JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Lettergreep

'n Lettergreep is 'n eenheid van organisasie van spraakklanke. Dit bestaan gewoonlik uit 'n lettergreepkern (gewoonlik 'n vokaal) met opsionele aanvangs- en eindklanke (gewoonlik konsonante). Lettergrepe word gewoonlik gesien as die fonologiese boublokke van woorde.

Daar word onderskei tussen oop en geslote of toe lettergrepe. 'n Oop lettergreep eindig op 'n vokaal en 'n toe lettergreep eindig op 'n konsonant.

'n Algemene reël vir Afrikaans is dat as daar meer as een vokaalklank in 'n woord is, die woord in soveel letter- of klankgrepe verdeel kan word as wat daar vokaalklanke is.
Voorbeelde

klipperig

: "Klipperig" bestaan uit: klip - pe - rig
: Ons kry twee lettergrepe as ons die twee p-konsonante van mekaar skei, nl: "klip" en "pe."
: Ons kry nog 'n lettergreep as ons die e-vokaal van "pe" en die r-konsonant van "rig" skei.

glashelder

: Ons eerste lettergreep: glas- (geslote lettergreep)
: Ons tweede lettergreep: -hel- (geslote lettergreep)
: Ons derde lettergreep: -der (geslote lettergreep)

verwoestende

: Eerste lettergreep skei by "r" en "w": ver- (geslote lettergreep)
: Tweede lettergreep skei by "s" en "t": -woes- (geslote lettergreep)
: Derde lettergreep skei by "n" en "d": -ten- (geslote lettergreep)
: Vierde lettergreep wat oorbly: -de (oop lettergreep)
Eksterne skakels

*

Kategorie:Fonologie
The Citizen

duimnael

The Citizen is 'n Suid-Afrikaanse poniekoerant wat van Maandag tot Saterdag in Engels in Johannesburg uitgegee word, maar in al die groot sentra landwyd versprei word.

Dit was die enigste wydverspreide Engelse koerant wat die regerende Nasionale Party (NP) tydens die apartheidsera ondersteun het. In 1978 was die koerant sentraal in die inligtingsdebakel waarby Suid-Afrikaanse kabinetminster dr. Connie Mulder betrokke was. Die indertydse staatspresident, John Vorster, is eindelik ook geïmpliseer in die gebruik van belastinggeld om The Citizen te finansier om 'n groot Engelstalige koerant wat die regerende NP goedgunstig sou wees, daar te stel.

In 1998 is die koerant deur die drukkers- en uitgewersmaatskappy CTP/Caxton by Perskor oorgeneem.
Eksterne skakel

* Amptelike webwerf


Kategorie:Koerante
Kategorie:Massamedia
Kategorie:Suid-Afrikaanse koerante
Teologie

Teologie (van die Griekse woorde theos wat God beteken en logos wat woord of segging beteken) bestudeer die openbaring van God teenoor die mens soos wat dit in die geskiedenis neerslag gevind het tot en met vandag. Die woord teologie word meestal in 'n Christelike konteks gebruik en bestudeer God se openbaring tot die mens hoofsaaklik aan die hand van die Bybel en die geskiedenis van die Christelike kerk.

Christelike teologie kan onderverdeel word in:

* Bibliologie
** Nuwe Testament
** Ou Testament
** Eksegese
** Hermeneutiek

* Diakonologie
** Homiletiek
** Kategetiek
** Pastoraat

* Dogmatologie
** Dogmatiek
** Etiek

* Ekklesiologie

* Sendingwetenskap
Namibia, Land of the Brave

duimnael|Melodie van Namibia, Land of the Brave met die wapen van Namibië op die agtergrond

"Namibia, Land of the Brave" is die volkslied van Namibië. Die lied is deur die direktor van ’n tradisionele musiekgroep uit die Kalahariwoestyn, Axali Doëseb (gebore in 1954), geskryf en gekomponeer. Doëseb is gekies om dit te skryf nadat hy ’n wedstryd ná Namibië se onafhanklikheidswording in 1990 gewen het. Die lied is in Desember 1991 as die land se nasionale volkslied aangeneem en het “Nkosi Sikelel' iAfrika” vervang.
Geskiedenis

Namibië se eerste, nieamptelike nasionale volkslied onder Duitse beheer as Duits-Suidwes-Afrika was “Das Südwesterlied”. Nadat dit as Suidwes-Afrika ’n Volkebondmandaat van die Unie van Suid-Afrika geword het, is die nasionale volkslied verander na “Die Stem van Suid-Afrika” om met Suid-Afrika s’n ooreen te stem. Ná Namibië se onafhanklikheid is “Nkosi Sikelel' iAfrika” tydelik as nasionale volkslied tot die goedkeuring van ’n amptelike nasionale volkslied aangeneem. Later is besluit dat Namibië ’n unieke nasionale volkslied moet hê en ’n nasionale wedstryd is geloods om ’n nasionale volkslied te vind. Dié wedstryd is deur Axali Doëseb met “Namibia, Land of the Brave” gewen. Die nasionale volkslied is tydens ’n seremonie ter viering van die eerste Namibiese onafhanklikheidsdag van Suid-Afrika in die openbaar opgevoer. Die ooreenstemming van die lirieke se eerste lyn van “Namibia, Land of the Brave” met die laaste lyn van “The Star-Spangled Banner”, die nasionale volkslied van die Verenigde State, is deur kommentators opgemerk.

Die Nasionale Subkomitee van die Konstituerende Vergadering van Namibië, met lede soos Hidipo Hamutenya en Andrew Matjila, het opdrag gehad om ’n vlag, ’n wapen en ’n volkslied te kies. Die Namibiese nasionale volkslied is onder toesig van Hidipo Hamutenya, die destydse voorsitter van die Nasionale Subkomitee, saamgestel. In 2006 het Hamutenya beweer dat hyself die lirieke “op ’n vlug Kuba toe” geskryf het. Doëseb het die eis ontken.
Goedkeuring

Die Parlement van Namibië het die National Anthem of the Republic of Namibia Act, 1991 goedgekeur. Dit bekragtig “Namibia, Land of the Brave” as die nasionale volkslied van Namibië. Daarbenewens het dit ’n oortreding geword om die volkslied te beledig, wat by skuldigbevinding met tot vyf jaar gevangenisstraf of ’n boete van R20 000 of albei gestraf kan word. Die president van Namibië word ook toegelaat om regulasies oor die volkslied op te stel.
Amptelike weergawe

Hier volg die volkslied se woorde in Engels, die amptelike taal van Namibië:
Duitse weergawe

Hier volg die volkslied se woorde in Duits, ’n nasionale taal van Namibië:
Afrikaanse vertaling

Hier volg die volkslied se woorde in Afrikaans, ’n nasionale taal van Namibië:
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Musiek van Namibië
Kategorie:Nasionale simbole van Namibië
Kategorie:Volksliedere
Wieltolbeheer

Wieltolbeheer en Elektroniese Stabiliteitsbeheerstelsels op produksievoertuie met ingang 2005 is hoofsaaklik elektro-hidroliese stelsels wat ontwerp is om die verlies aan beheer te voorkom wanneer die versneller of stuurwiel oormatig gebruik word.

Die ingryping kan bestaan uit enige of al die volgende:

#Vertraging of onderdrukking van die vonk in een of meer silinders
#Verlaging in brandstofvoorsiening na een of meer silinders
#Rem van een of meer wiele
#Toemaak van die smoorklep, as die voertuig van 'n elektroniese smoorklep voorsien is.

Die remaandrywer en wielspoedsensors is dieselfde as wat gebruik word vir Sluitweer-remstelsels.

Wieltolbeheer word gewoonlik as 'n verbetering beskou wat hoër werkverrigting ten doel het deurdat dit die maksimum klouvermoë verseker tydens versnelling sonder enige wieltol. Dit is ook baie nuttig in lande waar ys en sneeu gereeld op die paaie voorkom: Daarmee kan gladde opdraandes uitgeklim word wat normaalweg bykans sonder wieltolbeheer onmoontlik sou wees.

Dit is veral nuttig op vierwielaangedrewe voertuie wanneer dit op los oppervlaktes bestuur word. Stabiliteitsbeheerstelsels word andersyds beskou as 'n veiligheidsmaatreël wat die verhoed dat 'n voertuig buite sy beheerbare perke bestuur word.

Algemene kritiek op wieltolbeheer is dat dit die bestuurder 'n mate van vaardigheid en beheer oor die voertuig ontsê. Dit is daarom dikwels ongewild by motorsport geesdriftiges. Die poging om 'n verbod op wieltolbeheerstelsels te plaas is in vele motorsportsoorte egter laat vaar aangesien dit uiters maklik is om 'n doeltreffende wieltolbeheerstelsel in die bedrading van 'n voertuig te versteek.
Eksterne skakels

*Artikel oor wieltolbeheer in motorsport
*Nog 'n artikel oor wieltolbeheer in motorsport .

Kategorie:Voertuigtegnologie
Termiese geleidingsvermoë

Termiese geleidingsvermoë, λ, in fisika is die intensiewe eienskap van 'n materiaal wat sy vermoë om hitte te gelei aandui.

Termiese geleidingsvermoë is die hoeveelheid warmte Q, wat deur 'n dikte L in rigting loodreg tot die oppervlak met oppervlakte A gelei word as gevolg van 'n temperatuurverskil ΔT onder gestadigde toestande en wanneer die hitte-oordrag slegs afhanklik is van die temperatuurgradiënt.

:: termiese geleidingsvermoë = tempo van warmtevloei × afstand / (oppervlak × temperatuurgradiënt)

:: λ = Q × L / (A × ΔT)
Eenhede

Watt per meter-kelvin of W/mK is 'n afgeleide eenheid van die SI-stelsel.

Dit is die eenheid waarin termiese geleidingsvermoë gewoonlik uitgedruk word.
Voorbeelde

Oor die algemeen is daar 'n verband tussen termiese- en elektriese geleidingsvermoë; Metale is dan ook tipies goeie warmtegeleiers. Daar is egter uitsonderings: die noemenswaardigste hiervan is diamant wat 'n hoë termiese geleidingsvermoë het (tussen 1000 en 2600 W·m-1), terwyl dit 'n baie lae elektriese geleidingsvermoë besit.

Die onderstaande tabel is saamgestel uit data uit die CRC Handbook of Chemistry and Physics . Alle waardes is vir materiale by kamertemperatuur (298 K), tensy anders vermeld.

Termiese geleidingsvermoëns van alledaagse materiale:


Termiese geleidingsvermoë verander met temperatuur. Vir die meeste materiale verminder dit effens soos die temperatuur styg. Aangesien diamant 'n hoë termiese geleidingsvermoë het en natuurlike blou diamant selfs 'n hoër geleidingsvermoë het kan 'n mens die edelgesteentes vir egtheid toets deur van 'n toetser van termiese geleidingsvermoë gebruik te maak.
Verwante begrippe

Die omgekeerde van termiese geleidingsvermoë is termiese weerstand wat in kelvin-meter per watt (K·m·W-1) gemeet word.
Sien ook

* Warmte
* Temperatuur
* Termistor
* Termometer
* Termokoppel
Eksterne skakels

* http://physics.nist.gov/Pubs/SP811/appenB9.html
* http://www.for.gov.bc.ca/hfp/pubs/silviculture_notes/sn16.pdf Sien Bladsy 5
* http://www.npl.co.uk/thermal/faq_index.html#heat%20transfer%20property Gereelde vrae oor termofisika beantwoord
* http://www.ornl.gov/roofs+walls/research/detailed_papers/rastra/dynamic.htm
* http://www.tak2000.com/data2.htm
Verwysings

* Halliday, David; Resnick, Robert; & Walker, Jearl(1997). Fundamentals of Physics (5th ed.). John Wiley and Sons, INC., NY ISBN 0-471-10558-9.
* Ooreenstemmende artikel in die Engelstalige Wikipedia: :en:Thermal conductivity

Kategorie:Chemiese eienskappe
Kategorie:Fisiese groothede
Kategorie:Termodinamika
Smeltingswarmte

Die smeltingswarmte (ook latente smeltingswarmte genoem) is die hoeveelheid warmte-energie wat 'n materiaal moet absorbeer om 'n bepaalde hoeveelheid massa van die stof van 'n vastestof tot 'n vloeistof en omgekeerd te verander. Die temperatuur waarteen hierdie omskakeling van toestand plaasvind word die smeltpunt genoem. Die warmte-energie wat afgegee word om die teenoorgestelde toestandsverandering te bewerkstellig is gewoonlik ewe veel en daar kan daarna verwys word as die stollingswarmte.

Wanneer 'n mens termiese energie van 'n vloeistof of 'n vastestof onttrek, val die temperatuur. Wanneer warmte-energie bygevoeg word styg die temperatuur. Wanneer die oorgangspunt tussen die vastestof- en vloeistoffases egter bereik word (die smeltpunt), bly die temperatuur vir 'n suiwer stof konstant met verdere toevoeging of onttrekking van energie totdat die toestandverandering voltooi is, voordat daar weer 'n verdere styging of daling respektiewelik in die temperatuur sal plaasvind. Dit is dan ook die rede waarom daar na die latente smeltingswarmte verwys word, aangesien die addisionele toegevoegde energie se impak "weggesteek" is in soverre dit die temperatuur betref. Om van 'n vloeistof- na 'n vastestoftoestand te verander moet die molekules van die stof meer georden raak en moet addisionele hitte verwyder word. In die teenoorgestelde rigting moet daar 'n groter wanorde tussen die molekules wees en moet hitte bygevoeg word.

Die eenhede waarin smeltingswarmte gewoonlik uitgedruk word is:
: joule per mol (die SI-eenheid)
of
: kalorieë per gram (ou metriese eenheid wat tans min gebruik word)
of
: Britse termiese eenheid per pond (British Thermal Unit) of Btu per pond-mol (Nog in algemene gebruik in sekere Amerikaanse publikasies).
Smeltingswarmte van bekende stowwe

Die smeltingswarmte van water is
:334.5 kilojoule per kilogram
Die smeltingswarmte van 'n paar ander algemene stowwe:


Hierdie waardes is afkomstig van die CRC Press se Handbook of Chemistry and Physics, die 62ste uitgawe.
Sien ook

*Verdampingswarmte
*Warmtekapasiteit


Kategorie:Chemiese eienskappe
Kategorie:Fisiese groothede
Verdampingswarmte

Die verdampingswarmte is 'n fisiese eienskap van 'n stof. Dit word gedefinieer as die warmte wat per eenheidsmassa van 'n stof geabsorbeer moet word om 'n hoeveelheid van 'n stof (vloeistof of vastestof) geheel en al te laat verdamp. In die termodinamika word dit gewoonlik by konstante druk getabelleer as die verdampingsentalpie ΔvapHo

Die kookpunt van die stof is afhanklik van die verdampingswarmte en van die omgewingsdruk. Daarom moet die temperatuur en druk van die proses vermeld word wanneer 'n waarde weergegee word. In die literatuur word die verdampingswarmte by 1 bar of 1 atm dikwels aangegee met die plimsolsuperskipt (o).

Die verdampingswarmte word dikwels uitgedruk as kJ/mol 'n Ander eenheid wat ook gebruik word is kJ/kg. BTU/lb kan veral in Amerikaanse tegniese publikasies nog gevind word. Verdamping is die teenoorgestelde proses as kondensasie en daar kan ook gepraat word van kondensasiewarmte. Laasgenoemde se waarde is dan ook dieselfde as eersgenoemde en word gedefinieer as die hoeveelheid warmte per eenheidsmassa wat vrygestel moet word om 'n sekere hoeveelheid van 'n stof in sy geheel te laat kondenseer.

Water se verdampingswarmte is ongeveer 2 260 kJ/kg of dan 40,8 kJ/mol. Die latente
verdampingswarmte van water is hoog: vyf keer die energie wat benodig word om water vanaf 0 tot 100 grade Celsius te verhit.
Sien ook

* Smeltingswarmte

Kategorie:Chemiese eienskappe
Kategorie:Fisiese groothede
Klankgrens

regs|duimnael|300px|'n F/A-18 van die VSA-vloot vlieg hier teen transsoniese spoed. Die adiabatiese kondensasiewolk is 'n gevolg van die [[Prandtl-Glauert singulariteit.]]

Weens aërodinamika neem die hoeveelheid energie wat benodig word om 'n groot voorwerp te versnel (in 'n medium soos lug) aansienlik toe namate die voorwerp se spoed die spoed van klank nader (in die betrokke medium). Die spoed van klank is gevolglik 'n skynbare grens of limiet wat moeilik oorskry word.

Die woord klankgrens het tydens die Tweede Wêreldoorlog in algemene gebruik gekom toe 'n groot aantal vliegtuie vir die eerste keer naby die spoed van klank begin vlieg en allerlei probleme begin ondervind het. Hierdie woord word sedert die 1950's nie meer dikwels gebruik nie, aangesien vliegtuie toe gereeld daarin kon slaag het om vinniger as klank te vlieg. In idiomatiese spraak, "breek" hulle deur die klankgrens. In droë lug, teen 20 °C, is die klankgrens 343 meter per sekonde of 1 234 km/h.

Soos 'n vliegtuig al vinniger vlieg en die spoed van klank nader, verander die lugvloei oor die vliegtuig se oppervlaktes, en verander die lug in 'n saamgeperste vloeistof. Die lugweerstand skiet dan die hoogte in en kan beter beskryf word as golfweerstand.

Die sterkte van die golfweerstand neem eksponensieël toe binne noue snelheidsperke rondom die klankgrens. Met slegs die beperkte krag van suierbinnebrandenjins beskikbaar, kon die vroeë vliegtuie nie hierdie vinnige toename in weerstand oorkom nie, en selfs groot verbeterings in die kraguitset van die enjin kon slegs minimale verbeterings tot die topspoed toevoeg. Oënskynlik was 'n oneindige hoeveelheid krag nodig om 'n supersoniese spoed te behaal.

'n Deurbraak het gekom danksy die bestudering van artillerie. Ernst Mach het in die 19de eeu bevind dat 'n koeël se lugweerstand toeneem namate die spoed daarvan vermeerder, tot op 'n punt, waarna dit weer afneem. Mach het hieruit afgelei en ook eksperimenteel bewys dat 'n skokgolf ontstaan in die medium, in die vorm van 'n horing (konus), met die projektiel aan die skerppunt van 'n gedyende horing agter die projektiel. Die verhouding tussen die spoed van die projektiel (=v) en die spoed van klank (=c) word nou die Mach-getal (=v/c) genoem. So verwys "Mach 2" na dubbeld die spoed van klank.

Die uitdaging was toe om genoeg krag te voorsien om wel deur die klankgrens te breek. Frank Whittle het die straalmotor ontwerp in Engeland, en Duitse navorsers het bevind dat sweepvlerke minder weerstand bied op hoë spoed. Teen die 1950's het 'n aantal vliegtuie hierdie twee deurbrake gekombineer om met relatiewe gemak supersonies te vlieg.

Chuck Yeager (toe 'n majoor in die VSA-lugmag) was die eerste persoon om die klankgrens in gelykvlug te breek op 14 Oktober 1947 in die eksperimentele vuurpylaangedrewe Bell X-1 teen Mach 1 op 'n hoogte van 2 126 meter.
Sien ook

* Supersoniese snelheid

Kategorie:Aërodinamika
Kategorie:Lugvaart
Eris (dwergplaneet)

Eris, amptelik 136199 Eris en simbool , is die dwergplaneet (en plutoïde) in die Sonnestelsel met die grootste massa. Met 'n deursnee van 2 326 km is dit die tweede grootste dwergplaneet (effens kleiner as Pluto). Dit is bekend nadat New Horizons laasgenoemde se deursnee in Julie 2015 as 2 376,6 km gemeet het.
Geskiedenis

Eris is op 5 Januarie 2005 ontdek deur 'n span sterrekundiges van die Palomar-sterrewag in Kalifornië onder leiding van Mike Brown, wat dit tydelik "Xena" gedoop het (na die hoofkarakter in die televisiereeks Xena: Warrior Princess).

Die ontdekking is later daardie jaar bevestig. In September 2006 is dit genoem na Eris, die Griekse godin van twis en onenigheid.
Eienskappe

Eris is drie keer verder van die son af as Pluto, naamlik 96,7 AE. Dit is die voorwerp met die negende grootste massa wat regstreeks om die Son wentel, en die 16de grootste massa in die Sonnestelsel (sewe mane is swaarder as al die bekende dwergplanete). Dit is ook die grootste liggaam wat nog nie deur ’n ruimtetuig besoek is nie. Eris het ’n deursnee van 2 326 km. Sy massa is sowat 0,27% van die Aarde s'n en sowat 27% meer as Pluto s'n, hoewel Pluto groter is.

Eris is verder as die Kuiper-gordel geleë, in 'n streek wat as die verstrooide skyf bekend staan. Dit het self 'n natuurlike satelliet, Disnomia. Onlangse waarnemings het geen aanduidings van ander mane gevind nie. Met die uitsondering van 'n paar komete en , wat op 17 Desember 2018 ontdek is, is Eris en Disnomia die mees afgeleë natuurlike voorwerpe in die Sonnestelsel.

Omdat eers geglo is dat Eris groter as Pluto is, het sy ontdekkers en Nasa dit aanvanklik as die 10de planeet in die Sonnestelsel beskryf. Hierdie beskrywing en die potensiële bestaan van ander soortgelyke hemelliggame het die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) genoodsaak om die term "planeet" vir die eerste keer te definieer. Volgens hierdie definisie, wat op 24 Augustus 2006 aanvaar is, word Eris, Pluto, Ceres, Haumea en Makemake tans almal as "dwergplanete" geklassifiseer. So is die getal planete in die Sonnestelsel tot agt verminder, dieselfde as voor Pluto se ontdekking in 1930.
Verwysings
Eksterne skakels

*
* KPS-databasis se inskrywing vir (136199) Eris
* Michael Brown se webblad oor Eris


Kategorie:Dwergplanete
Kategorie:Kuipergordel
Kategorie:Dubbele Trans-Neptunus-voorwerpe
Kategorie:Plutoïdes
Rekenaarhardeware

Rekenaarhardeware (ook soms apparatuur genoem, teenoor sagteware of programmatuur) behels die tasbare komponente waaruit 'n rekenaar bestaan. Die onderskeid tussen hardeware en sagteware is soms onduidelik, byvoorbeeld in die geval van fermware.

Sekere komponente kom in meeste rekenaars voor: verwerker, geheue, kommunikasiebus(se), toevoer- en afvoertoestelle.
Persoonlike rekenaar

Persoonlike rekenaars bevat gewoonlik ten minste die volgende hardeware:
Onderdele

* Rekenaarkas
* Monitor (skerm) (Buis CRT of LCD-skerm)
* Sleutelbord
* Muis
* Hardeskyf
* CD-, DVD-, of Blu-rayaandrywer
* Moederbord
* Geheue
* Verwerker (SVE, in Engels: CPU)
* Grafikakaart
* Klankkaart
* Netwerkkaart en/of modem
Volledige eenhede

(Gesorteer van groot na klein)
* Draagbare rekenaar / Drarekenaar (Engels: Portable PC)
* Skootrekenaar (Engels: Laptop)
* Notaboekrekenaar (Engels: Notebook / Notebook PC)
* Handrekenaar (Engels: Palmtop / Palm PC)
* Sakrekenaar (Engels: Pocket Computer)
* Persoonlike Digitale Assistent (Engels: PDA / Personal Digital Assistent)


Kategorie:Rekenaars
Oppervlakte

Oppervlakte of area is die grootheidsuitdrukking van 'n tweedimensionele grootte van 'n gedefinieerde deel van 'n oppervlakte, tipies 'n gebied begrens deur 'n geslote kromme. Die term oppervlakte area verwys na die totale area van die ontblote oppervlaktes in 'n driedimensionele ruimteliggaam, soos die som van die areas van die ontblote kante van 'n poliëder (veelvlak). Die oppervlakte, simbool: A, dui die grootte van 'n tweedimensionele gebied aan. Die term oppervlakte word ook dikwels gebruik om die grootte van 'n stuk grond ('n plaas, erf of 'n land) aan te dui.
Eenhede

Die SI-eenheid van oppervlakte is die vierkante meter, m2. Dit is 'n afgeleide eenheid van die SI-eenheid meter. (Vir 'n lys van SI-eenhede sien SI-stelsel.)
Vergelykings

Oppervlakte kan as volg bereken word:
:: \int\int dA (2D-oppervlak)
:: \int\int\int dA (3D-oppervlak),
waar daar oor die oppervlak geïntegreer word.
Nuttige formules
2D

regs|200px|Tweedimensionale areas
3D
Wiskundige afleiding

Deur gebruik te maak van A=\int\int dA:
* reghoek: \int_0^b \int_0^l 1 dA = b l (b: breedte, l: lengte)

* sirkel: \int_{-y}^y \int_{-\sqrt{R^2-y^2}}^{\sqrt{R^2-y^2}}=\pi R^2. Uiteraard is dit eleganter om die sirkel polêr te beskryf en in 'n polêre assestelsel te integreer.
Sien ook

* Volume
* Sferoïde
Verwysings
Eksterne skakels

* Conversion cable diameter to circle cross-sectional area and vice versa
* Area formules


Kategorie:Meetkunde
Kategorie:Ruimtemeetkunde
Atoomradius

Die atoomradius is die afstand vanaf die atoomkern tot die orbitaal van die buitenste stabiele elektron in 'n atoom wat in ewewig verkeer. Dit word gemeet in eenhede van picometer of Ångstrom.

Die Atoomradius word dikwels die kovalente radius genoem ('n verwysing na die soort kovalente verbindings wat gevorm word) wanneer daar na nie-metale verwys word en na die metallieke radius wanneer daar na metale verwys word. Tegnies gesproke is die atoomradius een helfte van die afstand tussen die kerne van twee aangrensende atome (wat of kovalent gebind kan wees of dig in 'n kristalraamwerk gepak kan wees) van 'n element.

'n Kovalente radius is een helfte van die afstand tussen die kerne van twee van dieselfde soort atome wat aan mekaar verbind is. Kovalente radiusse vir elemente waarvan die atome nie aanmekaar kan bind nie word beraam word deur die afstande van andersoortige atome in molekules te gebruik. 'n Metallieke radius is een helfte van die naastne interkern afstand in 'n metallieke kristal. Die radius word gemeet deur gebruik te maak van X-straaldiffraksie tegnieke.

In die periodieke tabel, neem atoomradiusse toe soos mens teen 'n groep afbeweeg en 'n nuwe skil bygevoeg word en verminder ook van links na regs soos die kerlading (of aantal protone) verhoog.
Verwysings

* Ooreenstemmende artikel in die Engelstalige Wikipedia radius.
Sien ook

* Atoomgetal
* Atoommassa
* Kovalente verbinding
Eksterne skakel

* Periodic Table of the Elements Atomic Radius

Kategorie:Chemiese eienskappe