JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
જસદણ

જસદણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનાં જસદણ તાલુકામાં આવેલું નગર છે જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ઇતિહાસ

જસદણ આઝાદી પહેલાં સૌરાષ્ટ્રમાં આવેલું રજવાડું હતું.
ઉદ્યોગો

જસદણ ખાતે ફેબ્રીકેશન ઉદ્યોગનો સારો વિકાસ થયો છે. મગફળી, મકાઈ, બાજરી અને ઘંઊના પાક માટેનાં થ્રેસર મશીન તથા હલર મશીનનું મોટાપ્રમાણમાં ઉત્પાદન થાય છે. અહીં ૩૫ જેટલાં કારખાનાંઓ અંદાજે પાંચેક હજાર જેટલાં યંત્રોનું વાર્ષિક ઉત્પાદન કરે છે. અહીંથી ભારતભરમાં આ યંત્રો મોકલવામાં આવે છે. આ ઉદ્યોગના કારણે લગભગ ૧૫૦૦ લોકોને રોજગારી મળે છે.
ઇલેક્ટ્રીક આરતી યંત્ર ઉદ્યોગ

thumb|મંદિર આકારનું આરતી યંત્ર
અહીંનો આરતી યંત્ર બનાવવાનો ઉદ્યોગ પણ વિશ્વવિખ્યાત બન્યો છે. મંદિરોમાં આરતી સમયે જે ધ્વનિનાદ કરવામાં આવે છે, એનું યાંત્રિકીકરણ કરીને ઇલેક્ટ્રીક પાવર વડે આ ધ્વનિનાદ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. આ આરતી યંત્રોમા મંદિર આકરનુ યંત્ર એની સલામતીને હિસાબે અતિ લોકપ્રિય બન્યું છે.
ખેત ઓજાર ઉદ્યોગ

જસદણમા આશરે ૩૦ જેટલા કારખાનાઓ થ્રેસર તથા હલર અને ઓપનરનું ઉત્પાદન કરે છે, આ સારી ગુણવત્તાના હોવાથી ભારતભરમાં અહીથી વેચાય છે. આ ઉપરાંત અહીં દસેક કારખાનામાં ટ્રેકટર ચાલીત વિવિધ ખેત ઓજારોનું પણ આધુનિક ઢબે ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે. જેમા ટ્રેકટર ટ્રોલી, રોટાવેટર, પ્લાઊ, રિવર્સિબલ પ્લાઊ, ઓટોમેટીક ઓરણી તથા સાંતીડા, પાંચિયા જેવા ખેતીમા બહુ ઉપયોગી ઓજારો એકદમ વ્યાજબી કિમતે બનતા હોવાથી કૃષિ ઓજારોનુ હબ બની રહ્યું છે.
પટારી ઉદ્યોગ

જસદણમાં આશરે ૨૦ જેટલા એકમો અને અંદાજે ૩૦૦થી ૪૦૦ જેટલા કારિગરો લાકડાને ઓક્સિડાઈઝ પતરા વડે મઢેલા વિવિધ શો-પીસ બનાવવાના ઉદ્યોગમાં પરોવાયેલા છે. આ ઉદ્યોગને પટારી ઉદ્યોગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
હીરા ઉધોગ

જસદણમાં હીરા ઉધોગનાં આશરે ૫૦થી ૬૦ નાના, મધ્યમ અને મોટા કદના એકમો આવેલા છે.
જોવાલાયક સ્થળો

જસદણથી પૂર્વમાં ૧૭ કી.મી.ના અંતરે ઘેલા સોમનાથ મહાદેવ મંદિર આવેલુ છે. આ ઉપરાંત જસદણથી અમદાવાદ રોડ પર આવેલ હિંગોળગઢ પ્રકૃતિ શિક્ષણ અભયારણ્ય પણ વિખ્યાત છે. નજીકમાં જ હિંગોળગઢનો પૌરાણિક કિલ્લો પણ જોવાલાયક છે. અહીં આવેલું બિલ્લેશ્વર મહાદેવનું મંદિર પણ પ્રકૃતિની ગોદમાં અતિ નયનરમ્ય સ્થળ છે. હિંગોળગઢના કિલ્લાની નજીકમાં જ આવેલું સતરંગ મંદિર પણ જોવાલાયક છે
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:જસદણ તાલુકો
ગોંડલ

ગોંડલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના ગોંડલ તાલુકાનું એક શહેર છે, જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
મહત્વના સ્થળો

thumb|નૌલખા મહેલનો કોતરણીવાળો ઝરુખો
ગોંડલમાં ઇ.સ. ૧૮૫૭માં સ્થપાયેલી શાળા મોઘીબા હાઇસ્કુલ ફોર ગર્લ્સ સૌથી જુની કન્યા શાળાઓમાંની એક છે. ગુજરાતનું પ્રસિદ્ધ ભુવનેશ્વરી માતાનું મંદિર પણ અહીં આવેલુ છે. સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું મહત્વનું સ્થળ અક્ષર દેરી અહીં આવેલું છે.
આ પણ જુઓ

* ગોંડલ રજવાડું
* નૌલખા મહેલ
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ગોંડલ તાલુકો
જેતપુર

જેતપુર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનું એક મહત્વનું નગર છે અને જેતપુર તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.

જેતપુર કોટન ની સાડીઓ માટે જાણીતું છે.
ભૂગોળ

જેતપુર ભાદર નદીના પશ્ચિમ કાંઠે વસેલું છે. ભાદર નદી, જે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે તે જેતપુરથી થોડા કિમી દૂર ઉત્તર દિશામાં વળાંક લઇને ફરી પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે. ભાદર નદી પર જેતપુરથી થોડા કિમી દૂર રાજકોટ-જુનાગઢ હાઇવે પર પુલ બાંધવામાં આવ્યો છે.
પરિવહન

જેતપુર ગુજરાતના બધાં મોટા શહેરો ના જાહેર માર્ગ પરિવહન સાથે જોડાયેલું છે.
ધાર્મિક સ્થળો

* મંગલયા શાહ સુલતાન દરગાહ
* ભીડભંજન મહાદેવ
* જીથુડી હનુમાન
* સ્વામી નારાયણ મંદિર ગાદીસ્થાન
* ખોડલધામ
* જલારામ મંદિર
* કેરાળેશ્વર મહાદેવ મંદિર
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:જેતપુર તાલુકો
ધોરાજી

ધોરાજી () શહેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાનાં એક મહત્વનાં ધોરાજી તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ઇતિહાસ

અઢારમી સદીના મધ્યમાં ધોરાજી જૂનાગઢ રજવાડાથી કુંભાજી દ્વિતિયના ગોંડલ રજવાડા વડે હસ્તગત કરાયું હતું. ગોંડલ નરેશ ભગવતસિંહજીનો જન્મ ધોરાજીના દરબારગઢમાં થયો હતો. તેમણે નગર રચના વિભાગ શરૂ કર્યો હતો અને ગોંડલ, ધોરાજી, ઉપલેટા અને પાટણવાવના વિકાસ અને દેખરેખ માટે નિયમો અમલમાં મૂક્યા હતા.

રેલ્વેના આગમનની સાથે રેલ્વે સ્ટેશન અને ધોરાજીના જૂના નગરના વચ્ચેના ભાગનો ઝડપી વિકાસ થયો હતો.
ભૂગોળ

ધોરાજી રાજકોટ-પોરબંદર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં. ૮ બ ઉપર રાજકોટથી ૮૭ કિમી દૂર આવેલું છે ધોરાજીનું ભૌગોલીક સ્થાન અક્ષાંશ ર૧.૪૦ થી ૭૦.ર૦ રેખાંશ છે. તાલુકાની મુખ્ય નદીમાં ભાદરનો સમાવેશ થાય છે. તાલુકાનો સરેરાશ વરસાદ રપ થી ૩પ ઈંચ જેટલો છે.
મહત્વના સ્થળો

ધોરાજીમાં ખ્વાજા મોકુમદ્દિન સૈરાનીની દરગાહથી ઓળખાતું પ્રખ્યાત ધાર્મિક સ્થળ આવેલું છે જ્યાં દર વર્ષે સૌરાષ્ટ્રનો પ્રસિદ્ધ ઉર્ષનો મેળો ભરાય છે. ધોરાજી શિક્ષણ માટે જાણીતું કેન્દ્ર પણ છે.
વાણિજ્ય

ધોરાજીમાં અગત્યનો ઉઘોગ પ્લાસ્ટીક વેસ્ટમાંથી રિ-પ્રોસેસ કરીને સુતળી, દોરી, નાડા, બોક્ષ સ્ટેપીંગ પટી, પ્લાસ્ટિક-બેગ અને સિંચાઈ માટેના પાઇપ, વગેરે નો છે, જેમાં દરરોજનું આશરે ૫૦૦ મેટ્રીક ટનનું ઉત્પાદન થાય છે. તેમજ મગફળી તેલ માટે ઓઇલ મિલ તથા સોલ્વન્ટ પ્લાન્ટ, કપાસીયા ખોળના ઓઇલ મિલ તેમજ જીનિંગ ઉધોગ આવેલા છે.

ધોરાજીમાં કપાસ, મગફળી, તલ, સોયાબીન, ધાણાં, એરંડો, જીરૂ વગેરેનું વાવેતર થાય છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:ધોરાજી તાલુકો
પડધરી

પડધરી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના પડધરી તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ

પડધરી ડોંડી નદીના પૂર્વ કિનારે રાજકોટથી વાયવ્યમાં ૨૫.૬ કિમી ના અંતરે રાજકોટ-જામનગર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પર આવેલું છે. તે વિરમગામ-ઓખા બ્રૉડગેજ રેલમાર્ગ પરનું મથક છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ

* હરિલાલ ઉપાધ્યાય - ગુજરાતી સાહિત્યકાર.
* દીપચંદભાઇ ગાર્ડી - જાણીતા દાનવીર.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:પડધરી તાલુકો
વાંકાનેર

વાંકાનેર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા મોરબી જિલ્લાના વાંકાનેર તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.
ઇતિહાસ

વાંકાનેર રજવાડું બ્રિટિશ શાસન સમયે ૧૧ તોપોની સલામી ધરાવતું અને ઝાલા વંશના રાજપૂતો વડે શાસન કરાતું રજવાડું હતું.
વ્યવસાય

વાંકાનેરમાં મુખ્ય વ્યવસાય સિરેમિક્સ, ફાયર બ્રિક્સ તથા ઓઇલ મીલ અને જિનિંગ ઇન્ડસ્ટ્રિઝનો છે.
આ પણ જુઓ

* રણજીત વિલાસ પેલેસ
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:વાંકાનેર તાલુકો
મોરબી

મોરબી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા મોરબી જિલ્લાનો મહત્વના મોરબી તાલુકામાં આવેલું શહેર છે, જે આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. મોરબી જામનગર, વાંકાનેર, ગાંધીધામ જેવાં મહત્વનાં નગરો સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ વડે જોડાયેલું છે.

મોરબી શહેર વચ્ચેથી મચ્છુ નદી વહે છે. નળિયાં, ટાઇલ્સ, ચીનાઇ માટીનાં વાસણો, દિવાલ ઘડિયાળ, કાંડા ઘડિયાળ જેવાં ઉત્પાદનો માટે મોરબી વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.

એક સમયે શહેરની તથા ઘરોની નમુનેદાર બાંધણીને કારણે "પેરિસ ઓફ ધ ઇસ્ટ" તરીકે પંકાયેલુ મોરબી નગર ૧૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૭૯ના દિવસે ઉપરવાસમાં આવેલ મચ્છુ-૨ બંધના પાળા તુટવાને કારણે જળપ્રલયનો ભોગ બની ભારે તારાજ થયું હતું. ત્યારબાદ ૨૬ મી જાન્યુઆરી, ૨૦૦૧ ના રોજ આવેલા ભૂકંપમાં પણ મોરબી ને જાન અને માલનું ભારે નુકશાન વેઠવુ પડ્યુ હતું.

૩૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૨ના રોજ મોરબીનો ઝૂલતો પુલ તૂટી પડવાની દુર્ઘટના બનતા ૧૪૧ લોકોના મૃત્યુ થયા હતા.
શૈક્ષણિક સ્થળો

* નવયુગ ગ્રુપ ઓફ એજ્યુકેશન
* શ્રીમતી આર ઓ પટેલ કોલેજ
* સ્નાતક કોલેજ
* એલ. ઇ. એન્જિનિયરિંગ કોલેજ (ડિપ્લોમા અને ડિગ્રી)
* દોશી હાઇસ્કુલ મોરબી
* વી.સી. ટેક્નીકલ હાઇસ્કુલ
* સાર્થક વિદ્યામંદિર
* ગર્લ્સ હાઇસ્કુલ
* ઓમ વિવિઆઇએમ
* પી.જી.પટેલ કોમર્સ કોલેજ
* શ્રી સ્વામીનારાયણ ગુરૂકૂળ
* આર્યાવર્ત એડયુકેશનલ એકેડેમી
* શ્રી યુ. અને. મહેતા આર્ટ્સ કોલેજ
* શ્રી એમ. એમ. સાયન્સ કોલેજ
* ડી.જે.પટેલ કનયા વિદ્યાલય
* સરદાર વલભભાઈ પટેલ કન્યા શાળા
* શ્રીમતી જી.જે.સેઠ કોમર્સ કોલેજ- નજરબાગ
મોરબીના જોવાલાયક સ્થળો

* મયુર પુલ/પાડા પુલ
* ઝૂલતો પુલ
* મણીમંદિર
* વાઘ મહેલ
* ગ્રીન ચૉક ટાવર
* નહેરુ ગેટ (નગર દરવાજો )
* ન્યુ પેલેસ (આર્ટ દેકો પેલેસ)
* મચ્છૂ માતાજી મંદિર
* રફાળેશ્વર મહાદેવ મંદિર
* ખોખરા હનુમાનજી
* શોભેસ્વર મહાદેવ
* ભીમનાથ મહાદેવ
આ પણ જુઓ

* મોરબી રજવાડું
* ૧૯૭૯ મચ્છુ બંધ હોનારત
* ૨૦૨૨ મોરબી પુલ દુર્ઘટના
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:મોરબી તાલુકો
ઉપલેટા

ઉપલેટા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે, જે આ જિલ્લાનાં ઉપલેટા તાલુકામાં આવેલું છે અને આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. ઉપલેટાનો વહીવટ નગરપાલિકા વડે થાય છે.
ભૂગોળ

thumb|તાલુકા શાળા, ઉપલેટા
ઉપલેટા મોજ નદીના કાંઠા પર રાજકોટ શહેર થી લગભગ ૧૦૦ કિમી દુર આવેલું છે. ઉપલેટા તેની કિલ્લાની ઉંચી દિવાલ, વિશાળ કિલ્લાના બુરજો, દરવાજા, નાના ઘાટ માટે પ્રખ્યાત છે. ઉપલેટા જૈન મંદિર, મોજેશ્વર મહાદેવ મંદિર, તેના જુના દરબાર ગઢ, પાણી પુરવઠાની ટાંકી માટે પ્રખ્યાત છે. તેની રસ્તા, ફૂટપાથ અને ગટર વ્યવસ્થા પણ જોવા લાયક છે, જેની રચના મહારાજા ભગવતસિંહજી એ કરેલ છે. શહેરની મધ્યમાં ભગવતસિંહજીની વિશાળ પ્રતિમા પણ મુકેલ છે જે વિસ્તાર 'બાપુના બાવળા ચોક' તરીકે પ્રખ્યાત છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ઉપલેટા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
કોટડા-સાંગાણી

કોટડા-સાંગાણી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના રાજકોટ જિલ્લાના કોટડા-સાંગાણી તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. કોટડા સાંગાણી જુથ સેવા સહકારી મંડળી પણ અહીં કાર્યરત છે. આ ગામમાં માધ્યમિક શાળા, પ્રાથમિક શાળા, આંગણવાડી, દવાખાનું, બેંક અને પંચાયતઘર જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ગામની મુખ્ય વસ્તી પટેલની છે.

ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી, પશુપાલન છે, ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.


શ્રેણી:કોટડા-સાંગાણી તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
અમીર ખુશરો

thumb|right|200px|અમીર ખુશરો રચિત ખામસા-એ-નિઝામી માંથી

અમીર ખુશરો દહેલવી (૧૨૫૩-૧૩૨૫ ઇ.સ., ઉર્દૂ: ), ઇ.સ. ૧૨૫૩થી ૧૩૨૫ દરમિયાનના સમયના કવિ, સંગીતકાર, સંશોધક, તત્ત્વજ્ઞાની અને ભાષાશાસ્ત્રી ગણાય છે. ખુશરો સૂફી સંત હઝરત નિઝામુદ્દીન ઓલિયાના શિષ્ય હતા, જે તેમના આધ્યાત્મિક શિક્ષક પણ હતા. ઉત્તર ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના ખયાલની રચનાની શરૂઆત કરવાનો યશ અમીર ખુશરોને ફાળે જાય છે. તેમણે ધ્રુપદમાં સુધારા કરીને તેમાં પર્શિયન મેલડીઝ અને તાલ ઉમેરીને ખયાલની રચના કરી હતી. સામાન્ય રીતે જોઇએ તો ખયાલ મૂળ તો કવ્વાલીમાંથી ઊભર્યો છે, જેને તેમણે ભજનરૂપે પણ રચના કરીને ગાયો હતો. તેઓ પર્શિયન ભાષામાં તથા હિન્દવીમાં કવિતાઓ લખતા. પાછળથી તેઓ હિન્દી અને ઉર્દૂમાં લખતા થયા હતા. ઉપરાંત તેઓ અરેબિક ભાષા પણ જાણતા. તેમની મોટા ભાગની કવિતાઓ આજે પણ હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતમાં બંદીશો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે અને તેમની ગઝલો ગઝલગાયકો ગાય છે.

તેઓ ઉર્દૂ ભાષાના સ્થાપક હતા અને પ્રથમ ઉર્દૂ કવિ પણ હતા. તેમને કવ્વાલીના જનક કહેવાય છે. કવ્વાલી એ ભારતીય સૂફીઓનું ભક્તિસંગીત ગણાય છે. તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતમાં તરાનાનો ઉદ્ભવ કર્યા પછી શરૂઆતના રાગો પણ પરંપરાગત રિધમિક રીતે કમ્પોઝ કર્યા હતા. ભારતીય તબલાની શોધ પણ તેમણે કરી હતી. તેમણે સંગીતની સાથે માર્શલ આર્ટસ અને ઘોડેસવારી પણ શીખ્યા હતા.

ખુશરો દિલ્હીના અલ્લાઉદ્દીન ખીલજીથી ગયાસુદ્દીન તઘલખ સુધીના સાત રાજાઓના દરબારમાં જાણીતા સંગીતકાર હતા. અમીર ખુશરોનો જન્મ પતિયાલામાં થયો હતો, જે હાલના મધ્ય પ્રદેશમાં છે. તેમના પિતા સૈફુદ્દીન શામસી ઉત્તરી અફઘાનિસ્તાનના બલ્ખમાં પર્શિયન અફસર અને તેમણે પિતાનું છત્ર આઠ વર્ષની ઉંમરે ગુમાવ્યું હતું. તેમની માતા મૂળ ઉત્તર પ્રદેશના રાજપુત હતા.
ખુશરોની કવિતાઓ

પર્શિયન

اگر فردوس بر روی زمین است
همین است و همین است و همین است


અગર ફિરદૌસ બર રૂએ ઝમીં અસ્ત,
હમીં અસ્તો, હમીં અસ્તો, હમીં અસ્ત.


હિન્દી

ख़ुसरो दरिया प्रेम का, उलटी वा की धार,
जो उतरा सो डूब गया, जो डूबा सो पार.


सेज वो सूनी देख के रोवुँ मैं दिन रैन,
पिया पिया मैं करत हूँ पहरों, पल भर सुख ना चैन.

સંદર્ભો
બાહ્ય કડીઓ

* અમીર ખુશરો - વેબસાઇટ
* અમીર ખુશરો - કવિતા કોષમાં

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:કવિ
શ્રેણી:સૂફી સંત
કૈફાઇર જિલ્લો

કૈફાઇર જિલ્લો ભારત દેશના પૂર્વ ભાગમાં આવેલા નાગાલેંડ રાજ્યનો એક જિલ્લો છે, જેની રચના ટ્વેનસંગ જિલ્લાનું વિભાજન કરી કરવામાં આવી હતી. આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક ૮૯૬ મીટરની ઉંચાઇ પર સ્થિત કૈફાઇર શહેર ખાતે આવેલું છે.

આ જિલ્લો ઉત્તર દિશામાં ટ્વેનસંગ જિલ્લા વડે, પશ્ચિમ દિશામાં ફેક જિલ્લા વડે તેમ જ પૂર્વ દિશામાં મ્યાનમાર દેશની સરહદ વડે ઘેરાયેલો છે. આ જિલ્લાનાં મુખ્ય શહેરો સેયોચુંગ, સિતીમી, પુંગરો તેમ જ કૈફાઇર છે.

નાગાલેંડ રાજ્યનું સૌથી વધુ ઊંચાઇ ધરાવતું સરમતી (૩,૮૪૧ મીટર), કૈફાઇર જિલ્લામાં આવેલું છે. કૈફાઇર ખાતે ભૂ મથક (earth station) પણ આવેલું છે. આ ઉપરાંત કીસ્તોન્ગ ગામ પણ સહેલાણીઓને આકર્ષે છે. સાંગતમ (Sangtam), યીમચુંગર (Yimchunger) અને સેમા (Sema) અહીંના આદિવાસીઓ છે.
બાહ્ય કડીઓ

* india9.com/.../Kiphire-District...


શ્રેણી:નાગાલેંડ
ખમણ

thumb|300px|right|ખમણ

ખમણ ચણાના લોટમાંથી બનતી એક વાનગી છે.

ચણાના ઝીણા દળેલા લોટમાં છાશ મેળવીને થોડી વાર પલાળી, થાળીમાં પાથરી વરાળથી બાફવાથી પોચા ખમણ તૈયાર થાય છે. ત્યાર પછી તેના પર તલ, લીલા મરચા, ટોપરાની છીણનો વઘાર કરવામા આવે છે. આ રીતે ચણાના લોટમાંથી બનાવેલા ખમણને 'નાયલોન ખમણ' કહેવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત ખમણનો એક અન્ય પ્રકાર 'વાટી દાળના ખમણ' છે જે અમદાવાદમાં "દાસ"ના ખમણ તરિકે પ્રખ્યાત છે. આને માટે ચણાની દાળને ઓછામાં ઓછા ૩-૪ કલાક પલાળીને વાટી લેવામાં આવે છે. આમ વાટીને તૈયાર થયેલા ખીરામાંથી વરાળ ઉપર બાફીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.

બંને પ્રકારના ખમણને ચણાના લોટમાંથી બનાવેલી જાડી કઢી (ખીચડી સાથે ખવાતી કઢી નહી) સાથે ખાવામાં આવે છે. ક્યારેક ખમણની ઉપર ઝીણી સેવ ભભરાવીને તેની ઉપર કઢી નાંખીને પણ ખવાય છે, આને સેવ-ખમણ કહેવામાં આવે છે.
ખમણ વાપરતી અન્ય વાનગી

*અમીરી ખમણી/સેવ ખમણી
*ખમણની ચટણી
*દહીંવાળા ખમણ
*રસવાળા ખમણ

શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:ફરસાણ
લાડુ

thumb|right|બેસનના લાડવા
લાડુ એ ઘઉં ના લોટમાં ઘી અને ખાંડ નાખી ને બનાવાતી મિઠાઇ છે. તેને લાડવા કે મોદક પણ કહેવામાં આવે છે. લાડુમાં બદામ, કાજુ જેવો સુકો મેવો પણ ઉમેરવામાં આવે છે. ક્યારેક કોઇ ખાસ પ્રસંગે તેમાં ખાવાનોગુંદર પણ ઉમેરાય છે.

ગુજરાતમાં મગજ (મગસ) તરિકે પ્રચલિત મીઠાઈ, ચણાના લોટ (બેસન)ના લાડવા જ છે.

હિંદુ ધર્મની માન્યતા મુજબ લાડવા, શ્રી ગણેશજીની પ્રિય વાનગી મનાય છે અને ગણેશજીનાં તમામ ચિત્રોમાં તેમના હાથમાં લાડુ દર્શાવવામાં આવે છે. તે ઉપરાંત લાડુ, બ્રાહ્મણોની પણ પ્રિય વાનગી ગણાય છે. ગુજરાતમાં વખતો વખત ભૂદેવો માટેની લાડુ ખાવાની સ્પર્ધાઓ યોજાય છે, જે દર્શનીય હોય છે.
વિવિધ રૂપો

* બુંદીના લાડુ
* ચુરમા લાડુ
* ગોળીયા લાડુ
* ફીણીયા લાડુ
* ગુંદરના લાડુ (ડિંકલાડુ)
* મગજના લાડવા
* નારિયેળના લાડવા
* રવાના લાડુ
* મોતીચુરના લાડુ
* મોદક
બાહ્ય કડીઓ

* ચુરમાનાં લાડુ બનાવવાની રીત
* ગુંદરના લાડુ બનાવવાની રીત
* પંચધારી લાડુ બનાવવાની રીત
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:મીઠાઈ
મોહનથાળ

મોહનથાળ એ એક જાણિતી મિઠાઇ છે, જે ભારતીય ઉપખંડના અને તેમાં પણ ખાસ કરીને ગુજરાતી લોકોમાં પ્રિય અને વારતહેવારે બનાવવામાં આવતી મિષ્ટ વાનગીઓ પૈકીની એક છે. આ વાનગી ચણાના લોટમાં ખાંડ અને ઘી નાખીને બનાવવામાં આવે છે. આ વાનગી બનાવવાની પદ્ધતિમાં જો સમયસર મેળવણી અને તાપમાન ન જાળવી શકે તો મોહનથાળ કડક અથવા ઢીલો પડી જાય છે.
બાહ્ય કડીઓ

* મોહનથાળ બનાવવાની રીત


શ્રેણી:વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:મીઠાઈ
ચબુતરો

ખાતે આવેલો ૧૨૦ વર્ષ જૂનો ચબુતરો. મૂળમાં તે ક્ષેત્રપાલની પોળમાં હતો.]]
, કચ્છમાં આવેલો ૧૦૦ વર્ષ જૂનો ચબુતરો]]
ચબુતરો એટલે પંખીઓને બેસવા માટે, ચણવા માટે તેમ જ પાણી પીવા માટે કરવામાં આવેલી વ્યવસ્થા.

ભારત દેશમાં ત્રણ-ચાર દાયકા પહેલાંના દરેક ગલી કે ફળીયાંમાં નાનો કે મોટો ચબુતરો લગભગ જોવા મળતો હતો. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં પંખીઓને ચણવા માટે દાણા નાખવાનો અનેરો મહિમા છે, જેના પરિણામે આ ચબુતરાની વ્યવસ્થા ઉભી કરવામાં આવી છે. ચબુતરામાં સામાન્ય રીતે પાંચ -છ ફૂટથી વધુ ઉંચાઇ પર બે-ત્રણ ચોરસ ફૂટ જેટલી જગ્યામાં છાપરી બનાવી છાંયો કરેલો હોય છે. એમાં પાણી માટે અલાયદી વ્યવસ્થા કરેલી હોય છે. ચબુતરાની આસપાસ ચણ માટેના દાણા નાખવામાં આવે છે. આ ચણ ખાઇને પંખીઓ પાણી પી ને ચબુતરા પર બેસી વિરામ કરી શકે છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ભારતીય સંસ્કૃતિ
શ્રેણી:પક્ષી
હવાડો

હવાડો એટલે પશુઓ ને પાણી પિવા માટે ની એક જગ્યા. સામાન્ય રીતે કુવાની બાજુમાં હવાડો બાંધવામાં આવે છે, જે બે-ત્રણ ફૂટ પહોળો અને ચારથી આઠ ફૂટ જેટલી લંબાઇનો તેમ જ એકથી દોઢ ફૂટ ઉંચાઇનો હોય છે. એમાં પાણી ભરી રાખવાથી ગામનાં બધાં પશુઓ એમાંથી પાણી પી શકે છે. પશુપાલન બાબતે અગ્રેસર રહેતા ગુજરાત રાજ્યનાં ઘણાં ગામોમાં હવાડો જોવા મળે છે. અહીંના ગ્રામ્યજીવન સાથે સંકળાયેલા હવાડાને કારણે "કુવામાં હોય તો હવાડામાં આવે" એવી કહેવત પણ સર્જન પામી છે.


શ્રેણી:ગ્રામ્યજીવન
ભમરડો

ભમરડો (‌) બાળકોને રમવા માટેનું એક પ્રકારનું રમકડું છે.
રચના

ભમરડામાં ભમરડો અને દોરી એમ બે મુખ્ય વસ્તુઓ છે. લાકડાનો ભમરડો નીચેના ભાગમાં અણીવાળો હોય છે. ભમરડા પર યોગ્ય રીતે દોરી વિંટાળી, ચોક્કસ રીતે પકડીને ફેકવાથી ભમરડો જમીન પર પડી અણીવાળી ધરી પર ગોળ ફરવા માંડે છે અને દોરી ફેંકનારના હાથમાં જ રહે છે. કેન્દ્રત્યાગી બળના આધારે સંતુલન જાળવતો ભમરડો બળ ઓછું થાય ત્યાં સુધી ફરતો રહે છે.

વર્તમાન સમયમાં આધુનિક સ્પ્રિંગો અને વિવિધ ચક્રોનો ઉપયોગ કરી બનાવવામાં આવેલ ભમરડાથી બાળકો રમે છે. દોરી વડે ફેરવાતા ભમરડાની ચોક્કસ રીતથી હાલનાં બાળકો મોટેભાગે અજાણ હોય છે.


શ્રેણી:રમકડું
ઉત્તરાયણ

ઉત્તરાયણ એ અવકાશમાં સુર્યની એક સ્થિતિ છે. ઉત્તરાયણ ના દિવસે સુરજ માથાની સીધી દિશાથી એકદમ દક્ષિણ દિશા તરફ હોય છે. ઉત્તરાયણ (ઉત્તર+અયન) નો શાબ્દિક અર્થ છે ઉત્તરમાં ગમન. દિવસમાંં સુર્ય એકદમ માથા ઉપર હોય ત્યારની સ્થિતિમાં દરરોજ સુર્ય ઉત્તર દિશા તરફ નમતો દેખાશે. ઉતરાયણ ના સમયે સૂર્ય પૃથ્‍વી આજુબાજુની પોતાની પરિભ્રમણ ની દિશામાં પરિવર્તન કરી થોડો-થોડો ઉત્તર દિશા તરફ ખસતો જાય છે. આમ, સૂર્ય ઉત્તર તરફ ખસવાનુ ચાલુ કરે તે દિવસને ઉત્તરાયણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ઉત્તરાયણનો પ્રારંભ ૨૧ થી ૨૨ ડીસેમ્બર થી થાય છે.

ઉત્તરાયણના દિવસે વર્ષની સૌથી લાંબી રાત ભારતમાં ૧૩:૧૨ કલાકની અને દિવસ ૧૦:૪૮ કલાકનો હોય છે. જ્યારે ૨૧ જુને દક્ષિણાયનના દિવસે આનાથી વિપરીત. વર્ષમાં બે દિવસ એટલે કે ૨૧ ડિસેમ્બરે સૌથી લાંબી રાત અને ૨૧ જૂને સૌથી લાંબો દિવસ હોય છે. સૂર્યના કિરણો દક્ષિણ ગોળાર્ધ પર સીધા પડતાં હોવાથી ઉત્તર ગોળાર્ધમાં લાંબી રાત્રિઓનો સમય હોય છે. આ સમયને ઉત્તરાયણ પણ એટલે જ કહે છે. ૨૨ ડિસેમ્બરથી ૨૧ જૂન સૂધી દિવસ મોટો થતો જશે. જે ૨૧ જૂને દિવસ સૌથી મોટો હસે અને રાત સોથી નાની. આ દિવસને દક્ષિણાયન કહે છે.

મકર સંક્રાંતિ ઉત્તરાયણથી અલગ હોય છે. સૂર્ય એક રાશિમાંથી બીજી રાશીમાં સ્થાનાંતર કરે તેને સંક્રાંતિ કહે છે. આ પ્રમાણે વર્ષમાં કુલ બાર સંક્રાંતિઓ થાય છે. પરંતુ સૂર્ય ધનુ રાશિ માંથી મકર રાશિમાં સ્થાનાંતર કરે છે. ત્યારે મકર સંક્રાંતિ શરૂ થાય છે, જે ૧૪ જાન્યુઆરીની આસપાસનો સમય હોય છે. ઇ.સ. ૨૦૧૬નાં જાન્યુવારી મહિનામાં ખગોળીય દૃષ્ટીએ મકર સંક્રાંતિ ૧૪ જાન્યુવારીના બદલે ૧૫ જાન્યવારીના દિવસે હતી.

શ્રેણી:ખગોળશાસ્ત્ર
શ્રેણી:બ્રહ્માંડ
શ્રેણી:તહેવાર
ભુસાવળ

ભુસાવળ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના જલગાંવ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીના એક મહત્વના ભુસાવળ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. જલગાંવ જિલ્લામાં બીજા ક્રમે આવતું આ શહેર હજીરા-કોલકાતાને જોડતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૫૩ (જૂનો રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૬) પર આવેલ છે. વિશ્વવિખ્યાત પર્યટન સ્થળ અજંતાની ગુફાઓ અહીંથી આશરે ૬૩ કિલોમીટર (વાયા જામનેર) જેટલા અંતરે આવેલ છે.
ભૂગોળ

ભુસાવળ તાપી નદીના કિનારા પર વસેલું છે. તાપી નદી મધ્ય ભારતમાં સાતપુડા પર્વતમાળા અને દક્ષિણના ઉચ્ચપ્રદેશમાં આવેલ અજંતા પહાડીઓની વચ્ચે થી વહે છે. આ નદી ભારતીય ઉપખંડની મહત્વની નદીઓ પૈકીની એક છે, જેની લંબાઈ લગભગ ૭૨૪ કિલોમીટર (૪૫૦ માઇલ) જેટલી છે. તાપી નદી, નર્મદા નદી તેમ જ મહી નદીની માફક પૂર્વ થી પશ્ચિમ તરફ વહે છે.
વસ્તી

વર્ષ ૨૦૧૧ની ભારતની જનગણના અનુસાર આ શહેરની વસ્તી ૧,૮૭,૪૨૧ જેટલી છે, જેમાં ૯૬,૧૪૭ પુરુષો અને ૯૧,૨૭૪ સ્ત્રીઓ છે. અહીંનો સાક્ષરતા દર ૮૮.૩૮ % જેટલો છે, જેમાં પુરુષ સાક્ષરતા દર ૯૧.૭૪ % અને સ્ત્રી સાક્ષરતા દર ૮૪.૮૭ % જેટલો છે.

વિગતવાર જનગણનાના આંકડા અનુસાર આ શહેરની ૬૪.૦૬ % વસ્તી હિંદુ ધર્મ, ૨૪.૪૦ % વસ્તી મુસ્લિમ ધર્મ અને ૮.૭૯ % વસ્તી બૌદ્ધ ધર્મને અનુસરે છે.
સંદર્ભો

શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
સાંદીપનિ

સાંદીપનિ હિંદુ ધર્મના મહાકાવ્ય ગ્રંથ મહાભારત અને ભાગવત મહાપુરાણમાં વર્ણવેલ ઋષિ હતા. સાંદીપનિ ઋષિનો આશ્રમ અવંતિ નગરી (હાલનું ઉજ્જૈન શહેર)માં હતો. તે કાશ્ય નામના ઋષિના પુત્ર હતા. શ્રી કૃષ્ણ તેમ જ તેમના મોટાભાઈ બલરામ અને બાળસખા સુદામાએ બાળપણમાં એમના આશ્રમમાં વિદ્યાઅભ્યાસ કર્યો હતો. ભણી રહ્યા પછી 'ગુરુ દક્ષિણા માગો' કહેતાં સાંદીપનિએ પોતાનો પ્રભાસના દરિયામાં ખોવાઇ ગયોલો પુત્ર માગ્યો. કૃષ્ણ અને બલરામે પ્રભાસ ગયા અને ત્યાંથી પંચજન્ય (અથવા શંખસુર) નામના દૈત્યના કબ્જામાં રહેલા પુત્ર - પુર્નદત્તને પાછો લાવી આપ્યો હતો. ઉજ્જૈન અવંતિકામાં સાંદીપનિ મુનિનો આશ્રમ હતો તે જગ્યાએ હાલ એક મંદિર છે, જેમાં ગુરુની આરસની પ્રતિમા આવેલી છે. સાંદીપનિ મુનિના આશ્રમમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસ કરવાના સ્થાનને અંકપાદ કહેતા, આજે પણ ઉજ્જૈનનો એ વિસ્તાર જ્યાં આ આશ્રમ હતો તે અંકપાદના નામથી ઓળખાય છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:મહાભારત
શ્રેણી:ઋષિઓ
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શિયાળો

શિયાળો ભારતીય ઉપખંડની આબોહવા પ્રમાણે ત્રણ મુખ્ય ઋતુઓમાંની એક ઋતુ છે. શિયાળાને ઠંડીની ઋતુ ગણવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મના પંચાંગ વિક્રમ સંવત તેમ જ શક સંવત પ્રમાણે કારતક, માગશર, પોષ અને મહા એમ વર્ષના ચાર મહિના શિયાળાની ઋતુ હોય છે. શિયાળામાં દિવસ ટૂંકો હોય છે અને રાત લાંબી હોય છે.

શિયાળાની બે પેટા ઋતુઓ છે, પાનખર અને વસંત. આ સમય દરમિયાન કેટલાક તહેવારો આવે છે જેવા કે, બેસતુ વર્ષ, દેવ દિવાળી, મકર સંક્રાંતિ, વસંતપંચમી, વગેરે.
આ પણ જુઓ

* ઉનાળો
* ચોમાસુ
બાહ્ય કડીઓ

શ્રેણી:ભારતની ઋતુઓ
શ્રેણી:સમય
શ્રેણી:ભારતીય પંચાંગ
શ્રેણી:આબોહવા
ઑસ્ટ્રેલિયા

ઑસ્ટ્રેલિયા તરીકે ઓળખાતો દેશ, કે જેનું મુળ નામ કોમનવેલ્થ ઓફ ઑસ્ટ્રેલિયા છે, તે પૃથ્વીનાં દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં આવેલો છે. આ દેશ સાત ખંડોમાંનાં એક ઑસ્ટ્રેલિયા ખંડનો મહદ્ અંશ છે. તેની રાજધાની કૅનબેરા છે. ઑસ્ટ્રેલીયા દેશમાં વિશ્વનાં સૌથી નાનાં ખંડની મુખ્ય ભૂમિ, ટાસ્માનિયા નો મુખ્ય ટાપુ તથા હિંદ અને પ્રશાંત મહાસાગરના બીજા ઘણા ખરા ટાપુઓ નો સમાવેશ થાય છે.

રાજકીય રીતે ઓસ્ટ્રેલિયામાં છ રાજ્યો આવેલાં છે, ન્યુ સાઉથ વેલ્સ, વિક્ટોરિયા, વેસ્ટર્ન ઓસ્ટ્રેલિયા, સાઉથ ઓસ્ટ્રેલિયા, ક્વીન્સલેન્ડ અને ટાસ્માનિયા. આ દરેકનાં પાટનગર અનુક્રમે સીડની, મેલબોર્ન, પર્થ, એડિલેઇડ, બ્રિસ્બન અને હોબાર્ટ છે. આ છ રાજ્યો ઉપરાંત બે મુખ્ય પ્રદેશો (ટેરિટરિ) પણ આવેલાં છે. ઑસ્ટ્રેલિયન કેપિટલ ટેરિટરિ અને નોર્ધર્ન ટેરિટરિ, સ્વાભાવિક રીતે જ કૅનબેરા તે ઓસ્ટ્રેલિયન કેપિટલ ટેરિટરિનું પાટનગર છે, જ્યારે ડાર્વિન નોર્ધર્ન ટેરિટરિનું પાટનગર છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:દેશ
શ્રેણી:ઑસ્ટ્રેલિયાના દેશો
અમેરિકા

અમેરિકા એક સંદિગ્ધ શબ્દ છે. આ શબ્દ પરથી લેખ શોધનાર વ્યક્તિ નીચેનામાંથી કોઈ પણ વિષય પર આ શીર્ષક હેઠળ લેખ શોધવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય. અમેરિકા શબ્દ સાથે નીચેના પાનાઓ સંકળાયેલા છે:

* સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા – અમેરિકા તરીકે સામાન્ય રીતે ઓળખાતો દેશ, યુ.એસ.એ.
* ઉત્તર અમેરિકા – સાત ખંડો પૈકીનો એક કે જેમાં સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા અને કેનેડા દેશો આવેલા છે.
* દક્ષિણ અમેરિકા – સાત ખંડો પૈકીનો એક કે જેમાં બ્રાઝિલ, પેરુ, આર્જેન્ટીના જેવા દેશો આવેલા છે.


શ્રેણી:ખંડ
શૂન્યાવકાશ

શૂન્યાવકાશ એટલે એવી જગ્યા જ્યાં કોઈ ભૌતિક પદાર્થ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી. પૃથ્વી પર દરેક જગ્યાએ હવા અસ્તિત્વ ધરાવે છે, પરંતુ જે સ્થળ કે પાત્ર આપણને ખાલી લાગે છે, તે વાસ્તવમાં હવામાં ભરેલું હોય છે. જે જગ્યા કે પાત્રમાં હવા કે અન્ય કોઈપણ પદાર્થ હાજર ન હોય, તેને શૂન્યાવકાશ અથવા શૂન્ય અવકાશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ભૌતિકશાસ્ત્રમાં, પૂર્ણ-શૂન્યાવકાશની પરિસ્થિતિમાં કેવા પરિણામો મળે છે તેની ચર્ચા કરવામાં આવે છે. ઇજનેરી અને એપ્લાયડ ફીઝિક્સમાં, એવો વિસ્તાર જ્યાં દબાણ વાતાવરણના દબાણથી નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય, તેને શૂન્યાવકાશ માનવામાં આવે છે.

લેબોરેટરીમાં સર્જાતા શૂન્યાવકાશની ગુણવત્તા તે પૂર્ણ-શૂન્યાવકાશથી કેટલી નજીક છે તેના આધારે નક્કી થાય છે. જો બાકીની પરિસ્થિતિઓ (જેમ કે તાપમાન, પાત્રનું કદ) સમાન રાખવામાં આવે, તો ઓછું દબાણ શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાવાળા શૂન્યાવકાશનું સૂચક હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઘરેલુ વેક્યુમ ક્લીનર દબાણને લગભગ ૨૦% સુધી ઘટાડે છે.

20મી સદીમાં વેક્યુમ ટ્યુબ અને ઇન્કેન્ડેસન્ટ લાઇટ બલ્બના વિકાસ સાથે ઉદ્યોગોમાં શૂન્યાવકાશનું મહત્વ વધ્યું. ત્યારબાદ, અનેક પ્રકારની શૂન્યાવકાશ સંબંધિત તકનીકો વિકસિત થઈ.
જુઓ પણ

* ભૌતિકશાસ્ત્ર
સંદર્ભ
પગ

પગ એ સજીવોનું પ્રચલન કરવા માટેનું અંગ છે, પરંતુ પ્રત્યેક સજીવોને પગ હોતા નથી. સાપ, અજગર જેવા આ સજીવો પેટે સરકીને ચાલે છે. પાણીમાં રહેતા માછલી જેવા સજીવોને પણ પગ હોતા નથી.

માનવીને બે પગ હોય છે. આ પગ વડે માણસ ચાલી તેમ જ દોડી શકે છે. આથી માનવીઓના શરીર માટે પગ ખૂબ જ મહત્વનું અંગ છે. માણસના પગના ઘુટણથી ઉપરના ભાગમાં ઉપરની તરફ અને અંદરની બાજુના ભાગને સાથળ કહે છે.
બાહ્ય કડીઓ

*


શ્રેણી:માનવ શરીર
શ્રેણી:વિજ્ઞાન
શ્રેણી:શરીરનાં અંગો