JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ආන්තිකවාදය - Marginalism

Marginalism හෙවත් ආන්තිකත්වය / ආන්තිකවාදය යන ආර්ථික විද්‍යාව තුල ආන්තික සංකල්ප භාවිතා කිරීමයි. ආන්තිකත්වය පිළිබඳ කේන්ද්‍රික සංකල්පය සම්බන්ධ වන්නේ ආන්තික උපයෝගීතාවය සමඟයි. නමුත් ඇල්ෆඩ් මාෂල් (Alfrad Mashall) ගේ මඟපෙන්වීම අනුගමනය කල ආන්තිකවාදීන් (මේ පිළිබඳව හදාරණ ආර්ථික විද්‍යාඥයින්) පිරිවැය විස්තර කිරීමේදී ආන්තික භෞතික ඵලදායීතාවය යන සංකල්පය මත තවදුරටත් දැඩිව රඳා පැවතුනි. එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය ආන්තිකවාදයෙන් මතුවූ නව සාම්ප්‍රදායිකත්වය මඟින් උපයෝගීතාවය යන සංකල්පය අත්හල අතර විශ්ලේෂණයේ වඩාත් ප්‍රධාන වන මූලික භූමිකාව ලෙස ආන්තික ආදේශන අනුපාතය පිළිබඳව අනුපාතය යොමු කරවන ලදී.
වැදගත් ආන්තික සංකල්ප

Marginality

තීරුවක් හෝ මායිමක් ලෙස මෙය සංකල්පනාත්මකව හැඳින්විය හැකිය. ඕනෑම තනි පුද්ගලයකු සහා ආන්තිකත්වය යන්න ඔවුන්ගේ හෝ ඇයගේ සම්පන්නතාවන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. මෙම සම්පන්නතාව බොහෝ දෑ මඟින් තීරණය වන අතර ඊට භෞතික නීතීන් (ශක්ති ආකාරයෙන් පරිවර්තනය විය හැකි ආකාරවලට බාධා කරන යන්න) ස්වභාවධර්මයේ සිදුවීම් / හදිසි සිදුවීම්/ (මෙමඟින් ස්වභාවික සම්පත්වල පැවතීම තීරණය කරනු ලබයි.) සහ පුද්ගලයා විසින් තනිව හෝ අනෙකුත් පුද්ගලයින් විසින් ගනු ලැබූ අතීත තීරණවල ප්‍රතිඵල යනාදීය ඇතුලත් වේ.

ආන්තික වටිනාකමක් යන දී ඇති සුවිශේෂි නිරෝධයන් රඳවා ගනු ලබන / ග්‍රහනය කරගෙන සිටින වටිනාකමකි. මෙම නිරෝධයන් වල විශේෂිත අඩුවීමක් හෝ තද කිරීමක් නිසා බලපෑමට ලක්වන වෙනසක් ආන්තික වෙනසක් ලෙස හැදින්වේ.

නවසාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සාමාන්‍යයෙන් උපකල්පනය කරන්නේ ආන්තික වෙනස්කම් වල ඉතාමක් කුඩා හෝ සීමිත බවයි. (මෙම උපකල්පන මගින් විශ්ලේෂණයේ ශක්තිමත් භාවය අඩු කළ ද හික්මවිය හැකිබව ඉහළ නංවනු ලබයි.
Margina / Use / ආන්තික භාවිතය

භාණ්ඩයක හෝ සේවාවක ආන්තික භාවිතය යන ආර්ථිකව සහේතුක / තාර්කික කාරකයක් මගන් දී ඇති වැඩි වීමක් ඇති කරනු ලබන විශේෂිත භාවිතයයි. නොඑසේනම් දී ඇති අඩු වීමකට ප්‍රතිචාරීව අත්හල භාණ්ඩ හෝ සේවාවල විශේෂිත භාවිතයයි.

විස්තරාත්මකව ආන්තික වාදයෙන් ප්‍රකාශ කරන්නේ (Descsriptive Marginallsm) විවිධ අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලයන්ට බලපෑ හැකි විශේෂිත ආකාරයෙන් අතර වන තෝරා ගැනීමයි. ඒවා පාලනය කරන්නේ මෙම විශේෂිත ප්‍රතිඵල අතර පවතින වෙනස්කම් වලිනි.විධායක (Prescrittive) ආන්තික වාදයෙන් ප්‍රකාශ කරන්නේ එවැනි තෝරා ගැනීමක් එසේ පාලනය කළ යුතු බවයි.


----
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Marginalism
ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික විද්‍යාව

සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාව ආර්ථික විද්‍යාවේම ශාඛාවක් වන අතර එමගින් පුද්ගලයින් කුටුම්බ සහ ව්‍යාපාර සහ සම්පත් බෙදා වෙන් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පැහැදිළි කරයි. විශේෂයෙන්ම වෙළඳපොළ තුල සිදුවන භාණ්ඩ හා සේවා හුවමාරු මෙහිදී සලකා බැලේ.

සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාව මෙම තීරණ හා හැසිරීම් රටාවන් භාණ්ඩ හා සේවාවල ඉල්ලුමට හා සැපයුමට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පරීක්ෂා කරයි. මේ තුලින් භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල තීරණය වන අතර එසේම මිල ගණන් වලින් භාණ්ඩ හා සේවාවල ඉල්ලුම හා සැපයුම තීරණය වේ.

සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව ආර්ථික වර්ධනය උද්ධමනය විරැකියාව ඉහත ප්‍රතිඵලවලට හේතුවන ජාතික ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හා රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිවල වෙනස්වීම් වැනි සමස්ත ආර්ථික කටයුතු නියෝජනය කරයි. විශේෂයෙන්ම ලුකස් විචාරය (Lucas Critique) වැනි නවීන සාර්ව ආර්ථික න්‍යායන්ගේ පිබිඳීම සූක්ෂම මූලධර්ම (Micro Foundation) මත පදනම් වේ.

සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාවේ එක් අරමුණක් වන්නේ භාණ්ඩ හා සේවා අතර සාපේක්ෂ මිල ඇති කරන වෙළඳපොළ යාන්ත්‍රණය විශ්ලේෂණය කිරීම හා හිඟ සම්පත් විකල්ප භාවිතා කරන්නන් අතර බෙදා වෙන් කිරීම විශ්ලේෂණය කරයි. මීට අමතරව වෙළඳපොළ බිඳ වැටීම්, එනම් වෙළඳපොළ කාර්යක්ෂම ප්‍රතිඵල ලබා නොදෙන අවස්ථා දෙක මෙමඟින් විශ්ලේෂණය කරයි. එසේම පූර්ණ තරඟකාරීත්වය සඳහා අවශ්‍ය න්‍යායාත්මක කොන්දේසිද මෙමඟින් විස්තර කරයි. පොදු සමතුලිතය, අපූර්ණ තොරතුරු මත වෙළඳපොළවල්, අවධානම් සහගත තෝරා ගැනීම් සහ ‍වෙළඳපොළ යාන්ත්‍රණය තුල නිෂ්පාදිතයින්ගේ නව්‍යතාවය වැනි වැදගත් අංශ ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික විද්‍යාව තුල පවතී.
උපකල්පන හා අර්ථ දැක්වීම්

ඉල්ලුම් සැපයුම් න්‍යාය සාමාන්‍යයෙන් වෙළඳපොල පූර්ණ තරගකාරී යැයි උපකල්පනය කරයි. මින් අදහස් වන්නේ එහි ගැණුම්කරුවන් හා විකුණුම්කරුවන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් සිටින බවත් ඔවුන්ට භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල ගණන් වලට සැළකියයුතු වෙනසක් කල නොහැකි බවත්ය. නමුත් සැබෑ ලෝකයේ සිදුවන ගණුදෙණු වලදී තත්ත්වය මීට වඩා වෙනස් ස්වරූපයක් ගනී. එයට හේතුව ගැණුම්කරුවන් හා විකුණුම්කරුවන් හෝ කණ්ඩායම් වශයෙන් මිල‍ට බලපෑම් කිරීමයි. ඉල්ලුම් සැපයුම් සමීකරණ අවබෝද කර ගැනීමට තරමක් දුරට නවීන විශ්ලේෂණයන් අවශ්‍ය වේ. කෙසේ වුවත් සරල අවස්ථා වලදී මෙම න්‍යාය වඩා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වේ.

ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යා ප්‍රවාහය (Main Stream Economics) වෙළඳපොළ, සමාජ සංවිධාන සඳහා වඩා වැඩි කැමැත්තක් දක්වන බව උපකල්පනය නොකරයි. බොහෝ විශ්ලේෂණයන්ට අනුකූලව ඉහත කී වෙළඳපොළ අසාර්ථකවීම්වලට හේතු වී තිබෙන්නේ සම්පත් බෙදා හැරීමේ පවතින දුර්වලතාවයයි. මෙවැනි ගැටළුවලදී ආර්ථික විද්‍යාඥයින් රාජ්‍ය පාලනය මඟින් ඍජුවම නාස්තිය නැවැත්වීමේ ප්‍රතිපත්තිය සොයාගනියි. එසේම වෙළඳපොළ සහභාගීවන්නන්ට වක්‍රාකාරයෙන් සමාජ සුභසාධනයට ගැළපෙන අයුරින් හැසිරීමට පොළඹවයි.
ආර්ථික විද්‍යාව ‍

thumb|right|නිව්යෝක් කොටස් හුවමාරුවේ මුහුණට මුහුණ සිදුවන වෙළඳ කටයුතු

මූල්‍ය තීරණ මිනිසුන් සිදුකරන ආර්ථික තේරීම් වල තේරීම් බොහොමයකින් එකක් විය හැක.

නිෂ්පාදනය, බෙදාහැරීම හා භාණ්ඩ හා සේවා පරිභෝජනය පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් ඇති ආර්ථික විද්‍යාව සමාජ විද්‍යාවේම කොටසකි. කුටුම් සහ සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳව ශ්‍රීසියෙන් ආර්ථික විද්‍යාව මෙම කාලයේ පැමිණි නිසා, “කුටුම්භයන් සම්බන්ධ නීති, කොන්දේසි”නිර්මාණය විය.

නූතන ආර්ථික විද්‍යාව ගැන බොහෝ දේ ගන්නා ලද්දේ 1932 දී ලයනල් රොබින්ස් විසින් ලියන ලද ලිපියක වන මෙම අර්ථ දැක්වීමෙනි, “මෙම විද්‍යාවෙන් අධ්‍යයනයන් කරන්නේ මිනිසුන්ගේ හැසිරීම්/ක්‍රියාකලාපයන්, විකල්ප භාවිත සහිත හිඟ වත්කම්, සහ අරමුණු අතර ඇති සම්බන්ධතාවයක් වශයෙන්ය” පවතින සම්පත් වලින් සියළු මිහිකර අවශ්‍යතා සහ වුවමනා තෘප්තිමත්ව නොමැතිව පවතින සම්පත් වලින් විකල්ප භාවිතයන් සිදු කරන විට කිසිදු ආර්ථික ප්‍රශ්ණයක් ඇති නොවේ. මෙසේ අර්ථ දැක්වූ මෙම විෂයට, දිරිගැන්වීම් සහ වලපෑම් වලින් වෙනස්වූ තීරණ අධ්‍යයනයන්ද සම්බන්ධ කර ඇත.

ආර්ථික විද්‍යා විෂය ක්ෂේත්‍රය පහත දැක්වෙන ලෙස විවිධ වර්ගයන්ට වර්ග කල හෝ බෙදා දැක්විය හැකිය.

*සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාව හා සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
*යථානුරූප ආර්ථික විද්‍යාව (මොකක්ද?) සහ අභිමතානුරූපී ආර්ථික විද්‍යාව (මොකක් සිදුවිය හැකිද?)
*ප්‍රධාන ප්‍රමාණ ආර්ථික විද්‍යාව සහ වෛතුලන ආර්ථික විද්‍යාව
*ආර්ථික විද්‍යාවේ ක්ෂේත්‍ර සහ පැතිරුණු පුළුල් ‍ප්‍රභේදයන්

ආර්ථික විද්‍යාවේ තවත් ප්‍රයෝජනයක් වන්නේ, කුමන ආර්ථිකයක්ද ආර්ථික පද්ධතියක් වශයෙන් ක්‍රියාවන් සහ කවර සම්බන්ධතාවන් ආර්ථික නියෝජිතයන් හා සමාජය අතර පවතීද යන්න පැහැදිලි කරගත හැකි වීමයි.

සමාජ සම්බන්ධයන්, අපරාධ / නීති කඩකිරීම්, අධ්‍යාපනය, පවුල, සෞඛ්‍ය, නීතිය, දේශපාලනය, ආගම, සමාජ චාරිත්‍රයන් හා යුද්ධය වැනි දෑ සඳහා මිනිසුන් ගන්නා තීරණ සම්බන්ධ ‍ක්ෂේත්‍ර වලට ආර්ථික විශ්ලේෂණ ක්‍රම එකතුවීම ක්‍රමයෙන් වැඩි වෙමින් පවතී.


----
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Economics

ප්‍රවර්ගය:Laber economics
ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම

ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම යනු ප්‍රාග්ධනය, භාණ්ඩ හා සේවා රටක දේශසිමාවෙන් ඔබ්බට ගනුදෙනු කිරිමයි. බොහෝ රටවල දළ ‍දේශිය නිෂ්පාදිතයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමෙන් උපයයි.මෙයට දිගු ඉතිහාසක් තිබුණද (සේද මාවත ඔස්සේ වෙළඳ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය) ඒ හා බැදි ඇති දේශපාලනික, ආර්ථික හ සමාජීය කරුණු වල වැදගත්කම අතිමහත්ය. ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට කාර්මිකරණය, දියුණු ප්‍රවාහන සේවා,ගෝලියකරණය, බහු‍ජාතික සමාගම් හා ව්‍යාපාර කටයුතු තුන්වන පාර්ශවයකට පැවරීම (Outsource) යන කරුණු වල විශාල බලපැමක් ඇත. ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම , ගෝලියකරණයට ඉතා වැදගත් වේ. ලෝකයේ බලත් ඕනෑම රටක ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය වන්නේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමයි. ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමේ නිරත නොවුවහොත් රටවල් ස්වකීය සම්පත් වලට හා නිෂ්පාදන වලට පමණක් සිමා වේ.


රටේ අභ්‍යන්තර වෙළඳාම හා ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම් අරමුණු, ස්වභාවය හා එහි යෙදෙන පාර්ශවයන්ගේ ස්වභාවය සමාන වේ. එනමුත් ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමට අදාළ සම්බාධක,බදු,රටට ආවේනික නිති හා ප්‍රවාහණයේ ආදී වැදගත් සාධක රට අභ්‍යන්තර සිදු කරන වෙළඳාමට වඩා ජ්‍යාත්‍යන්තර මට්ටමින් වෙළදාම් කරන භාණ්ඩවල මිල වැඩිය.

මෙම වෙළදාම් දෙක අතර තවත් වෙනසක් නම් රට තුළ වෙළඳාමේදී නිෂ්පාදනයට අවශ්‍යය සාධකයන් (Factors of production) පහසුවෙන් ලබාගත හැකිවිමයි. එනමුත් ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමේදී එය භාණ්ඩ හා සේවා වලට සීමා වී තිබිම බොහෝවිට දැකිය හැකිය. ප්‍රාග්ධන කම්ක හා අනෙකුත් නිශ්පාදනයට අවශ්‍ය සාධක ප්‍රාග්ධනය කම්කරු හා අනෙකුත් නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය සාධක රටවල් අතර හුවමාරු කරගැනීම පහසු නැත. මේ නිසා රටවල් නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය සාධකයන් ආනයනය නොකර, භාණ්ඩය ආනයනයට පෙළඹි ඇත. (උදා. ඇමරිකාව චීන කම්කරුවන් වෙනුවට චීන කම්කරැවන් නිපදවු භාණ්ඩ ආනයනය) ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම ආර්ථිකයේ වැදගත් ශාඛාවකි. ආර්ථිකය හා ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය කටයුතු ඒකකයන් එකතුව, ජාත්‍යන්තර ආර්ථික පද්ධතියේ විශාල ශාඛාවක් නිර්මාණය කරයි.
සටහන්

| International trade
|}
{|
අනුකලය

මෙම ලිපිය කලනයේදි යෙදෙන අනුකලනය පිළිබඳ ‍මූලධර්ම සම්බන්ධයෙනි.


අනුකලය (Integration) උසස් ගණිතයේ භාවිතා වන හර මූලධර්මයකි. විශේෂ‍යෙන්ම කලනය, ගණිතමය විශ්ලේෂණය වැනි ‍ක්ෂේත්‍ර වලදි යෙදේ. X යනු තාත්වික විචල්‍යක් වන අතර f(X) දෙනලද ශ්‍රිතයකි. [a,b] අන්තරය පවතින තාත්වික රේඛාවක අනුකලය, වේ.

250px

මෙය x=ax සහ x=b යන සිරස් රේඛා දෙක අතර xy කලය හා බැදි පවතින f හි ප්‍රස්ථාරයේ වර්ගඵලයට සමාන වේ. මෙහි x අක්ෂයටත් පහතින් වර්ගඵලය අඩු කරනු ලැබේ.


: \int_a^b \! f(x)\,dx \,

F ශ්‍රිතයේ ව්‍යුත්පන්නය f ශ්‍රිතය ලෙස ලැබෙන විට අනුකලනය යන්නෙන් ප්‍රතිව්‍යුත්පන්නය සංකේතවත් කිරීමට යොමු කරයි. මෙවිට එය අනිශ්චිත අනුඵලය ලෙස දක්වයි. එම ලිපියේ දැක්වෙන්නේ නිශ්චිත අනුකලය පිළිබඳවය. සමහර ලේකඛයෝ එය ප්‍රතිව්‍යුත්පන්නය හා අවිනිශ්චිත අනුකලය අතර ප්‍රභෝදයක් ලෙස සලකයි.

17වන සියවස අගභාගයේදී අයිසැක් නියුටන් සහ ගොට්ෆයිඩ් ලිබ්නිස් (Gottfried Lebiniz) විසින් අනුකලයට අදාල මූලධර්ම නිර්මාණය කරන ලදී.

කලනයේ මූලික ප්‍රමේයන් මඟින් එය ස්වාධීනව සංවර්ධනය වුන අතර අනුකලනය අවකලනය සමඟ සම්බන්ධ වීමද සිදු විය. එමෙන් ප්‍රතිවෘත්පන්නය දක්නාවිට එකවර ශ්‍රිතයක නිශ්චිත අනුකලය ගණනය කිරිමටද හැකි විය. අනුකලය හා ව්‍යුත්පන්න කුලකයේ මූලික උපකරණ වූ අතර ඒවා විද්‍යාව හා ඉංජිනේරු කාර්යයන් වලදී‍ නොයෙක් භාවිතාවන් සඳහා යෙදේ.

අනුකලනය සඳහා දැඩි ගණිතමය අර්ථකථනයක් බර්නාඩ් රේමන් (Bernhard Riemann) විසින් ලබාදෙන ලදී. එය වක්‍ර රේඛාවකින් වටවූ වර්ගඵලයක් සිහින් සිරස් තීරු වලට බෙදා සීමාව ගැනීමෙන් ක්‍රමවේදයක් මත රඳා පවතී. දහනමවන සියවස ආරම්භයේදී අනුකලය සම්බන්ධ සංවර්ධිත මතයක් ඇති විය. එය ශ්‍රිතයේ වර්ගය අනුව හා වසම අනුව පොදු මූලධර්මය මත ගොඩ නැඟුණි.

---
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Integral
පංච නීවරණ

බුද්ධ ධර්මයේ පංච නිවරණ ධර්ම යනු සාර්ථකත්වයට බාධා කරනු ලබන හා නිර්වාණයට මඟ අවුරණ ඍණාත්මක මානසික තත්ත්වයන්ය. මේ තත්ත්වයන් නම්,

#කාමච්ඡන්ද
#ව්‍යාපාද
#තීනමිද්ධ
#උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ
#විචිකිච්ඡා


පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථවල සංයුක්ත නිකායේ මෙම පංච නීවරණ ධර්ම සමීපයෙන්ම නිර්වාණය ළඟා කර ගැනීමද උපකාරී වන සප්ත භොජ්ජංග දේශනා කර ඇත. උදා: ලෙස සංයුක්ත නිකායේ මෙලෙස සඳහන් කර ඇත.

“භික්ෂුණී මනස දූෂණය කරන හා ප්‍රඥාව ළඟා කර ගැනීමට බාධා පමුණුවන නීවරණයන් හෙව් බාධකයන් 5ක් පවතී.ඒවා නම් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, තීනමිද්ධ,උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා වේ.එසේම භික්ෂුණි නිර්වාණය ළඟා කර ගැනීමට හේතු වන සාධක 7 ක් පවතී. මේවා මනස දූෂණය නොකරයි. බාධාකාරී නොවේ. මේවා දියුණු කළ විට සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීමට මාර්ගය පෙන්වනු ලබයි.එම හත නම්, සති, ධම්මවිජය, වීර්යය, ප්‍රීති, පස්සද්ධි, සමාධි හා උපේක්ඛා යන්නයි.”

සතිපට්ඨාන සූත්‍රයට අනුව ඉහත පංච නීවරණ ප්‍රහීණය කරමින් ධ්‍යාන වැඩීම පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කර ඇත. ‍

“මේ අන්දමට භික්ෂුව පංචනීවරණ ධර්මයන්හි නුවණින් බලමින් වාසය කරයි. ඔහු තමා තුළ කාමච්ඡන්දය ඇත්තේ යැයි තමා තුල ඇති කාමච්ඡන්දය දැනගනී. ඔහු තමා තුල කාමච්ඡන්දය නැත්තේ යැයි තමා තුල නැති කාමච්ඡන්දය දැනගනී. නූපන් කාමච්ඡන්දයන්ගේ ඉපදීමද උපන් කාමච්ඡන්දයන්ගේ ප්‍රහාණයද, ප්‍රහීන වූ කාමච්ඡන්දයන්හි නැවත නොඉපදීමද ඔහු දැන ගනී.”

ව්‍යාපාද, තීනමිද්ධ, උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ, විචිකිච්ඡා යන නීවරණ සම්බන්ධයෙන්ද ඒ ආකාරයටම පසු ඡේදයන්හි සඳහන් කර ඇත.
කාමච්ඡන්ද

කාම වස්තු කෙරෙහි කැමැත්ත හෙවත් ආශාවයි. අභිජ්ඣා , කාමරාග යනු සමාන පදවේ.
ව්‍යාපාද

අසතුටුදායක, ප්‍රතිවිරුද්ධ අරමුණු ගැන ඇතිකරගන්නා වූ ගැටීමයි. අනෙක් අය පිළිබඳව ඇති ද්වේශ සහගත හැඟීම වියාපාද වේ.
ථීන මිද්ධ.

නීවරණ යටතේ එක් ධර්මයක් වශයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබුනද ථීන හා මිද්ධ සැබැවින්ම දෙකකි . ථීන යන්නෙන් මානසික අකර්මණ්‍ය බවත් මිද්ධ යන්නෙන් කායික අකර්මණ්‍ය බවත් අදහස් කෙරේ. මානසික ඒකාග්‍රතාවක් නොමැති වීම හෙවත් අලසබව අදහස් වෙ.
උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡ

සිතෙහි පවතින නොසන්සුන්බව, විසිරුණු ගතිය, සෙලවෙන ගතිය (උද්ධච්ච) නම් වෙයි. කළ-නොකළ වරද පිළිබඳව තැවෙන ස්වභාවය (කුක්කුච්ච) නම් වේ. මේවා අකුසල සිතුවිලි දෙකකි. නොසන්සුන් වූ සිත, සිරගෙයක දුක් විඳින්නකු ලෙස සාමඤ්ඤඵල සූත්‍රයෙහි දක්වා ඇත.
විචිකිච්ඡා

දිගට පවතින පදනම් විරහිත සැකය විචිකිච්ඡා නම් නීවරණයයි. මාර්ගය හා ප්‍රතිපදාව පිළිබඳ පවතින සැකය ප්‍රඥාවේ උදාවට බාධකයකි.
පංච නීවරණ පලවා හැරීමේ ක්‍රමයන් සහ මාර්ගයන්
බාහිර යොමු

* පංච නීවරණ


ප්‍රවර්ගය:පංච නීවරණ
බෝධි

ථෙරවාද බුදු දහමේ යොදා ගැනෙන සංකල්පයක් වන අරහත් භාවයට පත්වීම (බුද්ධත්වයද ඇතුළත්ව) යන්නෙන් බෝධියකට පත්වීම අර්ථ දැක්වේ. සාමාන්‍ය ආකාරයෙන් (පොදුවේ) සඳහන් කරන්නේ නම්, ‘ බුදුන්’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව, සමකාලීන විවිධ ආගමික පුරුදු භාවිතයන්, ගවේෂණය සහ භාවනා කිරීම ඔස්සේ සත්‍ය ගවේෂණය කළ පුද්ගලයෙක් වේ. මෙම පරිවර්තනාත්මක ගවේෂණය ‘බෝධි’ යනුවෙන් හඳුන්වන අතර සාහිත්‍යමය වශයෙන් එහි අර්ථය ‘අවබෝධය’ යන්නයි. නමුත් පොදුවේ එය හඳුන්වනු ලබන්නේ ‘බුද්ධත්වය’ ලෙසයි.

පෙර / අතීත බුදු දහමේ ‘බෝධි’ යන්නෙහි අර්ථය ‘නිර්වාණය’ යන්නට සමානවම භාවිතා කළ අතර එහිදී රාග, ද්වේශ සහ මෝහ යන කෙලෙස් නැති කිරීම පිළිබඳව අදහස් කරන ලදී. පසුකාලීනව මහායානිකයින් ‘නිර්වාණය’ යන්න පෙර සඳහන් කළ තත්ත්වයට වඩා පහළ තත්ත්වයකට හෙළීය. ඔවුන්ගේ අදහස වූයේ නිර්වාණය යනු රාගය හා ද්වේශය දුරු කිරීම පමණක් වන බවයි. නිර්වාණය ළඟා කරගත් පුද්ගලයකු තුළ පවා මෝහය හෙවත් මුලාව තව දුරටත් දැකිය හැකි බව මහායානිකයන්ගේ විශ්වාසය විය. එබැවින් මෝහය දුරු කිරීම සඳහා තවත් උසස් බෝධිත්වයකට පත්වීම අවශ්‍ය බව සඳහන් කරන ලදී. ප්‍රතිඵලය වන්නේ, මහායාන බුදු දහමට අනුව, අරහත්වරුන් ලබා ගන්නේ බෝධිත්වය නොව නිර්වාණයයි. එබැවින් බෝධිසත්වයන් විසින් බෝධිත්වය ලබා ගන්නා තෙක් එය මෝහයට යටත්ය. ථෙරවාද බුදු දහම තුළ බෝධි සහ නිර්වාණ යන දෙකෙහිම අර්ථය සමානය. එනම් ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ යන ත්‍රිවිධ ක්ලේෂයන්ගෙන් මිදීම බෝධියකට පත්වීමයි. ථෙරවාද දහමට අනුව අරහත් වූ කෙනෙකු රාග, ද්වේශ, මෝහ දුරු කරන අතර බෝධිත්වයට පත්වේ. ථෙරවාද බුදු දහමේදී, රාගය (තණ්හාව) සහ ද්වේශය පමණක් දුරු කිරීම හා මෝහය තව දුරටත් ඉතිරිවී පැවතීම හඳුන්වන්නේ ‘අනාගාමී’ ඵලය ලෙසයි.

චතුරාර්ය සත්‍ය මැනවින් අවබෝධ කරගත් පසු සියලුම කර්ම අවසාන වී ඇති විට ‘බෝධිත්වය’ ලබා ගනී. අතීත මූලාශ්‍රයන් පාරමිතා පිළිබඳව කිසිදු සඳහනක් කර නොතිබුණත්, පසු කාලීන ථෙරවාදී හා මහායාන සම්ප්‍රදායයන් විසින් පුද්ගලයෙකුට පාරමිතා පිරීමද අවශ්‍ය බව සඳහන් කරන ලදී. බෝධිත්වයට පත් වීමෙන් පසුව පුද්ගලයෙකු, ඉපදීම, ලෙඩවීම , මියයාම, නැවත ඉපදීම යන නොවැළැක්විය හැකි සංසාර චක්‍රයෙන් අත්මිදී ඉහළම සතුට හෙවත් උතුම්ම සැපත වන නිර්වාණය සාක්ෂාත් කර ගනී.

මෝහය දුරු කිරීමේ අංශයක් ලෙස තමන් පිළිබඳ විශ්වාසය (‘ආත්ම’ යන්න) දුරු කිරීමද අදහස් වේ. එනම්, ‘අනාත්ම’ යන්න අවබෝධ කර ගැනීමයි. මහායාන සූත්‍රයක සඳහන් කියමනකට අනුව යම් පුද්ගලයෙක් බෝධිත්වයට පත් වීමට අරමුණු නොකරන්නේ නම් ඔහු ජීවත්වන්නේ ගිනිගෙන දැවෙන නිවසක ඇති සෙල්ලම් බඩු සමඟ සෙල්ලම් කරන කල්පනාවේ නිමග්නව සිටින ළමයෙකු මෙනි.
Reference

http://en.wikipedia.org/wiki/Buddhism#Bodhi
ආර්ථික සංවර්ධනයේ මුදල් ආපසු ලබා ගැනීම (අධික බදු අය කිරීම)

-Claw hacks in Economic Development-

ආර්ථික සංවර්ධනයේ මුදල් ආපසු ලබා ගැනීම මූලිකවම භාවිතා කර ඇත්තේ දිරිදීම හා අඩු කිරීම්, ආපසු ගෙවීම් හා උදානයන් සුරක්ෂිත කිරීමේදීය. Claw hacks යන්න ප්‍රතිගෙවීම්/ ආපසු ගෙවීම් හෙවත් Repayment/ Refunds වලින් වෙන් කොට හඳුනා ගත යුතුය. මක් නිසාද යත් ඒවාට ප්‍රතිගෙවීම්වලට අමතරව දඩයක් ද ඇතුලත් විය. සමාගමක වර්ධනය මිනුම්කරණු ලබන කාර්යඵල මිනුම් ඇතුලත් කිරීම පිණිස, රැකියා ආකර්ෂණය හා ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සඳහ‍ා බදු දිරි දීමනා භාවිත කිරීම පසුගිය වසර 20 ක කාලය පුරා වර්ධනය වී පවතී. මෙම මිනුම් වන්නේ,

#වසර 5ක් හෝ 10 ක් පුරා නිර්මාණය කල රැකියා සංඛ්‍යාවයි.
#වාර්ෂික පඩි ලැයිස්තුව
#සමාන කාල රාමුවක් පුරා/ මුළුල්ලේ ප්‍රාග්ධන ආයෝජන ප්‍රමාණය
#දී ඇති කාලයක් තුල ක්ෂය කල අගයේ / වටිනාකමේ ප්‍රමාණය

අනෙකුත් බහුලව භාවිතා නොවන මිනුම් වන්නේ කිසියම් කාල පරිච්ඡේදයක් සඳහා නිශ්චිත ස්ථානයක ප්‍රධාන කාර්යාලයන් පවත්වා ගෙන යෑම, නිෂ්පාදනය වැඩි වූ ප්‍රමාණය හෝ ඒකකයක නිෂ්පාදන පිරිවැය අඩුවීමේ ප්‍රමාණය හෝ දී ඇති තාක්ෂණය වානිජමය වෙළඳපොළකට ගෙන ඒමේ අවශ්‍යතාවයයි. දී ඇති කාලයක් තුල, දිරිදීමනා ගිවිසුමක අර්ථ දක්වා ඇති කාර්යඵල මිනුම් එකක් හෝ කිහිපයක් ළඟා කරවීමට බදු ගෙවන්නා අසමත් වුවහොත් අදාළ අධිකාරිය විසින් මුදල් ආපසු අයකර ගැනීමක් (Claw hack) සිදු කල හැක. ලබා දුන් දිරි දීමනාවේ මූල්‍යමය/ මුදල්මය වටිනාකමට පොළියක් හෝ දඩයක් එකතු කර අදාළ අධිකාරියට එනම් දිරිදීමනාව ප්‍රධානය කල අධිකාරියට ගෙවීමට සිදුවේ. බොහෝ විට මෙම අධිකාරිය වන්නේ දේශිය හෝ රාජ්‍ය බදු අධිකාරියයි. කාලයක් පුරා දිරි දීමනා භාවිතය පරිණත වන විට/ කල්පිරෙන විට කාර්යඵල නොමැතිවීම ඉටු නොකිරීම සඳහා වන ආපසු මුදල් අයකර ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සෑම තැනම පාහේ දැකිය හැක්කක් බවට පත්වේ.

ආර්ථික සංවර්ධනය සහ සමාජ සංවර්ධනය සඳහා වන ප්‍රේරණය/ පෙළඹීම හා සංස්ථාපිත/ ආයතනික සුබසාධන අතර පවතින්නා වූ ගිවිසුම්මය මූලිකාංග ලෙස Claw hacks යන්න අවබෝධ කරගත හැකිය.

Claw hacks හෙවත් මෙලෙස ආපසු මුදල් අයකර ගැනීම ඉතාමත් මතභේදාත්මක වේ.
Reference

http://en.wikipedia.org/wiki/Clawbacks_in_economic_development
වානිජ වාදය

thumb|right

වානිජ වාදය ආර්ථික න්‍යායකි. ලෝක ආර්ථිකය සහ අන්තර්ජාතික වෙළඳාම රටකට වෙනස් කළ නොහැකි බැවින් ජාතියක සෞභාග්‍ය එරටෙහි ප්‍රාග්ධනය මත පදනම් වේ.මෙම අදහස් මත පදනම් වන රාජ්‍ය ආරථික ප්‍රතිපත්තියද සමහර අවස්ථාවන්හිදී වානිජ වාදය යනුවෙන් හඳුන්වයි.නමුත් එය නියම ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ වාණිජ්‍ය පද්ධතිය ලෙසිනි.අනෙක් අය වානිජ්‍ය වාදය වෙනස් ආර්ථික පද්ධතියක් ලෙස සලකන අතර ඇතැම් විද්වතුන් ආරම්භක ධනවාදයෙහි අනු කොටසක් හෝ ඊට සමාන අර්ථයකින් වාණිජ්‍ය පද්ධතිය තේරුම් ගන් ලබයි.
අනෙක් ජාතීන් සමඟ ධන වෙළඳ ශේෂයක් තුළින් ඉතා හොඳින් වර්ධනය කළ ආර්ථික වත්කම් හෝ ප්‍රාග්ධනය රජය විසින් ග්‍රහණය කරගත් ගන රන් හා රිදී (රත්රන් , රිදී සහ වෙළඳ අගය) මගින් නියෝජනය කරයි.(අපනයන වලින් ආනයන අඩු කිරිම ) විශේසයෙන්ම තීරු බදු භාවිතය මගින් අපනයන දිරිමත් කිරීමෙන් හා ආනයන අධෙර්යමත් කිරීම මගින් මෙම ඉලක්ක දියුණු කිරීම සඳහා පාලන රජය ආර්ථිකය තුළ ආරක්ෂන වාදියාගේ භූමිකාව රඟ දැක්විය යුතු බව වානිජ්‍ය වාදය මගින් යෝජනා කරයි.
රෝමානු අධිරාජයේ වානිජ ධන වාදයේ සලකුණු සොයා ගත හැකි වුවත් 16 වන ශත වර්ෂයේ සිට 18 වන ශත වර්ෂය දක්වා නවින කාල පරිඡේදයේ මුල් කාලයේදි වානිජ්‍යය වාදය ඇති කරන ලදී. ජාතික රජයන්ගේ මතු වීමද සිදු වුයේ මෙම කාල වකවානුවේදීය.මෙය සැළකිය යුතු මට්ටමේ රාජ මැදි හත් වීම් සහ වෙළඳපොළ ආර්ථිකයන් පාලනයේ මුල්ම උදාහරණ ඇති වීමට හේතු විය.එමෙන්ම මෙම කාලය තුළදී බොහෝ නවීන ධන වාදී පද්ධතීන් පිහිටු වන ලදී.යුරෝපා බලවතුන් දැනට තිබෙන වෙළඳවපාළවල් සදහා තරග කිරීම හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තරව වානිජ වාදය මෙම කාලයේදී බොහෝ යුරෝපීය යුධමය තත්වයන් ඇති වීම හා යුරෝපා අධිරාජ්‍ය වාදය ඇති වීම දිරිමත් කරන ලදී.

ඇඩම් ස්මිත්ගේ (Adamsmith) සහ අනෙක් ආචීර්ණ කල්පිත ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ගේ තර්ක බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය ප්‍රසාදය ලැබීම හේතුවෙන් (රිචඩ් කොබ්ඩෙන් එවැනි අධිවාචකයන් අතර වේ.) සහ ඉතිරි යුරෝපීය රටවල අඩු මට්ටමකට (19 වන ශත වර්ෂය සහ 20 වන ශත වර්ෂය මුළුල්ලේ ප්‍රසාදයට පත් වූ ‍ඓතිහාසික ආර්ථික විද්‍යා පාසල පිහිටි ජර්මනිය හැරෙන්නට) පැවතීම හේතුවෙන් 18 වන ශත වර්ෂයේ අග භාගයේදී වානිජ වාදයට එරෙහිව විවේචන ඇති වීම ඇරඹුනි.”ඇමරිකානු ගුරුකුලයෙහි “ ( American School) අන්තර්ගත නව වානිජ වාදයේ ආකෘතියට ඇති වඩා කැමැත්ත හේතුවෙන් ඇමරිකාව ආචීර්ණ කල්පිත ආර්ථික විද්‍යෘව නොපිළි පැදීමට තෝරා ගත් බව ඇතැමෙක් පවසයි. නමුත් බ්‍රිතාන්‍යයට අන්තර්ජාතික වෙළඳාම දුයුණු කිරීම සඳහා 1792 දී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන් ඇඩම්ස්ම්ත්ගේ අධ්‍යනයන් මත ප්‍රත්පත්ති පදනම් කර ගනිමින් රන් මිනුමක් අනුකූලතාවය සඳහා සැළසුම් කරන ලදී.බලවත් පරිහානියට ප්‍රථම ඇමරිකාව රන් මිනුමෙන් ඉවතට බොහෝ වාරයක් ගමන් කරන ලදී.නමුත් සැම විටම හැමිල්ටන්ගේ රන් මිනුම දෙසට නැවත පැමිණෙන ලදී.රත්රන් වල පෞද්ගලික අයිතිය අත් හිටු වීමෙන් සහ ඉහළ ආරක්ෂණවාදී බදු අය කිරීම මගින් නව වානිජ වාදය නැවත ඇති කිරීමට බලවත් ආර්ථික පරිහානිය හේතුවක් විය.අවසානයේ අලුත් ගණුදෙනුව අතරතුරදී රජයේ නව වානිජවාදීත්ව කැමැත්ත පදනම් කර ගනිමින් මුදල් අවප්‍රමාණය කරන ලදී.මූලමය වටිනාකම තීරණය කරන වෙළඳ අතිරික්තය හා හිඟය ඉලක්ක කරන ආරථික න්‍යායන් පුනර්ජීවනය කරන්නක් ලෙස අද වන විට වානිජ වාදය දක්වනු ලබයි.නමුත් සමස්තයක් ලෙස බෝහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් විසින් වානිජ වාදය බැහැර කරනු ලබයි. කෙසේ නමුත් රවිබාට්රා, පැච්චොස්ට් (Patchoate), එමොන් ෆින්ජල්ටොන් (Eammonfigletol) සහ පුවත්පත් කලාවේදී මයිකල් ලින්ට් වැනි ඇතැම් ආර්ථික විද්‍යාඥයින් තවමත් වැනිජ වාදයේ අංගයන් පිළිගනු ලබයි.

ප්‍රවර්ගය:ආර්ථික විද්‍යාව
සංස්ථාවාදය

ඵෙතිහාසිකව, සංස්ථාවාදය හෝ සංස්ථාගත වාදය යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ආර්ථික, කාර්මික, කෘෂිකාර්මික, සමාජ, සංස්කෘතික සහ වෘත්තීය පිරිස් ආදී ප්‍රජා එකතූන් සඳහා බලය ලබාදෙන දේශපාලන හෝ ආර්ථික පද්ධතියකි. මෙම ප්‍රජා එකතූන් සංස්ථාලෙස හඳුන්වයි. (ඉහත එක් නිර්වචනයක හෝ එවැනි ව්‍යාපාරයක් අඩංගු නොවූවත්, ව්‍යාපාර ආකෘතිය සංස්ථාවක් ලෙස හැදින්වීම අවශ්‍ය නොවේ) සංස්ථා යනු අභ්‍යන්තර මූලාවලියකින් යුත් ඡන්දයෙන් පත්කර නොගන්නා සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ අරමුණ වන්නේ ඔවුන්ට විෂය වූ ක්ෂේත්‍ර වල සමාජ හා ආර්ථික ජීවිතය පාලනය කිරීමයි. මෙලෙස උදාහරණයක් ලෙස වානේ සංස්ථාව මිල මට්ටම් හා වැටුප් වල පොදු ක්‍රියාමාර්ග සාකච්ඡා කිරීම එක්රැස් වන වානේ කර්මාන්තයේ ව්‍යාපාරික ප්‍රමුඛයන්ගෙන් සැදුම්ලත් කාටල ගිවිසුමක් විය හැක. රටක දේශපාලන හා ආර්ථික බලය එවැනි කණ්ඩායම් මත රදා පවත්නා විට සංස්ථාකරුවන්ගේ පද්ධතියක් ඇති වෙ.

සංස්ථාවද යන වචනය කෝපස් (Corpus) යන ශරීරය සඳහා වන ලතින් වචනයෙන් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. මෙම අදහස විශේෂිත සංකල්පයක් වන ව්‍යාපාර සංස්ථා හා සම්බන්ධ නොවේ. නමුත් වැඩිදුරටත් එක්තැන් කරනු ලබන ඕනෑම දෙයක් පොදුවේසඳහන් කරනු ලබයි. ශරීරයේ විවිධ කොටස් එහි ජීවය පවත්වා ගැනීමට විවිධ භූමිකා ඉටුකරන ආකාරයට, විවිධ අංග, උදාහරණයක් ලෙස ශිල්ප ‍ශ්‍රේණි, විශ්ව විද්‍යාල, ආශ්‍රම, විවිධ ඉඩකඩම් ආදී සෑම දෙයක්ම සමාජයේ ජීවය රදා පැවැත්මට අදාලව භූමිකාවක් රඟදක්වන බව එහි භාවිතයන් මඟින් මුළු සමාජයම මධ්‍යකාලීන යුරෝපීය සංකල්ප තුලින් පෙන්නුම් කරයි. විවිධ න්‍යාය වාදීන්ට අදාල සංස්ථාවාදය යනු ඒකාබද්ධ රුචිකත්වයන් රජය සමඟ එකතුවීමෙන් වැඩවසම් ක්‍රමයේ නූතන සංස්කරණයක් ගොඩ නැංවීමට දැරූ උත්සායකි.

මෙය 1920 සහ 1930 කාලයේදී බ්‍රසීලයේ ජෙටුලියෝ වර්කස් (Getulio Vargas) ගේ පාලන කාලයේ සමාජ සුභසාධන කටයුතු වල ආරම්භයත් සමඟ ප්‍රචලිත විය. පසුව නූතන ධනවාදය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබූ ආකෘතියක් ඔහු විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. එහි පරමාර්ථ මධ්‍යස්තවූ අතර සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් වෙළඳපොලට විවෘත නොවීය‍‍. අනෙක් අතර සංස්ථාවාදය සම්පූර්ණයෙන්ම රාජ්‍ය නීතියක් වීමට අවශ්‍ය නොවුණි. ස්පාඤ්ඤ, පෘතුගාලය හා ඉතාලිය මෙම සංකල්පවේදය අත්හදා බැලුවේ 1900යේ මුල් කාලයේදීය.

දේශපාලන විද්‍යාඥයින් පවා සංස්ථාවාදය නම් භාවිතය විවිධ ක්‍රියාවන් පැහැදිලි කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ලදී. රජය විසින් බලපත්‍ර ක්‍රමය තුළින් හා නිල බලයන් පිහිටවනු ලැබූ සමාජ, ආගමික, ආර්ථික හෝ ජනප්‍රිය සංවිධාන පාලනය, ඵලදායී ලෙස ඔවුනගේ නායකත්වය තෝරාගැනීම හෝ එම සංවිධාන වල නීත්‍යානුකූලත්වයේ මූලාශ්‍රය ලෙස රජය කටයුතු කිරිම මඟින් රාජ්‍ය අධිකාරිත්වයට අභියෝග කිරීමට එම ආයතන වලට ඇති හැකියාව සීමා කිරිම මෙන්ම ඇතැම් අවස්ථාවල සංස්ථා මඟින් එම ආයතන සෘජුව හෝ වක්‍රව පාලනය කරමින් පවත්වා ගැනීම් ආදී ක්‍රියාවන් සංස්ථාවාදය තුලින් පැහැදිලි කල හැක. මෙම භාවිතය පෙරදිග ආසියානු අධ්‍යයන වල විශේෂයෙන්ම පොදු වන අතර ඇතැම් අවස්ථාවල රාජ්‍ය සංස්ථාවාදය ලෙසද හඳුන්වනු ලබයි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රොපෝස් පද්ධතිය (Propars System) වැනි බටහිර යුරෝපා රටවල භාවිතයන් විස්තර කිරීම සඳහා ඇතැම් විශ්ලේෂකයන් විසින් නූතන සංස්ථාවාදය යන සංකල්පය භාවිතාකර තිබේ. පොදු සංස්ථාවල යහපතට වඩා රජයේ පෞද්ගලික සංස්ථා වල යහපත සංවර්ධනය දැක්වීම සඳහා මෑත වර්ශ වලදී සැලකිය යුතු ලෙස සංස්ථාවාදය යන සංකල්ප යොදාගෙන තිබේ.
සමාජය සම්බන්ධ ඉංජිනේරු ශිල්පය

ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ඉතා විශාල සහභාගිත්වයන්ගේ සිට කුඩා එකල ව්‍යාපෘතින් දක්වා පැතිරුණු පරාසයක් සහිත විෂයකි. සෑම ඉංජිනේරු ව්‍යාපෘතියක්ම සමාගම්, ආයෝජන කණ්ඩායම් හෝ රජය වැනි මූල්‍ය ආයතන මත සිදුවේ.

ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ස්වභාවය අනුව එය සමාජය හා මිනිස් සිතුම්පැතුම් සමඟ බැදී පවතී. වර්තමාන සමාජය විසින් භාවිතා කරන නිෂ්පාදන හෝ ඉදිකිරීම් සියල්ල සඳහාම ඉංජිනේරු සැලසුම් බලපානු ලබයි. ඉංජිනේරු සැලසුම් පරිසරයට, සමාජයට හා ආර්ථිකයට වෙනස්කිරීම් පත්කල හැකි බලවත් උපාංගයක්ය. එහි යෙදීම් මඟින් එයට ශේෂ්ඨ වගකීම් පවරා ඇත. ඉංජිනේරු ව්‍යාපෘති විවිධ අයුරින් විෂයානුගතකල හැකිය. මෙහි විවිධ විෂයන්ට අදාල උදාහරණ ලෙස න්‍යෂ්ටික ආයුධ ආශ්‍රිත දියුණුව, තුන් දුර්ග වේල්ල (Three Gorges Dam), ක්‍රීඩා සඳහා උපයෝගී වාහන සැලසුම්කරණය හා භාවිතය, තෙල් නිස්සාරණය ආදිය දැක්විය හැකිය. බටහිර රටවල් වල ඉංජිනේරු සමාගම් තුළ බරපතල ලෙස සමාජ වගකීම් ආදිය පවත්වාගෙන යන අතර සමහර සමාගම් සතුව ඒවා නොපවතී.

ඉංජිනේරු විද්‍යාව මානව සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන නියමුවායි. විශේෂයෙන්ම අප්‍රිකානු උප සහරා රටවල ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධව අඩු ධාරිතාවක් නොගෙන පවතින අතර එය බොහෝ අප්‍රිකානු රටවලට බාහිරින් උපකාරයක් නොගෙන යටිතල ව්‍යුහ සංවර්ධනයට තීරණාත්මක බාධකයක් වී ඇත. සහඝ්‍රයේ සංවර්ධන ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා, ධරනීය තාක්ෂණික දියුණුව හා යටිතල ව්‍යුහ සංවර්ධනයට ඉංජිනේරු විද්‍යවේ ප්‍රමාණවත් තරම් ධාරිතාවක් අවශ්‍ය වේ. සියලු විදේශීය සංවර්ධන ව්‍යාපෘති හා සහන සැලසීමේ NGO ව්‍යාපෘති සඳහා ව්‍යසන වලදී හා සංවර්ධන කටයුතු ඉදිරියට ගෙනයාමේදී ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ප්‍රමාණවත් දායකත්වයක් අවශ්‍ය වේ. ත්‍යාගශීලී සංවිධාන බොහොමයක් මිනිසාගේ හිතසුව පිණිස ඉංජිනේරු විද්‍යාව යොදාගනී.
Reference

http://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_engineering