JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਜ਼ੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ

ਜੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ
(27 ਅਪਰੈਲ 1912 – 10 ਜੁਲਾਈ 2014) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ 1935 ਵਿੱਚ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ 2010 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ

ਜ਼ੋਹਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1912 ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਨਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੂਈਨ ਮੇਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈ ਸਕੇ ਜਿੱਥੇ ਕੁਲੀਨ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਕੂਈਨ ਮੇਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਯੂਰਪ ਜਾਣ ਦੀ ਠਾਨ ਲਈ ਅਤੇ ਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਮਿਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਬੰਦਰਗਾਹ ਤੋਂ ਜਹਾਜ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਕੇ ਯੂਰਪ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਡਾਂਸ

ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਚ ਦੀ ਤਰਬੀਅਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਚਾ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜੋ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੈਲੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਬਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜੋਹਰਾ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਨਾਚ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਏਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਕਿ 1935 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ, ਮਿਸਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਆਦਿ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1940 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਪਸ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਯੁਵਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਚ ਸਿਖਾਣ ਲੱਗੀ। ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ 8 ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੇ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਸ ਥਿਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਇਪਟਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ ਥਿਏਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਵ ਉਮਰ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸਹਿਗਲ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਦੋਸਤੀ ਵਧੀ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਵਿਰੋਧ ਹੋਇਆ ਪਰ ਆਖਰ ਜ਼ੋਹਰਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨ ਗਏ ਅਤੇ 14 ਅਗਸਤ 1942 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਹ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ੋਹਰਾ ਅਤੇ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਲਾਹੌਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਖੋਲ ਲਿਆ। ਲੇਕਿਨ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਤਫਰਕੇ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਫਿਰ ਮੁੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਉਜਰਾ ਬਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਡਰਾਮਾ

ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਥਿਏਟਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁਪ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਫਿਲਮ ਧਰਤੀ ਕੇ ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਚਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਖਿਆਲ ਬੁਧੀਜੀਵੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫਲ ਸਨ। ਜ਼ੋਹਰਾ ਦਾ ਪਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਹਰਾ ਨੇ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।

ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂਦੱਤ ਵੀ ਫਿਲਮੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕਿਸਮਤ ਅਜਮਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਜ਼ੋਹਰਾ ਸਹਿਗਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਬਾਜ਼ੀ (ਫ਼ਿਲਮ) ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਅਵਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਫ਼ਨਾ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸ 'ਘਰ ਆਇਆ ਮੇਰਾ ਪਰਦੇਸੀ' ਦੀ ਕੋਰੀਓਗਰਾਫੀ ਜ਼ੋਹਰਾ ਤੋਂ ਕਰਵਾਈ।

1959 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਤੇ ਲੰਦਨ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਟੀਵੀ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਿਵੇਂ: ਮਾਈਂਡ ਯੂਅਰ ਲੈਂਗੁਏਜ, ਜੈਵਲ ਇਨ ਦੀ ਕਰਾਊਨ, ਤੰਦੂਰੀ ਨਾਇਟਸ ਵਗ਼ੈਰਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਮੌਤ

10 ਜੁਲਾਈ 2014 ਨੂੰ 102 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1912
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਬਲੋਕ

ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿੱਚ ਬਲੋਕ (; 28 ਨਵੰਬਰ 1880 - 7 ਅਗਸਤ 1921) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਕਵੀ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

thumb|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰਾ ਐਂਦਰੀਵਨਾ ਬਲੋਕ — ਬਲੋਕ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਾਰਸਾ, 1880
ਬਲੋਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਾਰਸਾ ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਜੀ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਰਾਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੈਕਟਰ ਸਨ। ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੇ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਮਨੋਰ ਸਖਮਾਤੋਵੋ ਰਿਹਾ, ਜਿਥੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸੋਲੋਵਿਓਵ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਅਣਗੌਲੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਫਿਓਦਰ ਤਿਊਤਚੇਵ ਅਤੇ ਅਫ਼ਨਾਸੀ ਫੇਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਉਹਦਾ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਇਸਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਰੰਭਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਪਹੁ-ਫੁਟਾਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਹੇਠ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ।

1903 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦਮਿਤਰੀ ਮੈਂਡਲੀਵ ਦੀ ਧੀ ਲਿਊਬੋਵ (ਲਿਊਬਾ) ਦਮਿਤਰੀਏਵਨਾ ਮੈਂਡਲੀਵਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਲਿਊਬਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਆਂਦਰੇਈ ਬੇਲੀ ਨਾਲ ਜਟਿਲ ਪਿਆਰ-ਨਫਰਤ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾ ਲਿਆ। ਲਿਊਬਾ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਹੁਸੀਨ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, 1904) ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੂਬ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ।

ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਰਸੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਬਲੋਕ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਰੁਚੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਸੀਹਾ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ (Vozmezdie, 1910-21; Rodina, 1907-16; Skify, 1918)। ਸੋਲੋਵਯੋਵ ਦੇ ਇਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ, ਉਹ ਅਸਪਸ਼ਟ ਧਾਰਮਿਕ ਖਦਸ਼ੇ ਪਾਲੀ ਬੈਠਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਠੀਕ ਠੀਕ ਹੈ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ", ਉਸ ਨੇ 1917 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਬੜੀ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਖਦਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹੱਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

ਮਈ 1917 ਵਿੱਚ ਬਲੋਕ ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਗੋਰੀ ਰਾਸਪੂਤਿਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਨੂੰ ਲਿਖਤ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਟੈਨੋਗ੍ਰਾਫਰ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਓਰਲਾਂਡੋ ਫਿਗੇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

1921 ਤੱਕ ਬਲੋਕ ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ। ਬਲੋਕ ਨੇ ਗੋਰਕੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਭੇਜੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ "ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੂਝ-ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਿਹਚਾ" ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕੋਰਨੀ ਚੂਕੋਵਸਕੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਕਵਿਤਾ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਸੀ: "ਸਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਕੁਝ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੋਰਕੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਵੀਜ਼ਾ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। 29 ਮਈ 1921 ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਨਾਤੋਲੀ ਲੂਨਾਚਾਰਸਕੀ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ: "ਬਲੋਕ ਰੂਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਰੋਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਮਰੇਡ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੇ।"। ਸਿਰਫ 10 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਲੋਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਨਿਕੋਲਾਈ ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ

ਨਿਕੋਲਾਈ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿਚ ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ (; 5 ਫਰਵਰੀ 1836 – 29 ਨਵੰਬਰ 1861) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ, ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟ ਸੀ।
Biography

ਦੋਬਰੋਲਿਉਬੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਜ੍ਹਨੀ ਨੋਵਗੋਰੋਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਪਾਦਰੀ ਸੀ। ਉਹ 1848 ਤੋਂ 1853 ਤੱਕ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸਨੂੰ ਵਿਲਖਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰੇਸ ਵਰਗੇ ਰੋਮਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਸੀ। 1853 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। 1854 ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਸਾਂਭ ਲਈ। ਆਪਣੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਟਿਊਟਰ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤਣਾਵਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਅੰਨਾ ਅਖ਼ਮਾਤੋਵਾ

ਅੱਨਾ ਐਂਦਰੀਏਵਨਾ ਗੋਰੇਨਕੋ (; ) (23 ਜੂਨ 1889 – 5 ਮਾਰਚ 1966), ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਅੱਨਾ ਅਖਮਾਤੋਵਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ (, ),ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਨੇ ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਰੂਸੀ ਸ਼ਾਇਰਾ, ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ

ਅਖ਼ਮਾਤੋਵਾ ਦਾ ਜਨਮ ਓਡੇਸਾ ਦੇ ਕਾਲੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੋਰਟ, ਬੋਲ਼ਸੋਏ ਵਿਖੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਐਂਦਰੀ ਐਂਦਰੀਏਵਨਾ ਗੋਰੇਨਕੋ, ਇੱਕ ਨੇਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਨਾ ਏਰਾਜ਼ਮੋਵਨਾ ਸੀ। ਦੋਨੋਂ ਰੂਸੀ ਕੁਲੀਨ ਘਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਅਖ਼ਮਾਤੋਵਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ:
ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਖਦਾ, ਐਪਰ ਪਹਿਲੀ ਰੂਸੀ ਔਰਤ ਕਵੀ, ਅੰਨਾ ਬੁਨੀਨਾ, ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਏਰਾਸਮ ਇਵਾਨਯਿਕ ਸਤੋਗੋਵ ਦੀ ਆਂਟ ਸੀ। ਸਤੋਗੋਵ ਮਾਸਕੋ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੋਜ਼ਾਈਸਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਜਿਹੇ ਜ਼ਮੀਦਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਪੋਸਾਦਨਿਤਸਾ ਮਾਰਫਾ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਨੋਵਾਗਰਾਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਉੱਘਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਖਾਨ ਅਖਮਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾੜੇ ਦੇ ਰੂਸੀ ਕਾਤਲ ਨੇ ਉਸਦੇ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਤ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕਰਾਮਜ਼ੀਨ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਰੂਸ ਤੇ ਮੰਗੋਲ ਜੂਲੇ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਹੈ। [...] ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਅਖਮਾਤ ਚੰਗੇਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਸੀ। ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਅਖਮਾਤੋਵ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ - ਪਰਾਸਕੋਵੀਆ ਯੇਗੋਰੋਵਨਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸਿਮਬਰਿਕਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਮੋਤੋਵੀਲੋਵ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਯੇਗੋਰ ਮੋਤੋਵੀਲੋਵ ਮੇਰ ਪੜਦਾਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਅੰਨਾ ਯੇਗੋਰੋਵਨਾ, ਮੇਰੀ ਦਾਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲੇ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਾਰਸਕੋਏ ਸੇਲੋ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਿਰੋਕਾਇਆ ਸਟਰੀਟ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ੀਮਿਆਨੀ ਲੇਨ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; (ਅੱਜ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਸੇਵਾਸਤੋਪੋਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਡਾਚਾ ਵਿੱਚ 7 ਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਗਰਮੀ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮਾਰਿਨਸਕਾਇਆ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ 1905 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੀਵ (1906–10) ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕੀਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚੇ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਲਈ.ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਚਲੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ

ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਵਲਾਦੀਮੀਰੋਵਿੱਚ ਮਾਇਕੋਵਸਕੀ (ਰੂਸੀ: Влади́мир Влади́мирович Маяко́вский) (19 ਜੁਲਾਈ 1893 – 14 ਅਪਰੈਲ 1930) ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਵੀ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ-20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਭਵਿੱਖਵਾਦ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਬਾਗਦਤੀ, ਕੁਤੈਸੀ ਗਵਰਨੇਟ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ (ਹੁਣ ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ) ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰਲੇ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਥੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਰੇਂਜਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਯੂਕਰੇਨੀ ਕਸਾਕ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਿਊਬਾਈ ਕਸਾਕ ਮੂਲ ਦੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਰੁਦਕੀ

ਅਬਦੁੱਲਾ ਜ਼ਫ਼ਰ ਇਬਨ-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਰੁਦਕੀ (ਫ਼ਾਰਸੀ: , ਤਾਜਿਕ: , ਉਰਫ਼ آدم الشعرا ਆਦਮ ਅਲ ਸ਼ਾਇਰਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦਾ ਆਦਮ), ਰੁਦਗੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ (858 - 941), ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਪਾਰਸ (ਈਰਾਨ) ਉੱਤੇ ਅਰਬਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਦਾ ਗ਼ਲਬਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਰੁਦਕੀ ਨੇ ਫ਼ਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਬੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਨਵਿਆਏ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਬਣ ਗਈ।

ਰੁਦਕੀ ਦਾ ਜਨਮ ਆਧੁਨਿਕ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖੇੱਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਰੁਦਕੀ ਦੀ ਬੇਨੂਰੀ

ਸਮਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮੀ ਅਰੂਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਉਹਦੀ ਬੇਨੂਰੀ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਫ਼ਿਰਦੌਸੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਚਤੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਇਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਸਲਾਮਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ:

: پوپک دیدم به حوالی سرخس
: بانگک بر بُرده به ابر اندرا
: چادرکی رنگین دیدم بر او
: رنگ بسی گونه بر آن چادرا

ਗੁਰੂਮੁਖੀ:-

: ﻿ਪੋਪਕ ਦੀਦਮ ਬੇ ਹਵਾਲੀ ਸਰਖ਼ਸ
: ਬਾਨਗਕ ਬਰ ਬਰਦਾ ਬੇ ਅਬਰ ਅੰਦਰਾ
: ਚਾਦਰਕੀ ਰੰਗੀਨ ਦੀਦਮ ਬਰ ਔ
: ਰੰਗ ਬਸੀ ਗੁਨਾ ਬਰ ਆਨ ਚਾਦਰਾ

ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ:-

: ਮੈਂ ਸਰਖ਼ਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਵੇਖਿਆ
: ਉਸਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਗੀਤ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ
: ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਵੇਖੀ
: ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਦਰ ਉੱਤੇ ਦੇਖੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗ

ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕੈਂਥ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਸਾਹਿਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 99 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਸਨਵੀ ਕਲੀਲੀ-ਓ-ਦਮਨਾ ਰੁਦਾਕੀ ਦੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ‎
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ

ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ (18 ਦਸੰਬਰ 1843 – 24 ਦਸੰਬਰ 1911) ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਡਰੁਖਾਂ, ਜੀਂਦ ਰਿਆਸਤ, ਵਿਖੇ 18 ਦਸੰਬਰ 1843 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਦਾਰ ਸੁਖਾ ਸਿੰਘ (ਮੌਤ 1852) ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ 3 ਮਈ 1871 ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਰੋਗ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਔਲਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਫੂਲ ਬੰਸੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ 10 ਅਗਸਤ 1871 ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਮਿਲੀ।
ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ

ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਰਾਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪ੍ਰਿਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਧਨ ਮੁਹਈਆ ਕੀਤਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਲਈ 'ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ' ਦੇ ਰਸਮ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ ਮੈਕਾਲਫ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੰਮ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਹਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਘਾ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ

ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ
#ਕਰੰਗੜਵਾਲੀਆ; 1858 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ
# ਔਨਾਲੀਵਾਲੀ ਰਾਣੀ;
#ਜਸਮੀਰ ਕੌਰ (d 1921). 1880 ਵਿਚ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ:1. ਮਹਾਰਾਜਾ ਨਾਭਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਤਖਤ ਨਸ਼ੀਨ, ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ (1883-1942); r. 1911-19282.ਰਿਪੁਦਮਨ ਦੇਵੀ (1881-1911); ਵਿਆਹ ਰਾਮ ਸਿੰਘ
#ਅਗਿਆਤ ਪਤਨੀ; ਕੋਈ ਔਲਾਦ ਨਹੀਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ
ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ

ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 999 ਹਿਜਰੀ (1591) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੂਸੀ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਉਥੇ ਕਦੇ ਮੌਜ਼ਾ ਚਚਲਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੁਲਤਾਨ ਕੁੱਲੀ ਕੁਤਬ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਭਾਗ ਮਤੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਇਮਾਰਤ 189 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਐਨ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੜਕਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ 1591 ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲੇਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹੰਮਦ ਕੁਲੀ ਕੁਤੁਬਸ਼ਾਹ ਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਵਾਸਤੁਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚਾਰਮੀਨਾਰ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਚੋਕੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮਹਿਰਾਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਲਕਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਰਕ ਗਰੇਨਾਇਟ ਦੇ ਮਨਮੋਹਕ ਚੋਕੋਰ ਖੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਿਰਾਬਾਂ ਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੂਰਤਾਂ


File:Mosque on Second Floor.jpg|ਦੂਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਮਸਜਿਦ
File:Clock of the Charminar.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੀ ਘੜੀ
File:Minaret of the Charminar.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੀਨਾਰ
File:Char minar masjid.jpg|ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਮਸਜਿਦ
File:Charminar sumeet photography 3.JPG|ਮਾਹ ਰਮਜ਼ਾਨ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਦੇ ਇਰਦ ਗਰਦ ਅਵਾਮ
File:Charminar-Bahadurabad, Karachi.jpg|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਰਾਚੀ ਕੇ ਇਲਾਕਾ ਬਹਾਦਰ ਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੀਨਾਰ ਵਰਗੀ ਇਮਾਰਤ
File:A Rainy Morning, Charminar.jpg|ਇੱਕ ਬਰਸਾਤੀ ਸਵੇਰ, ਚਾਰਮੀਨਾਰ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ
ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼

ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਜਾਂ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਲੜੀਵਾਰ ਹੈ ਜੋ ਡੇਵਿਡ ਬੈਨਿਆਫ਼ ਅਤੇ ਡੀ. ਬੀ. ਵੀਸ ਵੱਲੋਂ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਚੈਨਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਰਜ ਰ. ਰ. ਮਾਰਟਿਨ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਡ ਫ਼ਾਇਰ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਂ ਅ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀਕਰਨ ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ, ਮਾਲਟਾ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੋਰਾਕੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਟੀ. ਵੀ. ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 17 ਅਪਰੈਲ, 2011 ਨੂੰ ਐੱਚ. ਬੀ. ਓ. ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰਲਾ ਭਾਗ 27 ਅਗਸਤ, 2017 ਨੂੰ ਟੀ.ਵੀ. ਉੱਪਰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਅੱਠਵੇਂ ਭਾਗ ਨਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ ਵੈਸਟੇਰੌਸ ਅਤੇ ਐਸੌਸ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪਲਾਟਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੱਤ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਆਇਰਨ ਥਰੋਨ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਸ਼ਿਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਠਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮਦਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਤਖ਼ਤ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਆ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਐਚ. ਬੀ. ਏ. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਪਰ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ, ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਕਿਰਦਾਰਾਂ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਆਦਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੰਗੇਜ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ 38 ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡਾਂ (2012 ਅਤੇ 2015 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ)ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੀਟਰ ਡਿੰਕਲੇਜ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ (2011 ਅਤੇ 2015) ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰੋਲ ਟੀਰੀਅਨ ਲੈਨੀਸਟਰ ਲਈ ਲੜੀਵਾਰ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡ (2012) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੋਲਾਵਾ ਲੀਨਾ ਹੀਡੀ, ਐਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ, ਕਿਟ ਹੈਰਿੰਗਟਨ, ਮੈਸੀ ਵਿਲਿਅਮਜ਼, ਡਿਆਨਾ ਰਿਗਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਵੌਨ ਸਿਡੋਵ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ
ਮਾਰਾਕਾਈਬੋ

ਮਾਰਾਕਾਈਬੋ () ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਰਾਕਾਈਬੋ ਝੀਲ ਨੂੰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ਼ ਜੋੜਣ ਵਾਲੇ ਪਣਜੋੜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜ਼ੂਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਰਾਕਾਸ ਮਗਰੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 1,495,200 ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,108,404 ਸੀ।
ਇਹਦਾ ਉਪਨਾਮ La Tierra del Sol Amada ("ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਹੇਤੀ ਧਰਤੀ") ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਯੂਰੀ ਲੋਤਮਾਨ

ਯੂਰੀ ਮਿਖੇਲੋਵਿਚ ਲੋਤਮਾਨ (, ) (28 ਫਰਵਰੀ 1922 – 28 ਅਕਤੂਬਰ 1993) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿੰਨ੍ਹ-ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ

ਯੂਰੀ ਲੌਟਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਯਹੂਦੀ ਵਕੀਲ ਮਿਖਾਇਲ ਲੋਤਮਾਨ ਅਤੇ ਸੋਰਬਨੇ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੀ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰ ਅਲੇਕਸੈਂਡਰਾ ਲੋਤਮਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਗਰਾਡ, ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਇੰਨਾ ਓਬਰਾਜ਼ਤਸੋਵਾ ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਡ ਕਨਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਲੋਤਮਾਨ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਮਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਤੀਜੀ ਭੈਣ ਲੀਡੀਆ ਲੋਤਮਾਨ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਰੂਸੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ([ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਹਾਊਸ]]) ਦੇ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਸੀ। (ਉਹ ਸੇਂਟ-ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ)।

ਲੋਤਮਾਨ ਨੇ 1939 ਵਿਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਹੀ [ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਡ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ] ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲੋਲੌਜੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਲੀਡੀਆ ਲੋਤਮਾਨ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਸੀ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਿਲੋਲੌਜੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੈਕਚਰ ਉਦੋਂ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ)। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮੀਸ਼ੀਅਨ ਸਨ - ਗੂਕੋਵਸਕੀ, ਅਜ਼ਾਦੋਵਸਕੀ, ਤੋਮਾਸ਼ੇਵਸਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪ। ਉਸ ਨੂੰ 1940 ਵਿਚ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਰੇਡੀਓ ਆਪ੍ਰੇਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। 1946 ਵਿਚ ਸੈਨਾ ਤੋਂ ਵਿਹਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ 1950 ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਖੋਜ ਪੱਤਰ 18 ਵੀਂ ਅਤੇ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਨ।

ਲੈਨਿਨਗ੍ਰਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਮੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਅਕ ਅਹੁਦਾ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ (ਉਹ ਪੀਐਚਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ), ਲੋਤਮਾਨ 1950 ਵਿੱਚ ਐਸਟੋਨੀਆ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਟਾਰਤੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ 1954 ਤੋਂ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।

60 ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਲੋਤਮਾਨ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਸੰਰਚਨਾਵਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 19 ਤੋਂ 29 ਅਗਸਤ 1964 ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰੀਕੁ ਵਿੱਚ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਹੁਨਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੱਦਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋਇਆ ਸਮੂਹ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਟਾਰਤੂ – ਮਾਸਕੋ ਸੇਮੀਓਟਿਕ ਸਕੂਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਟਾਰਤੂ-ਮਾਸਕੋ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੋਰਿਸ ਉਸਪੇਂਸਕੀ, ਵਿਆਚਸਲਾਵ ਇਵਾਨੋਵ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਤੋਪੋਰੋਵ, ਮਿਖਾਇਲ ਗਾਸਪਾਰੋਵ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪਿਆਤੀਗੋਰਸਕੀ, ਆਈਸਾਕ ਆਈ. ਰੇਵਜਿਨ ਅਤੇ ਜੌਰਜੀ ਲੇਸਕਿਸ ਵਰਗੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਕੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਚਿੰਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਧਾਂਤਕ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ

ਸਯਦ ਉਸਮਾਨ ਮਰਵੰਦੀ ਜਾਂ ਹਜਰਤ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ (1177–1274) (ਸਿੰਧੀ: لعل شھباز قلندر), ਇੱਕ ਸਯਦ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸ਼ਾਇਰ, ਅਤੇ ਕਲੰਦਰ ਸੀ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸਯਦ ਹੁਸੈਨ ਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀਆ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾਲ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸ਼ੇਖ਼ ਬਹਾਉ ਉੱਦ ਦੀਨ ਜ਼ਕਰੀਆ ਮੁਲਤਾਨੀ, ਸ਼ੇਖ਼ ਫ਼ਰੀਦ ਉੱਦ ਦੀਨ ਗੰਜ ਸ਼ੱਕਰ, ਸ਼ਮਸ ਤਬਰੇਜ਼ੀ, ਜਲਾਲ ਉੱਦ ਦੀਨ ਰੂਮੀ ਅਤੇ ਸੱਯਦ ਜਲਾਲ ਉੱਦ ਦੀਨ ਸੁਰਖ਼ ਬੁਖ਼ਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬਨ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਈਰਾਨ - ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਮਰਵੰਦ ਵਿੱਚ 1177 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ (ਮੌਜੂਦਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੱਯਦ ਇਬਰਾਹੀਮ ਕਬੀਰ ਉੱਦ ਦੀਨ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗ਼ਜ਼ਨਵੀ ਔਰ ਗ਼ੋਰੀ ਸਲਤਨਤਾਂ ਦਾ ਮੁਸ਼ਾਹਿਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਖੂਬ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਭਟਕਣ ਭਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ, ਤੁਰਕੀ, ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਉਹ ਰੁਹਾਨੀਅਤ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮੰਜਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਰਖ਼ ਲਿਬਾਸ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਝੂਲੇ ਲਾਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਉਹ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਸੇਹਵਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਬਸੇ।
ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਨਮੂਨਾ


ਨਹੀਂ ਜਾਣਾਂ ਕਿ ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਤਿਰ ਤੇਰੇ ਦੀਦਾਰ ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ
ਬੜਾ ਹੀ ਮਾਣ ਹੈ ਜੋ ਮੂਹਰੇ ਆਪਣੇ ਯਾਰ ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ
ਨਸੀਬਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਉੱਚਾ ਕਿ ਛੱਡ ਸੌ ਪਾਰਸਾਈਆਂ ਨੂੰ
ਕਿ ਭੱਠ ਤਕਵਾ ਪਿਆ, ਪਾ ਚੋਗਾ, ਸਿਰ ਦਸਤਾਰ ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ
ਤਮਾਸ਼ਾ ਕਤਲ ਮੇਰੇ ਦਾ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਵੇਖਣ ਦਾ
ਪਖੇਰੂ ਵਾਂਗ ਖ਼ੂਨੀ ਖ਼ੰਜਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ
ਮੈਂ ਹਾਂ ਉਸਮਾਨ ਹਾਰੂਨੀ ਤੇ ਹਾਂ ਮਨਸੂਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ
ਮਲਾਮਤ ਦੇਣ ਲੋਕੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦਾਰ ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਦਮੋਦਰ ਦਾਸ ਅਰੋੜਾ

ਦਮੋਦਰ ਦਾਸ ਅਰੋੜਾ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: دمودر داس اروڑا) ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਗਾਥਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਵਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦਾ ਨਾਮ 'ਹੀਰ ਦਮੋਦਰ'।
ਜੀਵਨ

ਦਮੋਦਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਦਾ ਜਨਮ ਲੋਧੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਬਰ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਬਲ੍ਹਾਰਾ ਸੀ ਜੋ ਤਹਿਸੀਲ ਚਨਿਓਟ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਝੰਗ) ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਲਾਟੀ ਜਾਤ ਦਾ ਅਰੋੜਾ ਸੀ। ਕਿੱੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-

ਨਾਓਂ ਦਮੋੋੋਦਰ ਜਾਤ ਗੁਲ੍ਹਾਟੀ

ਦਮੋਦਰ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਭਾਸਾ ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਾਂਗੀ, ਮੁਲਤਾਨੀ ਤੇ ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਰੰਗ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਿੱਸੇ ਵਿੱੱਚ ਉਹ ਦਾਹਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਂਝੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅੱੱਖੀਂ ਦੇੇੇਖਿਆ | ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ-

ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠਾ ਕਿੱਸਾ ਕੀਤਾ

ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ ਸਗੋਂ ਉਸਦਾ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰੰਗ ਹੈ
ਸਾਹਿਤਕ ਦੇਣ

ਹੀਰ ਦਮੋਦਰ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਬਿਆਨੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਮੂਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਲਹਿੰਦੀ ਦੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਝਾਂਗੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਦਮੋੋੋਦਰ ਨੇ ਕਿੱਸੇ ਦਾ ਅੰਤ ਸੁਖਾਂਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਉੱੱਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਤ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਫਾਰਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਜਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉੱਪਰ ਗੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਸੂਫੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਦਮੋਦਰ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਥਾਂ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਕਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਪਦੀ ਹੈ-
"ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਜੋ ਅਕਬਰ ਸੰਦੀ, ਹੀਲ-ਹੁੱਜਤ ਨਾ ਕਾਈ।"
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ

*ਹੀਰ ਦਮੋਦਰ ਆਨਲਾਈਨ ਪੜ੍ਹੋ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ
ਓਪੇਰਾ

ਦਾ ਪੈਲੇਸ ਗਾਰਨੀਏਰ]]

ਓਪੇਰਾ (ਇਤਾਲਵੀ: Opera) ਇੱਕ ਕਲਾ-ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗੀਤ-ਨਾਟ ਦੇ ਪਾਠ (ਲਿਬ੍ਰੇਟੋ) ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੰਗਮੰਚੀ ਸੈੱਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸੰਜੋ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਪੇਰਾ ਕਲਾ ਦੀ ਉਹ ਸਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅਭਿੰਨ ਅੰਗ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਡਾਇਲਾਗ ਦੀ ਥਾਂ ਗੀਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੋਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਵਲੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵਾ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਨਾਚ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਓਪੇਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 1594 ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੇ ਫਲੋਰੈਂਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜੈਕੋਪੋ ਪੇਰੀ ਦੇ ਦਾਫਨੇ ਨਾਮਕ ਓਪੇਰੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਲੋਰੈਂਸ ਦੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਕਲਾਮੰਡਲੀ ("ਕਾਮਰੇਤਾ ਦੀ ਬਰਦੀ") ਦੀ ਪਰੇਰਨਾ ਤਹਿਤ 1597 ਦੇ ਲਾਗੇ ਚਾਗੇ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਣ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟ-ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਪੇਰਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਐਂਡੀਜ਼

ਐਂਡੀਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਪਰਬਤ-ਮਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਨਾਲ਼ ਪੈਂਦੀਆਂ ਉੱਚ-ਭੋਆਂ (ਪਹਾੜਾਂ) ਦੀ ਇੱਕ ਅਤੁੱਟ ਲੜੀ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 7,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਚੌੜਾਈ 200 ਕਿ.ਮੀ. ਤੋਂ 700 ਕਿ.ਮੀ. ਤੱਕ ਅਤੇ ਔਸਤ ਉੱਚਾਈ ਲਗਭਗ 4,000 ਮੀਟਰ (13,000 ਫੁੱਟ) ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸੱਤ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ: ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬੋਲੀਵੀਆ, ਚਿਲੇ, ਪੇਰੂ, ਏਕੁਆਦੋਰ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਬਤੀ ਲੜੀਆਂ