JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Temperatuur

duimnael|regs|280px|Die temperatuur van 'n ideale monatomiese gas is 'n mate wat verband hou met die gemiddelde [[kinetiese energie van sy bewegende atome. In hierdie animasie word die grootte van helium-atome op skaal getoon relatief tot wat hulle spasiëring sou wees by 1950 atmosfeer druk. Die gemiddelde snelheid van die atome by kamertemperatuur word hier triljoenvoudig vertraag.]]

Temperatuur is 'n fisiese eienskap van 'n fisiese stelsel wat onderliggend is aan die algemene begrip van warmte en koue; iets wat warmer is het gewoonlik 'n hoër temperatuur. Temperatuur is een van die belangrikste groothede in die studie van termodinamika. Op 'n mikroskopiese vlak kan temperatuur gedefinieer word as die gemiddelde energie van die mikroskopiese bewegings van 'n enkele partikel in 'n stelsel vir elke vryheidsgraad. Op die makroskopiese skaal is temperatuur die unieke fisiese eienskap wat die rigting van warmtevloei tussen twee liggame in termiese verbinding met mekaar bepaal. As geen warmtevloei plaasvind nie, het die twee voorwerpe dieselfde temperatuur; andersins sal warmte vloei vanaf die warmer voorwerp na die kouer voorwerp. Hierdie twee basiese beginsels staan bekend as die nulde wet van termodinamika en die tweede wet van termodinamika onderskeidelik.
Temperatuurskale

Die drie mees algemene temperatuurskale wat tans in gebruik is:
* Kelvin-skaal
* Celsius-skaal
* Fahrenheit-skaal

Die kelvin-skaal word gedefinieer met 0K as absolute nul. Dit is ook die temperatuur waar geen meer energie uit die stelsel geneem kan word nie.

Die omskakeling tussen die kelvin- en Celsius-skaal kan met die volgende formule gedoen word:
: k = c + 273,15

en die omskakeling tussen Fahrenheit en Celsius kan met die vergelyking:
:c = \frac{5}9 \left(f - 32 \right)
waar k, c en f die temperatuur in kelvin ([K]), grade Celsius ([°C]) en grade Fahrenheit ([°F]) is.
Afleiding vir omskakeling van grade Fahrenheit na grade Celcius

Indienː
* 0 °C = 32 °F
* 100 °C = 212 °F
* c °C = f °F

Dan isː

: \frac{c-0}{100-0} = \frac{f-32}{212-32}

: c = 100 \cdot \left(\frac{f-32}{180}\right)

: c = \frac{5}{9} \cdot \left(f-32\right)
Termodinamika

Die drie skale is nogtans nie gelykwaardig nie omdat die Celsius- en Fahrenheit-skaal 'n lukrake nulpunt het, terwyl die kelvinskaal 'n absolute nulpunt het en die termiese energie van 'n sisteem verteenwoordig:

:E_{termies} = RT

Die sisteem se energie verdubbel by 'n styging van 10 K na 20 K. 'n Styging van 10 oC na 20 oC verhoog die termiese energie met minder as 4%. Dieselfde verskil betref amper alle termodinamiese formules, byvoorbeeld die uitdurkking vir entropie:

: S = \frac {q_{reversibel}}{T}

is slegs geldig indien T in kelvin uitgedruk word.
Eksterne skakels

*


Kategorie:Fisika
Gestadigde toestand

'n Gestadigde toestand is 'n meer algemene situasie as 'n dinamiese ewewig. As 'n stelsel in 'n gestadigde toestand verkeer dan sal die onlangs waargenome gedrag van die stelsel in die toekoms voortduur. In stogastiese stelsels sal die waarskynlikheid dat verskeie toestande herhaal sal word, konstant bly. In baie stelsels sal gestadigde toestande eers bereik word na 'n sekere tyd verloop het na die stelsel aan die gang gesit is. Die aanvanklike situasie word dikwels as 'n oorgangstoestand, 'n aanskakel- of opwarmtydperk geïdentifiseer.

'n Dinamiese ewewig kom voor wanneer twee of meer omkeerbare prosesse teen dieselfde tempo voorkom. So 'n stelsel kan beskou word as 'n stelsel in 'n gestadigde toestand; 'n Stelsel wat in 'n gestadigde toestand is, is egter nie noodwendig in 'n dinamiese ewewigstoestand nie omdat sommige prosesse betrokke nie omkeerbaar is nie.

Byvoorbeeld: Die vloei van materiaal deur 'n stelsel of elektrisiteit deur 'n netwerk kan in 'n gestadigde toestan verkeer omdat daar 'n konstante vloei van materiaal of elektrisiteit is. Daarteenoor sal die volmaak of dreinering van 'n tenk met materiaal 'n voorbeeld van 'n oorgangstoestand wees.
Bronne

* Bronowski, J. (1973). The Ascent of Man, Little, Brown, bl'e. 348-349.


Kategorie:Stelselteorie
Märklin

Märklin is 'n Duitse speelgoedmaatskappy en een van die voorlopers in die vervaardiging van modeltreine.

Die hoofkantoor is in Göppingen in die deelstaat Baden-Württemberg. Theodor Friedrich Wilhelm Märklin het die maatskappy in 1859 gestig en dit het oorspronklik speelgoed uit tin en blik vervaardig. In 1891 het die maatskappy begin om modeltreine te vervaardig.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Duitse maatskappye
Kategorie:Speelgoed
Kategorie:Treine
Triglaf

Triglaf (letterlik "driekoppig") is ’n god of samestelling van gode in die Slawiese mitologie, soortgelyk aan die Drie-enige God in die Christendom of Trimurti in Hindoeïsme. Hy word dikwels beskou as dieselfde god as Trojan.
Drie gode

Triglaf is ’n eenheid van drie gode. Die gode wissel van plek tot plek en tyd tot tyd. Volgens ’n vroeë weergawe is dit Swarog, Peroen en Dazjbog. Later is Dazjbog vervang met Swjatowid of Weles. Hy kon ook ’n samestelling van mindere gode gewees het.

In een legende het Triglaf ’n sluier op, so heilig dat hy nie die bose dade van die mens kan sien nie. Hy verskyn selde tussen sterflinge.

Triglaf word voorgestel as ’n driekoppige man, soms met ’n goue blinddoek oor sy oë, of ’n man met drie bokkoppe. Verskeie tempels wat aan Triglaf gewy is, het bestaan naby Szczecin, Pole. Volgens die biografieë van die Duitse vegter-biskop sint Otto, wat in die vroeë 12de eeu verskeie militêre-pastorale ekspedisies gelei het na die streke van die Slawiese stamme wat naby die Oossee gewoon het, was Triglaf die belangrikste Slawiese god en was die tempels in Szczecin asemrowend. Toe die Slawiërs gekersten is, is die tempels vernietig.
Drie koppe

Triglaf se koppe stel die hemel, aarde en onderwêreld voor. Sommige priesters beweer Triglaf het drie koppe gehad omdat hy oor al drie ryke (hemel, aarde en hel) regeer het en dat hy geblinddoek is sodat hy nie die mens se sondes kon sien nie.

Sommige beweer dat Triglav, die hoogste berg in Slowenië, na dié god genoem is.
Swjatowid en Triglaf

Triglaf en ’n ander god, Swjatowid, word albei verbind met waarsêery en word deur die perd gesimboliseer. ’n Moontlik veelseggende verskil is dat Swjatowid ’n wit perd gehad het en Triglaf ’n swarte, en dat Swjatowid voorgestel is met vier koppe. Swjatowid is ook verbind met oorwinning in oorlog, die oes en handel.
Eksterne skakels

* About Triglav
* Triglav with images


Kategorie:Slawiese mitologie
Mat Zemlja

Mat Zemlja of Matka Ziemia (letterlik moederaarde) is die versamelnaam van ’n paar Slawiese gode wat gewy is aan plante, groei, geboorte en die skepping.

In die vroeë Middeleeue was moederaarde een van die belangrikste godhede in die Slawiese wêreld. Ede is bindend gemaak deur aan die aarde te raak en sondes is voor die dood aan die aarde bely. Sy is aanbid in haar natuurlike vorm en is nie gelykgestel aan ’n menslike ewebeeld nie. Sedert die aanvaarding van die Christendom in al die Slawiese lande is sy verbind met die Maagd Maria, die moeder van Jesus.

’n Voorbeeld van haar belangrikheid kan gesien word in hierdie tradisionale smeekbede aan haar wat gemaak is oor ’n fles hennep-olie, wat ná elke smeekbede begrawe is:

Oos – "Moederaarde, beheers elke bose en onreine wese sodat hy ons nie kan toor of skade kan berokken nie." Wes – "Moederaarde, verswelg die onrein mag in u kokende kuile en in u brandende vure." Suid – "Moederaarde, kalmeer die winde vanuit die suide en alle slegte weer. Kalmeer die bewegende sand en warrelwinde." Noord – "Moederaarde, kalmeer die noordewinde en wolke, kalmeer die sneeustorms en die koue."

In die huidige Rusland was daar ’n skrikwekkende ritueel wat aan Mat Zemlja gewy is aan die vooraand van die Eerste Wêreldoorlog om dorpe teen cholera te beskerm. Om middernag sou die ouer vroue al om die dorp loop en die ander vroue roep sonder die medewete van die mans. Hulle sou nege maagde en drie weduwees kies wat uit die dorp gelei sou word. Hulle sou almal uittrek tot hulle net hul onderrokke aanhet. Die maagde het hul hare laat loshang en die weduwees het hul koppe met wit sjaals bedek. Hulle sou ploeë gryp, die maagde sou hulle met sekels bewapen, en ander vroue sou verskeie voorwerpe met ’n skrikwekkende voorkoms gryp, soos die skedels van diere. Die optog sou dan al om die dorp beweeg terwyl hulle huil en gil. Hulle sou ’n voor ploeg om die kragtige geeste van die aarde los te laat en die oorsprong van boosheid te vernietig. Enige man wat ongelukkig genoeg was om die vroue teë te kom, is sonder genade neergevel.
Sien ook

* Slawiese mitologie
* Mokosj


Kategorie:Slawiese mitologie
Pierrefonds-Roxboro

Pierrefonds-Roxboro is 'n arrondissement (stadswyk) van die Kanadese stad Montreal (provinsie Quebec) met 'n oppervlakte van 27 vierkante kilometer en 68 410 inwoners (2011). Dit word in administratiewe opsig in twee distrikte verdeel, Pierrefonds-Roxboro-Est en Pierrefonds-Roxboro-Ouest.

Die arrondissement behels die voormalige munisipaliteite Pierrefonds en Roxboro in die noordweste van Montrealeiland. Pierrefonds-Roxboro grens aan die arrondissemente L'Île-Bizard-Sainte-Geneviève, Saint-Laurent, Ahuntsic-Cartierville, Senneville, Sainte-Anne-de-Bellevue, Kirkland en Dollard-Des Ormeaux.

Die logo van die ou Ville de Pierrefonds is ook ná sy samesmelting met Roxboro in 1999 en die insluiting by Montreal nog steeds in gebruik.
Oorsprong van die naam

Die naam Pierrefonds is afgelei van 'n kasteel wat in 1902 deur die afgevaardigde Joseph-Adolphe Chauret opgerig is. Sy boustyl is deur 'n gravure van die Franse kasteel Pierrefonds naby Compiègne (Pikardië) geïnspireer.

Die oorsprong van die naam Roxboro is daarenteen nie presies bekend nie. Die aanneemlikste verklaring verwys na die boubedrywighede wat hier in 1914 vir 'n nuwe spoorwegtonnel deur die Mont Royal uitgevoer is. Gedurende die tonnelgraafwerk is talle rotse (Engels rocks) verwyder sodat die naam in etimologiese opsig 'n samestelling van rox (rocks) en boro (borough) kan wees.
Eksterne skakels

* Die amptelike webwerf van Pierrefonds-Roxboro

Kategorie:Montreal
Feldberg (Swartwoud)

Die Feldberg is op 1 493 meter bo seevlak die hoogste bergspits van die Swartwoud, 'n bergreeks en streek in die suidweste van die Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Dit is ook die hoogste Duitse berg buite die Alpe en die naamgewer vir die nabygeleë dorp Feldberg.
Ligging en panorama

Die Feldberg rys suidoos van Freiburg im Breisgau. Die mees nabygeleë dorpe is Hinterzarten (in die noordooste), Titisee (in die ooste), Menzenschwand en Bernau im Schwarzwald (in die suide) en Todtnau (in die suidweste).

Vanuit die hoofpiek strek 'n berghelling wat in suidoostelike rigting eers saggies afdaal en dan weer rys om die kleiner bergspits Seebuck te vorm wat eweneens deel uitmaak van die Feldberg. Die Baldenweger Buck (1 460 meter bo seevlak) is 'n vertakking van hierdie berghelling.

Vanuit die Seebuck daal die Feldberg in noordoostelike rigting steil af tot by die Feldmeer (Duits: Feldsee). Diep ingekeepte valleie strek ook in noordwestelike rigting (die Zastler- en Sint Wilhelmer-valleie) en in suidwestelike rigting (Wiesenvallei).

Die Feldberg kan per motor oor die federale roete (Bundesstaße) B 317 bereik word wat vanuit Titisee oor die Feldbergpas tot by Lörrach en Basel (Switserland) loop. 'n Spoorlyn loop tot by die stasie in Feldberg-Bärental, die hoogste van alle normaalspoorstasies wat deur die nasionale Duitse spoorweë Deutsche Bahn AG beheer word (967 meter bo seevlak). Van hier word besoekers met 'n bus na die bergspits geneem.

duimnael|links|250px|Die stasiegebou van Feldberg-Bärental
Die grootste deel van die Feldberggebied geniet vanweë sy Subalpynse flora die status van 'n natuurbewaringsgebied. Dit is die oudste dergelike gebied in die deelstaat Baden-Württemberg en word sedert 1989 deur 'n voltydse veldwagter, die sogenaamde Feldberg-Ranger, beheer.

Die Feldberg pronk met een van die omvattendste panoramas in Duitsland, veral in die winter gedurende 'n inversielaag. Die uitsig strek in die weste tot by anderkant die Borynvallei en oor die Franse Vogese-bergreeks vanuit die bergspits Ballon d'Alsace (Duits: Elsässer Belchen) tot by die Donon en Odiliaberg (Frans: Mont Sainte-Odile). In die agtergrond word soms die Vosges du Nord (Duits: Südlicher Pfälzerwald) sigbaar. In die noorde kan 'n mens die bergspits Hornisgrinde en in die noordooste die hele Swabiese Alb-bergreeks met die Lemberg en – regs daarvan – die Hegau-vulkane raaksien.

In die suide strek die Alpe vanuit die Alpspitze en Zugspitze in die ooste oor die Allgäuse Alpe, die Lechbron-gebergte, die Verwall-berggroep en Silvretta; verder in die Wes-Alpe die Alpstein met die bergspits Säntis, die berge rondom die Walenmeer, die Glarus-Alpe met die bergspitse Ringelspitz, Glärnisch en Tödi, die Piz Gannaretsch, die Uri-Alpe, Bernse Alpe, Grand Combin en Mont Blanc tot by die Vooralpe van Fribourg in die suidweste. Vanuit die Wes-Alpe en regs van die Mont Blanc loop die Switserse Jura met sy hoogste punt, die Chasseral.


Kategorie:Berge van Duitsland
Kategorie:Swartwoud
Pous Gregorius II

Gregorius II (ook Gregorius Junior genoem) was die 89ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Gregorius II die seun van Marcellus is gebore in 669 in Rome, Italië. Onder die pontifikaat van Pous Sergius I was hy pouslike bibliotekaris. Hy het sy voorganger vergesel na die konsilie van Konstantinopel. Op 19 Mei 715 volg hy Pous Konstantyn op en regeer tot sy dood op 11 Februarie 731. Hy was die eerste Romeinse pous na sewe opeenvolgende pouse van Griekse of Siriese afkoms. Hy word opgevolg deur Pous Gregorius III. Die naam ‘Gregorius’ beteken 'wagter'.
Pontifikaat

Tydens die pontifikaat van Gregorius II het die ikonoklasme in Bisantium gewoed. Keiser Leo III het alle beelde en afbeeldings van heiliges laat vernietig in 727. Gregorius het die nut daarvan nie ingesien nie en wou bowendien nie die magtige kloosters wat die beelde en afbeeldings besit het, nie kwaad maak nie en hy het dus nie gehoor gegee aan die keiser se oproep nie. Dit was die begin van die beweging van die pousdom om onafhanklik van die keiser te word. Hy het keiser Leo III ekskommunikeer.

Gregorius het die Lombarde afgekoop met dertig pond goud en homself toegespits op sendingaktiwiteite in die Noorde, veral in Friesland, Duitsland, Engeland en Ierland (toe nog Hibernië). Hy het Bonifatius na Friesland gestuur op 15 Mei 719 en hom as biskop aangestel op 30 November 722. Die ab Ceolfrid en koning Ina van Engeland en hertog Theodo I van Beiere het die pous besoek.

Gregorius is in die vyftiende eeu beskou as 'n voorsaat van die Savelli familie in Italië. Dieselfde is beweer van Pous Benedictus II. Die bewerings is egter nie betroubaar nie en daar is niks bekend oor die verwantskap tussen die twee pouse nie.
Verering

Pous Gregorius II word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 11, 12 of 28 Februarie.
Bibliografie

* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
* Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. ISBN 0300091656
* Mann, 1902. Lives of the Popes in the Early Middel Ages. London.
* Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, bl. 47. ISBN 0500017980.
Eksterne skakels

*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Opvolging

|}


Kategorie:Geboortes in 669
Gregorius II
Gregorius II
Kategorie:Sterftes in 731
Ghadames

Ghadames (Arabies: غدامس) is 'n dorp en oase in die weste van Libië. Dit is sowat 550 km suidwes van die land se hoofstad, Tripoli, geleë, naby die grense van Algerië en Tunisië.

duimnael|links|Die huise in Ghadames is gebou uit modder, kalk en die stamme van palmbome. Die stegies tussenin word bedek om die inwoners beskerming teen die hitte te bied.
Die oase het 'n bevolking van 7000 Toearegse Berbers. Die ou gedeelte van die dorp, wat deur 'n muur omring word, is in 1986 deur Unesco as 'n Wêrelderfenisgebied verklaar. Elk van die sewe stamgroepe wat oorspronklik in hierdie deel van die dorp gewoon het, het hul eie distrik gehad, met 'n publieke area waar feeste gehou is. In die 1970's het die regering nuwe huise buite die ou deel van die dorp gebou. Baie inwoners keer egter in die somer terug na die ou middelste deel, siende dat die argitektuur daar beter beskerming teen die hitte bied.

Die eerste rekords oor Ghadames dateer uit die Romeinse periode, toe daar van tyd tot tyd Romeinse troepe in die dorp gestasioneer was. Die Romeinse naam vir die dorp was "Cydamus". Gedurende die 6de eeu het 'n Biskop in die dorp gewoon, ná die inwoners tot die Christendom bekeer is deur Bisantynse sendelinge. Gedurende die 7de eeu het Moslem Arabiere oor Ghadames geheers en die inwoners het volgelinge van Islam geword. Ghadames het tot die 19de eeu 'n belangrike rol gespeel in handel tussen die Mediterreense lande en Wes-Afrika, wie se handelsroetes deur die Sahara geloop het.


:- Limeriek deur Charles Issawi, Die Welt des Islams (1998)
Eksterne skakels

* Amptelike UNESCO bladsy

Kategorie:Nedersettings in Libië
Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Afrika
Roesalka

thumb|280px|Roesalki, deur Iwan Kramskoi (1871).

’n Roesalka (meervoud: roesalki; Russies: русалка; русалки) is in die Slawiese folklore ’n waternimf of meerminagtige demoon wat in die water woon.

Volgens die meeste tradisies was die roesalki vis-vroue wat op die bodem van riviere gewoon het. In die middel van die nag het hulle uit die water gekom en in die grasvelde gedans. As hulle aantreklike mans gesien het, sou hulle hulle lok deur te sing en te dans, hulle betower en dan na die bodem van die rivier neem om saam met hulle te woon.
Oorsprong

In die meeste legendes was die roesalki rustelose dooie wesens wat met "onreinheid" verbind is. Jong vroue wat ’n voortydige, gewelddadige dood gesterf het, soos meisies wat selfmoord gepleeg het omdat hulle minnaars hulle afgesê het of ongetroude vroue wat swanger was, moes hul aangewese tyd op aarde uitleef as geeste.

Dit kon ook die siel van ’n jong vrou wees wat in of naby ’n rivier of meer gesterf het en daar spook. Hierdie rasalki (wat nie dood was nie) was nie noodwendig kwaadwillig nie en sou toegelaat word om in vrede te sterf as hulle dood gewreek is.

Hulle kon ook die siel van ’n ongedoopte kind gewees het, gewoonlik buite-egtelik, wat deur hul ma's verdrink is. Dié roesalki het glo in die woud rondgedwaal en gesmeek om gedoop te word sodat hulle vrede kon hê. Hulle was egter nie noodwendig onskuldig nie en kon ’n mens aanval wat dom genoeg was om hulle te nader.
Beskrywing

Terwyl haar woonplek hoofsaaklik die rivier of meer was waar sy gesterf het, kon ’n roesalka ook snags uit die water kom, ’n boom klim en daar sit en sing, haar hare kam of saam met ander roesalki in die rondte dans.

In sommige weergawes het hulle oë soos groen vuur geblink, in ander was hulle baie bleek, met geen sigbare pupille nie. Soms was hulle hare goudkleurig, soms groen en altyd nat. Volgens sommige legendes kon ’n roesalka sterf as haar hare droog word.

Roesalki het graag mans verlei. Hulle kon mans lok deur te sing en hulle dan verdrink. ’n Man wat deur ’n roesalka verlei is, kon in haar arms sterf of soms het hy gesterf wanneer hy haar hoor lag.

Die verhale het van streek tot streek verskil. In die Oekraïne het hulle meestal naby water gehou en in Wit-Rusland in die woud of veld. Waar die land vrugbaar was, was hulle nakend en mooi. In ruwer dele van Groot Rusland was hulle amasones met groot borste. En in die noorde was hulle dikwels lelik en vol hare.
Verwysings

: Hierdie artikel is vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Rusalka


Kategorie:Russiese sprokiekarakters
Kategorie:Slawiese sprokiekarakters
Ljech, Tsjech en Roes

duimnael|Ljech, deur Walery Eljasz-Radzikowski (1841–1905)
duimnael|Ljech, Tsjech en Roes-eiekebome in Rogalin, [[Pole]]
duimnael|Stamvader Tsjech op berg Rip – skildery deur Josef Mathauser

Volgens ’n ou legende was Ljech, Tsjech en Roes ([lɛx tʃɛx rus]) broers wat die drie Slawiese nasies gestig het:
* Pole (poëties ook bekend as Ljechië)
* Boheme (Tsjechoe – nou die grootste deel van Tsjeggië)
* Roetenië (Roes, nou Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne)

In een van die weergawes van die legende het die drie broers saamgejag, maar elk het ’n ander prooi gevolg en op die ou end het al drie in verskillende rigtings gereis. Roes het oos gegaan, Tsjech wes om hom te vestig op die Berg Říp wat uit die Bohemiese landskap verrys het, terwyl Ljech na die noorde gereis het tot hy ’n fantastiese witarend gesien het wat oor haar nes waak. Hy was so beïndruk deur die toneel dat hy besluit het om hom daar te vestig. Hy het sy nuwe blyplek (gród) Gniezno (Poolse byvoeglike naamwoord van gniazdo, of "nes") genoem en die witarend aanvaar as wapen. Dit is tot vandag ’n simbool van Pole.

Twee soortgelyke legendes met effens ander name kom ook voor in die volksverhale van Kroasië: in die Kajkawiese dialek van Krapina in Zagorje (Noord-Kroasië) en in die Chakawiese dialek van Poljica aan die Adriatiese See (Sentraal-Dalmasië). Die Kroatiese weergawe is in 1940 beskryf en in besonderhede ontleed deur S. Sakač.
Legende versus werklikheid

Die eerste Poolse verwysing na Ljech, Tsjech en Roes word gevind in die Kroniek van Groter Pole wat in 1295 in Gniezno of Poznań geskryf is. In Bohemiese kronieke verskyn Tsjech alleen of net saam met Ljech; hy word aanvanklik Bohemus genoem in die Cosmas-kroniek (1125).

Die legende suggereer die gemeenskaplike herkoms van die Pole, Tsjegge en Roeteniërs (of hedendaagse Russe, Oekraïners en Wit-Russe) en illustreer die feit dat minstens drie verskillende Slawiese volke reeds in die 13de eeu daarvan bewus was dat hulle volkekundig en taalkundig verwant was.

Die legende probeer ook om die etimologie van hierdie volke se name te verduidelik: Ljechië (’n ander naam vir Pole), die Tsjech- of Tsjeggiese lande (insluitend Boheme, Morawië en Silesië), en Roes (Roetenië).
Eikebome van Rogalin

Ljech, Tsjech en Roes is ook die name van drie groot eikebome in die tuin langs die paleis in Rogalin, Groot-Pole. Hulle is almal ouer as 700 jaar.
Verwysings

: Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Lech, Czech, and Rus
Eksterne skakels

* ’n Weergawe van die legende (PDF)
* ’n Ander weergawe


Kategorie:Slawiese mitologie
Trondheimsfjord

duimnael|regs|250px|Die Trondheimsfjord duimnael|regs|250px|'n Kusvuur in die Trondheimsfjord Die Trondheimfjord (Noors: Trondheimsfjorden) is die derde langste fjord van Noorweë met 'n lengte van 130 kilometer. Die fjord was reeds in die Wiking-tydperk 'n beduidende waterweg.
Geografie

Die fjord lê in die weste van Sentraal-Noorweë en strek vanuit Ørland in die weste tot by Steinkjer. Die stad Trondheim is die naamgewer van die fjord wat sy diepste punt met 627 meter benede seevlak naby Agdenes bereik. Die grootste eilande in die fjord is Ytterøy en Tautra.

Die vlaktes oos en suid van die fjord maak deel uit van Noorweë se mees geskikte landbougebiede. Die bergagtige Fosen-skiereiland is in die weste en noordweste geleë en dien as 'n natuurlike beskerming teen die sterk kuswinde.
Stede en nywerhede

Die stede Stjørdal, Levanger en Steinkjer is aan die oostelike en noordelike kus van die Trondheimsfjord geleë. Verdal is die setel van die skeepswerf Aker Verdal wat groot olie- en gasboorplatforms bou. 'n Skeepswerf in Rissa bou plesierbote soos die luukse passasierskip The World.
Natuur

Die fjord pronk met 'n ryk mariene fauna met meer as 90 visspesies. Dit is ook 'n habitat vir steenkoralle soos Lophelia pertusa.

Kategorie:Fjords in Noorweë