JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਕੁਟਲੇਹੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਕੁਟਲੇਹੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਊਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 72,596 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center"| ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ
|72,596
|72.6
|1,692
|
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ
|66,629
|68.7
|6,943
|
|-
|2003
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਬਿਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ
|59,480
|72.2
|3,916
|
|-
|1998
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਰਾਮ ਦਾਸ ਮਲੰਗਰ
|49,732
|71.3
|3
|
|-
|1993
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਰਾਮ ਦਾਸ ਮਲੰਗਰ
|48,010
|67.4
|972
|
|-
|1990
|bgcolor="grey"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਦਲ
|align="left"|ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
|46,887
|66.1
|4,006
|
|-
|1985
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਰਾਮਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ
|35,272
|70.4
|4,052
|
|-
|1982
|bgcolor="green"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
|33,194
|65.8
|778
|
|-
|1977
|bgcolor="green"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਰਾਮ ਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ
|30,234
|#61.5
|3,836
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:JP value:green legend: ਜਨਤਾ_ਪਾਰਟੀ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:1977 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:1977 till:1982 shift:(-65,20) color:JP text:"ਰਾਮ ਨਾਥ ਸ਼ਰਮਾ 1977–1982"
from:1982 till:1985 shift:(-22,-30) color:JP text:"ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 1982–1985"
from:1985 till:1990 shift:(-55,20) color:CON text:"ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 1985–1990"
from:1990 till:1993 shift:(-30,-30) color:OTH text:"ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 1990–1993"
from:1993 till:1998 shift:(-60,20) color:BJP text:"ਰਾਮ ਦਾਸ ਮਲੰਗਰ 1993–1998"
from:1998 till:2003 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਰਾਮ ਦਾਸ ਮਲੰਗਰ 1998–2003"
from:2003 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਬਿਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ 2003 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-25,20) color:BJP text:"ਵਰਿੰਦਰ ਕੰਵਰ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਊਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਊਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਊਨਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 72,021 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center"| ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ
|72,021
|75
|4,746
|
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ
|85,288
|72.7
|11,852
|
|-
|2003
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ
|77,877
|73.2
|51
|
|-
|1998
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਵੀਰੇਂਦਰ ਗੌਤਮ
|66,947
|72.4
|5,774
|
|-
|1993
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਓ.ਪੀ. ਰਤਨ
|63,077
|72.2
|802
|
|-
|1990
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਦੇਸਰਾਜ
|62,665
|67.4
|7,826
|
|-
|1985
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਵਰਿੰਦਰ ਗੌਤਮ
|45,323
|69.1
|1,637
|
|-
|1982
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਦੇਸ ਰਾਜ
|42,085
|69
|5,192
|
|-
|1977
|bgcolor="green"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਦੇਸ ਰਾਜ
|39,943
|#59.8
|2,687
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:JP value:green legend: ਜਨਤਾ_ਪਾਰਟੀ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:1977 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:1977 till:1982 shift:(-65,20) color:JP text:"ਦੇਸ ਰਾਜ 1977–1982"
from:1982 till:1985 shift:(-22,-30) color:BJP text:"ਦੇਸ ਰਾਜ 1982–1985"
from:1985 till:1990 shift:(-55,20) color:CON text:"ਦੇਸ ਰਾਜ 1985–1990"
from:1990 till:1993 shift:(-30,-30) color:BJP text:"ਦੇਸਰਾਜ 1990–1993"
from:1993 till:1998 shift:(-60,20) color:CON text:"ਓ.ਪੀ. ਰਤਨ 1993–1998"
from:1998 till:2003 shift:(-60,-30) color:CON text:"ਵੀਰੇਂਦਰ ਗੌਤਮ 1998–2003"
from:2003 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ 2003 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-25,20) color:BJP text:"ਸਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੱਤੀ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71,367 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੰਬੇਰ ਠਾਕੁਰ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਬੁੰਬੇਰ ਠਾਕੁਰ
|71,367
|71.2
|5,141
|
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ
|64,468
|73.8
|11,181
|
|-
|2003
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਤਿਲਕ ਰਾਜ
|57,958
|77.5
|2,726
|
|-
|1998
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ
|52,333
|73.1
|8,049
|
|-
|1993
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ
|46,229
|73.4
|2,226
|
|-
|1990
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਦਰਾਮ ਠਾਕੁਰ
|42,288
|71.2
|7,762
|
|-
|1985
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਬਾਬੂ ਰਾਮ ਗੌਤਮ
|32,147
|71.4
|368
|
|-
|1982
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਦਾ ਰਾਮ ਠਾਕੁਰ
|29,704
|71.2
|1,488
|
|-
|1977
|bgcolor="grey"|
|align="left"|ਆਜ਼ਾਦ
|align="left"|ਆਨੰਦ ਚੰਦ
|26,026
|#63
|1,423
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:JP value:green legend: ਜਨਤਾ_ਪਾਰਟੀ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:1977 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:1977 till:1982 shift:(-65,20) color:OTH text:"ਆਨੰਦ ਚੰਦ 1977–1982"
from:1982 till:1985 shift:(-22,-30) color:BJP text:"ਸਦਾ ਰਾਮ ਠਾਕੁਰ 1982–1985"
from:1985 till:1990 shift:(-55,20) color:CON text:"ਸਦਾ ਰਾਮ ਠਾਕੁਰ 1985–1990"
from:1990 till:1993 shift:(-30,-30) color:BJP text:"ਸਦਰਾਮ ਠਾਕੁਰ 1990–1993"
from:1993 till:1998 shift:(-60,20) color:BJP text:"ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ 1993–1998"
from:1998 till:2003 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ 1998–2003"
from:2003 till:2007 shift:(-48,20) color:CON text:"ਤਿਲਕ ਰਾਜ 2003 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਢਾ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-25,20) color:CON text:"ਬੁੰਬੇਰ ਠਾਕੁਰ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਘੁਮਾਰਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਘੁਮਾਰਵੀਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 75,415 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇਸ਼ ਧਰਮਾਨੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਰਾਜੇਸ਼ ਧਰਮਾਨੀ
|75,415
|69.3
|3,208
|
|-
|2007
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਰਾਜੇਸ਼ ਧਰਮਾਨੀ
|74,139
|65.5
|1,931
|
|-
|2003
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਕਰਮ ਦੇਵ ਧਰਮਾਨੀ
|66,165
|72.3
|3,407
|
|-
|1998
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ
|57,326
|71.4
|1,539
|
|-
|1993
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ
|50,602
|72.5
|5,584
|
|-
|1990
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਕਰਮਦੇਵ ਧਮਰਾਨੀ
|46,318
|68
|5,493
|
|-
|1985
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ
|34,964
|73.2
|3,166
|
|-
|1982
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ
|32,857
|74.3
|486
|
|-
|1977
|bgcolor="green"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਸਵਾਮੀ
|30,292
|#65.6
|3,460
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:JP value:green legend: ਜਨਤਾ_ਪਾਰਟੀ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:1977 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:1977 till:1982 shift:(-65,20) color:JP text:"ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਸਵਾਮੀ 1977–1982"
from:1982 till:1985 shift:(-22,-30) color:BJP text:"ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ 1982–1985"
from:1985 till:1990 shift:(-55,20) color:CON text:"ਸਵਾਮੀ ਨਾਰਾਇਣ ਸਿੰਘ 1985–1990"
from:1990 till:1993 shift:(-30,-30) color:BJP text:"ਕਰਮਦੇਵ ਧਮਰਾਨੀ 1990–1993"
from:1993 till:1998 shift:(-60,20) color:CON text:"ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ 1993–1998"
from:1998 till:2003 shift:(-60,-30) color:CON text:"ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ 1998–2003"
from:2003 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਕਰਮ ਦੇਵ ਧਰਮਾਨੀ 2003 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:CON text:"ਰਾਜੇਸ਼ ਧਰਮਾਨੀ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-25,20) color:CON text:"ਰਾਜੇਸ਼ ਧਰਮਾਨੀ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਕਾਂਗੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਕਾਂਗੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 68,243 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਨ ਕਾਜਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center"| ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="grey"|
|align="left"|ਆਜ਼ਾਦ
|align="left"|ਪਵਨ ਕਾਜਲ
|68,243
|73.9
|563
|
|-
|2007
|bgcolor="grey"|
|align="left"|ਬਸਪਾ
|align="left"|ਸੰਜੇ ਚੌਧਰੀ
|76,470
|70.7
|1,309
|
|-
|2003
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ
|67,394
|71.9
|5,033
|
|-
|1998
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ ਚੌਧਰੀ
|58,397
|71.4
|7,211
|
|-
|1993
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਦੌਲਾਤ ਰਾਮ
|52,314
|72.9
|6,316
|
|-
|1990
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ
|48,119
|70
|16,830
|
|-
|1985
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ
|36,460
|71
|2,643
|
|-
|1982
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਜਪਾ
|align="left"|ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ
|33,816
|74.4
|7,709
|
|-
|1977
|bgcolor="green"|
|align="left"|ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੌਧਰੀ
|30,655
|#62.2
|1,900
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:1000 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:JP value:green legend: ਜਨਤਾ_ਪਾਰਟੀ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:1977 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:1977 till:1982 shift:(-65,20) color:JP text:"ਪ੍ਰਤਾਪ ਚੌਧਰੀ 1977–1982"
from:1982 till:1985 shift:(-22,-30) color:BJP text:"ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ 1982–1985"
from:1985 till:1990 shift:(-55,20) color:BJP text:"ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ 1985–1990"
from:1990 till:1993 shift:(-30,-30) color:BJP text:"ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ 1990–1993"
from:1993 till:1998 shift:(-60,20) color:CON text:"ਦੌਲਾਤ ਰਾਮ 1993–1998"
from:1998 till:2003 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਵਿੱਦਿਆ ਸਾਗਰ ਚੌਧਰੀ 1998–2003"
from:2003 till:2007 shift:(-48,20) color:CON text:"ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ 2003 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:OTH text:"ਸੰਜੇ ਚੌਧਰੀ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-25,20) color:OTH text:"ਪਵਨ ਕਾਜਲ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਇਸਬਗੋਲ

ਇਸਬਗੋਲ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਵਾਲੀ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨ

ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ ਪਰ ਸਿੰਧ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਗੁਜਰਾਤ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖੇਡੀ ਦਾ ਸਮਾਂ

ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤਕ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਫਸਲ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਵੱਖ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਸਫੈਦ ਜਾਲੀ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਝਿੱਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਇਸਬਗੋਲ ਜਾਂ ਇਸਬਗੋਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣ

ਇਸਬਗੋਲ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਫ਼ੈਦ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ। ਸਫ਼ੈਦ ਉਤਮ ਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਘੱਟ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਮਿੱਠੇ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾ

ਇਸ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ 30 ਫੀਸਦ ਮਿਊਸੀਲੇਜ਼, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਊਸੀਏਜ਼, ਜਾਈਲੇਜ਼, ਅਰੇਵੀਨੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੈਸਟਰੋਨਿਕ ਏਸਿਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਫੀਸਦ ਸਿਪਟ ਤੇਲ, ਆਕੁਬਿਨ, ਲੈਨਿਕ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਤੱਤ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੀਜ ਦੇ ਗੁੱਦੇ ਵਿੱਚ 14.7 ਫੀਸਦ ਲਿਨੋਲਿਕ ਏਸਿਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਲਸਟਰੋਲ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲਾਭ

ਇਸਬਗੋਲ ਮਿੱਠਾ, ਚਿਕਣਾ, ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਿਕਣਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕੀ, ਪੁਰਾਣੀ ਕਬਜ਼, ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ, ਯੂਰਿਕ ਏਸਿਡ ਵਧ, ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁਲਾਇਮ, ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਆਦਿ ਰੋਗ ਠੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਲਉ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀ
ਕੰਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ 'ਸਹਰ'

ਕੰਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਹਰ () ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਸਹਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਸੀ। ਟਾਈਮਜ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ "ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਕਵੀ," ਲਿਖਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਸਹਰ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਹੀਵਾਲ, ਪੰਜਾਬ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1920 ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੰਨ ਸਵੰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਮੰਗ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਥੀਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਏਕਤਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਨ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਦੇ ਥੀਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ, ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼ ਵਰਗੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦਵੀਪ ਦੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪਾਰ ਕੌਮੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਹਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ਤੁਲੂ-ਇ ਸਹਰ (1962) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।; (ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ "ਸਵੇਰ ਦਾ ਆਗਮਨ"; ਇਹ ਕਲਮੀ ਨਾਮ "ਸਹਰ" ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਖੇਡ ਹੈ ਉਰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ 'ਸਵੇਰ')। 1983 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਯਾਦੋਂ ਕਾ ਜਸ਼ਨ ਸਿਰਲੇਖ ਸਵੈਜੀਵਨੀਪਰਕ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੇ ਕਾਵਿ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਸ਼ਨ-ਏ-ਸਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ 1992 ਵਿੱਚ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਰਾਹਤ ਇੰਦੌਰੀ

ਰਾਹਤ ਇੰਦੋਰੀ ਜਨਮ ਨਾਮ ਰਾਹਤ ਕੁਰੈਸ਼ੀ (1 ਜਨਵਰੀ 1950 – 11 ਅਗਸਤ 2020) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਇੰਦੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪੇਂਟਰ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਰਾਹਤ ਦਾ ਜਨਮ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ 1 ਜਨਵਰੀ 1950 ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਾ ਮਿਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਫਤੁੱਲਾਹ ਕੁਰੈਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਕਬੂਲ ਉਨ ਨਿਸ਼ਾ ਬੇਗਮ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਔਲਾਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂਤਨ ਸਕੂਲ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਰੀਮਿਆ ਕਾਲਜ ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ 1973 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ 1975 ਵਿੱਚ ਬਰਕਤਉੱਲਾਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਭੋਪਾਲ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 1985 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭੋਜ ਅਜ਼ਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ ਡੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਹਤ ਇੰਦੌਰੀ ਨੇ ਆਈ ਕੇ ਕਾਲਜ, ਇੰਦੌਰ ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ

ਉਰਦੂ

*ਧੂਪ ਧੂਪ, 1978
*ਪਾਂਚਵਾ ਦਰਵੇਸ਼, 1993
*ਨਾਰਾਜ਼
ਨਾਗਰੀ

*ਮੇਰੇ ਬਾਦ, 1984
*ਮੌਜੂਦ, 2005
*ਨਾਰਾਜ਼
*ਚਾਂਦ ਪਾਗਲ ਹੈ, 2011
ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਨਮੂਨੇ


ਦੋਜ਼ਖ ਕੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਮੇਂ ਉਲਝਾ ਹੈ ਰਾਤ ਦਿਨ
ਦਾਵਾ ਯੇ ਕਰ ਰਹਾ ਹੈ ਕੇ ਜੰਨਤ ਮੇਂ ਜਾਏਗਾ

ਏਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਥੀ ਬਸਤੀ ਮੇਂ ਉਸੇ
ਵੋ ਅਲਗ ਹਟ ਗਯਾ ਆਂਧੀ ਕੋ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ

ਖ਼੍ਵਾਬੋਂ ਮੇਂ ਜੋ ਬਸੀ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਹਸੀਨ ਹੈ
ਲੇਕਿਨ ਨਸੀਬ ਮੇਂ ਵਹੀ ਦੋ ਗਜ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ
*****
ਮੈਂ ਲਾਖ ਕਹ ਦੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਹੂੰ ਜ਼ਮੀਂ ਹੂੰ ਮੈਂ
ਮਗਰ ਉਸੇ ਤੋ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੂੰ ਮੈਂ

ਅਜੀਬ ਲੋਗ ਹੈ ਮੇਰੀ ਤਲਾਸ਼ ਮੇਂ ਮੁਝਕੋ
ਵਹਾਂ ਪੇ ਢੂੰਢ ਰਹੇ ਹੈ ਜਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੂੰ ਮੈਂ
*****
ਤੂਫ਼ਾਨੋਂ ਸੇ ਆਂਖ ਮਿਲਾਓ, ਸੈਲਾਬੋਂ ਪਰ ਵਾਰ ਕਰੋ
ਮੱਲਾਹੋਂ ਕਾ ਚੱਕਰ ਛੋੜੋ, ਤੈਰ ਕੇ ਦਰਿਯਾ ਪਾਰ ਕਰੋ

ਫੂਲੋਂ ਕੀ ਦੁਕਾਨੇਂ ਖੋਲੋ, ਖ਼ੁਸ਼੍ਬੂ ਕਾ ਵਿਆਪਾਰ ਕਰੋ
ਇਸ਼ਕ਼ ਖ਼ਤਾ ਹੈ ਤੋ, ਯੇ ਖ਼ਤਾ ਏਕ ਬਾਰ ਨਹੀਂ, ਸੌ ਬਾਰ ਕਰੋ
*****
ਹਮਸੇ ਪੂਛੋ ਕੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਮਾਂਗਤੀ ਹੈ ਕਿਤਨਾ ਲਹੂ
ਸਬ ਸਮਝਤੇ ਹੈਂ ਯੇ ਧੰਧਾ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਕਾ ਹੈ

ਪਿਆਸ ਅਗਰ ਮੇਰੀ ਬੁਝਾ ਦੇ ਤੋ ਮੈਂ ਮਾਨੂ ਵਰਨਾ ,
ਤੂ ਸਮੰਦਰ ਹੈ ਤੋ ਹੋਗਾ ਮੇਰੇ ਕਿਸ ਕਾਮ ਕਾ ਹੈ
*****
ਅਗਰ ਖ਼ਯਾਲ ਭੀ ਆਏ ਕਿ ਤੁਝਕੋ ਖ਼ਤ ਲਿਖੂੰ
ਤੋ ਘੋਂਸਲੋਂ ਸੇ ਕਬੂਤਰ ਨਿਕਲਨੇ ਲਗਤੇ ਹੈਂ
*****
ਲਗੇਗੀ ਆਗ ਤੋ ਆਏਂਗੇ ਘਰ ਕਈ ਜ਼ਦ ਮੇਂ
ਯਹਾਂ ਪੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਮਾਰਾ ਮਕਾਨ ਥੋੜੀ ਹੈ

ਮੈਂ ਜਾਨਤਾ ਹੂੰ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਭੀ ਕਮ ਨਹੀਂ ਲੇਕਿਨ
ਹਮਾਰੀ ਤਰਹਾ ਹਥੇਲੀ ਪੇ ਜਾਨ ਥੋੜੀ ਹੈ
*****
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਆ ਹੈ ਖੁਦ ਹੀ ਸਮਝ ਜਾਓਗੇ
ਬਾਰਿਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਪਤੰਗੇਂ ਉਡ਼ਾਇਆ ਕਰੋ
*****
ਨ ਜਾਨੇ ਕੌਨ ਸੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀਓਂ ਕਾ ਕ਼ੈਦੀ ਹੋ
ਵੋ ਸਾਥ ਛੋੜ ਗਯਾ ਹੈ ਤੋ ਬੇਵਫ਼ਾ ਨ ਕਹੋ
*****
ਨਏ ਕਿਰਦਾਰ ਆਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੈਂ
ਮਗਰ ਨਾਟਕ ਪੁਰਾਣਾ ਚਲ ਰਹਾ ਹੈ

ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* Official website of Rahat Indori
*
* Rahat Indori at Kavita Kosh
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1950
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ
ਅਮਜਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ

ਅਮਜਦ ਹੁਸੈਨ (1 ਜਨਵਰੀ, 1888–31 ਜਨਵਰੀ, 1961)‎;, ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਅਮਜਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦੀ (), ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਰੁਬਾਈ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਸਰਕਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹਾਕਿਮ-ਅਲ-ਸ਼ੁਆਰਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਸਈਅਦ ਅਹਿਮਦ ਹੁਸੈਨ ਅਮਜਦ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਮੱਧ ਵਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ 1878 ਸੀ। ਉਹਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਚਾਲੀ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰੂਕੀ

ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰੂਕੀ (1861–1919) ਭੋਪਾਲ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਲੇਮਾਨੀਆ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ "ਮੁੱਖ ਮੂਲਵੀ" ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਹਾਂਗੀਰੀਆ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਕੂਲ ਆਪਣੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਗੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਤਿਜਾਰਾ ਵਿੱਚ 22 ਮੁਹੱਰਮ ਅਲ ਹਰਮ 1278 ਹਿਜਰੀ / 1861 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1867 ਵਿੱਚ, ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਗੁਲਾਮ ਮਨਸੂਰ ਨਾਲ਼ ਭੋਪਾਲ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੌਲਾਨਾ ਫਿਦਾ ਅਲੀ ਫਰਾਗ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦੀ ਕੋਲ਼ੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਮਦਰੱਸਾ ਫਾਰਸੀ, ਜਹਾਂਗੀਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਲੇਮਾਨੀਆ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ 'ਮੂਖੀ ਮੌਲਵੀ' ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰੀਆ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ।

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੈਦ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੁਹੱਲਾ ਇਬਰਾਹਿਮਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਕੀਮ ਸੱਯਦ ਕਰਮ ਹੁਸੈਨ ਦੀ "ਬਯਾਜ਼" ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1861
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1919
ਜੌਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼

ਜੌਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼ (ਜਨਮ 2 ਦਸੰਬਰ 1958) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਲੇਖਕ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਜੌਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਲਿੰਕਨ ਇਨ ਦ ਬਾਰਡੋ ਲਈ ਮੈਨ ਬੁਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 50,000 ਪੌਂਡ ਦਾ ਇਹ ਇਨਾਮ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਜੌਰਜ ਸੌਂਡਰਜ਼ ਅਮਰੀਲੋ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਉਪਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਓਕ ਜੰਗਲਾਤ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੈ। 1981 ਵਿੱਚ, ਸਾਂਡਰਸ ਆਰਥਰ ਲੇਕਸ (ਸ਼ਹਿਰ, ਗੋਲਡਨ, ਕੋਲੋਰਾਡੋ) ਨਾਮੀ ਮਾਈਨ ਦੇ ਕਾਲਰਾਡੋ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਭੂਗਰਭ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਬੈਚੁਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸਿਰਾਕੂਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਨ ਬੁੱਕਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ

ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਲੂਈਸ ਸਟਰੀਪ; 22 ਜੂਨ 1949) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਐਕਟਰੈਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਰੰਗ ਮੰਚ, ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਜੀਵਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰਿਲ ਨੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਵਸਾਇਕ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਦ ਪਲੇਬਾਏ ਆਫ ਨੇਵਿੱਲ (1971) ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਫਿਲਮ ਦ ਡੇਡਲੀਏਸਟ ਸੀਜਨ (1977) ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਹੀ ਸਾਲ ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪਿਕਚਰ ਜੂਲੀਆ (1977) ਦੇ ਨਾਲ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। 1978 ਦੀ ਫਿਲਮ ਦ ਡਿਅਰ ਹੰਟਰ ਅਤੇ 1979 ਦੀ ਫਿਲਮ ਕਰੇਮਰ ਵਰਸੇਜ ਕਰੇਮਰ, ਜਿਸ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਅਕੇਲੇ ਹਮ ਅਕੇਲੇ ਤੁਮ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ,
ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵਸਾਇਕ ਸਫਲਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਜਲਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋ ਗਈ; ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਆਸਕਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਦਵਾਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਸੋਫੀਸ ਚਾਇਸ (1982) ਅਤੇ ਦ ਆਇਰਨ ਲੇਡੀ (2001) ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸਰਬਸਰੇਸ਼ਠ ਐਕਟਰੈਸ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਆਸਕਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ।

ਮੇਰਿਲ ਸਟਰੀਪ ਆਸਕਰ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਨਾਮਾਂਕਿਤ ਐਕਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਸਕਰ ਵਿੱਚ 17 ਵਾਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਅਤੇ 3 ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਵਿੱਚ 26 ਵਾਰ ਨਾਮਾਂਕਾਨ ਅਤੇ 8 ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੋ ਏਮੀ ਇਨਾਮ, ਦੋ ਸਕਰੀਨ ਏਕਟਰਸ ਗਿਲਡ ਅਵਾਰਡਸ, ਇੱਕ ਕਾਨਜ ਫਿਲਮੋਤਸਵ ਇਨਾਮ, ਪੰਜ ਨਿਊਯਾਰਕ ਕਰਿਟਿਕਸ ਸਰਕਲ ਇਨਾਮ, ਦੋ ਬਾਫਤਾ ਇਨਾਮ, ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫਿਲਮ ਸੰਸਥਾਨ ਇਨਾਮ, ਪੰਜ ਗਰੈਮੀ ਨਾਮਾਂਕਨ, ਇੱਕ ਟੋਨੀ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮ ਸੰਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨੇ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਆਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਇਨਾਮ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਐਕਟਰ
ਅਕਬਰ ਐਸ ਅਹਿਮਦ

ਅਕਬਰ ਸਲਾਹਉੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ , ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼, ਜਾਂ ਅਕਬਰ ਅਹਿਮਦ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸਲਾਮੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੀ ਇਬਨ ਖਾਲਦੁਨ ਚੇਅਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਕੈਡਮੀ, ਅੰਨਾਪਲਿਸ ਵਿਖੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪਹਿਲੀ ਡਿਸਟਿੰਗੂਇਸ਼ਡ ਚੇਅਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਰੁਕਿੰਗ ਸੰਸਥਾ ਵਿਖੇ ਨਾਨ-ਰੈਜੀਡੈਂਟ ਸੀਨੀਅਰ ਫੈਲੋ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਹਿਰ ਬਸ਼ਰਿਆਤ, ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਮਕਾਰ, ਸਫ਼ੀਰ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਲਮ ਹੈਂ। ਬੀ ਬੀ ਸੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਰਤਮਾਨ ਚੰਦ ਨੁਮਾਇਆਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੋਢੀ ਕ਼ਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਰ ਫੀਚਰ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਨਾਹ (ਫ਼ਿਲਮ) ਵਿੱਚ ਕਲਮਕਾਰੀ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲੋਕ
ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਸੁੱਬੁਲਕਸ਼ਮੀ

ਮਦੁਰਾਏ ਸ਼ੰਮੁਖਵਡਿਵੁ ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ( 16 ਸਤੰਬਰ 1916 – 11 ਦਸੰਬਰ 2004), ਉਰਫ ਐਮ. ਐਸ., ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਪੰਡਤ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਾਇਡੂ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਮਦੁਰਾਏ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ 16 ਸਤੰਬਰ, 1916 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁੰਜਮਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ-ਪਲੀ। ਐਮ. ਐਸ. ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ, ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ, ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਨਿਧੀ ਅਤੇ ਮੈਗਸੇਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

1996 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਦੀ ਉਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹੈ। 11 ਦਸੰਬਰ, 2004 ਨੂੰ 87 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਨਾਟਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਐਮ. ਐਸ. ਸੁੱਬਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਜਨਮ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਸਮੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਗਸੇਸੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1916
ਕੇ ਕਾਮਰਾਜ

ਕੁਮਾਰਾਸਾਮੀ ਕਾਮਰਾਜ, ਉਰਫ ਕੇ ਕਾਮਰਾਜ, (15 ਜੁਲਾਈ 1903 – 2 October 1975) ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 1960ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ "Kingmaker" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1954–1963 ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। 1952–1954 ਅਤੇ 1969–1975 ਉਹ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ) ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਤਮਿਲਨਾਡੁ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਲੇ ਸਤਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਦੇਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਚੁਣਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿੰਗਮੇਕਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮਰਾਜ ਨੇ 60ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਕਾਮਰਾਜ ਪਲਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੜੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1903
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1975
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ