JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
गया जिल्ला

गया जिल्ला भारतको झारखण्ड र बिहारको सिमाना र फाल्गु नदीको किनारामा बसेको गया बिहार प्रान्तको एक प्रमुख शहर हो। वाराणसी जस्तै गयाको प्रसिद्धी मुख्य रूपमा एक धार्मिक नगरीको रूपमा छ। पितृपक्षको अवसरमा यहाँ हजारौं श्रद्धालु पिण्डदानको लागि आउने गर्छन। नवनिर्मित गया अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल द्वारा यो थाईल्याण्ड सँग पनि सीधै जोडिएको छ। गया देखि १७ किलोमीटरको दूरीमा बोधगया रहेको छ जुन बौद्ध तीर्थ स्थल हो र यहीं बोधी वृक्ष तल भगवान बुद्धलाई ज्ञानको प्राप्ति भएको थियो।

गया बिहारको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थानहरू मध्ये एक हो। यो शहर खासगरि हिन्दू तीर्थयात्रीहरूको लागि धेरै नै प्रसिद्ध छ। यहांको विष्णुपद मन्दिर पर्यटकहरूको बीच लोकप्रिय छ। किदवन्ती छ कि भगवान विष्णुको पगचिन्हको निशानमा यस मंदिरको निर्माण गराईएको छ। हिन्दू धर्ममा यस मंदिरलाई अहम स्थान प्राप्त छ। गया पितृदानको लागि पनि प्रसिद्ध छ। भनिएको छ यहाँ फाल्गु नदीको किनारमा पिण्डदान गर्दा मृत व्यक्तिलाई बैकुण्ठको प्राप्ति हुन्छ।

गया मध्य बिहारको एक महत्त्वपूर्ण शहर हो, जुन गङ्गाको सहायक नदी फाल्गुको पश्चिमी तटमा स्थित छ। यो बोधगया देखि १३ किलोमीटर उत्तर तथा राजधानी पटना देखि १०० किलोमीटर दक्षिणमा स्थित छ।
सन्दर्भ सामाग्री
मौसम

यहाँको मौसममा गर्मीको दिनहरूमा यहाँ धेरै गर्मी हुन्छ र जाडोको दिनहरूमा औसत जाडो हुन्छ तर वर्षा ऋतुमा यहांको दृश्य धेरै नै रोचक हुन्छ।
इतिहास

गयाको उल्लेख महाकाव्य रामायणमा पनि पाइन्छ। गया मौर्य कालमा एक महत्त्वपूर्ण शहर थियो। उत्खननमा सम्राट अशोक सँग सम्बन्धित आदेश पत्र पाईएको छ। मध्यकालमा यो शहर मुगल सम्राटहरूको अधीन थियो। मुगलकालको पतन पछि गया माथि अनेकौँ छेत्री राजाहरूले शासन गर्‍यो। १७८७मा होल्कर वंशको साम्राज्ञी महारानी अहिल्याबाईले विष्णुपद मंदिरको पुनर्निर्माण गराएको थियो।


श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:मगध प्रमण्डल
गोपालगन्ज जिल्ला

गोपालगंज जिल्ला भारतको बिहार राज्यमा सारण प्रमण्डल अंतर्गत एक शहर र जिल्ला हो। गण्डक नदीको पश्चिमी किनारमा बसेको यो भोजपुरी भाषी जिल्ला उँखु उत्पादनको लागि जानिन्छ। मध्यकालमा चेरों राजाहरू र अङ्ग्रेजहरूको बेला यो हथुवा राजको केंद्र रहेको थियो। यो जिल्ला भारतीय राष्ट्रिय जनता दलको प्रमुख, बिहारको पूर्व मुख्य मन्त्री र भारतको भूतपूर्व रेल मन्त्री लालू प्रसाद यादवको गृह जिल्ला हो। थावे स्थित दुर्गा मन्दिर र दिघवा दुबौली प्रमुख दर्शनीय स्थल हुन।


श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:सारण प्रमण्डल
सन्दर्भ सामाग्री
रुद्रराज पाण्डे

रुद्रराज पाण्डे नेपाली भाषाका साहित्यकार हुन्।
जन्म

*वि सं १९५७ साल फागुन २६ गते काठमाडौँको प्युखा टोल
*बाबुको नाम पद्मराज र आमा टिकालक्ष्मी
*आमा र बाबु संस्कृतका विज्ञ
शिक्षा

*घरमै संस्कृतका श्लोकहरू
*रानीपोखरी संस्कृत पाठशाला
*दरवार हाई स्कूलमा अङ्ग्रेजीको अध्ययन
*१८ वर्षको उमेरमा कलकत्ताबाट मेट्रीक पास
*भारतको इलाहबादबाट सरकारी खर्चमा आई.ए.,बी.ए. र इतिहासमा एम.ए.
कृतिहरू
उपन्यास

*रूपमती
*चप्पाकाजी
*प्रायश्चित्त
*प्रेम
*हेरफेर
कथा सङ्ग्रह

*नवरत्न
एकाङ्की नाटक

*हाम्रो गौरव
*हाम्रो नेपाल
अनुवाद

*इसपनैतिकथा
हास्यब्यङ्ग्य

*नेपाल आजाद सङ्घ उर्फ साँडे सङ्घ
धर्म संस्कृति

*सन्तदर्शन (भाग १)
*सन्तदर्शन (भाग २)
इतिहास

*भारतको सङ्क्षिप्त इतिहास (भाग १)
*भारतको सङ्क्षिप्त इतिहास (भाग २)
*इङ्गल्यान्डको इतिहास
देहावसान

*२०४३ साल चैत २३

श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:सन् १९०१ मा जन्म
आजाद कश्मीर

आजाद जम्मू र कश्मीर अथवा आजाद कश्मीर () स्वशासित प्रदेशको रूपमा पाकिस्तानद्वारा प्रशासित क्षेत्र हो जसले ठूलो कश्मीर क्षेत्रको पश्चिमी भाग को गठन गर्दछ भने यो सन् १९४७ देखि भारत र पाकिस्तान बीच विवादको विषय बनेको छ। यसको भूभाग उत्तरमा गिल्गित-बल्तिस्तानको सिमानासँग जोडिएको छ। यस सँगै संयुक्त राष्ट्र सङ्घ तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सङ्गठनहरूले यसलाई "पाकिस्तान प्रशासित कश्मीर" भनी सम्बोधन गरेका छन्। आजाद कश्मीरले क्रमशः पाकिस्तानी प्रदेश पञ्जाब र खैबर पख्तुनख्वासँग क्रमशः दक्षिण र पश्चिममा सिमाना बाँडेको छ। यसको पूर्वपट्टी आजाद कश्मीरलाई भारतीय सङ्घ शासित क्षेत्र जम्मू र कश्मीर (भारतीय प्रशासित कश्मीरको भाग) बाट अलग गरिएको छ। यो वास्तविक नियन्त्रण रेखाद्वारा अलग गरिएको छ। यसले कश्मीरको भारतीय र पाकिस्तानी नियन्त्रित भागबीच वास्तविक सीमाको रूपमा कार्य गर्दछ। भौगोलिक दृष्टिले आजाद जम्मू र कश्मीरको प्रशासनिक क्षेत्र (जसमा गिल्गित-बल्तिस्तानलाई समावेश गरिएको छैन) को कुल क्षेत्रफल १३,२९७ वर्ग किलोमिटर (५,१३४ वर्ग मि.) रहेको छ र सन् २०१७ को राष्ट्रिय जनगणना अनुसार यसको कुल जनसङ्ख्या ४०,४५,३६६ रहेको छ।

यस क्षेत्रमा बेलायती वेस्टमिनिस्टर प्रणाली अनुसरण गरिएको संसदीय सरकार छ। मुजफ्फराबाद यसको राजधानी सहर हो। आजाद कश्मीरको प्रदेश प्रमुख संवैधानिक प्रदेश प्रमुख हुन् भने मन्त्रिपरिषद्ले समर्थन गरेको प्रधानमन्त्री कार्यकारी प्रमुख हुन्। एकसदनात्मक आजाद कश्मीर विधानसभाले प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपति दुवैको निर्वाचन गर्दछ। यस भूभागको आफ्नै सर्वोच्च अदालत र उच्च न्यायालय छ भने पाकिस्तानको कश्मीर मामिला तथा गिल्गित-बल्तिस्तान सरकारले आफू र आजाद जम्मू र कश्मीर सरकारबीच सम्बन्धको रूपमा काम गर्दछ। यद्यपि स्वायत्त क्षेत्र पाकिस्तानको संसदमा प्रतिनिधित्व गरिएको छैन।

उत्तरी आजाद कश्मीर यस्तो क्षेत्रमा पर्छ जसले युरेसिय प्लेटलाई थिच्दै भारतीय प्लेटको परिणामस्वरूप पृथ्वीको बलियो कम्पन अनुभव गर्दछ। सन् २००५ मा गएको ठूलो भूकम्पले कम्तीमा १,००,००० मानिसको ज्यान लिएको थियो र अन्य ३० लाख मानिसहरू विस्थापित भएका थिए। यसले गर्दा यस क्षेत्रको आधारभूत संरचना र अर्थतन्त्रमा व्यापक विनाश भएको थियो। त्यसबेलादेखि पाकिस्तान सरकार र विदेशी सहयोगको सहायताले आधारभूत संरचनाको पुनर्निर्माण कार्य चलिरहेको छ। आजाद कश्मीरको अर्थतन्त्र धेरै हदसम्म बेलायती मिरपुरी समुदायका सदस्यहरूले पठाएको कृषि, सेवा, पर्यटन र विप्रेषणमा निर्भर छ। आजाद कश्मीरी परिवारको झण्डै ८७% खेतीयोग्य सम्पत्ति रहेको छ र यस क्षेत्रमा पाकिस्तानमा विद्यालय भर्नाको उच्चतम दर र साक्षरता दर लगभग ७२% रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
* आजाद कश्मीर योजना र विकास विभाग
* आजाद कश्मीर पर्यटन र पुरातत्व विभाग आजाद कश्मीरमा पर्यटन



श्रेणी:एसियाका विवादित क्षेत्रहरू
श्रेणी:भारतको क्षेत्रीय विवादहरू
श्रेणी:उर्दू भाषी देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:कश्मीरी भाषी देश तथा क्षेत्रहरू
ओपेरा मिनी

ओपेरा मिनी जाभामा आधारित एक नि:शुल्क वेब ब्राउजर हो। यो सानो आकारको मोबाइल ब्राउजर हो। मोबाइल फोनमा देवनागरी अक्षरमा लेखियेका साइटहरू र सन्देशहरू पढनको लागि यो सर्वश्रेष्ठ ब्राउजर हो। यसको नयाँ संस्करण ५ हो ।
ओपेरा मिनीको विशेषताहरू

* यो सानो आकारको हुन्छ र तेज गतिमा काम गर्छ।
* यसले यूनिकोड नेपालीको पूर्ण समर्थन प्रदान गर्छ।
* यो जावा (कम्पयुटर भाषा)मा हुनाले लगभग सबै मोबाइल फोन प्लेटफार्ममा काम गर्छ।
* नयाँ संस्करण ५ (बीटा)मा टैब फीचरको लागि व्यवस्था पनि छ।
* यस ब्राउजरको माध्यमले तपाईँ मात्र मोबाईलमा खुल्ने वैप साईट (Wap) होईन अपितु कम्पयुटरमा खुल्न वेब साईट (Web) पनि खोल्न सक्नु हुने छ।
* यस ब्राउजरको माध्यमले मोबाईलबाट भिडियो, एम पी थ्री, चित्र आदी अपलोड र डाउनलोड आसानीले गर्न सकिन्छ।
ओपेरा मिनी मोबाईलमा कसरी स्थापना गर्ने

दुई तरीकाहरू छन:-
* आफ्नो मोबाईलको अन्तर्निमित ब्राउजरमा जाने अनि ओपेरा मिनीको साइट खोल्ने।
यसो गर्दा तपाईँको मोबाईलेको लागि उपयुक्त संस्करण स्वतः स्थापना हुन्छ।
* अथवा, कम्पयुटरमा ओपेरा मिनीको साइट बाट आफ्नो मोबाइलको मोडलका लागि सेटअप डाउनलोड गरेर त्यसलाई आफ्नो मोबाइलमा स्थानान्तरण गर्नुहोस्।
पहिलो तरीका सुविधाजनक रहने छ।
सन्दर्भ सूची
बाह्य कडीहरू

* ओपेरा मिनीको वेबसाइट


श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:सूचना प्रविधि

श्रेणी:वेब ब्राउजरहरू
श्रेणी:मोबाइल

de:Opera#Opera Mini
it:Opera (browser)#Opera Mini
ro:Opera (navigator web)#Opera Mini
मरिचमानसिंह श्रेष्ठ

मरिचमानसिंह श्रेष्ठ नेपालका राजनीतिज्ञ तथा पञ्चायती व्यवस्थामा प्रभावशाली व्यक्ति थिए। उनी पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यतिर नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका थिए। पञ्चायती व्यवस्था भित्र गरम गुटको नेतृत्त्व गर्दै २०४३ साल जेठमा उनी प्रधानमन्त्री बनेका हुन्। त्यस अघि उनी तत्कालिन राष्ट्रिय पञ्चायतका अध्यक्ष थिए। नेवार समुदायबाट प्रधानमन्त्री वा मन्त्रीपरिषदको अध्यक्ष बनेका उनी गेहेन्द्र बहादुर राजभण्डारी पछि दोस्रो व्यक्ति हुन्। राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष रहुन्जेल मरिचमानसिंह मात्र लेख्दै आएका उनले प्रधानमन्त्री भएपछि पहिलो पटक मरिचमानसिंह श्रेष्ठ नाम लेखि आफूलाई नेवारको रूपमा परिचित गराएका थिए।
जीवनी

मरिचमानसिंह श्रेष्ठको जन्म सल्यान जिल्लाको खलङ्गा बजारमा १९९७ कार्तिक १७ मा भएको थियो। उनी २०१७ सालदेखि राजनीतिमा सक्रिय थिए। २०३० सालमा राष्ट्रिय पञ्चायतको सदस्य भएका सिंह पञ्चायत भित्रको अनुदारवादी खेमामा थिए। दरवारको विश्वासपात्र सिंह २०३८ सालमा पञ्चायती व्यवस्थाको सङ्गठन हेर्ने पञ्चायत नीति तथा जाँचबुझ समितिको अध्यक्ष तथा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष बने। पञ्चायतको अन्त्यतिर २०४३ साल जेठदेखि २०४६ साल चैतसम्म यिनी नेपालको प्रधानमन्त्री थिए।

यिनी प्रधानमन्त्री भएकै बेला नेपाल भारत पारवाहन सन्धिको विषयलाई लिएर भारतले नेपाललाई नाकावन्दी लगायो। यिनले भारत सँग नझुक्ने अडान लिएर बसे। त्यसैबेला सुरू भएको शान्तिपुर्ण जनआन्दोलन २०४६ मा प्रजातन्त्र प्राप्त गर्न आन्दोलमा लागेका समूह माथि अत्याधिक शक्ति प्रयोग गरेर दमन गरेकाले यिनी सबैभन्दा बढी आलोचित पञ्चायती प्रधानमन्त्री बन्न पुगे। २०४३ साल जेठ ३१ गते राष्ट्रिय पञ्चायतबाट प्रधानमन्त्रीमा निर्विरोध निर्वाचित भएका सिंहले जनआन्दोलन उत्कर्षमा पुगेपछि २०४६ साल चैत २३ गते प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए।
राजनीतिक निस्कृयता

पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यपछि यिनी राजनीतिक रूपमा पूर्ण निस्कृय बसे। २०५६ सालको निर्वाचनमा काठमाडौँबाट उम्मेदवारी दिएपनि त्यसपछि पुनः निस्कृय नै रहे। ०४६ परिवर्तनपछि उनी कुखुरापालन र गाईपालन गरेर राजनीतिबाट टाढा बसेका थिए।

राष्ट्रवाद

श्रेष्ठ राष्ट्रवादी छविका नेताका रूपमा चिनिएका थिए। ०४५ सालमा भारतले नुन तेल लगायतका अत्यावश्यक वस्तुको आयातमाथि प्रतिबन्ध लगाएको र पारवाहन सन्धी सम्बन्धी विवाद परेका बेला श्रेष्ठले लिएको अडानको प्रशंसा हुने गरेको छ।
निधन

मरिचमानसिंह श्रेष्ठको निधन २०७० साउन ३० गते काठमाडौँमा भएको थियो। लामो समयदेखि क्यान्सर रोगबाट ग्रसित श्रेष्ठको ७१ वर्षको उमेरमा बिहान तीन बजे काठमाडौँ थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा निधन भएको हो। क्यान्सरले ग्रस्त श्रेष्ठलाई भारतको मेदान्ता अस्पतालमा उपचार गराइएको थियो। आफ्नै देशमा प्राण त्याग गर्ने इच्छा व्यक्त गरेपछि उनलाई भारतबाट एयर एम्बुलेन्समा २९ गते मङ्गलबार नेपाल ल्याइएको थियो।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
* प्रधानमन्त्रीको कार्यालय, आधिकारिक वेबसाइट


श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सन् २०१३ मा मृत्यु
श्रेणी:सल्यान जिल्लाका मानिसहरू
नगेन्द्रप्रसाद रिजाल

नगेन्द्रप्रसाद रिजाल २०३० सालमा राजाबाट प्रधानमन्त्री बनाइएका हुन्। उनले नेपाली कांग्रेस परित्याग गरी राजाको पंचायत कदम समर्थन गरेका थिए । उनी अर्थ तथा योजना सहायक मन्न्री, उद्योग तथा वाणिज्य मन्न्री, राष्ट्रिय पंचायत सदस्य , राष्ट्रिय पंचायत अध्यक्ष भएर समेत काम गरेका थिए ।
सम्मान

*गोरखा दक्षिण बाहु
*त्रिशक्ति पट्ट
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:गोरखा दक्षिण बाहु
श्रेणी:त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:सन् १९२७ मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:धनकुटा जिल्लाका मानिसहरू
तुलसी गिरी

डा. तुलसी गिरी राजाले शासन सत्ता हातमा लिएका बखत पटक पटक प्रधानमन्त्री बनाइएको व्यक्ति हुन्। २०१७ सालमा राजाले जन निर्वाचित संसद र सरकारलाई भङ्ग गरी पञ्चायती व्यवस्था लादेपछि यिनी फर्स्ट मिनिस्टर हुँदै मन्त्रीपरिषदको उपाध्यक्ष बनाइएको थिए। पछि यिनी प्रधानमन्त्री पनि बनाइए। यसअघि उनी नेपाली कांग्रेसको एकमना सरकारमा परराष्ट्र मन्त्री थिए। राजा ज्ञानेन्द्रले २०६१ माघ १९ मा देशको शासन सत्ता हातमा लिएर प्रत्यक्ष शासन शुरु गरेपछि यिनी पुनः मन्त्रीपरिषदको उपाध्यक्ष बनाइए।

उनी नेपालमा "पन्चायत ब्यबस्थाको जननी" मनिन्छन्र। सबैभन्दा कम उमेरमा प्रधानमन्त्री हुने ब्यक्ति पनि हुन्।३४ वर्षको उमेरमा नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका गिरी नेपाली राजनीतिक इतिहासमा कान्छा प्रप्रधानमन्त्रीका रूपमा समेत चिनिनुहुन्छ। २०१७ सालमा तत्कालिन राजा महेन्द्रले निर्बाचित सरकार अपदस्थ गरेपछि बिपी कोइरालालाई हटाएर गिरीलाई पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरिएको थियो। त्यसको ४ वर्ष पछि २०२१ सालमा गिरी दोस्रो पटक प्रधानमन्त्री बन्नुभएको थियो।

राजा महेन्द्रलाई सहयोग गरेका उनले राजा विरेन्द्रको ३६ सालमा जनमत सङ्ग्रहमा असहमति जनाउँदै श्रीलङ्कातिर लागेका थिए। उनी लामो समय देखि बिदेशमा बस्दै आएका थिए, नेपालमा माघ १९ गतेको राजनीतिक घटना पछि नेपाल आएका हुन्। राजतन्त्र ढलेपछि भने उनी नेपालमै बसेका थिए।

बरिष्ठ राजनीतिज्ञ गिरी आफ्नो जीवनकालभरि अविचलितरूपमा राजतन्त्रका पक्षधर रहे।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:पञ्चायतकालीन राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:सिराहा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९२६ मा जन्म
अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूह

अन्डमान र निकोबार द्वीप समूह भारतको एक केन्द्र शासित प्रदेश हो। यो बङ्गालको खाडीको दक्षिणमा हिन्द महासागरमा स्थित छ. अन्डमान र निकोबार लगभग ३०० साना ठुला टापुहरूको समूह हो। जस मध्य केही मात्र टापुहरूमा आबादी छ। यसको राजधानी पोर्ट ब्लेयर हो।
अन्य भारतीय भाषाहरूमा नाम

* बङ्गला:আন্দামান ও নিকোবর দ্বীপপুঞ্জ,
* तमिल: அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுகள்,
* तेलगु:అండమాన్ నికోబార్ దీవులు ,
* मलयालम: ആന്തമാന്‍ നിക്കോബാര്‍ ദ്വീപുകള്‍
नाम

अन्डमान मलय भाषाको हांदुमन शब्दबाट लिईयेको छ जुन हिन्दुहरूको भगवान हनुमान शब्दको परिवर्तित रूप हो। निकोबार शब्द पनि यसै भाषाबाट लिईयेको छ जसको अर्थ हुन्छ नग्न मान्छेहरूको भूमि। बङ्गालको खाडीमा स्थित निर्मल र शान्त अन्डमान पर्यटकहरूको मनलाई असीम आनंदको अनुभूति गराउँछ जुन भारतको एक लोकप्रिय टापुहरू समूह हो। अन्डमानले आफ्नो भूमिमा मूंगा भित्ति, सफा-स्वच्छ सागर तट, पुरानो खण्डहर र अनेक प्रकारको दुर्लभ वनस्पतिहरू बोकेको छ। यहाँ सबै मिलाएर ५७२ टापुहरू छन्। अन्डमानको लगभग ८६ प्रतिशत क्षेत्रफल जङ्गलले ढाकियेको छ। समुद्री जीवन, इतिहास र जलक्रीडाहरूमा रूचि राख्ने पर्यटकहरूलाई यो टापु धेरै मनपर्छ।
जिल्लाहरू

अन्डमान र निकोबार टापु समूहमा तीन जिल्लाहरू छन्:

* उत्तर र मध्य अन्डमान जिल्ला
* दक्षिण अन्डमान जिल्ला
* निकोबार जिल्ला
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य लिंक

* आधिकारीक वेवसाईट
* अन्डमान प्रशासन
* अन्डमानको बारेमा जानकारी
* अन्डमानी


श्रेणी:भारतका राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:भारतका केन्द्र शासित प्रदेशहरू
श्रेणी:अन्डमान र निकोबार द्वीपसमूह
जनमत सङ्ग्रह, २०३७

२०३७ वैशाख २० नेपालमा शासन प्रणालीबारे जनमत सङ्ग्रह भएको थियो । मतदातालाई गैरदलीय पञ्चायती व्यवस्था र बहुदलीय व्यवस्थामध्ये एउटा रोज्न दिइएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाले ५४.९९ प्रतिशत मत प्राप्त गरेको थियो भने बहुदलीय व्यवस्थाले कुल मतको ४५.२ प्रतिशत मात्र प्राप्त गरेको थियो। जनमत सङ्ग्रहमा कुल ६६.९% मतदान भएको थियो। राजा महेन्द्रले सुरू गरेको दलविहीन पञ्चायती व्यवस्थाको चौतर्फी विरोध भएपछि नेपालमा बहुदल वा तत्कालिन शासनरत पञ्चायती व्यवस्था मान्ने भनेर जनमत सङ्ग्रह गर्ने घोषणा भएको थियो।
पृष्ठभूमि

वि.सं. २०३६ सनलमा आफ्नो शासनको विरोधमा व्यापक विद्यार्थी आन्दोलनको पृष्ठभूमिमा राजा वीरेन्द्रले २०३६ जेठ ९ मा सार्वजनिक घोषणा गर्दै सार्वभौम बालिग मताधिकार सहितको जनमत सङ्ग्रह हुने घोषणा गरेका थिए जसमा नेपाली जनताले बहुदलीय व्यवस्था लागू गर्ने वा गैरदलीय पञ्चायती शासन कायम राख्ने मध्ये एक रोज्न सक्नेछन्।

२०३६ माघ ७ का दिन राजा वीरेन्द्रले जनमत सङ्ग्रहपछि श्री ५ महाराजाधिराजले नेपालको संविधानमा आवश्यक ठानेबमोजिमका व्यवस्था गर्नेछन्' भनी जनमत सङ्ग्रह नियमावली प्रकाशित गरेका थिए।
मतदान विधि

२१ वर्ष वा सोभन्दा माथिका नेपाली नागरिकले मतदान गर्न पाउने र मतदाताले मतपत्रमा बहुदलीय व्यवस्थाका लागि निलो र गैरदलीय पञ्चायती व्यवस्थाका लागि पहेँलो गरी दुई मध्ये कुनै एक रङको छाप लगाएर आफ्नो रोजाइको चिह्न लगाउने व्यवस्था गरिएको थियो। पहेँलो रङ धार्मिक गुणहरूसँग सम्बन्धित भएकोले रङहरूको छनोट संयोग नभएको भन्ने अनुमान गरिएको थियो। रङको छनोटले मतदानको परिणामलाई प्रभावित गरेको कुनै अनुभवजन्य प्रमाण भने छैन।
नतिजा
क्षेत्र अनुसार
जिल्ला अनुसार

नेपालका ७५ जिल्लाहरू मध्ये ५४ जिल्लामा पञ्चायती दलविहीन व्यवस्थाले बहुमत प्राप्त गरेको थियो। सबैभन्दा बढी डोल्पामा ९६.४ प्रतिशत र सबैभन्दा कम भक्तपुरमा ३४.४ प्रतिशत मत खसेको थियो। बहुदलीय प्रणालीका लागि सबैभन्दा बढी भक्तपुर (६५.६ प्रतिशत), उदयपुर (६५.१ प्रतिशत), सिराहा (६४ प्रतिशत) र बर्दिया (६२.१ प्रतिशत) रहेका छन्। सामान्यतया, बहुदलीय प्रणालीको विकल्पले उच्च साक्षरता स्तर भएका क्षेत्रहरूमा राम्रो प्रदर्शन गरेको थियो।


हिन्दू समुदाय यी दुई विकल्पमा समान रूपमा विभाजित थियो। मुस्लिम समुदायले मुख्यतया पञ्चायती व्यवस्थाको पक्षमा मतदान गरेको बताइन्छ। तामाङ, शेर्पा, मगर, गुरुङ र किराँती जस्ता जातीय समूहले पञ्चायती व्यवस्थालाई अत्यधिक समर्थन गरेका थिए भने थारूहरू बहुदलीय व्यवस्थाको पक्षमा रहेको बताइन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालमा भएका निर्वाचनहरू
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
इरिटेबल बउल सिन्ड्रोम

इरिटेबल ब‍उल सिन्ड्रोम irritable bowel syndrome (IBS अथवा spastic colon) :en:diagnosis of exclusion का कारण हुने एक सामान्य बिमार हो। यो बिमार कुनै किसिमको शारिरीक वा मानसिक आघातका कारण हुने गर्दछ। पेट दुख्ने, लगातार दिसा हुने अथवा पखाला लाग्ने आदि यो रोगका लक्षण हुन्। यस रोगले बिमारीलाई कुनै ठूलो नोक्सान त पुर्‍याउँदैन तथापि यसले मानसिक तथा शारिरीक थकान महसुस गराएर दैनिक समय तालिकामा असर पुर्‍याउन सक्छ।
यो रोगको खासै उपचार छैन। यद्यपि शान्त वातावरण, सन्तुलित भोजन आदिबाट यसको उपचार गर्न सकिन्छ।


श्रेणी:रोगहरू
श्रेणी:विकिपरियोजना औषधि
मिथिला

मिथिला जसलाई तिरहुत वा तिरभुक्ति को नामले समेत चिन्ने गरिन्छ, भारतको बिहार र नेपालको दक्षिणपूर्वी भागमा अवस्थित एउटा भौगोलिक र सांस्कृतिक क्षेत्र हो। यो क्षेत्र पूर्वमा महानन्दा नदी, दक्षिणमा गङ्गा नदी, पश्चिममा गण्डकी नदी र उत्तरमा हिमालयको तल्लो भागद्वारा घेरिएको छ।

मिथिला क्षेत्रको प्रमुख भाषा मैथिली हो र यो भाषा बोल्ने मानिसहरूलाई मैथिल भन्ने गरिन्छ। मिथिला नाम सामान्यतया विदेह साम्राज्यलाई उल्लेख गर्नको लागि प्रयोग गर्ने गरिन्छ र सँगै आधुनिक-कालको क्षेत्रहरू समेत विदहको प्राचीन सीमाहरू भित्र पर्दछ। १८औँ शताब्दीमा, जब मिथिला क्षेत्रलाई दरभङ्गा राजद्वारा शासित गरिएको थियो, ब्रिटिस राजले यसलाई एउटा रियासत राज्यको रूपमा पहिचान न दिइ यस क्षेत्रमाथि कब्जा गरेको थियो। हिन्दू धार्मिक ग्रन्थहरूमा सबैभन्दा पहिले यसको उल्लेख रामायणमा पाइन्छ। मिथिलाको उल्लेख महाभारत, रामायण, पुराण तथा जैन र बौद्ध ग्रन्थहरूमा समेत रहेको छ। वर्तमान समयमा मिथिला भारतको बिहार राज्यको पश्चिम चम्पारण, पूर्वी चम्पारण, शिवहर, सीतामढी, वैशाली, मुजफ्फरपुर, मधुबनी, दड़िभङ्गा, समस्तीपुर, बेगूसराय, मुङ्गेर, खगडिया, सहरसा, मधेपुरा, सुपौल, पूर्णिया, अररिया, कटिहार, किशनगञ्ज, बाँका र भागलपुर जिल्ला रहेको छ भने झारखण्ड राज्यको गोड्डा, देवघर, दुमका, साहिबगञ्ज, जामताडा आ पाकुड जिल्ला रहेको छ। त्यस्तै नेपालको नयाँ प्रशासनिक विभाजन अनुसार मधेश प्रदेश अन्तर्गत रहेको सप्तरी, सिराहा, धनुषा, सर्लाही, रौतहट, बारा र पर्सा जिल्ला तथा कोशी प्रदेश अन्तर्गत रहेको मोरङ र सुनसरी जिल्ला मिथिला क्षेत्रभित्र पर्दछ।
शब्दोत्पति

पौराणिक मान्यता अनुसार मिथिला नाम पौराणिक राजा 'मिथि' को नामले नामकरण गरिएको हो। उनी आफ्नो पिता राजा निमीको शरीरबाट बनाइएको मान्यता रहेको छ। किनभने उनको उत्पति आफ्नो पिताको शरीरको मन्थन उपरान्त भएको थियो, जस कारण उनको नाम मिथि भनिएको हो। पौराणिक परम्परामा राजाको शासकीय क्षेत्रको नाम राजाको नामबाट राख्ने गरिएको थियो। त्यसै कारण मिथिको नामबाट यो क्षेत्रको नाम मिथिला हुन गएको हो। मिथिला जनकपुरीको राजधानी थियो र राजा मिथि जनकबाट उत्पन्न भएकोले स्वयं मिथि र उनी लगायत भएका शासकहरू समेत जनक भनिए। यस पछि मिथिलाका राजाहरूलाई जनक भन्न सुरु गरिएको थियो। सीताको पिता सीरध्वज जनक हुन् जुन वाल्मीकि रामायणको हिसाबले जनकपुरीको २५औँ राजा भएका थिए। देवी भागवत अनुसार निमिको १९औँ पुस्तामा राजर्षि जनक सीरध्वज भएका थिए। उनको विद्वताको चर्चा देवी भागवत, श्रीमद्भगवद्गीता, विष्णु पुराण, वृहद् विष्णुपुराण र अन्य पौराणिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख गरिएको छ।

यो क्षेत्रलाई 'तीरभुक्ति' नामले समेत चिन्ने गरिएको थियो। भारतीय लेखक तथा प्राध्यापक राधाकृष्ण चौधरीको 'मिथिलाक इतिहास' पुस्तकमा तीरभुक्ति नाम हुनका निम्नलिखित कारण बताइएको छ।
# कौशिकी, गङ्गा र गण्डकीसम्म यसको सीमा भएकोले यो क्षेत्रलाई तीरभुक्ति भनिएको हो।
# शाम्भकी, सुवर्ण र तपोवनद्वारा भुक्तमान भएको कारण यो क्षेत्रलाई तीरभुक्ति भनिएको हो।
# ऋक, यजु र साम तीनै वेदद्वारा आहुति दिने ब्राम्हणको निवास भएको कारण यो क्षेत्रलाई तीरभुक्ति भनिएको हो।

यो पछि आएर त्रि आहुतिको अर्थबाट तिरहुत रूपमा लोक प्रचारित भएको हो।
इतिहास
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

* जनकपुर
* मैथिली भाषा

श्रेणी:मिथिला संस्कृति
श्रेणी:मिथिला
श्रेणी:मधेश प्रदेशको भूगोल
मोबाइल फोन

मोबाइल फोन एउटा सानो यन्त्र (Device)को नाम हो जुन एउटा दूरसञ्चारको माध्यम हो। यो यन्त्रको मद्दतले हामी कुनै पनि ब्यक्ति सँग टाढा होस् वा नजीक, देशमा होस् वा बिदेशमा एकै क्षणमा अङ्क (Number) थिचेर (Dial गरेर) एक अर्का सँग कुरा गर्न सक्छौं। यस यन्त्रको सहायताले हामी मात्र कुरा होईन अरु पनि कयौँ काम एकै क्षणमा गर्न सक्छौँ। हामी यसको सहायताले सन्देशहरू पनि आदान-प्रदान गर्न सक्छौँ।
मोबाइल फोन रेडियो तरङ्ग प्रयोग गरेर बिटिएस(BTS)सँग सम्पर्क गर्दछन्। यसकालागि मोबाइल फोन(मोवाइल टर्मिनल)ले दुई फ्रिक्वेन्सी प्रयोग गर्ने गर्दछन्।


मोबाइल आजको आवश्यकता हो र यो सञ्चारको निमित फाईदाजनक साधन साबित भएको छ। मोबाइलले बार्तालाप प्रक्रियामा मात्र नभएर धेरैको लागि आयस्रोतको एउटा माध्यम बन्न सफल भएको छ।
* अपलिङ्क फ्रेक्वेन्सी
* डाउनलिङ्क फ्रेक्वेन्सी
हेर्नुहोस्

* जिएसएम मोबाइल
* सिडिएमए मोबाइल


श्रेणी:मोबाइल फोन
बेस ट्रान्सिभर स्टेसन

एक base(वेस) transceiver(ट्रान्सिभर) station(स्टेशन) (BTS) अथवा cell(सेल) site एक उपकरणीय एकाइ हो जासले (युजर इक्विपमेन्ट(हामीले बोक्ने मोबाइल सेट)) जस्तै मोबाइल फोनहरू, डब्लुएलएल फोनहरू, वेतार इन्टरनेट जडान भएका कम्प्युटरहरू ,वाइफाइ तथा वाइम्याक्स जस्ता वेतार सञ्चार प्रणालीमा सेवा प्रदानगर्ने कार्य गर्दछ । कुनै जिएसएम, सिडिएमए, डब्लोएलएल, वान, वाइफाइ, वाइम्याक्स प्रणालीको वेतार सञ्चार प्रविधि प्रयोग गर्न सकिन्छ र प्रयोग भएका हुनसक्छन् । बिटिएस (BTS) लाई रेडियो बेस स्टेशन (RBS), नोड B ( थ्रिजि सञ्जालमा) वा साधारण रूपमा , बेस स्टेशन (BS) भनेर पनि बुझिन्छ ।
मोबाइल सञ्चारमा BTS

एक GSM सञ्जाल निम्न उपप्रणालीले बनेको हुन्छ :
* सञ्जाल तथा स्विचिङ्ग उपणाली Network and Switching Subsystem (NSS) -एक MSC र संवद्द रेजिस्टरहरू ।
* बेस स्टेशन उपप्रणाली Base Station subsystem (BSS) – एक BSC तथा केहीl BTSहरू
* सञ्चाल सहायता प्राणाली Operations support system (OSS) - सञ्जाल सम्भारको लागि ।
संख्यात्मक अङ्क

जसरी भाषामा शव्दहरू जनाउन अक्षरहरू प्रयपोग गरिन्छ , त्यसरी नै सङ्ख्याहरू जनाउन अङ्क प्रयोग गरिन्छ। अङ्कहरू सङ्ख्या पद्धति अनुसार फरक फरक हुने गर्दछन्।जस्तै
द्वि-आधार सङ्ख्या पद्धति

यसमा ० र १ गरी जम्मा २ अङ्कहरूमात्र हुने गर्दछन्।
पञ्चाधार सङ्ख्या पद्धति

यसमा १,२,३,४ र ० गरी ५ अङकहरू मात्र हुने गर्दछन् ‍‍
अक्टल सङ्ख्या पद्धति

यसमा १,२,३,४,५,६,७ र० गरी ८ अङ्कहरू हुने गर्दछन्।
दशमलव सङ्ख्या पद्धति

यो हाम्रो जीवनमा सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने पद्धति हो। यसमा ०,१,२,३,४,५,६,७,८,९ गरी १० वटा अङ्कहरू हुने गर्दछन।
हेक्जा-दशमलव सङ्ख्या पद्धति‍

यसमा ०,१,२,३,४,५,६,७,८,९,A,B,C.D,E गरेर १६ वटा अङ्कहरू हुनेगर्दछन्।
हेर्नुहोस्

* गणन


श्रेणी:गणित
दरभङ्गा जिल्ला

दरभङ्गा जिल्ला पूर्वी भारतको बिहार राज्यको ३८ जिल्लाहरू मध्ये एक हो, र दरभङ्गा सहर यस जिल्लाको सदरमुकाम र बिहारको ५औँ ठूलो सहर पनि हो। दरभङ्गा जिल्ला दरभङ्गा विभागको एक भाग हो। यस जिल्लालाई उत्तरमा मधुबनी जिल्ला, दक्षिणमा समस्तीपुर जिल्ला, पूर्वमा सहरसा जिल्ला र पश्चिममा सीतामढी जिल्ला र मुजफ्फरपुर जिल्लाले घेरिएको छ। जिल्लाले २,२७९ किमी २ (८८० वर्ग माइल) को क्षेत्रफल ओगटेको छ।
इतिहास

सन् १९७६ मा दरभङ्गाको क्षेत्रबाट दुई जिल्लाहरू सिर्जना गरियो: मधुबनी र समस्तीपुर।
ब्लक र सर्कल

# दरभङ्गा (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बहेरी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बिरौल (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# केटी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# सिंहवारा (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# जाले (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बहादुरपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# बेनीपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# मणिगाछी (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# कुशेश्वर अस्थान
# कुशेश्वर अस्थान पूर्वी
# हनुमान नगर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# गौरा बौरम (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# हयाघाट (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# अलीनगर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# घनश्यामपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# ताराडीह (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
# किरतपुर (विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र)
भूगोल

दरभङ्गा जिल्लाले २,२७९ वर्ग किलोमिटर (८८० वर्ग मील) को क्षेत्र ओगटेको छ, तुलनात्मक रूपमा इन्डोनेसियाको यापेन टापुको बराबर।
अर्थतन्त्र

२००६ मा, पञ्चायती राज मन्त्रालयले दरभङ्गालाई देशको २५० सबैभन्दा पिछडिएको जिल्ला (कुल ६४० मध्ये) नाम गरेको थियो। यो हाल पिछडिएको क्षेत्र अनुदान कोष कार्यक्रम (BRGF) बाट कोष प्राप्त बिहार मा ३६ जिल्लाहरू मध्ये एक हो।
जनसाङ्ख्यिकी

२०११ को जनगणना अनुसार दरभङ्गा जिल्लाको जनसङ्ख्या ३,९३७,३८५ लगभग लाइबेरिया राष्ट्र वा अमेरिकी राज्य ओरेगन बराबर छ। यसले यसलाई भारतमा ६४ औं स्थान दिन्छ (कुल ६४० मध्ये)। जिल्लाको जनसङ्ख्या घनत्व १,७२१ बासिन्दा प्रति वर्ग किलोमिटर (४,४६०/वर्ग माइल) छ। २००१-२०११ दशकमा यसको जनसङ्ख्या वृद्धि दर 19% थियो। जिल्लाको साक्षरता दर ५६.५६% (पुरुष ६६.८३%, महिला ४५.२४%) छ। अनुसूचित जाति र अनुसूचित जनजातिहरू क्रमशः जनसङ्ख्याको १५.६४% र ०.०७% छन्।


भारतको २०११ जनगणनाको समयमा, जिल्लाको ७२.७५% जनसङ्ख्या मैथिली, २०.६७% उर्दू र ५.९६% हिन्दी आफ्नो पहिलो भाषाको रूपमा बोल्छन्।
See also

*Keoti
*Kusheshwar Asthan
*Bahera
*Bathai
*Bauram
*Bhapura
*Chandih
*Chhatwan
*Kumai
*Raj Darbhanga
*Ratanpur
*Supaul Bazar
*Tariyani
*Arjuna Bijuliya
References
External links

* Darbhanga district website


श्रेणी:बिहारका जिल्लाहरू
श्रेणी:दरभङ्गा प्रमण्डल