JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ටොංගා

ටොංගා, නිල වශයෙන් ටොංගා රාජධානිය, යනු ඕෂනියාවේ කොටසක් වන පොලිනීසියාවේ පිහිටි දූපත් රටකි. රටේ දූපත් 171 ක් ඇති අතර ඉන් 45 ක් ජනාවාස වී ඇත. එහි මුළු මතුපිට ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 750 (වර්ග සැතපුම් 290) පමණ වන අතර එය දකුණු පැසිෆික් සාගරයේ වර්ග කිලෝමීටර 700,000 (වර්ග සැතපුම් 270,000) පුරා විසිරී ඇත. 2021 වන විට, ජොන්සන්ගේ ට්‍රිබියුන් පුවත්පතට අනුව, ටොංගා හි ජනගහනය 104,494 ක් වන අතර, ඔවුන්ගෙන් 70% ක් ප්‍රධාන දූපත වන ටොංගාටාපු හි වාසය කරති. රට ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර 800 (සැතපුම් 500; නැමීබියාවේ මීටර් 430) උතුරු-දකුණට විහිදේ. එය වයඹ දෙසින් ෆීජි සහ වැලිස් සහ ෆුටුනා (ප්‍රංශය), ඊසාන දෙසින් සැමෝවා, බටහිරින් නිව් කැලිඩෝනියාව (ප්‍රංශය) සහ වනුවාටු, නැගෙනහිරින් නියු (ළඟම විදේශීය භූමිය) සහ නිරිත දෙසින් කර්මඩෙක් (නවසීලන්තය) වලින් වට වී ඇත. ටොංගා නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතේ සිට කිලෝමීටර් 1,800 (සැතපුම් 1,100; නැමීබියාවේ සැතපුම් 970) පමණ දුරින් පිහිටා ඇත.

ටොංගා දූපත මුලින්ම ජනාවාස වූයේ වසර 2,500 කට පමණ පෙර ලැපිටා සංස්කෘතියේ කොටසක් වූ පොලිනීසියානු පදිංචිකරුවන් විසිනි, ඔවුන් ක්‍රමයෙන් ටොංගා ජනතාව ලෙස සුවිශේෂී හා ශක්තිමත් ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවයක්, භාෂාවක් සහ සංස්කෘතියක් පරිණාමය කළහ. ඔවුන් ඉක්මනින් දකුණු පැසිෆික් සාගරය හරහා බලවත් පදනමක් ස්ථාපිත කළ අතර, ටොංගා ව්‍යාප්තිවාදයේ සහ යටත් විජිතකරණයේ මෙම කාල පරිච්ඡේදය ටුයි ටොංගා අධිරාජ්‍යය ලෙස හැඳින්වේ. පළමු ටොංගා රජු වන 'අහෝ'යිටු'ගේ පාලනයේ සිට, ටොංගා කලාපීය බලවතෙකු බවට පත්විය. එය සොලමන් දූපත් වල කොටස් සහ බටහිරින් නිව් කැලිඩෝනියාව සහ ෆීජි හි සිට සැමෝවා සහ නියු දක්වා සහ නැගෙනහිරින් නූතන ප්‍රංශ පොලිනීසියාවේ කොටස් දක්වා පවා පැසිෆික් සාගරයේ පෙර නොවූ විරූ ප්‍රදේශ යටත් කරගෙන පාලනය කළ තලසොක්‍රසියක් විය. 13 වන සියවසේ සැමෝවා විප්ලවයෙන් පසුව සහ 1616 දී යුරෝපීයයන් දූපත් සොයා ගැනීමෙන් පසුව පවා ශක්තිමත්ව පැවති පැසිෆික් සාගරය කෙරෙහි ආර්ථික, වාර්ගික සහ සංස්කෘතික බලපෑම සඳහා ටුයි ටොන්ගා ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

1900 සිට 1970 දක්වා, ටොන්ගා රාජ්‍යය බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂිත රාජ්‍ය තත්ත්වය හිමි කරගෙන සිටියේය. එක්සත් රාජධානිය මිත්‍රත්ව ගිවිසුමක් යටතේ ටොන්ගා රාජ්‍යයේ විදේශ කටයුතු බලා ගත් නමුත්, ටොන්ගා රාජ්‍යය කිසි විටෙකත් කිසිදු විදේශීය බලවතෙකුට තම ස්වෛරීභාවය අත්හැරියේ නැත. 2010 දී, ටොන්ගා රාජ්‍යය එහි සාම්ප්‍රදායික නිරපේක්ෂ රාජාණ්ඩුවෙන් තීරණාත්මක පියවරක් ගෙන අර්ධ ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් බවට පත් වූයේ, ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් එහි පළමු අර්ධ නියෝජිත මැතිවරණය සඳහා මග පෑදීමෙන් පසුවය.

ටොංගා රාජ්‍යය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සංවිධානය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, පැසිෆික් දූපත් සංසදය සහ කුඩා දූපත් රාජ්‍යයන්ගේ සන්ධානයේ සාමාජිකයෙකි.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය
දේශපාලනය
දේශපාලන සංස්කෘතිය
විදේශ සබඳතා
හමුදා
පරිපාලන අංශ
භූගෝලය
දේශගුණය
පරිසර විද්‍යාව
ආර්ථිකය
සංචාරක ව්‍යාපාරය
කෘෂිකර්මය
බලශක්තිය
ජන විකාශනය
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
භාෂා
ආගම
සෞඛ්‍යය
අධ්‍යාපනය
සංක්‍රමණ
සංස්කෘතිය
ෆාහු
ෆාහුහි සමාජ-පාරිසරික බලපෑම
ක්‍රීඩාව

රග්බි සංගමය
රග්බි ලීගය
ඔලිම්පික්
ඇමරිකානු පාපන්දු
මාධ්‍ය
සමකාලීන ටොංගන් කලාව
සටහන්


යොමු කිරීම්
උගන්ඩාව

උගන්ඩාව, නිල වශයෙන් උගන්ඩා ජනරජය, නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ ගොඩබිම් සහිත රටකි. රට නැගෙනහිරින් කෙන්යාව, උතුරින් දකුණු සුඩානය, බටහිරින් කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය, නිරිත දෙසින් රුවන්ඩාව සහ දකුණින් ටැන්සානියාව මායිම් වේ. රටේ දකුණු කොටසට කෙන්යාව සහ ටැන්සානියාව සමඟ බෙදාගත් වික්ටෝරියා විලෙහි සැලකිය යුතු කොටසක් ඇතුළත් වේ. උගන්ඩාව අප්‍රිකානු මහා විල් කලාපයේ පිහිටා ඇත, නයිල් ද්‍රෝණිය තුළ පිහිටා ඇති අතර විවිධ නමුත් සාමාන්‍යයෙන් වෙනස් කරන ලද සමක දේශගුණයක් ඇත. 2023 වන විට, එහි ජනගහනය මිලියන 49.6 ක් පමණ වන අතර, එයින් මිලියන 8.5 ක් අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන කම්පාලා හි වාසය කරයි.

උගන්ඩාව නම් කර ඇත්තේ කම්පාලා අගනුවර ද ඇතුළුව රටේ දකුණේ විශාල කොටසක් ආවරණය වන බුගන්ඩා රාජධානියෙන් වන අතර ලුගන්ඩා භාෂාව රට පුරා බහුලව භාවිතා වේ. 1894 සිට, ප්‍රදේශය එක්සත් රාජධානිය විසින් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස පාලනය කරන ලද අතර, එය භූමිය පුරා පරිපාලන නීතිය ස්ථාපිත කරන ලදී. උගන්ඩාව 1962 ඔක්තෝබර් 9 දින එක්සත් රාජධානියෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. එතැන් සිට කාල සීමාව ඉඩි අමීන්ගේ නායකත්වයෙන් වසර අටක් පුරා පැවති මිලිටරි ආඥාදායකත්වය ඇතුළු ප්‍රචණ්ඩ ගැටුම් වලින් සලකුණු විය.

"පාසල් හෝ වෙනත් අධ්‍යාපන ආයතනවල ඉගැන්වීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස හෝ නීතියෙන් නියම කර ඇති පරිදි ව්‍යවස්ථාදායක, පරිපාලන හෝ අධිකරණ කටයුතු සඳහා වෙනත් ඕනෑම භාෂාවක් භාවිතා කළ හැකි බව" ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් වුවද රාජ්‍ය භාෂාව ඉංග්‍රීසි වේ. මධ්‍යම ප්‍රදේශය පදනම් කරගත් භාෂාවක් වන ලුගන්ඩා, රටේ මධ්‍යම සහ අග්නිදිග ප්‍රදේශ පුරා බහුලව කතා කරන අතර, ටෙසෝ භාෂාව (දේශීයව අටෙසෝ), ලැන්ගෝ, අචෝලි, රූන්යෝරෝ, රුන්යන්කෝලේ, රුකිගා, ලුඕ ඇතුළු තවත් භාෂා කිහිපයක් ද කතා කරයි. රුටූරෝ, සමියා, ජොපදෝලා සහ ලුසෝගා. 2005 දී විදේශීය සහ මධ්‍යස්ථ යැයි සැලකෙන ස්වහීලී භාෂාව උගන්ඩාවේ දෙවන නිල භාෂාව ලෙස යෝජනා කරන ලද නමුත් මෙය තවමත් පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමත කර නොමැත. කෙසේ වෙතත්, 2022 දී උගන්ඩාව පාසල් විෂය මාලාවේ ස්වහීලී අනිවාර්ය විෂයයක් කිරීමට තීරණය කළේය.

උගන්ඩාවේ වත්මන් ජනාධිපති යොවේරි කගුටා මුසවේනි වන අතර ඔහු වසර හයක ගරිල්ලා යුද්ධයකින් පසු 1986 ජනවාරි මාසයේදී බලයට පත්විය. ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාල සීමාවන් ඉවත් කරන ලද ව්‍යවස්ථාමය සංශෝධනවලින් පසුව, ඔහුට 2011, 2016 සහ 2021 මහ මැතිවරණවලදී පෙනී සිටීමට හැකි වූ අතර ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් විය.
ඉතිහාසය

පූර්ව යටත් විජිත උගන්ඩාව
උගන්ඩා ආරක්‍ෂක ප්‍රදේශය (1894–1962)
ස්වාධීනත්වය (1962 සිට 1965)
බුගන්ඩා අර්බුදය (1962-1966)
1966-1971 (කුමන්ත්‍රණයට පෙර)
1971 (කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු) –1979 (අමීන් පාලනයේ අවසානය)
1979-වර්තමානය
භූගෝලය
විල් සහ ගංගා
ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය
රජය සහ දේශපාලනය
විදේශ සබඳතා
හමුදා බලය
දූෂණය
මානව හිමිකම්
LGBT හිමිකම්
2023 සමලිංගික විරෝධී පනත
පරිපාලන අංශ
ආර්ථිකය සහ යටිතල පහසුකම්
කර්මාන්ත
දරිද්‍රතාව
ගුවන් ප්‍රවාහනය
මාර්ග ජාලය
දුම්රිය මාර්ග
සන්නිවේදනය
බලශක්තිය
ජල සැපයුම සහ සනීපාරක්ෂාව
අධ්‍යාපනය
සෞඛ්‍ය
අපරාධ සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම
සංචාරක කර්මාන්තය
විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය
ජනවිකාසය
භාෂා
ආගම්
විශාලතම නගර
සංස්කෘතිය
මාධ්‍ය
ක්‍රීඩා
සිනමාව
සටහන්


යොමු කිරීම්

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ශ්‍රී ලංකාවේ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු

කෝට්ටේ යුගය ආලෝකමත් කළ ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා වූයේ පස්වන බුවනෙකබාහු රජතුමාගෙන් පසු බලයට පත් වූ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජු ය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1415 සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දක්වා වසර 53ක් රජ කළ මේ රජතුමා මුළු ලංකාවම එක්සේසත් කළ පාලකයෙක් විය. මේ රජු අභිෂේකයෙන් වසර 3කට පසු තම අගනුවර කෝට්ටේ ට ගෙන ගියේය. කෝට්ටේ නගරය අංග සම්පූර්ණ නගරයක් බවට අත් වූයේ මේ කාලයේ ය. මේ කාලය ලංකා ඉතිහාසයේ අවසාන විභූතිමත් කාලය ලෙස සැලකේ.

මේ රජු සමයේ සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් අතර යාපනය හා වන්නි ප්‍රදේශ ඈඳා ගැනීම, මලය රටෙහි හට ගත් කැරැල්ලක් මැඬලීම, වන්නි ප්‍රදේශවල ස්වාධීන ව නැඟී ආ නායකයින් අවනත කර ගැනීම, යාපනයේ පාලකයා ලෙස සපුමල් කුමරු පත් කිරීම, විජයනගර් අධිරාජ්‍යයේ තොටුපොළක් ආක්‍රමණය කිරීම, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1462 දී ජෝතිය සිටානන් ඇති කළ කැරැල්ලක් මැඬලීමට අම්බුළුගල කුමරු යැවීම හා වෙළඳ ගනුදෙනුවක් මුල් කරගෙන දකුණු ඉන්දියාවේ අදිවිරරාම පටුන ආක්‍රමණය කිරීම ද වෙයි.


ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී මේ රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණිය උලකුඩය දේවියගේ පුත්‍රයා වූ ජයබාහු කුමරා දෙවන ජයබාහු රජ නමින් බලයට පත් විය.

සේවාවන්

*රටේ අධ්‍යාපන ප්‍රබෝධයක් ඇතිවීම. උදාහරණ ;- පැපිලියානේ සුනේත්‍රා දේවී පිරිවෙන,කෑරගල පද්මාවතී පිරිවෙන

*උගත් පඬිවරුන් පිරිසක් බිහිවීම.උදාහරණ ;- විදාගම මෛත්‍රී හිමි,තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි,වැත්තැවේ හිමි

*විශිෂ්ට සාහිත්‍ය කෘති රැසක් නිර්මාණය වීම.උදාහරණ ;- හංස, ගිරා, සැළලිහිණි ,කෝකිල, පරවි යන සංදේශ කාව්‍ය

* හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා යටතේ රට එක්සේසත් වීම


ප්‍රවර්ගය:රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය
ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1853 ඔක්තෝම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ඩ් නගරයේදී ය. මහාචාර්ය "නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ ඔහු රසායන විද්‍යාව හැදෑරීය. ඔහුගේ පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමට් ඇෂ්ලල් නො‍බල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා වර්ෂ 1859 දී පියා සමඟ නැවත ස්වීඩනයට පැමිණීමට නොබෙල්ට සිදුවිය. ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිතය පිළිබඳ හැදෑරීමට වෙහෙසුණේය.

වර්ෂ 1895 දී නොබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියුවේය. එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කෙරිණි. භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් ආදිය සඳහා ගරු කිරීමක් වශයෙන් වර්ෂ 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමීම සිදු කර තිබේ.

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය හඳුන්වාදීම ඔහු සමඟ කලක් විසූ ලේකම්වරියක වන බර්තා වොන් සට්නර් ගේ බලපෑම මත සිදුවූ බව පැවසේ. වර්ෂ 1905 දී ඇය එම ත්‍යාගය දිනා ගත්තාය.
ඩයිනමයිට්

නොබෙල් නයි‍ට්‍රොග්ලසරින් සමඟ කීසල් ගුවර් නම් අවශෝෂක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයන් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයක් නිර්මාණය කළේය. වර්ෂ 1867 දී ඔහු එය ඩයිනමයිට් යනුවෙන් නම් කළේය. වර්ෂ 1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය. එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සරේ හි පතලක දී පළමු වරට එය ප්‍රදර්ශණය කෙරිණි.

ඉන් අනතුරුව නොබෙල් නයිට්‍රොග්ලසරින් සමඟ ගන් කොට්න් () නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය. වර්ෂ 1876 දී 'ජෙලිග්නයිට්' ලෙස නම් කර එයට බලපත්‍රයක් ලබාගත්තේය. තවදුරටත් පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් ඔහු විසින් එය දියුණු කරන ලදී.
අමතර

* නොබෙල් ත්‍යාගය
බිල් ගේට්ස්

විලියම් හෙන්රි ගේට්ස් (III) (1955 ඔක්තොම්බර් 28 දින උපත ලදී) ඇමරිකානු ව්‍යාපාර ප්‍රධානියකු, මහජන හිතෛෂියකු, ලොව තෙවැනියට පොහොසත්ම මිනිසා (2008 වනවිට) හා මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ (ඔහු විසින් පෝල් ඇලන් සමඟ එක්ව අරඹන ලද) සභාපති ද වේ. ඔහු මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනයේ දිවිය තුළ ප්‍රධාන මෘදුකාංග නිර්මාණකරු හා සභාපති ධුර හෙබවූ අතර දැනටත් වැඩිම ගණනක් කොටස් හිමි (9% ක් පමණ පොදු තොග) පුද්ගලයා ලෙස රැඳී සිටියි.

විලියම් ගේට්ස් නම් වූ ඔහුගේ පියා නීතිඥයෙකු විය. මව මේරි මැක්ස්වෙල් ගේට්ස් නම් වූ අතර ඇය පාසල් ගුරුවරියක ලෙස සේවය කළාය. බිල් ගේ සීයා ගේ පියා රාජ්‍ය නීති සම්පාදකයෙකු ද නගරාධිපතිවරයකු ලෙස ද සේවය කළ අතර ඔහුගේ සීයා ජාතික බැංකුවේ උප සභාපතිවරයකු ලෙස සේවය කළේය. බිල්ට සොයුරියන් දෙදෙනෙකු ද විය.

ගේට්ස් උපත ලැබුවේ සියැටල්, වොෂින්ටන් වල අතර පාස‍ලේදී ඉගෙනීමට දක්ෂ වූයේය. 1973 හාවඩ් විද්‍යාලයට ඇතුල් වූ ඔහු එහිදී ස්ටීව් බෝල්මර් (පසුව මයික්‍රොසො‍ෆ්ට් ආයතනයේ සභාපති වූ) ව හමුවිය. 1975 දී "ප්‍රසිද්ධ ඉලෙක්ට්‍රෝනික්ස්" නම් මුද්‍රණය කියවු ඔහු මයික්‍රො‍ඉන්ස්ටුමන්ටේෂන් හා ටෙලිමට්‍රි සිස්ටම්ස් ආයතනයට ඇල්ටෙයාර් බේසික්ස් ලබාදී මයික්‍රොසොෆ්ට් ආයතනය බිහි කළේය. මෙය IBM හා හවුල් වී බේසික් ඉන්ටප්‍රිටර් නම් පරිවර්තකය සාදා ගැනීමට උපකාරි විය. අනතුරුව ගේට්ස් IBM සමඟ නව ගිවිසුමක් අත්සන් කර IBM ආයතනයට හැම IBM පැකේජයක් සමඟම මයික්‍රොසොෆ්ට් PC-DOS මෘදුකාංග විකිණීමට ඉ‍ඩ සැලසීය. මෙම ගිවිසුම මයික්‍රොසොෆ්ට් මෘදුකාංග කර්මාන්තයේ ප්‍රධානියකු බවට පත් කිරීමට ඉවහල් විය.
වයස අවුරුදු 13 දී පාසලේ පරිගණකය සඳහා පරිගණක වැඩසටහනක් නිර්මාණය කිරීම ඇරඹුවේය. පරිගණක පිළිබඳ දැඩි උනන්දුව නිසා බිල් සිය පාසල් මිතුරෙකු වූ පෝල් ඇලන් සමඟ හොර රහසේ හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිගණක විද්‍යාගාරය තුළට ඇතුළු විය. පසු කලෙක ඔහුට එම විශ්ව විද්‍යාලයටම ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස ඇතුළත් වීමට ද හැකි විය. එහි ඉගෙන ගනිමින් සිටිය දී ඔහු පරිගණක මෘදුකාංගය නිර්මාණය කිරීම සඳහා විශ්ව විද්‍යාල ජීවිතයෙන් සමුගත්තේය. පාසල් වියේ මිතුරු ඇලන් පෝල් සමඟ එක් වූ ඔහු 1975 දී පෞද්ගලික පරිගණක සඳහා මෘදුකාංගයක් නිර්මාණය කළෙය. ඉන්පසු බිල් ගේ නායකත්වය යටතේ පරිගණක මෘදුකාංගය වැඩි දියුණු විය. ලොව පුරා මෙම පරිගණක මෘදුකාංගය ජනපි‍්‍රය විය. ඉන්පසු බිල් ගේ ‘මයික්‍රෝසොෆ්ට්’ පරිගණක මෘදුකාංග සමාගම ලොව පුරා ජනපි‍්‍රය වන්නට විය. මෙය බිල්ට නොසිතූ වාසනාවක් ගෙන ආ අතර ඔහුට විශාල ධනස්කන්ධයක් උපයා ගැනීමට ද හැකි විය. වර්තමානයේ ඔහු ප‍්‍රමුඛ පෙළේ කෝටිපතියෙකු ලෙස ද ප‍්‍රකටය.

ගේට්ස් පුද්ගලික පරිගණක විප්ලව‍ය ලොව-ප්‍රචලිත ව්‍යවසායකයන් අතරින් එක් අයෙකි. බොහෝ අය ඔහුව අගය කලත්, තවත් බෙහෝ පිරිසක් ඔහුගේ තරඟකාරී-නොවන ව්‍යාපාර උපායමාර්ග විවේචනය කරති. 2009 දී බිල් හා මෙලින්ඩා ගේට්ස් ෆවුන්ඩේෂන් පිහිටවන ඔහු ඒ හරහා විශාල මුදල් සම්භාරයක් පුන්‍යාධාර කටයුතු හා විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වැඩසටහන් වලට පිරිනැමීමට දායක විය.
ත්‍රි පරිමාණ ස්කෑනර් - භාවිත

ත්‍රි පරිමාණ ස්කෑනර් - භාවිත

1) දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාවේ පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණ වලට

පුටුවට පැත්තෙන් සවිකර ඇති බොහෝ දන්ත පරිගණක නිර්මාණ (Dental CAD/CAM System) පද්ධතිවල ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට යොදාගනී. මෙමඟින් හා පරිගණක ආශ්‍රිත මෘදුකාංග මඟින් දන්ත ප්‍රතිස්ථාපනය කෙසේ සිදුවියයුතුද යන්න තීරණය කරයි. මෙම කාර්යන් සඳහා CAM (පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණය වූ) තාක්ෂණය යොදා ගනී. මෙම තාක්ෂණයට උදාහරණ වන්නේ CWC මෙහෙලීම් යන්ත්‍රය, ත්‍රිමාණ මුද්‍රකය වැනි ඒවාය. මෙය සම්බන්ධ කරන පුටුව ඒවාට උදව්වන ආකාරයට නිර්මාණය කර තිබේ.

Orthotics (විකලාංග උපකරණ) CAD/CAM (පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණ)

බොහෝ විකලාංග සේවකයන් රෝගියාගේ ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට ත්‍රිමාණ ස්කෑනර් භාවිතා කරයි. එය බොහෝ වෙහෙස කරවන පැලැස්තර වාත්තු වෙනුවට යොදාගත හැක. ඉන් අනතුරුව මෙම විකලාංග උපකරණ පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණකයන් (CAD) හා මෘදුකාංග මඟින් නිර්මාණය කරනු ලබයි.
ක්‍රීඩා එන්ජිම - ඉතිහාසය

ක්‍රීඩා එන්ජිම පැමිණීමට පෙර ක්‍රීඩා තනි භාවිත ලෙස පැවතිණ. එනමුත් පසුකාලිනව දියුණුවූ ක්‍රීඩාවලට බාධාවූ මත ප්‍රමාණය, ග්‍රාපික තිව්‍රතාවය වැනි කරුණු නිසා ක්‍රීඩා එන්ජිම වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය. පසුකාලීනව දියුණුවූ ක්‍රීඩා නිර්මාණ අමතර සම්පත් ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් වර්ධනය විය. මෙලෙස 1980 කාලයේ නිර්මානය වූ ක්‍රීඩා එන්ජිම ඉතා සුළු ග්‍රාපික දත්ත සහිතව වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය.

ක්‍රීඩා එන්ජිම යන වචනය 1990 මැද භාගයේදී පමණ භාවිතයට පැමිණියේය. විශේෂයෙන්ම "ෆර්ස්ථ පර්සන් ජුටර්ස්" වැනි ත්‍රිමාණ ක්‍රීඩා සම්බන්ධව මෙම වචනය භාවිතා විය. අනිකුත් වර්ධකයන් තමන්ගේම ග්‍රාපික, චරිත, ආයුධ හා මට්ටම් යොදාගත්තේය.

පසුකාලීනව වර්ධනය වූ ක්‍රීඩා (ක්වෙක් III ඇරිනා, එපික් ගේම්ස්, අන්රියල් වැනි) වල් එන්ජිම හා සංයුක්ත වෙන වෙනම වර්ධනය විය. එවන් තාක්ෂනයන් වලට බලපත්‍ර ලබාදීම මඟින් සමහර ක්‍රීඩා වර්ධකයන් අමතර ආදායම් සොයාගන්නා ලදී. නැවත පාවිච්චි කල හැකි එන්ජිම අනුගාමී ක්‍රීඩා වේගවත් කිරීම හා සරල කිරීමට අඩුම තරමින් උපයෝගි වේ. මෙය ක්‍රීඩා කර්මාන්තය තුල තරඟකාරි වාසියක් ගෙන දේ.

නූතන ක්‍රීඩා එන්ජිම වල ප්‍රවාචනය, පිටපත් රචනය, මුද්‍රණය හා මට්ටම් ‍නිර්මාණය වවල බලවත් වෙන්කර දැක්වීමක් සිදුවේ. අදවන විට බොහෝ ක්‍රීඩා දියුණු කරන කණ්ඩායම් වල බොහෝ ක්‍රීඩා වර්ධක ශිල්පින් සේවයේ යෙදේ.

ෆර්ස්ට් පර්සන් ෂූටර් ක්‍රීඩා තවදුරටත් තුන්වෙනි පාර්ශව ක්‍රීඩා එන්ජිම පරිශීලකයන් අතර ප්‍රචලිතව පවතින අතර අනිකුත් වර්ගවලද යොදා ගනී. උදාහරණ ලෙස RPG මොරොවින්ඩ් හා MMORG ඩාර්ක් ඒජ් ඔෆ් කැම්ලට් යන ක්‍රීඩා නෙල්මර්ස් එන්ජිම මත රඳාපවති. ක්‍රීඩා එන්ජිම මුලින්ම ගෘහස්ථ ක්‍රීඩා කොන්සෝල ලෙස වර්ධනය විය. උදාහරණ ලෙස රෙන්ඩර් වෙයාර් එන්ජිම, ග්‍රැන්ඩ් තෙජ්ථ මටො හා බ්‍රර්න් අවුට් ක්‍රීඩාවල යෙදේ.

නූතන ක්‍රීඩා බොහෝ තාත්වික තලයට බහු-මධ්‍යය පද්ධති නිසා පත්වී තිබේ. මෙවන් ක්‍රීඩා ප්‍රවාචන, ප්‍රවාහන, ශ්‍රව්‍යය හා භෞතික උපාංග වලින් යුක්තය. උදාහරණ ලෙස අධිධාවන ක්‍රීඩා (නීඪ ෆොස්පීච් වැනි) ගත හැක.

1990 දී ප්‍රථමයෙන් භාවිත වුවද 1980 ට පෙර තිබු සියෙරා හි AGI හා SCI පද්ධති, ලුකස් ආට්ස් SCUMM පද්ධතිය හා ඉන්සෙන්ටීව් මෘදුකාංග වල ෆ්‍රි‍ස්කේප් එන්ජිම කෙසේවුවත් මෙම ක්‍රීඩා එන්ජිම තුන්වැනි පාර්ශවයේ නිපැයුම් වල භාවිතා වී නොමැත.
ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ

ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ

ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණයක් හෝ ෆ්ලෑෂ් කාටුනයක් යනු ඇඩෝබ් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ මෘදුකාංගය මඟින් නිර්මාණය කරන ල ද swf යන ආකෘතිය ඇති චිත්‍රපටයකි. ෆ්ලෑෂ් යන වචනය ආකෘතිය විස්තර කිරීමට පමණක් නොව එක්තරා ආකාරයකට දෘශ්‍යය චලනය හා රටාව ද නිරූපනය කරයි. මෙවන් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ සම්මාන ලබමින්ද බොහෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් පෙලවලට සම්බන්ධ වෙමින්ද පුනරුදයකට ලක්වී තිබේ.

1990 අගභාගයේදී අන්තර්ජාල කලාප පලල 56 කිලෝබයිට් / තප්පරයට සීමාවූ නිසා බොහෝ ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ නිෂ්පාදනය සීමා සහිත වී තිබිණ. උදාහරණයක් ලෙස 1999 දී 628 කිලෝබයිට් ප්‍රමාණයකට ප්‍රවාචනය කල "ද ගෝඩ්මන් ජෝර්ජ් ලිකර් වැඩසටහන" සැලකිය හැක.

මෙවන් සමහර ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ ඉතා දුර්වල චලනයන්ගෙන් හා වේගවත් වෙනස්කම්වලින් යුක්ත වේ. බොහෝ ෆ්ලෑෂ් චිත්‍රපට දෛශික පදනම්වූ රූප වලින් යුක්ත අතර බොහෝවිට පැහැදිලි ග්‍රැපික් පෙනුමක් ගනි.

ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ අන්තර්ජාලය හරහා බෙදාහරින අතර ඒවා බොහෝවිට අන්තර්ජාල කාටුන, ඔන්ලයින් කාටුන හෝ වෙබ්ටුන ලෙස හැඳින්වේ. වෙබ් ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් වැඩි අතර බොහෝ විට නිර්මාණ පෙළක් ලෙස දියුණුකරයි.

වර්තමානයේ දී ෆ්ලෑෂ් නිර්මාණ ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටර හා එබ්බවු වීඩියෝ ආශ්‍රිතව අන්තර්ජාලය හරහා බහුලව භාවිතා වේ. බොහෝ ප්‍රසිද්ධ නැවත සෑදු වැඩසටහන් නැවත නැවතත් සාර්ථකත්වයට පැමිණ තිබේ. මෙම ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටරවල භාවිත යූටියුබ්, ගූගල් වීඩියෝ හා මගිස‍්පේස් වීඩියෝ වැනි දේවලට ද ඈඳී තිබේ. බොහෝ ෆ්ලෑෂ් ජෙනරේටර වෙබ් නිර්මාණවල ලේඛන ලැයිස්තු නිර්මාණයට යොදාගන්නා අතර වේගවත් ‍ෆ්ලෑෂ් ගුණාංග හා මුද්‍රණ තවමත් ප්‍රමුඛස්ථානය ගනි.
ආගමික සාහිත්‍ය

Religiousආගමික සාහිත්‍ය

මධ්‍යකාලින යුගයේ පුස්තකාලයන් තුල බහුලව දක්නට ලැබුනේ සාහිත්‍යම හා දේව ධර්මය පිළිබද වු ග්‍රන්ථයන්ය. එසේ විමටං හේතුව වුයේ සමාජයේ සාහිත්‍ය පිළිබදව කේන්ද්‍රස්ථානය කතෝලික පැවදිවරැන් වු බැවිනි. මන්ද, ඔවුන් විසින් කරන ලද අතිවිශාල සාහිත්‍යමය කර්තවය නිසාය.

එදා සිට පැවතෙන්නා වු ගීතිකා අද වන තුරැම පැවතේ. දේව මෙහෙයන් කිසිවිටෙක ඒකාකාර නොවීය. විවිධ පුද්ගලයන් විසින් දේව මෙහෙයේ පිලිවෙත් සහ පිලිවෙල පිළිබද කරැණු ඉදිරිපත් කරන ලදියි.

කැන්ටබරිහි ඇන්ස්ල්ම්, තො‍්මස් ඇක්වයිනාස් හා පියරි ඇබලාර්ඩ් වැනි ආගමික විද්වතුන් දේව ධර්මය මෙන්ම දේව දර්ශනය පිළිබදව ඉතා දිගු නිබන්ධනයන් ග්‍රන්ථාරූඪ කරන ලදි. බොහෝ විට මේවා රචනය කරන ලද්දේ ග්‍රික හා රෝම මිත්‍යා දෘෂ්ටික කෘතින් සමග සැසදිමටත්, ධාර්මික කිතුනුවන් ධෛර්යමත් කර ඔවුන්ගේ විශ්වාසය යලි අවදිකිරිමටත් පිණිස වේ. hagiographies එනම් සාන්තුවරයන්ගේ ජිවිත නම් කෘතින් මෙලෙස රචනා ගද්‍යයන් සදහා උදාහරණ වේ.

එදේස ජකොබ් ද වෝර්ගින් විසින් රචිත The Golden Legend (ස්වර්ණමය පුරාවෘත්තය) එයා ජන සමාජයේ ශුද්ධ වු බයිබලයට වඩා ප්‍රසිද්ධ විය. අසිසි හි ෆ්‍රැන්සිස් වනාහි බොහෝ කවි ලියන ලද, ඉතා විශ්ෂ්ඨ කවියෙකි. එබැවින් ඔහුගේ ෆ්‍රැන්සිස්කානු නිකායේ පැවිදිවරුන්ද ඔහුන්ගේ ශ්‍රද්ධාව දක්වමින් කවි ලියන ලදියි. Dies Lare සහ Stabat Mater යනු ඉතා ප බලය හා බලවත්ම ආගමික ලතිනක් කවි දෙකකි. සමහර පුජකවරැන් තමන්ගේ විරැද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරිමට Golidaric poetry නම් පද පේලි 4 කින් යුක්ත වු උපහායාත්මක කවි ද යොදා ගන්නා ලදි. පුජකවරැන් විසින් ලියනු නොලැබු එකම ප්‍රසිද්ධ ආගමික ගද්‍ය, 'ප්‍රාතිහාරාත්මක නාට්‍ය' (Mystery Plays) ලෙස හැදින්වේ. Rableauz කලාවේ වැඩිදියුණුවත් සමග ප්‍රචලිත වු මෙම කලාව මගින් බයිබලයේ ඇති විවිද සිදුවිම් හෝ අවස්ථාවන් එම ගැමියන්ට අදාල පරිද්දෙන් සකසා එලි දක්වන ලදි. මෙම නාට්‍යයන්හි පාඨ දේශිය ‍පැවිදිතුමන් විසින් පාලනය වේ. උත්සව දිනවලදි මෙම නාටක මුළු දිනය පුරාම සහ පසුදා පහන්වන තුරැම පවත්වන ලදියි.

මධ්‍යකාලින යුගයේදි යුරෝපයේ වෙසෙන යුදෙව් ජනගහණයෙන් ද අග්‍රගණය කතුවරැන් බිහිවිය. ස්පාඥ්ඤයේ කෝඩොබා හි උපත ලද ‍ටයිමොනයිඩස් (Maimonaides) හා ප්‍රදේශයේ ට්‍රෝයිස් හි උපත ලද රා‍ශි (Rashi) යන කතුවරැන් ිඅතර වු සුප්‍රසිධ්ම සහ බලවත්ම කතුවරයින් දෙදෙනකි.
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් ආගම් අතර සැසදිමක්

ඉස්ලාම් හි දෙවියන් ආගම් අතර සැසදිමක්

ඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරැවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටි බව ද, දෙවියන් සහ (Jinn) අතර ඥාතිත්වයක් නොතිබු බව පැවසේ. මෙය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් අතර වෙනසකි. ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරැන් විශ්වාස කලේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පාරහි, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති දෙයක් පිළිබදවය. මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් ප්‍රතිස්ථාපනය විය.

Fromis edoodo peters ට අනුව කුරානයේ පරිදි, මුස්ලිම්වරැන් විශ්වාස කරණුයේ දි ඉතිහාසඥයන් ස්ථිර කරනුයේද Muhammad සහ ඔහුගේ පිරිවර යුදෙව්වන්ද අදහන එකම දෙවියන් අදහන ‍බවය (කුරානය 29:46). කුරානයේ අල්ලා (Allan) මැව්ම්කාර දෙවියන් වන Abraham සමග සම්මුතියට එක් වු දෙවියන්ට සමානය. Peters පවසන්නේ කුරානයේ Allan නිරැපණය කෙරෙන්නේ Jahweb ට වඩා බලවත් බවටත් වෙනස් බවත්ය. තවද Allan විශ්ව දෙවියන් බවට ද Yahweh ආදි හිබෲ ජාතිකයන් අදහන බව ද සැලක‍ේ. Encyclopedia Britannica අනුව, කුරානයේ දෙවියන් Loves those god තවද කුරානයේ දෙවියා සහ මිනිසා අතර අනෝන්‍ය සෙනෙහසක් ඇති බව සැලකේ. නමුදු ශික්ෂාපදය වනුයේ love god with all thy heart යත මෙය ඉස්ලාම් ආගමේ කිසි තැනක අදාල වි නැත. ඉස්ලාම් ආගමේ අවධාරණය යොමු වි ඇත්තේ දෙවියන්ගේ අචින්ත්‍ය ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබදය. ඉස්ලාම්හි සාරය වනුයේ surrender to Allah යන්නය. (අල්ලාට යටත්වනු)

ඉස්ලාම් ආගමේ ක්‍රිස්තියානු ඇදහිල්ල වන දෙවියන් එක් සාරයක සිටින පුද්ගලයන් තුන්දෙනෙකු යන ඇහැල්ල ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඉස්ලාම් ආගම් දෙවියන් යන සංකල්පය මත දෙවියන් හා මැවුම් අතර අතරමැදියන් නැත. නොමැත. අතර දෙවියන් සැම තැනම සිටින බව ද නමුදු එක් ශරිරියකටත් ඔහුට නොමැති බව ද පැවසේ.

ප්‍රථම හා දෙවන යුද්දයේදි ඉස්ලාම් ආගම මිත්‍යාදෘස්ඨික බවට බාහිර ක්‍රිස්තියානුවන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත්හ. ඔවුන් Muhammed දුටුවේ අමනුෂ්‍යයනේ හා ව්‍යාජ දෙවියකු වශයෙනි. ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සම්ප්‍රදාය ඇදහිල්ල වුයේ Muhammad ගේ දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට සමාන වු බවයි.

Pope Innocent XIගේ Ludaica Marriacci පවසන්නේ Mohammad සහ ඔහුගේ පිරිවර (සාරධර්මික) කවියන් හා ඔහුගේ උපලක්ෂණ පිලිබද සත්‍ය හා ‍යෝග්‍ය මත දරා සිටි. හා දරමින් සිටිින බවය. තවද ඔහු පවසන්නේ Mohammad දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ගේ වෙනස් බව සිතනා පුද්ගලයන්ගේ වැරදි පෙන්වා දිමහට ගතවන කාලය කාලය විමක් බවය.

පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙිවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබදව සදහන්ව ඇත. තම තෙස්තමේන්තුවේ ප්‍රදාන තේමාව වනුයේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස Jeasus තුලින් එවිමය. ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබඹු වනනේ දෙවියන්ගේ සංඥා හා මිනිසුත්නට සැප පහසුව විසිමට පාවිච්චි නිර්මාණය කිරිමෙනි. දෙවියන් ආමුනතුණ නැතිවු බැටළුවන් පසුපස ගොස් ඔවුන්ට මුදවා ගන්නා එඩෙ‍්රයෙකු ලෙස දි තිබේ. ඉස්ලාම් ආගමේදි නොමග යන්නවුන්ට දි ඇති අපේක්ෂාවන්ට අවමයි. watts ට අනුව ඉස්ලාම් ආගමේදි දෙවියන් සැම ජනයාටම අවස්ථාවක් ලාබා දී ැරත්තේ පනිවිඩකරැවන් හෝ ශාස්තෘවරැන් ජනයා වෙත එවිමෙනි. ඉස්ලාම් ආගම් සදහන් පරිදි watt Muhammad ගේ මැදිහත්විමෙන් මරණ දවස මනාප ලෙස තබා ගැනිමට ජනයාට හැකි බවට මතයක් ඇත. කෙසේ වුවද නම් කරන්නා මෙම ජිවිතයේම ‍තම පව් වලට දඩුවම් ලබන අතර එසේ නොවුවහොත් සිමිත කාලයක් නරකාදියේ දුක් විදිමට සිදුවේ.
මහම්මද්තුමා

මුහම්මද් (සල්)තුමා (ක්‍රි.ව 570-ජුලි 632) යනු අරාබි ජාතිකයෙක් වන අතර ආගමික සහ රාජ්‍ය නායකයෙකි. ඉස්ලාම් ධර්මය ලොවට හදුන්වා දිමේ අවසාන නබිවරයා වේ. මුස්ලිම්වරුන් සලකන පරිදි මොහු ඉස්ලාම් දහමේ නිර්මාතෘවරයා නොවන අතර මොහු එක දේව විශ්වාසය ආදම් නබි තුමාගෙන් පැවතගෙන එන ඉස්ලාම් දහමේ මුලිකයෙක් මෙන්ම ප්‍රතිසංස්කාරකවයක් ලෙස සලකයි. මුහම්මද් තුමා දෙවියන්ගේ අවසාන ශාස්තෘවරයා ලෙස සලකනු ලැබේ. මෙතුමාගේ වයස අවුරුදු 40 දී නබිත්වය නැමැති නුබුව්වතය ලැබිය. ඉන් පසු වසර 23 ශුද්ධ වු කුර්ආනය අල්ලාහ් විසින් විවිධ අවස්ථාවන් වල කොටස් ලෙස මුහම්මද් තුමා වෙත පහළ කරන ලදී.


මෙම කාලවකවානුවේ දි මක්කා හි වෙසෙන ජනතාවට මුහම්මද් තුමා ඒකදේවවාදය අන්තර්ගත ලෙස දේශනා කලේය. සුළුතරයක් ඉස්ලාම් දහම වැළදගත් නමුදු එවක මක්කා පාලනය කළ පාලකයාන්ගෙන් මුහම්මද් නබි තුමා හා එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විවිධ වධ හිංසනයට ලක් විය. ඉන් වසර 13 කට පසු මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා සහ මුස්ලිම්වරැ 'හිජ්රත්' හෙවත් මදිනා නගරයට ක්‍රි.ව 622 සංක්‍රමණය විය. එහිදි එහුගේ මදිනා අනුගාමිකයන් (අන්සාර්වරැන්) සහ මක්කා නගරයේ අනුගාමිකයන් (මුහාජිරින්) සමග එක්වී දේශපාලනික සම්බන්ධයන් සහිත ආගමික අධිකාරියක් පිහිට වුයේය. වසර කිපයකට පසු මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව යුද්ධ 3 ක් සිදුවිය. ක්‍රි.ව 624 දී මුස්ලිම්වරුන් ජයගත් බදුර් යුද්ධය හා විසදුම් රහිත වු ක්‍රි.ව 625 දී සිදුවු උහද් යුද්ධයයි සහ හන්දක් හෙවත් කෛබර් යුද්ධය. මදිනාහි යුදෙව්වන් සමග සිදුවු මෙම යුද්ධය නිසා යුදෙව්වන් පලායාම, වහලුන් බවට පත් විම හෝ මරණය වැනි දේ වලට මුහුණ පෑ අතර යුදෙට් ප්‍රාන්තයේ හෙවත් කසබාර් මැඩපැවැත්විනි. මෙම කාලයේදිම මුහම්මද් තුමා කාන්තාර ගෝත්‍ර තමා යටතට පත් කර ගැනීම නිසා මක්කා ‍හි වෙළඳ මාර්ග අත්හිටවන ලදි. ක්‍රි.ව 629 දි පමණ ලේ වැගිරිමකින් තොරව මක්කාව ජයගත් අතර මුහම්මද් නබි (සල්)තුමා ඔහුගේ ජිවිතයේ අවසන් කාලයේදි එනම් ක්‍රි.ව 632 දි මුලු අරාබිකරයම පාලනයට නතුකර ගැනීමට සමත් විය.

ඉස්ලාම් ධර්මයේදි මුහම්මද් තුමාගේ ජීවන රටාව ඔහු පැවසූ දේ ඔහු ක්‍රියාවෙන් කල දේ,ඔහු අනුමත කල දේ 'සුන්නා' ලෙස හදුන්වයි. ඔහුගේ ආදර්ශ, කියමන් හා චරිත ලක්ෂණ ඇතුලත් මෙම සුරැකි වර්තා 'හදීස්' ලෙස හදුන්වයි. සම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් ජුරි සබිකයෝ හෝ නිතිවේදිහු (ක්‍රි.ව 820) මුස්ලිම් නිතියෙහි ඇති 'සුන්තා' හි වැදගත්කම පෙන්වා දෙන අතර මුස්ලිම්වරු මුහම්මද් තුමාගේ ජීවිතය ආදර්ශයට ගන්නා ලෙස පෙළඹවති. 'සුන්න හෙවත් හදීස්' යනු කුරාණයට නිවැරදිව අර්ථකතනයට මග පෙන්වා දෙයි.
නාට්‍යය

යම් සංගීතමය කෘතියක් හෝ නාමයක් යනු වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ පරිණාමය වු සම්භාව්‍යමය සංගීතමය අංගයකි. එය මූලික වශයෙන් චරිත අතර දෙබස් වලින් යුක්ත වන අතර නාට්‍යමය/ වේදිකාමය ස්වරූපයක් ඉලක්ක කර ගත්තකි. 18 වන සියවස හා 19 වන සියවස් වලදී ඔපෙරාව නාට්‍යමය, කාව්‍යමය හා සංගීතමය වශයෙන් දියුණු විය. මෑතක් වන තුරුම හාස්‍ය නාට්‍යය කාව්‍යමය ස්වරූපයක් ඉසිලීය. ශේක්ස්පියර්ගේ රෝමියෝ සහ ජුලියට් කෘතිය සම්භාව්‍යමය කෘතියක් වන අතර එය සාහිත්‍යමය අංගයක් ලෙස ද පිළිගනී.

ග්‍රීක නාට්‍ය මුල්ම නාට්‍ය අංගයන්ට උදාහරණ වේ. සංතාපය නාට්‍යමය අංගයක් ලෙස. රඟ දැක්වීමත් මෙන්ම ආගම හා ජන උත්සවයන්ට යාම දියුණු වුයේ ප්‍රසිද්ධ ඓතිහාසික මිත්‍යාවන් වටා ගෙතෙමිනි. සංතාපයන් මූලිකවම සත්‍ය තේමාවන් මඟින් ඉදිරිපත් වේ. නව තාක්ෂණයේ ඇරඹුමත් සමඟම වේදිකාවමය නොවන කෘති සඳහා ලියවුණු පිටපත් මෙම අංගයන් සඳහා යොදා ගෙන ඇත. War of the worlds (රේඩියෝව) වැනි ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් සඳහා රචිත සාහිත්‍යය, සහ තවත් නාට්‍යමය කෘති සිනමාව හෝ රෑපවාහිනිය සඳහා යොදා ගෙන ඇත. ඒලෙසම රූපවාහිනී, සිනමා හා ගුවන් විදුලි කෘතීන් මුද්‍රිත මාධ්‍ය සඳහා ද යොදා ගෙන ඇත.
සටහන්

{|

|Literature Drama
|-

ප්‍රවර්ගය:නාට්‍ය කලාව
නුතන ස්කොට්ලන්තය හා බැදුණු ප්‍රථම සාහිත්‍යමය කෘතින්

නුතන ස්කොට්ලන්තය හා බැදුණු ප්‍රථම සාහිත්‍යමය කෘතින්

‍ මෙම රූප සටහනේ දැක්වෙනුයේ Aneirin යන කෘතියෙන් පිටුවකි.

උතුරැ බ්‍රිතාන්‍ය ජනවාසි හු සෙල්ටික් (Celtic) භාෂාවක් භාවිතා කළහ. ආදිතම වේල්සියානු සාහිත්‍යය ලියවුයේ ඇත්ත වශයෙන්ම ස්කොට්ලන්තය තුල හේ ආසන්නයේදිය. එයට‍ හේතුව වුයේ බ්‍රියනෙතික් භාසාව වල්සයට හෝ කෝන්වෝලයටම පමණක් සිමා නොවුණු බැවිනි.

බොහෝ නුතන සාහිත්‍යවේදින් පවසන අන්දමට පික්ට්සයින් (Picts) බ්‍රයිනොතික් බාෂාව භාවිතා කලාද, (පවතින ස්ථානවල නාමයන්, පුද්ග'ලික නාමයන් හා ඓතිහාසික සාක්ෂි පදනම් කොට) ඔවුන්ගේ සාහිත්‍යමය කෘතින් සුරැකිව නොමැත

ස්කොට්ලන්තයේ ලියැවුනු ආදිතම සාහිත්‍ය කෘතින් වනුයේ,
බ්‍රයිතොනික් (ආදි වේලිසායනු බස)
Gododin -6 වනි සියවස - The battel of the Gwen ystrad 6 වන සියවස (Taliesin ට අයත් වන )(A neirin අයත්වන) මුල්භාගය

ගේලික් Elegy for st. columba වැලන් ෆෝ‍ගේල් 597 වන සියවස
In praise of st. coloumba රම් හි බෙකන් මැකි ලුයිගේක් 677 වන සියවස

ලතින් Prayer for protection (St. Mygint ට අවසන්) 6 වවන සියවස මැද භාගය
Altus Prosotor (The High creator'st. Columbaට අයත්) 597 වන සියවස

පැරණි ඉංග්‍රිසි The Dream of Rood 700 වන සියවස (දැනට සුරක්ෂිතව පවතින එකම නෝතුම්බ්‍රියානු පැරණි ඉංග්‍රිසි කෘතිය)