JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Swazi

: Hierdie artikel handel oor die Swazitaal. Vir die etniese groep van Suider-Afrika, sien Swazi's.


duimnael|links|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Swazitaliges in 2011:

duimnael|links|Geografiese verspreiding van Swazi in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:


Die taal Swazi (siSwati [siswatʼi] in Swazi) is deel van die Nguni-taalfamilie en is nou verwant aan Noord-Ndebele, Suid-Ndebele, Xhosa en Zoeloe. Dit is (saam met Engels) die amptelike landstaal van eSwatini met sowat 980 000 sprekers in 2006, hoofsaaklik Swazi's. Dit is een van die elf amptelike landstale in Suid-Afrika, waar dit deur ongeveer 1 322 400 mense as moedertaal gepraat word (2011-sensus).

Dialekte sluit Baca, Hlubi en Phuthi in.
Woorde

Algemene woorde en frases:
Sien ook

* Tale in Suid-Afrika
* Swazi Wikipedia
Verwysings
Eksterne skakels en bronne

* Ethnologue se inskrywing oor Swazi
Taalhulpmiddels

* Vry en gratis Swazi speltoetser vir OpenOffice, Mozilla Firefox en Mozilla Thunderbird
Sagteware in Swazi

* Mozilla Firefox – webblaaier
* Mozilla Thunderbird – e-posprogram
* OpenOffice.org – kantoorsuite
* Translate.org.za – 'n Projek om vrye en oopbronsagteware in Swazi en ander Suid-Afrikaanse tale te vertaal
* Pootle – aanlyn vertaling van Swazi oopbronsagteware


Kategorie:Nguni-tale
Kategorie:Tale van Eswatini
Kategorie:Tale van Lesotho
Kategorie:Tale van Mosambiek
Kategorie:Tale van Suid-Afrika
Sentraal-Amerika

Sentraal-Amerika

250px|Ligging van Sentraal-Amerika


duimnael|links|Ligging van Sentraal-Amerika
duimnael|links|Kaart van Sentraal-Amerika
Sentraal-Amerika (Engels: Central America, Spaans: América Central, Centroamérica) word soms as die suidelikste deel van Noord-Amerika beskou en soms as 'n aparte gebied in sy eie reg; in elk geval vorm dit 'n landbrug tussen Noord- en Suid-Amerika. Dit streek vanaf Meksiko in die noordweste tot Colombia in die suidooste. Sentraal-Amerika word deur die Karibiese See in die noordooste en die Stille Oseaan in die suidweste begrens, albei seë word deur die Panamakanaal met mekaar verbind. In Nicaragua is die Nicaraguameer geleë, Sentraal-Amerika se grootste meer.

Sentraal-Amerika het oorspronklik deel uitgemaak van die Meso-Amerikaanse kultuurlandskap, met bekende Majastede soos Copán, Joya de Cerén, Quiriguá en Tikal; almal Unesco-wêrelderfenisgebiede. Sentraal-Amerika is, nadat Christophorus Columbus die Amerikas in 1492 vir Europa ontdek het, deur Spanje verower. Tussen 1519 en 1821 het dit deel uitgemaak van Nieu-Spanje, toe na die Meksikaanse Onafhanklikheidsoorlog in 1821 die Eerste Meksikaanse Keiserryk gestig is, wat behalwe vir Belize (vanaf 1798 deel van die Britse Ryk) en Panama (deel van Groot-Colombia) ook oor die Sentraal-Amerikaanse lande gestrek het. Nadat die Meksikaanse Keiserryk in 1823 ontbind is, het die Sentraal-Amerikaanse lande hul onafhanklikheid van Meksiko verklaar en die Federale Republiek van Sentraal-Amerika gestig. As gevolg van 'n burgeroorlog het die Federale Republiek van Sentraal-Amerika in 1838 verbrokkel en Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras en Nicaragua het onafhanklike republieke geword. Tussen 1904 en 1914 is die Panamakanaal onder toesig van die Verenigde State gebou en verbind sedertdien die Atlantiese met die Stille Oseaan. Tussen 2007 en 2016 is die kanaal uitgebrei.

Lande wat in Sentraal-Amerika geleë is:
*
*
*
*
*
*
*
Eksterne skakels

*
Sasolburg

Sasolburg is 'n groot dorp in die Noord-Vrystaat en ook deel van die Vaaldriehoek (wat insluit: Vereeniging, Meyerton en Vanderbijlpark). Die dorp is slegs 5 km suid van die Vaalrivier. Omringende dorpe sluit ook in: Oranjeville, Deneysville, Heilbron, Parys en Vredefort.
Geskiedenis

Die dorp is in 1954 gestig om werknemers te huisves van SASOL 1 en ander chemiese nywerhede soos Natref, Karbochem, Safripol en Polifin. Die aanvanklike fokus van die aanleg was op die vervaardiging van vloeibare brandstof uit steenkool, wat maar een van die hoofprodukte was. Die stad is beplan met behulp van moderne stadsbeplanningsbeginsels. Meer as 72 000 bome is aangeplant.
Distrik

Die distrik is in 1957 geproklameer en is 1 000 km2 groot. Gemengde boerdery word beoefen. Sasolburg val nou onder die Metsimaholo Plaaslike Munisipaliteit. Wat die dorp besonders maak is sy boomrykheid. Dit is die dorp met die meeste eikebome in die land - 26 verskillende spesies - en 'n groot verskeidenheid ander inheemse, sowel as uitheemse boomspesies.
Coalbrook-ramp

Op 21 Januarie 1960 het Suid-Afrika se grootse mynramp by die Coalbrook-steenkoolmyn plaasgevind toe die myn ineengestort en 435 myners lewend begrawe is.
Die gebeure is deur Die Briels in hulle liedjie Ter nagedagtenis aan 435 mynwerkers beskryf.
Sien ook

* Gereformeerde kerk Sasolburg
* Gereformeerde kerk Sasolburg-Grootfontein
* Gereformeerde kerk Vaalpark
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Verwysings
Bronne

*
*


Kategorie:Nedersettings in die Vrystaat
Sosiologie

Sosiologie is die studie van gemeenskappe en hoe mense optree in groepe. Dit bestudeer die sosiale wette en prosesse wat mense bind en skei, nie net as indiwidue nie, maar as lede van assosiasies, groepe en institusies.

Sosiologie het in die 19de eeu ontstaan as 'n akademiese rigting na een van die grootste paradokse in moderniteit ontstaan het: soos die wêreld kleiner en meer geïntegreerd word, word mense se ervaring van die wêreld meer en meer persoonlik en verspreid. Sosioloë het gehoop, om nie net te verstaan wat groepe bymekaar hou nie, maar om ook 'n teenmiddel te ontwikkel vir sosiale skeuring.

Deesdae ondersoek sosiologie dinge soos: ras, etnisiteit, kultuur, klas, geslag, die familie, en sosiale interaksie. Verder word die afbreek van sosiale strukture ondersoek; misdaad en egskeiding.


Beeld:Ferdinand Toennies Bueste Husum-Ausschnitt.jpg|Ferdinand Tönnies
Beeld:Emile Durkheim.jpg|Émile Durkheim
Beeld:Karl Marx.jpg|Karl Marx
Beeld:Vilfredo Pareto 1870s2.jpg|Vilfredo Pareto
Beeld:Simmel 01.JPG|Georg Simmel
Beeld:Max Weber 1894.jpg|Max Weber


Kategorie:Geesteswetenskappe
*
Lys van Suid-Afrikaanse digters

Hier volg 'n lys van Suid-Afrikaanse digters:
regs|duimnael|160px|Guy Butler.
A-C

* Lionel Abrahams
* Tatamkulu Afrika
* Mike Alfred
* Ingrid Andersen
* Gabeba Baderoon
* Shabbir Banoobhai
* Sinclair Beiles
* Robert Berold
* Vonani Bila
* Roy Blumenthal
* Herman Charles Bosman
* Breyten Breytenbach
* Dennis Brutus
* Guy Butler
* Roy Campbell
* Charl Cilliers
* Sue Clark
* Johnny Clegg
* Jack Cope
* Jeremy Cronin
* Patrick Cullinan
* Gary Cummiskey
* Sheila Cussons
D-G

* Achmat Dangor
* Ingrid de Kok
* Phillippa Yaa de Villiers
* Modikwe Dikobe
* Isobel Dixon
* Angifi Dladla
* Finuala Dowling
* I.D. du Plessis
* Koos du Plessis
* Elisabeth Eybers
* Kingsley Fairbridge
* Gus Ferguson
* Sheila Meiring Fugard
* Keith Gottschalk
* Stephen Gray
* Robert Greig
* Mafika Gwala
H-L

*
* Megan Hall
* Joan Hambidge
* Colleen Higgs
* Robert Homem
* Christopher Hope
* Peter Horn
* Allan Kolski Horwitz
* Daniel Hugo
* Alan James
* Wopko Jensma
* Liesl Jobson
* Sarah Johnson
* Ingrid Jonker
* Aryan Kaganof
* Anne Kellas
* Keorapetse Kgositsile
* Olga Kirsch
* Koos Kombuis
* Rustum Kozain
* Uys Krige
* Antjie Krog
* Anton Krueger
* Mazisi Kunene
* Cornelis Jacobus Langenhoven
* C. Louis Leipoldt
* Douglas Livingstone
M

* Don Maclennan
* Mzi Mahola
* Eugene Marais
* Andrew Martens
* Lebogang Mashile
* John Mateer
* Don Mattera
* James Matthews
* Mzwakhe Mbuli
* Kim McClenaghan
* Michelle McGrane
* Sheila Meiring Fugard
* Joan Metelerkamp
* Abdul Milazi
* Ruth Miller
* Amitabh Mitra
* Kobus Moolman
* Isabella Motadinyane
* Seitlhamo Motsapi
* Casey Motsisi
* S.E.K. Mqhayi
* Oswald Mtshali
N-S

* Arthur Nortje
* D.J. Opperman
* William Plomer
* Karen Press
* Thomas Pringle
* Lesego Rampolokeng
* Azila Talit Reisenberger
* Robert Royston
* Arja Salafranca
* Sipho Sepamla
* Mongane Wally Serote
* Steve Shapiro
* Ari Sitas
* Adam Small
* Susan Smith
* Karin E Nel
T-Z

* Totius
* Ernst van Heerden
* Christopher van Wyk
* Benedict Wallet Vilakazi
* A.G. Visser
* Wayne Visser
* Gert Vlok Nel
* Crystal Warren
* Stephen Watson
* Mary Morison Webster
* George Weideman
* Athol Williams
* David Wright
* Makhosazana Xaba
Sien ook

* Lys van Afrikaanse digters
* Lys van Afrikaanse skrywers
* Lys van Suid-Afrikaanse skrywers


Digters
Sport

duimnael|Spansporte soos rugby en [[sokker dra by tot kinders se sosiale ontwikkeling.]]
duimnael|'n Gholfspeler lê na die putjie aan.
duimnael|Motorsport|Motorisasie kom in moderne sport te voorskyn.
duimnael|Moderne sport het komplekse reëls en regulasies en is hoogs georganiseerd.
duimnael|'n Gimnastiek|Gimnas demonstreer sy vaardighede.
duimnael|Krieketveld met bouler, die twee kolwers en ’n skeidsregter.
duimnael|'n Engelse rugbyspeler ruk hom los uit 'n harde duikslag deur 'n Australiër.
duimnael|Standaard skaakstukke. Van links na regs: koning, toring, dame, pion, ruiter en loper.

Sport kan omskryf word as 'n fisieke (byvoorbeeld rugby) of denkspel (byvoorbeeld skaak) wat in kompetisieverband gespeel kan word. Sport kan ook as ontspanning beoefen word. Alle sporte het reëls wat nagekom moet word. Die beoefening van sport kan mense aktief en gesond hou, vandaar die slagspreuk: 'n Gesonde liggaam huisves 'n gesonde gees.

Die woord sport is afgelei van die Franse woord desportes, wat rofweg as ontspanning vertaal kan word.
Geskiedenis

Die verskynsel van sport is reeds bekend uit die klassieke verlede en die Grieke organiseer al die Olimpiese Spele verskeie eeue voor Christus.

Vir meer inligting oor die geskiedenis van 'n spesifieke sport, verwys na die artikel oor die betrokke sport.
Sportsoorte

Van die meer bekende sportsoorte sluit in (alfabeties gesorteer):

* Armdruk
* Atletiek
** Baanitems
*** Naelloop (gewoonlik 100 m, 200 m en 400 m)
*** Middelafstande (gewoonlik 800 m, 1500 m en 3000 m)
*** Langafstande (gewoonlik 5000 m en 10 000 m)
*** Hekkies en hinderniswedlope ("steeple chase")
*** Afloswedloop
** Velditems
*** Diskusgooi
*** Hamergooi
*** Hoogspring
*** Gewigstoot
*** Spiesgooi
*** Verspring
* Padwedloop
** Halfmaraton
** Maraton
** Ultramaraton
* Basketbal
* Bergfietsry
* Bofbal
* Boks
* Boogskiet
* Branderplankry
* Driekamp ("triathlon")
* Duik
* Fietsry
* Gewigoptel
* Gesinchroniseerde swem
* Gholf
* Gimnastiek
* Handbal
* Hengel
* Hokkie
** Yshokkie
* Jag
* Judo
* Kanovaart
* Karate
* Kegelbal
* Korfbal
* Krieket
** Toetskrieket
** EDI-krieket
** T20-krieket
* Motorsport
** Formule Een
** Motocross
** Tydrenne
* Muurbal
* Netbal
* Pluimbal
* Roei
* Rolbal
* Rotsklim
* Rugby
** Rolstoelrugby
** Sewesrugby
* Ruitersport
* Sagtebal
* Seil
* Skaak
* Skerm
* Ski
* Skyfskiet
* Sneeuplankry
* Sokker
** Paralimpiese sokker
* Stoei
* Swem
* Tafeltennis
* Taekwondo
* Tennis
* Vegkuns
* Verfbal
* Vlugbal (Volleybal)
** Sitvlugbal
* Vuisbal
* Waterpolo
Sien ook

* Portaal:Sport
* Olimpiese Spele
* Paralimpiese Spele
Eksterne skakels

*


1
Stephen Watson

Stephen Watson (6 November 1954 – 10 April 2011) was 'n Suid-Afrikaanse digter en akademikus.

Die meeste van sy poësie handel oor Kaapstad, waar hy gewoon het. Hy het Engels aan die Universiteit van Kaapstad gedoseer.
Poësie

* Poems 1977-1982 (1983)
* In This City (1986)
* Cape Town Days (1989)
* Return of the Moon (1991)
* Presence of the Earth (1995)
* The Other City (2000)
Romans

* Selected Essays: 1980-1990 (1990)
* A Writer's Diary (1997)


Kategorie:Suid-Afrikaanse akademici
Kategorie:Suid-Afrikaanse digters
Kategorie:Geboortes in 1954
Kategorie:Sterftes in 2011
SA

SA kan verwys na:
Lande

* Suid-Afrika, hoewel RSA meer algemeen is en die ISO-landkode ZA is.
* Saoedi-Arabië, 'n land in die Midde-Ooste (landkode: SA).
* Suid-Amerika, 'n kontinent in die suidelike halfrond.
* Suid-Australië, 'n staat in Australië.
Beroepe

* Senior Advokaat, regsgeleerde wat in die hof as pleitbesorger vir litigante optree.
* Stelsel Administrateur, rekenaarspesialis wat na 'n stelsel omsien.
Afkortings

* Sa., 'n afkorting vir Saterdag.
* s.a., 'n afkorting vir sine anno, sonder jaartal.
Taalfamilie

duimnael|400px|Taalfamilies van die wêreld (sonder Altaïese tale)
duimnael|400px|Vernaamste taalfamilies van die wêreld (en in sommige gevalle geografiese groepe van families).

Tale word opgedeel in taalfamilies op grond van ooreenkomste tussen tale en 'n oorsprong wat hulle deel. Die klassifikasie van tale is deur August Schleicher (1821–1868) begin met sy 'Stammbaumtheorie' (of stamboomteorie).

Hier is die belangrikste taalfamilies:
* Afro-Asiaties (bv. Berbers, Arabies en Hebreeus)
* Algies (bv. Cree)
* Altaïes (voorgestelde taalfamilie)
* Amerindies
* Andamans
* Arawak (bv. Wayuu)
* Australies
* Austro-Asiaties (bv. Viëtnamees en Khmer)
* Austronesies (bv. Malgassies, Maleis en Polinesies)
* Aymara (dalk 'n geïsoleerde taal)
* Drawidies (bv. Telugu, Tamil, Kannada en Malayalam)
* Eskimo-Aleoeties (bv. Groenlands en Inuktitut)
* Hmong-Mien (bv. Hmong en Yao)
* Indo-Europees (Afrikaans, Engels, Frans, Grieks, Russies, Sanskrit, Hindi ens.)
* Irokees (bv. Cherokee)
* Japannees (bv. Japannees en Ryukyu)
* Kartwelies (bv. Georgies, Zan, Svan)
* Khoisan (bv. Khoi en San)
* Maja (bv. Majaans)
* Mongools (bv. Boerjaties, Kalmikies en Mongools)
* Na-Dené (bv. Navajo)
* Niger-Kongo (bv. Joroeba, Igbo, Shona, Zoeloe, Xhosa en Sotho)
* Nilo-Saharies (bv. Luo, Kanuri en Masai)
* Noordoos-Kaukasies (bv. Awaars, Ingoesjeties en Tsjetsjnies)
* Noordwes-Kaukasies (bv. Abazyns, Abchasies, Adigies en Kabardies)
* Oeral-Altaïes (bv. Fins, Hongaars, Turks en Oesbekies, moontlik Japannees en Koreaans) – dikwels onderverdeel in Fins-Oegries (Europees) en Altaïes (Asiaties).
* Otomangue (bv. Mixteeks en Zapoteeks)
* Paleosiberies (bv. Chukchi en Korjak)
* Papoeas (bv. die tale van die binneland van die eiland Nieu-Guinee)
* Quechua (dalk 'n geïsoleerde taal)
* Sino-Tibettaans (bv. Chinees, Birmaans en Tibettaans)
* Tai-Kadai (bv. Thai en Lao)
* Tasmaans
* Toengoesies (bv. Mantsjoe)
* Tupí (bv. Guaraní)
* Turks (bv. Turks en Kasaks)
* Uto-Asteeks (bv. Nahuatl)
* Gebaretaal
* Geïsoleerd (bv. Baskies)
* Kreools bv. Haïtiaanse Kreools, Papiaments en Sango)
* Kunsmatig (bv. Esperanto)
* Ongeklassifiseerd
* Pidgin (bv. Fanagalo)
Verdere leesstof

* Raymond G. Gordon (Hrsg.): Ethnologue. Languages of the World. 15. Auflage. SIL International, Dallas TX 2005, ISBN 1-55671-159-X.
* Merritt Ruhlen: A Guide to the World’s Languages. Band 1: Classification. Stanford University Press, Stanford CA 1987, ISBN 0-8047-1250-6 (Nachdruck. ebenda 2000, ISBN 0-8047-1894-6).
* Charles F. Voegelin, Florence M. Voegelin: Classification and Index of the World’s Languages. Elsevier, New York NY u. a. 1977, ISBN 0-444-00155-7.
* Iman Ghosh, Ranked: The 100 Most Spoken Languages Around the World, Visual Capitalist, 15 Februarie 2020
Eksterne skakels

*
Taalwetenskappe

Taalwetenskap, taalkunde of linguistiek is die wetenskaplike studie van die natuurlike tale. Wanneer geen studie van 'n enkele taal gemaak word nie, maar die verskynsel (natuurlike) taal in die algemeen bestudeer word, praat mens van algemene of universele taalwetenskap.

Na gelang van die invalshoek van die navorser en uiteindelik die onderdeel van die linguistiek, word linguistiek wel tot verskillende takke van die wetenskap gereken, soos kognitiewe wetenskappe, sielkunde, en antropologie.
Taaluitinge

Taaluitinge is vir die taalkunde in die eerste plek gesproke uitinge, opgebou uit klanke, morfeme, woorde, sinne en tekste of diskoerse. Die klanke word bestudeer deur die fonetiek en die fonologie, die opbou van woorde deur die morfologie, en die groepering van woorde in sinne deur die sintaksis. Die betekenis van taaluitinge word bestudeer deur die semantiek, wat die spreker met die taaluitinge probeer te bewerkstellig, die doel wat hiermee nagestreef word, word bestudeer deur die pragmatiek.
Vakgebiede

Taalkundige dissiplines is onder andere:
*Algemene taalkunde:
**Pragmatiek (taalkunde), die studie van taalgebruik
**Semantiek, die betekenis van woorde, sinne en tekste
**Tekslinguistiek
**Fonetiek, algemene klankleer (artikulatories, akoesties, perseptief asook linguisties)
*Strukturele taalkunde (veral Grammatika):
**Semiotiek, tekenreëls van 'n taal
**Sintaksis, sinsbou
**Morfologie, studie van woordvorme
**Fonologie, die grammatikale uitspraakreëls van 'n taal (nie te verwar met Fonetiek nie)
**Leksikologie, die "woordleer", alles wat met woorde te make het - Leksikografie, die toepassing van leksikologiese reëls van 'n taal, en dus ook die spelling
**Fraseologie, die sinsleer van 'n taal
**Stilistiek, alhoewel geen egte onderdeel van die Strukturele Taalkunde nie, wel 'n onderwerp van die grammatika
*Interdissiplinêre taalkunde (ook wel antropologiese of fenomenologiese taalkunde genoem):
**Sosiolinguistiek
**Psigolinguistiek, met inbegrip van taalontwikkeling
**Neurolinguistiek, die verband tussen taal en harsings
**Etnolinguistiek
*Toegepaste Linguistiek:
**Taaldidaktiek
**Logopedie
**Afasiologie en Disleksie
*Sistematiese taalkunde:
**Hierdie bestudeer die natuurlike tale op taalstrukturele metode
Sien ook

*Biblioteek
*Etimologie
*Dialektologie
*Gekonstrueerde tale
*Geolektologie
*Taalgeskiedenis
*Geskiedenis van die taalwetenskap
*Historiese taalkunde
*Liggaamstaal
*Literatuur
*Matematiese taalkunde
*Onomastiek of Naamkunde
*Rekenaarlinguistiek
*Rekenaartaalkunde
*Semantiek
*Taal
*Taalfamilies
*Vergelykende taalkunde
*Vertaalwetenskap
*Tale van die wêreld
Eksterne skakels

*Forum oor linguistiek
*Webtuiste oor linguistiek


*
Kategorie:Wetenskap
Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit

Tshwane is vanaf 5 Desember 2000 'n metropolitaanse gebied in Gautengprovinsie, Suid-Afrika, wat die stad Pretoria insluit.

Dit bestaan uit 13 voormalige stads- en dorpsrade, en word bestuur deur 'n besturendeburgemeesterstelsel. Die munisipale gebied beslaan 6 298 km2, en het 'n bevolking van nagenoeg 2,364 miljoen mense.

Die naam is afkomstig van die oorspronklike naam wat deur die eerste Ngunisprekende nedersetters (wat later as die Ndebele bekend was) aan die rivier gegee is wat deur die area vloei. Hulle het dit vernoem na een van hulle stamhoofde, Tshwane, vanaf die Ndebelewoord vir "klein aap".

Die naam Tshwane word soms ook gebruik as 'n alternatiewe naam vir die stad Pretoria self, hoewel Pretoria nie hernoem is nie.
Areas

Tshwane bestaan uit die volgende areas:

* Ga-Rankuwa (Gestig in 1961 na geforseerde verskuiwings binne die area. Dit is vernoem na een van die Bakgatla hoofmanne, Rankuwa Boikhutso.)
* Centurion (voorheen Verwoerdburg), insluitend Laudium en Olievenhoutbosch.
* Temba (Gestig in 1940 na gedwonge verskuiwings.)
* Mabopane (Gestig in 1969.)
* Winterveld
* Die gebied van die Noordelike Pretoria Metropolitaanse Substruktuur. Hierdie gebied sluit die nywerheidsgebied bekend as Rosslyn in, Akasia, sowel as die township Soshanguve, wat gestig is om nie-Tswana-sprekende mense te huisves ná Bophuthatswana 'n onafhanklike tuisland geword het. (Soshanguve is 'n nuutskepping wat die township se uiteenlopende karakter weerspieël: Sotho, Shangaan, Nguni (Swazi, Zulu, Xhosa) en Venda.)
* Pretoria
* Pienaarsrivier (Hierdie is die kleinste van Tshwane se voormalige rade.)
* Krokodilrivier (Hierdie gebied strek van Rosslyn/Ga-Rankuwa in die noorde tot by Lanseria in die suide, en van die westelike kant van Pretoria na die Hartbeespoortdam.)
* Die gebied was voorheen bekend as die Greater Pretoria Metropolitan Council. Hierdie raad was een van die vier plaaslike owerhede in Gauteng, en het bestaan uit drie plaaslike rade: die Stadsraad van Pretoria, die Raad van Centurion en die Noordelike Pretoria Metropolitaanse Substruktuur.
* Cullinan en Rayton
* Wallmannsthal
* Hammanskraal
Setels
Verwysings
Eksterne skakel

* Amptelike Tshwane Webwerf


Kategorie:Gauteng
Venda (taal)

: Hierdie artikel handel oor die Vendataal. Vir die etniese groep van Suid-Afrika, sien Vendas.


duimnael|links|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Vendataliges in 2011:

duimnael|links|Geografiese verspreiding van Venda in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:


Die taal Venda (TshiVenḓa in Venda) is een van die elf amptelike landstale van Suid-Afrika. Dit word deur sowat 1,3 miljoen as moedertaal gepraat (2011-sensus), hoofsaaklik Vendas. Venda word ook deur ongeveer 84 000 in Zimbabwe gepraat, waar dit 'n amptelike taal is. Dit vorm deel van die Bantoetaalfamilie.

Dialekte sluit Phani en Tavha-tsindi in.
Woorde

Algemene woorde en frases:
Sien ook

* Tale in Suid-Afrika
* Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke
* Venda Wikipedia
Verwysings
Eksterne skakels en bronne

* Ethnologue inskrywing oor Venda
Taalhulpmiddels

* Vry en gratis Venda speltoetser vir OpenOffice, Mozilla Firefox en Mozilla Thunderbird
* Venda sleutelbord
Sagteware in Venda

* Mozilla Firefox - webblaaier
* Mozilla Thunderbird - e-posprogram
* OpenOffice.org - kantoorsuite
* Translate.org.za - 'n Projek om vrye en oopbronsagteware in Venda en ander Suid-Afrikaanse tale te vertaal
* Pootle - aanlyn vertaling van Venda oopbronsagteware


Kategorie:Bantoetale
Kategorie:Tale van Suid-Afrika
Kategorie:Tale van Zimbabwe
Uitvoerende kunste

Die uitvoerende kunste is vorms van kuns waarin die klem gelê word op die uitvoering van sekere liggaamlike en vokale handelinge deur een of meer kunstenaars.

*Drama
**Mimiek
**Toneelspel
**Rolprent
*Sang
**Opera
**Operette
**Musiekblyspel
*Dans
**Ballet
**Moderne dans
Bibliografie

* Die Uitvoerende Kunste in die vier provinsies. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns en Kultuur. Jaargang 13, nr. 4, Junie 1964
Upington

Upington is 'n belangrike dorp geleë op die oewer van die Oranjerivier in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.
duimnael|links|Nelson Mandela-rylaan in Upington se sentrale sakekern (2016).
Geskiedenis

Upington is in 1871 as 'n klein sendingstasie deur eerwaarde Christiaan Schröder gestig. Hy het die sendingstasie "Olijvenhoutsdrift" genoem. In 1896 is dit herdoop tot Upington ter ere van sir Thomas Upington, die eerste minister van die Kaapkolonie. Die dorp het munisipale status in 1898 verkry.
Upington vandag

Vandag is Upington 'n groot dorp met 'n geskatte 101 504 inwoners in 2008, die naasgrootste nedersetting in die Noord-Kaap. Dit dien as 'n vername administratiewe sentrum van die provinsie Noord-Kaap. Upington lê in die Kalahariwoestyn, maar danksy die water van die Oranjerivier is dit 'n belangrike landbousentrum vir druiwe, koring en groente. Daarnaas is dit 'n gewilde toeristebestemming in die noordweste van Suid-Afrika.
Infrastruktuur

Die Upington-lughawe (voorheen bekend as die Pierre van Ryneveld-lughawe) is by die dorp. Die N10 en N14 nasionale paaie kruis in Upington. Die spoorverbinding tussen Suid-Afrika en Namibië loop ook deur die dorp.
Klimaat

Upington kry gewoonlik 94 mm reënval per jaar met die meeste neerslae in die herfs. As 'n reël val geen reën in Junie nie en 29 mm in Maart. Die gemiddelde middagtemperatuur is 19,8 °C in Junie en 33 °C in Januarie, gewoonlik die warmste maand van die jaar. Die koudste maand is Julie, wanneer die kwik snags tot gemiddeld 2,8 °C daal. Vroeg in Januarie 2016 is 45 °C op Upington gemeet, die hoogste temperatuur sedert 1959.
Fotogalery


Lêer:Augrabies Falls.jpg|Die Augrabieswaterval naby Upington.
Lêer:upingtonrunw.jpg|Lughawe se aanloopbaan van 4900 m.
Lêer:golfcourseupt.jpg|Upington se gholfbaan.
Lêer:Upingtonriver.jpg|Uitsig vanaf "Die Eiland"-vakansieoord.

Sien ook

* Gereformeerde kerk Upington
* Lutherse kerk Upington
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Kameelstandbeeld
* Donkiestandbeeld
Bronnelys

* Die Gemsbok van 1965-08-20
* World Gazetteer
*
Eksterne skakels

* Upington se webwerf
* //Khara Hais webwerf
* Brand verwoes NG kerksaal op Upington


Kategorie:Nedersettings in die Noord-Kaap
Uitkomsgebaseerde onderwys

Uitkomsgebaseerde onderwys (UGO) is 'n opvoedkundige filosofie wat sê dat onderwys gerig behoort te wees om sekere spesifieke uitkomste tot gevolg te hê — spesifiek, dat dit studente 'n spesifieke minimumvlak van kennis en vaardighede gee. Verder moet kurrikula en metodes ontwerp word om hierdie uitkoms te produseer, of om studente sulke kennis en vaardighede te gee. Daarom moedig UGO opvoeders aan om opvoedkundige programme te beoordeel volgens hulle uitkomste.


Kategorie:Onderwys