JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Mnara wa Eiffel

thumb|right|160px|Mnara Eiffel
thumbnail
thumb|Mnara wa Eiffel
Mnara wa Eiffel (kwa Kifaransa: Tour Eiffel) ni jengo mashuhuri la mji wa Paris nchini Ufaransa.

Mnara huu ulipokea jina lake kutoka kwa mjenzi wake aliyekuwa mhandisi Alexandre Gustave Eiffel.

Kimo chake ni mita 300 na juu yake kuna antena ya redio jumla ya kimo inafikia mita 324.

Mnara huu ulijengwa kando ya mto Seine miaka 1887 hadi 1889 kama geti la Maonyesho ya Dunia ya mwaka 1889.

Mwanzoni watu wa Paris hawakupenda mnara huo: wengine walidai ubomolewe mara moja baada ya maonyesho. Lakini idadi kubwa ya watalii iliufanya kuwa ishara ya mji wa Paris na watu walianza kuuzoea.

Kati ya miaka 1889–1930 ilikuwa jengo kubwa la dunia nzima.

Mwaka 1906 mnara uliwezesha mawasiliano ya kwanza kwa simu hewa kati ya Ulaya na Marekani kuvukia Atlantiki kwa sababu ya kimo chake kikubwa. Wanajeshi walikuwa na kituo cha mawasiliano ya simu mnarani.

Kila mwaka hutembelewa na wageni milioni sita wanaoipanda kwa kutumia ngazi 1,665.

Mnamo Machi 15, 2022, antenna mpya inayoendana na mtandao wa DAB +, huduma za redio ya dijiti, iliwekwa na helikopta juu ya mnara, na kuongeza urefu wake kutoka mita 324 hadi 330.
Viungo vya nje

* Tovuti rasmi ya Mnara wa Eiffel
* Picha za Mnara wa Eiffel
* Video za Mnara wa Eiffel


Jamii:Paris
Eiffel
Anno Domini

Anno Domini (maneno ya Kilatini yanayomaanisha: "Mwaka wa Bwana"; kifupi: AD au A.D.) ni namna ya kutaja miaka katika kalenda ama Kalenda ya Gregori au Kalenda ya Juliasi.

Jina kamili ni "Anno Domini Nostri Jesu Christi" (Mwaka wa Bwana wetu Yesu Kristo) likirejea idadi ya miaka tangu kuzaliwa kwake Yesu Kristo.

Katika lugha ya Kiingereza ni njia ya kawaida ya kutaja miaka kama "AD" (ambayo ni sawa na matumizi ya BK) au "BC" yaani "before Christ" (tazama KK); ni pia kawaida katika maandiko ya kihistoria yanayotumia lugha ya Kilatini.


Jamii:Historia
Kitabu

mojawapo iliyochapwa na Gutenberg. Tangu hapo Biblia imekuwa kitabu kilichoenea zaidi.]]
thumb|250px|Kamusi ya [[Kilatini.]]
Kitabu (kutoka Kiarabu كتاب, kitabun) ni mkusanyo wa kurasa zilizofungwa pamoja kwa njia ya kudumu. Siku hizi kitabu kimekuwa hasa mkusanyo wa kurasa za karatasi zilizochapishwa.

UNESCO imetoa elezo kuwa kitabu ni tangazo kwa umma lililochapishwa lenye kurasa zisizopungua 49.

Lakini kuna pia vitabu vyenye kurasa tupu vitakavyoandikwa kwa mkono.

Hadi karne ya 15 BK vitabu vyote viliandikwa kwa mkono kwa kutumia kalamu; kwa sababu hii vilikuwa vichache na bei ilikuwa juu.

Johannes Gutenberg alibuni mashine ya kuchapisha vitabu iliyofanikiwa na kurahisisha vitabu sana.

Siku hizi vitabu hutolewa pia kwa njia ya mtandao au CD kama vitabu pepe.

Kitabu kilichochapishwa mara nyingi zaidi duniani ni Biblia ya Kikristo: imetolewa katika nakala bilioni 5-6 hivi.
Viungo vya nje

* WikiHow article on How to read a Book
* Google Book Search (Beta)
Aral (ziwa)

thumb|300px|Meli ya ziwani inayokaa jangwani mahali pa bandari ya zamani.
Ziwa Aral (kwa Kikazakhi: Арал теңізі Aral tengizi, kwa Kiuzbeki: Orol dengizi, kwa Kirusi: Аральскοе мοре Aralskoye more) ni ziwa la Asia ya Kati, mpakani mwa Kazakhstan na Uzbekistan.

Hadi mwaka 1960 lilikuwa na eneo la maji la km² 68,000, lakini limepungua hadi kubaki na km² 17,160 pekee mwaka 2004. Tangu 1987 kupungua kwa maji kulisababisha ugawaji wa ziwa katika sehemu mbili upande wa kaskazini na upande wa kusini ambazo haziunganiki tena.

Mito mikubwa inayoingia na kubeba maji yake ni Amu Darya na Syr Darya na mito hii ilitumiwa katika mipango ya Umoja wa Kisovyeti kwa umwagiliaji wa mashamba makubwa ya pamba na mazao mengine. Miradi hiyo iliyoanzishwa katika mazingira yabisi iliendelea kwa miaka 30 hivi hadi kushindikana; maji yamepotea kwa wingi mashambani na katika mifereji kutokana na usimbishaji na kusababisha kupungua kwa mazao. Kiasi cha chumvi ardhini kiliongezeka sana jinsi ilivyo mara nyingi katika miradi ya umwagiliaji ya nchi za joto na kumaliza rutuba ya udongo.

Ziwa halikupokea tena kiasi chake cha maji, hivyo likapungua. Sehemu kubwa za eneo la ziwa la awali zimekuwa jangwa. Maji yaliyobaki yameharibika kutokana na majitaka ya viwanda na mbolea nyingi iliyosukumwa kutoka mashamba mitoni halafu ziwani.

Kuna mradi wa kuokoa angalau sehemu ndogo ya kaskazini. Ukuta ulijengwa kwa shabaha ya kuzuia upotevu wa maji katika jangwa la msingi wa ziwa la kale. Uwiano wa maji yamepanda tena katika sehemu hii ndogo.
Picha


Image:Survey of the Sea of Aral 1853.jpg|Ziwa Aral mnamo 1850
Image:Aral map.png|Ramani ya Ziwa Aral mnamo 1960
Image:Aral sea 1985 from STS.jpg|Ziwa Aral mwaka 1985.
Image:Modis aral.jpg|Kisiwa ndani ya ziwa kikiwa kimeungana na bara kutokana na upotevu wa maji mnamo 2000/2001
Image:Karte aralsee.jpg|Picha ya Ziwa Aral inaonyesha eneo lake jinsi ilivyoonekana mwaka 2004 pamoja na mipaka ya ziwa mnamo 1960 (mstari mweusi)
AralSea ComparisonApr2005-06.jpg_|Sehemu ya Kaskazini imeanza kupanuka kidogo
File:Aral Sea.gif|Mabadiliko miaka 1960–2014


Jamii:Maziwa ya Uzbekistan
Jamii:Maziwa ya Kazakhstan
Jamii:Asia ya Kati
Jamii:Maziwa ya chumvi
Volga

thumb|right|Beseni la Volga.

Volga (kwa Kirusi: Волга) ni mto mrefu kuliko yote ya Ulaya. Mwendo wake kuanzia chanzo hadi mdomo uko nchini Urusi. Urefu wake ni km 3,690. Inanaza kaskazini- magharibi ya Moskva na kupita kwenye tambarare za Urusi ya magharibi. Inaishia kwenye Bahari ya Kaspi kwa kimo cha -28 (chini ya UB) karibu na mji wa Astrakhan. Volga inapokea takriban mito 200 inayoishia humo.

Mto ni njia ya maji muhimu inayounganana na:
* Bahari ya Baltiki kupitia mfereji wa Volga-Baltiki
* Bahari Nyeupe kupitia mfereji wa Baltiki-Bahari Nyeupe
* Bahari Nyeusi na Mediteranea kupitia mfereji wa Volga-Don
Picha


Image:Rzhev.jpg|Rzev ni mji wa kwanza kwenye mwendo wa Volga. Picha ya mwanzo wa karne ya 20
Image:Volga Ulyanovsk-oliv.jpg|Mto Volga karibu na Ulyanovsk
Image:Russia.A2003147.0750.721.500m.jpg|Picha kutoka angani
Image:VolgaZimoy.JPG|Volga ikifunikwa kwa barafu wakati wa Januari

Tazama pia

* Orodha ya mito ya Urusi
Viungo vya nje

Jamii:Mito ya Urusi
Jamii:Bahari Nyeusi
Bahari ya Chumvi

right|thumb|300px|Mtalii akielea kwenye maji ya Bahari ya Chumvi na kusoma [[gazeti.]]
kutoka angani ikionyesha bahari ya chumvi na maeneo ya jirani.]]
Bahari ya Chumvi (kwa Kiebrania: יָם הַ‏‏מֶ‏ּ‏לַ‏ח‎ yam ha-melaḥ "bahari ya chumvi"; kwa Kiarabu: ألبَحْر ألمَيّت‎ al-bahrᵘ l-mayyit, "bahari ya mauti"; kwa Kiingereza: Dead Sea) ni ziwa lililoko kati ya nchi za Israeli, Palestina na Yordani.

Ziwa liko ndani ya bonde la mto Yordani ambalo ni sehemu ya Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki. Eneo lake ni takriban km² 600.

Mwambao wa ziwa ni mahali pa chini kabisa kwenye nchi kavu ya dunia: uko mita 400 chini ya uwiano wa bahari.

Kwa sababu hiyo kuna joto kali linalosababisha maji mengi kugeuka mvuke na kuacha chumvi nyingi: kiasi cha chumvi ni mara tisa kulinganisha na chumvi katika maji ya Bahari ya Kati.

Kiasi hicho kikubwa cha chumvi kimezuia kuwepo kwa samaki ndani yake; uhai pekee ni aina za bakteria na algae.

Kiasi kikubwa cha chumvi kimesababisha densiti ya maji yake kuwa juu; hivyo binadamu huelea tu katika maji haya, bila ya kuhitaji jitihada yoyote.

Watalii hupenda kufika huko wakiogelea na kujipakia matope ya ziwa yanayosemekana kuwa na tabia za kuponya magonjwa ya ngozi.

Israeli na Yordani zimeanzisha viwanda vinavyosafisha aina mbalimbali za chumvi kwa matumizi ya biashara.

Kwa jumla kiasi cha maji ziwani kimerudi nyuma kwa sababu mto Yordani, ambao ni mto wa pekee unaoingia humo, umehamishwa kwa shughuli za umwagiliaji.

Kuna sababu mbalimbali za kuelezea umaarufu wa bahari hii.

Kwanza, sifa yake imeenea kutokana na kutajwa sana kwenye Biblia, kitabu kitakatifu cha waumini Wakristo.

Pili, maji yake ina chumvi nyingi sana ambayo inafanya mtu kuelea anapoingia ndani. Yaani, hii ndiyo bahari pekee ambayo watalii huwakuta wenzao wakisoma gazeti majini bila kuzama. Chumvi yake ni kuanzia mara 8 ikilinganishwa na bahari zingine.

Uchunguzi makini unaonyesha kwamba chumvi kupita kiwango cha kawaida ndiyo sababu ya bahari hii kuwa na jina la kimaajazi, ‘ya kifo’. Hakuna uhai wa mimea wala wanyama unaopatikana katika bahari hiyo.

Lakini kuna bidhaa za maana zinazowavutia watalii: madini au matope ya Bahari hiyo yanasifika sana kwa sababu yana uwezo wa kutibu magonjwa mbalimbali.

Kama ilivyo desturi, watalii huzuru bahari hiyo na kuosha miili yao kwa kufaidika na madini hayo. Lakini si lazima mtu azuru Bahari ya Kifo ili apate matibabu kutokana na madini haya. Siku hizi kuna kampuni nyingi ambazo zinayauza kwa bei nafuu. Matope hayo yamebeba ioni ambazo hutoa uchafu na kemikali ambazo huharibu ngozi ya binadamu. Kulingana na mahitaji ya mtu binafsi, madini hayo yaweza kutumiwa peke yake ama pamoja na bidhaa nyingine kama vile mafuta ya ngozi na nywele.
Viungo vya nje

*https://www.researchgate.net/publication/6548248_A_facial_mask_comprising_Dead_Sea_mud
*https://floralbeautyspot.com/all-about-dead-sea-mud-mask/


Jamii:Maziwa ya Israeli
Jamii:Maziwa ya Palestina
Jamii:Maziwa ya Yordani
Jamii:Maziwa ya Biblia
Jamii:Maziwa ya chumvi
Kleopatra

ya Kleopatra]]thumb|250px|Sarafu ya Kimisri yenye [[sura ya Kleopatra]]
thumb|right|250px|Taswira ya 1660: Kifo cha Kleopatra
Kleopatra VII (69 KK - 30 KK) alikuwa malkia na farao wa mwisho wa Misri.

Alizaliwa katika nasaba ya Waptolemaio. Utambulisho wa mama yake unajadiliwa na inadhaniwa alikuwa Kleopatra V au Kleopatra VI, ambao huenda walikuwa mtu mmoja.

Wakati wa utoto wake, Kleopatra alilelewa katika ikulu ya Aleksandria nchini Misri na alipata elimu nzuri ya Kiyunani ya Hellenism. Alipata kusema lugha nyingi kama vile Kikopti, Kiarabu, Kiaramu, Kihabeshi, Kifarsi na Kigiriki kama lugha ya mama.
Malkia na fitina

Alipokuwa na miaka 18, mnamo au kabla ya Machi 51 KK, baba yake Ptolemaio XII Auletes aliaga dunia naye akarithi ufalme pamoja na kaka yake aliyekuwa mdogo wa miaka 12. Mwaka 49 KK washauri wa kaka walimfukuza Kleopatra katika ufalme. Alikaa jangwani kati ya makabila yaliyokuwa waaminifu kwake hadi kuingia kwa Waroma nchini.
Kleopatra na Caesar

Mwaka 48 KK vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Jamhuri ya Roma ilifika Misri. Pompeius, adui wa Julius Caesar, alikimbilia Misri alipokamatwa na kuuawa na washauri wa mfalme. Julius Caesar mwenyewe alimfuata akajaribu kumaliza fitina ndani ya familia ya Kimisri. Alimpenda Kleopatra akamsaidia kushika ufalme tena. Akazaa naye mtoto aliyeitwa Caesarion (47 KK - 30 KK).

Julius Caesar alirudi Roma na Kleopatra pamoja na mtoto alimfuata mwaka 44 KK na alikuwako Roma wakati wa uuaji wa Caesar akarudi tena Misri.
Mke wa Marcus Antonius

Katika vita kati ya Marcus Antonius na Octavianus (Augusto wa baadaye) hakushikamana na upande wowote hadi kukutana na Marcus Antonius. Hapo akawa mpenzi wake na Marcus alimfuata Misri walipozaliana watoto wawili. Marcus alimwacha nyuma alipoondoka Misri akarudi Roma mwaka 40 KK akapatana na Octavianus na kufunga ndoa na dada yake Octavia.

Mwaka 37 KK alipokuwa mtawala wa nusu ya mashariki ya dola la Roma alirudi kwa Kleopatra akamwoa mwaka 37 KK hata kama kisheria Mroma hakuruhusiwa kuwa na wake wengi. Katika agano lake Marcus aliwapa watoto wa Kleopatra majimbo huko mashariki.

Mwaka 33 KK Marcus Antonius alifarakana na Octavianus. Huyo alitumia nafasi ya kushawishi senati ya Roma kutangaza vita dhidi ya Misri kwa sababu ya majimbo yaliyokabidhiwa mikononi mwa watoto wa Kleopatra.
Mwisho

Katika mapigano ya Aktium meli za Octavianus zilishinda; Marcus Antonius alijiua. Baada ya kufika kwa Octavianus nchini Misri malkia alijaribu kupatana naye ikashindikana. Alielewa ya kwamba atapelekwa Roma na kuonyeshwa kama mfungwa mbele ya watu wa mji huo. Hapo aliamua kuaga dunia tarehe 12 Agosti 30 KK. Octavianus alimtafuta pia Caesarion akamwua kwa sababu aliogopa mtoto wa Caesar atakuwa hatari kwake.
Marejeo

Jamii:Watu wa Roma ya Kale
Jamii:Mafarao wa Misri ya Kale
Jamii:Wanawake wa Misri
Indira Gandhi

thumb|Indira Gandhi pamoja na rais wa Marekani Richard Nixon [[1971]]
Indira Gandhi (19 Novemba 1917 – 31 Oktoba 1984) alikuwa mwanasiasa wa Uhindi na mwanamke wa kwanza kuwa waziri mkuu wa nchi hiyo.

Indira alizaliwa kama binti wa Jawaharlal Nehru aliyekuwa waziri mkuu wa kwanza wa Uhindi kati ya 1947 hadi 1964. Jina la Gandhi alipokea kwa njia ya ndoa na Firuz Gandhi ambaye hakuwa na uhusiano na Mahatma Gandhi.

Alishirikiana na babake kama karani yake. Mwaka 1955 alikuwa mwenyekiti wa chama tawala cha Congress. Baada ya kifo chake aliingia katika serikali kama waziri akachaguliwa kuwa waziri mkuu 1966 akatawala hadi 1977.

1980 alirudi baada ya uchaguzi akashika uongozi tena. Kipindi cha mwisho kiliona uasi wa kundi la Kalasinga huko Punjab. Indira iliamuru jeshi kuvamia Hekalu ya Kalasinga huko Amritsar ambako waasi wenye silaha walijificha. Baada ya tendo hili Indira aliuawa na walinzi wake waliokuwa Kalasinga.

Baada ya kifo chake, madaraka yalishikiliwa na mtoto wake wa kiume aitwae Rajiv Gandhi, na alikuwa kama waziri mkuu kati ya 1984 hadi 1989.


Jamii:Waliozaliwa 1917
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wanasiasa wa Uhindi
Jamii:Watu wa Uhindi
Jamii:Wanawake wa Uhindi
Peter I wa Urusi

thumb|right|200px|Tsar Peter I wa Urusi
Peter I wa Urusi (au Petro Mkuu) alikuwa Tsar yaani Kaisari wa Urusi. Jina lake la Kirusi lilikuwa Пётр Алексеевич Романов, Pyotr Alekseyevitch Romanov. Alizaliwa tarehe 9 Juni 1672 na kufariki tarehe 8 Februari 1725. Ndiye mtawala aliyeingiza Urusi, iliyokuwa na historia ya Kiasia zaidi, katika siasa na utamaduni wa Ulaya.

Petro Mkuu alianza utawala wake mwaka 1689 akiwa na umri wa miaka 17. Mwanzoni alilenga kuimarisha jeshi la Urusi na hasa wanamaji. Akiona ya kwamba mafundi wote wa kujenga meli walitoka Ulaya, hasa Uholanzi, alifunga safari akakaa Uholanzi na kuwa mfanyakazi wa kujenga jahazi kwa miezi minne.

Aliporudi kutoka safari hii alikuwa na wazo la kwamba nchi yake Urusi ilikuwa nyuma sana kulingana na nchi za Ulaya, hivyo alianza mipango mingi ya kuleta maendeleo Urusi. Aliamuru waungwana wote kwenye jumba la kifalme kukata ndevu zao na kuvaa nguo za Kizungu. Alialika mafundi na wataalamu wengi kutoka Ulaya.

Hasa alianza kujenga mji mkuu mpya kwenye mwambao wa Baltiki, yaani katika pembe la magharibi kabisa la milki yake. Mji huo uliitwa Sankt Peterburg ukachukua nafasi ya Moskva kuanzia mwaka 1712 hadi 1918.

Katika vita mbalimbali alivunja nguvu ya Uswidi na kutwaa majimbo mapya ya Estonia na Latvia.

Alibadilisha pia mfumo wa utawala wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. Aliondoa cheo cha Patriarka (Askofu Mkuu Kabisa) na badala yake aliunda ofisi ya Sinodi Kuu iliyokuwa mkono wa serikali yake.


Jamii:Waliozaliwa 1672
Jamii:Waliofariki 1725
Jamii:Makaizari wa Urusi
Laura Bush

thumb|right|195px|Laura Bush.

Laura Bush (jina la kuzaliwa: Laura Lane Welch amezaliwa tar. 4 Novemba 1946 mjini Midland, Texas) ni mke wa rais wa Marekani Bw. George W. Bush. Laura ni mtoto pekee wa mzee Harold Bruce Welch (1912-1995) na Jenna Louise Hawkins (aliz. 1919). Laura na George walikutana na kuoana mnamo mwaka wa 1977. Laura ni mama wa Barbara Bush na Jenna Bush, ambao walizaliwa mapacha mnamo mwaka 1981. Kabla ya kuwa mke wa Rais, Laura alikuwa akifanya kazi ya uwalimu wa shule katika mji wa Dallas na Austin, Texas.
Viungo vya nje

*
* "The book on Laura Bush" by Dennis B. Roddy, Pittsburgh Post-Gazette
* "A Laura Bush we don't know" by Eugene Robinson, San Francisco Chronicle

*


Jamii:Wanawake wa Kwanza wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1946
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Texas
Louis XIV wa Ufaransa

thumb|Louis XIV
Louis XIV (5 Septemba 1638- 1 Septemba 1715) alikuwa mfalme wa Ufaransa tangu 14 Mei 1643 hadi kifo chake.

Alikuwa mfalme kwa umri wa miaka minne akakabidhiwa madaraka alipotimiza miaka 21.

Louis alilenga kuunganisha mamlaka yote mkononi mwake. Alisimamia shughuli za serikali na mawaziri wote walitakiwa kutoa ripoti moja kwa moja kwake. Alitumia mapato yote ya taifa kama mapato yake mwenyewe akiamua peke yake. Alivunja upinzani wa waungwana na kuimarisha utawala wa serikali kuu katika milki yake. Alijenga uchumi wa nchi na kuendesha siasa ya nje iliyofanya Ufaransa kuwa taifa kiongozi katika Ulaya.

Katika siasa ya ndani alimaliza Sheria ya Nantes ulioruhusu uhuru wa kidini akapiga Uprotestanti marufuku na kudai watu wote wasali katika kanisa katoliki. Waprotestanti Wafaransa 200,000 waliondoka katika nchi wakikimbia Ujerumani hasa Prussia na Uingereza.

Alitumia pesa nyingi kwa ujenzi ya majumba ya kifalme hasa jumba kubwa la Versailles. Alianzisha pia taasisi za sayansi na sanaa. Utamaduni wa Ufaransa ulikuwa kielelezo kwa nchi za Ulaya.

Katika vita zake alipanusha milki yake kwa kutwaa maeneo yaliyokuwa chini ya Hispania, Ujerumani na Uholanzi.

Aliacha urithi wa muundo wa utawala ambako mfalme alikuwa sawa na dola na serikali.


Jamii:Watawala wa Ufaransa
Jamii:Waliozaliwa 1638
Jamii:Waliofariki 1715
Vita ya wenyewe kwa wenyewe

thumbnail|right|350px|Mapigano ya Franklin wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Marekani.
Vita vya wenyewe kwa wenyewe ni vita vinayopigwa ndani ya nchi kati ya vikundi vya taifa moja, tofauti na vita vya kimataifa.

Kuna aina nyingi jinsi vita vya wenyewe kwa wenyewe zinavyoweza kutokea:
* kati ya serikali na wapinzani wake wakiamua kutumia silaha
* kati ya vikundi visivyo vya serikali
* kama watu wa sehemu ya nchi wanataka kujitenga na taifa dhidi ya mapenzi ya serikali.

Vita vya aina hiyo huwa na ukali, vifo na uharibifu mwingi. Mara nyingi kanuni za vita haziangaliwi na raia wa kawaida huteseka.

Mifano ya nchi zenye vita za wenyewe kwa wenyewe ni:
* Afghanistan (tangu 1978)
* Lybia (tangu 2011)
* Kongo (tena tangu 2007)
* Somalia (tangu 1988/1991)
* Syria (tangu 2013)
Viungo ya nje

* Royal Air Force Doctrine – The Nature of War and Armed Conflict
* "What makes a civil war?", BBC News, 20 April 2006

Jamii:Vita
Mamie Eisenhower

.]]

Mamie Geneva Doud Eisenhower (14 Novemba 1896 - 1 Novemba 1979) alikuwa mke wa Rais-Jenerali wa zamani wa Marekani Bw. Dwight D. Eisenhower. Alianza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani kuanzia mwaka 1953 hadi 1961. Mamie na Eisenhower walioana mnamo mwezi Julai ya mwaka wa 1916.

Mamie alizaliwa mjini Boone, Iowa. Alikuwa mtoto wa mzee John Sheldon Doud. Babake na Mamie alikuwa tajiri wa kutosha, kwakuwa alikuwa anamiliki kiwanda cha kusindika nyama za kopo. Kuna kipindi, familia ya mzee Doud iliishi kidogo mjini Pueblo, Colorado.

Kisha Familia ikahamia na kuweka makazi yake rasmi katika mji wa Denver, Colorado. Wakiwa huko, Mamie na ndugu zake wengine wa kike watatu walikulia huko wakiwa katika mazingira ya mjumba mkubwa kabisa usio na kifani. Na nyumba ilikuwa na wahudumu wengi kupita kiasi.

Ilipofika mnamo mwaka wa 1915 Mamie alkakutana na Bw. Dwight D. Eisenhower. Na kwa kipindi hicho Bw. Eisenhower alikuwa na cheo cha Luteni masaidizi katika Jeshi. Mwaka uliofuatia katika siku ya wapendanao duniani, wawili hao wakavishana pete ya uchumba. Na ilivyofika tar. 1 Julai ya mwaka wa 1916 wakajaaliwa kuoana.
Viungo vya nje

*
* Mamie Eisenhower Letters at Gettysburg College
Edmund Barton

thumb|right|250px|Edmund Barton.

Sir Edmund Barton (18 Januari 1849 – 7 Januari 1920) alikuwa Waziri Mkuu wa kwanza wa Australia. Yeye ndiye alichukua sehemu kubwa ya kuijenga na kuuiboresha Australia ya leo. Wakati wa uongozi wake katika serikali hiyo, ilipitisha sheria ya mtu asiye mweupe kuingia nchini humo na hata kutowataka wakina mama kushiriki kupiga kura katika uchaguzi wowote utakaofanyika nchini humo. Baada ya kuwa Waziri Mkuu, akaja kuwa jaji mkuu wa nchi katika mahakama kuu. Mwaka wa 1902, Barton alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza baada ya kukataa cheo hicho miaka ya 1887, 1891 na 1899.


Jamii:Mawaziri Wakuu wa Australia
Jamii:Waliozaliwa 1849
Jamii:Waliofariki 1920
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Salvador Dali

thumb|Salvador Dali 1965
thumb|
Salvador Dalí (11 Mei 1904 - 23 Januari 1989) aliitwa kwa jina la kiraia Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania katika karne ya 20. Alifahamika zaidi kwa taswira zake katika mtindo wa usurealisti lakini alikuwa pia mwandishi, mchongaji na mwigaji wa maigizo.

Picha zake zilionyesha mara nyingi ndoto, malevi, homa na maono. Mara kwa mara alimwingiza mke wake Gala ndani ya taswira.

Kati ya wasanii muhimu wa Hispania wa karne ya 20 alikuwa mmoja wa wachache waliompenda dikteta Jenerali Francisco Franco. Alipingwa mara nyingi kwa msimmao huu wa kisiasa.


Jamii:Wasanii wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1904
Jamii:Waliofariki 1989
Francisco de Goya

thumb|275px|Mei tatu 1808: Mauaji ya Watetezi wa Madrid, 1814, 266 х 345 cm. Museo del Prado, Madrid.
Francisco de Goya y Lucentes (30 Machi 1746 - 30 Aprili 1828) alikuwa mchoraji nchini Hispania. Aliweza kuchora kwa mitindo mbalimbali akisifiwa kwa kuwa kati ya wachoraji wakubwa wa mtindo wa kale lakini pia kuwako kati ya wachoraji wa kwanza wa wakati wa kisasa.
Mifano ya taswira zake


Image:Vicente López Portaña - el pintor Francisco de Goya.jpg|Picha ya Goya na Vicente López y Portaña
Image:La familia de Carlos IV, Francisco de Goya.jpg|Familia ya mfalme Carlos IV mnamo 1802
Image:Goya Maja naga2.jpg|Maja uchi, mn. 1800
Image:Goya Maja ubrana2.jpg|Maja mwenye nguo, mn. 1803


Jamii:Wasanii wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1746
Jamii:Waliofariki 1828
Diego Velázquez

thumb|right|Velasquez alivyojichora mwenyewe mnamo 1630
Diego Velázquez (Juni 1599 - 6 Agosti 1660) alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania wakati wa karne ya 17.

Alikuwa mchoraji aliyependwa na mfalme Filipo IV wa Hispania akachora watu wengi wa familia ya mfalme na waungwana waliokaa kwenye jumba la kifalme. Mweyewe alioa akazaa mabinti wawili.

Alisafiri pia hadi Italia alikopokea athira mbalimbali kwa kazi yake.
Mifano ya taswira zake


Image:Retrato_de_Juan_Pareja,_by_Diego_Velázquez.jpg|Juan de Pareja (1650)
Image:DiegoVelazquez MeninasDetail.jpg|Sehemu ya Las Meninas (Velázquez mwenyewe)
Image:Diego Velazquez - An Old Woman Cooking Eggs - Google Art Project.jpg|Mama Mzee akichoma mayai ; 1618
Image:Retrato del Papa Inocencio X. Roma, by Diego Velázquez.jpg|Papa Innocent X
Image:Felipe_IV_de_castaño_y_plata,_by_Diego_Velázquez.jpg|Mfalme Filipo IV
Image:Las_Meninas,_by_Diego_Velázquez,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|Las Meninas, 1656
Image:Velázquez - de Breda o Las Lanzas (Museo del Prado, 1634-35).jpg|Mji wa Breda wajisalimisha kwa jeshi la Hispania
Image:La adoración de los Reyes Magos, 1619, Velázquez.jpg|Wafalme au mamajusi wa Mashariki wamwabudu mtoto Yesu


Jamii:Wasanii wa Hispania
Jamii:Waliozaliwa 1599
Jamii:Waliofariki 1660
Ujain

thumb|100px|Nembo la Ujain.
thumb|Sanamu ya Thirtankara hekaluni

Ujain au Jina Dharma ni dini yenye asili ya Uhindi na wafuasi wake huitwa Wajain. Ilianzishwa mnamo mwaka 500 KK.

Kuna waumini milioni 6 duniani na zaidi ya nusu wako Uhindi.

Wajain hukumbuka walimu 24 wa dini yao wanaoitwa "thirtankara". Thirtankar wa 24 alikuwa Mahavira wakati wa karne ya 6 KK anayetajwa mara nyingi kama mwanzilishi wa dini hiyo, ingawa wenyewe husema hakuna aliyeanzisha hasa.

Kama Ubuddha, hii ni dini isiyo na mafundisho kuhusu Mungu au miungu. Vilevile kama Ubuddha ilianzishwa katika mazingira ya Uhindu wa kale ikikataa matabaka ya kidini jinsi ilivyo katika Uhindu.

Ujain unalenga ukombozi wa nafsi ya binadamu. Kwa ukombozi huu ni muhimu mtu ajifunze kujitawala kwa sababu kila tendo linafuatwa na mazao yake yanayoitwa Karma.

Nafsi katika imani ya Kijain huzaliwa tena na tena katika mwili mpya, kumbe shabaha ni kutozaliwa tena, bali kupata ukombozi na starehe ya milele.

Nafsi au roho haziko ndani ya watu pekee, lakini pia ndani ya wanyama.

Kila tendo linalosababisha mateso kwa kiumbe mwingine linarudisha nafsi katika mzunguko wa kuzaliwa tena. Matendo yanayoharibu karma ya mtu ni hasa mauaji ya viumbe wenye nafsi.

Kwa hiyo Ujain hufundisha kuepukana na uhasama na kutomtenda yeyote kwa mabavu. Kwa sababu hiyo Wajain hukataa kula nyama, kwa kuwa nyama inapatikana kwa njia ya kuua na kutesa wanyama ambao nao ni makazi ya nafsi sawa na wanadamu.


Jamii:Dini