JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Orodha ya Makaizari wa Ujerumani

Orodha hii inataja wafalme wakuu (au Kaizari) wote wa Dola Takatifu la Kiroma la Taifa la Kijerumani kuanzia Karoli Mkuu.
Nasaba ya Karoli

*Karoli Mkuu, 800-814
*Louis I, 814-840
*Lothar I, 843-855
*Louis II, 855-875
*Karoli II, 875-877
*Karoli III, 881-887
Mlango wa Guideschi

*Guy III wa Spoleto, 891-894
*Lambert II wa Spoleto, 894-898
Nasaba ya Karoli

*Arnulf wa Carinthia, 896-899
*Louis III, 901-905
*Berengar wa Friuli, 915-924
Nasaba ya Otto

*Otto I, 962-973
*Otto II, 973-983
*Otto III, 996-1002
*Henriki II, 1014-1024 (huhesabiwa wa pili ingawa Henriki I wa Ujerumani hakuwa mfalme mkuu)
Nasaba ya Wasalia (Wafranki)

*Konrad II, 1027-1039 (huhesabiwa wa pili ingawa Konrad I wa Ujerumani hakuwa mfalme mkuu)
*Henriki III, 1046-1056
*Henriki IV, 1084-1105
*Henriki V, 1111-1125
Nasaba ya Supplinburg

*Lothar III, 1133-1137 (huhesabiwa wa tatu Lothar II alikuwa tu mfalme wa Lotharingia 855-869, na sio mfalme mkuu)
Nasaba ya Staufen

*Frederick I Barbarossa, 1155-1190
*Henriki VI, 1191-1197
Mlango wa Welf

*Otto IV wa Brunswick, 1209-1215 (amefariki 1218)
Nasaba ya Staufen

*Frederick II, 1220-1250
Mlango wa Luxembourg

*Henry VII, 1312-1313
Mlango wa Wittelsbach

*Louis IV wa Bavaria, 1328-1347
Mlango wa Luxembourg

*Karoli IV, 1355-1378
*Sigismund, 1433-1437
Nasaba ya Habsburg

*Frederick III, 1452-1493
*Maximilian I, 1508-1519 (Kaizari-Mteule)
*Karoli V, 1530-1556 (hakujiuzulu hadi 1558) (Kaizari-Mteule 1519-1530)
*Ferdinand I, 1556-1564 (Kaizari-Mteule)
*Maximilian II, 1564-1576 (Kaizari-Mteule)
*Rudolf II, 1576-1612 (Kaizari-Mteule; huhesabiwa wa pili ingawa Rudolf I wa Ujerumani alikuwa mfalme tu 1273-1291 na siyo mfalme mkuu)
*Matthias, 1612-1619 (Kaizari-Mteule)
*Ferdinand II, 1619-1637 (Kaizari-Mteule)
*Ferdinand III, 1637-1657 (Kaizari-Mteule)
*Leopold I, 1658-1705 (Kaizari-Mteule)
*Joseph I, 1705-1711 (Kaizari-Mteule)
*Karoli VI, 1711-1740 (Kaizari-Mteule)
Mlango wa Wittelsbach

*Karoli VII Albert, 1742-1745 (Kaizari-Mteule)
Nasaba ya Habsburg-Lorraine

*Francis I, 1745-1765 (Kaizari-Mteule)
*Joseph II, 1765-1790 (Kaizari-Mteule)
*Leopold II, 1790-1792 (Kaizari-Mteule)
*Francis II, 1792-1806 (Kaizari-Mteule)

*
Wafalme Wakuu
Jamii:Wafalme nchi kwa nchi
Hippo

thumbnail|right|280px| Annaba, Algeria
Annaba (zamani: Hippo Regius, Kar.:عنابة anaba, Kifar. Bône) ni mji katika Algeria kwenye mwambao wa Mediteranea wenye wakazi 385,000 (2005).

Kuna chuo kikuu chenye wanafunzi 40,000.
Historia

Mji ulianzishwa kwa jina la Hippo kama koloni la Wafinisia katika karne za KK.

Tangu mwaka 46 KK ulikuwa sehemu ya Dola la Roma.

Mkazi wake mashuhuri alikuwa Agostino Aurelio anayejulikana kama Agostino wa Hippo, askofu wa mji huo tangu mwaka 396 BK.

Agostino aliandika huko sehemu kubwa ya vitabu vyake.

Aliaga dunia wakati wa uvamizi wa Wavandali waliofanya Hippo kuwa mji mkuu wa ufalme wao Afrika kaskazini.

Tangu mwaka 698 Hippo ilitekwa na Waarabu Waislamu waliouharibu wakaunda mji mpya kando ya maghofu ulioitwa "Beleb-El-Anab".

Jina hili likaendelea kubadilika kuwa "Annaba" wa mji wa leo.
Marejeo

Annaba
Jamii:Miji ya Dola la Roma
Orodha ya Makaizari wa Roma

Orodha hii inataja makaisari wa Dola la Roma kuanzia Kaizari Augusto hadi mwisho wa Dola la Roma Magharibi mwaka wa 476.
Nasaba ya Julio-Klaudio
Mwaka wa Makaizari Wanne
Nasaba ya Flavia
Nasaba ya Nervo-Traiani
Nasaba ya akina Antonin
Nasaba ya akina Severi
Watawala wakati wa taabu za karne ya 3
Dola la Gallia 260 hadi 274
Makaisari wa Illyria
Dola la Kiroma la Britania 286 hadi 297
Nasaba ya akina Konstantin
Nasaba ya akina Valentini
Nasaba ya akina Theodosius
Dola la Roma Magharibi

Baada ya Dola la Roma Magharibi kukomeshwa, sehemu za Italia zilitawaliwa na wafalme wa mataifa mengine.
Dola la Roma Mashariki
Angalia pia

* Kuanzia 476 hadi 1453, kuna Orodha ya Makaizari wa Byzantini
Viungo vya nje

* De Imperatoribus Romanis Wasifu wa Makaizari wengi wa Roma
* Orodha ya Makaizari ya Dola la Roma


Roma
Jamii:Wafalme nchi kwa nchi
Jamii:Dola la Roma
Jean-Bedel Bokassa

thumb|200px
Jean Bedel Bokassa (22 Februari 1921 - 3 Novemba 1996) alikuwa rais wa Jamhuri ya Afrika ya Kati na baadaye Kaisari WA Milki ya Afrika ya Kati hadi alipopinduliwa tarehe 21 Septemba 1979.
Mwanajeshi

Bokassa alizaliwa Bobangi akajiunga na jeshi la kikoloni la Ufaransa. Hadi mwisho wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia alipanda ngazi akafikia cheo cha afande. Hadi 1961 akawa kepteni. 1964 alitoka katika jeshi la Ufaransa akaingia katika jeshi la jamhuri changa ya Afrika ya Kati. Akiwa ndugu wa rais David Dacko akaendelea kupanda ngazi hadi kuwa mkuu wa jeshi.
Rais na dikteta

Tar. 1 Januari 1966 Bokassa akampindua rais Dacko akajitangaza kuwa rais mpya akafuta katiba ya nchi.
Bokassa alisaidiwa mara kadhaa na Ufaransa. Mwaka 1967 aliomba na kupata msaada wa wanajeshi Wafaransa ili apate kuimarisha utawala wake.

1972 Bokassa akajitangaza kuwa rais wa maisha. Aliona majaribio mbalimbali ya kumpindua au kumwua lakini kwa jumla ni wapinzani wake waliopaswa kuaga dunia.

Katika miaka ya 1970 Bokassa alitafuta usaidizi wa Libya akasilimu baada ya kumtembelea Rais Gadhaffi akajiita Salah Eddine Ahmed Bokassa.
Kaisari

Septemba 1976 Bokassa aliachicha serikali yake akaanzisha "Halmashauri ya Mapinduzi ya Afrika ya Kati": 4 Desemba 1976 akatangaza jamhuri kuwa milki na weyewe kuwa Kaisari kwa mfano wa Napoleoni. Bokassa alirudi katika kanisa katoliki, akawaalika wageni wengi na katika sherehe iliyogharamia dollar milioni 30 akajiwekea taji la Kaisari "Bokassa I".

Serikali yake iliendelea kuwa ya kidikteta. Wapinzani waliuawa hovyo au kupotea magerezani.

Ufaransa iliendelea kumsaidia.
Mapinduzi

Wakati wa Januara na Aprili 1979 wanafunzi waliandamana. Upinzani huu ulikandamizwa kwa msaada wa jeshi la Kongo. Wanafunzi wengi walikamatwa wengine kupigwa sana na kuuawa. Kwa jumla ni wanafunzi na watoto zaidi ya 100 waliuawa.

Katika hali hii Bokassa alisafiri tena kwenda Libya. Wapinzani walichukua nafasi ya kumpindua Bokassa wakiongozwa na aliyewahi kuwa raisi David Dacko tar. 21 Septemba 1979. Milki ilifutwa na Jmahuri kurudishwa.
Mwisho gerezani

Bokassa alipewa hukumu ya mauti lakini hakuhudhuria kesi. Aliporudi mwaka 1986 alikamatwa na kuhukumiwa tena afe. Adhabu ilipunguzwa baadaye kuuwa miaka 20.

Mwacha 1993 aliachishwa gerezani na rais André Kolingba akaishi miaka kadhaa akafa 3 Novemba 1996 huko Bangui. Bokassa aliacha wake 17 na watoto 50.

Jamii:Marais wa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Historia ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Mbandaka

thumb|Kituo cha biashara cha Mbandaka, 2008



Mbandaka ni kati ya miji mikubwa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Iko kwenye ikweta kando ya mto Kongo.

Idadi ya wakazi ni mnamo 200,000. Mbandaka ni makao makuu ya mkoa wa Équateur.

Mji ulianzishwa na mpelelezi Henry Morton Stanley mwaka 1883 kwa jina la Equateurville. Jina likabadilishwa baadaye kuwa Coquilhatville na tangu mwaka 1966 ni "Mbandaka".

Uvuvi ni sehemu muhimu ya uchumi wa mji. Samaki wanauzwa hasa Kinshasa.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Marejeo
Viungo vya nje

Jamii:mkoa wa Équateur
jamii:mto Kongo
Romulus Augustus

thumb|right|Romulus Augustus

Flavius Romulus Augustus (takriban 463 – baada ya 476) alikuwa Kaizari wa Dola la Roma Magharibi kuanzia 31 Oktoba, 475 hadi 4 Septemba, 476. Alimfuata Julius Nepos akiwa kaizari wa mwisho wa dola hilo upande wa Magharibi. Hali yake baada ya kuondoshwa madarakani haijulikani kwa uhakika.
Tazama pia

* Orodha ya Makaizari wa Roma


Jamii:Makaizari wa Roma
Jamii:Waliozaliwa 463
Jamii:Waliofariki 476
Julius Nepos

thumb|right|Shaba inayoonyesha Julius Nepos

Julius Nepos (takriban 430 – 480) alikuwa Kaizari wa Dola la Roma kuanzia mwezi wa Juni 474 hadi 28 Agosti 475. Alimfuata Glycerius.

Baada ya kuondoshwa madarakani aliendelea kutambuliwa kama Kaizari katika sehemu za Dalmatia ambapo alikaa, na za Gallia hadi kifo chake. Tarehe ya kifo chake haijulikani kwa uhakika.
Tazama pia

* Orodha ya Makaizari wa Roma


Jamii:Makaizari wa Roma
Jamii:Waliozaliwa 430
Jamii:Waliofariki 480
Dalmatia

300px|thumb|Dalmatia (buluu-nyeusi) katika nchi ya Kroatia - (buluu yote)

Dalmatia (kwa Kikroatia: Dalmacija; kwa Kiitalia: Dalmazia) ni jina la eneo la pwani ya Bahari ya Adria kusini mwa Kroatia.

Inaanza kwenye kisiwa cha Rab upande wa kaskazini na kuendelea hadi mpaka wa Montenegro upande wa kusini. Upande wa bara mwisho wake ni mpaka wa Bosnia na Herzegovina.

Wakazi wengi huishi pwani lakini sehemu za bara kuna watu wachache.

Uchumi unategemea hasa utalii: watalii kutoka pande nyingi za Ulaya wanakuja hapa kwa burudani kando ya bahari katika miezi pasipo baridi. Kati ya watalii milioni 10 - 11 wanaofika Kroatia kila mwaka idadi kubwa kabisa inalenga pwani ya Dalmatia.

Kihistoria hili lilikuwa eneo la miji-dola kwenye pwani iliyostawi kutokana na biashara ya baharini. Kati ya miji hiyo kuna Split, Zadar, Šibenik na Dubrovnik.

Kwa karne 3 kati ya mwaka 1400 hadi 1797 pwani ya Dalmatia ilikuwa chini ya utawala wa jamhuri ya Venezia. Hii inaeleza hali ya kwamba miji mingi ya pwani inafanana na miji ya Italia kutokana na namna ya ujenzi ya nyumba na makanisa na mpangilio wa miji.

Tangu 1797 hadi 1918 Dalmatia ilikuwa jimbo la Milki ya Austria, baadaye Austria-Hungaria.

Baada ya 1918 imekuwa sehemu ya Kroatia ndani ya Yugoslavia hadi kuporomoka kwa Yugoslavia mwaka 1991.

Jina la "Dalmatia" limetokana na zamani za Roma ya Kale na hasa kabila la "Dalmatae" waliopigana na Waroma wa Kale.

Lakini leo hii wakazi walio wengi ni Wakroatia, ambao ni jamii ya Waslavi.
Tanbihi


Jamii:Kroatia
Jamii:Maeneo ya Biblia
Hekalu la Artemis mjini Efeso

thumb|250px|Maghofu ya hekalu huko Efeso
Hekalu la Artemis mjini Efeso (kwa Kigiriki ὁ ναὸς τῆς Ἀρτέμιδος Ἐφεσίης, τὸ Ἀρτεμίσιον (ho naòs tês Artémidos Ephesíês, tò Artemísion), kwa Kilatini: Templum Dianae Ephesi(n)ae au Artemisium Ephesi(n)um) lilikuwa jengo kubwa la kidini lililojulikana kote katika mazingira ya Mediteraneo wakati wa Ugiriki wa Kale na Roma ya Kale.

Hekalu hilo lilihesabiwa kati ya maajabu saba ya dunia.
Historia

Lilijengwa mjini Efeso kwa muda wa miaka 120 kuanzia mwaka 560 KK. Mfalme Kroisos wa Lidia ndiye aliyeanzisha ujenzi huu.

Hekalu lilikuwa na urefu wa mita 115 na upana wa mita 55. Nguzo zake zilisimama mita 18.

Liliharibika na kujengwa upya mara kadhaa. Mwaka 262 BK liliharibiwa kabisa wakati wa uvamizi wa Wagodoni.

Leo hii kuna nguzo moja tu inayoonekana.


A
Jamii:Efeso
Sayyid

Sayyid (سيد) ni cheo cha heshima cha Kiarabu kinachomaanisha hasa ukoo wa kiume wa Mtume Mohammad.
Maana ya Kiarabu

Kimsingi "sayyid" yamaanisha "Bwana": ni namna ya kumtaja mtu kwa heshima. Hutumiwa hivyo katika nchi nyingi za Waarabu. Katika lahaja ya Moroko yafupishwa kuwa "sidi" (kutoka sayyidi - Bwana wangu).
Maana ya Kiislamu

Hata nje ya Waarabu neno linatumiwa kati ya Waislamu kama cheo cha heshima kwa ukoo wa Mtume Muhammad. Mara nyingi lataja wote wanaohusiana na Husain na Hasan wajukuu wa Mtume kupitia binti yake Fatima na Ali ibn Abi Talib.

Mara nyingi ni watu wa ukoo wa Husain tu wanaoitwa "sayyid" ilhali hao wamepewa cheo cha "sharif". Lakini siku hizi "sayyid" hutumiwa pia kwa wote.

Mabinti wa sayyid wa kiume huitwa "sayyida" isipokuwa watoto wa sayyida na baba asiye sayyid hawapokei cheo hiki.

Kati ya Dawoodi Bohra cheo "syyedina" hutumiwa kwa kiongozi mkuu wao kwa maana ya kimsingi ya Kiarabu "Bwana wetu" hata kama yeye hatoki katika ukoo wa Fatima.
Masayyid wa uwongo

Katika historia watu wengi walijipatia cheo hiki kwa sababu ya heshima na pia faida za kiuchumi kwa sababu masayyid walisamehewa kodi mbalimbali katika milki ya Osmani.

Hivyo Waosmani waliunda ofisi ya kusimamia Masayyid na kukinga cheo hiki dhidi ya "muhtasayyid" yaani masayyid wa uwongo.
Tovuti ya nje

* Harun Yahya kuhusu Sayyid


Jamii:Cheo
Jamii:Uislamu
Ali ibn Abu Talib

thumb|250px
Ali Ibn Abu Talib (Kar.: علي ابن أبي طالب * mnamo 600 BK Makka - + Januari 661 Kufah / Irak) alikuwa mkwe wa mtume Muhammad, khalifa wa nne wa Uislamu na imamu wa Shia wa kwanza. Alikuwa pia baba wa wajukuu wa pekee wa mtume.

Aheshimiwa na Washia kama mfuasi wa kweli wa pekee wa mtume.
Binamu na mkwe wa Mtume

Ali alikuwa binamu wa Mohammed na kati ya wafuasi wa kwanza wa mtume. Alimwoa Fatimah binti wa mtume akazaa naye watoto watano: * Hasan ibn Ali (imamu wa pili wa Shia)
* Husain ibn Ali (imamu wa tatu wa Shia)
* Zainab bint Ali
* Umm Kulthum bint Ali.
Swali la khalifa

Baada ya kifo cha Muhammad mwaka 632 swali la kiongozi mpya wa umma wa Waislamu likaleta fitina kati ya wafuasi wa Ali na wengine iliyosababisha hadi leo mgawanyo kati ya Wasunni na Washia.

Mkutano wa viongozi Waislamu ulimchagua Abu Bakr kuwa khalifa wa kwanza badala ya Ali aliyedai ya kwamba aliteuliwa na mtume mwenyewe kuwa kiongozi baada yake. Hata baada ya kifo cha Abu Bakr wakateuliwa mara mbili makhalifa wengine yaani Umar ibn al-Khattab kama khalifa wa pili halafu Uthman ibn Affan kama khalifa wa tatu.
thumb|250px|Msikiti mahali pa kaburi la Ali mjini Najaf ([[Irak)]]
Khalifa wa nne

Ni baada ya kuuawa kwa Uthman tu ya kwamba Ali alichaguliwa khalifa wa nne. Alihamia Kufa nchini Irak penye kituo kikubwa cha jeshi la Uislamu.

Tangu mwanzo aliona upinzani wa vikundi mbalimbali si Waislamu wote waliomkubali:
* wengine walimshatki ya kwamba alishiriki katika mauaji ya Uthman
* Aisha mjane wa mtume alikusanya jeshi kutoka Makka dhidi yake akamshambulia Ali katika mapigano ya ngamia lakini alishindwa naye
* Muawiya jemadari Mwislamu wa Dameski na ndugu wa Uthman aliyeuawa aliasi dhidi ya Ali. Mwaka 657 majeshi yao yalikutana Siffin na Ali alipaswa kukubali amani bila kuweza kumwondoa Muawwiyya.
* Tendo la kupatana na Muawiyya likasababisha Wakharijiya kuasi dhidi ya Ali
thumb|250px|Msikiti mjini Mazar-e-Sharif ([[Afghanistan) ambako Washia wa Afghanistan huamini iko kaburi la Ali]]
Kifo na kutokea kwa Shia

Tar. 22 Januari 661 Ali aliuawa na Mkharijiya huko Kufa. Watoto wake Hasan na Husain walishindwa kumfuata kwa sababu Muawiya alichukua utawala akiwa khalifa wa tano.

Swali hili la uongozi ulisababisha fitina na mgawanyo kati ya Waislamu. "Shiat Ali" (chama cha Ali) ilikuwa sasa mwendo wa pekee ndani ya Uislamu uliodai ya kwamba uongozi wapaswa kuwa mkononi wa familia ya mtume hivyo wa watoto na wajukuu wa Ali na Fatimah.

Ali
Jamii:Khalifa
Kufa

thumb|250px|Mahali pa Kufa nchini Irak
alt=Al Kufa G.Msikiti katika Jiji la Kufa huko Najaf nchini Iraq|thumb|Al Kufa G.Msikiti katika Jiji la Kufa huko Najaf nchini Iraq
Kufa (pia: Kofa; kwa Kiarabu الكوفة, al-kūfah) ni mji wa Irak wenye wakazi 110,000 .

Uko takriban 170 km kusini kwa Baghdad na 10 km kaskazini kwa Najaf kando ya mto Frati.

Kama mahali pa mauti ya Imam Ali, Kufa pamoja na Samarra, Karbala na Najaf ni kati ya miji minne mitakatifu ya Washia nchini Irak.
Historia

Mji ulijulikana kwa jina la Surestan katika milki ya Uajemi wa Kale.

Baada ya uvamizi wa Kiislamu mwaka 637 palikuwa na kambi kubwa la kijeshi lililoendelea kuwa mji mkuu wa kwanza wa Uislamu. Wanajeshi Waislamu 30,000 walipelekwa hapo kama walowezi. Khalifa Ali ibn Abu Talib alipeleka makao makuu yake hapo mwaka 656 akafa mjini mwaka .

Mwaka 749 Waabbasi baada ya kupindua Wamuawiya walifanya Kufa mji mkuu wa khilafa hadi 762 walipohamia Baghdad.
thumb|200px|Kurani kwa mwandiko wa Kikufa, karne ya 8
Umuhimu wa Kufa ulipungua kisiasa lakini uliendelea kiutamaduni hadi karne ya 11. Mji ulikuwa kitovu cha teolojia ya Kiislamu na masomo ya Kurani. Abu Hanifa, mwanzilishi wa mkondo wa maelezo ya fiq, alikuwa mtu wa Kufa. Mtindo wa kwanza wa mwandiko wa Kiarabu huitwa "Mwandiko wa Kufa" hadi leo.

Baada ya karne ya 11 mji uliharibiwa vitani mara kwa mara ukaanza kupungua sana hadi kukua tena katika karne ya 20.

Jamii:Miji ya Iraq
Jamii:Shia
Abu Bakr

thumb|350px|Abu Bakr jinsi alivyomlinda mtume Muhammad dhidi ya watu wa Maka waliotaka kumtupia mawe - mchoro wa [[karne ya 16 - Uturuki.]]
Abu Bakr (kwa Kar.: أبو بكر‎‎ Abū Bakr al-Ṣiddīq; Makka, 573 kwa jina la ʿAbd Allah; Madina, 23 Agosti 634) alikuwa khalifa wa kwanza katika Uislamu baada ya kifo cha Mtume Muhammad. Alikuwa baba wa Aisha, mke mdogo wa Muhammad.

Abu Bakr alikuwa kati ya wafuasi wa Mtume Muhammad walioshikamana naye tangu mwanzo na kuongozana naye wakati wa hijra.

Baada ya kifo cha mtume huyo alichaguliwa kuwa kiongozi mpya kwa msaada wa Umar ibn al-Khattab na Wakuraish. Abu Bakr akatumia cheo cha "mfuasi wa mtume wa Allah" (khalifatu-rasuli-llah) au khalifa.

Kati ya kazi zake za kwanza ilikuwa vita za riddah dhidi ya makabila ya Waarabu walioona ya kwamba baada ya kifo cha Muhammad hawakuwa na wajibu kwa kiongozi mpya. Wengine walikataa malipo ya zakat, wengine walirudia dini zao za awali.

Baada ya kushinda vita hizi Abu Bakr alituma jeshi lake dhidi ya Bizanti na Uajemi. Hapo kaskazini Waarabu walikutana na milki mbili kubwa zilizochoka baada ya vita ya mnamo mwaka wa 30 kati yao. Zaidi ya hapo Wajemi walikuwa katika kipindi cha vita ya wenyewe kwa wenyewe. Jemadari Khalid bin Walid alishambulia Hira katika Mesopotamia na upande wa Bizanti jeshi la Waarabu likaingia katika Palestina.

Kwa upande wa dini Abu Bakr alimpa Umar bin Khattab kazi ya kukusanya mapokeo ya Korani. Kabla ya kuaga dunia alimtaja Umar kama mwandamizi wake.
Alifariki mjini Madinamnamo mwaka 634 akazikwa kando ya Muhammad katika Masjid al Nabawi.

Jamii:Historia ya Uislamu
Jamii:Waislamu
Jamii:Khalifa
Umar ibn al-Khattab

Umar ibn al-Khattab (Kar.: عمر بن الخطاب) (mn. 584 – 7 Novemba 644) alikuwa khalifa wa pili wa Uislamu. Alitawala baada ya Abu Bakr kati ya 634 hadi 644.

Umar alizaliwa kati ya Wakuraish wa Makka. Anasemekana ya kuwa awali alimchukia Muhammad na mahubiri yake lakini alivutwa na uzuri wa sura ya 20 katika Kurani akawa Muislamu. Akaongozana na mtume wakati wa hijra mwaka 622 akawa mshauri wake katika mambo ya siasa na vita.

Mwaka 625 binti yake Hafsah aliolewa na Muhammmad.

Abu Bakr aliyekuwa khalifa wa kwanza alimteua Umar amfuate akathebitishwa 634.

Umar aliuawa 644 na mtumwa Mwajemi mjini Madina. Alifuatwa na Uthman ibn Affan.
Uenezaji wa Uislamu

Wakati wa uongozi wa Umar eneo la Waarabu likakua sana. Jeshi zilitwaa Mesopotamia na Uajemi. Milki ya Uajemi iliporomoka kabisa baada ya ushindi wa Waislamu mwaka 642. Majimbo ya Palestina, Syria, Misri na Afrika ya Kaskazini yalitwaliwa na Bizanti lakini milki hii ilifaulu kujitetea katika eneo lililopungukiwa.

Yerusalemu ikatwaliwa mwaka 637; kwa jumla Waislamu waliheshimu makanisa ya Wakristo ila tu walianzisha msikiti ya Al Aqsa kwenye mlima wa hekalu.

Kwenye Bara Arabu aliamuru kufukuzwa kwa Waarabu Wakristo na Wayahudi wa Najran na Khaybar wasiopokea Uislamu.

Mwaka 639 alianzisha # Kalenda ya Kiislamu kwa kuagiza hesabu mpya ya miaka kuanzia hijra.

Jamii:Historia ya Uislamu
Jamii:Khalifa
Uthman ibn Affan

Uthman ibn Affan kar.: عثمان بن عفان‎,‎ (* 574 mjini Makka - + 17 Julai 656 Madina) alikuwa khalifa wa tatu wa Uislamu aliyemfuata Umar ibn al-Khattab.
Ukoo wa Banu Umayya

Alizaliwa Makka katika familia tajiri ya koo la Banu Umayya بنو أمية katika kabila la Wakuraish. Biashara ya vitambaa ilimletea utajiri kabla hajajiunga na Uislamu. Alioa mabinti wawili wa Muhammad.
Uenezaji wa eneo la Uislamu

Uenezaji wa Uislamu uliendelea chini yake kwa kuvamia Libya ya leo na maeneo ya Uajemi wa mashariki. Alipanga utawala upya akiteua magavana kwa maeneo mapya badala ya viongozi wa jeshi tu waliowahi kutwaa sehemu zile. Alipendelea ndugu zake wa Banu Umayya hali iliyosababisha upinzani dhidi yake kwa sababu ya ugawaji wa mapato ya vita mbalimbali. Alishtakiwa pia kujitajirisha kutokana na mapato ya umma na kuwazawadisha ndugu zake.

Alimfanya binamu yake Muawiya aliyekuwa baadaye khalifa wa tano kuwa gavana wa Shamu mjini Dameski.
Kukusanya Kurani

Uthman akumbukwa hasa kwa kazi ya kukamilisha Kurani kama maandiko. Kufuatana na mapokeo ya Kiislamu Muhammad alikuwa alitangaza sura za Kurani zilizoshikwa na wasikilizaji na wengine waliandika walichosikia.

Wakati wa Uthman tofauti zilionekana kuhusu mapokeo ya sura mbalimbali kati ya maeneo mbalimbali. Madina, Dameski au Kufa zilianza kuonyesha mapokeo tofauti. Uthman aliunda kamati iliyoongozwa na Zaid ibn Thabit iliyopewa kazi ya kukusanya maandiko yote yenye sura au maneno ya Kurani na kuyachungulia. Kamati iliamua ni yapi yaliyofaa na kutengeneza hivyo nakala kamili ya Kurani mara ya kwanza.

Baadaye Uthman alituma nakala zake kote katika miji ya Waislamu akaamuru nakala za awali ziangamizwe.

Ieleweke ya kwamba maelezo haya hayakubaliwi na wataalamu wote; wengine walio nje ya nchi za Uislamu wanafundisha ya kuwa Kurani ilikamilika baada ya makhalifa wa kwanza.
Mwisho wake

Upendeleo wa ndugu zake ulisababisha chuki dhidi ya Uthman. Wapinzani walianza kukutana mbele ya nyumba yake waliodai ajiuzulu. Ugomvi uliongezeka mwishowe wapinzani walivunja nyumba ya khalifa wakamwua tar. 17 Julai 656.

Baada ya kifo chake Ali ibn Abi Talib akachaguliwa khalifa wa nne. Lakini uchaguzi huu haukutambuliwa na binamu yake Uthman Muawiya hasa kwa sababu ndugu za Ali walishtakiwa kuwa walishirikii katika mauaji ya Uthman.
Septimius Severus

thumb|right|Septimius Severus

Lucius Septimius Severus (11 Aprili, 146 – 4 Februari, 211) alikuwa Kaizari wa Dola la Roma kuanzia 9 Aprili, 193 hadi kifo chake. Alimfuata Didius Julianus. Alikuwa Kaizari wa Roma wa kwanza kutoka Afrika ya Kiroma aliyezaliwa huko Leptis Magna (Libya ya leo).
Tazama pia

* Orodha ya Makaizari wa Roma


Jamii:Makaizari wa Roma
Jamii:Waliozaliwa 146
Jamii:Waliofariki 211
Leptis Magna

thumb|250px|Geti ya Septimus Severus katika magofu ya Leptis Magna
Leptis Magna ilikuwa mji muhimu wa Dola la Roma katika jimbo la Afrika. Magofu yake yapo takriban kilomita 130 mashariki ya Tripoli (Libya).

Mji ulianzishwa na Wafinisia ikawa chini ya Karthago halafu ikaingizwa katika Dola la Roma. Ilikuwa kitovu muhimu ya biashara kati ya Sahara na Roma ikapanuka hadi kufikia wakazi 100,000.

Kaisari Septimius Severus aliyekuwa mwenyeji wa mji aliupamba kwa majengo mazuri na kuupa haki ya mji wa Italia iliyomaanisha ilisamehewa kodi.

Katika karne ya tatu mji ulirudi nyuma baada ya kushambuliwa mara kwa mara na makabila ya Sahara. Baada ya uvamizi wa Wavandali mwaka 455 halafu wa Waarabu mwaka 647 wakazi wote waliondoka.

Magofu yake yalihifadhiwa katika hali ya hewa yabisi hadi leo hii.
Tazama pia

* Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika

Jamii:Miji ya Dola la Roma
Jamii:Historia ya Libya
Jamii:Mahali pa Urithi wa Dunia katika Afrika