JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਹਰਬਰਟ ਮਾਰਕਿਊਜ਼

ਹਰਬਰਟ ਮਾਰਕਿਊਜ਼ (; 19 ਜੁਲਾਈ 1898 – 29 ਜੁਲਾਈ 1979) ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਫਰੈਂਕਫ਼ਰਟ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮਾਰਕਿਊਜ਼ ਨੇ ਬਰਲਿਨ ਅਤੇ ਫਰੇਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫਰੈਂਕਫ਼ਰਟ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀ ਸੰਸਥਾ - ਜੋ ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਫਰੈਂਕਫ਼ਰਟ ਸਕੂਲ ਕਹੀ ਜਾਣ ਲੱਗੀ, ਦੀ ਉਘੀ ਹਸਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਫ਼ੀ ਵਰਦੀਮ (1924-1951), ਇੰਜੇ ਨਿਊਮਾਨ (1955-1972), ਅਤੇ ਐਰਿਕਾ ਸ਼ੇਰੋਵਰ (1976-1979) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ। ਉਹ 1934 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਅਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੌਧਿਕ ਸਰੋਕਾਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਹਰਬਰਟ ਯਹੂਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚੋਂ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨ ਫ਼ੌਜ ’ਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਸਤਬਲ ’ਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਿਪਾਹੀ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਪਾਰਤਾਸਿਤ ’ਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਫਰੀਬਰਗ ਵਿਖੇ ਐਡਮੰਡ ਹੂਸਰਲ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਮਾਰਤਿਨ ਹਾਇਡੈਗਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ‘ਹੀਗਲ’ਜ਼ ਔਨਟੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਹਿਸਟੋਰੀਸਿਟੀ ਨਾਮੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਲਿਖਤ ਯੂਰਪ ’ਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਹੀਗਲ ਪੁਨਰਜਾਗਰਿਤੀ ਤੇ ਹੀਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਤਮ ਦੇ ਦਵੰਦ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ’ਚ ਲਿਖੀ ਗਈ। ਤੀਜੇ ਰੀਖ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕੈਰੀਅਰ ’ਚ ਰੋਕ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਜਨੇਵਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ’ਚ ਜਲਾਵਤਨ ਰਿਹਾ।
ਹਰਬਰਟ ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ

ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਰੀਵੀਊ ‘ਮਾਰਕਸ’ਜ਼ ਇਕਨੌਮਿਕਸ ਐਂਡ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਲਜ਼ ਮੈਨਸਕਰਿਪਟ ਆਫ 1844 ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ’ਚ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ’ਚ ਮੁੱਢਲੇ ਮਾਰਕਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਆਣਾ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਨੇ ਕ੍ਰੀਟੀਕਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਸਟੇਟ ਤੇ ਏਕਾਧਿਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਸਾਰ ਸਿਰਜੇ। ਦਰਸ਼ਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਫਾਸੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੇ ਕਰੀਟੀਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੈਕਸ ਹੋਰਿਖਹਾਇਮਰ ਤੇ ਥਿਓਡੇਰ ਅਡੋਰਨੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੀਗਲ ਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੀਆਂ ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਲਿਖਤਾਂ ’ਤੇ ‘ਰੀਜ਼ਨ ਐਂਡ ਰੈਵੋੳਸ਼ਨਜ਼’ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ। ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਆਫਿਸ ਆਫ ਵਾਰ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਫਿਸ ਆਫ ਸਟਰੀਟਜਿਕ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ’ਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਅਨਾਜ਼ੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਹਾਵਰਡ, ਬਰਾਂਦੀਸ ਤੇ ਕੈਲੋਫੋਰਨੀਆ ਦੀ ਸੈਨ ਡਿਆਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ’ਚ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਰਿੰਗਟਨ ਮੂਰ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰੌਬਰਟ ਪਾਲ ਵੁਲਫ ਦੇ ਲਾਗੇ ਰਿਹਾ। ਨਵ-ਖੱਬੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਨੀਂਹਕਾਰ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਾਈਟ ਮਿੱਲਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਮਾਰਕਸ ਤੇ ਫਰਾਇਡ ਦੇ ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਕਰੀਟੀਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੌਅ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ’ਚ ਬੋਲਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵ-ਖੱਬੂ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਪਰ ਹੋਏ ਬੌਧਿਕ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀਆਂ। ਸੱਠਵਿਆਂ ਤੇ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਪਾਪੂਲਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਪਰ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਫਰਾਂਸਿਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਂਦਰੇ ਗੋਰਜ਼ ਦਾ ਕਰੀਬੀ ਮਿੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਮਾਰਕੂਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨੌਰਮਨ ੳ. ਬਰਾਊਨ, ਐਂਜਲਾ ਡੇਵਿਸ ਤੇ ਐਬੀ ਹੋਫਮੈਨ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰੈਂਕਫ਼ਰਟ ਸਕੂਲ ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1898
ਪੂੰਜੀਵਾਦ

ਪੂੰਜੀਵਾਦ (Capitalism), ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਜਾਂ ਪੂੰਜੀਦਾਰੀ ਉਸ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿੱਜੀ ਮਾਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੈਦਾ ਮਾਲ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚਕੇ ਮਾਲਕ ਲੋਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਹਥਿਆਈ ਕਿਰਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਖੱਟਦੇ ਹਨ। ਹਥਿਆ ਲਈ ਗਈ ਵਾਧੂ ਕਿਰਤ ਉਸ ਫਰਕ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਕਿਰਤ ਦੇ ਕਾਰਕ ਨਾਲ ਹੋਏ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਉਜਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਮੰਡੀ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੰਡੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਿਕ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰੋਬਾਰ
ਉਜਰਤੀ ਕਿਰਤ

ਉਜਰਤੀ ਕਿਰਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਜੀ-ਆਰਥਕ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਇਕਰਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਰਤ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਜਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਜਰਤੀ ਕਿਰਤ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਉਜਰਤ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਬਾਹ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਤਨੀ ਹੀ ਮਿਕਦਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਕਤਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਜਰਤ ਪਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜੋ ਕੁਛ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਵੇਚ ਕੇ ਉਜਰਤ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਉਜਰਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਮਾਂ

ਉਜਰਤੀ ਕਿਰਤ ਦਾ ਸਭ ਆਮ ਰੂਪ ਇਸ ਵਕਤ ਸਿੱਧਾ, ਜਾਂ "ਕੁੱਲ-ਵਕਤੀ" ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈ।
ਉਜਰਤੀ ਗੁਲਾਮੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੂੰਜੀਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦ
1844 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਖਰੜੇ

1844 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਖਰੜੇ (ਪੈਰਿਸ ਵਾਲੇ ਖਰੜੇ ਵੀ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਅਪਰੈਲ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1844 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਇਹ ਛਪਵਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਕੇ। ਇਹ ਖਰੜੇ 1927 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ।
ਪਰਸੰਗ

ਨੋਟਬੁੱਕਸ, ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਡਮ ਸਮਿਥ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਅਤੇ ਹੀਗਲ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹਨ। ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ, ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਰੇਂਜ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਉਜਰਤੀ-ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸਰਗਰਮੀ/ਕੰਮ ਨਾਲੋਂ ਅਲਹਿਦਗੀ (ਜਾਂ ਬੇਗਾਨਗੀ) ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂਜੋ 1844 ਦੇ ਖਰੜੇ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਵਿੱਚਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ 1959 ਤੱਕ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਬਾਰੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਰਮਨ ਵਿੱਚਾਰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅਗੇਤਰੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹਾਲੀਆ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਡਾਨਲਡ ਬਰੈਡਮੈਨ

ਸਰ ਡਾਨਲਡ ਜਾਰਜ ਬਰੈਡਮੈਨ(27 ਅਗਸਤ, 1908-25 ਫਰਵਰੀ, 2001) ਇੱਕ ਆਸਟਰੇਲਿਆਈ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ, ਇਸਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ 99.94 ਦੀ ਟੈਸਟ ਬੱਲੇਬਾਜੀ ਔਸਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3 ਓਵਰਾਂ 'ਚ 100

ਸਰ ਡਾਨ ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੇ ਸੰਨ 1931 'ਚ ਬਲੈਕਹੀਥ ਅਤੇ ਲਿਥਗੋ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ 3 ਓਵਰਾਂ 'ਚ 100 ਸਕੋਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੇ 18 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਸੈਂਕੜਾ ਜੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਓਵਰ 'ਚ 8 ਗੇਂਦਾਂ ਸੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਿਲ ਬਲੈਕ ਪਹਿਲਾ ਓਵਰ 'ਚ ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੇ 37 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਪਹਿਲਾ ਓਵਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾ- 66424461। ਅਗਲਾ ਓਵਰ ਹੌਰੀ ਬੇਕਰ ਦਾ ਜਿਸ 'ਚ ਬ੍ਰੇਡਮੈਨ ਨੇ ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਕਹਿਰ ਵਰਾਉਂਦਿਆ ਦੂਜੇ ਓਵਰ 'ਚ 40 ਦੌੜਾਂ (64466464) ਬਣਾਈਆਂ। ਬਲੈਕ ਅਗਲਾ ਓਵਰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਅਤੇ ਵੈਂਡਲ ਬਿਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੌੜ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੇ ਅਗਲੀਆਂ 2 ਗੇਂਦਾਂ 'ਚ ਸਟੈਂਡ 'ਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਭੈ-ਭੀਤ ਹੋਏ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਲੀ ਗੇਂਦ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦੌੜ ਲਈ ਅਤੇ ਬਿਲ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਨੂੰ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰੇਡਮੈਨ ਨੇ 2 ਚੌਕੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੱਕੇ ਨਾਲ ਬਲੈਕ ਦੇ ਓਵਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਬਲੈਕ ਦੀ 2 ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਫਿੱਗਰ 2-0-62-0, ਅਤੇ ਓਵਰ 16611446 ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 3 ਓਵਰਾਂ 'ਚ ਕੁੱਲ ਸਕੋਰ 102 ਦੌੜਾਂ ਬਣਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ 100 ਦੌੜਾਂ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰੈਡਮੈਨ ਦੇ ਬੱਲੇ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਹ 256 'ਤੇ ਆਊਟ ਹੋਏ, ਉਸ ਪਾਰੀ 'ਚ 29 ਚੌਕੇ ਅਤੇ 14 ਛੱਕੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਰੁਸਲਾਨ ਅਤੇ ਲੁਦਮਿਲਾ

ਰੁਸਲਾਨ ਅਤੇ ਲੁਦਮਿਲਾ () ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਇਹ 1820 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਐਪਿਕ ਪਰੀ ਕਥਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ (посвящение),ਛੇ "ਗੀਤ" (песни) ਜਾਂ "ਕੈਂਟੋਸ", ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਪੀਲਾਗ (эпилог) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀਵ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਦੂਗਰ ਵਲੋਂ ਉਧਾਲਣ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਨਾਈਟ ਰੁਸਲਾਨ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਲਭਣ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਨੇ 1817 ਵਿੱਚ ਇਸ੍ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀਆਂ ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਹ 1820 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰ ਕੇ ਰੂਸ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਧਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਕਰਣ 1828 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਪੌਪ ਕਲਾ

ਦਾ ਕੋਲਾਜ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਜੋ ਅੱਜੋਕੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਐਨੇ ਅੱਡਰੇ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? (1956) "ਪੌਪ ਕਲਾ" ਸਮਝੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।]]

ਪੌਪ ਕਲਾ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜੋ 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਸਮੇਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ 1950 ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਬਰਾਂ ਆਦਿ ਲੋਕਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿੰਬਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਕੇ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਤ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲੱਗ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇ-ਮੇਲ ਸਮਗਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਪ ਕਲਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਕਲਾ ਦਾ ਓਨਾ ਲਖਾਇਕ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਇਸ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਤੀਰਿਆਂ ਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਪ ਕਲਾ
ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ

ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ( Kazī Nazrul Islām (25 ਮਈ 1899 – 29 ਅਗਸਤ 1976), ਬਿਦਰੋਹੀ ਕੋਵੀ (ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਵੀ ), ਨਜ਼ਰੁਲ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਾਰਕੁਨ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਡੂੰਘੇ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਦਰੋਹ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ "বিদ্রোহী কবি" 'ਬਿਦਰੋਹੀ ਕੋਵੀ (ਵਿਦਰੋਹੀ ਕਵੀ ) ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ।

ਨਜਰੁਲ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਰਧਮਾਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਆਸਨਸੋਲ ਦੇ ਕੋਲ ਚੁਰੁਲਿਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਰਿਦਰ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਧਾਰਮਿਕ (ਮਜਹਬੀ) ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਕਿਸ਼ੋਰਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਿਏਟਰ ਦਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ - ਕਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਮਿਅਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ
ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ ਫ਼ਕੀਰ

ਲਾਲਨ () ਲਾਲਨ ਸਾਈਂ, ਲਾਲਨ ਸ਼ਾਹ, ਲਾਲਨ ਫਕੀਰ ਜਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਲਾਲਨ ; (ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1774–1890), ਬੰਗਾਲੀ ਬੌਲ ਸੰਤ, ਫ਼ਕੀਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਬੰਗਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਾਰਮਕ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਗਾਜ਼ੀ ਬਣ ਗਏ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਰਾਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਕਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ‎, ਅਤੇ ਐਲਨ ਗਿਨਜਬਰਗ ਸਮੇਤ ਅਨੇਕ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। - ਕਿਉਂਜੋ ਉਹ " ਜ਼ਾਤ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਵਖਰੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਸਨ ", ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਮਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਵੀ ਉਹ ਚੋਖੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਵਧੇਰੇ ਕਰ ਕੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀਆ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 2 ਕਿ ਮੀ ਦੂਰ ਚੇਊਰੀਆ ਵਿੱਚ 'ਲਾਲਨ ਆਖਰਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੌਲ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ
ਦਮਿਅੰਤੀ

ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ]]
ਦਮਿਅੰਤੀ (दमयन्ती), ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮਹਾਕਾਵਿ ਮਹਾਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਨਲ-ਦਮਿਅੰਤੀ ਦੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਰਭ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਨਿਸ਼ਧ ਰਾਜ ਦੇ ਨਲ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਕੀਤੀ।
ਕਹਾਣੀ

ਨਲ, ਨਿਸ਼ਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਸੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਘੋੜੇ ਦੌੜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਕਲਾ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਦਰਭ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੀਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦਮਯੰਤੀ ਵੀ ਬੜੀ ਰੂਪਮਤੀ, ਸੂਝਵਾਨ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ।
ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਅਤਿਅੰਤ ਸੁੰਦਰ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸੁਣਕੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖੇ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਜਮਰਾਜ ਵੀ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹ ਦਮਯੰਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛਕ ਸਨ। ਉਹ ਚਾਰੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਨਲ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਵਰਮਾਲਾ ਪਾਉਣ ਵਕਤ ਨਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਪੰਜ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦਮਯੰਤੀ ਘਬਰਾ ਗਈ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਇਕਾਗਰ-ਚਿੱਤ ਹੋਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਦੀ ਕੋਈ ਬੂੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪਲਕਾਂ ਨਹੀਂ ਝਪਕਦੇ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਛਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਦਮਯੰਤੀ ਨੇ ਅਸਲੀ ਨਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਰਮਾਲਾ ਨਲ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੋਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਗੈਲਰੀ


Damayanthi and swan.jpg|ਦਮਿਅੰਤੀ ਅਤੇ ਹੰਸ
Damayanti Choosing a Husband by Warwick Goble.jpg|ਦਮਿਅੰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹੋਏ
Raja Ravi Varma - Mahabharata - NalaDamayanti.jpg|"ਨਲਾ-ਦਮਿਅੰਤੀ", ਰਾਜਾ ਰਵੀ ਵਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ

ਅਨੁਵਾਦ

ਨੋਰਮਨ ਮੋਸਲੀ ਪੇਨਜ਼ੇਰ ਨੇ 1926 ‘ਚ ਨਾਲਾ ਅਤੇ ਦਮਿਅੰਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ‘ਚ ਨਲ ਅਤੇ ਦਮਿਅੰਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਹਵਾਲੇ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ

*
*
*
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*Story of Nala and Damayanti English Translation
*Story of Nala and Damayanti from Mahabharata


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ

ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ (1739–1829) (ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ: سچلُ سرمستُ, ) ਸਿੰਧੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਣੀਪੁਰ ਨੇੜੇ ਦਰਾਜ਼ਾ, ਸਿੰਧ (ਅੱਜਕੱਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਤਾਂ ਅਬਦੁਲ ਵਹਾਬ ਫ਼ਾਰੂਕ਼ੀ ਸੀ ਮਗਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼ਗੋਈ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਚਲ ਜਾਂ ਸੱਚੂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਿੰਧੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚੂ ਤੋਂ ਭਾਵ ਸੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਮਸਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਫ਼ਕੀਰ। ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸੱਚਾ ਫ਼ਕੀਰ'। ਸਰਮਸਤ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਨਿਆਣੀ ਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚੇ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਵਜੋਂ ਰੂਹਾਨੀ ਸੇਧ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਚਾਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮੀਆਂ ਅਬਦੁੱਲ ਹੱਕ ਫਾਰੂਕੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਾਦਿਰੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਤਾਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ।
ਸ਼ਾਇਰੀ

ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸਿੰਧੀ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਰਚਨਾ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਸੱਤ ਬੋਲੀਆਂ, ਅਰਬੀ, ਸਿੰਧੀ, ਸਰਾਇਕੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਬਲੋਚੀ, ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰ-ਏ-ਹਫ਼ਤ-ਜ਼ਬਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੰਧੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
10 ਮਾਰਚ

10 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 69ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 70ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 296 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਾਕਿਆ

* 1624 – ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਸਪੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 1644 – ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਮਾਈ ਦਾਸ ਦੇ ਘਰ ਪਿੰਡ ਅਲੀਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਜ਼ਫ਼ਰਗੜ੍ਹ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
* 1735 – ਅਫ਼ਗ਼ਾਨੀ-ਈਰਾਨੀ ਜਰਨੈਲ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰੂਸੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਬਾਕੂ ਤੋਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
* 1746 – ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਨੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ
* 1801 – ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਹੋਈ।
* 1876 – ਅਲੈਗ਼ਜ਼ੈਂਡਰ ਗਰਾਹਮ ਬੈੱਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ (ਥਾਮਸ ਵੈਟਸਨ ਨੂੰ) ਕੀਤੀ।
* 1922 – ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਾਬਰਮਤੀ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇੜੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
* 1945 – ਜਾਪਾਨ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 1946 – ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 'ਚ ਅਰਾਕਾਜੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟ੍ਰੇਨ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 185 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।
* 1978 – ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸੋਯੂਜ-28 ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਪਰਤਿਆ।
* 1960 –ਤੱਤਕਾਲੀਨ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਪ੍ਰਮਾਣੂੰ ਪਰੀਖਣ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ।
* 1966 – ਯਗ ਦੱਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵਿਰੁਧ ਮਰਨ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 1969 – ਜੇਮਜ਼ ਅਰਲ ਰੇਅ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਾਰਟਿਨ ਲੂਥਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਜੁਰਮ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ।
* 1973 – ਮੋਰਾਕੋ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅੰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ।
* 1978 – ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸੋਯੂਜ-28 ਪ੍ਰਿਥਵੀ 'ਤੇ ਪਰਤਿਆ।
* 1982 – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਲੀਬੀਆ ਵਿਰੁੱਧ ਆਰਥਕ ਰੋਕ ਲਾਈ।
* 1985 – ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੇਂਸਨ ਐਂਡ ਹੇਜੇਸ ਵਿਸ਼ਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਿਆ।
* 1990 – ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਨੇਵਾਦਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂੰ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ।
* 1994 – ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਐਕਟਰੈਸ, ਗਾਇਕਾ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਮੈਲਿਨਾ ਮਰਕਾਉਰੀ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਲੱਖ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
* 2013 – ਔਂਗ ਸੈਨ ਸੂ ਚੀ ਦੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਲੀਗ ਫਾਰ ਡੇਮੋਕ੍ਰੇਸੀ ਦੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਨੇਤਾ ਚੁਣੀ ਗਈ।
ਛੁੱਟੀਆਂ

ਜਨਮ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਐਲਨ ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ

ਇਰਵਿਨ ਐਲਨ ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ (; June 3 ਜੂਨ 1926 –5 ਅਪਰੈਲ 1997) ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ
ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਦੀ ਬੀਟ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਮੋਹਰੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਫੌਜ਼ਵਾਦ, ਆਰਥਿਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਕਾਮਿਕ ਦਮਨ ਦਾ ਡੱਟਵਾਂ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ ਆਪਣੀ ਐਪਿਕ ਕਵਿਤਾ ਹਾਉਲ (Howl ਭਾਵ: ਦਹਾੜ) ਲਈ ਖਾਸਕਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਇਕਸੁਰਤਾਵਾਦ ਦੀਆਂ ਤਬਾਹਕੁਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ।ਹਾਉਲ ਨੂੰ ਬੀਟ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਮਹਾਕਵਿਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਹਊਏ ਨੇ ਜਕੜ ਲਿਆ ਸੀ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਮਾਨਵੀ ਜਕੜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਮਸੀਹਾ ਬਣ ਗਏ, ਜਿਸ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਬੀਟਨਿਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਸ ਕਾਵਿਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਗਿਨਜ਼ਬਰਗ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਉਲ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀਸੀਡੀਆਂ, ਸੀਡੀਆਂ ਅਤੇ ਡੀਵੀਡੀਆਂ ਵੀ ਖੂਬ ਵਿਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਡੀਵੀਡੀਆਂ ਵਿਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁੰਨ
ਸਰਗੇਈ ਬੁਬਕਾ

ਸੇਰਗੇਈ ਨਜ਼ਾਰੋਵਿਚ ਬੁਬਕਾ (; ਜਨਮ 4 ਦਸੰਬਰ 1963) ਰਿਟਾਇਰ ਯੂਕਰੇਨੀ ਪੋਲ ਵਾਲਟਰ ਹੈ। 1991 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਅਥਲੀਟ ਬਣਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ 2012 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ 24 ਅਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਹਾਲ ਆਫ਼ ਫ਼ੇਮ) ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਈ ਏ ਏ ਐਫ ਸੰਸਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ

ਬੁਬਕਾ ਨੇ 1983 ਤੋਂ 1997 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ 6 ਆਈ ਏ ਏ ਐਫ ਸੰਸਾਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ:
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਡਾਂ
ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹਾਲਤ

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹਾਲਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:ਦ ਕੰਡੀਸ਼ਨ ਆਫ ਵਰਕਿੰਗ ਕਲਾਸ ਇਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮੂਲ ਜਰਮਨ:Die Lage der arbeitenden Klasse in England) ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: “ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਨੀ ਗਿਰੀ ਹੋਈ, ਖੁਦਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਬੁਰੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਗਲਤਾਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਇੰਨੀ ਖੋਖਲੀ… ਜਮਾਤ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ”। ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਨੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਦਤਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਮੈਨਚੇਸਟਰ ਅਤੇ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ (ਚੇਚਕ, ਖਸਰਾ, ਲਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਖੰਘ ਵਰਗੇ) ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ\ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾਂ ਸੀ।

ਏਂਗਲਜ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸਨਅਤੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਜਰਤਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਹਿਣ ਹਾਲਤਾਂ ਦੋਨਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵ-ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕੋਝੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਨਅਤੀਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਆਲੋਚਨਾ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵੀਹਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀਹਵੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖ਼ੂਬ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ

ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀ ਅਰਗੰਡ ਡਾਇਆਗਰਾਮ ਉੱਤੇ ਵੈਕਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ (a, b) ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। "Re" ਵਾਸਤਵਿਕ ਐਕਸਿਸ ਹੈ, "Im"ਕਲਪਿਤ ਐਕਸਿਸ, ਅਤੇ i\, ਕਲਪਿਤ ਇਕਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ:i^2=-1\,]]

ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਜੋੜ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ i ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ:

:i^2=-1\,

ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਨੂੰ a + bi, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ a ਅਤੇ b ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਹਨ। a + bi ਵਿੱਚ a ਨੂੰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਭਾਗ ਅਤੇ b ਨੂੰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਭਾਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ

: 3 + 4i ਇੱਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਹੈ।
ਓਵਰਵਿਊ

ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਸਮੀਕਰਨ
:(x+1)^2 = -9 \,
ਦਾ ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਹੱਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰ ਦਾ ਵਰਗ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਵਾਸਤਵਿਕ ਨੰਬਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਇਕਾਈ ਜੋੜ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ , ਤਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਅਤੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਤਸਦੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ :

:((-1+3i)+1)^2 = (3i)^2 = (3^2)(i^2) = 9(-1) = -9,
:((-1-3i)+1)^2 = (-3i)^2 = (-3)^2(i^2) = 9(-1) = -9.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੰਬਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਣਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਪੈਰਿਸ ਕਮਿਊਨ

ਪੈਰਿਸ ਕਮਿਊਨ ਜਾਂ ਚੌਥੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ (, ) ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ 28 ਮਾਰਚ 1871 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ (28 ਮਾਈ 1871 ਤੱਕ) ਪੈਰਿਸ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਚਲਾਈ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ (ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿੱਚ "ਕਮਿਊਨ") ਵਜੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਲਦ ਹੀ ਕਮਿਊਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੇ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਛੋਕੜ

ਜੁਲਾਈ 1870 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੀਆ ਦੀ ਜੰਗ ਛਿੜ ਪਈ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਤੀਸਰੇ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜੀ ਬਚੈਨੀ ਸਾਰੇ ਹੱਦਾਂ ਬੰਨੇ ਟੱਪ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਏਸ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਲਿਓਨ ਦੇ ਵਿਦਰੋਹ (21 ਨਵੰਬਰ - 1 ਦਸੰਬਰ 1831) ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਰ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੋਣਿਆਂ ਨੇ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। 1834 ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਦੂਜੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਾਲਿਕਾਂ ਨੇ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਾਰੀ ਉੱਚ ਉਛਾਲ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਜਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਥੋਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਜਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਲਗਪਗ 10,000 ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਵਤਨ ਜਾਂ ਕੈਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪੈਰਿਸ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਮੱਧ ਵਰਗ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਰਾਜੀ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਗ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਤਰਜ ਤੇ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਖੁਦ-ਮੁਖਤਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਪੈਰਿਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੀਤੇ ਜੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਪਰਬੰਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਰਾਜੀ ਗਣਰਾਜ ਲਈ ਅਪੀਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਸਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਕਰਕੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਜ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਦਲ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਥੀਯੇ ਸਰਕਾਰ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ ਖੋਹ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੋਂ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। 18 ਮਾਰਚ 1871 ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਥੀਯੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਫੌਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ "ਨੈਸ਼ਨਲ ਗਾਰਡਜ਼ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਅਨੇਕ ਨੇਤਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਨੇ ਭੱਜਕੇ ਵਾਰਸਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਸਰਵਜਨਕ ਮਤ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। 90 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਲੱਗਪੱਗ ਦੋ ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਤਦਾਨ ਕੀਤਾ। 28 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜ ਦੀ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਿਨਾਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪੈਰਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਗਿਲੋਟੀਨ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਫੂਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਨਕਲਾਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ

ਮਹੰਮਦ ਅਲੀ (ਜਨਮ ਕੈਸੀਅਸ ਕਲੇ) ਇੱਕ ਪੂਰਵਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਹੈਵੀਵੇਟ ਮੁੱਕੇਬਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਸਪੋਰਟਸ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਆਫ ਦ ਸੇਂਚੁਰੀ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਇਲਸਟਰੇਟੇਡ ਵਲੋਂ ਸਪੋਰਟਸਮੈਨ ਆਫ ਦ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫੁਟਵਰਕ ਅਤੇ ਮੁੱਕੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਅਲੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਲੇਨਿਅਲ ਚੈਂਪਿਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈਵੀਵੇਟ ਚੈੰਪਿਅਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ 1964, 1974, ਅਤੇ 1978 ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। 25 ਫਰਵਰੀ 1964 ਅਤੇ 19 ਸਤੰਬਰ 1964 ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਨੇ ਹੈਵੀਵੇਟ ਬਾਕਸਿੰਗ ਚੈਂਪੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਮ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਬਾਕਸਿੰਗ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਲੇਖਣੀ ਫਾਇਟ ਆਫ ਦ ਸੇਂਚੁਰੀ (ਸਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ), ਸੁਪਰ ਫਾਇਟ 2 (ਸੁਪਰ ਲੜਾਈ ਦੂਸਰੀ) ਅਤੇ ਥਰਿਲਾ ਇਨ ਮਨੀਲਾ (ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਚ) ਬਨਾਮ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਜੋ ਫਰੇਜਿਅਰ, ਰੰਬਲ ਇਨ ਦ ਜੰਗਲ ਬਨਾਮ ਜਾਰਜ ਫੋਰਮੈਨ ਆਦਿ ਹਨ। ਅਲੀ ਨੇ 1981 ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜੀ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ।
ਅਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

ਕੈਸੀਅਸ ਮਾਰਸੇਲਸ ਕਲੇ ਜੂਨੀਅਰ () ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਕਨਟਕਏ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੋਇਸਵੇਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਅਤੇ ਚਾਰ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਕੈਸੀਅਸ ਮਾਰਸੇਲਸ ਕਲੇ ਸੀਨੀਅਰ (1912-1990) ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਖੁਦ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕੈਂਟਕੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਵੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਮਰਥਕ, ਕੈਸੀਅਸ ਮਾਰਸੇਲਸ ਕਲੇ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸੀ। ਕਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਾਦਾ/ਦਾਦੀ ਸਨ ਜੌਹਨ ਕਲੇ ਅਤੇ ਸੈਲੀ ਐਨ ਕਲੇ ਸਨ; ਕਲੇ ਦੀ ਭੈਣ ਈਵਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੇਲੀ ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਦੀ ਮੂਲਵਾਸੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਵੀਵੇਟ ਮੁੱਕੇਬਾਜ
ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ

ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਤੋਂ ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਧੂਰੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਪੰਜਗਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੈਂਕ,ਯੁਵਕ ਕਲੱਬ, ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਫੋਕਲ ਪੋਆਇੰਟ ਹੈ ਜੋ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿਨ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਡਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸੰਧੂ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਗੁਰੂ ਘਰ,ਜੋ ਕੀ ਖੁਰਦ ਵਾਲੇ ਰਾਸਤੇ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਸ਼ਹੀਦਾ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਦੁਵਾਰੇ ਬਾਜੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋ ਬਿਨਾ, ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿਨ ਮਂਦਿਰ ਹਨ। ਜਿਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਡੇਹਰਾ ਰੋਹਟੀ ਰਾਮ ਬਜੋ ‍ਜਾਨ੍ਯਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਡਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਰਮਸਾਲਾ ਹਨ।
ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਨ ਸੰਖਿਆ ਤੇ ਰਾਹ

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 5000 ਅਬਾਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਹਦ ਕਈ ਪਿੰਡਾ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਚੋ 9 ਪਿੰਡਾ ਨੂੰ ਰਾਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ

ਹਰ ਸਾਲ ਫ਼ਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੇਡਾ ਦਾ ਮਹਾ ਕੁਮ ਕਰਵਾਈਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਬਡੀ, ਘੋੜਾਇਆ ਦੀਆ ਦੋੜਾਂ, ਠੋਕਰਾ, ਬਾਲੀਵਾਲ ਅਤੇ ਟਰਾਲੀ ਬੈਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਸਾਲ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦਾ ਟੋਉਰਨਾਮੇੰਟ ਵੀ ਯੁਵਕ ਕਲੱਬ ਵਲੋ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਓਪਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਹਿੰਦੀ: इंदिरा गाँधी राष्ट्रीय मुक्त विश्वविद्यालय, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਗਨੂ -IGNOU) ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦੀ ਐਕਟ ਦੁਆਰਾ ਸਤੰਬਰ, 1985 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਮੈਦਾਨ ਗੜੀ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ 33 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੱਗਪੱਗ 40 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਅਤੇ ਦੂਰਵਰਤੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਾਧਨ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰਵਰਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਿਆਰ ਉਚਿਆਉਣ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ
ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਮੌਤ

ਬੁਢਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 60 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ। ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦੁਰਲਭ ਕਹਾਣੀ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ, ਇਹ (ਖਾਸਕਰ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ) ਅਨੇਕ ਚਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣੀ ਹੈ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਯਾਂ ਦ ਲਾ ਫੋਂਤੇਨ ਦੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾ ਦਿਤਾ।
ਜਿਉਣ ਦਾ ਮੋਹ

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਅਤਿ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਮੋਹ (φιλοζωία) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸਰਲ ਟੋਟਕਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਿਆਰੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਰੋਜਰ ਲ' ਐਸਟਰੇਂਜ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ: 'ਇੱਕ ਬੁਢਾ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁੱਕੀ ਦੂਰ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਏਨਾ ਥੱਕ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਪੰਡ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਕੋਲੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰਤ ਹਾਜਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਕਰੇ। 'ਬੱਸ ਜਨਾਬ, ਜਰਾ ਕੁ ਮਿਹਰ ਕਰ ਦਿਉ। ਇਹ ਪੰਡ ਚੁਕਾ ਦਿਉ।' ਵੈਸੇ, ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਉਹਦੀ ਪੰਡ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਚੱਲੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ