JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
मनमोहन अधिकारी

मनमोहन अधिकारी (१९७७ जेठ २८ - २०५६ वैशाख १३) नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री, प्रजातान्त्रिक योद्धा तथा राजनीतिज्ञ थिए। उनी दक्षिण एसियाकै इतिहासमा पहिलो निर्वाचित कम्युनिस्ट प्रधानमन्त्री थिए। उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक सदस्य थिए। वि.सं. २०४६ को जनआन्दोलन ताका नेकपा मार्क्सवादीका अध्यक्ष रहेका अधिकारी २०४७ मा नेकपा मालेसँग पार्टी एकीकरण भएपछि नेकपा एमालेको समेत संस्थापक अध्यक्ष बन्न पुगेका थिए।

काठमाडौँको लाजिम्पाटमा जन्मेका अधिकारीले आफ्नो बाल्यकाल विराटनगरमा बिताएका थिए। उनलाई वि.सं १९९४ मा वाराणसी अध्ययन गर्नको लागि पठाइएको थियो। उनको बिएस्सीको अध्ययन सकिन लागेका बेला १९९८ मा, मनमोहन भारत छोड आन्दोलन आन्दोलनमा सहभागी भएका थिए। उनलाई ब्रिटिस सरकारले गिरफ्तार गरेको थियो र अन्य नेताहरूसँगै कारागार चलान भएका थिए। यहाँबाट उनको अध्ययन पनि पुरा हुन पाएन।

भारत बसाईमा नै मनमोहन कम्युनिस्ट आन्दोलनमा लागेका थिए। उनी भारतीय कम्युनिस्ट पार्टीमा शामिल थिए। भारतबाट विराटनगर फर्केपछि उनी त्यहाँ एक कारखानामा काम गर्न थाले र ट्रेड युनियनको नेता बनेका थिए।

२००४ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना गर्नेमध्ये उनी पनि एक थिए। बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता युद्धको क्रममा पनि उनी पक्राऊ परेका थिए।
प्रधानमन्त्री

२०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा कुनै पार्टीको स्पष्ट बहुमत नआएपछि २०५१ मङ्सिर १४ मा सबैभन्दा ठुलो दल नेकपा एमालेको तर्फबाट उनी अल्पमतको सरकारको‎ प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
मन्त्रिपरिषद्

नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ अनुसार, अल्पमतको सरकारलाई नौ महिनासम्म अविश्वास प्रस्ताव ल्याउन नमिल्ने व्यवस्था रहेको थियो। नौ महिना पछि प्रधानमन्त्री अधिकारीका विरुद्ध संसदमा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता भएको थियो। उनको सरकार बनेको ९ महिनापछि अन्य पार्टीले समर्थन नदिएका कारण ढल्यो जुन नेपालको इतिहासमा ‘’’९ महिने सरकार’’’को रूपमा चिनिन्छ।

२०५२ जेठ ३० मा प्रधानमन्त्री अधिकारीले राजा वीरेन्द्र समक्ष २०५२ मङ्सिर ७ मा प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन मिति तोकेर संसद विघटनको प्रस्ताव गरेका थिए। अघिकारीले सरकारलाई काम गर्न नदिइएकाले सार्वभौम सत्ता सम्पन्न जनतामा जानुपर्ने राजनैतिक आवश्यकता रहेको तर्क दिएका थिए। प्रधानमन्त्रीको सिफारिसमा संसद विघटन भएको थियो। यो कदम विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्धा परेको थियो। २०५२/ भदौ /१२ मा अदालतले सरकारको निर्णय उल्ट्याइएको थियो। त्यसपछि २०५२/ भदौ /२५ मा उनले राजीनामा दिएका थिए।

वि.सं २०५१ सालमा “आफ्नो गाउँ आफै बनाऔँ ” कार्यक्रम, महिला र पुरुषको नाममा संयुक्त रजिष्ट्रेशन पास र गाउँगाउँमा सहकारी जस्ता कार्यक्रम उनको कार्यकालमा ल्याइएको थियो।
उनको सरकारले जेठ नागरिकलाई आ. व. २०५२।५३ देखि सुरु भएको ७५ वर्ष माथिका ज्येष्ठ नागरिकलाई मासिक १०० रुपैया वृद्ध भत्ता दिन सुरुवात गरेको थियो।
मृत्यु

२०५६ मा चुनाव प्रचार प्रसार गर्ने क्रममा उनी बेहोस भए र उनको मृत्यु भयो। उनको मृत्यु पछि, माधवकुमार नेपाल उनको पार्टीको नेताको रूपमा आए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९९९ मा मृत्यु
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:काठमाडौँका राजनीतिज्ञहरू
जोमसोम

जोमसोम नेपालको गण्डकी प्रदेश अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित एक साविकको गाउँ विकास समिति तथा घरपझोङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो। जोमसोम मुस्ताङ जिल्लाको सदरमुकाम हो। यो २,८०० मिटरको उचाईमा काली गण्डकीको किनारमा अवस्थित छ। यो ठाउँबाट यसको दक्षिणी भेकमा पर्ने धौलागिरी तथा निलगिरी हिमालको राम्रो दृश्य देखिन्छ। यो ठाउँ प्रख्यात तीर्थस्थल मुक्तिनाथ तथा लोमान्थाङ जाने प्रवेशद्वारको रूपमा रहेकाे छ। जोमसोम अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र भित्र पर्दछ। यसको क्षेत्रफल १७८.७१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।

यसको साविकका ५-८ वडाहरू वडाहरू घरपझोङ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १-४,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
जनसङ्ख्या

नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ को तथ्याङ्क अनुसार जोमसोमको कुल जनसङ्ख्या १,३७० मध्ये ७०२ पुरुष र ६६८ महिलाहरू ४३० व्यक्तिगत घरधुरीमा बसोबास गर्दछन्।
नामाकरण

तिब्बती भाषामा जोङ्साम भन्नाले नयाँ किल्ला भन्ने जनाउँछ। त्यही शब्द अपभ्रंश भएर जोमसोम शब्द बन्न गएको हो। स्थानीय नेपाली भाषामा यसलाई झुम्सा पनि भनिन्छ।
भौगोलिक स्थिति

जोमसोम अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाको उत्तर पट्टी रहेको हुनाले यहाँ अत्यन्त कम मात्रामा पानी पर्दछ। उच्च हिमाली भेग भएको हुनाले दिउँसाेको समयमा उच्च बेगले हावा बहने गर्दछ।
सञ्चार तथा यातायात

जोमसोममा जोमसोम विमानस्थल रहेको छ जहाँबाट पोखरा सम्म सिधा हवाई सम्पर्क हुने गर्दछ। त्यसका साथै यहाँबाट कालीगण्डकी नदीको तीरै तीर हुँदै गोरेटो बाटोले दक्षिणमा बेनी तथा बाग्लुङ बजार सम्म यसलाई जोड्ने गर्दछ। हाल बेनीबाट जोमसोमलाई जोड्न एक सडक पनि निर्माण हुँदै छ।
चित्र दीर्घा


File:Jomsom Thini 2074 IMG 0323.jpg|जोमोसोम थिनी
File:Jomsom Thini 2074 IMG 9338.jpg|जोमोसोम थिनी
File:Jomsom Thini 2074 IMG 9540.jpg|जोमोसोम थिनी
File:Jomsom Valley at night.jpg|जोमसोम रात्री समय
File:Adventurous ride to Lomangthan, upper mustang.jpg|रोमाञ्चको यात्रा जोमसोम
File:Mustang- Himalaya's best kept secret.jpg|मुस्ताङ जिल्लाको जोमसोम
File:Beauty of Upper mustang.jpg|मनोरम दृश्य

यो पनि हेर्नुहोस्

*उपल्लो मुस्ताङ
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला विकास समिति, मुस्ताङ


श्रेणी:मुस्ताङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
लोमान्थाङ

लोमान्थाङ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको धौलागिरी अञ्चल अन्तर्गतको मुस्ताङ जिल्लामा अवस्थित साविकको एक गाउँ विकास समिति हो। यो हाल लोमान्थाङ गाउँपालिकामा पर्दछ। लोमान्थाङ क्षेत्रका अन्तिम रजौटा जिग्मे दोर्जे पलवर विष्ट थिए। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५६९ रहेको थियो जसमध्ये २७६ पुरुष र २९३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७२ घरधुरी रहेको थियो।
परिचय

लोमान्थाङ मुस्ताङ जिल्लाको उत्तरी भागमा रहेको एक विशेष संरक्षण क्षेत्र हो। यसलाई नेपाल अन्तरगत एक विशेष अधिराज्यको स्थान प्राप्त छ। यस क्षेत्रमा स्थानीय राजा छन जसलाई यहाँको प्रमुख मानिन्छ।
चित्र दीर्घा


Mustang-Lo Manthang-03-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Koenigspalast-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-47-Jampa Lhakhang-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Choerten-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Choerten-14-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Lotus Holiday Inn-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-56-Miss Nepal-Evana Manandhar-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Gebetsmuehlen-08-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Tuer-02-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-Tuer-06-2015-gje.jpg
Mustang-Lo Manthang-82-Ruinen-2015-gje.jpg

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला विकास समिति, मुस्ताङ
यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:मुस्ताङ जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:नेपाल–चीन सीमानाका नाकाहरू
माइकलएन्जेलो

माइकलएन्जेलो दि लोदोविको बोनार्रोति सिमोनी (मार्च ६, १४७५ - मार्च १८, १५६४) एक इटालीयन मुर्तिकार, चित्रकार, निर्माणकर्ता र कवि थिए। उनका सबैभन्दा प्रमुख कृतिहरूमध्येको एक हो डेविड। उनको जन्म पुनर्जागरण कालमा भएको थियो। उनी दुबै हातले चित्र कोर्न सक्दथे। जब एक हात थाक्दथ्यो, उनी अर्को हातले काम गर्न थाल्दथे।

माइकलएन्जेलोले सिस्टिन च्यापलको छानामा चित्र बनाउनुका साथै त्यस च्यापलको भित्ताहरूमा समेत चित्र बनाएका थिए।

उनका केही प्रशिद्ध कृतिहरू:
* पिएटा
* डेविड
* मोजेज
* एडमको रचना
यो पनि हेर्नुहोस्

पुनर्जागरण कालका यी चित्रकारहरूलाई पनि माइकलएन्जेलो सँग जोडिने गरिन्छ:
* लियोनार्दो दा भिन्ची
* राफाएल


श्रेणी:इटालेली चित्रकारहरू
श्रेणी:मुर्तिकारहरू
श्रेणी:निर्माणकर्ताहरू
आल्प्स

thumb|200px|भू-उपग्रहबाट लिइएको आल्प्सको एक दृष्य

आल्प्स (जर्मनमा: Alpen; फ्रान्सेलीमा: Alpes; इटालियनमा: Alpi; स्लोभेनियनमा: Alpe) मध्य युरोपमा रहेको हिम शृङ्खला हो । आल्प्स पूर्वमा अस्ट्रिया र स्लोभेनिया देखि इटाली, स्विजरल्याण्ड, लिश्टेनस्टाईन र जर्मनी हुँदै पश्चिममा फ्रान्स सम्म फैलिएको छ ।

आल्प्स शब्द फ्रान्सेली भाषा हुँदै ल्याटिनको alpes (आल्पहरू)बाट आएको हो जुन ल्याटिन भाषाका अन्य शब्दहरू जस्तै altus (अग्लो), अथवा albus (सेतो)बाट बनेको हुन सक्तछ ।

आल्प्सको सबैभन्दा अग्लो पहाड मोन्ट ब्लाङ्क हो, जुन ४,८०८ मिटर अग्लो छ । पश्चिम युरोपको सबैभन्दा अग्लो यो पहाड फ्रान्स र इटालीको सिमानामा पर्दछ ।


श्रेणी:हिम शृङ्खला
हिमाल

thumb|right|350px| सगरमाथा तथा [[हिमालय हिमाली शृङ्खला]]
हिमाल एकप्रकारको भूबनोट हो जुन सीमित परिधि भित्र वरपरको क्षेत्र भन्दा अग्लो हुन्छ। हिमाल प्राय गरेर डाँडा (hill) भन्दा बढि भिरालो हुन्छ। हिमाल र डाँडाको बिचमा अन्तर छुट्याउने खासै कुनै सर्वमान्य तरिका त छैन तर धैरेजसो हिमालहरू अग्ला शिखरहरूका कारण सजिलै छुट्टिने गर्दछन्। हिमालले एसिया महादेशको ५४%, उत्तर अमेरिकाको ३६%, युरोपको २५%, दक्षिण अमेरिकाको २२%, अष्ट्रेलियाको १७% र अफ्रिकाको ३% क्षेत्र ओगटेको छ। संसारमा १० मध्ये एक जना मानिस हिमाली क्षेत्रमा बसोबास गर्दछ। संसारका धेरैजसो ठुला नदीहरूको मुहान हिमाली क्षेत्रमा भेटिन्छन्। त्यस्तै संसारको आधा जसो जनसङ्ख्याको मुख्य पानीको स्रोतको लागि हिमाली क्षेत्रमा निर्भर छन्।
उचाइ

सामान्यतया हिमालहरूको उचाइ समुन्द्र सतहबाट नाप्ने गरिन्छ। हिमालयको औसत उचाइ समुन्द्र सतहबाट ५,००० मिटर छ भने एण्डिजको ४,००० मिटर। धेरैजसो हिमाली शृङ्खलाको औसत उचाइ २,००० देखि २,५०० मिटर सम्म हुन्छ। संसारको सबैभन्दा अग्लो हिमाल सगरमाथा हो जुन ८,८४८ मिटर अग्लो छ र यो संसारको सबैभन्दा अग्लो हिमाली शृङ्खला हिमालयमा पर्दछ।

हिमालको उचाइ समुन्द्र सतहबाट बाहेक अन्य तरिकाले पनि नाप्न सकिन्छ। एउटा तरिका हो, पृथ्वीको केन्द्रबाट कुनैपनि हिमालको टाकुरो सम्मको दूरी। पृथ्वीको केन्द्रबाट नाप्दा भूमध्य रेखाको नजीकै परेका हिमालहरू अग्ला हुन जान्छन् किनभने पृथ्वीको केन्द्रबाट भूमध्य रेखा अन्य क्षेत्र भन्दा टाढा पर्दछ। त्यसैले यो तरिकाले नाप्दा भूमध्य रेखाको नजीकै पर्ने ईक्वेडोरको चिम्बेराजो सबैभन्दा अग्लो हुन जान्छ। त्यस्तै हिमालको आफ्नो आधारबाट टाकुरो सम्म नाप्दा हवाई स्थित माउना केआ सबैभन्दा अग्लो हुन जान्छ। यसरी नाप्दा यसको उचाइ ९,००० मिटर भन्दा बढि हुन्छ। तर यसको धेरैजसो भाग प्रशान्त महासागरमा डुबेको छ।
यसरि नइ नेपाळ
चित्र दिर्घा


चित्र:Batian Nelion and pt Slade in the foreground Mt Kenya.JPG
चित्र:Mount Wilhelm.jpg
चित्र:Vihren Pirin IMG 8898.jpg
चित्र:Ural_mountains_3_448122223_93fa978a6d_b.jpg
चित्र:Mount Everest, Nepal, Himalayas.jpg
चित्र:Tengboche, Helicopter in flight, Mountains of Nepal.jpg
चित्र:Valley, Tengboche, Nepal.jpg

हिमाली जन जीवन

सम्बन्धित लेखहरू

* हिमालय
* आल्प्स
* सगरमाथा


श्रेणी:भूगोल
नेपालीनक्स

नेपालीनक्स एक डेबियन तथा मोर्फिक्स्मा आधारित GNU/लिनक्स सञ्चालन प्रणाली(operating system) हो जुन नेपाली भाषाका डेस्कटप प्रयोगकर्ताहरूको लागि ध्यानमा राखेर बनाईएको छ। यो खुल्ला तथा स्वतन्त्र सफ्टवेयरहो। यसको साथमा ओपन अफिस, नेपाली जिनोम डेस्कटप, नेपाली ईनपुट सिस्टम तथा अन्य सफ्टवेयरहरू छन्। यो सफ्टवेयरमदन पुरस्कार पुस्तकालयले विकाश तथा वितरण गर्छ। नेपालीनक्स नेपालमा स्वतन्त्र सफ्टवेयरलाई टेवा दिनको लागि सुरू गरिएको हो।
संस्करणहरू

* नेपालीनक्स १.० -- २०६२ पौष
* नेपालीनक्स १.१ -- २०६३ कार्तिक
* नेपालीनक्स २.० -- २०६४ असार ६
* नेपालीनक्स ३.० -- २०६५ जेठ १२
महिनामा प्रथम पटक नेपालीनक्स १.०को रूपमा जन्मेको यो सन्चालन प्रणालिको दोस्रो संस्करण(१.१)मा सार्वजनिक भएको थियो।मा यसको सबैभन्दा नयाँ संस्करण, नेपालीनक्स २.०, सार्वजनिक भएको थियो।
बाहिरी लिङ्कहरू

* The official site for NepaLinux


श्रेणी:सफ्ट्वेर
श्रेणी:खुला श्रोत
डेबियन

thumb|300px|डेबियन
डेबियन एक लिनक्स बितरण हो।
संक्षिप्त इतिहास

डेबियन एक साँच्चिकै खुला अपरेटिङ्ग सिस्टम हो जसले लिनक्स कर्नेल (लिनक्सकै केन्द्र) र त्यसमा चल्ने खुला स्रोत एप्लिकेसन सफ्टवेरहरूलाई मिलायो। डेबियन लिनक्सलाई ग्नु/लिनक्स पनि भनिन्छ किन भनें धेरैजसो विकास ग्नु परियोजनाले गरेको थियो।

डेबियन परियोजना आधिकारिक रूपमा अगस्ट १६, १९९३मा इआन मर्डकको नेतृत्वमा सुरु भएको थियो। उनी एक कम्युटर ह्याकर (ज्ञाता) हुन्। हाल, यस परियोजनामा, विश्वभरका हजार भन्दा धेरै कम्प्युटर विशेषज्ञहरूले डेबियनको विकास गरिरहेका छन्।
सार्वजनिक प्रकाशन

धेरै संस्करणहरू सार्वजनिक प्रकाशन भइसकेका छन्। साविक संस्करण डेबियन ४.० हो (जसलाई एच भित्रिनामले पनि चिनिन्छ)।
अन्य वेबसाइटहरू

* http://www.debian.org/ - डेबियन परियोजना गृहपृष्ठ


श्रेणी:लिनक्स
श्रेणी:सफ्ट्वेर
श्रेणी:खुला स्रोत
श्रेणी:कम्प्युटर अपरेटिङ सिस्टम
श्रेणी:कम्प्युटर सञ्चालन प्रणाली
द रोलिङ्ग स्टोन्स

द रोलिङ्ग स्टोन्स बेलायती साङ्गितिक समुह हो जसको ब्लुज, रिदम एण्ड ब्लुज, र रक एण्ड रोल मिस्रित संगीतले १९६०को दशकमा निकै ख्याती कमायो। यो समुहको स्थापना सन् १९६२मा लण्डनमा ब्रायन जोन्सले गरेका थिए। पछि यस समुहको नेतृत्व मिक ज्यागर र गितारबादक किथ रिचार्ड्सले गरे। पियानोबादक इयन स्टिवार्ट, ड्रमबादक चार्लि वाट्स र बेसबादक बिल वाइम्यानले यस समुहलाई पूर्णता दिए। समुहबाट निस्कासित भएको केही समयमै सन् १९६९मा जोन्सको मृत्यु भयो।

यस समुहका ५५ वटा एल्बमहरू निस्काशन भएका छन्।
बाहिरी लिङ्कहरू

रोलिङ्ग स्टोन्सको आधिकारिक वेबसाइट
YouTube.comमा उपलब्ध रोलिङ् स्टोन्सको गीत


श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
त्रिमूर्ति निकेतन

त्रिमूर्ति निकेतन नेपाली भाषाका तीन विभूतिहरू कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्याल, नाटय सम्राट बालकृष्ण सम र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको सम्माना स्थापित स्मारक स्थल हो जसमा उक्त तीन साहित्यकारहरूको पूर्ण कदको शालिक तथा उनिहरूको योगदानहरू सङ्ग्रहित छन्। यो स्थल २०६१ साल भदौ ११ गते उदघाटन भएको थियो। यो काठमाडौंको सञ्चारग्रामको परिसर भित्र रहेको छ। यस निकेतनको भवन नेपाली शैलीमा बनाईएको छ। भवनको छत माथि तीन शालिकहरू छन् भने भवन भित्र तीनै साहित्यकारहरूको कृतीहरू समावेश गरेर पुस्तकालय सञ्चालन गरिएको छ।
नामाकरण

वि.सं. २००९ सालमा कविशिरोमणि लेखनाथ पौड्याल, नाट्य सम्राट् बालकृष्ण सम र महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको दार्जीलिङभ्रमणको अवसरमा उनीहरूलाई त्रिमूर्तिको नाउँमा प्रस्तावित गरिएको थियो। त्यसरी त्रिमूर्तिको नामकरण गर्नेहरू पनि त्रिमूर्ति नै अर्थात् सूर्यविक्रम ज्ञवाली, धरणीधर शर्मा र पारसमणि प्रधान (सूधपा) थिए। त्यही नामबाट प्रेरित भएर यो स्मारकको नामाकरण तथा निर्माण भएको हो।
उद्देश्यहरू

यस संस्थाका मुख्य उद्देश्यहरू तीन मू्र्तिहरूको संरक्षण गर्नु, तीनै साहित्यकारहरूको कृतीहरूको व्याख्या तथा विश्लेषण गर्ने, उनिहरू सम्बन्धि लेखिएका लेख तथा शोधग्रन्थहरू सङ्कलन गर्ने, नेपाली भाषाको प्रचार, सभा तथा गोष्ठी गर्ने आदि हो।
सम्बन्धित लेखहरू

*लेखनाथ पौड्याल
*बालकृष्ण सम
*लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
बाहिरी लिङ्कहरू

आधिकारीक वेबसाईट

श्रेणी:स्मारक
श्रेणी:नेपालका पुस्तकालयहरू
झलकमान गन्धर्व

झलकमान गन्धर्व (इ.सं. १९३५ - नोभेम्बर २३, २००३) नेपाली लोकगायक हुन्। उनले गाईने गीत अथवा गन्धर्व संगीतलाई प्रख्यात गराउनमा मुख्य योगदान पुर्‍याएका थिए। गन्धर्व संगीत, जुन नेपालका गाईने समुदायका मानिसहरूले मात्र गाउने गर्दछन्, पहिलोपल्ट रेकर्ड तथा रेडियोबाट प्रसारण गर्ने काम झलकमानले नै गरेका थिए। उनको सबैभन्दा लोकप्रीय गीत आमाले सोध्लीन् नि गीत हो जसमा युद्ध मैदानमा घाईते लाहुरेको अन्तिम सन्देसको रूपमा मार्मिक रूपले गाईएको छ।
व्यवसायिक जीवनी

झलकमानले गन्धर्व समुदायका अन्य सदस्यहरूले जस्तै बालक काल देखिनै आफ्नो सांगीतीक जीवन सुरू गरे। उनले आफ्नो व्यवसायिक जीवनको सुरूमा अन्य गन्धर्वहरू जस्तै गाउँ घुम्दै गाईने गीत गाउँथे। पछि, लोकगायक धर्मराज थापाको
कार्य

झलकमानले विभिन्न प्रकारका गीतहरू जस्तै झ्याउरे, कर्खा,एनजी ख्याली, भज आदि रेकर्ड गराए। उनले दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा बहादूरी कमाएका करीव २० नेपालीहरूको प्रशंसामा कर्खाहरू रचना गरे। उनको एक मात्र गीत एल्बम छ तर पनि उनी नेपाली लोक गीतमा उनको योगदा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। उनला आफ्नो सम्पूर्ण जीवन गन्धर्व गीतको सङ्कलन, परिमार्जन तथा प्रस्तुतीमा लगाए।

उनले जर्मनी, युगोस्लाभिया, बेल्जीयम, फ्रान्स र भारतमा पनि आफ्नो सांगीतीक कला प्रस्तुत गरेका थिए।
सम्बन्धित लेखहरू

* गाईने
* सारंगी


श्रेणी:नेपाली गायकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका गायकहरू
श्रेणी:सन् १९३५ मा जन्म
श्रेणी:पोखराका मानिसहरू
श्रेणी:दोहोरी गायकहरू
सारङ्गी

सारङ्गी एक तारवाद्य हो जसलाई बजाउन एक धनु प्रयोग गरिन्छ। सारङ्गी नेपाल, भारत तथा पाकिस्तानको स्थानीय बाजा हो। भारत र पाकिस्तानमा यसलाई हिन्दूस्तानी शास्त्रीय संगीतमा प्रयोग गरिन्छ भने नेपालमा यो मुख्य रूपले लोकगीत सँग प्रयोग गरिन्छ। यसको आवाज मानिसको स्वर जस्तो हुने भएकोले संगीतमा स्वरलाई आलंकारीक रूपले प्रस्तुत गर्न पनि प्रयोग गरिन्छ।


सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

# युट्युबमा उपलब्ध सारङ्गी बजाएको भिडियो


श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
पासाङ ल्हामु शेर्पा

पासाङ ल्हामु शेर्पा वा पासाङ ल्हमो शरपा ( शेर्पा: ), सर्वोच्च शिखर सगरमाथा चढ्ने प्रथम नेपाली महिला हुन्। उनले २०५० साल बैशाख १० गते सगरमाथाको सफल आरोहण गरेकी थिईन्। त्यो भन्दा पहिले उनको सगरमाथा चढ्ने प्रयास तीन पटक सम्मको असफल भएको थियो। उनले सगरमाथाको दक्षिणी मोहडाबाट आरोहण गरेकी थिईन्। सगरमाथाको शिखरबाट श्रीमान् सोनाम छिरिङसँग फर्कदै गर्दा उनको मृत्यु भयो।

सगरमाथा चढ्नु भन्दा पहिले उनले मोन्ट ब्लाङ्क, चो यू तथा अन्य हिमालहरू चढिसकेकी थिईन्। उनको जन्म सोलुखुम्बु जिल्लाको चौरीखर्क, लुक्ला सुर्के-४मा २०१७ साल मंसिरमा भएको थियो। पिता फूर्वा कितार शेर्पासग १४ वर्षको कलिलो उमेरदेखि नै सानो कुम्लो बोकेर हिँड्न थालेकी थिइन्। दुई दाजु, दुई भाइकी एकमात्र चेली पासाङ सन् १९७९मा पूर्णरूपमा ट्रेकिङ पेशामा लागेकि हुन्। सन् १९९० र त्यसपछि लगातार दुई वर्ष सगरमाथा आरोहण गर्ने जमर्को असफल भइन।

पासाङ ल्हामुको सहासको सम्मान गर्दै नेपाल सरकारले उनलाई नेपालको राष्ट्रिय बिभूती घोषित गरेको छ। सरकारले २०५९ साल वैशाख १० गते शेर्पालाई राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरेको हो। उनको मृत्युपछि नेपाल सरकारले नेपाल तारा अलंकारले पुरष्कृत गर्‍यो। यसका साथै उनको पूर्ण कदको शालिक र उनको फोटो सहितको हुलाक टिकट पनि प्रकाशित भएको छ। उनको नाममा पासाङ ल्हामु पर्वतारोहण फाउण्डेसन पनि सञ्चालित छ।

२०५० साल वैशाख १० गते दिउँसो २.१५ बजे सगरमाथाको चुचुरोमा नेपालको झण्डा गाडी सगरमाथा आरोहण गर्ने विश्वकी सत्रौँ र नेपालकी प्रथम महिला हुन पुगिन। आरोहणपछि फर्कने क्रममा पासाङको निधन भयो। मृत्यु पश्चात् पासाङलाई 'सुप्रदिप्त मान्यवर नेपाल तारा'को विभूषण मिल्यो। उनको तस्वीर अङ्कित हुलाक टिकट प्रचलनमा ल्याइयो। पूर्वी नेपालको नाम्चे गाउँ विकास समिति अन्तर्गत रहेको ७ हजार ३ सय ५१ मिटर अग्लो 'जासम्बा' नामको चुचुरोलाई 'पासाङ ल्हामु चुली' नामकरण पनि गरियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* पासाङ ल्हामु पर्वतारोहण फाउण्डेसन

श्रेणी:नेपाली पर्वतारोहीहरू
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय विभूतिहरू
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
पञ्चैबाजा

पञ्चै बाजा (पञ्चबाजा, पञ्चेबाजा) अथवा पाँच बाजाहरूको समुह हो। यो बाजा नेपालको पहाडी भेक तथा भारतको सिक्किम तथा दार्जीलिङमा बजाईने गरिन्छ। पञ्चैबाजामा दमाहा, झ्याली, ट्याम्को, ढोलकी र सहनाई पर्दछन्। पन्चे बाजा, नेपाली धार्मिक एबम् साँस्कृतिक बाजाको रूपमा प्रयोग हुदै आएको मौलिक संस्कृतिको धरोहर हो । यो बाजा विभिन्न धार्मिक तथा सामाजिक उत्सवको बेलामा बजाउने गरिन्छ जस्तै विवाह, व्रतवन्ध, चाडबाड, जात्रा, रोपाईं, पूजा-आजा आदि।
धार्मिक महत्त्व

नेपाली संस्कृतिमा कुनै ठूलो कार्य गर्दा साईतको महत्त्व हुन्छ। त्यस्ता साईतहरूमा मङ्गल धुन बजाएर उक्त साईतलाई शुभ बनाउने चलन छ।
मङ्गल धुन बजाउनको लागि पञ्चेबाजा सबैभन्दा प्रचलित बाजा हो ।
हालको अवस्था

परम्परागत रूपमा नेपालका दमाई समुदायले मात्र यो बाजा बजाउने गर्दथे । हाल यो बाजा विभिन्न समुदायका पुरुष र पछिल्ला दिनहरुमा महिलाहरुले पनि ब्यबसायिक रुपमा बजाउन थालेका छन् | रूपले नेपाली परम्परागत विवाह कार्यक्रममा बजाईने गरिन्छ।
त्यसैले गर्दा पनि यो बाजाले केही हद सम्म व्यवसायीकता पाएको छ। तर नेपालको शहरी भेकमा यो बाजाले आधुनिक ब्याण्ड बाजासँग पञ्चेबाजाले प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको छ र पनि पन्चे बाजामा नेपाली संस्कृति झल्किने भएकोले यस बाजाको छुट्टै स्थान छ |
बाह्य कडीहरू

* नेपाली परम्परागत बाजाहरूको बारेमा एक लेख —www.spinybabbler.org


श्रेणी:नेपालका परम्परागत बाजाहरू
श्रेणी:बाजाहरू
श्रेणी:लोकसंस्कृति
चीनको इतिहास

ऐतिहासिक अभिलेखहरू अनुसार चीनको इतिहास करिब ५,००० वर्ष पुरानो छ । इ.पू. १६ औँ सताब्दीमा उत्खनन गरिएका अभिलेखहरूले यो ऐतिहासीक वास्तविकतालाई पुष्टि गर्ने गर्दछन् । चीन संसारको सबैभन्दा पुरानो सभ्यता मध्येको एक हो । शाङ वंशको समयमा कछुवाको हड्डीमा लेखिएका चीनीया लेखहरूको अध्ययन गर्दा तिनीहरू इ.पू. १,५०० तीरको भएको पत्ता लागेको छ । चीनीया सभ्यता ह्वाङ हो (पहेलो नदी) नदीको उपत्यकामा अवस्थित कुनै नगर राज्यबाट सुरू भएको मानिन्छ । इ.पू. २२१मा चीन एक ठूलो साम्राज्यको रूपमा उदय भएको भन्ने मान्यता धेरैले राख्दछन् । चीनीया सम्राटहरूले बलियो सार्वजनिक प्रशासन विकाश गरेका कारणले चीनीया साम्राज्यले पूर्वी एसियाको ठूलो भाग आफ्नो नियन्त्रणमा राख्न सफल भयो ।

चीन बंश (秦) का शासकहरूले चीनलाई एकै राज्यको रूपमा विकशित गर्ने जगहरू बसाले । इ.पू. ३००मा एकै प्रकारको लेखन प्रणाली लागू गराउनु तथा इ.पू. २००मा कन्फ्युसियाली दर्शन (धर्म) लाई राष्ट्रिय आदर्शको रूपमा स्थापित गरे । चीन इतिहासको समय चक्र सँगै एकीकृत तथा विभाजित हुनुका साथै समय समयमा बिदेशीहरूबाट पनि शासित हुन पुग्यो । ती मध्ये धेरैजसो चीनीया जनसङ्ख्यामा विलिन भए ।
चीअ वंश

(अङ्ग्रेजी:Xia Dynasty; चीनीया: 夏朝; चीनीया उच्चारण: xià cháo), इ.पू. २०७० इ.पू.–१६००
शाङ वंशČàà

(अङ्ग्रेजी:Shāng Dynasty; चीनीया: 商朝)
जु वंश

(अङ्ग्रेजी:Zhou Dynasty; चीनीया: 周朝; चीनीया उच्चारण: Zhōu Cháo;
चीन वंश

(अङ्ग्रेजी:Qin Dynasty; चीनीया: 秦朝; चीनीया उच्चारण: Qín Cháo)
ब्भ्क्ष्द्घ्।स्घ्फ्।न्ग्ब्वङ् ब्ःव्ट्
हान वंश

(अङ्ग्रेजी:Han Dynasty; पारम्पारिक चीनीया: 漢朝; 汉朝; चीनीया उच्चारम: Hàn Cháo)
जीन वंश

(अङ्ग्रेजी:Jìn Dynasty; पारम्पारिक चीनीया: 晉朝; सरलीकृत चीनीया: 晋朝; चीनीया उच्चारण: jìn cháo) इ.सं. २६५–४२०,
उत्तरी तथा दक्षिणी वंशहरू

(अङ्ग्रेजी:Southern र Northern Dynasties; चीनीया: 南北朝; चीनीया उच्चारण: nánběicháo) इ.सं. ४२०-५८९
सुई वंश

(अङ्ग्रेजी:Sui Dynasty; चीनीया: 隋朝; चीनीया उच्चारण: Suí cháo) इ.सं. ५८१-६१९
ताङ वंश

(अङ्ग्रेजी:Tang Dynasty; चीनीया: 唐朝; चीनीया उच्चारण: Táng Cháo) इ.सं. १८ जुन ६१८ – ४ जुन ९०७
पाँच वंश तथा दश राजा

(अङ्ग्रेजी:Five Dynasties र Ten Kingdoms; पारम्पारिक चीनीया: 五代十國; सरलीकृत चीनीया: 五代十国; चीनीया उच्चारण: Wǔdài Shíguó) इ.सं. ९०७-९६०
सङ वंश

(अङ्ग्रेजी:Song Dynasty; चीनीया: 宋朝; चीनीया उच्चारण: Sòng Cháo)
युआन वंश

(अङ्ग्रेजी:Yuan Dynasty; चीनीया: 元朝; चीनीया उच्चारण: Yuáncháo)
मीङ वंश

(अङ्ग्रेजी:Ming Dynasty; चीनीया: 明朝; चीनीया उच्चारण: Míng Cháo)
चिङ वंश

(अङ्ग्रेजी:Qing Dynasty; चीनीया: 清朝; चीनीया उच्चारण: Qīng cháo)

* पहिलो अफिम युद्ध
* नानकिङ सन्धि- १८४२
* पहिलो चीन-जापान युद्ध-१८९४-९५
* द्वितीय चीन-जापान युद्ध
* चीनको क्रान्ति, सन् १९११
आधुनिक काल

गणतन्त्र चीन

(अङ्ग्रेजी:Republic of China; पारम्पारिक चीनीया: 中華民國; सरलीकृत चीनीया: 中华民国; चीनीया उच्चारण: Zhōnghuá Mínguó)


श्रेणी:चीन
श्रेणी:देशको इतिहास
श्रेणी:चीनको इतिहास
आइतबार

आइतबार बिक्रम सम्बत् पात्रो मान्नेहरूलाई हप्ताको पहिलो बार हो । यसलाई संस्कृतमा आदित्यवार वा रविवार पनि भनिन्छ । यसलाई भानुवार को नामले पनि चिनिन्छ। आइतबार शनिवार र सोमवारको बिचमा पर्ने बार हो। ज्योतिष शास्त्र अनुसार यसलाई सूर्यको नामबाट नामाकरण गरिएको हो। बिक्रम संबत पात्रो अनुसार यो दिन हाप्ताको पहिलो दिन हो। क्रिश्चियन पात्रो अनुसार पनि आइतबारलाई हप्ताको पहिलो दिन माने पनि युरोपमा २०औं शताब्दीको मध्य देखि यसलाई हप्ताको सातौँ दिन मान्न थालिएको छ।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरू आइतवारमा सूर्य देवताको पूजा गर्दछन्। इसाईहरू आइतवारलाई पवित्र दिवस मान्दछन् र हरेक कामबाट छुट्टी लिन्छन् र चर्च जाने गर्दछन्।
यि पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
पारमिता

पारमिता भन्नाले सरल शब्दमा उल्लेख गर्दा संसारिक सोच विचार भन्दा पर जानु भन्ने बुझिन्छ। बुद्ध धर्मको महायान सम्प्रदाय अनुसार यसलाई बुद्धत्व प्राप्त गर्ने उत्तम मार्गको रूपमा मानिन्छन्।
छ पारमिता

# दानपारमिता
# शीलपारमिता
# क्षान्तिपारमिता
# विर्यपारमिता
# ध्यानपारमिता
# प्रज्ञापारमिता
दश पारमिता

उक्त छ पारमिता माथि निम्नलिखित चार पारमिता गरी दश पारमिता हो।
# उपायपारमिता
# बलपारमिता
# प्रणिधानपारमिता
# ज्ञानपारमिता
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

* Pāramitā
* बोधिसत्त्व
* महायान
* वज्रयान
श्रेणी:बौद्ध धर्म
कमल

कमल (Nelumbo nucifera)पानीमा फुल्ने एक प्रकारको फूल हो। यो फूल भारत र भियतनामको राष्ट्रिय फूल पनि हो। हिन्दु धर्ममा ब्रम्हा लगायत विभिन्न देवीदेवताहरू यो फुलमा बस्ने भएकोले पनि यसको धार्मिक महत्त्व छ।
चित्र दिर्घा


File:Lotus field.jpg|Lotus field
Image:Nelumbo Nucifera fruit - botanic garden Adelaide.jpg|Fruit of Nelumbo nucifera; the dried seed cup is commonly used in flower arrangements.
File:Nelumbo July 2011-3.jpg|Bud of Nelumbo nucifera
File:Lotus fruit at Mendut monastery.jpg|Lotus fruit at Mendut monastery, Indonesia
File:Nelumbo nucifera LOTUS bud.jpg|Bud of Nelumbo nucifera
File:Lotus bud at Mendut monastery.jpg|Lotus bud at Mendut monastery, Indonesia
File:Nelumbo-nucifera-3- 1200.jpg|Blooming Nelumbo nucifera
File:Lotus bloom at Mendut monastery.jpg|Lotus flower at Mendut monastery, Indonesia
File:Lotus Daishoin Miyajima.jpg|Miniature Lotus flowers Daisho-in, Miyajima, Japan

सन्दर्भ सूची
बाहिरी कडीहरू

श्रेणी:वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूलहरू
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
वर्षाबन

वर्षाबन उष्म क्षेत्रमा पाइने यस्तो बन हो जहाँ धेरै पानी पर्दछ। यस्तो बनमा धेरै प्रकारका बनस्पति र जीव पाइन्छन्। एमेजोन वर्षाबन एक निक्कै नाम चलेको वर्षाबन हो। यसको धेरैजसो भाग ब्राजिल मा पर्दछ, र अरु भागहरू इक्वाडोर, कोलम्बिया, चिली र अन्य देशहरूमा पर्दछ।

बैज्ञानिकहरूका अनुसार सबै बनस्पति र जीबका आधा भन्दा धेरै प्रजातिहरू वर्षाबनमै बस्दछन्। सबै औषधिको करिब एक चौथाई भन्दा बढी भाग यहीँबाट उपलब्ध हुन्छ। पृथ्वीको २% मात्र भूभाग ओगटे पनि अक्सिजनको ४०% यहीँबाट आँउछ।

वर्षाबन संसारका तीन मुख्य भौगोलिक क्षेत्रहरूमा पाइन्छ।

*मध्य अमेरिका को एमेजोन नदी घाटी।
*अफ्रिका - जायर घाटी, र पश्चिम अफ्रिकाको केही सानो क्षेत्र; पूर्वी मादागास्कर पनि।
*इण्डो-मलेसिया - भारतको पश्चिम किनारा, आसाम, दक्षिणपूर्व एसिया, न्यु गिनी, र अस्ट्रेलिया को क्विन्सल्यान्ड।

वर्षाबनमा न्युनतम वार्षिक १७५० देखि २००० एमएम सम्म पानी पर्दछ।
See also

Biodiversity