JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ

ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ (11 ਦਸੰਬਰ 1922 - 7 ਜੁਲਾਈ 2021) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਸੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਟਰੈਜਡੀ ਕਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਸੁਫ ਖ਼ਾਨ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਮੁੰਬਈ ਆ ਵਸੇ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕਰ ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਛਾਣ ਮਿਲੇ।

1933 ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਉਮਰ 44 ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਦੀ 22ਸੀ। 19੮੦ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਲਈ ਆਸਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਸਾਲ 2000 ਤੋਂ ਉਹ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ

1980 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਸ਼ੇਰੀਫ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ। 1994ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦਾਦਾ ਸਾਹਿਬ ਫਾਲਕੇ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1998 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਰਵ ਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਜਵਾਰ ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਸੀ, ਜੋ 1944 ਵਿੱਚ ਆਈ। 1949 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਅੰਦਾਜ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਵਾਈ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦਿਦਾਰ (1951) ਅਤੇ ਦੇਵਦਾਸ (1955) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਕਨੀਏ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਟਰੇਜੀਡੀ ਕਿੰਗ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮੁਗਲ-ਏ-ਆਜ਼ਮ (1960) ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੁਗਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਹ ਫਿਲਮ ਪਹਿਲਾਂ ਚਿੱਟੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਉਸਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ - ਜਮਨਾ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਸੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1970, 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਘੱਟ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਿਲਮਾਂਸੀ: ਵਿਧਾਤਾ (1982), ਦੁਨੀਆ (1984), ਕਰਮਾ (1986), ਇੱਜਤਦਾਰ (1990) ਅਤੇ ਸੌਦਾਗਰ (1991)। 1998 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਫਿਲਮ ਕਿਲਾ ਉਸਦੀ ਆਖਰੀ ਫਿਲਮ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੱਪੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਇਨਾਮ

ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ

* 1983 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਸ਼ਕਤੀ
* 1968 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਰਾਮ ਔਰ ਸ਼ਿਆਮ
* 1965 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਲੀਡਰ
* 1961 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਕੋਹਿਨੂਰ
* 1958 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਨਯਾ ਦੌਰ
* 1957 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਦੇਵਦਾਸ
* 1956 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਆਜਾਦ
* 1954 - ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ - ਦਾਗ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1922
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2021
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ

right|frameless|ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਿਬਨ ਬਾਰਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਉਰਦੂ: نشانِ پاکستان, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਗ੍ਰੈਂਡ ਕਰਾਸ ਆਫ਼ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ') ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ"। ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਹੈਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫੌਜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹੈ। 19 ਮਾਰਚ 1975 ਨੂੰ ਸਜਾਵਟ ਐਕਟ, 1975 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਹਵਾਲੇ
1983

1983 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1980 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 1 ਜਨਵਰੀ – ਅਧੁਨਿਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ।
* 19 ਜਨਵਰੀ – ਐਪਲ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਨੇ ਪਹਿਲੇ ਵਪਾਰਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਐਪਲ ਲਿਜ਼ਾ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ। ਇਹ ਗਰਾਫੀਕਲ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟਰਫੇਸ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾਊਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੀ।
* 26 ਫ਼ਰਵਰੀ –ਮਾਈਕਲ ਜੈਕਸਨ ਦੀ 'ਥਰਿੱਲਰ' ਨੇ ਸੇਲ ਦੇ ਰੀਕਾਰਡ ਤੋੜੇ।
* 8 ਮਾਰਚ – ਆਈ.ਬੀ.ਐਮ. ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿੱਚ 2.0 ਡਾਸ ਵਰਸ਼ਨ ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
* 8 ਮਾਰਚ – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਲਡ ਰੀਗਨ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ 'ਬਦੀ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ' ਗਰਦਾਨਿਆ।
* 4 ਅਪਰੈਲ – ਰਸਤਾ ਰੋਕੋ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 24 ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ।
* 3 ਨਵੰਬਰ – ਬਲੈਕ ਆਗੂ ਜੈਸੀ ਜੈਕਸਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 15 ਦਸੰਬਰ – ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਚਲੇ ਗਏ।
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1968

1968 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

*4 ਅਪਰੈਲ– ਨਾਸਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਪੋਲੋ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।
*15 ਜੁਲਾਈ– ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚਕਾਰ ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲਾ ਰੂਸੀ ਏਰੋਫ਼ਲੋਟ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਊਯਾਰਕ ਉਤਰਿਆ।
*12 ਨਵੰਬਰ– ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਰਕਾਂਸਾਜ਼ ਸਟੇਟ ਦਾ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਜਿਸ ਹੇਠ (ਚਾਰਲਸ ਡਾਰਵਿਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ) ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ।
*14 ਨਵੰਬਰ– ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕੋ-ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
*28 ਦਸੰਬਰ– ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਲੈਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਰੂਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰ ਕੇ 13 ਜਹਾਜ਼ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿਤੇ।
ਜਨਮ

ਮਰਨ

*4 ਅਪਰੈਲ– ਇੱਕ ਨਸਲਵਾਦੀ ਗੌਰੇ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ, ਜੂਨੀਅਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1965

1965 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 7 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬੰਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ –ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪਰਮਾਣੂੰ ਪਰਖ ਕੀਤਾ।
* 4 ਮਾਰਚ – ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਡੇਵਿਡ ਐਟਨਬੌਰੋ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਦਾ ਕੰਟਰੋਲਰ ਬਣਿਆ।
* 27 ਜੁਲਾਈ – ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਬਾਕੂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ‌ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਚਿਤਾਵਨੀ ਲਿਖੀ ਜਾਏ, ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 3 ਦਸੰਬਰ – ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਾਸਲ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਬੰਬਾਰੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ।
ਜਨਮ

* 5 ਮਾਰਚ – ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ।
* 2 ਨਵੰਬਰ – ਸ਼ਾਹਰੁਖ਼ ਖ਼ਾਨ।
ਮਰਨ

* 24 ਜਨਵਰੀ – ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਦੀ ਮੌਤ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1958

1958 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ੀਦੇਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਬਾਤਿਸਤਾ ਨੂੰ ਗੱਦੀਉਂ ਲਾਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰੀਮੀਅਰ ਐਲਾਨਿਆ।
* 22 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਤੈਰਾਕ ਜਾਨ ਕਾਰਨੇਡਸ ਨੇ 2 ਦਿਨਾਂ 'ਚ 6 ਵਿਸ਼ਵਕੀਰਤੀਮਾਨ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ।
* 22 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਰਿਪਲਬਿਕ ਬਣਾਇਆ।
* 28 ਫ਼ਰਵਰੀ– ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਆਊਟ ਹੋਣ 'ਤੇ 504 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਰੀ ਬੰਦ ਕੀਤੀ।
* 27 ਮਾਰਚ – ਨਿਕੀਤਾ ਖਰੁਸ਼ਚੇਵ ਸੋਵੀਅਤ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਮਨਿਸਟਰਜ਼ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਿਆ।
* 13 ਮਈ – ਵੈਨੇਜ਼ੁਐਲਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਿਚਰਡ ਨਿਕਸਨ ਦੀ ਲਿਮੋਜ਼ੀਨ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੱਥਰ ਮਾਰੇ।
* 16 ਜੂਨ – ਰੂਸ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰੇ ਨਾਗੀ ਨੂੰ ਗ਼ਦਾਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿਤੀ। ਉਹ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ 1956 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ ਤੇ 1958 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ ਸੀ।
* 16 ਨਵੰਬਰ – ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਲਾਲਪੁਰਾ ਨੇ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਚੋਣ 'ਚ ਹਰਾਇਆ।
* 21 ਦਸੰਬਰ – ਚਾਰਲਸ-ਡੀ-ਗਾਲ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ।
ਜਨਮ

* 22 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
1956

1956 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਅਤੇ 1950 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਘਟਨਾ

* 21 ਜਨਵਰੀ – ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਿਆ।
* 16 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਸਜ਼ਾ-ਇ-ਮੌਤ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ।
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਮਿਸਰ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
* 27 ਫ਼ਰਵਰੀ –ਐਲਵਿਸ ਪਾਰਸਲੀ (ਕਿੰਗ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਐਲਬਮ 'ਹਾਰਟਬਰੇਕ ਹੋਟਲ' ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।
* 29 ਫ਼ਰਵਰੀ – ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ' ਬਣਿਆ।
* 4 ਮਈ – ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਟੋਕੀਓ 'ਚ ਪਹਿਲੇ ਜੂਡੋ ਵਰਲਡ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੋਇਆ।
* 23 ਜੂਨ – ਜਮਾਲ ਅਬਦਲ ਨਾਸਿਰ ਮਿਸਰ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਿਆ।
* 30 ਜੁਲਾਈ –ਅਸੀ ਰੱਬ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰਖਦੇ ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੌਮੀ ਮਾਟੋ (ਨਾਹਰੇ) ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਨੋਟਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* 31 ਅਕਤੂਬਰ – ਰੀਅਰ ਐਡਮਿਰਲ ਜੀ.ਜੇ. ਡੁਫ਼ਕ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਉੱਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਤਾਰਨ ਤੇ ਉਥੇ ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਆਦਮੀ ਬਣਿਆ|
* 1 ਨਵੰਬਰ – ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੈਪਸੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
* 4 ਨਵੰਬਰ – ਰੂਸ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੁਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਸਤੇ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜ ਦਿਤੀ।
* 14 ਨਵੰਬਰ – ਰੂਸ ਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭੇਜ ਕੇ ਦਬਾ ਦਿਤਾ।
* 24 ਨਵੰਬਰ – ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਹੋਇਆ।
* 6 ਦਸੰਬਰ – ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ
* 12 ਦਸੰਬਰ – ਫ਼ੋਰਡ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ 50 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿਤਾ।
* 12 ਦਸੰਬਰ – ਯੂ.ਐਨ.ਓ. ਨੇ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਹੰਗਰੀ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਮ ਕੱਢਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ।
* 18 ਦਸੰਬਰ – ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਯੂ.ਐਨ.ਓ. ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਜਨਮ

ਮਰਨ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ
ਦੇਵਦਾਸ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)

ਦੇਵਦਾਸ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ 1917 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣੀਆਂ।

ਦੇਵਦਾਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ:

* ਦੇਵਦਾਸ (ਨਾਵਲ)
* ਦੇਵਦਾਸ (1928 ਫ਼ਿਲਮ), ਦੇਵਦਾਸ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਦੇਵਦਾਸ (1935 ਫ਼ਿਲਮ), ਪੀ.ਸੀ. ਬਰੂਆ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ
* ਦੇਵਦਾਸ (1936 ਫ਼ਿਲਮ), ਪੀ.ਸੀ. ਬਰੂਆ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੇ.ਐੱਲ. ਸਹਿਗਲ ਅਤੇ ਜਮਨਾ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ
* ਦੇਵਦਾਸ (1953 ਫ਼ਿਲਮ), ਵੇਦਾਂਤਮ ਰਾਘਵਈਆ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਤੇ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਵ ਅਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ
* ਦੇਵਦਾਸ (1955 ਫ਼ਿਲਮ), ਵਿਮਲ ਰਾਏ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸੁਚਿਤਰਾ ਸੇਨ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ
* ਦੇਵਦਾਸ (2002 ਫ਼ਿਲਮ), ਸੰਜੈ ਲੀਲਾ ਭੰਸਾਲੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ, ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਅਤੇ ਮਾਧੁਰੀ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਾਲ਼ੀ
ਆਜ਼ਾਦ (1955 ਫ਼ਿਲਮ)

ਆਜਾਦ 1955 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ ਹੈ।
ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ

ਸੰਗੀਤ ਸੀ. ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੀਤ ਰਾਜੇਂਦਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੇਖਕ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਆਲੋਚਕ ਰਾਜੇਸ਼ ਸੁਬਰਾਮਨੀਅਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰਾਜੂ ਭਾਰਤਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਨੌਸ਼ਾਦ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ 10 ਧੁਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦਾ "ਬਕਾਇਆ ਭੁਗਤਾਨ" ਮਿਲੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ


ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:1955 ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
1

1 (ਇੱਕ) ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਜਾਂ ਇਕੋ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। 1 ਇੱਕ ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਅੰਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਮਾਪ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਕਾਈ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਖੰਡ, 1 ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਖੰਡ ਹੈ। ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੀਰੋ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨੈਗੇਟਿਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1 ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ 2, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ 1 ਦੂਜੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ, 0 ਤੋਂ ਬਾਅਦ।

1 ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਕ ਗੁਣਾਤਮਕ ਪਛਾਣ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿ 1 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕੋ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੇਕਰ 1 ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਨਤ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗੁਣਾਤਮਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 1 ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੋਈ ਸੰਖਿਆ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। 1 ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਦੁਆਰਾ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1 ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੰਭਵ ਅੰਤਰ ਹੈ।

ਸੰਖਿਆ ਦੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਗਣਿਤਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖੇਡਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ, ਮੋਹਰੀ, ਜਾਂ ਚੋਟੀ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

*−1
*+1 (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)
*ਇੱਕ (ਸ਼ਬਦ)
ਹਵਾਲੇ
ਸਰੋਤ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*.
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਕ
ਅਭਿਜੀਤ ਤਾਰਾ

ਅਭਿਜੀਤ ਜਾਂ ਅਭਿਜਿਤ ਜਾਂ ਵੇਗਾ, ਉੱਤਰੀ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਲਾਇਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਬੇਅਰ ਨਾਮ α ਲਾਇਰਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲਫ਼ਾ ਲਾਇਰ ਜਾਂ α ਲਾਇਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 25 ਪ੍ਰਕਾਸ ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਤ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਵਾਤੀ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਤਰੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 28ਵਾਂ ਨਛੱਤਰ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਅਭਿਜੀਤ ਦਾ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ "ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਗਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਰਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਗਾ 12000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਤਾਰਾ ਸੀ ਅਤੇ 13724 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦੁਬਾਰਾ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਇਸਦਾ ਪਤਨ +84 ਦਰਜੇ 14 ਮਿੰਟ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਵ ਧਰੁਵ ਤੋਂ ਛੇ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ। ਵੇਗਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਹਿਲਾ ਤਾਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਦੀ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਦੂਰੀ ਪੈਰਾਲੈਕਸ ਮਾਪਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਵੇਗਾ ਨੇ ਫੋਟੋਮੈਟ੍ਰਿਕ ਚਮਕ ਪੈਮਾਨੇ ਨੂੰ ਕੈਲੀਬ੍ਰੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਸਲਾਈਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ UBV ਫੋਟੋਮੈਟ੍ਰਿਕ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਜ਼ੀਰੋ ਪੁਆਇੰਟ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਵੇਗਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 2.1 ਗੁਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਦੋਵੇਂ ਤਾਰੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਕ੍ਰਮ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਮੱਧ ਬਿੰਦੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਵੇਗਾ ਵਿੱਚ ਹੀਲੀਅਮ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਭਰਪੂਰਤਾ ਹੈ। ਵੇਗਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਤਾਰਾ ਵੀ ਹੈ - ਯਾਨੀ, ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਜਿਸਦੀ ਚਮਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ 'ਤੇ 236 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੈਂਟਰਿਫਿਊਗਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਉੱਭਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਤਾਰੇ ਦੇ ਫੋਟੋਸਫੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿੰਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਧਰੁਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ, ਵੇਗਾ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਧਰੁਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਰੀਖਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਵੇਗਾ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੀ ਇੱਕ ਸਰਕਮਸਟੇਲਰ ਡਿਸਕ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧੂੜ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਲਬੇ ਵਾਲੀ ਡਿਸਕ ਵਿੱਚ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕੁਇਪਰ ਬੈਲਟ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਧੂੜ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਇਨਫਰਾਰੈੱਡ ਵਾਧੂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਵੇਗਾ ਵਰਗੇ ਤਾਰੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਮਜ਼ ਵੈਬ ਸਪੇਸ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰੀਖਣ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਿਸਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਤਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਨੈਪਚਿਊਨ-ਪੁੰਜ ਗ੍ਰਹਿ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮਕਰਨ

α Lyrae ( ਲਾਤੀਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਲਫ਼ਾ Lyrae ) ਤਾਰੇ ਦਾ ਬੇਅਰ ਨਾਮ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਨਾਮ Vega (ਪਹਿਲਾਂ Wega ) ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ( ਅਰਬੀ : واعق ) ਦੇ ਇੱਕ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਡਿੱਗਣਾ" ਜਾਂ "ਲੈਂਡਿੰਗ", ਵਾਕੰਸ਼ ( ਅਰਬੀ : النّسر الْواقع ), "ਡਿੱਗਦਾ ਈਗਲ" ਦੁਆਰਾ। 2016 ਵਿੱਚ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਗੋਲ ਯੂਨੀਅਨ (IAU) ਨੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਹੀ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਰਾ ਨਾਮਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਕਿੰਗ ਗਰੁੱਪ (WGSN) ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। WGSN ਦੇ ਜੁਲਾਈ 2016 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵਿੱਚ WGSN ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸਾਰਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਾਰੇ ਲਈ ਵੇਗਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਣ ਤਾਰਾ ਨਾਮਾਂ ਦੇ IAU ਕੈਟਾਲਾਗ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਭਿਜੀਤ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਗ਼ੈਰ-ਸੂਰਜੀ ਗ੍ਰਹਿ

ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ ਦੇ ਆਦਿਗਰਹ ਚੱਕਰ ਦੇ ਧੂਲ ਦੇ ਬਾਦਲ ਵਿੱਚ ਫੁਮਲਹੌਤ ਬੀ ਗ੍ਰਹਿ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ (ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ)]]

ਗ਼ੈਰ-ਸੂਰਜੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਜਿਹੇ ਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇ।

ਸੰਨ 1992 ਤੱਕ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀ ਗ਼ੈਰ - ਸੂਰਜੀ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 24 ਮਈ 2011 ਤੱਕ 552 ਗ਼ੈਰ - ਸੌਰੀਏ ਗ੍ਰਹਿ ਗਿਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਜੇ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸੌ ਫ਼ੀਸਦੀ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੱਛਣਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਹਨ।

ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 10 % ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਇਰਦ- ਗਿਰਦ ਗ੍ਰਹਿ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਪਲਰ ਆਕਾਸ਼ ਕਸ਼ੋਧ ਯਾਨ ਦੁਆਰਾ ਇਕੱਠੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਬੂਤੇ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਦੇ ਕਸ਼ੀਰਮਾਰਗ (ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ) ਵਿੱਚ ਘੱਟ - ਵਲੋਂ - ਘੱਟ 50 ਅਰਬ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ
ਦੋਹਰਾ ਤਾਰਾ

ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰਾ ਤਾਰਾ ਦੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰਬੀਨ ਦੇ ਜਰੀਏ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ -
* ਇਹ ਦੋ ਤਾਰੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਵਿਤਾਰਾ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਨੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹਨ
* ਇਹ ਸਿਰਫ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੋਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ (ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ, ਦੋ ਪਹਾੜ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਮੀਲ ਦਾ ਫ਼ਾਸਲਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ)।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੋਹਰੇ ਤਾਰੇ
ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਤਾਰਾ

ਦੇ ਧੂੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਬੀ ਗ੍ਰਹਿ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ (ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ)]]

ਮੀਨਾਸੀ ਜਾਂ ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਇਰ ਨਾਮਾਂਕਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ α ਪਾਇਸਿਸ ਆਸਟਰਾਇਨਾਏ (α PsA) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਮੀਨ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰੋਸ਼ਨ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧ ਗੋਲੇ (ਹੈਮੀਸਫੀਅਰ) ਵਿੱਚ ਪਤਝੜ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਕਤ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਸਾਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੰਫਰਾਰੈੱਡ ਪਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਮਲਬੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਗ਼ੈਰ-ਸੂਰਜੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਦਾ ਖਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਡਲ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ (ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਬੀ) ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਸਕੀ ਸੀ।

ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ 10 - 30 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਅਨੁਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਬਾਲਣ ਇਸਨੂੰ ਕੁਲ ਮਿਲਾਕੇ ਲੱਗਪਗ 100 ਕਰੋੜ (ਯਾਨੀ 1 ਅਰਬ) ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 8,751 ਕੇਲਵਿਨ (8,478 ਡਿਗਰੀ ਸੇਂਟੀਗਰੇਡ) ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਹੈ। ਫੋਮਾਲਹਾਊਟ ਦਾ ਪੁੰਜ ਸਾਡੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ 2.1 ਗੁਣਾ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਸ (ਡਾਇਆਮੀਟਰ) ਸੂਰਜ ਤੋਂ 1.8 ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਸੂਰਜ ਤੋਂ 18 ਗੁਣਾ ਜਿਆਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜੀ ਪਿੰਡ
ਖਗੋਲੀ ਧੂਲ

ਖਗੋਲੀ ਧੂਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝਅਣੁਵਾਂਦੇ ਝੁੰਡ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ 0 . 1 ਮਾਇਕਰੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧੂਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੈ। ਖਗੋਲੀ ਧੂਲ ਬ੍ਰਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ -
* ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਇਰਦ - ਗਿਰਦ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕਸ਼ੁਦਰਗਰਹ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ੁਦਰਗਰਹੋਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸੀ ਧੂਲ ਵੀ ਹੈ
* ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਛੱਲੋਂ ਵਿੱਚ
* ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ, ਜਿਨੂੰ ਅੰਤਰਤਾਰਕੀਏ ਧੂਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
* ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ (ਗੈਲਕਸੀਯੋਂ) ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ, ਜਿਨੂੰ ਅੰਤਰਗੈਲਕਸੀਏ ਧੂਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਫੁਮਲਹੌਤ ਬੀ

ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ ਦੇ ਆਦਿਗਰਹ ਚੱਕਰ ਦੇ ਧੂਲ ਦੇ ਬਾਦਲ ਵਿੱਚ ਫੁਮਲਹੌਤ ਬੀ ਗ੍ਰਹਿ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ ਗਿਆ (ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰ)]]


ਫੁਮਲਹੌਤ ਬੀ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ 25 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ - ਸਾਲ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ - ਸੌਰੀਏ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ ਮੀਨ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦੇ ਫੁਮਲਹੌਤ ਤਾਰੇ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਜਰਿਏ ਢੂੰਢਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਤਾਰੇ ਦੀ 115 ਖਗੋਲੀ ਇਕਾਈ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਫੁਮਲਹੌਤ ਬੀ ਦਾ ਵਿਆਸ (ਡਾਇਆਮੀਟਰ) ਸਾਡੇ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਰਵਿਅਮਾਨ (ਮਹੀਨਾ) ਦਾ ਠੀਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੇਕਿਨ ਅਂਦਾਜਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਈਦ - ਗਿਰਦ ਇੱਕ ਮਲਬੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਸ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਲੋਂ 20 - 40 ਗੁਣਾ ਹੈ। ਤੁਲਣਾ ਲਈ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਛੱਲੋਂ ਦਾ ਏ ਛੱਲਿਆ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਕੇਵਲ 2 ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਿਆਸਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਸੋਚ ਹੈ ਦੇ ਇੰਨੀ ਜਿਆਦਾ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਲਬਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਪਗਰਹੀ ਛੱਲੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਪਗਰਹ ਬਣਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਦੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਗਰਹੋਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ ਵਾਲੇ ਉਪਗਰਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਲਗਭਗ ਇੰਨੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹਨ।
ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ

right|thumb|300px|ਹਬਲ ਆਕਾਸ਼ ਦੂਰਬੀਨ

ਹਬਲ ਪੁਲਾੜ ਦੂਰਬੀਨ (The Hubble Space Telescope (HST)) ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਗੋਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਰਿਮ ਉਪਗਰਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ 25 ਅਪ੍ਰੇਲ ਸੰਨ 1990 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਜ਼ਹਾਜ ਡਿਸਕਵਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਵਲੋਂ ਇਸਦੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ| ਹਬਲ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਨੇ ਯੂਰੋਪੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ| ਅਮਰੀਕੀ ਖਗੋਲਵਿਗਿਆਨੀ ਏਡਵਿਨ ਪੋਂਵੇਲ ਹਬਲ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਬਲ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ| ਇਹ ਨਾਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੇਧਸ਼ਾਲਾ| ਵੇਧਸ਼ਾਲਾਵਾਂਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ| ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਾਲ 1983 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕਰਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਕੁੱਝ ਤਕਨੀਕੀ ਖਾਮੀਆਂ ਅਤੇ ਬਜਟ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਇਸ ਪਰਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਗਈ| ਸਾਲ 1990 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਕਮੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸਾਲ 1993 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਮਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ| ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਰਫ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਵਲੋਂ ਡਿਜਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ| ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਪਿਛਲੇ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਂਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਲ 2014 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਦ ਜੇੰਸ ਵੇਬ ਖਗੋਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਣ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਹੈ |

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨੀਕ
ਮੱਟ

ਘੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਘੜੇ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਕਈ
ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਂਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ, ਘੜੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੂਤਰੀ
ਬਣਤਰ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੋਟੀ ਤਹਿ ਵਾਲੇ ਬਣੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਮੱਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੱਟ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੱਟ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਧਰਮ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬੜੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ
ਹੈ। ਜਿਥੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ
ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਥੇ ਮੱਟ ਨੂੰ ਬਗੈਰ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਘੜਵੰਜੀ/ਚੌਖਟੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ
ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।ਜਿਥੇ ਘੜੇ ਨੂੰ ਨੂੰ ਟੇਢੇ ਲੋਟ ਕਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੱਟ ਵਿਚੋਂ ਗੜਵੀ ਜਾਂ ਡੱਬੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਣੀ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਕੱਢੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮੱਟ ਨੂੰ ਘੁਮਿਆਰ ਚੱਕ ਉਪਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੀ ਚਿਉਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ
ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੱਟ ਬਹੁਤ ਬੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੱਟ ਨੂੰ
ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਘੁਮਿਆਰ ਇਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਦਰਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ
ਮੱਟ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹੀ ਬਣੀ ਛੋਟੀ
ਜਿਹੀ ਥਾਪੀ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕੁੱਟਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਮੱਟ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਆਵੀ ਵਿਚ ਪਾ
ਕੇ ਪਕਾਆਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਚਾਟੀ ਵੇਖੋ)।
ਹਵਾਲੇ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਦੋ-ਅੱਖੀ ਦੂਰਬੀਨ

thumb|ਨਿਊਟਨੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦਾ ਆਰੇਖ

ਦੂਰਬੀਨ ਇੱਕ ਉਪਕਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਉਤਚੁੰਬਕੀ ਵਿਕਿਰਣ ਪੁੰਜ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰਬੀਨ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦਾ ਅਰਥ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਦਿਉਤਚੁੰਬਕੀ ਵਰਣਕਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ X - ਨੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਜੋ ਕਿ X - ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨ ਜੋ ਕਿ ਜਿਆਦਾ Wavelength ਦੀ ਬਿਜਲਈ ਚੁੰਬਕੀ ਤਰੰਗਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਦੂਰਬੀਨ ਜਾਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਦੀ ਕਾਢ ਦਾ ਸਿਹਰਾ 1608 ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਐਨਕਸਾਜ਼ ਹੈਂਸ ਲਿਪਰਸੀ ਨਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਂਸ ਨੇ ਦੋ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋੜ ਕੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਦੂਰਬੀਨ ਬਣਾਈ। ਇਟਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗੈਲੀਲਿਓ ਗੈਲਿਲੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ਲ ਦੂਰਬੀਨ 1609 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰਬੀਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਦੂਰਬੀਨ ਸੀ। ਆਇਜ਼ਕ ਨਿਊਟਨ ਨੇ ਰਿਫਲੈਕਟਰ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐੱਨ ਕੈਸੀਗ੍ਰੇਨ ਨੇ ਪਰਾਵਰਤੀ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਕਾਕੇਸ਼ਸ ਪਹਾੜ ’ਤੇ 2080 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਰਬੀਨ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲੈਨਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਆਸ ਛੇ ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭਾਰ 70 ਟਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੂਰਬੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਨਾਸਾ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਰੋਨਾਟਿਕਸ ਐਂਡ ਸਪੇਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨਾਸਾ; ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ NASA; ਉਚਾਰਣ: /ˈnæsə/) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਵਲ ਸਪੇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਐਰੋਨਾਟਿਕਸ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਯੂ.ਐਸ. ਸੰਘੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। 1958 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਸਨੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਕਾਰਜਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਮਰੀਕੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਕਮੇਟੀ ਫਾਰ ਏਰੋਨਾਟਿਕਸ (NACA) ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸਨੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਰਕਰੀ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜੇਮਿਨੀ, 1968-1972 ਅਪੋਲੋ ਮੂਨ ਲੈਂਡਿੰਗ ਮਿਸ਼ਨ, ਸਕਾਈਲੈਬ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, NASA ਵਪਾਰਕ ਕਰੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (ISS) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਅਰਟੇਮਿਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ ਓਰੀਅਨ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਅਤੇ ਸਪੇਸ ਲਾਂਚ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਣ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ; ਸਾਇੰਸ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੇ ਹੈਲੀਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੈਲੀਓਫਿਜ਼ਿਕਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ; ਅਡਵਾਂਸਡ ਰੋਬੋਟਿਕ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਊ ਹੋਰਾਈਜ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਪਲੈਨੇਟਰੀ ਰੋਵਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਰਸਵਰੈਂਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ; ਅਤੇ ਜੇਮਜ਼ ਵੈਬ ਸਪੇਸ ਟੈਲੀਸਕੋਪ, ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀਜ਼, ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਗ ਬੈਂਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ। ਲਾਂਚ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇਸਦੀਆਂ ਅਣ-ਕ੍ਰਿਤ ਲਾਂਚਾਂ ਲਈ ਲਾਂਚ ਓਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

* ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਣ
** ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ (1993-ਮੌਜੂਦਾ)
** ਵਪਾਰਕ ਮੁੜ ਸਪਲਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ (2008-ਮੌਜੂਦਾ)
** ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਕਰੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (2011-ਮੌਜੂਦਾ)
** ਆਰਟੇਮਿਸ (2017–ਮੌਜੂਦਾ)
** ਵਪਾਰਕ LEO ਵਿਕਾਸ (2021–ਮੌਜੂਦਾ)
* ਰੋਬੋਟਿਕ ਖੋਜ
** ਮਿਸ਼ਨ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
** ਐਕਸਪਲੋਰਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

* ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

* ਨਿਊ ਫਰੰਟੀਅਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
* ਵੱਡੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮਿਸ਼ਨ
* ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਗਿਆਨ ਮਿਸ਼ਨ
* ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਮਿਸ਼ਨ
* ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਿਸ਼ਨ (1965-ਮੌਜੂਦਾ)

* ਸਪੇਸ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ
** ਡੀਪ ਸਪੇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ (1963–ਮੌਜੂਦਾ)
** ਸਪੇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਨੇੜੇ (1983-ਮੌਜੂਦਾ)
** ਸਾਉਂਡਿੰਗ ਰਾਕੇਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (1959-ਮੌਜੂਦਾ)
** ਲਾਂਚ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (1990-ਮੌਜੂਦਾ)
* ਐਰੋਨਾਟਿਕਸ ਰਿਸਰਚ
** NASA X-57 ਮੈਕਸਵੈਲ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (2016–ਮੌਜੂਦਾ)
** ਅਗਲੀ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (2007-ਮੌਜੂਦਾ)
* ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੋਜ
** ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਇਨ-ਸਪੇਸ ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ (ਜਾਰੀ)
* ਮਨੁੱਖੀ ਸਪੇਸਫਲਾਈਟ ਰਿਸਰਚ (2005-ਮੌਜੂਦਾ)
* ਗ੍ਰਹਿ ਰੱਖਿਆ (2016–ਮੌਜੂਦਾ)
** ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਸਤੂ ਖੋਜ (1998-ਮੌਜੂਦਾ)
* ਅਣਪਛਾਤੇ ਏਰੀਅਲ ਫੀਨੋਮੇਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ (2022-ਮੌਜੂਦਾ)
ਬਜਟ
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ
ਹਵਾਲੇ
ਡਿਬਰ ਕਾਉਂਟੀ

ਰਾਜ ਦੀਬਰ ਜਾਂ ਡਿਬਰ (ਅਲਬਾਨਿਆਈ: Dibër) ਅਲਬਾਨਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਂਤ ਹੈ . ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਥਾਨ ਪਸ਼ਕੋਪੀ ਹੈ . ਉਸ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਚੀਜਹ, ਦੀਬਰ, ਮਾਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ . 2006 ਵਿੱਚ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 1, 44, 203 ਸੀ . ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 2507 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ . ਕਤਾਫਤ ਆਬਾਦੀ 58 ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ . ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੀਬਰ ਖੇਤਰ ਹੁਣ ਅਲਬਾਨਿਆ ਅਤੇ ਮੈਸੇਡੋਨਿਆ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ . ਇਹ ਕੰਮ 1913 ਈ . ਵਿੱਚ ਬਰੀਟੇਨ ਦੀ ਮਦਦ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਅਲਬਾਨਿਆ ਇਸ ਖੇਤਰ ਖੌਹ ਕਰ ਯੂਗੋਸਲਾਵਿਆ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ . ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜਿਨੂੰ ਆਸੋਦ ਜਾਂ ਆਸੂਦ ਨਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ . ਸੱਤ ਝੀਲਾਂ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹਨ .


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡਿਬਰ ਕਾਉਂਟੀ