JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Dimensionaliteitvermindering

In statistiek is dimensionaliteitvermindering die afbeelding van 'n multidimensionele ruimte na 'n ruimte met minder dimensies. Dit is soms die geval dat analises soos regressie of klassifikasie meer akkuraat in 'n verminderde ruimte uitgevoer kan word as in die oorspronklike ruimte.

Beskou 'n string krale met die eerste 100 swart en dan 100 wit. As die string opgevou is of in 'n bondeltjie lê, is 'n klassifikasiegrens tussen swart en wit krale baie ingewikkeld in drie dimensies. Daar is egter 'n afbeelding van drie dimensies na een dimensie, naamlik die afstand langs die string af, wat die klassifikasie triviaal maak. Ongelukkig is so 'n dramatiese vereenvoudiging selde in praktyk moontlik.

Om 'n meer realistiese voorbeeld te gee, beskou die atmosferiese toestand: miskien maandelikse gemiddelde oppervlakdruk, voorgestel op 'n een graad rooster. Dit sal maand-na-maand en punt-na-punt verskil. As die korrelasie matriks van die data opgestel word en die eievektore bepaal word (sien hoofkomponentontleding) en volgens eiewaarde gelys word, dan kan (gewoonlik) slegs die eerste paar eiewaardes gebruik word om 'n groot breukdeel van die variansie van die oorspronklike data te herkonstrueer. Verder kan die eerste paar eievektore baie keer geïnterpreteer word in terme van die grootskaalse fisiese optrede van die stelsel. Die oorspronklike ruimte (met dimensie gelyk aan die aantal punte) is verminder (met dataverlies, maar hopelik met behoud van meeste belangrike variansie) tot die ruimte onderspan deur 'n paar eievektore.

Dimensionaliteitvermindering sonder verlies aan inligting is moontlik as die data onder beskouing presies op 'n gladde, lokaal plat, subruimte val; dan is die verminderde dimensies slegs koördinate in die subruimte. Meer algemeen is data ruiserig en bestaan daar nie 'n presiese afbeelding nie en is daar dus 'n mate van verlies aan inligting. Dimensionaliteitvermindering is effektief as die verlies van inligting as gevolg van die afbeelding na 'n laer-dimensionele ruimte minder is as die voordeel meegebring deur die vereenvoudiging van die probleem.

Dimensionaliteitverminderingmetodes kan geklassifiseer word as lineêre of nie-lineêre metodes. Lineêre metodes poog om 'n globale plat subruimte te vind terwyl nie-lineêre metodes poog om 'n plaaslike plat subruimte te vind. Soos in die geval van ander probleme, is lineêre metodes eenvoudiger en word dit beter verstaan, terwyl nie-lineêre metodes baie keer meer algemeen is en moeiliker is om te analiseer.
Eksterne skakels

* A survey of dimension reduction techniques (US DOE Office of Scientific and Technical Information, 2002)
* Unsupervised Learning of Image Manifolds by Semidefinite Programming
* Locally Linear Embedding
* A Global Geometric Framework for Nonlinear Dimensionality Reduction

Kategorie:Dimensie
Kategorie:Masjienleer
Kategorie:Statistiek
Kategorie:Snaarteorie
Vryburg

Vryburg is 'n dorp in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika.
Ligging

Die dorp lê halfpad tussen Kimberley (die hoofstad van die Noord-Kaap) en Mahikeng (die hoofstad van Noordwes). Dit lê op die belangrike spoorlyn wat Cecil Rhodes vanaf Kaapstad na die diamantvelde van Kimberley, en verder noord deur Vryburg na Mafikeng en Rhodesië (nou Zambië en Zimbabwe) aangelê het. Die spoorlyn is in Desember 1890 tot by Vryburg voltooi. Dit lê ook op die N14 nasionale pad wat van Gauteng in 'n suidwestelike rigting deur Vryburg, Kuruman en Upington loop na Namakwaland en Namibië.
Geskiedenis

Vryburg was die hoofstad van Die Stellalandse Republiek wat in 1882 gestig is. Die eerste en enigste president was G.J. van Niekerk. In 1885 het die Britte die dorp ingeneem en die gebied by Brits-Betsjoeanaland ingelyf, wat toe in 1895 deel van die Kaapkolonie geword het.

Tydens die Anglo-Boereoorlog het die Britte 'n konsentrasiekamp vir vrouens en kinders hier bedryf.

In 1910 het die Kaapkolonie die Kaapprovinsie (een van die vier provinsies van die Unie van Suid-Afrika en later die Republiek van Suid-Afrika) geword. Sedert 1994, toe die land in nege provisies verdeel is, val Vryburg in die Noordwesprovinsie.
Besienswaardighede

duimnael|links|Vryburg se spoorwegstasie
Net suid van die dorp is die Huhudi-woongebied. Die naam is 'n Tswana-woord wat "lopende water" beteken. Verder suid, by Tierkloof, is die Tierkloof Instituut.

Vryburg is die land se grootste bees-produksiedistrik. Dit word soms "die Texas van Suid-Afrika" genoem. Die Hereford-beesras is die gewildste. Mielies en grondbone is die belangrikste gewasse.

Sir Arnold Theiler, die veearts wat die wêreldberoemde veeratsenykundige navorsingstasie, Onderstepoort, naby Pretoria, tot stand gebring het, het gedurende die vroeë deel van sy loopbaan op die plaas Armoedsvlakte, 8 km wes van Vryburg, navorsing gedoen. Van die apparaat wat hy gebruik het, is te sien in die Theilermuseum op die plaas.
Sien ook

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Hoërskool Vryburg
Verwysings
Bronnelys

* Erasmus, B.P.J., Op Pad in Suid-Afrika, Jonathan Ball Uitgewers, Johannesburg, 2004.
Sien ook

* Gereformeerde kerk Vryburg
Eksterne skakels

* Tiger Kloof Educational Institute
* Onderstepoort Veeartsenykundige Instituut


Kategorie:Nedersettings in Noordwes
Comotor

Die maatskappy Comotor SA (Frans: Compagnie Européenne de Construction de Moteurs Automobiles) is in April 1967 deur NSU en Citroën in Luxemburg opgerig nadat die maatskappye in 1964 die Genève-gebaseerde gesamentlike dogtermaatskappy Comobil gestig het om 'n passasiersvoertuig met 'n wankelejin te ontwikkel. Comotor se doelwit was om wankelenjins te vervaardig. In 1969 koop Comotor 850 000 m² grond in Altforweiler in Saarland, Duitsland om 'n fabriek te bou.

Comotor vervaardig die wankelenjin vir die Citroën M35 prototipe in 1969. Dit lei tot die ontwikkeling van die tweerotorenjin vir die Citroën GS Birotor wat in Maart 1974 bekendgestel word. 'n Comotorenjin baie soortgelyk aan dié in die Birotor is gebruik in die Van Veen OCR 1000 motorfiets wat in klein getalle in die laat-70's verkoop is. In 1972 eindig NSU se verbintenis met Comotor toe Volkswagen, wat NSU intussen oorgeneem het, uit die samewerking onttrek.

Die luukse DeLorean Giugiaro-ontwerpte motor sou van uit die staanspoor met 'n Citroën Comotor Wankelenjin toegerus gewees het. Brandstofverbruik-oorwegings lei egter tot eksperimente met verskeie ander enjins en op die ou einde word die Frans vervaardigde Douvrin PRV (Peugeot - Renault - Volvo) brandstofinspuiting V6 gebruik.

Die Citroën RE2-helikopter met 'n Comotor 624 wankelenjin vlieg vir die eerste keer op 24 Desember 1975.

Comotor het baie noukeurige tegnieke gebruik om hulle enjins te vervaardig. Kruinseëls is in agt lengtes gebou sodat nou toleransies gehandhaaf kon word. Alle onderdele is ultrasonies skoongemaak voor dit aanmekaar gesit is. Individuele rotors is in groepe van 20 gram speling gesorteer en slegs rotors van dieselfde groep is in dieselfde enjin gebruik.

Comotor het tot 1980 bly bestaan. Comotorstraße in Altforweiler is na die maatskappy vernoem.
Eksterne skakels

* Histoire du rotatif
* la Page de la GS
* Rotary History 102
* RE2 helikopter
* Citroën Marchetti helikopter
* DeLorean

Kategorie:Luxemburgse maatskappye
Kategorie:Motorvervaardigers
Kategorie:Citroën
Comobil

Comobil is een van twee gesamentlik maatskappye wat NSU en Citroën gestig het om wankelenjinmotors te bevorder. Comobil is in 1964 in Genève gestig om 'n motor wat deur Citroën ontwerp sou word en wat 'n NSU wankelenjin sou gebruik te bemark. Die ander gesamentlike maatskappy was Comotor wat in Luxemburg opgerig is om wankelenjins te vervaardig.
Eksterne skakels en verwysings

* Rotary History 102


Kategorie:Motorvervaardigers
Kategorie:Switserse maatskappye
Kategorie:Genève
Modimolle

Nylstroom, amptelik Modimolle ("Plek van die Geeste"), is 'n dorp in die Waterberg-streek van die Suid-Afrikaanse Limpopoprovinsie, sowat 135 kilometer noord van Pretoria. Die ekonomiese basis van Nylstroom is landbou (met sitrusvrugte en druiwe as die vernaamste produkte), veeteelt en toerisme.
Geskiedenis

In die veertigerjare van die 19de eeu vertrek 'n groep Voortrekkers, bekend as die Jerusalemgangers, onder "die profeet" Johan Enslin op soek na die Heilige Land. Toe hulle die gebied van die huidige Nylstroom bereik het, glo hulle dat hulle die oorsprong van die Nylrivier ontdek het en vestig hulle in die streek. Die naam van die dorp en die nabygeleë Nylrivier verwys nog steeds na hulle tog en oortuigings.

Die NG gemeente Waterberg, wat in 1860 gestig is, staan bekend as die oudste in Afrika suid van die Sahara en noord van Pretoria. Eweneens is die Gereformeerde kerk Waterberg, gestig in 1859, die oudste van dié kerkverband in dieselfde streek. 'n Spoorwegverbinding met Pretoria is in 1898 geopen. Nylstroom was die woonplek van die voormalige Eerste Minister van die Republiek van Suid-Afrika, J.G. Strijdom.

Tydens die Tweede Vryheidsoorlog rig die Britte 'n konsentrasiekamp vir vroue en kinders naby die dorp op. 544 van hulle is oorlede in die kamp wat in Mei 1901 geopen en in Maart 1902 gesluit is.

Nylstroom Camp, 1901. (23068963596).jpg|Boerekrygsgevangenes word in November 1901 die dorp binnegebring
Nylstroom Camp, c.1901. (23106274791).jpg|Byeenkoms vir 'n opelug-erediens in die konsentrasiekamp, ca. 1901

Sien ook

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Gereformeerde kerk Nylstroom
* Weesgerus, vakansieoord 3 km buite die dorp
Verwysings

Kategorie:Nedersettings in Limpopo
Neckarsulm

duimnael|links|upright|Aanwysing wat Neckarsulm se susterstede aandui
Neckarsulm is 'n stad in die noorde van Baden-Württemberg, Duitsland, naby Stuttgart, en deel van die distrik Heilbronn. Teen 2013 het dit 25 762 inwoners gehad.

Die riviere Neckar en Sulm sluit hier bymekaar aan, vanwaar die naam "Neckar's Ulm", soos dit gereeld misverstaan of foutiewelik uitgespreek word, wat 'n Neckarse "weergawe" van Ulm sou beteken, wat egter aan die Donou geleë is.

Die voormalige NSU Motorenwerke AG was hier geleë, maar behoort vandag aan Audi. Verder is Audi se quattro GmbH ook hier geleë, en nie in Ingolstadt nie.
Verwysings

duimnael|links|400px|Middestad van Neckarsulm: van regs af die Stadtpfarrkirche St. Dionysius, Deutschordensschloss, Große Kelter, Rathaus, en die Kloosterkerk heel links


Kategorie:Nedersettings in Baden-Württemberg
Kurów

Kurów is 'n dorp met 2 826 inwoners in die woiwodskap Lublin in die suidooste van Pole. Dit is onder meer bekend as die geboortedorp van die voormalige Poolse staats president en generaal Wojciech Jaruzelski.
Geskiedenis

Kurów is tussen 1431 en 1442 volgens Magdeburgse reg gestig. In die 16de eeu was die dorp 'n sentrum van Poolse Calvinisme, tog het die inwoners tot in 1660 die Ariaanse geloof aangeneem. In Februarie 1831 het Poolse troepe onder die bevel van generaal Józef Dwernicki 'n Russiese strydmag verslaan. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Kurów op 9 September 1939 in 'n Duitse bomaanval verwoes.


Kategorie:Nedersettings in Pole
NSU Ro 80

Die NSU Ro 80 was 'n tegnologies gevorderde groot sedan-tipe motor vervaardig deur die Duitse maatskappy NSU van 1967 tot 1977. Mees noemenswaardig was die enjin; 'n 115 bhp (86 kW), 995 cc dubbel-rotor Wankelenjin met voorwielaandrywing deur 'n koppellaarlose semi-outomatiese ratkas. Dit is in 1968 deur Europese motorjoernaliste gekies as Motor van die jaar.

Ongelukkig vir NSU, het die motor vroeg 'n reputasie vir onbetroubaarheid ontwikkel wat dit nooit kon afskud nie. Die Wankelenjin in besonder het onder meer gelei aan swaar slytasie van die rotorpuntseels, en sommige karre het 'n totaal herboude enjin benodig voor 30 000 myl (50 000 km). Gebrekkige begrip van die Wankelenjins deur motorhandelaars en motorwerktuigkundiges het nie gehelp om die saak te beredder nie. Teen die 1970 modeljaar, is meeste van die probleme opgelos, maar die skade aan die motor se reputasie en NSU se finansiële situasie was onherstelbaar. NSU is in 1969 deur Volkswagen aangeskaf.


, Deutschland]]

Ander tegnologiese eienskappe van die Ro 80 bo en behalwe die kragbron was die vierwiel skyfremme, steeds 'n rariteit onder karre van die klas op daardie tydstip. Die voorste remme was binneboords gemonteer wat die ongeveerde gewig verminder het. Die vering was onafhanklik op al vier wiele, met MacPherson-stutte aan die voorkant en semi-volgarmvering aan die agterkant, beide met ruimtebesparende ontwerpe wat vandag algemeen gebruik word. Tandstang-en-kleinrat kragstuur is gebruik wat hedendaagse ontwerpe vooruitgeskou het.

Die ontwerp deur Claus Luthe, wat hoof van ontwerp by NSU en later BMW was, was op daardie stadium as baie modern beskou en slaag vandag nog; die Ro 80 was al deel van menige galleryuitslallings van moderne industriële ontwerp. Die groot glas oppervlak het die 1970's ontwerpe van Citroën vooruitgeskou. Die vorm was baie glibberig, met 'n sleurkoëffisiënt van 0.355 (byna ongeēwenaar vir die tydperk, alhoewel gemiddeld vir moderne motors).

Reeks produksie het in Oktober 1967 'n aanvang geneem: die laaste voorbeelde het van die produksielyn gerol in April 1977. Slegs 37 400 voertuie is tydens die tienjaar produksielopie vervaardig.
Eksterne skakels

* http://www.ro80.nl/
* http://www.ro80club.de

Ro 80
Seealpe

duimnael|regs|250px|Die Seealpe Die Seealpe (Frans: Alpes Maritimes, Italiaans: Alpi Marittime) is 'n bergreeks in die westelike deel van die Alpe, in die grensgebied tussen Frankryk en Italië. Die Cottiese Alpe sluit in die noorde en die Provensaalse Alpe in die weste by die Seealpe aan. Hulle word in die ooste deur die bergpas Colle di Tenda van die Liguriese Alpe geskei. Uitlopers van die Seealpe strek in die suide tot by die kus van die Middellandse See.

Die hoogste bergspits is die Punta Argentera met 3 297 meter, terwyl die Mont Clapier die suidelikste bergpiek van die Alpe met 'n hoogte van meer as 3 000 meter is. Groot dele van die Seealpe is geleë in die Nasionale Park Mercantour.


Kategorie:Alpe
Kategorie:Bergreekse in Frankryk
Kategorie:Bergreekse in Italië
Kategorie:Provence-Alpes-Côte d'Azur
Meter per sekonde

Meter per sekonde is 'n SI afgeleide eenheid van spoed (skalaar) en snelheid (vektor), wat gedefinieer word deur die afstand in meter gedeel deur die tyd in sekonde. Die simbool word algemeen as m/s en soms as m·s-1 geskryf.
Omrekenings

1 meter per sekonde is gelyk aan:
* 3,2808 voet per sekonde (afgerond)
* 2,2369 myl per uur (afgerond)
* 3,6 km/h (presies)

* 1 voet per sekonde = 0,3048 meter per sekonde (presies)
* 1 myl per uur = 0,4471 meter per sekonde (afgerond)
* 1 km/h = 0,2778 meter per sekonde (afgerond)
Sien ook

* kilometer per uur

Kategorie:Eenhede
Toestand van materie

Die toestand van materie is die toestand waarin 'n stof hom bevind. Die begrip van toestand van materie is nou verwant aan die begrip van die fase van 'n stof. Die tradisioneel bekende toestande van materie is:

*vastestoftoestand
*vloeistoftoestand
*gastoestand

Daar word dikwels na plasma as die vierde toestand van materie verwys. In 'n plasma is die deeltjies van 'n stof in 'n mindere of meerdere mate geïoniseerd.

Baie suiwere stowwe kom in die eerste drie toestande voor. By 'n lae temperatuur word normaalweg 'n vastestof gevorm, by 'n hoër temperatuur 'n vloeistof en by nog hoër temperature 'n gas. Onder vastestof word normaalweg 'n kristallyne vastestof bedoel.

300px|regs
Tydens die veranderinge in toestand word die chemiese verbindings in die molekule van die stof nie noodwendig verander nie. Water in vloeistofvorm kan by laer temperature oorgaan tot ys en by hoër temperature na waterdamp oorskakel, wat onder bepaalde omstandighede stoom genoem word. Hierdie drie fases is almal opgebou uit dieselfde H2O molekule.

Die oorgang van die vastestoftoestand na 'n vloeistoftoestand noem 'n mens smelt, dié van vloeistoftoestand na 'n gas word verdamping genoem. Andersom word die oorgang van 'n gas na 'n vloeistof kondensasie genoem en van 'n vloeistof na 'n vastestof stol genoem.

Dit is vir sommige stowwe moontlik om onder bepaalde toestande direk van die gastoestand na die vastestoftoestand oor te slaan. Hierdie oorgang word sublimasie genoem.

By baie hoë druk en temperatuur kan daar nie meer tussen die vloeistof- en die gasfase onderskei word nie. Die druk en temperatuur waarby dit gebeur noem 'n mens die kritiese punt; en 'n stof wat dié punt verbygesteek het, word superkrities genoem.

Twee ander minder bekende toestande van materie is plasma en Bose-Einsteinkondensaat (BEK). Plasma is die fase waar 'n stof so kwaai verhit word (in die orde van duisende grade Celsius) dat dit elektries geleidend word. Die elektrone van die atoom wentel op hierdie stadium nie meer om die atoom se kern nie. Plasma kom in die natuur voor in die kerne van sterre. Wetenskaplikes het reeds daarin geslaag om plasma in die laboratorium te vorm, waar dit onder beheer gehou word deur 'n elektromagnetiese veld.

BEK is die teenoorgestelde van 'n plasma. Dit word gevorm wanneer 'n stof tot die absolute nulpunt (0 Kelvin of –273.15°C) afgekoel word. As die nulpunt benader word, val die atome van die stof almal in dieselfde kwantumfisiese fase, waar hulle een groot superatoom vorm. Iets soortgelyks gebeur ook in die lig van 'n laser. Hierdie toestand kan slegs in die laboratorium verkry word, en sover bekend kom dit nêrens in die natuur voor nie.


Kategorie:Chemie
Berk

Die berk genus Betula omvat ongeveer 30 soorte, met 'n natuurlike verspreiding in die noordelike halfrond. Die genus toon besondere kouebestandheid. Dit is bykans die enigste bome wat inheems aan Groenland en Ysland is. Dit is in Yslands as die "björk" bekend. Die berk is 'n pioniersplant.

Kenmerkend van die berk is die horisontaalgebande afskilfering van die bas op die stam. Die nuwe bas is soms wit, maar kan afhangend van die soort ook rooi of soos by meeste soorte bruin wees.

'n Berk se manlike bloeiwyse is geel, hangend, ruspevormig en is reeds voor die aanbreek van winter aanwesig. Die staande vroulike bloeiwyses onder aan die manlike bloeiwyses is in knopskubbe gehul. Die vrug is 'n klein dubbelgevleuelde neut.

Berke leef in simbiose met bodemskimmels en moet daarom met heelwat wortelgrond verplant word. Hoogstens drie jaar oue bome kan sonder wortelgrond verplant word. Één van hierdie skimmels is die vliegswam.

Berke het voor en tydens die loweruitloop 'n baie sterk sapstuwing en behoort daarom slegs in herfs of winter gesnoei te word.
Verwysings

Kategorie:Simbiose
Kategorie:Uitheemse bome in Suid-Afrika
Alnus

Alnus is 'n genus wat hoort tot die familie Betulaceae en bevat ongeveer 30 spesies in die noordelike halfrond. Die bome staan ook bekend as die Els-bome. Dit is 'n vogsoekende loofboom waarvan die bloeisels voor die blare verskyn. Twee bekende Wes-Europese soorte is die swart- en grysels. Hul blare toon 'n ooreenkoms met dié van die haselaar. Die blare val groen van die boom af en vertoon gevolglik geen herfskleure nie.

Die els is eenhuisig en het dus sowel manlike as vroulike blomme. Die manlike bloeiwyses is langwerpig en hangend, die vroulikes staan min of meer regop. Na bevrugting groei die vroulike bloeiwyses uit tot groen geribde keëltjies, en verryp in die herfs tot sogenaamde elsproppe (keëls sonder saad) wat so lank as 'n jaar aan die boom kan bly.
Ekologie

Else aard uitstekend in vogtige omgewings en hulle word dan ook volop langs watervore of op moerasgrond aangetref.

Else leef simbioties met bakterieë van die Rhizobiumgenus wat stikstofbinding uit die lug bewerkstellig. Hierdie lewensgemeenskap is in die wortelknolletjies gesetel. Die els funksioneer sodoende as 'n grondbemester.
Elshaantjies

Die belangrikste blaarvretende insek op else is die Elshaantjie (Agelastica alni).
Etimologiese betekenis

Die Latynse alnus is afgelei van alor amme wat beteken ek word deur die stroom versorg.
Gebruike

In Europa word else saam met Italiaanse populiere in lanings langs boorde geplant. Deur die vrugtebome te beskerm teen wind- en storms word minder skade aan vrugte aangerig. Die windlanings groei tot 'n bepaalde hoogte voordat dit afgesnoei word. Op die Terschelling-eiland word else in sirkels om ronde landbouakkers geplant vir beskerming teen waaisand.
Soorte en kultivars

duimnael|regs|250px|Elshaantjies
*Amerikaanse els (Alnus rubra)
*Italiaanse els (Alnus cordata) sinoniem met (Alnus cordifolia)
*Groenels (Alnus viridis)
*Japanse els (Alnus japonica)
*Grysels (Alnus incana) sinoniem met (Alnus indica)
**Alnus incana 'Aurea
**Alnus incaca 'Laciniata
*Swartels (Alnus glutinosa)
**Alnus glutinosa 'Aurea
**Alnus glutinosa 'Imperialis
**Alnus glutinosa 'Incisa
**Alnus glutinosa 'Laciniata
Ander else

Daar is ook 'n aantal grotendeels onverwante houtboomsoorte wat as else bekend staan, waaronder die klipels (Afrocanthium mundianum), rooi-els (Cunonia capensis) en witels (Platylophus trifoliatus).
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Verwysings

Kategorie:Uitheemse bome in Suid-Afrika
Phalaborwa

Phalaborwa is 'n dorp in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit lê digby die Krugerwildtuin aan die oostekant van die provinsie, ongeveer 150 km oos van Polokwane, die hoofstad van die provinsie, en 104 km oos van Tzaneen.
Vroeëre geskiedenis

Die dorp is bo-op 'n groot vulkaniese pyp wat ongeveer 2 000 miljoen jaar gelede tydens 'n vulkaniese uitbarsting gevorm is. Die Mmakao-stam het hierdie pyp ontdek en dit ook vroeër ontgin. Hulle het later suidwaarts weggetrek, maar het toe weer teruggekeer. Die naam Phalaborwa beteken blykbaar "Dis beter hier as in die Suide" in Noord-Sotho, verwysend na die rustigheid wat inwoners hier gevind het ná hul skermutselinge met ander stamme (Zoeloes en Swazi's) verder suid. Die Mmakao-stam staan van toe af ook bekend as die Ba-Phalaborwa.
Mynbou

Die eerste kommersiële myn, die Guide Kopermyn, is in 1904 in bedryf gestel maar vervoerprobleme het die myn tot stilstand gedwing. In 1938 is 'n vermikulietmyn begin maar die groot sprong is gemaak in 1951 toe Foskor (die Fosfaat-Ontwikkelingskorporasie) gestig is om fosfaat daar te ontgin vir die vervaardiging van kunsmis. Die plaas Laaste is gekoop as dorpsgebied vir die mynwerkers. Die dorp is in 1957 gestig, wat dit een van die jongste dorpe in Suid-Afrika maak.

Die myne van Phalaborwa ontgin minerale soos fosfaat, koper, vermikuliet en yster uit die erts wat in die vulkaniese pyp voorkom. Die oppervlakte van hierdie pyp beslaan 20 km². Daar is 'n reusagtige oopgroefmyn met 'n oppervlakte van 1.5 km by 2.5 km wat so diep is dat die hoogste kantoorgebou van Johannesburg nie bo sou uitsteek as dit onder in die oopgroefmyn gestaan het nie.
Ekotoerisme

Toerisme en wildlewe speel 'n dominante rol in die lewe van dié dorp. Dit is die enigste dorp in Suid-Afrika wat grens aan die Nasionale Krugerwildtuin en die Mosambiekse grens is net twee ure se ry weg. Phalaborwa lê op die oomblik soos 'n eilandtjie omring deur talle wildreservate en natuurbewaringsgebiede. Die Wildtuin se Phalaborwahek is slegs 2 km oos van die dorp, en vele ander privaatreservate is noord, wes en suid hiervan geleë. Verskeie vulstasies, groot supermarkte en restaurante in die dorp maak dit moontlik vir 'n koel lafenis vir die keel asook puik etes voordat die pad na die Krugerwildtuin aangepak word.

Die Hans Merensky Gholflandgoed is op die rand van die dorp uitgelê. Nabygeleë natuurskoonaantreklikhede is Blyderivierspoort, die Drie Rondawels, God's Window en Bourke Luck se kolkgate; die Tzaneen vrugteplase en Hoedspruit se wildplase kan binne 'n dagreis besoek word.
Omgewing

Die dorp is bekend vir sy warm winters, slegs 5°C laer as die gemiddelde somertemperatuur van 31°C.
Sien ook

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Bronne

*
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Nedersettings in Limpopo