JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Mashaf Uthmani

Mushaf Uthman ialah versi al-Quran yang diterbitkan oleh Uthman bin Afan. "Mushaf" ialah perkataan bahasa Arab yang secara harfiah, bermaksud "kulit", iaitu kulit buku, tetapi digunakan dalam konteks ini untuk merujuk kepada senaskah kitab al-Quran.

Ketika orang-orang Sham dan Iraq bersatu dalam sebuah peperangan untuk menaklukkan Arminya dan Adharbijan, Hudhaifa bin Al-Yaman bertemu dengan Uthman kerana beliau takut tentang perbezaan cara pembacaan al-Quran antara orang-orang Sham dengan orang-orang Iraq. Hudhaifa berkata kepada Uthman: "O ketua Penganut-penganut Islam! Selamatkanlah negara ini sebelum mereka berbeza terhadap Kitab (al-Quran), sebagaimana dengan pengalaman orang Yahudi dan orang Kristian dahulu."

Oleh itu, Uthman menghantar satu perutusan kepada Hafsa yang mengatakan: "Kirimkanlah suhuf kepada kami supaya kami dapat menyusun bahan-bahan al-Quran dalam salinan-salinan yang sempurna dan memulangkan manuskrip-manuskrip kepada kamu."

Setelah penerimaan manuskrip-manuskrip tersebut, Uthman memerintah Zaid bin Thabit, Abdullah bin Az-Zubair, Said bin Al-As, dan Abdur Rahman bin Hari-bin Hisham untuk menulis semula manuskrip-manuskrip itu dalam salinan-salinan yang sempurna. Uthman bertitah kepada tiga orang Quarishi itu, "Jika kamu tidak bersetuju dengan Zaid bin Thabit bagi mana-mana satu perkara dalam al-Quran, tulislah dalam loghat Quraish kerana al-Quran diwahyu dalam bahasa ibunda mereka". Ketika mereka telah menulis banyak salinan, Uthman memulangkan manuskrip-manuskrip yang asal kepada Hafsa. Kemudian, Uthman menghantar satu salinan kepada setiap wilayah Islam dan memerintah bahawa bahan-bahan al-Quran yang lain, baik ditulis dalam manuskrip cebisan mahupun dalam salinan yang lengkap, dibakar.
Rujukan

* Mukjizat al-Quran

Kategori:Quran
Kategori:Pemerintahan Khilafah al-Rasyidin
Embolisme

Embolisme ialah penyumbatan yang disebabkan oleh embolus, iaitu bahan yang menyebabkan penyumbatan, di dalam saluran darah. Embolus tersebut mungkin berupa darah beku (trombus), globul lemak (embolisme lemak), gelembung udara atau gas lain (embolisme udara), bendalir amnion (embolisme bendalir amnion), atau bendasing.

Embolisme boleh menyebabkan penyumbatan aliran darah secara sebahagian atau keseluruhan dalam saluran yang terjejas. Penyumbatan sedemikian (oklusi vaskular) boleh menjejaskan bahagian badan yang jauh dari asal embolus. Embolisme yang berlaku oleh sebab embolus dari trombus dipanggil tromboembolisme.

Embolisme biasanya merupakan kejadian patologi disebabkan oleh penyakit atau kecederaan. Kadangkala ia dicipta dengan sengaja untuk tujuan terapeutik, seperti untuk menghentikan pendarahan atau membunuh tumor kanser dengan menghentikan bekalan darahnya. Terapi sedemikian dipanggil embolisasi.
Rujukan

Kategori:Perubatan
Kategori:WPPER
Kategori:Hematologi
Kategori:Penyakit arteri, arteriol dan kapilari
Antraks

Antraks merupakan sebahagian dari keluarga basillus - bacterium yang mempunyai bentuk panjang. Nama saintifiknya adalah Bacillus anthracis. Bacillus anthracis mempunyai saiz yang agak besar (1-1.5um x 4-10um). Bacillus anthracis boleh dibiakkan dalam medium agar berkhasiat biasa secara aerobik (dengan oksigen) ataupun anearobik (tanpa oksigen).

Bacillus anthracis mempunyai gene dan ciri-ciri yang menyerupai Bacillus cereus, sejenis bakterium yang biasa di dapati dalam tanah di seluruh dunia, dan juga menyerupai Bacillus thuringiensis, pantogen kepada larva Lepidoptera. Antraks merupakan basillus yang pertama dibuktikan sebagai punca penyakit dan basillus Antrax juga membentuk spora yang tahan lama.

3 Jenis jangkitan Antarks adalah seperti berikut :-

1. Kudis Anthraks ( cutaneous anthrax )

2. Antraks Salur Perut ( Gastrointestinal anthrax )

3. Antraks secara dihidu (penyakit penyisih bulu / woolsorters' disease)

Antraks merupakan penyakit menular teruk yang berpunca oleh bakteria Bacillus anthracis dan membawa maut dalam paling bentuk ganas. Antraks biasanya berlaku dikalangan haiwan maun liar dan peliharaan, tetapi boleh berlaku kepada manusia apabila mereka terdedah kepada haiwan yang berjangkit, tisu dari haiwan yang sakit, atau spora Antraks yang banyak. Bagaimanapun masih tidak terdapat kes manusia yang jatuh sakit melalui hubungan dengan pesakit Antraks.. Antraks bererti "arang batu" dalam bahasa Yunani, dan digunakan kerana pesakit mempunyai lesion kulit hitam.

Jangkitan Antraks jarang tetapi tidak menghairankan dalam haiwan maun seperti lembu, biri-biri, kambing, unta, dan antelope. Antraks boleh didapati di seluruh dunia. Antarks lebih mudah di dapati di negara membangun atau negara tanpa program kesihatan haiwan awam. Sesetengah kawasan di dunia (Smerika Selatan dan Amerika Tengah, Eropah Selatan dan Timur, Asia, Afrika, Karibbean, dan Timur Tengah) melapurkan lebih banyak kes Antraks pada haiwan berbanding pada manusia.
Pendedahan

Apabila Antraks berjangkit pada manusia, ia biasanya disebabkan pendedahan pekerjaan kepada haiwan yang sakit atau hasil ternakan seperti kulit dan daging. Pekerja yang terdedah kepada haiwan mati dan hasil haiwan dari negara dimana Antraks biasa didapati boleh dijangkiti dengan B. anthracis, dan Antraks dalam hidupan liar di dapati di Amerika Syarikat. Walaupun ramai pekerja sering terdedah kepada jumlah spora Antraks yang banyak, kebanyakannya tidak memnunjukkan simptom.
Cara jangkitan

Antraks boleh memasuki tubuh manusia melalui usus kecil, paru-paru (di hidu), atau kulit (melalui luka). Antraks tidak menular dan tidak mungkin tersebar melalui manusia kepada manusia.
Pautan luar

* Penyakit Antrax.

Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Antraks
Kategori:WPPER
Afasia

Afasia merupakan sejenis penyakit yang disebabkan oleh kerosakan saraf otak, dengan itu akan melumpuhkan kebolehan seseorang untuk berkomunikasi. Masalah afasia adalah berbeza dengan disleksia. Tanda penting pengidap afasia adalah kesukaran berkomunikasi secara pertuturan, kesukaran memahami percakapan orang lain, dan kesukaran untuk membaca dan menulis.

Afasia biasanya disebabkan oleh kerosakan kepada pusat bahasa otak dan boleh disebabkan oleh angin ahmar atau kecederaan fizikal. Bergantung kepada kawasan dan tahap kecederaan, seseorang itu mungkin mampu bercakap tetapi tidak menulis, atau sebaliknya, ataupun memahami ayat yang lebih rumit dari apa yang mereka mampu hasilkan. Otak kanak-kanak yang tercedera kadang kala membentuk semula untuk menggunakan bahagian lain untuk pemprosesan pertuturan, dan mendapat semula fungsi yang hilang; otak orang dewasa kurang "lentur" dan ketiadaan keupayaan ini.

Sebarang daripada yang berikut boleh dianggap afasia:
* ketidakupayaan untuk memahami pertuturan
* ketidakupayaan untuk membaca (aleksia)
* ketidakupayaan untuk menulis (agraphia)
* ketidakupayaan untuk bertutur, tanpa lumpuh otot
* ketidakupayaan untuk membentuk ayat
* ketidakupayaan untuk menamakan objek (anomia)
* lemah sebutan
* pertuturan tidak bersesuaian, penggunaan jargon atau perkataan yang salah
* ketidakupayaan untuk mengulang ayat
* pengulangan ayat yang tegar
* sebarang kecacatan penggunaan bahasa yang lain

Jenis afasia biasa adalah:
* Afasia Broca (Afasia riak)
* Afasia Wernicke (Afasia kesedaran)
* Afasia nominal (Afasia anomik)
* Afasia sejagat
* Afasia konduksi

Jenis yang jarang pula termasuk:
* Aphasia motor transkortikal (Transcortical motor)
* Aphasia motor subkortikal (Subcortical motor)
* Aphasia deria transkortikal (Transcortical sensory)
* Aphasia deria subkortikal (Subcortical sensory )

Afasia kebiasaannya disebabkan oleh angin ahmar atau kecederaan di kepala, tetapi juga disebabkan oleh ganguan sistem saraf (neurological disorder), seperti ketumbuhan otak, penyakit nyanyuk Alzheimer, penyakit Picks, atau sesetengah jenis penyakit Parkinson. Bagaimanapun dalam kes tersebut, aphasia hanyalah salah satu tanda, yang biasanya diketepikan. Ini disebabkan terdapatnya ciri-ciri lain yang lebih diutamakan seperti kehilangan keupayaan berfikir. Kesan afasia berbeza antara seseorang dengan orang yang lain, dan sesetengah pengidap afasia boleh dibantu dengan bantuan terapi pertuturan. Berhubung dengan menggunakan bahasa isyarat juga boleh digunakan untuk berkomunikasi dengan pengidap afasia.

Kembali kepada Indeks penyakit.
Pautan luar

* Lebih lanjut mengenai Afasia.
* Institut Kesihatan Negara: Entri Ensiklopedia Perubatan MEDLINEplus mengenai Gangguan Pertuturan (dewasa)

Kategori:Penyakit dan gangguan
Kategori:WPPER
Musytari

Musytari () ialah planet kelima dari Matahari. Planet ini mempunyai jarak purata kira-kira 778.3 juta kilometer dari Matahari dan ia adalah planet yang terbesar dalam Sistem Suria, mempunyai jisim sekadar 1.8986\times10^{27}kg . Ini bermaksud bahawa jisim Musytari adalah lebih daripada dua setengah kali ganda daripada semua planet lain dalam Sistem Suria digabungkan. Jisim ini juga dikenali sebagai Jisim Jovian.

Purata suhu di Musytari ialah sekitar 50°C. Musytari mengambil masa selama 11 hari untuk membuat satu putaran lengkap dan 11 tahun 9 bulan untuk membuat satu peredaran lengkap mengelilingi matahari. Garis pusat Musytari ialah 139,822 km.
Komposisi Lapisan

Musytari diklasifikasikan sebagai Gergasi Gas kerana kompisisinya teramsuk 76% hidrogen dan 4% helium tetapi sebab atom helium lebih jisim dari molekul hidrogen, atmosfera tinggi Musytari mempunyai 90% hidrogen dan 10% helium sebagai isi padu.
Bulan

Musytari mempunyai 95 bulan yang direkognasikan oleh Kesatuan Astronomi Antarabangsa walaupun hanya kurang dari 60 bulan mempunyai nama IAU kesendirinya.

Daripada 95 bulan itu, Musytari mempunyai 4 bulan yang terbesar iaitu Ganymede, Callisto, Io dan Europa yang ditemui oleh Galileo Galilei sekadar tahun 1610 Masihi. Ini adalah kenapa 4 bulan ini dikenali sebagai Bulan-Bulan Galileo
Asal Usul Nama

Asal usul perkataan bahasa Melayu 'Musytari datang dari perkataan bahasa Arab "مشتري" yang bermaksud pembayar. Nama ini wujud dalam Bahasa akibat pengaruh pedagangan Arab dengan orang-orang di Alam Melayu.

Manakala, asal usul perkataan Inggeris 'Jupiter' dinamakan sempena tuhan Rom, Jupiter yang raja bagi tuhan Rom lain.
Rujukan
Bacaan lanjut

*
*


Kategori:Sistem Suria
Pluto

Pluto, digelar secara rasmi 134340 Pluto (lambang: atau ), merupakan planet kerdil kedua terbesar yang diketahui dalam Sistem Suria (selepas planet kerdil Eris) dan badan kesepuluh terbesar yang dilihat dengan mata kasar mengelilingi matahari. Ia dinamakan sempena Plūtō atau Plouton, dewa neraka kepercayaan tamadun Rom purba. Pada asalnya Pluto dikelaskan sebagai sebuah planet. Kini, ia dianggap ahli terbesar bagi populasi berlainan yang dikenali sebagai gelung Kuiper.
Gambaran umum

Sebagaimana ahli gelung Kuiper, Pluto terutamanya terdiri daripada batu dan air batu dan agak kecil: sekitar satu per lima daripada jisim Bulan Bumi dan satu pertiga isipadunya. Ia memiliki kelainan orbit dan orbit amat condong yang membawanya dari 30 hingga 49 AU (4.4–7.4 juta km) dari Matahari. Ini menyebabkan Pluto kadang kala menghampiri Matahari lebih dari Neptun.

Pada 14 Julai 2015, sistem Pluto akan dilawati buat kali pertama. Prob New Horizons akan terbang mengelilingi untuk mendapatkan ukuran yang tepat dan mengabil gambar Pluto dan satelit-satelitnya.
Kajian oleh manusia

Pentakrifan status planet ia

Sejak dijumpai pada tahun 1930 sehingga 2006, Pluto dianggap sebagai planet ke sembilan dalam Sistem Suria. Pada akhir tahun 1970-an, selepas jumpaan planet kecil 2060 Chiron di luar Sistem Suria dan pengakuan jisim rendah Pluto, statusnya sebagai planet utama telah dipersoalkan. Pada akhir abad ke-20 dan awal abad ke-21, banyak objek serupa dengan Pluto telah dijumpai di luar Sistem Suria, terutamanya objek cakera bertabur seperti planet kerdil Eris pada tahun 2005, yang 27% lebih besar berbanding Pluto. Pada 24 Ogos 2006, International Astronomical Union (IAU) mentakrifkan apa yang dianggap planet dalam Sistem Suria. Takrifan ini menyingkirkan Pluto sebagai sebuah planet dan memasukkannya sebagai ahli kategori baru "planet kerdil" bersama Eris dan Ceres. Selepas pengelasan, Pluto ditambah kepada daftar planet kecil dan diberikan nama rasmi 134340. Sejumlah pakar sains kekal menegaskan bahawa Pluto patut dikelaskan sebagai sebuah planet. Pada 18 September 2014, Pusat Astrofizik Harvard-Smithsonian membangkitkan semula isu penuruntarafan Pluto sebagai planet dalam satu perbincangan antara tiga pakar daripada IAU, Pusat Planet Kerdil dan Harvard, yang merumuskan bahawa istilah "planet" ialah terma yang terbit daripada budaya (lantas menerima Pluto sebagai planet), gumpalan sfera terkecil yang terbentuk di sekeliling bintang atau tinggalan bintang (yang turut menerima Pluto sebagai planet), atau bermaksud seperti yang diberikan oleh IAU sendiri (yang menolak Pluto sebagai planet). Namun, hasil perbincangan ini tidak mengubah status rasmi Pluto sebagai planet kerdil.
Lihat juga

* Pentakrifan semula maksud planet 2006
Nota


{{notes
| notes =


{{efn
| name = Escape velocity
| Halaju lepas diperolehi daripada jisim M, pemalar graviti G dan jejari r: \sqrt{2GM/r}.
}}


}}
Rujukan

Sekarang Pluto tidak lagi menjadi satu daripada Sistem Suria kerana dapati Pluto bukannya Planet dan Pluto dikatakan hilang


Kategori:Objek astronomi ditemui pada 1930
Kategori:Planet kerdil

Eris
Udara

Udara, Atmosfera Bumi, biasanya dikenali sebagai udara, adalah lapisan gas yang tertahan oleh graviti Bumi yang mengelilingi planet dan membentuk atmosfera planetnya. Atmosfera Bumi melindungi hidupan di Bumi dengan mewujudkan tekanan yang membolehkan air cecair wujud di permukaan Bumi, atmosfera yang melapisi langit akan bertindak balas dengan menyerap sinaran suria ultraungu, daripada cahaya matahari dan membentuk suatu bentuk komposisi gas mempunyai haba kemudian haba memanaskan permukaan melalui pengekalan haba (kesan rumah hijau), dan mengurangkan suhu yang melampau antara siang dan malam (suhu diurnal). variasi). Kemudian akan membentuk kandungan di dalam udara ialah campuran beberapa jenis gas. Udara bukanlah sebatian kerana gas-gas di dalamnya tidak berpadu secara kimia dan boleh dipisahkan secara fizikal. Gas-gas dalam udara terdiri daripada 78% nitrogen, 21% oksigen, dan 1% wap air, 0.03% karbon dioksida, 0.97% gas nadir, habuk, mikroorganisma (gas-gas lain). Kandungan udara juga bertukar dengan ketinggian.

Apabila hidupan bernafas, kandungan oksigen berkurangan sementara kandungan karbon dioksida bertambah. Ketika tumbuhan menjalani sistem fotosintesis, oksigen kembali dibebaskan.

Di antara gas-gas yang membentuk udara adalah seperti berikut:
* Nitrogen
* Oksigen
* Karbon dioksida
* gas nadir
* wap air
* habuk
* mikroorganisma

Kategori: Sains atmosfera

en:Atmosphere of Earth#Composition
Mamalia

Mamalia () ialah haiwan vertebrata berbulu atau berambut dalam kelas Mammalia; haiwan-haiwan betinanya yang menghasilkan susu daripada kelenjar mamari untuk diberi makan atau disusukan kepada anaknya. Nama kelas ini dijejak kepada perkataan bahasa Latin iaitu mamma "payudara".

Kira-kira 6,400 spesies mamalia yang masih wujud telah digambarkan dan dibahagikan kepada 29 order. Order yang paling besar ialah rodensia, kelawar dan Eulipotyphla (landak susu, tikus mondok, tikus kesturi, dan lain-lain); tiga order besar yang seterusnya ialah Primat (termasuk manusia, mawas, monyet dan lain-lain), Artiodactyla (setasea dan lain-lain), dan Carnivora (kucing, anjing, anjing laut dan lain-lain).
Ciri-ciri

Ciri-ciri mamalia adalah seperti berikut :-

* Mempunyai saraf tunjang.
* Bertulang belakang.
* Mempunyai jantung dengan 4 ruang.
* Badan dilitupi oleh bulu.
* Mempunyai cuping telinga.
* Mempunyai kelenjar peluh.
* Mamalia betina melahirkan dan menyusukan anak, kecuali mamalia yang sangat primitif seperti platipus dan sesetengah tenggiling.
* Bernafas melalui peparu.
* Berdarah panas (suhu badan tetap).

Contoh-contoh haiwan mamalia :-

* Arnab
* Gajah
* Harimau
* Orang Utan
* Rusa Babi
* Seladang
* Tenuk
* Ikan paus
* Tikus
* Manusia
Lihat juga

* Haiwan
Rujukan
Gajah Asia

Gajah Asia (Elephas maximus) merupakan salah satu daripada tiga spesies gajah yang masih tinggal. Spesies ini dianggap terancam, dengan antara 25,600 dan 32,750 ekor yang masih hidup liar .

Subspesies gajah Asia adalah seperti berikut :-
* Gajah India - Elephas maximus indicus - Gajah Asia terbanyak
* Gajah Sri Lanka - Elephas maximus maximus - Gajah Asia terbesar
* Gajah Sumatera - Elephas maximus sumantrensis - Gajah di Pulau Sumatera
* Gajah Borneo - Elephas maximus borneensis - Gajah Kerdil di Borneo
* Gajah Malaysia - Elephas maximus hirsutus - Gajah di Malaysia

Jangka masa mengandung adalah di antara 20-22 bulan dan jangka hayat hidupnya adalah dari 60 hingga 80 tahun.

Gajah betina dan anaknya hidup dalam kumpulan kecil manakala gajah jantan lebih suka hidup bersendirian. Gajah biasanya berehat ketika cuaca panas. Setiap kumpulan mempunyai kawasan mereka tersendiri untuk mencari makanan. Mereka suka berenang dan mandi di sungai.
Rujukan
Pautan luar

* Gajah Asia di Yosri

Kategori:Gajah
Kategori:Megafauna di Asia
Kategori:Mamalia di Asia
Gajah Malaysia

Gajah Malaysia atau dahulunya dikenali sebagai Elephas maximus hirsutus ialah subspesies Gajah Asia yang tinggal di Semenanjung Malaysia. Sekarang Gajah Malaysia diklasifikasikan sebagai sebahagian dari Gajah India (Elephas maximus indicus) kecuali Gajah Borneo.
Ciri-ciri

Gajah betina dan anaknya hidup dalam kumpulan kecil manakala gajah jantan lebih suka hidup bersendirian. Gajah biasanya berehat ketika cuaca panas. Setiap kumpulan mempunyai kawasan mereka tersendiri untuk mencari makanan. Mereka suka berenang dan mandi di sungai. Gajah Malaysia biasanya di dapati di hutan dara dan hutan sekunder.
Diet

Makanan utama gajah Malaysia adalah daun, rumput dan buah-buahan. Gajah Malaysia juga suka makan buah Durian.

Kategori:Gajah
Kategori:Mamalia di Malaysia
Teluki

Teluki () dikenali dalam bahasa Inggeris sebagai "Carnation", mempunyai nama sains Dianthus caryophyllus. Pokok bunga teluki adalah sejenis bunga iklim sederhana yang berasal dari kawasan Mediteranean.

Penanaman bunga teluki di Malaysia adalah tertumpu di kawasan dataran tinggi seperti di Tanah Tinggi Cameron. Di Tanah Tinggi Cameron iklimnya menyerupai iklim hawa sederhana (suhu maksimum sekitar 21 °C) dan pokok bunga teluki boleh ditanam sepanjang tahun.

Oleh kerana pokok bunga teluki mempunyai bunga yang berwarna-warni dan terang, pokok bunga teluki menjadi kegemaran ramai. Pokok bunga teluki tergolong dalam famili Caryophllaceae. Terdapat dua jenis pokok bunga teluki iaitu jenis satu bunga bagi setiap tangkai dan jenis `spray', banyak bunga bagi setiap tangkai.

Pokok Bunga Teluki boleh hidup selama 18-20 bulan. Pokok bunga bunga teluki boleh mencapai ketinggian sehingga 2 meter. Pokok bunga teluki tumbuh menegak menjadikan pokok bunga teluki perlu diikat kepada penyokong. Garis pusat batang pokok bunga teluki boleh mencapai sehingga 1 cm. dan biasanya membengkak pada buku/ruas.
Lihat juga

* Senarai pokok
Pautan luar

* http://agrolink.moa.my/doa/bdc/bungateluki.html
* http://agrolink.moa.my/doa/BM/Croptechbm/telukibm.html


Bunga Teluki
Kategori:Bunga
Pokok Bunga Anthurium

Pokok bunga Anthurium merupakan sejenis tumbuhan berbunga yang sering ditanam sebagai pokok hiasan. Tumbuhan berbunga seperti ini mula muncul pada zaman Cretaceous. Pokok berbunga pertama adalah angiosperm. Nama botaninya Anthurium andraeanum.
Galeri

File:WhiteAnthurium.jpg|Bunga Anthurium warna hijau di Malaysia
File:WhiteAnthurium2.jpg|Bunga Anthurium warna putih di Malaysia
Pautan luar

* Kementerian Pertanian dan Industri Asas Tani Malaysia

Anthurium
Kategori:Bunga
Rujukan
Petola segi

Petola segi atau ketola (nama saintifik: Luffa acutangula) tergolong dalam genus Luffa keluarga Cucurbitaceae.

Tumbuhan ini boleh dibezakan daripada jenis-jenis petola lain dengan rupa buahnya yang berbentuk botol dengan tepi bersegi-segi dan urat panjang sepanjang kulit buah.
Kegunaan

Buah mudanya boleh dimasak menjadi sup atau kari.

Biji-biji jenis petola ini boleh diambil sebagai julap. Daun yang ditumbuk lumat boleh dilumur pada kawasan panas untuk merawat demam, malah air daunnya juga diminum oleh ibu yang bersalin.
Rujukan

Kategori: Cucurbitoideae
Kategori: Cucurbitaceae
Dokong

thumb
thumb|Bunga dokong
Pokok Dokong merupakan tumbuhan yang menghasilkan buah yang boleh dimakan. Dokong banyak terjual di pasar-pasar termasuk pasar tani, dan pasar sayur.

Nama saintifiknya ialah Lansium Domesticum Corr.

Ia merupakan buah dari keluarga Meliaceae iaitu sama dengan keluarga Duku, Langsat, Duku-Langsat dan Duku Johor.
Kawasan Tanaman

Negeri-negeri utama penanaman dokong di Malaysia adalah Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang dan Kedah.
Pokok dokong

Pokok dokong agak sederhana besar. Kanopinya berbentuk ovate hingga lanceolate dengan ketinggian antara 6 m hingga 9 m. Batang pokok adalah lurus bercabang dan kulitnnya berwarna coklat kehijauan

Daunnya jenis pinat dan mempunyai 7 - 9 helai anak daun yang tersusun berselang-seli dan berbentuk eliptik atau obovat, sementara anak daun dipangkal berbentuk ovat. Permukaan atas daun berwarna hijau tua, licin, bersinar, dan berombak sedikit. Ciri-ciri ini merupakan ciri dokong yang membezakan nya dari Lansium yang lain.
Bunga dokong

Bunga tersusun dalam satu jambak berbentuk spika pada dahan dan di antara 1 - 8 jambak bunga keluar pada satu-satu tampok pembungaan pada dahan tersebut. Panjang spika ialah 15 - 20 cm dan bilangan bunga hermofrodit pada satu spika ialah di antara 20 - 50 kuntum berukuran 0.5 - 0.7 cm panjang dan juga 0.5 - 0.7 cm lebar.
Buah dokong

Buah dokong tersusun padat 30 hingga 40 biji dalam satu tangkai. Buah berwarna kuning keperangan apabila masak, berbentuk bulat hingga obovat berukuran 3 - 4.7 cm lebar dan 3.5 - 5 cm panjang. Sebiji buah biasanya terdapat 5 ulas isi yang pejal dan rasanya manis dengan kandungan gula di antara 15 - 22 % brix.

Biji yang besar terdapat dalam semua buah bersaiz besar. Biji berbentuk bujur, mempunyai 1- 5 embrio dan boleh mengeluarkan 1- 5 anak pokok.
tengah|thumb|Buah dokong yang masak berwarna kuning.
thumb|Buah belum masak
thumb|Dokong masak
Lihat juga

* Senarai pokok
Rujukan


Pautan luar

* Laman Rasmi Jabatan Pertanian Malaysia
* PENANAMAN POKOK BUAH DOKONG
* Diari Tani- Panduan Penanaman Dokong
* PENANAMAN:DUKU-LANGSAT,DOKONG DAN DUKU TERENGGANU

Dokong
Jambu batu

Jambu batu () atau jambu biji (Psidium guajava Linn) merupakan buah-buahan tropika. Nama saintifik jambu batu adalah dari cabang Myrtoideae keluarga "Myrtaceae". Jambu batu banyak terjual di pasar-pasar termasuk pasar tani, dan pasar sayur.

Jambu batu dipercayai berasal dari kawasan antara Peru dan Mexico iaitu di kawasan tropika Amerika. Jambu batu tersebar ke merata kawasan tropika dan sub tropika. Di Malaysia kawasan penanaman secara komersil bermula pada pertengahan tahun 1980.
Morfologi

thumb|200px|left|Buah jambu batu.
Pokok sederhana besar, setinggi 10 m. Kulit licin, nipis, warna merah perang, kulit tua melekang mendedahkan kulit muda yang berwarna kuning atau kehijau-kehijauan. Daun ringkas, susunan bertentangan, panjang 5-15 cm, lebar 3-6 cm. Bunga di ketiak daun, tunggal atau 2 kuntum, putih, lebar 3-3.5 cm, banyak stamen. Buah jenis beri, bentuk bebola, bujur telur seperti pir, kecil atau besar, panjang 2-12 cm, hujung buah ada kelopak kaliks yang kekal, muda hijau, setelah masak masih hijau atau kuning, isi yang keras menjadi lembut setelah masak, warna putih, kuning, merah jambu atau merah, rasa manis atau masam, wangi, isi ada sel batu dan banyak biji kecuali kultivar tanpa biji.
Penggunaan
Makanan

Buah yang masak dimakan mentah; isi lembut dan berbau wangi dibuat jem, jeli, jus, kordial, kek, pai, sup dan manisan. Isi atau jus jambu batu ditinkan atau dijadikan serbuk. Daun jambu batu boleh digunakan sebagai ganti daun teh.
Perubatan

Jambu batu lazimnya digunakan sebagai ubat dalam perubatan tradisional dalam masyarakat Asia, Amerika Tengah, Caribbean dan Afrika.
Lihat juga

*Jambu air
Rujukan
Pautan luar

* Profil spesies di Sistem Maklumat Biokepelbagaian Malaysia
* Profil spesies di Flora and Fauna Web Lembaga Taman Negara Singapura
* Jabatan Pertanian Malaysia: Jambu batu.
* Jambu batu (guava) – Psidium guajava Linn.
* Jabatan Pertanian Malaysia: Guava.


Jambu Batu
Jambu Batu