JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ

। ਭਾਫ਼ ਇੰਜਣ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਂਦਾ।]]
right|thumb|300px|ਸੰਨ ੧੮੬੮ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕੇਮਨੀਜ (Chemnitz) ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਖਾਨੇ ਦਾ ਮਸ਼ੀਨਰੀ-ਹਾਲ

18ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ, ਸਮਾਜਕ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਓ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ ਹੀ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ (Industrial Revolution) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਨੋਲਡ ਟਾਇਨਬੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਲੈਕਚਰਸ ਆਨ ਦ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਇਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1844 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।

ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਆਈਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਧਿਤ ਕੋਇਲੇ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਕੋਇਲੇ ਨੂੰ ਜਲਾਕੇ ਬਣੇ ਵਾਸ਼ਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਸ਼ਕਤੀ-ਚਾਲਿਤ ਮਸ਼ੀਨਾਂ (ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ) ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਉਂਨੀਵੀ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਤ ਤੋਂ ਬਣੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੂਜੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਂਨੀਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ।

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਨਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਇਨਕਲਾਬ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਹੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਬਹੁਤੇ ਵਿਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਗੁਲਾਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲੁੱਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਦਯੋਗਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪੂੰਜੀ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਆਦਿ ਗੁਲਾਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਾਰਨ

# ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਨਕਲਾਬ
# ਆਬਾਦੀ ਧਮਾਕਾ
# ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਾਂ ਦਾ ਅੰਤ
# ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ
#ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ

ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੰਟ ਦੇ ਪਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਅਵਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਓਹਮ (Ω) ਵਿੱਚ ਮਿਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਬਨ, ਫਿਲਮ, ਵਾਇਰਵਾਉਂਡ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸੁਚਾਲਕ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਥਰਮਿਸਟਰ ਜੋ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਲੋਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਘੱਟਦਾ ਜਾਂ ਬਢਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਰਿਅਬਲ ਰਜਿਸਟਰ ਜਿਨੂੰ ਪ੍ਰੀਸੇਟ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਲਰ ਕੋਡਿੰਗ ਵਲੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਮਾਨਿਇਤ: ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨੇੜੇ-ਨੇੜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਥੋਡਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਰੰਗ ਰਜਿਸਟਰ ਦਾ ਟੋਲੇਰੰਸ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਰੰਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਤਾਪਮਾਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੰਗ ਕੋਡਿੰਗ ਨਿਮਨ ਤਰੀਕੇ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

* ਕਾਲ਼ਾ: 0 (Black)
* ਭੂਰਾ: 1 (Brown)
* ਲਾਲ: 2 (Red)
* ਸੰਤਰੀ: 3 (Orange)
* ਪੀਲਾ: 4 (Yellow)
* ਹਰਾ: 5 (Green)
* ਨੀਲਾ: 6 (Blue)
* ਬੈਂਗਣੀ: 7 (Violet)
* ਸਲੇਟੀ: 8 (Gray)
* ਸਫ਼ੈਦ: 9 (White)

ਟੋਲੇਰੰਸ ਕਲਰ
* ਸੁਨਹਿਰਾ: 5 %
* ਸਿਲਵਰ: 10 %
* ਰੰਗਹੀਨ: 20 %

ਇਸ ਰੰਗ ਕੋਡਿੰਗ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ: B B ROY Great Britain Very Good Wife। ਹੁਣ ਮੰਨੋ ਦੀ ਕਿਸੇ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਰੰਗ ਕੋਡਿੰਗ ਹੈ ਪੀਲਾ, ਲਾਲ, ਸੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੇਕ ਰੰਗ ਲਈ ਨੰਬਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ। ਇੱਥੇ ਪੀਲੇ ਲਈ 4, ਲਾਲ ਲਈ 2, ਸੰਤਰੀ ਲਈ 3 ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੈ + / - 10 % ਟੋਲੇਰੰਸ।

ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਅੰਕ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖ ਦਿਓ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਜੇ ਅੰਕ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਸਿਫ਼ਰ ਲਗਾ ਦਿਓ (x 10 ਉੱਤੇ ਪਾਵਰ ਤੀਜੀ ਗਿਣਤੀ)। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਸ ਰਜਿਸਟਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇਗੀ 42000 ਓਹਮ ਜਾਂ 42 ਕਿੱਲੋ ਓਹਮ (KΩ)। + / - 10 % ਦਾ ਮਤਲੱਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 42000 - 4200 Ω (42000 x 10 %) ਵਲੋਂ 42000 + 4200 Ω (42000 x 10 %) ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਤਲਬ 37800 Ω ਵਲੋਂ 46200 Ω ਦੇ ਵਿੱਚ।

ਓਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਿ ਰੰਗ ਕੋਡਿੰਗ ਬੈਗਨੀ, ਨੀਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲ਼ਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇਗੀ 76 Ω (ਬੈਗਨੀ = 7, ਨੀਲਾ = 6 ਅਤੇ 10 ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀ 0 1 ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ 76 x 1 = 76 Ω
ਸੰਧਾਰਿਤਰ

right|thumb|400px|ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਧਾਰਿਤਰ

ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਜਾਂ ਕੈਪੇਸਿਟਰ (Capacitor), ਬਿਜਲਈ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਧਾਤੁ ਦੀ ਦੋ ਪਲੇਟਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁਚਾਲਕ ਡਾਇਏਲੇਕਟਰਿਕ ਪਦਾਰਥ (ਜਿਵੇਂ ਕਾਗਜ, ਪਾਲੀਥੀਨ, ਪੇਕਾ ਘਰ ਆਦਿ) ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਦਾ ਪਰਵਾਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸਦੀਆਂ ਦੋਨਾਂ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਿਅਤ ਡੀਸੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਸਥਾਈ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ। ਪਰ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਆਵਰਤੀ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਲਗਾਉਣ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੈਂਚੀਆਂ ਆਵੇਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਪਰਿਪਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਡੀਸੀ ਧਾਰਾ ਨਹੀਂ ਵਗ ਸਕਦੀ।
ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਨਿੰਨਾਂਕਿਤ ਸਮੀਕਰਣ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ -

::I = C{dU\over dt}

ਜਿੱਥੇ:
* I ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਹੈ,
* U ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਾ ਵਿਭਵਾਂਤਰ ਹੈ,
* C ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੇ ਪਲੇਟਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਉਕਤ ਡਾਇਏਲੇਕਟਰਿਕ ਪਦਾਰਥ, ਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਆਮਿਤੀਏ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਾਰਿਤਰ ਦੀ ਧਾਰਿਤਾ ਨਿੱਚੇ ਲਿਖੇ ਸਮੀਕਰਣ ਵਲੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ -

::Q = C \cdot U

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲੈਕਟਰਾਨਿਕਸ
ਡਾਔਡ

right|250px|thumb|ਡਾਔਡ ਸਰੂਪ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਵਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਡਾਔਡ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਰਧਚਾਲਕ ਡਾਔਡ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਜ-ਰੇਕਟਿਫਾਇਰ ਹੈ ਜੋ ਚਾਰ ਡਾਔਡੋਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਡਾਔਡ (diode) ਇੱਕ ਵੈਦਿਉਤ ਜੁਗਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਂਸ਼ਤ: ਡਾਔਡ ਦੋ ਸਿਰਾਂ (ਅਗਰ) ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਾਪ - ਆਇਨਿਕ ਡਾਔਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇਲਾਵਾ ਸਿਰੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀਟਰ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਔਡ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੇ ਰੁੜ੍ਹਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਤਿਆਵਰਤੀ ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਟ ਧਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਨ ਲਈ ਦਿਸ਼ਟਕਾਰੀ ਪਰਿਪਥੋਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪਰਿਪਥੋਂ ਵਿੱਚ ਅਰਧਚਾਲਕ ਡਾਔਡ, ਹੋਰ ਡਾਔਡੋਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਡੈਨਿਅਲ ਪਾਇਪਸ

right|thumb|230px| ਡੈਨਿਅਲ ਪਾਇਪਸ

ਡੇਨੀਅਲ ਪਾਈਪਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ Daniel Pipes ਜਨਮ - 9 ਸਤੰਬਰ 1949)) ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹਨ ਜੋ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਹ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਫੋਰਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਾਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤ੍ਰੈਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ, ਮਧ ਪੂਰਬ, ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਵਾਦ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਿੱਕੀਸਟਾਰਟ (Wikistrat) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਵੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਯਹੂਦੀ

ਯਹੂਦੀ
יהודים (ਯਹੂਦੀਮ)
center|100px

center|200px
ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਿਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ
* ਅਲਬਰਟ ਆਇੰਸਟੀਨ
* ਮੇਮੋਨੀਡਿਸ
* ਗੋਲਡਾ ਮੀਰ
* ਏੰਮਾ ਲਾਜ਼ਰ
ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ
13,428,300
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਯਹੂਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
* ਹਿਬਰੂ
* ਯੇੱਦਿਸ਼
* ਲੇਡੀਨੋ
* ਯਹੂਦ-ਅਰਬੀ
* ਹੋਰ ਯਹੂਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ


ਯਹੂਦੀ (ਪੁਰਾਤਨ ਪੰਜਾਬੀ: ਜੂਦੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ:Jew) ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਪਰੰਪਰਿਕ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਪੱਛਮ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ (ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ 1947 ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ) ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਧਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਾਸਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਹੋਕੇ ਉਹ ਅੱਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਅਲਪ ਸੰਖਿਅਕ ਸਮੁਦਾਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਪਾਰ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
1

ਸਪੇਨ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਫਰੀਕੀ (ਮੂਰ) ਮੁਸਲਿਮ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੇ ਯਹੂਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭਰਵਾਂ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਿੱਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬੇਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦਾ ਅਮਲ 1492 ਵਿੱਚ ਇਸਾਈਆਂ ਦੇ ਸਪੇਨ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। 1990ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਯਹੂਦੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੁਆਰੁਫ਼ ਯੂਰਿਸ ਦੀ ਰਹੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗੀ ਐਜਾਜ਼ ਨਾਲ ਇਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਆ। ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਨੀ ਵਾਕਫ਼ ਹਨ ਕਿ ਇਸਲਾਮੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ 15 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਯਹੂਦੀ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਿਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਓਨੇ ਹੀ ਹੱਕ ਹੈ ਜਿੰਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਇਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ। ਇਰਾਨ ਅਜਿਹਾ ਇੱਕੋਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕੌਮੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਸੀਟ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮਿਸਰ, ਯਮਨ, ਕੁਵੈਤ, ਓਮਾਨ ਤੇ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਬਸਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜਨ੍ਹਿਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਬਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਜਤਾਈ। ਇਸ ਜਜ਼ਬੇ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਦਰ ਪਾਈ ਹੈ ਜਨ੍ਹਿਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ
ਕ੍ਰਿਤੀਕਾ

ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ (ਛਕੜਾ ਜਾਂ ਕਇਬਚਿਆ) ਇੱਕ ਨਛੱਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਲੈਟਿਨ / ਅਂਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ Pleiades ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਕੋਲ-ਕੋਲ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਤਕਾ ਇੱਕ ਤਾਰਾਪੁੰਜ ਹੈ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਰਿਸ਼ਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੀ ਅੱਖ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਜ਼ਰ ਪਾਉਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਪੁੰਜ ਦੇ ਤਾਰੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂੱਜੇ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਚਪਿਚ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਿਚਪਿਚਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਿਆਨ ਵਲੋਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਜਾਂ ਸੱਤ ਤਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਰੇ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨੀਹਾਰਿਕਾ (Nebula) ਦੀ ਹੱਲਕੀ ਧੁੰਧ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰਾਪੁੰਜ ਵਿੱਚ 300 ਵਲੋਂ 500 ਤੱਕ ਤਾਰੇ ਹੋਣਗੇ ਜੋ 50 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਰਸ਼ ਦੇ ਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਘਨਤਵ ਜਿਆਦਾ ਹੈ। ਚਮਕੀਲੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਹੀ ਕੋਲ ਹਨ। ਛਕੜਾ ਤਾਰਾਪੁੰਜ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਲਗਭਗ 500 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਰਸ਼ ਦੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ

ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਸੀ। ਵ੍ਰਸ਼ਪਰਵਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਉਸਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਲੋਂ ਉਸਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਝੰਬਿਆ ਅਤੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ। ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਉਸੀ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਪੁਤਰੀ ਨੂੰ ਖੋਜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਉੱਥੇ ਆਏ। ਪਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਪਮਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਦੁੱਖੀ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਵੀ ਨਗਰ ਛੱਡਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਸ਼ਪਰਵਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰੀਆ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਰੁਕੇ ਕਿ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਦਾਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਂਟ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵ੍ਰਸ਼ਪਰਵਾ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਇੱਥੇ ਦਾਸੀ ਬਣਕੇ ਗਈ। ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਹਾਸ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੌਫੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ 71% (ਇਕੱਲੇ ਕੋਡਾਗੂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਫੀ ਦਾ 33% ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ), ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਰਲ 21% ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (8,200 ਟਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ 5%) ਹੈ। )। ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੌਫੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 250,000 ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 98% ਛੋਟੇ ਉਤਪਾਦਕ ਹਨ। 2009 ਤੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਵਿਸ਼ਵ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 4.5% ਬਣਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 80% ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; 70% ਜਰਮਨੀ, ਰੂਸ, ਸਪੇਨ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਸਲੋਵੇਨੀਆ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਜਾਪਾਨ, ਗ੍ਰੀਸ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਲਈ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 29% ਇਟਲੀ ਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਰਾਮਦ ਸੁਏਜ਼ ਨਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੌਫੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਰਨਾਟਕ, ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਕੌਫੀ ਉਤਪਾਦਕ ਖੇਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਗੈਰ-ਰਵਾਇਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਨਾਲ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਮ, ਮਨੀਪੁਰ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ, "ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ ਭੈਣ ਰਾਜ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ "ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਸੂਨ ਵਾਲੀ ਕੌਫੀ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: "ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਰਤੀ ਕੌਫੀ ਪੈਸਿਫਿਕ ਕੌਫੀ ਦੇ ਸੁਆਦ ਗੁਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੀ ਹੈ"। ਕੌਫੀ ਦੀਆਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸਮਾਂ ਅਰੇਬਿਕਾ ਅਤੇ ਰੋਬਸਟਾ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਿਸਮ ਜੋ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ ਦੇ ਚਿਕਮਗਲੂਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੁਦਨ ਗਿਰੀ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨੂੰ ਕੈਂਟ ਅਤੇ S.795 ਦੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਮਾਂ ਹੇਠ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
*Coffee Board of India
ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁੱਡ

ਕਲਿੰਟਨ ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁਡ
Clint Eastwood
center|220px

ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ
ਜੁਲਾਈ 7, 1981 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ

ਸਰਗਰਮ
1955 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ

ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ
ਅਮਰੀਕੀ
ਕਿੱਤਾ
ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ


ਕਲਿੰਟਨ ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁਡ ਜੂਨੀਅਰ (ਜਨਮ 31 ਮਈ, 1930) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ, ਪੰਜ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮ, ਇੱਕ ਸਕਰੀਨ ਐਕਟਰਜ਼ ਗਿਲਡ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੀਪਲਜ਼ ਚਵਾਇਸ ਅਵਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਵਰਟ ਆਲ ਟਾਈਮ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਜ ਸਟਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਈਸਟਵੁਡ ਨੂੰ ਹਿੰਸਕ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੇਸਟਰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖ, ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ, ਨਾਇਕ-ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ 1960, 1970 ਅਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ। ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਲੜੀ ਰਾਹਾਇਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੇਗੇਟੀ ਵੇਸਟਰਨ ਦੇ ਡਾਲਰ ਟਰਾਔਲਾਜੀ ਵਿੱਚ 'ਦ ਮੈਨ ਵਿਦ ਨੋ ਨੇਮ' ਅਤੇ ਡਰਟੀ ਹੈਰੀ ਫਿਲਮ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨਿਰੀਖਕ ਹੈਰੀ ਕੇਲਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਈਸਟਵੁਡ ਨੂੰ ਏਵਰੀ ਵਹਿਚ ਉਹ ਬਟ ਲੂਜ (1978) ਅਤੇ ਏਨੀ ਵਹਿਚ ਉਹ ਯੂ ਕੈਨ (1980) ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਾਸਰਸੀ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਯੋਜਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ।

ਅਨਫਰਗਿਵੇਨ (1992) ਅਤੇ ਮਿਲਿਅਨ ਡਾਲਰ ਬੇਬੀ (2004) ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਈਸਟਵੁਡ ਨੇ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦਾ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੀਆ, ਅਤੇ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਐਕਟਰ ਲਈ ਨਾਮਾਂਕਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸਟਿਕ ਰੀਵਰ (2003) ਅਤੇ ਲੇਟਰਸ ਫਰਾਮ ਇਵੋ ਜੀਮਾ (2007) ਲਈ ਬਤੋਰ ਸੱਬਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਸਕੇ ਲਈ ਨਾਮਾਂਕਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਰਡ (1988) ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਨਾਮਾਂਕਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਇਸ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪਲੇ ਮਿਸਟੀ ਫਾਰ ਮੀ (1971), ਦ ਆਉਟਲਾ ਜੋਸੇ ਵੇਲਸ (1976), ਇਸਕੇਪ ਫਰਾਮ ਅਲਕਟਰਾਜ (1979), ਇਸ ਦ ਲਕੀਰ ਆਫ ਫਾਇਰ (1993), ਦ ਬਰਿਜੇਸ ਆਫ ਮੈਡਿਸਨ ਕਾਉਂਟੀ (1995) ਅਤੇ ਗਰੈਨ ਟੋਰਿਨੋ (2008) ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਵਿਅਵਸਾਇਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ। 1970 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰਾ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ 1993 ਦੇ ਅ ਪਰਫੇਕਟ ਵਰਲਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰਮੇਲ - ਬਾਈ - ਦ - ਸੀ, ਕੈਲਿਫੋਰਨਿਆ ਦੇ ਨਾਨ - ਪਾਰਟੀਸਨ ਨਗਰਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1986 - 1988 ਤੱਕ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤਰਫ ਛੋਟੇ ਪੇਸ਼ਾ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਦਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਗੈਂਗਲੀਅਨ ਸਿਸਟ

thumb|ਗੈਂਗਲੀਅਨ ਸਿਸਟ (ਗੱਠ)


ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Ganglion cyst) ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੋਜ (ਗੰਢ) ਹੈ ਜੋ ਹੱਥ ਜਾਂ ਪੈਰ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਕੰਡਰਾਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਲਾਈ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਭਾਗ ਜਾਂ ਉਂਗਲ ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਈਬਲ ਬੰਪ ਨਾਮ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਣ ਦੇ ਇੱਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਉਪਚਾਰ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਟੀ ਉੱਤੇ ਬਾਈਬਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਭਾਰੀ ਚੀਜ ਵਾਰ - ਵਾਰ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪੁਟੀ ਫੂਟਨੇ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਕਾਰਨ

ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ ਅਗਿਆਤਹੇਤੁਕ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਜੋੜ ਜਾਂ ਮੋਟੀ ਨਸ ਆਵਰਣ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋੜੋਂ ਦੇ ਕੋਲ ਪੁਟੀਆਂ, ਜੋੜੋਂ ਵਲੋਂ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਚੇਕ ਵਾਲਵ ਬੰਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੋੜੋਂ ਵਲੋਂ ਦਰਵ ਬਾਹਰ ਤਾਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦਾ। ਪੁਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਦਰਵ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨੇਹਕ ਦਰਵ ਵਲੋਂ ਗਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਟੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਲਾਈ ਦੇ ਜੋੜੋਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਵਲੋਂ ਮਣਿਬੰਧ ਜੋੜ ਦੇ ਕੋਲ, ਨਾੜੀਗੰਥਿ ਪੁਟੀ ਦੇ ਕੁਲ ਮਾਮਲੀਆਂ ਵਿੱਚ 80 % ਮਾਮਲੇ ਇਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ।
ਉਪਚਾਰ

ਜੇਕਰ ਜੋੜ ਦੇ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰੋਧੀ ਵਾਲਵ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ਲਿਅ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰੋਗ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ 5 ਵਲੋਂ 10 % ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ ਦੀ ਖੁੱਲੀ ਸ਼ਲਿਅਕਰਿਆ ਦੇ ਬਜਾਏ ਕਲਾਈ ਦੀ ਆਰਥਰੋਸਕੋਪੀ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਭਾਰੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਗੱਠ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਗੱਠ ਫਟਕਰ ਉਸ ਦਾ ਦਰਵ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਊਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਬਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗਰੀਬ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਵਿੱਚ ਬਾਈਬਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸਲਈ ਨਾੜੀ ਗਰੰਥੀ ਪੁਟੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਿਲਿਅਨ ਲੰਪ, ਬਾਈਬਲ ਬੰਪ ਜਾਂ ਗਿਡੀਅਨ ਰੋਗ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਲਗਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੇਸ਼ਵਰਾਵ ਬਲਿਰਾਮ ਹੇਡਗੇਵਾਰ

ਕੇਸ਼ਵਰਾਵ ਬਲਿਰਾਮ ਹੇਡਗੇਵਾਰ
केशव बळीराम हेडगेवार


ਨਿਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਜਨਮ
ਅਪ੍ਰੇਲ 1, 1889 ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ
ਜੂਨ 21, 1940

ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀਤਾ
ਭਾਰਤੀ


ਡਾ: ਕੇਸ਼ਵਰਾਵ ਬਲਿਰਾਮ ਹੇਡਗੇਵਾਰ (ਜਨਮ: 1 ਅਪਰੈਲ, 1889 - ਮੌਤ: 21 ਜੂਨ, 1940) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਂਡ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹਿੰਦੂ ਸਾਲ ਏਕਮ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗੁੜੀ ਪੜਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵ - ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਲੋਂ ਕਲਕੱਤਾ ਗਏ ਤਾਂ ਸਨ ਡਾਕਟਰੀ ਪਢਨੇ ਪਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਉਗਰ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਣਕੇ। ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਗੁਪਤ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਅਨੁਸ਼ੀਲਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਬੰਨ ਗਏ। ਸੰਨ 1916 ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ (ਵਰਤਮਾਨ ਯੂ0ਪੀ0) ਦੀ ਜਵਾਨ ਟੋਲੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪ੍ਰਜਾਤੰਤਰ ਸੰਘ (Hindustan Republican Association) ਵਲੋਂ ਵੀ ਜੁਡ ਗਏ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਚੱਕਰਵਰਤੀ ਦੇ ਛਦਮ ਨਾਮ ਵਲੋਂ 1925 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿੱਖਾਤ ਕਾਕੋਰੀ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਪਕਡੇ ਗਏ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਲੋਂ ਮੋਹ ਭੰਗ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੰਘ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਪਾਈ। ਮ੍ਰਤਿਉੱਪਰਿਆੰਤ ਸੰਨ 1940 ਤੱਕ ਉਹ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਰਵੇਸਰਵਾ ਰਹੇ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1889
ਦ ਗੁੱਡ, ਦ ਬੈਡ ਐਂਡ ਦੀ ਅਗਲੀ

ਦ ਗੁੱਡ, ਦ ਬੈਡ ਐਂਡ ਦ ਅਗਲੀ (ਇਤਾਲਵੀ: Il buono, il brutto, il cattivo) 1966 ਦੀ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਕਾਲਜਈ, ਪੱਛਮੀ ਸਪੇਗੇਟੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹਦਾਇਤਕਾਰ ਸਰਜਿਓ ਲਿਉਨੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁੱਡ, ਲੀ ਵੈਨ ਕਲੀਫ਼ ਅਤੇ ਏਲੀ ਵੈਲਾਚ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਏਜ ਅਤੇ ਸਕਾਰਪੇਲੀ, ਲੁਸਿਆਨੋ ਵਿਨਸੇਂਜੋਨੀ ਅਤੇ ਲਿਓਨ ਨੇ ਲਿਖੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮੁੱਖ ਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਏਨਯੋ ਮੌਰਿਕੋਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਏ ਫਿਸਟਫੁਲ ਆਫ ਡਾਲਰਸ (1964) ਅਤੇ ਫ਼ਾੱਰ ਏ ਫ਼ਿਊ ਡਾਲਰਸ ਮੋਰ (1965) ਦੇ ਬਾਅਦ ਡਾਲਰਸ ਤਕੋਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।
ਕਹਾਣੀ

ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹਤਿਆਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਹੈ ਜੋ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ਼ ਪਏ ਘੜਮੱਸ, ਫ਼ਾਂਸ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸ਼ਿਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਹੋਏ ਕਫੇਡਰੇਟ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ

ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Finkler Question)) ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੇਖਕ ਹਾਵਰਡ ਜੈਕਬਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2010 ਦੇ ਮੈਨ ਬੁਕੇ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੈਕਬਸਨ ਦਾ ਇਹ ਉਪੰਨਿਆਸ ਸਕੂਲੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਟੀਚਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਚਕ ਤਰੀਕੇ ਵਲੋਂ ਪਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ

ਉਪੰਨਿਆਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਪੂਰਵ ਰੇਡੀਓ ਸੰਪਾਦਕ ਜੂਲਿਅਨ ਟਰੇਸਲਵ ਹੈ ਜੋ ਯਹੂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਨਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹ ਬਚਪਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਯਹੂਦੀ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕਰਮ ਨੂੰ ਉਪੰਨਿਆਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੀ ਰੋਚਕ ਢੰਗ ਵਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਿੱਪਣਿਆਂ

ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੰਜ ਮੁਨਸਫ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਿਊਰੀ ਨੇ 3 - 2 ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਵਲੋਂ ਬੁਕੇ ਦੇ ਲਏ ਚੁਣਿਆ। ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ ਏੰਡਰਿਊ ਮੋਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦ ਫਿੰਕਲਰ ਕਵੇਸ਼ਚਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਪੰਨਿਆਸ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਇਵਸਤੁ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਹਲਕੇ ਫੁਲਕੇ ਅੰਦਾਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਜਾਕਿਆ ਲਹਿਜੇ ਵਲੋਂ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਕਲਾਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੂਬ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ (ਨਾਵਲ)

ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ ਜਾਂ ਬਲੰਡਰਸਟੋਨ ਦੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਤਹਾਸ, ਰੁਮਾਂਸ, ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ)। ਇਹ ਨਾਵਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1850 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤੱਤ ਡਿਕਨਜ਼ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਆਤਮਕਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। 1867 ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼ ਸੰਸਕਰਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਕਈ ਸ਼ੌਕੀਨ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਡੇਵਿਡ ਕਾਪਰਫੀਲਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰਲਸ ਡਿਕਨਜ਼ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਆਰ. ਕੇ. ਨਰਾਇਣ

ਆਰ. ਕੇ. ਨਰਾਇਣ (10 ਅਕਤੂਬਰ 1906 - 13 ਮਈ 2001) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਰਾਸੀਪੁਰਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਸਵਾਮੀ ਅਈਅਰ ਨਰਾਇਣ ਸਵਾਮੀ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਅਕਤੂਬਰ 1906 ਨੂੰ ਮਦਰਾਸ (ਹੁਣ ਚੇਨੱਈ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਾਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਮਾਲਗੁੜੀ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਨਰਾਇਣ ਮੈਸੂਰ ਦੇ ਯਾਦਵ ਡਿੱਗੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। 1990 ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਹ ਚੇਨਈ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਿਆ।
'ਦ ਗਾਈਡ' ਰਚਨਾ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1958 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1980 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਏ.ਸੀ. ਬੈਂਸਲ ਮੈਡਲ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਨਾਵਲ

* ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਯਾਰ (1935)
* ਦ ਬੈਚਲਰ ਆਫ ਆਰਟਸ (1937)
* ਦ ਡਾਰਕ ਰੂਮ (1938)
* ਦ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਟੀਚਰ (1945)
* ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਪਤ - ਮਾਲਗੁੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟਰ (1948)
* ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਐਕਸਪਰਟ (1952)
* ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਮਹਾਤਮਾ (ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਉਡੀਕ) (1955)
* ਦ ਗਾਈਡ (1958)
* ਦ ਮੈਨ-ਈਟਰ ਆਫ਼ ਮਾਲਗੁੜੀ (1961)
* ਦ ਵੇੰਡਰ ਆਫ ਸਵੀਟਸ (1967)
* ਦ ਪੇਂਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਈਨਜ਼ (1977)
* ਏ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ਾਰ ਮਾਲਗੁੜੀ (1983)
* ਟਾਕੀਟਿਵ ਮੈਨ (1986)
* ਦਾ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਨਾਗਰਾਜ (1990)
* ਗ੍ਰੈਂਡਮਦਰ'ਸ ਟੇਲ (1992)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1906
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਐਨੀਮਲ ਫ਼ਾਰਮ

ਐਨੀਮਲ ਫ਼ਾਰਮ (Animal Farm) ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਾਰਜ ਆਰਵੈੱਲ ਦੀ ਕਾਲਜਈ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜਾਰਜ ਆਰਵੈੱਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਚਰਿੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਉੱਤੇ ਕਰਾਰਾ ਵਿਅੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਖੁਦ ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਟਾਲਿਨ ਦੇ ਦੌਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 17 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਲਘੂ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।

ਜਾਰਜ ਆਰਵੈੱਲ (1903-1950) ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਜਨ‍ਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੋਤੀਹਾਰੀ ਨਾਮਕ ਸ‍ਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਆਰਵੈੱਲ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਏਰਿਕ ਆਰਥਰ ਬਲੇਅਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨ‍ਮ ਦੇ ਸਾਲ ਭਰ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਗ‍ਲੈਂਡ ਚੱਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ।
ਕਹਾਣੀ

ਐਨੀਮਲ ਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੁੱਝ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ: ਮੇਨਰ ਫ਼ਾਰਮ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਿਕ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਸਭ ਤੋਂ ਚਲਾਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ‍ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੂਅਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਕੁੱਝ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੂਅਰ ਆਦਮੀ ਦਾ ਹੀ ਰੰਗ - ਢੰਗ ਆਪਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਐਸ਼ ਲਈ ਦੂਜੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਣ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੋੜ - ਮਰੋੜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਸਲਨ ਨਿਯਮ ਸੀ – ALL ANIMALS ARE EQUAL (ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਬਰਾਬਰ ਹਨ) ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। : -
::ALL ANIMALS ARE EQUAL, BUT SOME ANIMALS ARE MORE EQUAL THAN OTHERS. (ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਬਰਾਬਰ ਹਨ ਪਰ ਕੁੱਝ ਜਾਨਵਰ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਦ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਟੀਚਰ

ਦ ਇੰਗਲੀਸ਼ ਟੀਚਰ ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾ 1945 ਦਾ ਰਚਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਮੀ ਐਂਡ ਫਰੈਂਡਜ (1935) ਅਤੇ ਦ ਬੈਚੂਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ (1937) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਨਰਾਇਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਵੈਜੀਵਨੀਪਰਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿੱਦਤ ਪੱਖੋਂ ਝੰਜੋੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਗਲੀਸ਼ ਟੀਚਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਤਾਂਘ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਦ ਡਾਰਕ ਰੂਮ

ਦ ਡਾਰਕ ਰੂਮ ਆਰ ਕੇ ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਰਚਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੈਕਮਿਲਨ ਅਤੇ ਕੋ., ਲੰਡਨ ਦੁਆਰਾ 1938 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ 1956 ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਰਿਲੀਜ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ

*1938, UK, Macmillan Publishers ISBN ?, Pub date ? ? 1938, hardback (first edition)
*1990, UK, Mandarin ISBN ?, Pub date ? ? 1990, paperback
*1994, UK, Minerva ISBN ?, Pub date ? ? 1994, paperback
*1994, U.S., University of Chicago Press , Pub date 1 September 1994, paperback
*2005, UK, Indian Thought Publications , Pub date ? ? 2005, paperback reissue
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਵਲ
ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ

ਵੈਂਕੂਵਰ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ (ਸਕੂਲ ਜਿਲਾ # 39, Vancouver School Board) ਵੈਂਕੂਵਰ, ਬਰੀਟੀਸ਼ ਕੋਲੰਬਿਆ, ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਜਿਲਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਨਿਆਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੋਰਡ ਇਸ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੈਂਕੂਵਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੰਦੋਬਸਤੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਕੂਲ ਜ਼ਿਲਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਸਾਂਸਕ੍ਰੀਤਕ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ ੫੬,੦੦੦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਲ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਡ ੧੨ ਤਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ੩੦੦੦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਸਕ ਪ੍ਰੋਡ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ੪੦,੦੦੦ ਅਗੇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸਕੂਲ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੋਗਰਾਮ

* ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੰਕਰਮਣ ਪਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕ ਅਰੰਭਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਰਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਕਿ ਬਰੀਟੀਸ਼ ਕੋਲੰਬਿਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਭ UBC ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ UBC ਆਈਡੀ ਕਾਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ।
* ਟਰੇਕ ਆਉਟਡੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪਰੋਗਰਾਮ (TREK Outdoor Education Program)
* ਸਿਟੀ ਸਕੂਲ
References

ਹਵਾਲੇ
ਬਾਰਲੇ ਪੇਜ

* ਵੈਂਕੂਵਰ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ (EN)
** ਪੰਜਾਬੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਪੀਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ

ਪੀਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ (Peel District School Board)
ਪੀਲਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ, ਪੀਲ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਨਗਰ ਦਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਕਨਾਡਾਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਬੋਰਡ, ਮਿੱਸਿੱਸਾਗਾ ਵਿੱਚ HJA ਬਰਾਉਨ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਆਲਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਮਿਸਿਸਾਗਾ, ਬ੍ਰਾਮਪਟਨ, ਅਤੇ ਕੇਲੇਡਨ ਓਂਟਾਰਯੋ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, 12 ਗਰੇਡ ਲਈ ਬਾਲਵਾੜੀ ਦੇ ਗਰੇਡ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਪੀਲ ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਨਗਰ ਦਾਈ
* ਬਰਾਂਪਟਨ
* ਕੈਲੇਡਨ
* ਮਿੱਸਿੱਸਾਗਾ
ਬਾਰਲੇ ਪੇਜ

* ਪੀਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਬੋਰਡ (EN)
** Punjabi

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸਕੂਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ