ වූ නූල් පටක් සොහොයුරකුගේ අතෙහි ගැට ගැසීමකි. මීට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සොහොයුරා විසින් සොහොයුරියට ත්‍යාගයක් දී ඇගේ ආරක්ෂාව සලසන බවට කැප වෙයි. සොයුරු සොයුරියන් විසින් ඔවුනොවුන්ට රස කැවිලි කැවිමද මේ උත්සවයේ විශේෂ ලක්ෂණයකි. මෙම ආරක්ෂාව සැලසීම හුදෙක් එකම පවුලේ සහෝදර සහෝදරියන් අතර පමණක්ම සිදුවිම අවශ්‍ය නොවේ . මේ සඳහා මස්සිනා, නෑනාවරු හෝ මිතුරු මිතුරියන් ඉදිරිපත් විමද සිදුවේ. මිනෝර්හි රාණි, කරුණාවති යන ස්ත්‍රියක් ඇයට බන්දුර් ෂා නැමැත්තෙකුගෙන් තර්ජන එල්ල වූ අවස්ථාවක සිය ආරක්ෂාව පිණිස නූල් පටක් ‍මෝගල් අධිරාජ්‍යයකු වූ හුමායන් වෙත යැව් බව සඳහන් වේ. මෙහිදි හුමායන් ඔහු නිරතව සිටි යුධ මෙහෙයුම නවතා ඇගේ ආරක්ෂාව සඳහා ආ බවත් සඳහන් වේ.

මෙම රාකි චාරිත්‍රය අනෙකුත් අවස්ථාවලදී ද භක්තීත්වය ප්‍රකාශ කිරිම සඳහා යොදා ගැනේ. (පවුලෙන් පිටස්තර අය සමඟ වුවද චාරිත්‍රය සිදුකල බව සඳහන් ව ඇත). ‍
ආශ්‍රිත
පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත් ආශ‍්‍රම ධර්ම

මැනැවින් ඉටුකෙරෙන පූජාවකදී පහත දැක්වෙන පියවර අනුගමනය කෙරේ.

1. දේවාරාධනය

2. පිළිගැන්වීම

3. ආයාචනය

4. නිමකිරීම

5. ධෝවනය සහ බෙදාදීම

ආරාධනය

දේවාලයක් තුළ පිහිටි ප‍්‍රතිමාවක් හෝ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් හෝ දෙවියන්ට ආරාධනය කිරීම පළමුව සිදු කරනු ලැබේ. මෙකී තාවකාලික සංකේතය ප‍්‍රතිමාවක් හෝ දෙවියන් සංකේතවත් කෙරෙන පහත දැක්වෙන අංගවලින් එකක් හෝ විය හැකිය.

* භාෂාවේ සහ ඥානයේ දෙවගන වන සරස්වතිය වෙනුවෙන් තීන්ත භාජනයක්, පෑනක් සහ මල් කිනිත්තක්.

* ශිව වෙනුවෙන් ශෛලමය ශිව ලිංගයක්

* විෂ්ණු වෙනුවෙන් හැඩ ගැන් වූ පාෂාණයක්

කෙසේවෙතත් බොහෝ පූජාවන්හිදී ගංගා නදියේ ජලයෙන් පුරවාගත් මැටි කලයක් සහ අඹ කොළ මත තබන ලද පොල් ගෙඩියක් සංකේතයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. ඇතැම් පූජාවන්හිදී ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ම භාවිත කරන අතර පූජාව පවත්වනු ලබනුයේ කවර දෙවි කෙනෙක් වෙනුවෙන් වුව ද සංකේතාත්මකව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි.

පිළිගැන්වීම

පූජා භාණ්ඩ දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමේදී දෙවියන් පිළිගැනීම සහ පූජා භාණ්ඩ ඔවුන්ට කැපකිරීම පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙල අනුව සිදු වෙයි.


1. ආසනයක් පිළිගැන්වීම

2. පා ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

3. අත් ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

4. පානය පිණිස පැන් පිළිගැන්වීම

5. ස්නානය කරවීම

6. සිරස ස්නානය කරවීම

7. අසුන් ගැන්වීම

8. ඇදුම් පූජා කිරීම

9. පූන නූල පැළදවීම

10. සදුන් ආලේපය පූජා කිරීම

11. සහල් පූජා කිරීම

12. පුෂ්ප පූජා කිරීම

13. ස්තෝත‍්‍ර ගායනය

14. සුවද දුම් පූජා කිරීම

15. ආලෝක පූජා කිරීම

16. ආහාර පූජා කිරීම

17. පළතුරු පූජා කිරීම

18. බුලත් පූජා කිරීම


මේ සියල්ල ඉන්දීය සමාජය තුළ ගෞරවණීය අමුත්තෙකු විෂයයෙහි සිදු කෙරෙන සංග‍්‍රහ වේ. ‘එතෙ ගන්ධපුෂ්පේ ... නමඃ. ඕම් ... නමඃ. එතෙ ආධිපත්‍යෙ ශී‍්‍ර විෂ්ණවෙ නමඃ. ’ යන සරළ ගායනයකින් ද පූජාව සමන්විත වෙයි. සියලූම පූජාවන්ගේ අධිපතීත්වය විෂ්ණු බව පිළිගැනෙන හෙයින් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. ආහාර පූජා කිරීම වඩාත් විසිතුරු ලෙස සිදුකෙරේ. ආහාර පූජා කිරීමේදී ඒවා රතු වස්ත‍්‍රයකින් ආවරණය කිරීම ද කරනු ලැබේ.

ආයාචනය

පූජාවන්හි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක අංගය ආයාචනය සේ සැළකිය හැකිය. ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ සජ්ඣායනය, භක්ති ගීත ගායනය සහ නර්තනය ද මන්ත‍්‍ර ගායනයෙහි යෙදෙමින් පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම ද මෙයට අන්තර්ගත වෙයි.

නිමකිරීම

යහපත අයැදිමින් ද වරදක් සිදුවූයේනම් කමාව අයැදිමින් ද සියලූම පූජා භාණ්ඩ දෙවියන් උදෙසා නැවත වරක් කැප කරමින් දෙවියන් වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම මෙහිදී සිදුවෙයි. සක් පිඹීම, ඝන්ඨා නාදකිරීම සහ බෙර වාදනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ.

ධෝවනය සහ බෙදාදීම

දෙවියන්ට ආරාධනය කරනු ලැබූයේ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් නම් එය ජලයෙහි ගිල්වා ධෝවනය කිරීම පිණිස විශේෂ උත්සවයක් පවත්වනු ලැබේ. පූජාවෙන් අනතුරුව ප‍්‍රසාද යනුවෙන් හ`දුන්වනු ලබන පූජා භාණ්ඩ බැතිමතුන් සහ පූජකයින් වෙත බෙදා දීම සිදු වෙයි.
සටහන්