JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ग्यासरब्रम द्वित्तीय

ग्यासरब्रम २ ( के४को नामले पनि चिनिने) चिनियाँ सिमा नजिक पाकिस्तानको गिल्गिट बाल्टिस्तानमा अवस्थित विश्वको तेह्रौँ अग्लो हिमाल हो ।
प्रथम आरोहण

सन् १९५६मा अस्ट्रियाली हिमालयन सोसाईटीले मोराभेक (Fritz Moravec) को नेतृत्वमा काराकोरम समूहको ग्याशरब्रम IIको जानकारी लिन र सम्भव भएमा आरोहण गर्नको लागि एक दल पठाएको थियो । उक्त दलमा डा. एरिक गटिङ्गगर -भूगर्भवेत्ता), सेप लार्च , हन्स राटे , रिचार्ड रेङ्गल , हेन्रिच रोइस , डा. जर्ज वईलर र हन्स विलेन्पार्ट समेतका सदस्यहरू थिए । क्याप्टेन क्वासीम अली शाह , स्यात अली शाह र केही भरियाहरूको सहयोग प्राप्त भएको थियो ।

आरोहण दलले एव्रुजी र दक्षिणी ग्याशरब्रुम हिमनदीको बीचमा एक आधार शिविर स्थापना गर्‍यो, अर्को शिविर I चुचुराको दक्षिण-पश्चिमी ढिस्कोमा राख्यो । रेटे र रोसिसले हिउाको धार चढेर ढिस्कोमा पुगी ६,७०० मिटरमा दोस्रो शिविर स्थापना गरे । लार्च र रेङ्गलले ढिस्कोभन्दा माथि ७,१५० मिटरमा तेस्रो शिविर खडा गरे । जुलाई ६मा मोराभेक, लार्च र विलन्पार्ट तेस्रो शिविरबाट गह्रुङ्गो भारीसहित बोत्तल अक्सिजन बिना चढ्दै गए । अनवरत रूपमा हिउा परिरहेको भए पनि डोरी प्रयोग नगरिकन साझमा सानो समतल ठाउामा पुगे । दक्षिण-पूर्वी मोहडाको एउटा ढिस्को मुनि अस्थायी शिविरको लागि ठाउा भेट्टाए । उक्त ठाउा करिब ७,५०० मिटरको उाचाइमा थियो । भोलिपल्ट बिहान तीनैजना आरोहीहरू दक्षिण-पूर्वी मोहडाको फेदीमा पुगे । बिहान ९ बजेसम्ममा तिनीहरू पूर्वी धारमा पुगिसकेका थिए । बाक्लो हिउा र
स-साना चट्टानका ढिस्का भएको पर्वतीय धार हुादै गएपछि तिनीहरू जुलाई ७मा बिहान ११.३० बजे चट्टानयुक्त गुम्बज आकारको वास्तविक शिखरमा पुगे ।

सन् १९०९ -इटाली) : अव्रुजीका शासक ड्यूक ९म्गपभ या तजभ को नेतृत्वमा इटालीका फोटोग्राफर एस्. सेला समेतले ग्याशरब्रम समूहको उत्तरतिर रहेको चोगोलिसा ९ऋजयनयष्किब०बाट अन्वेषण गरे ।

सन् १९३४ -अन्तर्राष्ट्रिय दल) : स्वीस पर्वतारोही जी.ओ. दाइरनफुर्थ को नेतृत्वको आरोहण दलले ग्याशरब्रुम IIको दक्षिणी भागबाट आरोहण गर्ने सम्भाव्यता अध्ययन गरी ६,२५० मिटर आरोहण गर्‍यो । दलको अर्को अनुसन्धानले भावी विकासको आधार निर्माण गर्‍यो ।
सन् १९५६ -अस्ट्रिया) पि|mज मोरावेक को नेतृत्व दलका पि|mज मोराभेक , सेप लार्च र हन्स विलन्पार्टले जुन ७मा शिखर आरोहण गरे ।
यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:हिमालहरू
लाल बहादुर खाती

लाल बहादुर खाती नेपाली लोकगीतको क्षेत्रमा सुपरिचित नाम हो। उनले ढुंगे बगर, च्यानाकुटी च्यानाकुटी झ्याइँ गर्ने बाजा, कालोकालो रेलको धुवाँले जस्ता लोकप्रिय गीतहरू गाएका छन् ।

यिनले तारा थापा, तीर्थ कुमारी जस्ता गायिकाहरूसँग युगल गीतहरू पनि गाएका छन्। बारीको डीलमा ओखर बोट, आदि उनका चर्चित युगल गीत हुन्।

लालबहादुरको फेसबुकमा उनका एक प्रशंसकले राखेको जानकारी

काठमाडौंमा भर्खरै FM stationहरू खुलेको बेला, कुनै stationले लालबहादुरअकोअन्तर्वाता प्रसारण गरेको थियो। उनी कहाँ जन्मे त याद छैन तर भारतको धेरै ठाउँमा सानोतिनो काम गर्न उनले बैँसमै गाउँ छोडे।

स्वरका धनी लालबहादुर सारीरिक रूपमा पनि निकै बलवान थिए। दिल्लिमा काम गर्दा उनी सारीरिक सुगठनमा आकर्शित भए र दुई पटक Mr. Delhi भएको कुरो उनले त्यो अन्तरबार्तामा भनेका थिए।

हुन त उनले धेरै गीत गाए तर अनुहार नै चिनिने बनाउन टेलिभिजनले धेरै सहयोग गरेको हुनुपर्छ। नेपाल टेलिभिजनमा उनको एउटा गीत छायायङ्कन भएको थियो, "कहाँबाट आयोउ खोला, कहाँ जान लाग्योउ होला... जिन्दगीमा तिमीलाई खोला कती दु:ख होला..." शायद त्यसले धेरै मान्छेमाझ उनी चिनिए।

तर उनको जीवन त्यति सहज भएजस्तो देखिन्न। सुने अनुसार उनी काठमाडौंका बाटोघाटोमा अली कमसल पोशाकमा नै देखिन्थे रे।

एक पटक त्रिपुरेश्वर आँखा अस्पातलमा एउटी महिलाले आफ्नै साथीसँग भन्दैथीइन कि लालबहादुर भर्खरै त्यहाँ आए र अस्पातल कर्मचारीलाई आफुसँग उपचार खर्च नभएको र उपचार जसरी भए पनि गरिदिन यचना गरिरहेका थिए रे। लाल बहादुर खाती बितेको शायद १०-१२ वर्ष जती भयो होला।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:गायक
श्रेणी:सङ्गीत
सेती नदी

सेती नदी कर्णाली नदीको सहायक नदी हो। यो नदी सैपाल हिमालबाट उत्पत्ति भएको छ। जुन बझाङ जिल्लामा पर्दछ।
सेती नदीलाई सिता नदिको नामले चिनिन्छ । तपोभुमिबाट उत्पति भइ बग्ने भारतको गंगा नदी भन्दा पबित्र भएको हुदा सम्पर्ण धार्मिक कार्य गर्दा मनोकामना पुरा हुने कुरा पुराणका उल्लेख गरेको पाइन्छ ।
जलविद्युत आयोजना

राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको पश्चिम सेती जलविद्युत आयोजना सेती नदीमा निर्माण हुदैछ। जसको क्षमता ७५० मेगावाट रहनेछ। जुन डोटी जिल्लामा सञ्चालन हुदैछ।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपालका नदीहरू
श्रेणी:नेपालको जलस्रोत
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका नदीहरू
श्रेणी:सुदूरपश्चिम प्रदेशका नदीहरू
En:Seti River
विस्तृत शान्ति सम्झौता

नेपाल सरकार र नेकपा माओवादीले वि.सं. २०६३ मंसिर ५ गते , दश वर्षभन्दा लामो नेपाली गृहयुद्लाई अन्त्य गरेको घोषणा गर्दै हस्ताक्षर गरेको सम्झौता पत्र हो "बिस्तृत शान्ति सम्झौता "। उक्त सम्झौतामा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोइराला र माओवादी अध्यक्ष पुष्प कमल दाहाल (प्रचण्ड)ले पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए। यस सम्झौताले ने.क.पा. (माओवादी) लाई शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आउन र सरकारमा सहभागि हुन बाटो खुलेको थियो ।
महत्त्वपूर्ण बुँदाहरू

* शशस्त्र लडाईँको औपचारिक अन्त्यको घोषणा
* माओवादी सेना र हतियारको र त्यसैगरी नेपाली सेनाको हतीयारको संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा प्रमाणीकरण र अनुगमन
* माओवादीद्वारा कब्जा गरीएका सम्पूर्ण सम्पति फिर्ता
* मानव अधिकर र अन्तराष्ट्रिय मानबधिकर सम्बन्धी कानुनहरूको पूर्ण पालना
* राजाको सम्पूर्ण राजनीतिक अधिकारको अन्त्य
* उच्चस्तरीय सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप आयोगको गठन
* माओवादी सेनाका लडाकुहरूको रेखदेख समायोजन र पुनस्र्थापना
* युद्धबाट पीडित र विस्थापित व्यक्तिहरूको ससम्मान पुनस्र्थापना
* हातहतियार, गोलीगठ्ठा र विस्फोटक पदार्थ साथमा लिई आवतजावत गर्नु गैरकानुनी
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालको राजनीति
श्रेणी:शान्ति सम्झौताहरू
श्रेणी:दस्तावेज
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
गान्तोक

गान्तोक एउटा सहर, नगरपालिका, राजधानी र भारतीय राज्य सिक्किमको सबैभन्दा ठुलो जनसङ्ख्या भएको ठाउँ हो। यो गान्तोक जिल्लाको सदरमुकाम पनि हो। सहरको कुल १००,००० जनसङ्ख्या सिक्किमका विभिन्न जातजातिहरू जस्तै भारतीय गोर्खा, भुटिया र लेप्चाहरू हुन्। हिमालयको उच्च चुचुराहरू भित्र र वर्षभरि हल्का समशीतोष्ण हावापानी भएको, गान्तोक सिक्किमको पर्यटन उद्योगको केन्द्रमा छ। तिब्बतको ल्हासा र ब्रिटिस भारतको कोलकाता जस्ता सहरहरू बीचको व्यापार मार्गमा गान्तोक एउटा प्रमुख बिसौनी बन्यो।
इतिहास

सिक्किमको बाँकी भागहरू जस्तै, गान्तोकको प्रारम्भिक इतिहासको बारेमा धेरै थाहा छैन। यो बन्धक सङ्कटको प्रतिक्रियामा १९औँ शताब्दीको मध्यमा बेलायती विजय पछि सिक्किमको बाँकी रहेको राजधानी बन्यो। अङ्ग्रेजहरूद्वारा तिब्बतीहरूको पराजय पछि, गान्तोक १९औँ शताब्दीको अन्त्यमा तिब्बत र ब्रिटिस भारत बीचको व्यापारमा प्रमुख बन्दोबस्त भयो। सन् १९५९ मा तिब्बतमा चिनियाँ क्र्याकडाउनका कारण व्यापारमा गिरावट आयो र सन् १९६२ मा चीन–भारत युद्धपछि पासहरू बन्द गरिएका थिए।
भूगोल

कञ्चनजङ्घा हिमाल— विश्वको तेस्रो-अग्लो चुचुरो — सहरको पश्चिममा देखिन्छ। ठाडो ढलानको अस्तित्व, पहिरोको जोखिम, ठुलो वन ढाक्ने र अधिकांश क्षेत्रमा अपर्याप्त पहुँच सहरको प्राकृतिक र सन्तुलित विकासमा प्रमुख बाधक बनेको छ। अधिकांश सडकहरू ठाडो छन्, तिनीहरूको छेउमा कम्प्याक्टेड जमिनमा निर्माण गरिएका भवनहरू।
जनसङ्ख्या

भारतको अस्थायी जनसङ्ख्या कुल २०११ को जनगणना अनुसार, गान्तोक नगर निगमको जनसङ्ख्या ९८,६५८ रहेको अनुमान गरिएको छ। गान्तोकको औसत साक्षरता दर ८२.१७% छ, राष्ट्रिय औसत ७४% भन्दा बढी: पुरुष साक्षरता ८५.३३%, र महिला साक्षरता ७८.६८ छ।

बेलायती शासनकालमा यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नेपालीहरू गान्तोकका अधिकांश बासिन्दा हुन्। भूमिमा बसोबास गर्ने लेप्चा र भुटियाहरू पनि जनसङ्ख्याको ठुलो हिस्सा हुन्। थप रूपमा, ठुलो सङ्ख्यामा तिब्बतीहरू शहरमा बसाइँ सरेका छन्। यस क्षेत्रका मूल निवासी नभएका आप्रवासी बासिन्दा समुदायहरूमा मारवाडी, बिहारी र बङ्गालीहरू पर्छन्।

हिन्दु र बौद्ध धर्म गान्तोकमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण धर्महरू हुन्। सिक्किम र गान्तोकमा नेपाली भाषा सबैभन्दा बढी बोलिने भाषा हो। अङ्ग्रेजी र हिन्दी क्रमशः सिक्किम र भारतको आधिकारिक भाषा भएकाले सिक्किमका धेरैजसो क्षेत्रमा, विशेष गरी गान्तोकमा व्यापक रूपमा बोलिने र बुझिन्छ। गान्तोकमा बोलिने अन्य भाषाहरूमा भुटिया (सिक्किमी), तिब्बती र लेप्चा समावेश छन्।
सञ्चार माध्यम

सिक्किममा ५० भन्दा बढी अखबार प्रकाशित छन्। धेरै स्थानीय नेपाली र अङ्ग्रेजी पत्रपत्रिकाहरू प्रकाशित छन्, जबकि क्षेत्रीय र राष्ट्रिय हिन्दी र अङ्ग्रेजी पत्रपत्रिकाहरू, भारतमा अन्यत्र छापिएका छन्, पनि प्रसारित छन्। गान्तोकमा नेपाली, हिन्दी र अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रहरू रहेका दुईवटा सिनेमाघर छन्। सहरमा सार्वजनिक पुस्तकालय पनि छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका सहर र नगरहरू
श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशका राजधानीहरू
श्रेणी:पर्वतीय पर्यटन स्थल
श्रेणी:भारतका पूर्व राजधानी सहरहरू
श्रेणी:उत्तरपूर्वी भारतमा पर्यटन
श्रेणी:सिक्किमका सहर र नगरहरू
भ्याटिकन सिटी

भ्याटिकन सिटी (), (:en:Vatican City, इटालीयन Stato della Città del Vaticanoल्याटिन : Status Civitatis Vaticanae), वा भ्याटिकन सिटी राज्य, (), यूरोप महादेश अस्थित एक देश हो। यो संसारको सबैभन्दा सानो देश हो । यसको क्षेत्रफल ४४ हेक्टर र जनशंख्या ८४२ रहेको छ । ईटालीको सहर रोम भित्र रहेको छ । यसको राष्ट्रिय भाषा ल्याटिन हो । ईसाई धर्मको प्रमुख साम्प्रदाय रोमन कैथोलोक चर्चको यही केन्द्र हो, र यस साम्प्रदायको सर्वोच्च धर्मगुरू पोपको निवास यही छ ।
नाम

नाम पहिलो पटक लेटरन सन्धि मा प्रयोग गरिएको थियो, 11 फेब्रुअरी 1929 मा हस्ताक्षर गरिएको थियो, जसले रोम शहर भित्र राज्यको भौगोलिक स्थान भ्याटिकन हिल को नाममा आधुनिक सहर-राज्य स्थापना गर्‍यो। "भ्याटिकन" आफैं एउटा एट्रस्कन बस्ती, वा को नामबाट व्युत्पन्न भएको हो, जुन रोमीहरूले एजर भ्याटिकनस, "भ्याटिकन क्षेत्र" भनिने सामान्य क्षेत्रमा अवस्थित छ।
प्रारम्भिक इतिहास

in St. Peter's Square was brought to Rome from Egypt by Caligula.]]
"भ्याटिकन" नाम रोमन गणतन्त्र को समयमा पहिले नै प्रयोगमा थियो, Tiber को पश्चिमी किनारमा रहेको Janiculum, भ्याटिकन हिल र Monte Mario to the Hill, [[Monte Mario to the Hill], Monte Mario]] को बीचमा अवस्थित, Tiber को पश्चिमी किनारमा रहेको दलदली क्षेत्र Ager Vaticanus को लागि। Cremera क्रीक। 'एजर भ्याटिकनस' को टोपोनाम ईस्वी 1st शताब्दी सम्म प्रमाणित गरिएको छ: त्यसपछि, अर्को टोपोनाम देखा पर्‍यो, भ्याटिकनस अधिक डेस्ट्रिक्ट क्षेत्र: आज भ्याटिकनस धेरै सेन्ट। पिटर स्क्वायर, र सम्भवतः आजको Via della Conciliazione। रोमको पुरातन शत्रुको नजिक भएको कारण, Etruscan सहर Veii] (अर्को भेइआन """" भेइआन "अस्य भेइआन" थियो। वा रिपा एट्रुस्का), र टाइबर को बाढीको अधीनमा भएको कारण, रोमीहरूले रोमको यो मूल रूपमा बसोबास नभएको भागलाई निराशाजनक र अशुभ ठाने।
भ्याटिकन वाइनको विशेष गरी कम गुणस्तर, क्षेत्रको पुन: प्राप्ति पछि पनि, कवि मार्शल (AD 40 – AD 102) द्वारा टिप्पणी गरिएको थियो।, जब Vitellius लाई सत्तामा ल्याउने उत्तरी सेना रोममा आइपुग्यो, "एक ठूलो हिस्सा भ्याटिकनको अस्वस्थ जिल्लाहरूमा क्याम्प राख्यो, जसको परिणामस्वरूप सामान्य सिपाहीहरू बीच धेरै मृत्यु भयो; र टाइबर नजिकै भएको कारण, [[जर्मन] को असक्षमता र अयोग्यता]। तिनीहरूले खोलाबाट पिउने लोभले तिनीहरूको शरीरलाई कमजोर बनायो, जुन पहिले नै रोगको सजिलो शिकार थियो।"
नोट

:१. पर्यटक वा अवलोकनकर्तालाई भ्याटिकन सिटी भित्र बिना कुनै विशेष अनुमति, गाडी चलाउन रोक छ ।
सन्दर्भ सूची

श्रेणी:युरोप
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:देशहरू
तोङवा

तोङ्बा - ཏོང་བ- छ्याङ् तङ्बा - ཆྭང་ཏོང་བअथवा तुङ्वा - काठको भाँडोमा हालेर तातो पानी थप्दै बाँसको नलीले पिउँदै गरिने एक किसिमको कोदोको जाँड अर्थात शेर्पा/भोटे भाषामा छ्याङ् ཆྭང भनिने उच्च हिमाली पुर्बी भेकमा तोङ्वा ཏོང་བ असाध्यै लोकप्रिय मानिन्छ। नेपालका शेर्पा र लिम्बू समुदायमा ताेङबा माैलिक र धार्मिक कारणले निकै महत्त्व मानिन्छ र अन्य जनजातिमा पनि तोङ्वाको सा‌स्कृतिक महत्त्व रहेको छ। तोङ्बा लामो समय सम्म गाउँ वस्तीका हरेक शेर्पा र लिम्बु समुदायले पाहुनालाई आधार समान गर्दा होस या अन्य परम्परागत बिहे भोज बतेर गर्दा पेय पधार्थको रुपमा प्रयोग गरिन्छ पेयशाला मा बढी प्रचलीत भएतापिन हिजो आज शहरमा समेत परम्परागत नेपाली खाना पस्कीने भोजनलाय का पेयशाला मा पाउँन थालिएकोछ।

thumb|शेर्पा जाति|शेर्पा र लिम्बु महिला तोङ्बा को साथ
चित्र दिर्घा

सन्दर्भ सामग्री
बाह्य सूत्र

श्रेणी:नेपाली पेय
श्रेणी:नशालु पदार्थ
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७

२०४६ सालको जनआन्दोलन पश्चात् पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भयो। त्यसपछि गठीत संविधान सुधार सुझाव आयोगले करिव ८ महिना लगाएर यो संविधानको निर्माण गरेको थियो। तत्कालिन राजा बीरेन्द्रबाट यसको घोषणा २०४७ कार्तिक २३ गते भएको थियो। नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ लागू भएपछि यो संविधान खारेज भएको हो।

नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७ राजाले जारी गरेका थिए।२०४६ चैत्र २६ मा बहुदलिय प्रजातन्त्रको स्थापना भएपछि तत्कालीन राजा बीरेन्द्रबाट २०४७ बैशाख ८ गते “संविधान सुधार सुझाव आयोग” श्री विश्वनाथ उपाध्यायको अध्यक्षतामा गठन भएकोमा निजले कार्य गर्न अस्वीकार गरेका थिए । २०४७ जेठ १६ मा तत्कालिन सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीस विश्वनाथ उपाध्याय अध्यक्ष तथा सुर्यनाथ उपाध्याय सचिव रहेको ९ सदस्यीय “संविधान सुझाव आयोग” गठन भएको थियो । उक्त आयोगले संविधान मस्यौदा तत्कालीन प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईको समुपस्थितिमा २०४७ भदौ २५ मा राजा समक्ष पेश गरेको थियो । संविधान मस्यौदा ग्रहण गरे लगत्तै सोही दिन उक्त मस्यौदा राजाबाट प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराई लाई हस्तान्तरण भएको थियो । २०४७ कार्तिक २३ गते राजा बीरेन्द्रबाट उक्त संविधान घोषणा भई जारी भएको थियो ।
विशेषता

* २३ भाग १३३ धारा र ३ अनुसुची रहेको उक्त संविधानमा १३ वटा मौलिक हकहरू तथा १६ वटा राज्यका नितिहरू थियो ।

* कार्यकारीणी अधिकार राजामा थियो ।
* दुई सदनात्मक ब्यबस्था थियो । तल्लो सदन प्रतिनिधी सभामा २०५ क्षेत्रबाट निर्वाचित २०५ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो । राष्ट्रिय सभामा ६० जना सदस्यहरू हुन्थे जसमा कानुनमा ब्यबस्था भए बमोजिम एकल संक्रमणिय मतको आधारमा ३५ सदस्यहरू निर्वाचित हुने ब्यबस्था थियो जसका कम्तीमा ३ महिला साथै १० जना राजाबाट मनोनित सदस्य हुन्थे ।
* अर्थ, सशस्त्र प्रहरी तथा नेपाली सेनासम्बन्धी बिधेयक राजाको पुर्वस्वीकृति लिएर मात्र संसोधन हुन्थ्यो ।
* मन्त्रीले राजासमक्ष तथा राज्यमन्त्रीले राजासमक्ष पद तथा गोपनियताको सपथ ग्रहण गर्नु पर्थ्यो ।
* भाग १४ को धारा १०१मा लोक सेवा आयोगको ब्यबस्था थियो भने धारा १०२ मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो ।
* भाग १२ को धारा ९७ मा अख्तियार दुरूपयोग अनुसन्धान आयोगको ब्यबस्था थियो भने धारा ९८ मा काम, कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो ।
* भाग १५ को धारा १०३ मा निर्वाचन आयोग सम्बन्धी ब्यबस्था थियो भने धारा १०४ मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो ।
* संबैधानिक परिषदको सिफारिसमा राजाबाट निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोग गठन गर्ने ब्यबस्था धारा १०५ मा थियो ।
* धारा १०६ मा निर्वाचन अदालतको ब्यबस्था गरिएको थियो ।
* भाग १३ को धारा ९९ मा महालेखा परिक्षकको ब्यबस्था गरिएको थियो भने धारा १०० मा काम,कर्तब्य र अधिकारको ब्यबस्था थियो ।
* भाग १६ को धारा १०९ मा महान्याधीबक्ता नियुक्ति तथा भाग ११० मा काम कर्तब्य र अधिकार तोकिएको थियो ।
* प्रत्येक सदनको कम्तीमा दुई तिहाई सदस्य उपस्थित भई उपस्थित सदस्यको दुई तिहाई सदस्यको बहुमतले संविधान संसोधन हुन सक्ने प्राबधान थियो ।
* प्रत्येक राजनितिक दलबाट जम्मा उम्मेदवारको कम्तीमा ५ प्रतिशत महिला सदस्य हुनुपथ्र्यो ।
* प्रतिनिधि सभाको बैठकमा उपस्थित दुई तिहाई भन्दा बढी सदस्यको बहुमतले ६ महिनासम्म संकटकालीन ब्यबस्था लागु गर्न सक्थ्यो ।
घोषणा

main|संविधान घोषणा २०४७}}
यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान

Aarav ko gand
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:संविधान
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र), सङ्क्षिप्त नेकपा (माओवादी केन्द्र) वा नेकपा (माके) नेपालको तेस्रो ठूलो राजनीतिक दल र समाजवादी मोर्चाको सदस्य पार्टी हो। वि.सं २०५० मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) बाट अलग्गिएर यसको स्थापना भएको थियो। पार्टीले वि.सं २०५२ मा नेपाल सरकारविरुद्ध सशस्त्र सङ्घर्ष सुरु गरेको थियो। नेपालको जनआन्दोलन २०६३ पछि विस्तृत शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर गरी वि.सं २०६२ मा पार्टी औपचारिक रूपमा मूलधारको राजनीतिमा प्रवेश गरेको थियो।

पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड'ले स्थापनाकालदेखि नै पार्टीको नेतृत्व सम्हाल्दै आएका छन्। प्रतिनिधि सभामा यो पार्टीको हाल ३२ सिट छ, जसले गर्दा यो तेस्रो ठूलो संसदीय दल बनेको छ। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ सत्तारुढ गठबन्धनको सदस्यका रुपमा दाहालले करिब डेढ वर्ष र २०८१ असार सम्म प्रधानमन्त्रीका रूपमा काम गरेका थिए। यस पार्टीले यसअघि तीन वटा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो। वि.सं २०६५, २०७३ मा दाहालको नेतृत्वमा र २०६८ मा बाबुराम भट्टराईको नेतृत्वमा सरकारको नेतृत्व गरेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र) को नामबाट वि.सं २०५० मा स्थापना भएको यस पार्टीको नाम वि.सं २०५२ मा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) राखिएको थियो। नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकता केन्द्र–मसाल) र यसको चुनावी मोर्चा, जनमोर्चा नेपाल २०६४ सालमा पार्टीमा विलय भएपछि एकीकृत पार्टीको नाम एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) रहन गएको थियो। वि.सं २०७३ मा विभिन्न समूहबीच पार्टी एकता भएपछि पार्टी अहिलेकै अवस्थामा पुगेको थियो।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी–लेनिनवादी)सँग एकीकरण भई नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) गठन भएपछि २०७५ जेठ ३ मा पार्टी विघटन भएको थियो तर सर्वोच्च अदालतले ऋषि कट्टेलको पक्षमा फैसला गरेपछि २०७७ फागुन २४ मा पुनर्जीवित भएको थियो। पार्टीले २०७८ मङ्सिर सम्ममा ७,५०,००० सदस्यहरू भएको दाबी गरेको थियो जसले उनीहरूलाई सदस्यताको आधारमा नेपालको तेस्रो ठूलो पार्टी बनाएको थियो।
इतिहास
विचारधारा
दलमा महिला सहभागीता
आलोचना
टुक्रिएका समूहहरू
चुनावी प्रदर्शन
नेतृत्व
भातृ सङ्गठहरू
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
*नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)को इतिहास र वक्तव्य
*प्रचण्डसँग एस्प्रेसोको अन्तर्वार्ता: हाम्रो क्रान्तिले जित्यो नोभेम्बर २००६
*बीबीसीको प्रचण्डसँगको अन्तर्वार्ता
*बाबुराम भट्टराईसँगको अन्तर्वार्ता वासिङ्टन टाइम्स, २०५९ मङ्सिर २८


नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी
श्रेणी:नेपालका राजनीतिक दलहरू
श्रेणी:नेपालका साम्यवादी दलहरू
जन गण मन

जन गण मन, भारतको राष्ट्रगान हो जुन मूलतः बङ्गालीमा गुरुदेव रवीन्द्रनाथ ठाकुरद्वारा लेखिएको थियो। भारतको राष्ट्रिय गीत वन्दे मातरम्‌ हो।

राष्ट्रगानको गायन अवधि लगभग ५२ सेकेन्ड रहेको छ। केही अवसरहरूमा राष्ट्रगान सङ्क्षिप्त रूपमा पनि गाइने गरेको छ, यसमा प्रथम तथा अन्तिम पंक्तिहरू नै गाइने गरिन्छ जसको अविधि २० सेकेन्डको हुन्छ। भारतको संविधान सभाले जन-गण-मन लाई भारतको राष्ट्रगानको रूपमा २४ जनवरी १९५० मा अपनाइएको थियो। यसलाई सर्वप्रथम २७ डिसेम्बर १९११ मा भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसको कोलकातामा दुवै भाषामा (बङ्गाली र हिन्दी) अधिवेशनमा गाइएको थियो। पुरै गीतमा ५ पद रहेका छन्।
राष्ट्रिय गान
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:राष्ट्रिय गानहरू
नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७

नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७ राणा शासनको अन्त्यपछि संविधान जारी गरिएको नेपालको संविधान हो।

पब्लिक सर्भिस कमिशन का का.मु. अध्यक्ष भगवती प्रसाद सिंह अध्यक्ष तथा होरा प्रसाद जोशीको सदस्य सचिवमा भएको मस्यौदा आयोगको प्रतिवेदन २००७ चैत्र १७ गते मन्त्रिमण्डलले पास गरी राजा त्रिभुवन समक्ष बुझाएकोमा २००७ चैत्र २९ गते अन्तरिम शासन बिधान २००७ राजा त्रिभुवनबाट घोषणा भई नेपालमा सर्बप्रथम ब्यबहारिक एवं बैधानिक रूपमा संवैधानिक ब्यबस्थाको सुरुवात भएको हो । ७ भाग ७४ धारा र ४ अनुसुची रहेको उक्त बिधानमा एक सदनात्मक ब्यबस्थापिका सभाको रूपमा सल्लाहकार सभा थियो । लोक सेवा आयोग (नेपाल)लाई पब्लिक सर्भिस कमिशनको रूपमा चिनिन्थ्यो । अबशिष्ट अधिकार, संबिधान संसोधन अधिकार तथा संकटकालिन अधिकार राजामा निहित थियो ।

राज्य नीतिका निर्देशक सिद्धान्तहरू: भाग २

मौलिक हकहरू:धारा १४ देखी धारा २१ सम्म ८ वटा

पब्लिक सर्भिस कमिशन : भाग ५ को धारा ६५

ग्राम पञ्चायत : धारा ६

निर्वाचन आयोग :धारा ६९
यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान
बाह्य सूत्र

* नेपाल अन्तरीम शासन विधान, २००७ नेपाल कानून आयोग
श्रेणी:ऐन कानुन
श्रेणी:संविधान
श्रेणी:सात सालको क्रान्ति
नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५

२००७ सालको क्रान्तिले राणा शासनको अन्त्यपछि संविधान सभाको निर्वाचन गराउने र त्यस संविधान सभाले नयाँ संविधान निर्माण गर्ने गरी अन्तरिम संविधान लागू गरेता पनि देशलाई संसदीय व्यवस्था तर्फ लैजानका लागि राजा महेन्द्रले यो संविधान जारी गरेका हुन्। यो संविधान २०१५ फागुन १ गते घोषणा गरिएको थियो। २०१६ सालको निर्वाचन यसै संविधान अनुसार भएको थियो।

२०१४ माघ १९ को शाही घोषणाको आधारमा २०१४ चैत्र ३ गते गठित संविधान मस्यौदा कमिशनमा पब्लिक सर्भिस कमिशनका का.मु. अध्यक्ष भगवती प्रसाद सिंहको अध्यक्ष्यता तथा होरा प्रसाद जोशी सदस्य सचिव रहेको ५ सदस्य थिए । उक्त संविधान मस्यौदा कमिशनले तयार पारेको मस्यौदाको आधारमा राजा महेन्द्रबाट २०१५ फाल्गुण १ गते नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०१५ घोषणा भएको हो । २०१५ फाल्गुण १ गते धारा ७३ र ७५ लागु भएका थिए भने २०१६ आषाढ ३ गते देखी बाकी धाराहरू लागु भएका थिए । १० भाग ७७ धारा रहेको उक्त बिधानमा अनुसुची थिएन । धारा ७३ मा संक्षिप्त नाम र प्रकाशन थियो भने धारा ७५ मा संविधान लागु गराउने अधिकार थियो । भाग ३ मा रहेको मौलिक हकहरू उक्त विधानमा धारा ३ देखी धारा ९ सम्म ७ वटा मौलिक हकहरूको ब्यबस्था थियो । २ सदनात्मक ब्यबस्था रहेको उक्त बिधानमा तल्लो सदन प्रतिनिधी सभा थियो भने माथिल्लो सदन महासभा थियो । प्रतिनिधी सभामा जम्मा १०९ निर्वाचन क्षेत्रबाट निर्वाचित १०९ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो भने महासभामा १८ निर्वाचित र १८ मनोनित गरी ३६ सदस्य रहने ब्यबस्था थियो । प्रतिनिधी सभाको उम्मेदवार बन्न २५ वर्ष र महासभाको उम्मेदवार बन्न ३० वर्ष उमेर पुगेको हुनुपथ्र्यो । २१ वर्ष उमेर पुगेपछि मतदाता हुन पाइन्थ्यो । एउटा अधिवेषण र अर्को अधिबेषण बिचको अन्तर ६ महिना थियो । बिगत ५ वर्ष यता सरकारी नोकरीमा नरहेको कम्तीमा एक तिहाई सदस्य रहनुपर्ने लोक सेवा आयोग (नेपाल)को ब्यबस्था भाग ७ को धारा ५९ र ६० मा गरिएको थियो । महालेखा परिक्षकको ब्यबस्था भाग ८ को धारा ६१ मा थियो भने निर्वाचन आयोगको ब्यबस्था थिएन ।

२०१७ पौष २२ गते राजनितीक दल र दलगत राजनीतिक उद्धेश्यले प्रेरित भएका सङ्गठनलाई अबैध घोषित गरिएको थियो ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान

श्रेणी:ऐन कानुन
श्रेणी:संविधान
नेपालको संविधान २०१९

निर्दलिय पञ्चायती व्यवस्थाको आधार समेत मानिएको यो संविधान २०१९ मा राजा महेन्द्रले जारी गरेका थिए। पञ्चायतकाल भरि चलेको यो संविधानमा ३ पटक सम्म संशोधनहरू गरिए।
तत्कालिन अर्थ, आर्थिक कार्य बिषेश मन्त्री ऋषिकेश शाह अध्यक्ष तथा कुलशेखर शर्मा सदस्य सचिव तथा एक मात्र महिला सदस्य श्रीमती अंगुरबाबा जोशी रहेको संविधान मस्यौदा आयोगको गठन २०१९/०१/२६ गते भएको हो । उक्त आयोगलाई २०१९/०२/१९ गते सम्म २३ दिनको समयमा संविधान मस्यौदा राजा समक्ष पेश गर्न तोकिएको थियो । पहिलो सक्रिय राजतन्त्रात्मक संविधान २०१९/०९/०१ गते राजा महेन्द्रबाट घोषित भएको हो । २० भाग ९७ धारा र ६ अनुसुची रहेको उक्त बिधानमा १ सदनात्मक ब्यबस्था थियो । उक्त ब्यबस्थापिकाको नाम राष्ट्रिय पञ्चायत थियो । सार्वभौम सत्ता तथा अबशिष्ट अधिकार धारा ९० को आधारमा राजामा थियो । राजाबाट शाही घोषणाद्धारा संविधान संसोधन हुन सक्ने प्राबधान थियो । भाग १३ को धारा ७७ र धारा ७८ मा लोक सेवा आयोग (नेपाल)को ब्यबस्था थियो । भाग १३ को धारा ७५ र ७६ मा महालेखापरीक्षकको ब्यबस्था थियो । भाग १३ (क) को धारा ७८ (क ख ग) मा निर्वाचन आयोगको ब्यबस्था थियो । भाग १० ग –धारा ६७ (ग,घ,ङ) मा अख्तियार दुरूपयोग निवारण आयोगको ब्यबस्था गरिएको थियो । धारा ९ मा नागरिकहरूको मुल कर्तब्यको ब्यबस्था थियो । ६ वटा बर्गीय सङ्गठनको ब्यबस्था भाग १० ग –धारा ६७ (ग,घ,ङ) मा थियो । ३ पटक संसोधन भएको उक्त संविधानको पहिलो संसोधन २०२३ माघ १४ मा भएको थियो । जुन संसोधनद्धारा संविधानमा रहेका विविध अङ्ग्रेजी शब्दहरूलाई नेपालीकरण गरिएको थियो तथा अञ्चलाधीशको ब्यबस्था गरिएको थियो । दोस्रो संसोधन २०३२ मार्ग २६ मा भएको थियो । तेस्रो संसोधन २०३७ पौष १ गते भएको थियो । तेस्रो संसोधन सुझाव मस्यौदा आयोग २०३७ पौष १ मा तत्कालीन का.मु.प्रधान न्यायाधीस श्री बासुदेव शर्मा अध्यक्ष तथा ध्रुववर सिंह थापा सदस्य साथै एकमात्र महिला कमल राणाको सदस्यतामा गठन भएको थियो । उक्त संबिधान अनुसार बालिग मताधिकारको आधारमा नेपालको पहिलो आम निर्वाचन वि.सं. २०३८ मा भएको थियो ।
संशोधन
यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपाल सरकारको बैधानिक कानुन २००४
* नेपालको अन्तरिम शासन विधान २००७
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१५
* नेपालको संविधान २०१९
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०४७
* नेपालको जनआन्दोलन २०६३
* नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३
* नेपालको संविधान
बाह्य कडीहरू

* नेपालको संविधान २०१९
श्रेणी:संविधान
श्रेणी:ऐन कानुन
नेपाल
आमार सोनार बाङ्ला

"आमार सोनार बाङ्ला" (, ) बङ्गलादेशको राष्ट्रिय गान हो। यस ओडलाई सन् १९०५ मा बङ्गाली लेखक रविन्द्रनाथ टेगोरले बङ्गाल आमाको लागि लेखेका थिए। यस गीतको लय बाउन गायक गगन हरकराको गीत "आमि कोथाय पाबो तारे" ()को लयलाई दादरा तालमा तालबद्ध गरी लिइएको हो।
गीतको बोल

:आमार सोनार बाङ्ला
:अमि तोमय भलोबासि।

:चिरोदिन तोमर आकाश,
:चिरोदिन तोमार आकाश
:तोमर वातास, अमर प्राने
:ओ मा आमार प्राने बाजाय बाँसी
:सोनार बाङ्ला आमि तोमाय भालोबासि

:ओ मा,
:फागुने तोर आमेर बोने
:घ्राने पागोल कोरे,
:मोरी हाए, हाए रे,
:ओ मा, फागुने तोर आमेर बोने
:घ्राने पागोल कोरे,
:ओ मा अघ्रने तोर भोरा खेते की देखेछी
:आमि की देखेछी मोधुर हासि,
:सोनार बाङ्ला, आमि तोमाय भालोबासि

:कि शोभा, की छाए गो,
:कि स्नेहो, कि माए गो,
:कि आँचोल बिछाएछो
:बोटेर मूले,
:नोदिर कुले कुले!

:मा, तोर मुखेर बाने
:आमार काने लागे,
:सुधार मतो,
:मोरी हाए, हाए रे,
:मा, तोर मुखेर बाने
:आमार काने लागे,
:सुधार मतो,

:मा, तोर बोदोन खानी मोलिन होले,
:अमी नयोन
:ओ मा आमि नयोन जले भासि
:सोनार बाङ्ला, आमि तोमाय भालोबासि।
नेपाली भावार्थ

:हाम्रो सुनको बङ्गाल म तिमीलाई माया गर्छु।
:सदादिन तिम्रो आकाश, तिम्रो बतास मेरो जीवनको बाँसुरी बजाउँछ।
:यो माया हो कि स्नेह हो जो तिमीले हरेक विरुवाको जरा जरामा,
:हरेक पानीको मूल मूलमा आफ्नो आँचल जसरी बिछ्याएकी छौ।
:हे आमा तिम्रो वाणि मेरो कानमा गुन्जिरहन्छ,
:तिम्रो मुहार मलिन भयो भने मेरो आँखा पोल्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:राष्ट्रिय गानहरू
श्रेणी:बङ्गलादेशी गीतहरू
श्रेणी:बङ्गाली भाषाका गीतहरू