JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
දළදා මාළිගා කෞතුකාගාරය

දළදා මාළිගාවට එක් කළ නවතම ආයතනය දළදා මාළිගා කෞතුකාගාරයයි. ශ්‍රී දළදා මාළිගාව මහනුවර පිහිටෙවු තැන් සිට මේ දක්වා කාලය තුල විවිධාකාර ශ්‍රේණි වල සංචාරකයන්, බැතිමතුන්, රාජකීය අමුත්තන්, විවිධ රාජ්‍ය නායකයින්, සහ සාමාන්‍ය පොදු මහජනයාද ශ්‍රී දළදාව වෙත විවිධාකාරයේ ත්‍යාග, පුද පඬුරු, පූජා කොට තිබෙන අතර ඒවා සියල්ල ඒ වෙනුවෙන් තනවන ලද විශේෂ ගබඩා කාමර වල, කලින් කලට පත් වූ දියවඩන නිලමේතුමන්ලා විසින් ආරක්ෂා සහිතව තැන්පත් කර තිබේ.

හිටපු දියවඩන නිලමේ කෙනෙකු වූ නෙරංජන් විජේරත්නගේ අදහසක් අනුව මෙම වටිනා වස්තූන් මහජන ප්‍රදර්ශණයට තැබිය යුතු යයි තීරණය කරන ලදී. දියවඩන නිලමේගේ ඇරයුමක් අනුව මෙම කෞතුකාගාරය ඉතා අලංකාර ලෙස සැළසුම් කර තිබේ. සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණයේ යුනෙස්කෝ - ශ්‍රි ලංකා ව්‍යපෘතියේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂවරයෙකු වූ මහාචාර්ය ලීලානන්ද ප්‍රේමතිලක සහ ඔහුගේ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් එම සැළසුම් සකස් කරන ලදී.

ටී.බි.නුගවෙල නම් හිටපු දියවඩන නිලමේ කෙනෙකු විසින් පිහිටවනු ලැබූ අලුත් මාළිගාව නම් නව ගොඩනැගිල්ලේ පළමු සහ දෙවැනි මහල් වල මෙම දළදා කෞතුකාගාරය පිහිටා ඇත. පළමු මහලෙහි ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ අතර දළදා වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කළ තැන් සිට බ්‍රිතාන්‍ය පාලන කාලය දක්වා ඓතිහාසික වාර්තා, 1765 වර්ෂයේ මාළිගා සංකීර්ණයේ ලන්දේසි සැලැස්මක්, ශ්‍රී දළදා වෙහි ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් වගබලා ගන්නා මල්වතු - අස්ගිරි පාර්ශව වල මහනායක හිමි වරුන්ගේ නාම ලේඛණ, මහනුවර රාජධානියේ රජවරුන්ගේ නාම ලේඛණ, සහ දියවඩන නිලමෙවරුන් රාශියකගේ උඩුකය පින්තූර, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ වස්ත්‍රාභරණ, බුද්ධ පූජා චාරිත්‍ර වලදි රජවරු විසින් පාවිච්චියට ගනු ලැබු උපකරණ සහ 1998 ජනවාරි මස දෙමළ කොටි විසින් දළදා මාළිගා පරිශ්‍රයෙහි බොම්බයක් පිපිරවු අවස්ථාවේ නිරාවරණය වූ බිත්ති සැරසිලි කැටයම් යනාදියෙහි කොටස් ආදිය දක්නට ලැබේ. මෙහි ප්‍රදර්ශනය වන ඡායාරූප අතර සියවස් ගණනාවක් මුලුල්ලේ ශ්‍රී දන්ත ධාතුව තැන්පත් කර තිබු විවිධ වැදගත් ස්ථාන වල ඡායාරූප සහ බෝම්බ පිපිරීමෙන් දළදා මාළිගාවට වූ බරපතල හානි විදහා දැක්වෙන විශාල ඡායාරූප එකතුවක්ද ඇතුළත්වේ.

දෙවැනි මහලේ ප්‍රදර්ශනය සඳහා තබා ඇති භාණ්ඩ අතර ශ්‍රි දළදාව සම්බන්ධ දිනපතා තේවාවන්හිදි ප්‍රයෝජනයට ගත් ඓතිහාසික භාණ්ඩ, හෙප්පු, බුද්ධ ප්‍රතිමා සහ ඉතා වටිනා මැණික් එබ්බවූ සාම්ප්‍රදායික උඩරට රන් රිදි ආභරණ යනාදි බැතිමතුන් විසින් පූජා කරන ලද භාණ්ඩ දක්නට ලැබේ. මීට අමතරව ආගමික හා ඓතිහාසික වශයෙන් ඉතා වැදගත් වටිනා භාණ්ඩද මෙම මහලෙහි ප්‍රදර්ශනය වේ. ඒවා අතර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු විසින් පූජා කරන ලද රිදි වතුර භාජනයක් (කලයක්) රාජසිංහ රජතුමා පූජා කළ එල්ලෙන රිදි පහනක්, තායිලන්තයේ බොරොම් කොත් රජු විසින් එවන ලද බුදුන්ගේ ශ්‍රී පතුලෙහි ආදර්ශයක් ගත් සිතුවමක් (මෙය එම රජතුමා විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝරාජ බවට පත් වූ වැලිවිට සරණංකර හිමියන් සමග තායිලන්ත භික්ෂුණ් පිරිසක් එවූ අවස්ථාවේදි ඒ සමග එවන ලද්දකි) සහ අශෝක රජතුමා ‍ෙග් කාලයේදි (කි.පු.3 සියවස) තුන්වෙනි ධර්ම සංඝායනාව පැවැත්වීමට මූලිකව කටයුතු කළ මොග්ගලි පුත්ත තෙරුන්ගේ ධාතු අඩංගු සුවිශේෂි ධාතු කරඬුවක් යනාදියද වෙයි. වෙනත් ඉතා වැදගත් ප්‍රදර්ශණ භාණ්ඩ නම් පුරාණ කොඩි, කාසි, බුරුමයෙන් ප්‍රදානය කරන ලද කැටයම් කළ ඇත් දත්, අනුස්මරණ ඵලක යනාදියයි. මෙම ස්ථානය බැලීමට යාමෙන් මහනුවර උරුමය, එහි සංස්කෘතික හා කලා ශිල්ප යනාදිය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලැබිය හැක.
මේවාද බලන්න

*ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර ලැයිස්තුව
* ශ්‍රී දළදා මාළිගාව
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
ආදි අරාබියාව

ආදි අරාබියාව

*ෆෙලික්ස් අරාබියාව (යේමනය)
*හිම්යාර්
*අස්වාන් රාජ්‍යය
*සැබියන්ස්
*ඩිල්මන්
*නැබටියන්ස්
*ගසනිඩ්ස්
*ලැක්මිඩ්ස්
ආදි ඊශ්‍රායලය / පලස්තීනය

*ඊශ්‍රායල රාජ්‍යය
*ජුඩා රාජ්‍යය
අප්‍රිකාව

මෙහි දැක්වෙන්නේ 4 වැනි රාජ පරම්පරාවට අයත් කැෆ් රේගේ පිරමීඩය සහ දැවැන්ත ගීසා ස්පින්ක්ස් ප්‍රතිමාවයි. (ක්‍රි.පූ 2500 වැනි ශතවර්ෂය හෝ ඊට පැරණි)

*ආදි ඊජිප්තුව
*කාතේජ්
*කුෂ්
*ඔක්සමයිට් රාජ්‍යය
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_history#Ancient_Arabia
ලෝක බෞද්ධ මිත්‍රත්වය

thumb|
1880 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේදී ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කොඩිය නිර්මාණය කරන ලදී. මේ සඳහා හෙන්රි ස්ටිල් ඕල්කට් තුමා අනුග්‍රහකත්වය දක්වන ලදී. මෙම බෞද්ධ කොඩිය පසුව ලෝක බෞද්ධ සංගමයෙහි සළකුණ ලෙස පමණක් නොව ලෝකයේ සියලු බෞද්ධ සංවිධානවල සංකේත ධජය ලෙස ද යොදා ගන්නා ලදී.

ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනය (WFB) ලෝකයේ විශාලතම සහ බලවත් අන්තර් ජාතික බෞද්ධ සංවිධානය වෙයි. එය ශ්‍රි ලංකාවේ කොළඹදි 1950 වර්ෂයේ ආරම්භ කරන ලදි. මේ සඳහා ලෝකයේ රටවල් 27 ක නියෝජිතයෝ සහභාගී වූහ. මෙම සංවිධානය තුල ථෙරවාදි බෞද්ධයන් බලවත්ම කණඩායමි වශයෙන් තිබෙන නමුදු වෙනත් බෞද්ධ නිකායන් සහ සම්ප්‍රදායන්හි සාමාජිකයින්ද මේ තුළ ක්‍රියා කාරීව සිටිති. (මෙහි මූලස්ථානය තායිලන්තයේ තිබෙන අතර සභාපතිවරු ශ්‍රි ලංකාවේ හෝ ගිණිකොන දිග ආසියාවේ අය විසින් හොබවති) සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ රටවල් හැරුණු විට මෙම සම්මේලනයේ ප්‍රදේශීය මධ්‍යස්ථාන, ඉන්දියාව, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, ඕස්ට්‍රේලියාව, අප්‍රිකාව සහ යුරෝපයේ රටවල් කිහිපයකද ඇත්තේය.
ලෝක බෞද්ධ සම්මේලනයේ අරමුණු

තායිලන්තයේ ඵාන් වන්න මෙති වර්තමාන සභාපති ලෙස කටයුතු කරයි.
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම

බුදුන් වහන්සේ බොහෝ විට ප්‍රතිමා හෝ සිතුවම් තුළින් නිරූපණය කෙරේ.මේ අතර සුලභව දක්නට ලැබෙන ආකාර වන්නේ :
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ

(මෙම රූපය, අනාගත බුදුන් වහන්සේ වන මෛත්‍රිය බුදුරජාණන් වහන්සේට සම්බන්ධ මධ්‍යකාලීන චීන භික්ෂුවක් නිරූපණය කෙරෙන බවට විශ්වාස කෙරේ. එබැවින් මෙය බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් නොවේ.)

· සිද්ධාර්ත ගෞතමයන් අත්‍යන්ත (උපරිම) ලෙස කුසගින්න පුහුණු කළ තපස් දිවිය නිරූපණය කෙරෙන,වැහැරුණු සිරුරැති බුදුන්වහන්සේ.

පෙන්වා ඇති වර්ෂාව අයැදින බුදුන්වහන්සේගේ ප්‍රතිමාව ලාඕසයේ සුලභව දක්නට ලැබෙන ආකාරයකි.


සළකුණු

බුදුන්වහන්සේගේ බොහෝ නිරූපණයන් තුළ නිශ්චිත සළකුණූ ප්‍රමාණයක් අඩංගුය. මේවා උන්වහන්සේගේ නිර්වාණ අවබෝධයේ සළකුණු ලෙස සැලකේ. මෙම සළකුණු පළාත් අනුව වෙනස් වුවත්, ඉන් දෙකක් පොදුවේ දක්නට ලැබේ.


පාලි ත්‍රිපිටකයේ බොහෝ අවස්ථාවල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දෙතිස්මහා පුරුෂ ලක්ෂණ පිළිබඳ සඳහන් වේ.

හස්ත සංඥා

මෙම ප්‍රතිමාවන්හි ඉරියව් සහ හස්ත සංඥා පිළිවෙලින් ආසන සහ මුද්‍රා ලෙස හැඳින්වේ. ඕනෑම විශේෂිත මුද්‍රාවක හෝ ආසනයක ජනප්‍රියත්වය කිසියම් ප්‍රදේශයකට විශේෂිත වේ.මීට උදාහරණයක් ලෙස ජපානයේ සහ කොරියාවේ ජනප්‍රිය නමුත් ඉන්දියාවේ කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන වජ්‍ර (හෝ චිකෙන් - ඉන්) මුද්‍රාව දැක්විය හැකිය. අනෙක් ඒවා පොදුවේ දැක ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, වරද මුද්‍රාව (ප්‍රාර්ථනා ) සිටගත් ඉරියව්වෙන් සිටින බුද්ධ ප්‍රතිමාවන්හි සුලභව නිරූපණය කොට ඇති අතර මෙය විශේෂයෙන් අභය මුද්‍රාව (නිර්භීතභාවය සහ ආරක්ෂාව) සමග එකට දක්නට ලැබේ.
මායා දේවිය (බුදුන් වහන්සේගේ මෑණියන්)

ශාක්‍යයන්ගේ මායා රැජින (මායාදේවී) ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ නැතහොත් බුද්ධාගමේ ශාස්තෲ ගෞතම නම් ගෝත්‍රයේ සිද්ධාර්ථයන්ගේ මව වූවාය. එමෙන්ම ඇය පළමුවෙන්ම බුදුන් වහන්සේ විසින් භික්ෂුණි ශාසනයට ඇතුළත් කර ගන්නා ලද මහා ප්‍රජාපති ගෝතමියගේ සොහොයුරියයි.

මායා යනු සංස්කෘත බසින් "මායාව" යන්නයි. ඇය මහා මායා සහ මායාදේවී ලෙසින්ද හැඳින්වේ. ටිබෙට් භාෂාවෙන් ග්‍යුතෘල්මා නම් වන ඇය ජපන් බසින් මායා-බුනින් (摩耶夫人) ලෙස හඳුන්වයි. සිංහලයෝ ඇයව මහාමායා දේවී ලෙස හඳුන්වති. පුරාණ නේපාල රාජ්‍යයේ දෙව්දහ හි ඇය උපන්නාය.
විවාහය සහ දරු උපත

මායා දේවිය කපිල වස්තු හි ශාක්‍ය වංශ පාලකයා වූ සුද්ධෝදන රජු හා විවාහ වූවාය. ඇය සුද්ධෝදන රජුගේ මාමාගේ දියණියයි. එහෙයින් රජුගේ නෑනාය. දෙව්දහ හි රජතුමා ඇයගේ පියා වූවේය.
ආශ්‍රේයයන්
බුදුන් වහන්සේගේ ජීවන තොරතුරු

සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ චරිතය ගැන දැන ගැනීමට තිබෙන ප්‍රධානතම මූලාශ්‍ර වන්නේ බෞද්ධ තොරතුරු ඇතුලත් ග්‍රන්ථයන් ය. සෑම වසරකම මාස හතරක් බුදුන් වහන්සේ සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්ව බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය නැවත පුනරීක්ෂණය කළහ. උන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් පසු සංඝයා වහස්සේලා බුද්ධ ධර්මය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කටයුතු ආරම්භ කළහ. බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් ටික දිනකට පසු ප්‍රථම සංගායනාව පැවැත්වූ අතර දෙවැනි සංගායනාව ඉන් සියවසකට පසුව පවත්වන ලදි. මෙම සංගායනාවලදී ක්‍රමානුකූල පිළිවෙලක් අනුගමනය කරමින්, බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීමේ සහ උන් වහන්සේගේ ජිවිතය පිළිබඳ සත්‍ය තොරතුරු නිවැරදිව විශ්ලේෂනය කරමින් ඒවා තහවුරු කි‍රීමට එම භික්ෂූන් වහන්සේලා උත්සාහ කළහ. ඔව්හු මෙම තොරතුරු වෙන් වෙන්ව කොටස් කර ඒවා සංරක්ෂණය කිරීමට ඒ සඳහාම භික්ෂූන් වහන්සේලා යෙදවූහ. මෙසේ බුද්ධ ධර්මය ශත වර්ෂ තුනක පමණ කාලයක් සුරක්ෂිතව තබා ගන්නා ලද්දේ වාචික වශයෙනි. අවසානයේ කූඩා වල (Basket) පිළියෙල කර තිබූ තල්පත් වල ලේඛණාරූඪ කරන ලදි. (පාලි - ති පිටක) මෙසේ කිරීමේදී භික්ෂූන් වහන්සේලා විශේෂයෙන් බුදුන් වහන්සේ වර්ණනා කරමින් ඇතැම් කරුණු එකතු කළ අතර ඇතැම් කරුණු වෙනස් කළහ.

පුරාණ ඉන්දීයයන් දර්ශන විද්‍යාව ගැන මිස කිසියම් සිද්ධියක් සිදු වූ කාල පරිච්ඡේදය පිළිබඳව සැළකිල්ලක් නොදැක්වූහ. බෞද්ධ ලේඛණ මේ නැඹුරුව ගැන විස්තර පෙන්වයි. උදාහරණ වශයෙන් බුදුන්ගේ ජීවිත තොරතුරුවලට වඩා උන් වහන්සේගේ ධර්මය ගැන පැහැදිළි චිත්‍රයක් අපට තිබීමෙන් ඒ බව පැහැදිළි වේ. මෙම බෞද්ධ ලේඛණවල පුරාණ ඉන්දියාවේ ජීවන පැවතුම් සහ සංස්කෘතිය ගැන විස්තර සඳහන් වන අතර ජෛන ලේඛණ වලින්ද එම කරුණු තහවුරු වේ.එමෙන්ම බුදුන් වහන්සේ ජීවත්ව සිටි යුගය ඉන්දියානු ඉතිහාසය පිළිබඳ සත්‍ය තොරතුරු අඩංගුව පවත්නා ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ මුල්ම යුගයක් ලෙස හැඳින්වේ.
අභිනිෂ්ක්‍රමණය

සිද්ධාර්ථ කුමාරයා හිස මුඩු කර ශ්‍රමන ජීවිතයට ඇතුලත් වෙයි. - අටවැනි සියවස - බොරෝ බුදූර් - ඉන්දුනීසියාව

ගිහිගෙය හැරයාම

වයස අවුරුදු 29 දී සිද්ධාර්ථ කුමරු තම රට වැසියන් හමුවීම සඳහා මාළිගයෙන් බැහැර ගියේය. ඔහු‍ෙග් පිය රජු මහල්ලන් සහ ලෙඩුන් දර්ශනය වීම වැලැක්වීමට පියවර ගෙන තිබුනු නමුදු සිද්ධාර්ථ කුමරු එම ගමනේදි මහල්ලෙකු දුටු බව කියනු ලැබේ. ඔහුගේ රථාචාර්යයා වූ චන්න විසින් “සියලු මනුෂ්‍යයන් කල් යාමේදි මහලු වන බව සිද්ධාර්ථට පහදා දුන් විට ඔහුගේ සිත කැළඹුනේය. මෙයින් පසු ඔහු මාළිගයෙන් බැහැරට ගිය තවත් අවස්ථා කීපයකදි රෝගියෙකු, මළමිනියක් සහ පැවිද්දෙකු දුටුවේය. මේවා දැකිමෙන් කළකිරුණු ඔහු වයස්ගත වීම, ලෙඩ රෝග සහ මරණය ජය ගැනීමට නැතහොත් එයින් වැළකීමේ මාර්ගයක් සොයා ගැනිම සඳහා පැවිදි දිවියට ඇතුලත් වීමට අපේක්ෂා කළේය.
මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය, ගාන්ධාර - දෙවැනි සියවස.

සිද්ධාර්ථ තමන්ගේ රාජකීය ජීවිතය හැර දමා චන්න සහ කන්ථක නම් අසුද සමග පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වීම සඳහා මාළිගාවෙන් පලා ගියේය. මෙම අවස්ථාවේදි රැකවලෙහි සිටි මුර භටයින්ට අශ්ව කුර හඬ නෑසෙනු පිනිස දෙවියන් විසින් කුර වැසෙන සේ ආවරණයක් යොදන ලදැයි කියති. මෙම සිද්ධිය “මහාභිනිෂ්ක්‍රමනය” යනුවෙන් හැඳින්වේ.

බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රමණයෙකු ලෙසින් - ගාන්ධාර - 2-3 සියවස බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය

සිද්ධාර්ථ පළමුවෙන්ම රජගහනුවරට වැඩම කර එහි වීදි වල පිඬු සිඟා වඩිමින් තම ශ්‍රමණ දිවිය ආරම්භ කළේය. බිම්බිසාර රජු තම සේවකයින්ගේ මාර්ගයෙන් සිද්ධාර්ථ පිළිබඳව දැනගත්තේය. බුද්ධත්වයට පත් වීමට අපේක්ෂා කරන බව අසා තම සිහසුන භර ගන්නා ලෙස රජතුමා සිද්ධාර්ථගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. සිද්ධාර්ථ එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළා වුවද බුද්ධත්වය ලබා ගත් පසු ප්‍රථම චාරිකාව වශයෙන් රජුගේ දේශය වූ මගධ දේශයට වඩින බවට ප්‍රතිඥා දුන්හ.

සිද්ධාර්ථයන් රජගහ නුවරින් නික්මී තවුසන් දෙදෙනෙකු යටතේ ධර්මය ප්‍රගුණ කළේය. ආලාරකාලාම නම් තවුසාගේ ධර්මය ප්‍රගුණ කිරීමෙන් අනතුරුව අලාරකාලාමගේ ස්ථානය භාර ගන්නා ලෙස කාලාම ඉල්ලා සිටි නමුත් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ගැන සෑහිමකට පත් නොවූ සිද්ධාර්ථ එතැනින් නික්මුනේය. ඉන්පසු උද්දකරාම පුත්ත තවුසා වෙත ගොස් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස භාවනා ක්‍රම ගැන මැනවින් හැදෑරුවේය. උද්දකරාමපුත්තගෙන් පසු ඔහුගේ ස්ථානය ලබා ගන්නා ලෙස උද්දකරාම පුත්ත ඉල්ලා සිටියේය. එහෙත් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ගැනද සෑහිමකට පත් නොවූ සිද්ධාර්ථ එතැනින්ද නික්මුනේය.

සිද්ධාර්ථ කොන්ඩඤ්ඤ තවුසා ප්‍රමුඛ පස්වග මහනුන් සමග තව දුරටත් උග්‍ර තපස් රැකීම සඳහා පිටත් විය. සියලු ලෞකික දේවල්, එනම්; ආහාර වලින් පවා වැළකෙමින් මෝක්ෂ සැපත ලබා ගැනීම සඳහා උග්‍ර තපස් දම් පිරූහ. දිනකට කොලයක් හෝ ගෙඩියක් වැනි දෙයක් පමණක් ආහාරයට ගනිමින් සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ නිරාහාරව ගත කළ ඔහු දිනක් ග‍ඟෙහි දිය නාමින් සිටියදි ක්ලාන්තව ඇද වැටී දියෙහි ගිලී මරණයට පත් වීමට ආසන්න තත්වයකට පත් විය. තමා යන මාර්ගය නිවැරදිදැයි නැවත කල්පනා කර බැලීමට සිද්ධාර්ථ සිතුවේය. සිද්ධාර්ථයන් එසේ ක්ලාන්ව සිටි අවස්ථාවේ අසලින් ගිය ඔරුවක සිටි සංගීත ශිල්පීන් දෙදෙනෙකුගේ දෙබසක් ඔහුට ශ්‍රවණය විය. එයින් එකෙකු කීවේ “මේ වර පට තදින් ඇද්දොත් එය කැඩි යාවී. එමෙන්ම බුරුල්ව තිබුනොත් සංගීතමය හඬක් මතු නොවේවි” යනුවෙනි. මෙය ඇසු සිද්ධාර්ථයන් අනන්තයට නොගොස් බුද්ධත්වය ලැබීමට නම් මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව අනුගමනය කළ යුතු යයි සිතුවේය. මෙම අවස්ථාවේදි තමන් කුඩා කල පියා කුඹුරක (වප් මගුල් උත්සවයකදි) සී සාමින් සිටි අවස්ථාවේ ඔහු තම සිත එකඟ කර ධාන්‍ය ගතව සිටි අයුරුත් එයින් ලැබුණු අධ්‍යාත්මික සුවයත් ඔහුට මෙනෙහි විය. එම ධාන්‍යයෙන් මිදුනු විට සුජාතා නම් ගැමි තරුණියක් ආහාර බඳුනක්ද අතැතිව එතුමා ඉදිරියේ පෙනී සිටියාය.
යුරෝපයේ ආදි ඉතිහාසයේ අවසානය

යුරෝපයේ ආදි ඉතිහාසයට අයත් අවසාන දිනය ලෙස සැළකෙන දිනය සම්පූර්ණයෙන්ම අභිමත පරිදි තෝරා ගත්තකි. ‍පුරාණ යුගයේ පටන් මුල් කාලීන මධ්‍යතන යුගය දක්වා පැවති පරිවර්තන සමය පුරාණ යුගයේ අවසාන භාගය ලෙස හැඳින් වේ. මෙම පරිවර්තන සමයට අයත් වැදගත් දින කිහිපයක් පහත පරිදි වේ.


ආදි ඉතිහාසයට අයත් ප්‍රධාන ශිෂ්ටාචාරයන්,

‍
නිරිත දිග ආසියාව
ආදි මෙසපොතේමියාව
ආදි පර්සියාව
ආදි ෆොනේෂියාව
ආදි ආමේනියාව

ඇතැම් උගතුන්ගේ විශ්වාසය වන්නේ ආමේනියානුවන් පිළිබඳ මුල්ම සඳහන් ක්‍රි.පූ 28 සහ ක්‍රි.පූ 27 ශත වර්ෂයන්ට අයත් ආකේඩියානු සටහන් තුළ අන්තර්ගත වන බවයි. මේවා තුළ ආමේනියානුවන් ආමේනියානු උස් බිම්වලට අධිපති ප්‍රාදේශීය දෙවියා වූ හායා ඇසුරින් හායාගේ පුතුන් ලෙස හඳුන්වා ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_history#End_of_ancient_history_in_Europe
හොඳම චිත්‍රපටය සදහා වු ඇකඩමි සම්මාන උළෙල

හොඳම චලන චිත්‍රපටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය

හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන්නේ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) ආයතනය මගිනි. එය පිරිනැමෙන්නේ චලන චිත්‍ර සිනමා කර්මාන්තයේ නිරත කලාකරුවන් හටයි. හොදම සිනමා පටය සඳහා වු සම්මානය සඳහා ඇකඩමිය තුළ සියලුම සාමාජිකයින් හට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හා නාම යෝජනා කිරීමට අවස්ථාව ලබාදී ඇත. වාර්ෂිකව සිදුකරනු ලබන ඇකඩමි සම්මාන උළෙලදී හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වු සම්මානය උළෙල අවසානයේදී පිරිනමන අතර එය භාර ගනු ලබන්නනේ චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදකවරයා විසින් අදාළ වේදිකාව මතදීය. හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමාපටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වැදගත් සම්මානයක් ලෙස ලොවපුරා පිළිගනු ලබන්නේ එය චිත්‍රපටයක් බිහිකිරීම සදහා දායක වන නිෂ්පාදනය, අධ්‍යක්ෂණය හා තිර රචනය යන සාමුහික ප්‍රයත්නයන්හි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන බැවිනි. වසර 2002 සිට ඇකඩමි සම්මාන උළෙල පැවැත්වෙන්නේ ලොස් ඇන්ජලීස්හි කොඩැක් රංග ශාලාවේදීය. එහි ප්‍රධාන තරප්පු පෙළ අසල ඇති රාක්කවල වසර 80 කට පෙර සම්මාන උළෙල ආරම්භ වු කාලයේදී සිට හොදම චිත්‍රපටය සඳහා සම්මාන දිනාගත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
සටහන්
සජීවීකරණය

සජීවීකරණය


සජීවීකරණය යනු චිත්‍රපටයක එක් එක් රූපරාමුව වෙන වෙනම නිෂ්පාදනය කිරීමේ ක්රවමවේදයයි. මෙවැනි ක්රරම වේද අතරට පරිගණක මගින් නිර්මිත රූප යොදා ගැනීම, අඳින ලද චිත්ර යක ඡායාරූප ලබාගැනීම හෝ විශේෂයෙන් නිර්මාණය කළ ආදර්ශ ඒකකයක කුඩා වෙනස්කම් සිදුකර විශේෂ සජීවිකරණ කැමරාවකින් එය ඡායාරූප ගත කිරීම යානාදිය අයත්වෙයි. (Claymation සහ stop motion බලන්න) මෙසේ නිර්මාණය කරන ලද රූපරාමු එකට අමුණා තත්පරයටක රූපරාමු 16 ක් හෝ ඊට වැඩි සීඝ්රබතාවයකින් නිරීක්ෂණය කරන විට සන්තතික චලනයක් සිදුවේයැයි හැඟීමක් ඇති වෙයි. (දෘෂ්යල කල්පැවැත්ම හේතුවෙනි) එවන් චිත්රිපටයන් නිර්මාණය කිරීම විශාල වශයෙන් ශ්රoමය වැය වන ඉතා අපහසු ක්රිහයාවලියක් වන නමුත් පරිගණක සජීවීකරණ තාක්ෂණයේ දියුණුව හේතුවෙන් මෙම ක්රියයාවලියේ සීඝ්රහතාවය විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.

GIF, QuickTime, Shockwave සහ Flash වැනි ගොනු ආකෘති ආධාරය අන්තර් ජාලය හරහා හෝ පරිගණකයක් භාවිතයෙන් සජීවීකරණ නැරඹීම කළ හැක.

සජීවීකරණය වියදම් අධික විශාල කාලයක් ගත වන ක්රිහයාවලියක් වීම හේතුවෙන් රූපවාහිනිය සහ සිනමා මාධ්ය සඳහා නිපදවෙන සජීවීකරණ නිර්මාණ අතුරෙන් බහුතරයක් වෘත්තීය මට්ටමේ සජීවීකරණ චිතරාධිකගාර තුළ නිපදවේ. කෙසේ නමුත් 1950 දශකයේ පටන් ස්වාධීන සජීවීකරණ ක්ෂේත්රරය ක්රිනයාත්මකව පවතී. මෙහිදි ස්වාධීන සජීවීකරණ චිත්රාකගාර තුළ (ඇතැම්විට තනි පුද්ගලයෙකු විසින්) සජිවීකරණ නිර්මාණයන් සිදු කරයි. ස්වාධීන සජිවීකරණ නිර්මාපකයින් කිහිප දෙනෙකුම වෘත්තීය සජීවීකරණ ක්ෂේත්රියට සා‍ර්ථකව ඇතුළත් වී ඇත.

සීමිත සජීවීකරණය යනු කෙටිමන් භාවිතයෙන් සජීවීකරණ ක්රිකයාවලිය නිෂ්පාදන හැකියාව ඉහළ නංවන සහ ඊට සමගාමීව වියදම අවම කරණ සජීවීකරණ ක්රේමවේදයකි. මෙම ක්රතමවේදය මුල්වරට UPA මගින් භාවිතා කළ අතර Hanna Barbera ආයතනය මගින් ප්රාචලිත කරන ලදී. කාටුන් නිර්මාණ සිනමා ශාලාවල සිට රූපවාහිනිය දක්වා පැමීණීමත් සමග අනෙකුත් චිත්රාමගාර විසින් මෙම ක්රAමවේදය භාවිතය අරඹන ලදී.

බොහෝ සජීවීකරණ චිත්රාරගාර වර්තමානය වන විට සිය නිෂ්පාදනයන් සඳහා ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් භාවිතා කරන නමුත් චිත්රිපටය මත තීරණය වන නිශ්චිත සජීවීකරණ විලාසිතාවන් භාවිත වේ. කැමරා රහිත සජීවීකරණය නම් ක්රතමවේදය නෝමන් මැක්ලරන්, ලෙන් ලයි සහ ස්ටෑන් බ්රැවකේඡ් වැනි චිත්රීපටි නිර්මාපකයන් විසින් ප්ර්චලිත කරන ලද්දකි. එහිදී ඡායාරූප පටල මත සෘජුව චිත්රව ඇඳීම සිදුකරන අතර අනතුරුව එය ප්රාක්ෂේපකයක් හරහා යැවීම සිදු කෙරේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Film#Animation
බෙන් හර් චිත්‍රපටිය (1959)

“බෙන් හර්” යනු William Wyler විසින් 1959 දී අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ වීර කාව්‍යයකි. එය Lew Wallace ගේ නව කතාවක් වූ Ben-Hur: A Tale of the Christ (1880) හි තුන් වන චිත්‍රපටයයි. එහි මංගල දර්ශනය 1959 නොවැම්බර් 18 වන දා නිව් යෝර්ක් නුවර Loews සිනමා ශාලාවේ දී පැවැත්වුණි. Ben Hur චිත්‍රපටිය සඳහා වාර්තාගත ඇකඩමි සම්මාන එකොළහක් හිමිවූ අතර එය සමාන වනුයේ ඉන් පසුව බිහි වූ ටයිටැනික් (1997) හා ලෝර්ඩ් ඔෆ් ද රින්ග් සහ The Return of the King (2003) චිත්‍රපටවලට පමණි.
බෙන්-හර් චිත්‍රපටිය හිමිකරගත් සම්මාන

මෙම චිත්‍රපටිය සඳහා පෙර නොවූ විරූ ආකාරයට ඇකඩමි සම්මාන එකොළහක් හිමි වූ අතර එය සංඛ්‍යාවෙන් සමාන වනුයේ 1997 දී නිපද වූ ටයිටැනික් චිත්‍රපටියට හා 2003 දී නිෂ්පාදිත The Lord of the Rings: The Return of the King චිත්‍රපටවලට පමණි. එම සම්මාන නම්, හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය, හොඳම ප්‍රධාන නළුවා සඳහා වූ සම්මානය - Charlton Heston, හොඳම අධ්‍යක්ෂණය , හොඳම පසුතල හැඩ ගැන්වීම, වර්ණකරණය - Edward C. Carfagno, William A. Horning, and Hugh Hunt, හොඳම සිනමා රූපණය, හොඳම වර්ණ ගැන්වීම, හොඳම ඇඳුම් නිර්මාණය, විශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා වූ සම්මානය, හොඳම චිත්‍රපට සංස්කරණය John D. Dunning හා Ralph E. Winters හොඳම නාට්‍යමය හෝ විකට චිත්‍රපටය සඳහා වූ සම්මානය, නම් සම්මාන එකොළහයි. තවද මෙම චිත්‍රපටය හොඳම අනුවර්ථික සිනමා පටය ලෙසට ඇකඩමි සම්මාන උලෙලේ දී නාම යෝජනා වුණි. මෙම චිත්‍රපටිය Golden Globe සම්මාන උළෙලේදී ද සම්මානයට පාත්‍ර වුණි. ඒවා නම් හොඳම චලනය චිත්‍ර, සිනමා පටය, වෘත්තාන්ත, හොඳම චලන චිත්‍ර අධ්‍යක්ෂණය, චලන චිත්‍ර සිනමා පට සඳහා වූ හොඳම සහාය නළුවා සම්මානය - Stephen Boyd හා අශ්ව කරත්ත තරඟය අධ්‍යක්ෂණය සඳහා විශේෂ සම්මානයක් Andrew Marton හට හිමි වුණි. තවද මෙය හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා BAFTA සම්මානය ද, New York Film Critics Circle සම්මානය ද දිනා ගති. විශිෂ්ටතම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය අධ්‍යක්ෂණය සඳහා DGA සම්මානය ද හිමි වුණි. 1998 දී මෙම චිත්‍රපටය එතෙක් බිහි වූ හොඳම ඇමරිකානු චිත්‍රපට අතරින් 72 වෙනි ස්ථානය හිමි කරගත් අතර AFI හි 100 Years... 100 Cheers දී 56 වන ස්ථානය හිමි කර ගන්නා ලදී. 2001 දී ඇමරිකානු චිත්‍රපට ආයතනයෙහි හොඳම ත්‍රාසජනක ඇමරිකානු චිත්‍රපටය සඳහා ලබා දෙන වර්ගීකරණයේ 49 වෙනි ස්ථානය දිනා ගති. 2004 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ National Film Registry හි සංරක්ෂණය කිරීම පිණිස Library of Congress මඟින් මෙම චිත්‍රපටය තෝරා ගැනුණි. එය සංස්කෘතිකමය, ඓතිහාසික හා කලාත්මක වැදගත්කමක් සහිත චිත්‍රපටයක් ලෙසට සංරක්ෂණය කෙරුණි. 2005 දී මෙම චිත්‍රපටය හොඳම සංගීතය සඳහා ඇමරිකානු චිත්‍රපට ආයතනය මඟින් කරන ලද වර්ගීකරණයට අනුව 21 වෙනි ස්ථානය ලබා ගනී. 2007 දී, AFI මඟින් වසර 100ක් තුළ නිපද වු චිත්‍රපට 100ක් අතරින් 100 වෙනි ස්ථානය ලබා ගනී. (දහවන සංවත්සරික මුද්‍රණය)
සටහන්
ශ්‍රී ලංකාවේ වසර පණහක සිනමාව

ශ්‍රී ලංකාවේ වසර පණහක සිනමාව


ගාමිණි හා මාලිනී නිධානය චිත්‍රපටය. මෙම චිත්‍ර පටය වසර 50 ක සිනමා ඉතිහාසයක ප්‍රථම ස්ථානය ගනී.

1947 ජනවාරි මාසයේ සිට 1997 ජනවාරි මාසය අතර සම්පුර්ණ වු වසර පනහක කාලසීමාවක් තුලදී පැවති සිංහල සිනමාව තුල බිහිවු චිත‍්‍රපට අතරින් ප්‍රධාන පෙලේ සුපිරි චිත්‍රපට අතරින් ප්‍රධාන පෙ‍ලේ සුපිරි චිත්‍රපට දහය වර්ග කිරීම සඳහා සිනමා අධිකාරීය විසින් කමිටුවක් පත්කර ඇත.

1972 දී ලෙස්ටර් ජේම්ස් පිරිස් විසින් කළ නිධානය (The Treasure) නම් චිතුපටය රංගන දායකත්වය ගාමිණි ෆෝන්සේකා හා මාලිනි විසින් ලබා දුන් අතර එහි තිර රචනය සඳහා වස්තු බීජය වී ඇත්තේ නිධානයක් ග‍බා ගැනීමේ අරමුනින් තම බිරිඳ ඝාතනය කිරීමේ සිද්ධියක්ය. මෙම චිත්‍රපටය 1972 දී වැනීසියේ පැවති අන්තර්ජ‍ාතික සිනමා උ‍ෙළලදී Silver Lion of St Mark සම්මානය හිමිකරගන්නා ලදී.තවද ලන්ඩන් සිනමා උ‍ෙළලදී වසරේ විශිෂ්ඨතම සිනමා නිර්මාණය සඳහා ඩිප්ලෝමාවක්ද හිමිකරගනී. ශ්‍රී ලාංකික සිනමාවේ මුල් වසර 50 තුල බිහිවු හොදම චිත්‍රපටය ලෙසට මෙකී චිත්‍ර පටය තෝරාපත් කර ඇත.


thumb|
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_of_Sri_Lanka#Fifty_years_of_cinema
ඉන්දියාවේ මධ්‍යම රාජධානි--මගධා - නන්දා - පළමු රජ පෙළපත

මෞර්යන්ගේ පාලනය යටතේ නොතිබු එකම ප්‍රදේශය වුයේ වර්තමානයේ තමිල්නාඩුව හා කේරලය ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයයි. (එවකට එය දෙමළ රාජධානිය විය) ඉපැරණි දෙමළ සංගම් සාහිත්‍ය කෘති වලින් එකක් වන පුරනානුරු ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වන්නේ මෞර්යන්ගේ හමුදාව ඉලන්චෙට් චෙන්නි නමින් හැඳින්වු චෝල රජවරයෙකුගේ නායකත්වය යටතේ වු දෙමළ හමුදාවක් විසින් පලවා හැරි බවයි. කලිඟු පාලකයෙකු වු කරවෙල රජතුමා විසින් මෙම දෙමළ හමුදාව විසුරුවා හැරි බවට ඔහුගේ සෙල් ලිපියක සඳහන් වෙයි.

ඔහුගේ පුත් වූ අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් එම රාජධානිය උරුම කර ගත් අතර ඔහු මෙම ක්‍රමය ඔහුගේ රාජධානිය ව්‍යාප්ත කිරීමට පටන් ගත්තේ ය. කාලිංග රාජ්‍යය ආක්‍රමණයේ දී සිදු වු අති සුවිසල් විශාල වින‍ාශයෙන් පසු බුදුදහම වැළඳ ගැනීමෙන් ඔහු නැවත ලේ වැගිරවීම් නැවැත් වු අතර අවිහිංසාකාමී මාර්ගයකට යොමු විය. අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජාඥා දැනට ඉන්දියාවේ ඉතිරිව ඇති පැරණි තම ඓතිහාසික ලිපි ලේඛන වන අතර එමගින් අශො‍්ක අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේ සිට ඉදිරියට පැවති රජ පෙළපත්වල දළ නියම කිරීමක් සිදු කිරීමට හැකි විය. අශෝක අධිරාජ්‍යයා යටතේ වු මයුරන් රජ පෙළපත මුළු නැගෙනහිර ආසියාව හා ගිනි කොණ දිග ආසියාව පුරා බුදු දහම පැතිර වීමට හේතු වු අතර එමගින් සමස්ථයක් ලෙස ආසියාවේ ඉතිහාසය හා දියුණු වීම වේගවත් කරන ලදී. අශෝක අධිරාජ්‍යයා ලෝකයේ දැනට පහල වු ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයෙක් ලෙස සැලකෙයි.

thumb|

මයුරන් කාලයේදි ගොඩනගන ලද සාංචියෙහි පිහිටි බෞද්ධ ස්ථුපයක්
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Magadha#Nanda_dynasty
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව - අන්තර් ජාතික සම්මානලාභි චිත්‍රපට

ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාව - අන්තර් ජාතික සම්මානලාභි චිත්‍රපට


වෑකන්ද වලව්ව


වෑකන්ද වලවීම (Mansion by the Lake) යනු ශ්‍රී ලාංකීය ධනවත් පුද්ගලයින්ගේ ජීවිත පිළිබඳව කියැවෙන්නාවු ලොස්ටර් ‍ජේම්ස් පීරිස් විසින් 2002 දී අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සම්මාන ලාභී චිත්‍රපටයකි. මෙහි කථා තේමාව ශ්‍රී ලාංකීය පවුල් සංස්ථාවට ගැලපෙන පරිදි වෙනස් කර ඇති අතර එහි මූලික පදනම වන්නේ Autou Chekov විසින් රචිත The Cherry Orchard නම් නාට්‍යයි.

සුළං කිරිල්ලී


ඉනෝකා සත්‍යාංගනී විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සුළං කිරිල්ලී (The Klind Bird) නම් වු තේමාවයි. ශ්‍රී ලාංකීය සිනමා කර්මාන්තයේ ඉතිහාසය තුළ තනි චිත්‍ර පටයක් සඳහා ලද ඉහළම සම්මාන සංඛ්‍යාව හිමිකරගෙන ඇත්තේ මෙම චිත්‍ර පටයයි.
මෙයද බලන්න

*Cinema of Sri Lanka


ප්‍රවර්ගය:සිනමා කලාව
එමී සම්මාන

එමී සම්මාන ප්‍රදානය රූපවාහිනී වැඩසටහන් නිර්මාණය සඳහා පවත්වන්නක් වන අතර එය පී බොඩි (Peabody) සම්මාන උළෙලට සමානකම් දක්වයි. නමුත් එමී සම්මාන උළෙල විනෝදාත්මක වැඩ සටහන් සඳහා වැඩි අවධානයක් යොමු කරන අතර එය රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයේ ඔස්කාර් සම්මාන උළෙල ලෙස හැඳින්වේ.

එකිනෙක හා සම්බන්ධකම් පවත්වන නමුත් වෙන් වෙන්ව පවතින එමී සම්මාන ප්‍රදානය කරනු ලබන සංවිධාන පහත දැක්වේ.

*රූපවාහිනී කලා හා විද්‍යා පිළිබඳ ඇකඩමිය - මෙමඟින් ක්‍රීඩා හැර අනෙකුත් විනෝදජනක වැඩසටහන් ආවරණය කරනු ලබයි.
*රූපවාහිනී කලා හා විද්‍යා පිළිබඳ ජාතික ඇකඩමිය - මෙමඟින් දිවා කාලයේ, ක්‍රීඩා, ප්‍රවෘත්ති හා වාර්තාගත වැඩසටහන් විකාශනය කරනු ලබයි.
*රූපවාහිනී කලා හා විද්‍යා පිළිබඳ අන්තර්ජාතික ඇකඩමිය - මෙමඟින් සියළු නිෂ්පාදිත වැඩසටහන් ගරු කරන අතර මූලිකවම එක්සත් ජනපදයෙන් පිටත විකාශනය කරනු ලබයි.

එක්සත් ජනපදය තුළ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ එමී සම්මාන වන්නේ ප්‍රයිම් ටයිම් එමී සම්මාන හා ඩේ ටයිම් එමී සම්මානයි. එම වර්ග දෙකම ක්‍රියේටිව් ආර්ට්ස් එමී සම්මාන ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත.
චිත්‍රපට විචාරය - මාධ්‍යවේදීන් විසින් සිදුකරන විචාරයන්

මාධ්‍යවේදීන් විසින් සිදුකරන විචාරයන්

ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර, සඟරා, විකාශක මාධ්‍ය සහ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පළවන ප්‍රකාශ වෙනුවෙන් ක්‍රියාකරන චිත්‍රපට විචාරකයින් බොහෝ විට විචාරය කරනු ලබන්නේ අලුතින් නිකුත් කළ චිත්‍රපටය. සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන් දෙන ලද චිත්‍රපටයක් නරඹනුයේ එක්වරක් පමණක් වන අතර මත වාදයන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ඔවුන්ට ලැබෙනුයේ දිනක හෝ දින දෙකක පමණ කාලයකි. කෙසේ නමුත් විචාරකයන් චිත්‍රපට වෙත වැදගත් බලපෑමක් එල්ල කරන අතර මෙම තත්ත්වය ඇතැම් කාණ්ඩවල චිත්‍රපට සඳහා විශේෂ වේ. විශාල ජනකායක් වෙත ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට, භීතිය දනවන චිත්‍රපට සහ විනෝදාත්මක චිත්‍රපට වෙත විචාරකයෙකුගේ මතවාදයන් නිසා දැඩි බලපෑමක් එල්ල නොවේ. චිත්‍රපටයක විචාරයෙහි බහුතර කොටසක් අයත්කර ගන්නා සාරාංශ ගත කතා සැලසුම සහ විස්තරය එම චිත්‍රපටය නැරඹීම සඳහා පුද්ගලයකු තීරණය කරයිද නොකරයිද යන්න වෙත දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරයි. සීමිත ලෙස නිකුත් කෙරුණු ස්වාධීන නාට්‍ය වැනි කීර්තිය සඳහා වන චිත්‍රපට මත විචාරයන් මගින් ඇති කරන බලපෑම අතිශය වැදගත් වෙයි. අසතුටු දායක විචාරයක් හේතුවෙන් බොහෝවිට චිත්‍රපටයක් කොන්වී යාම සහ ඒ හේතුවෙන් එය ආර්ථික වශයෙන් අවාසි සහගත වීම සිදුවිය හැකිය.
සටහන්
චිත්‍රපට කර්මාන්තය

|226x226px]]

චිත්‍රපට නිර්මාණය සඳහා දායකවන විවිධ තාක්ෂණික සහ වාණිජ ආයතනවලින් චිත්‍රපට කර්මාන්තය සමන්විත වේ. මේවා අතරට චිත්‍රපට නිර්මාණ ආයතන , චිත්‍රාගාර යන ආයතන ද චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරු නළුවන් සහ අනෙකුත් පුද්ගලයින්ද අයත්වන අතර පටිගත කිරිම් කටයුතු, නිෂ්පාදන කටයුතු, පිටපත් රචනය ආදී ක්‍රියාවලීන්ද අයත් වේ. චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට පෙර අවධියේ කටයුතු සහ නිර්මාණයක් අවසානයේ සිදුකළ යුතු කටයුතු චිත්‍රපට බෙදාහැරීම සහ සිනමා උළෙලවල් යනාදිය ද චිත්‍රපට කර්මාන්තයට අයත් වේ.

චිත්‍රපට නිර්මාණයේදී වැයකළ යුතු විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් හේතුවෙන් චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය බොහෝ දුරට ක්‍රියාකාරී තත්ත්වයේ පවතින නිෂ්පාදන ආයතන ආශ්‍රීතව කේන්ද්‍රගතව පවතී. කෙසේ නමුත් ලාභදායී චිත්‍රපට නිෂ්පාදන උපාංගවල දියුණුව සහ ක්ෂේත්‍රයට පරිබාහිරව ආයෝජන ලබාගැනීමේ හැකියාව දියුණුවීම හේතුවෙන් ස්වාධීන චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය සඳහාද ඉඩකඩ විවරව ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි

* ලෝකයේ සිනමා ලැයිස්තුව
* List of entertainment industry dynasties
* Independent film
* Outline of film
* Television
පාද සටහන්
භාහිර සබැඳි

*