JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1903

1903 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

*28 ਮਈ– ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੌਢੀ ਐਸ. ਐਲ. ਕਿਰਲੋਸਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
*16 ਜੂਨ– ਫ਼ੋਰਡ ਮੋਟਰ ਕਾਰ ਕੰਪਨੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਗਈ।
*14 ਦਸੰਬਰ – ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਜਨਮਦਾਤਾ ਔਲੀਵਰ ਰਾਈਟ ਨੇ ਕਿਟੀ ਹਾਕ, ਉਤਰੀ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇੰਜਨ ਜਾਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਡ ਨਾ ਸਕਿਆ।
*2 ਨਵੰਬਰ– ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ 'ਡੇਲੀ ਮਿਰਰ' ਅਖ਼ਬਾਰ ਛਪਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਜਨਮ

ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1904

1904 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 9 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿਰੁਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
* 23 ਜੁਲਾਈ – ਸੇਂਟ ਲੂਈਸ (ਮਿਸਉਰੀ, ਅਮਰੀਕਾ) ਦੇ ਚਾਰਲਸ ਈ. ਮੈਂਚਿਜ਼ ਨੇ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਵਾਲੀ ਕੋਨ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ।
* 13 ਅਕਤੂਬਰ – ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਗਮੰਡ ਫ਼ਰਾਇਡ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਬਿਆਨ 'ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਡਰੀਮਜ਼' ਛਪੀ।
* 27 ਅਕਤੂਬਰ – ਨਿਊਯਾਰਕ (ਅਮਰੀਕਾ) 'ਚ ਮੁਲਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਬ-ਵੇਅ (ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ) ਰੇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
* 28 ਅਕਤੂਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਲੁਈਸ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ (ਫ਼ਿੰਗਰ ਪ੍ਰਿੰਟਜ਼) ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
* 8 ਨਵੰਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਿਲੀਅਮ ਮੈਕ-ਕਿਨਲੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਾ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਥਿਓਡੋਰ ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ।
* 21 ਨਵੰਬਰ – ਪੈਰਿਸ (ਫ਼ਰਾਂਸ) ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਘੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪਬਲਿਕ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਵਾਸਤੇ ਇੰਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਓਮਨੀ ਬਸਾਂ ਆ ਗਈਆਂ।
ਜਨਮ

* 4 ਜੂਨ – ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੰਸਥਿਪਕ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਲੇਖਕ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ।
ਮਰਨ

* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਰੁਕਮਿਨੀ ਦੇਵੀ ਅਰੁਨਦਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ। (ਮੌਤ 1986)
* 19 ਮਈ – ਜਮਸ਼ੇਦਜੀ ਟਾਟਾ, ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੋਢੀ ਦੀ ਮੌਤ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1909

1909 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1900 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

*10 ਜੂਨ– ਐਸ.ਓ.ਐਸ. (S.O.S.) ਹੰਗਾਮੀ ਪੈਗਾਮ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਐਸ.ਐਸ. ਸਲਾਵੋਨੀਆ ਦੇ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। S.O.S. ਨਾਰਵੀਜੀਅਨ ਬੋਲੀ ਦੇ ਲਫ਼ਜ਼ svar om snart ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਲਦੀ ਜਵਾਬ ਦਿਉ।
* 1 ਜੁਲਾਈ– ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਕਰਜ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਗਣੇਸ਼ ਵੀਰ ਸਾਵਰਕਰ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮਦਨ ਲਾਲ ਢੀਂਗਰਾ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਢੀਂਗਰਾ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਿਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਫ਼ਸਰ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਕਰਜ਼ਨ ਵਾਹਿਲੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ, 1909 ਦੇ ਦਿਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ। ਇਸ ਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰ ਆਗ਼ਾ ਖ਼ਾਨ, ਬਿਪਨ ਚੰਦਰ ਪਾਲ, ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗੋਖਲੇ, ਸਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਬੈਨਰਜੀ, ਐਨ.ਸੀ। ਕੇਲਕਰ ਵੀ ਸਨ।
ਜਨਮ

* 20 ਫ਼ਰਵਰੀ ਅਜੈ ਕੁਮਾਰ ਘੋਸ਼, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਦਾ ਜਨਮ। (ਮ.1962)
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1913

1871 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1870 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 15 ਜਨਵਰੀ – ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
* 2 ਮਈ – ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਰਾਜਾ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਬਾਂਬੇ 'ਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
* 1 ਨਵੰਬਰ – ਗ਼ਦਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ।
* 11 ਦਸੰਬਰ – ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਰਜ ਪੰਜਵਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੁੱਜਾ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪੁੱਜਾ।
ਜਨਮ

* 19 ਮਈ – ਨੀਲਮ ਸੰਜੀਵ ਰੈਡੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1914

1914 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 31 ਜਨਵਰੀ – ਅਮਰੀਕੀ ਰੂਹਾਨੀ ਆਗੂ ਦਯਾ ਮਾਤਾ (ਮ. 2010)
* 31 ਜਨਵਰੀ – ਹੰਗੇਰੀਅਨ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੀਕਲੋਸ਼ ਯਾਂਜੋ (ਜ. 1921)
* 4 ਅਪਰੈਲ – ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
* 25 ਮਈ – ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਹੋਮ ਰੂਲ’ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
* 23 ਜੁਲਾਈ – ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧੇ ਕੈਨੇਡਾ ਪੁੱਜਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੇਗੀ।
* 28 ਅਕਤੂਬਰ – ਜਾਰਜ ਈਸਟਮੈਨ ਨੇ ਰੰਗੀਨ ਫ਼ੋਟੋਗਰ੍ਰਾਫ਼ੀ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 29 ਨਵੰਬਰ – ਗ਼ਦਰੀ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਝੜੱਪ 'ਚ ਚੰਦਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ 7 ਫੜੇ ਗਏ
ਜਨਮ

* 3 ਅਪਰੈਲ – ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਸਾਮ ਮਾਨੇਕਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਮਰਨ

*14 ਅਕਤੂਬਰ– ਫ਼ਰਾਂਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਂਸਰ ਮਾਤਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਰਮਨਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਫ਼ੌਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ, ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿਤੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1916

1916 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 9 ਮਾਰਚ – ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਪੁਰਤਗਾਲ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 4 ਜੂਨ – ਗ਼ਦਰੀ ਆਗੂ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਢੁੱਡੀਕੇ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਲਾਈ ਗਈ।
* 10 ਜੂਨ – ਅਰਬਾਂ ਨੇ ਤੁਰਕਾਂ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਪਾਕਿ ਨਗਰ ਮੱਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਖੋਹ ਲਿਆ; ਹੁਣ ਮੱਕੇ ‘ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹਕੂਮਤ ਹੈ।
* 3 ਜੁਲਾਈ – ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਸੌਮ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖ਼ੂਨ ਡੋਲ੍ਹਵੀਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
* 7 ਨਵੰਬਰ – ਜੈਨਟ ਰੈਨਕਿਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ (ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰ ਬਣੀ।
* 16 ਨਵੰਬਰ – ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।
* 16 ਦਸੰਬਰ – ਗਰੈਗਰੀ ਰਾਸਪੂਤਿਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਰੂਸ ਦੇ ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ |
* 18 ਦਸੰਬਰ – ਵਰਦੂਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਬਾਹਕੁਨ ਲੜਾਈ ਸੀ।
ਜਨਮ

* 4 ਮਈ – ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
* 15 ਦਸੰਬਰ – ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਮੌਰਾਈਸ ਵਿਕਕਿਨਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ।
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1918

1918 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1910 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 4 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮਿਊਸਪਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਸਰੋਵਰ ਪੂਰਨ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ – 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀਆਂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ।
* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਲਿਥੂਆਨੀਆ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 16 ਜੁਲਾਈ – ਰੂਸ ਦੇ ਜ਼ਾਰ ਨਿਕੋਲਸ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕਾਂ ਨੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 11 ਨਵੰਬਰ – ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ।
* 12 ਨਵੰਬਰ – ਆਸਟਰੀਆ ਅਤੇ ਚੈਕੋਸਲਵਾਕੀਆ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ।
* 14 ਦਸੰਬਰ – ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਪਰ ਇਹ ਹੱਕ ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਿਆ।
ਜਨਮ
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1925

1925 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 1 ਜਨਵਰੀ – ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਰਿਸਚੀਆਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਓਸਲੋ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
* 3 ਜਨਵਰੀ – ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਨੀਤੋ ਮੁਸੋਲੀਨੀ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਡਿਕਟੇਟਰ ਬਣ ਗਿਆ।
* 12 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਏਸਟੋਨਿਆ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਬੈਨ ਕੀਤੀ।
* 9 ਜੁਲਾਈ – ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
* 10 ਜੁਲਾਈ – ਰੂਸ ਨੇ ਤਾਸ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ।
* 29 ਜੁਲਾਈ– ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ‎ ਗਵਰਨਰ ਵਲੋਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਇਹ ਬਿੱਲ ਐਕਟ ਬਣ ਗਿਆ।
* 1 ਨਵੰਬਰ – ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ ਪਾਸ ਹੋ ਕੇ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ।
* 1 ਦਸੰਬਰ – ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਜਰਮਨ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲੋਨ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
* 12 ਦਸੰਬਰ – ਕੈਲੇਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਨਗਰ ਸੈਨ ਲੁਈਸ ਓਬਿਸਪੋ 'ਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਟਲ ਖੁੱਲਿਆ।
* 31 ਦਸੰਬਰ – ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹਾਜੀ ਮਸਤਾਨ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਚੌਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਦੇ 145,000 ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ 350 ਕਿੱਲੋ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲਕੜੀ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਜਨਮ

ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1926

1926 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 6 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਭਾਈ ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦਾ 'ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼' ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
* 19 ਮਈ – ਥਾਮਸ ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਬੋਲਣ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਾਮਯਾਬ ਤਜਰਬਾ ਕੀਤਾ; ਇੰਜ ਰੇਡੀਉ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ ਗਈ।
* 16 ਜੁਲਾਈ – ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿਓਗਰਾਫ਼ਿਕ’ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਫ਼ੋਟੋਗਰਾਫ਼ੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ।
* 6 ਦਸੰਬਰ – ਇਟਲੀ ਦੇ ਡਿਕਟੇਟਰ ਬੇਨੀਤੋ ਮੁਸੋਲੀਨੀ ਨੇ ਛੜਿਆਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ |
* 28 ਦਸੰਬਰ – ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਨਿਊ ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਰੁਧ ਕ੍ਰਿਕਟ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 1107 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਜਨਮ

* 23 ਜਨਵਰੀ – ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੇਤਾ ਬਾਲ ਠਾਕਰੇ ਦਾ ਜਨਮ।
ਮਰਨ

* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਛੇ ਬੱਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਜੇਲ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ ਦਿਤੀ ਗਈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1927

1927, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ ਜੋ 1920 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਘਟਨਾ

* 17 ਜਨਵਰੀ – ਸੈਂਟਰਲ ਬੋਰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਰਖਿਆ।
* 19 ਜਨਵਰੀ – ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
* 4 ਜੂਨ – ਬਾਬਾ ਖੜਕ ਸਿੰਘ 3 ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਮਗਰੋਂ ਡੇਰਾ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਰਿਹਾਅ।
* 12 ਨਵੰਬਰ – ਟਰਾਸਟਕੀ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਜੋਸਿਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਰੂਸ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
* 21 ਨਵੰਬਰ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਖ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਕਾਮਿਆਂ 'ਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਕੇ 5 ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਾਰ ਦਿਤੇ ਤੇ 20 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿਤੇ।
* 12 ਦਸੰਬਰ – ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨਗਰ ਕਾਂਟਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਜਨਮ

* 22 ਅਗਸਤ – ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਸਹੂਰ ਗਾਇਕਆਸਾ ਸਿੰਘ ਮਸਤਾਨਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਰੈਪ ਗਾਇਕੀ

ਰੈਪ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ rap, rapping) - ਲੈਅਮਈ ਤਕਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਤਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਂਗੂੰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੇਜ਼ ਬੋਲ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਰੈਪ ਕਲਾਕਾਰ ਲਈ ਰੈਪਰ, ਜਾਂ ਜਿਆਦਾ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਐਮ ਸੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਰੈਪ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਕਾਲਿਆਂ ਨੇ ਰੈਪ ਰਾਹੀਂ ਪੱਖਪਾਤੀ ਵਰਤਾਓ ਦੀ ਆਦਿ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲੀਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ‘ਸਟ੍ਰੀਟ ਵੰਨਗੀ’ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜੜ੍ਹਾਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਾਇਕੀ
ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ

ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ () (7 ਜੂਨ 1914 – 1 ਜੂਨ 1987) ਜਾਂ ਕੇ ਏ ਅੱਬਾਸ, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਲੀਗੜ ਓਪੀਨੀਅਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬੰਬੇ ਕਰਾਨੀਕਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਤੌਰ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਸਮੀਖਿਅਕ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦਾ ਕਲਮ ਦ ਲਾਸਟ ਪੇਜ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਕਾਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1941 ਤੋਂ 1986 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਅੱਬਾਸ ਇਪਟਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਖਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜੂਨ 1914 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਪਾਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅੱਬਾਸ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸਨ ਜੋ 1857 ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗ਼ੁਲਾਮ-ਉਸ-ਸਿਬਤੈਨ ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿਤਰ ਕੁਰਾਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਸਰੂਰ ਖਾਤੂਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਯੂਬ ਅੰਸਾਰੀ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ। ਆਪਣੀ ਅਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ, ਅੱਬਾਸ ਸਾਹਿਬ ਹਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗਏ ਜਿਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਯਾਨੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਖਵਾਜਾ ਅਲਤਾਫ ਹੁਸੈਨ ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ; ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 7ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰਿਕ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਲੀਗੜ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬੀ ਏ (1933) ਅਤੇ ਐਲ . ਐਲ . ਬੀ (1935) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਫਰ

1945 ਵਿੱਚ ਖਵਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਪਟਾ (ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਸ ਥਿਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਲਈ 1943 ਦੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਅਕਾਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਰਤੀ ਕੇ ਲਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ। 1951 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ 'ਨਯਾ ਸੰਸਾਰ' ਨਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਬਣਾ ਲਈ ਜਿਸਨੇ ਅਨਹੋਨੀ (1952) ਵਰਗੀਆਂ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ। ਅੱਬਾਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀ (1953), ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਲਈ ਨੀਚਾ ਨਗਰ (1946) ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਵੀ. ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ ਲਈ ਡਾ. ਕੋਟਨੀਸ ਕੀ ਅਮਰ ਕਹਾਣੀ (1946) ਵੀ ਲਿਖੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ
19ਵੀਂ ਸਦੀ

thumb|240x240px|Antoine-ਜੀਨ Gros, ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਮੈਡ੍ਰਿਡ, 1808. ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨੂੰ ਪਰਵੇਸ਼ ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੌਰਾਨ Peninsular ਜੰਗ, 1810
19ਵੀਂ ਸਦੀ (1 ਜਨਵਰੀ 1801 – 31 ਦਸੰਬਰ 1900) ਸਪੇਨੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਸਾਮਰਾਜ, ਪਵਿੱਤਰ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਢਹਿਢੇਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲਖਾਇਕ ਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ, ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਰਮਨ, ਸਾਮਰਾਜ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ Meiji ਜਪਾਨ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ 1815 ਦੇ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ-ਮੁਕਤ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਸੇਖੀ ਮਾਰੀ। ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਣ ਗਏ। ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਦੂਰ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਚੁਥਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉੱਤਰ-ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਪੈਕਸ ਬ੍ਰਿਤਾਨਿਕਾ ਕਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ, ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਦੀ
ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਸੰਨ 1924 ਈ:-7 ਮਈ 2019) ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪ ਦਾ ਨਾਂਅ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਕਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਹੈ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ

ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਫ ਰਿਸਰਚ ਵਜੋਂ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸੰਨ 1950 ਈ: ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੰਜਾਬੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲੋਕ ਅਰਪਨ ਕੀਤੀਆਂ। ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ-ਪ੍ਰਮੰਨੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਏਸ਼ੀਐਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਰਕੀਆਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਂਬਰ ਆਫ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਾਸਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਯੋਗਦਾਨ

*ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਲਾਰਡ ਐਟਲੀ, ਲਾਰਡ ਇਸਮੇ, ਸਰ ਪੈਟਰਕ ਸਪੇਸ, ਸਰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਮੂਡੀ ਨਾਲ 1964 ਈ: ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵੰਡ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪ ਨੇ 1972 ਈ: ਵਿੱਚ 'ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਟਵਾਰਾ' 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
*ਜਨਮ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਵਡਮੁੱਲੀਆਂ ਦੇਣਾਂ ਹਨ। 1956 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਵਿਦਵਾਨ ਡਾ. ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਕੰਕਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸੰਖੇਪ ਦਸ ਗੁਰ ਕਥਾ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਭਾਰਤ ਲਿਆ ਕੇ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
* ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਡਾ. ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਤੇ ਵਧਾਇਆ।
* ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਲਮਬਧ ਕੀਤਾ।
* ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਸਦਕਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾ ਕੇ ਕਾਫੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੌਖਿਕ ਤੇ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਲਿਆਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ।
* ਏਸ਼ੀਐਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਰਕੀਆਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਪਦ ਤੇ ਵੀ ਰਹੇ।
* ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ।
* ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਲਈ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਵੱਡ ਆਕਾਰੀ ਵਿਆਖਿਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹਵਾਇਆ।
ਸਨਮਾਨ

*ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਆਫ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
*ਆਪ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਚੀਫ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ 2002 ਵਿਚ, ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ 2004 ਵਿਚ, ਸਿੱਖ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 2005 ਵਿੱਚ ਆਪ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਡਾ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਨਕਦ, ਦੁਸ਼ਾਲਾ, ਸਿਰੋਪਾਓ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਨੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਸੁੰਦਰ ਦਸਤਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਬੰਧੀ ਕਰਵਾਏ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਖੋਜ, ਸਿੱਖ ਸਰੋਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਸਰਮਾਏ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਲਿਖਣ ਕੰਮ

ਆਪ ਨੇ ਲਗਭਗ 15 ਪੁਸਤਕਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, 12 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 11 ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਪੰਡਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ

ਪੰਡਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ (2 ਅਕਤੂਬਰ 1890 -) ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਿੱਸਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀਸਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਪੰਡਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਅਕਤੂਬਰ 1890 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇੜੇ ਪਿੰਡ ਬੱਦੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ ਦੀਆਂ 180 ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 105 ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 80 ਮੋਗੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਰਮ 'ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕਰਮ ਸਿੰਘ' ਨੇ ਛਾਪੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿੱਸੇ

*ਜਾਨੀ ਚੋਰ (ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ)
*ਰਾਜਾ ਜਗਦੇਵ (ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ)
*ਜੰਝ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ
*ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ (ਦੋ ਹਿੱਸੇ)
*ਹੀਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ
*ਸੋਹਣੀ ਕਿਸ਼ੋਰ ਚੰਦ
*ਕਰਤਾਰੋ ਜਮੀਤਾ
*ਮਹਾਂ ਭਾਰਤ
*ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ
*ਜੰਗ ਚਮਕੌਰ
*ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
*ਜੈ ਕਰ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ
*ਲਛਮਣ ਮੂਰਛਾ
*ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਬਿਲਾਸ
*ਸਤੀ ਸਲੋਚਨਾ
*ਦਿਲਬਰ ਚੋਰ (ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ)
*ਰਾਜਾ ਮਾਨ ਧਾਤਾ
*ਸੰਤ ਬਿਲਾਸ
*ਅਕਲ ਦਾ ਬਾਗ
*ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਭਾਲੂ ਨਾਥ
*ਚੰਦ੍ਰਾਵਤ
*ਸ਼ਤਾਨੀ ਚੋਰ (ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ)
*ਜੀਜਾ ਸਾਲੀ
*ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਭਾਂਬੜ
*ਗੋਲ ਖੂੰਡਾ (ਅੱਠ ਹਿੱਸੇ)
*ਆਲਾ ਊਦਲ (ਅੱਠ ਹਿੱਸੇ)
*ਰਾਜਾ ਰਤਨ ਸੈਨ (ਚਾਰ ਹਿੱਸੇ)
*ਰਾਜਾ ਚੰਦਰ ਹਾਂਸ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ

ਰਮੇਸ਼ ਚੰਦਰ ਮਜੂਮਦਾਰ () (4 ਦਸੰਬਰ 1888 – 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1980) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਡੀਨ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰ ਸੀ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥੀਸਿਸ ਪੁਰਾਤਨ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜੀਵਨ ਲਈ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਕਲਾ ਦੇ ਫੈਕਲਟੀ ਡੀਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1936 ਤੋਂ 1942 ਤੱਕ ਉਹਨੇ ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਪਕੁਲਪਤੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ਿਆਈਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ , ਉਸਨੇ ਚੰਪਾ,(੧੯੨੭), Suvarnadvipa (1929) ਅਤੇ Kambuja ਦੇਸਾ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤਕੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਇਰਫ਼ਾਨ ਹਬੀਬ

ਇਰਫਾਨ ਹਬੀਬ (, ; ਜਨਮ 1931), ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭਾਰਤੀ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਰੇਰੀਅਨ ਸਿਸਟਮ ਆਫ਼ ਮੁਗਲ ਇੰਡੀਆ, 1556-1707 ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਇਰਫਾਨ ਹਬੀਬ ਵਾਲਿਦ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਹਬੀਬ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲਦਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਹੇਲਾ ਹਬੀਬ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਨਸੀਮ ਇੱਕ ਦੌਲਤਮੰਦ ਬੈਰਿਸਟਰ ਅਤੇ ਕੌਮ ਪ੍ਰਸਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ 1916 ਵਿੱਚ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਜਲਾਸ ਦਾ ਇੰਤਜਾਮ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਮਾਮ ਖ਼ਰਚ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਨਾਨਾ ਅੱਬਾਸ ਤੱਈਅਬ ਜੀ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਾਥੀਉਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਅਤੇ ਬਰੋਦਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਇਰਫ਼ਾਨ ਹਬੀਬ ਦੀ ਬੀਵੀ ਸਾਇਰਾ ਹਬੀਬ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਹੈ।
ਚੋਣਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

; ਮੌਲਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ
*The Agrarian System of Mughal India 1556–1707. ਪਹਿਲੀ ਦਫ਼ਾ ਏਸ਼ੀਆ ਪਬਲਿਸ਼ਿੰਗ ਹਾਊਸ ਨੇ 1963 ਵਿੱਚ ਛਾਪੀ. ਦੂਜਾ, ਸੋਧਿਆ ਐਡੀਸ਼ਨ 1999 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ।
*An Atlas of the Mughal Empire: Political and Economic Maps With Detailed Notes, Bibliography, and Index. ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈਸ, 1982
*Essays in Indian History – Towards a Marxist Perception. ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 1995.
*The Economic History of Medieval India: A Survey. ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2001.
*Medieval India: The Study of a Civilization. ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ, 2008.
*People's History of India – Part 1: Prehistory. ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2001.
*People’s History of India Part 2 : The Indus Civilization. ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2002.
*A People's History of India Vol. 3 : The Vedic Age. (ਸਹਿ ਲੇਖਕ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਠਾਕੁਰ) ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2003.
*A People's History of India – Vol 4 : Mauryan India. (ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਝਾਅ) ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2004.
*A People's History of India – Vol 28 : Indian Economy, 1858–1914. ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਤੁਲਿਕਾ ਬੁਕਸ, 2006.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ
ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ

ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਬੰਗਾਲੀ: অরিজিৎ সিং; ਜਨਮ 25 ਅਪਰੈਲ 1987) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਰਿਜੀਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਸਫਲ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਰਿਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2005 ਵਿੱਚ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, ਫੇਮ ਗੁਰੂਕੁਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੰਜੇ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰ ਟੌਰਾਨੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ। ਆਪਣੇ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਉਸਨੂੰ 2013 ਦੇ ਮਿਰਚੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ "ਫਿਰ ਲੇ ਆਇਆ ਦਿਲ" ਅਤੇ "ਦੁਆ" ਗੀਤ ਲਈ ਆਪਕਮਿੰਗ ਮੇਲ ਵੋਕਲਿਸਟ ਆਫ਼ ਦਿ ਈਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ। ਉਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ "ਤੁਮ ਹੀ ਹੋ" ਅਤੇ "ਚਾਹੁੰ ਮੈਂ ਯਾਂ ਨਾ" ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਅਰਿਜੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1987 ਨੂੰ ਜੀਆਗੰਜ, ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਖੇ ਕੱਕੜ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨਾਨੀ ਵੀ ਗਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮਾਮਾ ਤਬਲਾ ਵਾਦਕ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਵੀ ਤਬਲਾ ਵਜਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਪਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ "ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ" ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਧਰੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹਜ਼ਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਤਬਲੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਬੀਰੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਹਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਬਿੰਦਰ ਸੰਗੀਤ (ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਰਚਨਾ) ਅਤੇ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਸਿਖਾਇਆ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਹਜ਼ਾਰੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਵੋਕਲ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

2014 ਵਿੱਚ ਅਰਿਜੀਤ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਕੋਇਲ ਰਾਏ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ। ਅਰਿਜੀਤ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅੰਧੇਰੀ, ਮੁੰਬਈ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ
ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ

ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਸ਼ਮਲਵ ਜਾਂ ਅਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ 21, 4, ਅਤੇ −2048 ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 9.75, 5½, ਅਤੇ √2 ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ (1, 2, 3, ...), ਸਿਫਰ (0) ਅਤੇ ਰਿਣ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਸੰਖਿਆਵਾਂ (−1, −2, −3, ...). ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸੰਪੂ੍ਰਨ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ \mathbb{Z} ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। \mathbb{Z} ਜਰਮਨ ਸ਼ਬਦ zählen (ਜੇਹਲੀਨ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਗਿਣਨਾ ਅਤੇ zahl (ਜਹਲ) ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੰਖਿਆ। ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ integer ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਲਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਵ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਪੂਰਨ।
ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਣ

\mathbb{Z} ਦਾ ਕਰਮ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
:... −3 < −2 < −1 < 0 < 1 < 2 < 3 < ...
ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਜਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਕ ਜੋ ਸਿਫਰ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਨ ਦਾ ਜੇ ਸਿਫਰ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰਿਣ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਕ ਜਾਂ ਸੰਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਿਫਰ ਦੇ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਧਨ ਦਾ ਨਾ ਹੀ ਰਿਣ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਖਿਆ ਰੇਖਾ ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਵਿਥ ਤੇ ਦਰਸਾਏ ਗਈ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਕ ਜਾਂ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਨ-ਰਿਣ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਵੈਗਣੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਿਣ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਨੂੰ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ
ਰਾਮਦੇਵ

ਸੁਆਮੀ ਰਾਮਦੇਵ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗ-ਗੁਰੂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਯੋਗਾਸਣ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਇਆਮ ਦੀਆਂ ਸਰਲ ਵਿਧੀਆਂ ਦੱਸ ਕੇ ਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁੱਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਥਾਂ-ਥਾਂ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਿਵਿਰਾਂ ਦਾ ਅਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਰੇਕ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦੇ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮਦੇਵ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਂ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ’ਚ ਯੋਗ ਸਿਖਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜੋ ਦੇਸ਼ਵਿਆਪੀ ਵਿਅਕਤੀ-ਜਗਰਾਤਾ ਅਭਿਆਨ ਇਸ ਸੰਨਿਆਸੀ ਵੇਸਧਾਰੀ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਯੋਧਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਉਸਦਾ ਸਭਨੀ ਥਾਂਈਂ ਜੀ ਆਇਆਂ ਹੋਇਆ।
ਜੀਵਨੀ

ਰਾਮਦੇਵ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਹਿੰਦਰਗੜ੍ਹ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਲੀ ਸਇਦਪੁਰ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1965 ਨੂੰ ਗੁਲਾਬੋ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਰਾਮਨਿਵਾਸ ਯਾਦਵ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਰਾਮਦੇਵ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸੀ। ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਜਾਦਪੁਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖਾਨਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰੁਕੁਲ ਵਿੱਚ ਆਚਾਰੀਆ ਪ੍ਰਦਿਉਂਨ ਅਤੇ ਯੋਗਾਚਾਰੀਆ ਬਲਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ। ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਨੇ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1971
ਵਿਕਰਮ ਸੇਠ

ਵਿਕਰਮ ਸੇਠ (ਜਨਮ: 20 ਜੂਨ, 1952) ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ। ਮੂਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਟਾਨਬਰਿਜ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋਈ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤਥਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾਨਜਿੰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਲਾਸਿਕਲ ਚੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਸੇਠ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਜੂਨ 1952 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਸੇਠ, ਬਾਟਾ ਸ਼ੂਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ, ਲੀਲਾ ਸੇਠ, ਸਿਖਲਾਈ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਬੈਰਿਸਟਰ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।
ਨਾਵਲ

ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਲਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
* ਦ ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ (1986),
* ਏ ਸੂਟੇਬਲ ਬੁਆਈ (1993)
* ਸਾਨੇਟ
* ਐਨ ਇੱਕਵਲ ਮਿਊਜਿਕ (1999)

ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵ-ਉੱਚ ਨਿਆਂ-ਆਲਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਮੁੱਖ ਨਿਆਂ-ਆਧੀਸ਼ ਲੀਲਾ ਸੇਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਕਵਿਤਾ

* ਮੈਪਿੰਗਜ਼ (1980)
* ਫ੍ਰੌਮ ਹੈਵਨ ਲੇਕ (1983)
* ਦ ਹੰਬਲ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਟਰਸ ਗਾਰਡਨ (1985)
* ਆਲ ਯੂ ਹੂ ਸਲੀਪ ਟੁਨਾਈਟ (1990),
* ਬੀਸਟਲੀ ਟੇਲਜ਼ (1991)
* ਥ੍ਰੀ ਚਾਈਨੀਜ ਪੋਏਟਸ (1992)
* ਡੱਡੂ ਅਤੇ ਨਾਈਟਿੰਗੇਲ
ਬਾਹਰੀ ਸੂਤਰ

The Literary Encyclopedia's article on Vikram Seth

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਐਲਬੀਜੀਟੀ ਲੇਖਕ
ਬਟੇਨੁਮਾ ਸੰਖਿਆ

ਬਟੇਨੁਮਾ ਸੰਖਿਆ ਜਾਂ ਅਨੁਪਾਤਕ ਸੰਖਿਆ ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ "ਬਟੇ" ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜੁੱਟ ਨੂੰ \mathbb{Q} ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ rational number ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। rational ਦੀ ਉਤਪਤੀ 'ratio' (ਅਨੁਪਾਤ) ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ \mathbb{Q} ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ quotient (ਵੰਡਫਲ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ

ਸੰਖਿਆ r ਨੂੰ ਬਟੇਨੁਮਾ ਸੰਖਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਇਸਨੂੰ \frac{p}{q} ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ p ਅਤੇ q ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਅਤੇ q ≠ 0
ਜਿਵੇਂ \frac{2}{3}, \frac{-56}{67}, \frac{9}{11}, \frac{4}{1}··············
ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕੇ -6 ਨੂੰ \frac{-6}{1} ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਰੇਮੇਯ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅੰਕ, ਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੰਕਗਣਿਤ
ਬਟੇਨੁਮਾ ਬਰਾਬਰਤਾ

ਬਟੇਨੁਮਾ ਉਦੋਂ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਗੇ ਜੇ:\frac{a}{b} = \frac{c}{d} ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ad = bc.
:ਜਿਵੇ
:\frac{1}{3} = \frac{2}{6}
:\frac{-1}{2} = \frac{1}{-2}
:\frac{0}{1} = \frac{0}{2}
ਤਰਤੀਬ

ਜਦੋਂ ਦੋਹੇਂ ਹੀ ਹਰ ਧਨ ਦੇ ਹੋਣ
:\frac{a}{b} ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ad

ਜੇ ਦੋਹੇਂ ਹਰ ਰਿਣ ਦਾ ਹੋਣੇ ਤਾਂ ਦੋਹੇਂ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਧਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
:\frac{-a}{-b} = \frac{a}{b}
ਅਤੇ
:\frac{a}{-b} = \frac{-a}{b}.
ਜੋੜ

ਦੋ ਬਟੇਨੁਮਾ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
:\frac{a}{b} + \frac{c}{d} = \frac{ad+bc}{bd}.
ਘਟਾਓ

:\frac{a}{b} - \frac{c}{d} = \frac{ad-bc}{bd}.
ਗੁਣਾ ਕਰਨਾ

ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ:
:\frac{a}{b} \cdot \frac{c}{d} = \frac{ac}{bd}.
ਵੰਡ ਕਰਨੀ

ਜਿਥੇ c ≠ 0:
:\frac{a}{b} \div \frac{c}{d} = \frac{ad}{bc}.
ਬਟੇਨੁਮਾ ਦਾ ਉਲਟਾ

ਜੋੜਕ ਉਲਟਾ ਅਤੇ ਗੁਣਕ ਉਲਟਾ ਦੋਹੇਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹਨ।
: - \left(\frac{a}{b} \right) = \frac{-a}{b} = \frac{a}{-b} \quad\mbox{and}\quad
\left(\frac{a}{b}\right)^{-1} = \frac{b}{a} \mbox{ if } a \neq 0.
ਬਟੇਨੁਮਾ ਦੀ ਘਾਤ ਅੰਕ

ਜੇ n ਨਨ-ਰਿਣਾਤਮਿਕ ਪਰਿਮੇਯ ਹੈ ਤਾਂ
:\left(\frac{a}{b}\right)^n = \frac{a^n}{b^n}
ਅਤੇ (ਜੇ a ≠ 0):
:\left(\frac{a}{b}\right)^{-n} = \frac{b^n}{a^n}.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕਗਣਿਤ