JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව

කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව නැතිනම් කේනිසියම් හෝ කේනිසියානු න්‍යාය යනු විසිවන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය ආර්ථික විද්‍යාඥයකු වන ජෝන් මෙනාඩ් කේන්ස්ගේ අදහස් මත පදනම් වූ ආර්ථික න්‍යායකි. කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාවට අනුව රජය හා පෞද්ගලික යන අංශ 2 ම වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන මිශ්‍ර ආර්ථිකයක, ආර්ථික වර්ධනය හා ස්ථායීතාවය පවත්වා ගෙන යාමට උපකාර කිරීමට රජයට
හැකිවේ. රජයේ මැදිහත් වීමකින් තොරව වෙළදපල හා පෞද්ගලික අංශය ඉතා හොදින් ක්‍රියාත්මක වෙතැයි අදහනු ලබන රාජ්‍ය නිර්බාදවාදී ආර්ථික ලිබරල්කරණ‍යේ, අසමත් වීමයැයි ඇතැම් අය සලකනු ලබන ගැටලු වලට, කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව මගින් පිළිතුරු සොයනු ලබයි. 1936 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද, සේවා නියුක්තිය, පොලිය හා මුදල් පිලිබද පොදු න්‍යාය කෘතිය මගින් කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාවේ පදනම ගොඩ නගමින් එම න්‍යායන් පළමුවරට ඉදිරිපත් කරන ලදී.

කේනිසියානු න්‍යාය තුල, පුද්ගලයන්ගේ හා ආයතනවල සමහර සූක්ෂම මට්ටමේ ක්‍රියාවන් මගින් ආර්ථීකයක නිමවුම හා වර්ධනය එහි විභව නිමවුමට හා වර්ධනයට වඩා පහල මට්ටමකට ගෙන එන ආකාරයේ සමස්ථ සාර්ව ආර්ථික ප්‍රථිඵලයන් ඇති කිරීමට පිළිවන. සම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාඥයින් බොහෝදෙනෙකු, සැපයුම මගින් එහි ඉල්ලුම ජනිත කරයි යන, සේගේ න්‍යායද, එම නිසා පොදු අධිමාත්‍රයක් ඇතිවිය නොහැකි බවද, විශ්වාස කලහ. ආර්ථිකයක පහළ බැසීමකදී භාණ්ඩ සඳහා සමස්ථ ඉල්ලුම ප්‍රමාණවත් නොවියහැකි අතර, එමගින් අනවශ්‍ය ලෙස ඉහළ සේවා වියුක්තියක් හා පහළ විභව නිමවුමක් ජනිත කලහැකි බවද, කේන්ස් විසින්පෙන්වා දෙන ලදි. සමස්ථ ඉල්ලුම ඉහළ දැමීමට, හා එමගින් ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහළ නංවා ඉහළ සේවා වියුක්තිය හා අවධමනය පාලනය කිරීමට, රජයේ ප්‍රථිපත්ති යොදා ගත හැකි බව කේන්ස් තර්ක කලේය. 1920 දශකයේ බ්‍රිතාන්‍යයේ හා 1930 දශකයේ ඇමරිකා‍‍වේ ඇතිවූ උග්‍ර සේවා වියුක්තියට, කේන්ස් ගේ සාර්ව ආර්ථික න්‍යාය, ප්‍රතිචාරයක් විය.

ආර්ථීක පරිහානියට විසඳුම ප්‍ර‍වේශ දෙකක සමහර සංයෝජනයන් තුලින් ආර්ථිකය උත්තේජනය කිරීම ("ආයෝජනයට පෙළඹවීම") යයි, කේන්ස් තර්ක කරන ලදී. එනම්:
· පොලි අනුපාතය පහළ දැමීම.
· රජය විසින් පාදක ව්‍යුහයමය පහසුකම් වල ආයෝජන කිරීම - ආදායමේ විදීම මගින් පොදු ආර්ථිකයේ වියදම් ඉහළ නංවන අතර, එය පිළිවෙලින්, නිෂ්පාදනය හා ආයෝජනය ඉහළ යන පරිදි උත්තේජනය කර, තවදුරටත් ආදායම හා වියදම වැඩි කරණු ලබයි. මූලික උත්තේජනය මගින් එහි ඵලයන් පහළට ගලායාමට සලස්වන අතර එමගින් ආර්ථික ක්‍රියාකාරීත්වය මූලික ආයෝජනය මෙන් කිහිප ගුණයකින් ඉහළ නංවයි.

කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාවේ ප්‍රධාන නිගමනයක් වන්නේ, නිෂ්පාදනය හා සේවා නියුක්තිය, පූර්ණ සේවා නියුක්ති මට්ටම් දෙසට ගමන්කිරීමට, ශක්තිමත් ස්වයංක්‍රීය ප්‍රවනතාවයක් නොමැති බවයි. මේ නිගමනය, සම්භව්‍ය ආර්ථික විද්‍යාවේ මතය සමගද, සැපයුම් පාර්ශව ආර්ථික විද්‍යාව හෝ පාලිත මුදල් මවන ආර්ථිකයක අභිමත සමතුලිතය දක්වා ගමන් කිරීමට ඇති පොදු ප්‍රවනතාවයක් පිළිබදව උපකල්පනය කරණු ලබන ඔස්ට්‍රියානු ගුරුකුලය වැනි ගුරුකුල වල මත සමගද, පරස්පර විරෝධීවේ. කේනිසියානු සාර්ව සංකල්ප, සූක්ෂම පදනමක් සමග සම්බන්ධ කරන නව සම්භව්‍ය සංකලණය තුල මෙම අරමුණට ලගාවීම උ‍දෙසා මිල ගැලපීම් කිරීමට පොදු සමතුලිත කොන්දේසි මගින් ඉඩ ලබාදෙයි.

1960 දශකයේ අගභාගයේ හා 1970 දශකයේ මුල අගභාගයේදී ඇරඹි නූතන සම්භව්‍ය සාර්ව ආර්ථික වෙනස්වීම් මගින් කේනිසියානු න්‍යාය විවේචනය කරන ලද අතර නව කේනිසියානු ආර්ථික විද්‍යාව මගින් කේනිසියානු අදහස් වඩා දැඩි න්‍යාය පදනමක් මත පාදක කිරීමට ද අපේක්ෂා කරණු ලැබීය.

පුළුල්ව කිවහොත් පූර්ව ආර්ථික විද්‍යාව පූර්ණ සම්පත් භාවිතය පිළිබඳ අවධානය යොමු කරන ලද අතර සම්පත් උපයෝජනය ඉහල හා පහල විය හැකි පොදු න්‍යායක් ලෙස කේන්ස් මෙය දකියි.
පළාත් පාළනය

මෙම පදය බොහෝවිට කළාපීය මට්ටමෙන්ද භාවිතා කරණු ලබයි. (උදාහරණ: “අප අපගේ නගරයේ ආර්ථික සංවර්ධනය ඉහල නැංවිය යුතුයි” යනුවෙන් නගරාධිපතිවරයෙක් විසින් කීමට පිළිවන.) මේ අයුරින්, ආර්ථික සංවර්ධනය යම් ප්‍රදේශයක ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් ඇතිකිරීමට හෝ ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් පුලුල් කිරීමට, හෝ ප්‍රදේශය තුල පවත්නා ව්‍යාපාර මෙහෙයුම් සුරක්ෂිත කිරීමට සහාය වීම, හෝ ප්‍රදේශය තුල නව ව්‍යාපාර පිහිටුවීමට සහාය වීම, කෙරෙහි අවධානය යොමු කරණු ලබයි. (පහත සඳහන් ප්‍රාදේශීය ප්‍රථිපත්ති බලන්න.)

ආර්ථික ආකෘති වලට අමතරව, ඡන්දදායකයන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් මගින්, ආර්ථික සංවර්ධකයන්ගේ ක්‍රියාවන් මෙහෙයවනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස, නගරාධිපතිවරයාගේ කාර්‍ලයේ සේවය කරන ආර්ථික සංවර්ධකයකු විසින්, වැඩි ශ්‍රම ධාරිතාවක් අවශ්‍ය වන ව්‍යාපාර ආකර්ශනය කරගැනීම තුලින් සේවා වියුක්තිය අඩු කිරිම උදෙසා ක්‍රියාකල හැකිය. බැංකු, තත්‍ය දේපල නියෝජිතයන් හා උපයෝගීතා මගින් පාළනය කර ඇති වාණිජ මණ්ඩලයට සේවය කරණු ලබන ආර්ථීක සංවර්ධකයකු විසින්, විශාල ප්‍රාග්ධන ආයෝජන සහිත නිෂ්පාදකයන් (යකඩ හා රසායන දව්‍ය කර්මාතශාලා) ආකර්ශනය කරගනු ඇත. විශ්ව විද්‍යාලයකට සේවය කරනු ලබන ආර්ථික සංවර්ධකයකු, විශේෂයෙන්ම විශ්වද්‍යාලය විසින් සංවර්ධනයකල, බුද්ධිමය දේපල මත පදනම් වූ, ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීම පිළිඹඳව සලකනු ඇත.

ආර්ථික සංවර්ධනය, එහි පුළුල් අර්ථයෙන් ප්‍රධාන අංශ 3 ක් ආවරණය කරයි.

1. මිල ස්ථායීතාවය, ඉහල සේවා නියුක්තිය, පුළුල් බදු පදනම හා තිරසාර සංවර්ධනය වැනි පුළුල් ආර්ථික අරමුණූ කරා යාමට, රජය අනුගමනය කරණ බදු ප්‍රථිපත්ති. එවැනි උත්සාහයන්ට, මූල්‍ය හා ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති, මූල්‍ය ආයතන රෙගුලාසි, වෙළඳාම් හා බදු ප්‍රථිපත්ති ඇතුලත් වේ.

2. අධිවේගී මාර්ග, උද්‍යාන, අඩුමිල නිවාස, අපරාධ මැඩලීම හා K-12 අධ්‍යාපන වැනි, පාදක ව්‍යුහමය පහසුකම් හා සේවා සැපයීම සඳහා ප්‍රථිපත්ති සහ වැඩසටහන්.

3. ව්‍යාපාර මුල්‍ය, අලෙවි, සුළු ව්‍යාපාර සංවර්ධනය, ව්‍යාපාර පවත්වා ගැනීම හා පුළුල් කිරීම, තාක්ෂණය හුවමාරුව හා තත්‍ය දේපල සංවර්ධනයෙහි විශේෂ උත්සාහයන්, තුලින් රැකියා නිර්මාණය හා පවත්වාගනයාමේ ප්‍රථිපත්ති හා වැඩසටහන්.
මුල්කාලීන ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය

thumb|ජෝන් විල්ස්ලි ජාවිස් විසින් අදින ලද ජේම්ස් ෆෙනිමෝ කූපර්ගේ සිතුවමක්, 1822

යුද්ධයෙන් පසු කාලපරිච්ජේදය අතර තුරදී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්, ජේම්ස් මැඩිසම් හා ජෝන් ජේ විසින් ලියන ලද “ද ෆෙඩරලිස්” නිබන්ධන මගින් රාජ්‍ය සංවිධාන හා රිපබ්ලිකන් අගයන් පිළිබද ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක් ගෙනහැර දක්වන ලදී. තෝමස් ජේෆර්සන්ගේ එක්සත් ජනපද සාම කෙටුම් පත (Declaration of Peace), ව්‍යවස්ථාවලියට ඔහුගේ බලපෑම, ඔහුගේ චරිතාපදානය, වර්ජිනියා ප්‍රාන්තය පිළිබද සටහන් හා ඔහුගේ සුවිශල් ලිපි සමුහය නිසා ඔහුව වඩාත් දක්ෂ මුල් කාලීන ඇමරිකානු ලේඛකයා ලෙස සැලකෙයි. ෆිෂර් ඒම්ස්, ජේම්ස් ඔටිස් හා ෆැට්රික් හෙන්රිද ඔවුන්ගේ දේශපාලනික ලිපි හා දේශනා වලට ඇගයීමකට ලක්වෙයි.

විලියම් හිල් බ්‍රවුන්ගේ The Power of Sympathy (1789) ග්‍රන්ථය ප්‍රථම ඇමරිකානු නව කථාව ලෙස සමහරක් විට සැලකෙයි. නව ජාතියේ බොහෝමයක් මුල් කාලීන සාහිත්‍යයන් ආවේනික ඇමෙරිකානු හඩක් ‍සොයා ගැනීමට වෙර දැරූහ. බොහෝ විට යුරෝපානු ආකාර හා රටා පරිවර්තනයට ලක් වු අතර විභේදකයන් විසින් ඒවා පහත් දේ ලෙස සලකනු ලැබීය. උදාහරණ ලෙස චාල්ස් බ්‍රෝක්ඩන්ස් බ්‍රවුන්ගේ Wielant හා අනෙකුත් නව කථා බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ එංගලන්තයේ ලිය වුණු ගොතික් නව කතා වල අනුකරණ ලෙසටයි.
සමකාලීන ඇමෙරිකානු ප්‍රබන්ධ

දළ වශයෙන් මුල් කාලීන 1970 ගණන් වල සිට වර්තමානය දක්වා වඩාත්ම හොදින් දන්නා සාහිත්‍ය කාණ්ඩය වන්නේ පසු නූතන වාදයයි. (Postmodernism) මෙම කාලය තුළ හොදින් පිළි ගැනීමට ලක්වු කතුවරුන් අතරට තෝමස් පින්චන්, ටිම් ඕබ්‍රයන්, දොන් ඩෙලිලෝ, පෝල් ඔස්ටර්, ටෝනි මොරිසන්, පිලිප් රෝත්, පෝමැක් මැකැති, රේමන් කාවර්, ජෝන් චීවර්, ජෝයිස් කැරොල් ඕට්ස් හා ඇනීඩිලාඩ් ඇතුළත් වෙයි. මෙ‍ලෙස වර්ග වී ඇති කතුවරුන් අතීතයේදි හා වර්තමානයේදී සෘජුවම සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග වලට බලපෑම් එල්ල කරන ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය හා විශාල මාධ්‍ය ආකාර සමග සෘජුවම කටයුතු කරන අතර එය බොහෝ විට ඇමරිකානු රජය හා ඇමරිකානු ඉතිහාසය සමග විවේචනයට භාජනය වන නමුත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ඉතිහාසය සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග සමග විශේෂයෙන් විවේචනයට භාජනය වෙයි.

බොහෝමයක් පසු නූතන වාදි ලේඛකයන් ආපනශාලා වල මහාමාර්ග වල හෝ සාප්පු සංකිර්ණ වල දර්ශන ගොඩ නැංවීමට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර ඔවුන් මත්ද්‍රව්‍ය, ප්ලාස්ටික් සැත්කම් හා රූපවාහිණී වෙළද දැන්වීම් පිළිබද ලීවිම සිදු කරයි. සමහරක් වි‍ට මෙම විස්තර කිරීම් සැමරීම් ආකාරයෙන් දිස්වෙයි. නමුත් නිසඟවම එම පන්තියේ ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ විශයයන් කරා දන්නා, ස්වයං සචේතනික, විවේචනාත්මක හා නිහතමානි ආකල්ප දරයි. ඩේවු අගර්ස්, චක් පැලනික් හා ඩේවිඩ් පොස්ටර් වෙලස් මේ ආකාරයේ ප්‍රවණතා සදහා වඩාත් ප්‍රසිද්
References

http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Contemporary_American_fiction

http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Early_U.S._literature
නවසීලන්ත සාහිත්‍යය

ලේඛකයෝ

නවසීලන්තය වෙනත් රටවලින් පැමිණි සංචාරකයන් (දකුණු අප්‍රිකාවේ උපත ලද රොබින් හයිඩි) හෝ වෙනත් රටවලට ගොස් නවසීලන්තය ගැන ලියු ඩෑන් ඩෙවිට් හා කැතරින් මෑන්ක්ස් ෆීල් වැනි බොහෝමයක් ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ ලේඛකයන් යැයි ප්‍රකාශ කරයි.

අන්තර්ජාතිකව වඩා සුප්‍රසිද්ධ නවසීලන්ත ලේඛකයා වන්නේ කෙරී හුල්මේ වන අතර ඇය ඇයගේ නව කථාවක් වන The Bone People සදහා බුකර් ත්‍යාගයක් දිනා ඇත.

විශේෂතා ලෙස සැමුවෙල් බට්ලර්ගේ Erewhon හැදින්විය හැක. එය නවසීලන්තයේදීත් නිර්මාණය වී නවසීලන්තයේ ඉදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලයවු අතර තාර්කිකව මූලික වශයෙන් ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයට අයත් වෙයි. කාල් වෝල්ෆ් ෂේකර් තවත් විශේෂතාවක් ඇති කරයි. ඕක්ලන්තයේදී ලියන ලද ඔහුගේ Sojourn අයත් වන්නේ ජර්මානු සාහිත්‍යයටයි.

බොහෝමයක් නවසීලන්ත සාහිතයයන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලිය වුණු නමුත් මඕරි ප්‍රකාශන ඉක්මනින් වර්ධනය විය.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තය
ක්ලයිනොමීටරය (Clinometer)

ක්ලයිනොමීටරය වනාන්තර කළමනාකරණයේදී බහුලව භාවිතාවන උපකරණයකි. මෙය බෑවුම්, සිරස් කෝණ සහ මේවායේ එකතුවක් ලෙස උන්නතාංශය වෙනස්වීම සහ ගස්වල උස මැනීමට යොදා ගනී.

බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලදී ක්ලයිනොමීටරය ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී ත්‍රිකෝණමිතික මූලධර්මය යොදාගනී. මෙහිදී නිරීක්ෂකයා සහ මිනුම් ගන්නා වස්තුව අතර දුර එකට ගුණකර කෝණයේ ටෑන් අගය ලබා ගෙන ගසෙහි නිරීක්ෂකයාගේ උස හැරුණූ විට උස ලබා ගෙන එයට නිරීක්ෂකයාගේ උස එකතු කර ගසේ සම්පූර්ණ උස ලබා ගනී. ක්ලයිනොමීටරයේ ප්‍රධාන පරිමාණ තුනක් ඇත. එනම් අංශක ප්‍රතිශත සහ භූ ලක්ෂණයි. ක්ලයිනොමීටරයක් මිලයට ගැනීමේදී එය අප බලාපොරොත්තුවන ආකාරයට ක්‍රමාංකනය කර තිබේදැයි බැලීම වැදගත්ය. බොහෝ වන වගාකරුවන් විශ්වාස කරන ආකාරයට Swart මහත්මිය විසින් Swart මහතාගේ උදව් ඇතිව ක්ලයිනොමීටරය සොයා ගන්නා ලදී.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Clinometer_%28forestry%29
පියවර මැනීම (වන සංවර්ධන විද්‍යාව)

පියවර මැනීම යනු ක්ෂේත්‍රයේ දුර මැනීම, සඳහා භාවිතා කරන පහසු සහ වේගවත් ක්‍රමයකි. පියවර මැනීම යනු දුර මනින ක්‍රමයකි. තවද, බොහෝ විට ප්‍රදේශ මායිම් කිරීමට හෝ අත් කොම්පස සඳහා ද භාවිතා කරයි. බහුල වශයෙන් පියවර මැනීම කොටස්වලට වෙන් කර ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් දිග දන්නා දම්වැල්, තමන්ගේ “පියවර” දැන ගැනීම මගින් පහසුවෙන් දුර මැනීම කළ හැක.

ඔබ‍ගේ “පියවර” ක්‍රමාංකනය කිරීම

ඔබගේ පියවර තක්සේරු කිරීම සඳහා දන්නා දුර ප්‍රමාණයක් එනම් 66’ (එක් දම් වැලක්) හෝ 132’ (දම්වැල් 2 ක් ), තැනිතලා භූමියක් මත ඍජු රේඛාවක සළකුණු කළ යුතුය. එක් “පියවරක්” යනු පා පියවරවල් දෙකකි. කිහිප අවස්ථාවකදී දුර ප්‍රමාණය පියවර තබමින් ඒ සෑම අවස්ථාවකම එම දුර ප්‍රමාණය ඇවිදීම සඳහා වැයවුණු පියවර ප්‍රමාණය සටහන් කර ගන්න. පියවර තැබූ දුර ප්‍රමාණය එක් දම් වැලකට වඩා දිග වැඩි නම්, පියවර ප්‍රමාණය, දම්වැල් පියවර ප්‍රමාණයෙන් බෙදිය යුතුය. එක් “පියවරක” සාමාන්‍ය දුර ප්‍රමාණය තීරණය කිරීමට, ඇවිදින ලද මුළු දුර ප්‍රමාණය, එම දුර සඳහා වැය වූ පියවර සංඛ්‍යාවෙන් බෙදිය යුතුය. එක් පියවරකට ඇති දම්වැල් ප්‍රමාණය සහ එක් පියවරකට ඇති පා සටහන් ගණන සඳහා “පියවර පෝස්ටරය” බලන්න.

පියවර මැනීම යෙදෙන අවස්ථා

“පියවර මැනීම” වැඩි වශයෙන් යොදා ගන්නේ ශාකවල උස මැනීමට හෝ නියැදි අතර දුර මැනීමටයි. මෙමගින් කාලය ඉතිරි කරගත හැකි නමුත් මිණුම් පටියකින් මැනීම තරම් නිවැරදි නොවේ. ඊට හේතුව වන්නේ ස්වාභාවික භූම් ලක්ෂණ එනම් බෑවුම් සහිත පල්ලම්, ගල් සහිත ප්‍රදේශ, දියපාරවල් සහ ඝණ පඳුරු ඊට බලපෑමයි. සාමාන්‍යයෙන් “පියවර මැනීමේදී” අවහිරයක් හෝ බාධාවක් හමු වූ විට එය සමබර කිරීම හෝ එය පිටතින් මැනීම සිදු කරයි. කෙසේ නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී අවහිරය පිටතින් පියවර මැනීම අනුමත නොකරයි. නිවැරදි පියවර මැනීම මැනීම සාර්ථකව කළ හැක්කේ අභ්‍යාස කිරීමෙනි. තමන්ගේ පියව‍රෙහි දුර දැන ගැනීම, පියවර මගින් මනින ලද දුර ප්‍රමාණයේ නිවැරදිතාවය සනාථකර ගැනීමට උදවු වේ.

අනෙකුත් ප්‍රයෝජන

පියවර මැනීම සිතියම් සඳහා ද භාවිතා කරයි. ක්ෂේත්‍රයේදී, සිතියම්වල සඳහන් කර ඇති නිවැරදි දුරවල් සනාථකර ගැනීම සඳහා පියවර මැනීම භාවිතා කළ හැක. දුර සහ දිග ඉතා වැදගත්වන, දේපල සීමා හෝ මායිම් හරස් කිරීම මගින් පියවර මැනීමේදී නිවැරදි දත්ත යෙදීම සඳහා අවස්ථාවක් සපයයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Pacing_%28forestry%29
වනරෝපණය

වනරෝපණය යනු කලින් වනාන්තරයක්ව නොතිබූ භූමියක හෝ ගස් සිටුවීමෙන් හෝ බීජ මගින් ඇති කරන ලද වනාන්තරයක් ලෙස දිගු කාලයක් නොතිබූ භූමියක වනාන්තරයන් පිහිටුවීමේ ක්‍රියාවලිය යි. මෙම යෙදුම ඉඩම් රජය සතු වනාන්තර බවට නීත්‍යානුකූල ලෙස හැරවීමට ද අදාළ වේ.

බොහෝ රටවල් වනාන්තර විනාශ කිරීමේ සිය ගණනක් අත්දැකීම් වලට කාර්මික විප්ලවයේ සිට මුහුණ දෙන අතර වනාන්තර මගින් ලබා ගත හැකි ප්‍රයෝජන ලබා දීම සදහා රජයන් හා රාජ්‍ය නොවන ආයතන වනාන්තර ඇති කිරීමේ වැඩසටහන් වලට සෘජුව සමිබන්ධ වී ඇත.

නැවත වන වගා කිරීම යනු කෙටි කාල සීමාවකට පෙර ඉවත් කරන ලද වනාන්තර එම භූමියේ ම නැවත ඇති කිරීම ය. උදාහරණයක් ලෙස දැව සදහා වනාන්තර යොදා ගැනීමෙන් පසු නැවත එම භූමියේ වන වගා කිරීම ගත හැක යුරෝපීය සංගමය විසින් 1990 වසර කාලයේ සිට ගොවීන් හට වනාන්තර ඇති කිරීම සදහා ගෙවීම් සිදු කරයි. ඔවුන් විසින් ගොවි ඉඩම් නැවත වනාන්තර බවට පත් කිරීමට ආධාර දෙන අතර වනාන්තර කළමණාකරනයට ද ගෙවීම් සිදු කරයි. 1993 හා 1997 වසරවල් අතර කාලයේ යුරෝපා සංගමයේ නීතින් මගින් වර්ග කිලෝමීටර 5000 පමණ වූ භූමි ප්‍රදේශයක නැවත වන වගාව සිදු කිරීමට ඉඩ සලසා දී තිබුනි. දෙවන වැඩසටහන වසර 2000 සිට 2006 වසර අතර කාලයේ සිදුවූ අතර එමගින් අවම ලෙස වර්ග කිලෝමීටර 1000 පමණ වූ භූමියක වනරෝපණය සිදු කර ඇත. (නිවැරදි සංඛ්‍යා ලේඛන මේ වන තුරු නැත) එවැනි ආකාරයේ වූ තෙවන වැඩසටහන 2007 වසරේ ආරමිභ විය.

20 වන සියවසේ ආරම්භයේ යුරෝපය හා එක්සත් ජනපදය සතුව තිබූ වන ආවරණයට වඩා සැලකිය යුතු වන ආවරණයක් දැන් ඔවුන් සතුව ඇත. කෙසේ වෙතත් දකුණු හා මධ්‍යම ඇමෙරිකාවේ හා දකුණු ආසියාවේ විශාල ලෙස වනාන්තර විනාශ වීම තවමත් සිදු වන අතර මැලේසියාව වැනි විවිධ ජාතීන් හරිත වර්ණයෙන් යුක්ත වූ පරිසරයක් ඇති කිරීමට දැඩි ලෙස කටයුතු කරයි.
නිසරු පස ඇති ප්‍රදේශ වල වනරෝපණය

විවිධ ශුෂ්ක කලාප හෝ සංවේදීය කලාප වල වනාන්තර නැවත ඇති කිරිම නිසි මග පෙන්විමකින් තොරව සිදු කල නොහැක. මන්දයත් ඒවායේ ඇති විවිධාකාර වු පාරිසරික හේතු නිසාය. මේ හේතුන් අතර එක් හේතුවක් වනුයේ, ශුෂ්ක කලාප වල වනාන්තර විනාශ කල හොත් එම ප්‍රදේශ ඉතා ඉක්මනින් වියලි වන අතර, අලූතින් ශාක සිටුවිම සදහා එම භුමිය යෝග්‍ය නොවේ. අනෙකුත් ප්‍රබල හේතු වනුයේ මිනිසුන් විසින් ජීවනෝපාය මාර්ගයන් ලෙස ඇති කරන සතුන් විශේෂයෙන් ම එළුවන් වැනි සතුන් විසින් සිදු කරන ප්‍රමාණය ඉක්මවා උලා කෑම සහ වන සම්පත් සීමාව ඉක්මවා පරිභෝජනය කිරීමය. මේ හේතූන් නිසා කාන්තාරිකරණය හා මතුපිට පස නැති වීම කරා යොමු විය හැක. ඉතා දීර්ඝ ක්‍රියාවලියක් වූ පස අළුතින් නැවත සෑදීමේ ක්‍රියාවලිය සමිපූර්ණ වන තුරු පස නොමැතිව වනාන්තර වලට වර්ධනය විය නොහැක.
ඇතැම් ඝර්මකලාපීය ප්‍රදේශ වලින් වන ආවරණය ඉවත් වුව හොත් උප මතු පිට පසෙහි වු තුනි ඝන ස්ථරය මගින් හෝ ඉලුවියල් සිලිකා සමග මිශ්‍ර වු පස් ස්ථරය මගින් ශාක මුල් වර්ධනය හා පස තුලින් ජලය පෙරීම වලක්වයි.

බොහෝ ප්‍රදේශ වල මිනිසුන් එම ප්‍රදේශයේ භූමිය භාවිතා කිරිම නිසා නැවත වන වගාව සිදු කිරීමට නොහැකි වි තිබේ. මේ ප්‍රදේශවල නැවත වන වගා කිරීම සදහා ගස්වල කුඩා පැල සිටුවීම, ගස් සිටුවිම අවශ්‍යය. අනෙකුත් ප්‍රදේශවල පොළවේ උප මතු පිට ස්ථරයේ වු ඉලුවියල් සිලිකා සමග මිශ්‍රව ඝනවු පස් ස්ථරය හෝ උප මතු පිට පසෙහි වු තුනි ඝන ස්ථරය යාන්ත්‍රානුසාරයෙන් කැඩිම අවශ්‍ය අතර රැකබලා ගැනීම සහ අඛණ්ඩව වතුර යෙදීම ද අවශ්‍ය විය හැක. තවද වැට ඉදි කිරීම වැනි විශේෂිත වූ ආරක්ෂාවන් ද අවශ්‍ය විය හැක.
කෘෂි කාර්මික වන විද්‍යාව

බර්කිනා ‍ෆාසෝ හි වු උද්‍යාන භුමිය බැන්ෆෝරා හා බර්කිනා ෆාසෝ අසල සෝගම් වැවේ මෙ‍ම සෝගම් Faidherbia albida හා Borassus akeassii යන ශාක සෙවනේ වර්ධනයවේ.

කෘෂි කාර්මික වන විද්‍යාව යනු ගස් හා පදුරු බෝග වගාවන් හා ජීවනෝපාය මාර්ගයක් ලෙස ඇති කරන සතුන් හා එක්ව ගත් විට ලැඛෙන ආකර්ෂණීය ප්‍රයෝජන යොදා ගන්නා කෘෂිකාර්මික ක්‍රමෝපායකි. මෙය ලාභදායී, ඵලදායී, එකට එක්වු, විවිධාකාර වු, නිරෝගිමත් සහ තිරසාර ලෙස භූමිය යොදා ගැනීම ක්‍රම නිර්මාණය කිරීමට කෘෂිකාර්මික හා වන විද්‍යාත්මක තාක්ෂණයන් එකට සමිබන්ධ කරයි.

“භූමිය භාවිතා කිරිමේ ක්‍රම පද්ධති හා බහුවාර්ෂික ශාක අනෙකුත් බෝග වගාවන් හා සතුන් එකම භුමිය කළමණාකරණ ඒකකයක් තුල සුපරීක්ෂාකාරිව සිදු කිරිමේ ක්‍රියාවලියක් එකට එක්ව ගත් කල කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව ලෙස භාවිතා වේ. මෙම එකතු වීම අවකාශීය මිශ්‍රණයක් හෝ තාවකාලික අනුපීළිවෙලක් තුළ සිදු විය හැක. කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව තුළ ශාකමය හා ශාකමය නොවන සංඝටක අතර පාරිසරික හා ආර්ථීකමය අන්තර් සම්බන්ධතා පවතී”. ලෝක කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යා මධ්‍යස්ථානය (ICRAF) 1993.
එනම් ශාක කෘෂිකාර්මික පද්ධතීන් තුල ඉතා කල්පනාකාරීව ඕනෑකමින් යොදා ගනී. ශාක වලින් උපරිම ඵලදාව ලබා ගැනීමට හා ශාකවලට වන ධනාත්මක බලපෑම වර්ධනය කිරීමට, බෝග වගාවන්ට වන සෘණාත්මක තරගකාරී බලපෑම් අඩු කිරීමට දැනුම, කල්පනාකාරී ලෙස විශේෂ වර්ග තෝරා ගැනීම සහ ගස් හා බෝග වගාවන් මනා කළමණාකරනය අවශ්‍යය.

ඒ අතරම කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව ගොවිපළවල්වල වූ ශාක ලෙස ද අර්ථකථනය කළ හැක. එමනිසා කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව ගොවිපලවල් ආශ්‍රිත වන විද්‍යාව හා ගොවීන් තනිව හෝ හවුලේ බැදෙමින් තම භුමියන් වල වනාන්තර සිටුවීම හා කළමනාකරණය ලෙස ඉතා පුළුල් ලෙස තේරුම් ගත හැක. බොහෝ ඉඩම් හිමියන් මෙයට සම්බන්ධ වීම හා විවිධාකාර වූ ක්‍රියාකාරකම් වල නියැලීම මගින් සමාජය තුළ වූ විවිධාකාර වූ අත්දැකීම් හා අවශ්‍යතාවයන් නිරූපණය වේ.
ශාක අභිජනනය

ශාක අභිජනනය යනු වනාන්තරවල ශාක කළමණාකරනය හා ජානමය ලෙස වැඩිවර්ධනය සදහා ජානමය මූලධර්ම යොදා ගැනීමය. පසුගිය සියවස්වල සිදුකල තෝරාගත් ජීවනෝපාය ලෙස ඇතිකරන සතුන් අභිජනනය, වගා කළ හැකි බෝග අභිජනනය සහ උද්‍යානවල වගා කරන මල් අභිජනනය හා සසදන විට පළතුරු ශාක හැර අනෙකුත් ශාක අභිජනනය සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතා මෑත කාලයේ සිදුවිය.

නියම ආකාරයේ වනාන්තර වල ශාක අභිජනනය කිරීම, ඇරඹිම සිදුයුයේ තත්ත්වයෙන් උසස් ප්‍රමුඛ රූපානුදර්ශි ශාක (ධන ශාක) ස්වභාවික හෝ සිටුවන ලද වනාන්තරවලින් සොයා ගැනීමත් සමගය. මෙමගින් ප්‍ර‍වේණි දර්ශින් ද වැඩි වර්ධනය වේ. මෙලෙස තෝරාගත් ශාක අභිජනනය මගින් ඇතිවන පැල පර්යේෂණ වතුවල වර්ධනය වීමට ඉඩ හරී. මෙවැනි පරීක්ෂණ මගින් හොදම ප්‍රවේණි දර්ශි මව් ශාක තෝරා ගත හැක. බද්ධ කිරිම් මගින් මෙලෙස තෝරා ගත් ශාක ප්‍රමාණයෙන් වැඩි කර ගන්නා අතර එම ශාක වලින් නිපදවෙන බිජ පැළතවාන් වල සිටුවිම සිදු කරයි. එම ආකාරයට අමතරව ප්‍රවේණි දර්ශි ශාක කැපිම හෝ මගින් සෘජුව බෝ කර ගත හැකි අතර ඉන් පසුව ඒවා සෘජුවම ක්ලෝන වතුවලට එක් කිරීම සිදු කරයි. පළමු ක්‍රමය පයින් හෝ අනෙකුත් කේතුධර ශාක සදහා භාවිතා කරයි. දෙවැනි ක්‍රමය පළල් පත්‍ර ශාක (පොප්ලර්, ඉයුකැලිප්ටස් සහ අනෙකුත් ශාක) සදහා භාවිතා කරයි. මෙම අභිජනන වැඩසටහන්වල අරමුණ අස්වැන්න වැඩිකිරිම හා යම් පරිසර තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය වීමේ සිට කෘමින්ගෙන් ආරක්ෂා වීම, යම් යම් ශාක ලක්ෂණ ඇති කර ගැනීම දක්වා වූ පරාසයක විහිදේ. වර්තමාන ලෝකය උණුසුම් වීමේ තර්ජනය යටතේ ශාක අභිජනනය නව අවධානයක් දිනා ඇත. තව ද එය ශාක ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ හා ජාන විද්‍යාවේ වේගවත් දියුණුවට ද වාසිදායක තත්ත්වයක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත.
ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය

ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය, එක්සත් රාජධානියේ ලියාපදිංචි වි ඇති අයතනයකි. එය ලාභ ඉපයිම සදහා නොව තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරනය සදහා පවතින ක්‍රියාකාරකම් මගින් දැව වෙළදාම සිදු කිරීම සදහා යොමු වී ඇත. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය, සැපයීමේ දාමයේ සියළු අවධිවල හවුල්කරුවන් සමග වැඩ කටයුතු කරයි. එනම් වනාන්තර සාදන්නන්ගෙන් ආරම්භ කර කර්මාන්ත සහ ලී මෝල් දක්වා, විකුණුම්කරුවන් දක්වා එනම් ඝර්ම කලාපීය දැව නිෂ්පාදන (ගෙවත්තේ තබන ලී බඩු) ගබඩා කර ගනිමින් අලෙවි කරන්නන් දක්වා මෙම භාරය සමිබන්ධ වී කටයුතු කරයි. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය තිරසාර වන විද්‍යාව දියුණු කරමින් ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර වලට වටිනාකමක් දීමට උත්සහ ගනී. එහි දී ඔවුන් ඝර්ම කලාපීය වනාන්තර විවිධාකාර ප්‍රයෝජන සදහා හෙළි කරන ලද ඉඩම් ලෙස නොව සියළුම ක්‍රියා වලින් සිදුවන පරිසර පද්ධතියක් ලෙස වටිනාකමක් දීමට අවස්ථාවක් සොයයි.

ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරයට එක්සත් ජනපදය,ඉන්දුනීසියාව, මැලේසියාව සහ වියට්නාමය සහ ගාබෝන් යන රටවල් වල කාර්යාල පවති. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය පාලනය කරනු ලබන්නේ සාමාජිකයන්ගේ නියෝජිතයන් හා නිදහස් විශේෂඥයන්ගෙන් සංයුක්ත වූ අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයක් විසිනි.
ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් වන භාරකාර මණ්ඩලය වනාන්තර නිසි පරිදි කළමණාකරනය කර ඇති බවට ඉහළ මට්ටමේ නිදහස් සහතික කිරීමක් ලබා දෙන මුල් පෙලේ ජාත්‍යන්තර වනාන්තර සහතික කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමය සපයන ආයතනයක් ලෙස හදුනාගෙන ඇත. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් තම සාමාජිකයන්ට ඔවුන්ගේ සැපයීමේ දාමයන් කළමණාකරනයට හා පරීක්ෂා කිරීමට උදව් ලබා දෙන අතර සැපයීමේ දාමයන්ට ආධාර කරන වනාන්තර වලට වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතිකය ලබා ගැනීමටද උදව් වේ. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය එහි සාමාජික ආයතන වලට ඔවුන්ගේ දැව ඔවුන්ට වර්තමානයේ කුමන ස්ථානවලින් ලබා දෙන්නේ දැයි දැන ගැනීමට මග පෙන්වයි. ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය විසින් එහි සාමාජිකයන්ට අනාගතයේ ඔවුන්ට ලැඛෙන දැව ලැබිය යුත්තේ කුමන ස්ථාන වලින් දැයි තීරණය කරන නීති සෑදීමට සාමාජිකයන්ට උපකාර වේ. තව ද ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය එහි සාමාජිකයන්ට හොද දැව සම්පත් හදුනා ගැනීමට උදවි ලබා දේ. එනම් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන සදහා හෝ නිෂ්පාදනවලට හිගව පවතින දැව ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතික ලද වනාන්තර හදුනා ගැනීමට, අස්ථීර තත්ත්වයේ පවතින දැව සම්පත් එනම් වන භාරකාර මණ්ඩලය සහතිකය ලබා ගැනීම සදහා ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය සමග එක්ව දැඩි ලෙස පාලනය කරන ලද සහතික කිරීමේ ක්‍රියාකාරී යෝජනාවක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින හෝ ක්‍රියාත්මක කිරීමට සූදානම් කරන ලද වනාන්තර හදුනා ගැනීමට ඝර්ම කලාපිය වනාන්තර භාරය උදව් වේ.
ගස් සිටුවීම

ගස් සිටුවීමේ ක්‍රියාදාමය යනු වන විද්‍යාව සදහා මුඩු බිම් අස්වැද්ද වීම හෝ භූමි අලංකාර කටයුතු සදහා ශාකවල පැළ සිටුවීම ය. මෙය ශාක හා ලදු වගාවේ සිදු කරන විශාල ගස් සිටුවීමෙන් හා අඩු වියදම් හා අඩු ව්‍යාපෘතියක් හා සෙමින් වර්ධනය වන ශාක බීජ සිටුවීමෙන් වෙනස් වේ.

මෙය වන වගාවට අයත් ක්‍රියාකාරකමක් වන අතර එය නැවත වනාන්තර ඇති කිරීම ලෙස හදුන්වයි. මෙය කළින් අස්වැද්ද වු වනාන්තරයක්ව හෝ රෝගයක් හෝ කෘමින් මගින් විනාශ කරන ලද වනාන්තරයක්ව පැවති ප්‍රදේශයක කුඩා ශාක පැල සිටුවීම හා සම්බන්ධ වේ. මෙම ගස් සිටුවීම ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල සිදුවන අතර එය ජාතීන්, ප්‍රදේශ හා නැවත වන වගා කිරීමේ එක් එක් ආයතන අනුව ද වෙනස් වේ. ගස් සිටුවීම, වන විද්‍යාවට ඇතුළත් වන අතර මෙය නිවැරදිව සිදු කළහොත් වනය විනාශ වූ ප්‍රදේශවල නැවතත් සාර්ථකව වන වගාව කළ හැක. නැවත වන වගා කිරීම වාණිජමය ගස් කැපීමේ කර්මාන්තයක් වන අතර එය විශාල පරිමාණයේ පැරණි හොදින් වර්ධනය වූ වනාන්තර විනාශ කිරීමට කදිම පිළිතුරකි. නමුත් සිටුවන ලද වනාන්තර මගින් කලාතුරකින් ස්වභාවික වනයේ ජෛව විවිධත්වය හා සංකීර්ණභාවය නැති විය හැක.
වගා කිරීම

ගයිස්බරෝ(Guys borough) හෝ ෆ්ලයිස්බරෝ (Flys borough)යන නාමය ඇතැම් වගාකරුවන් අතර අප්‍රසාදයට පත් ව ඇත.
මෑත කාලයේ ශාක සිටුවීම ගැන වැඩ්පුර කතාබහ වේ. මෙය හුදෙකලා වූ පරිසරයක සිදුකරන අතර මෙය වැඩකටයුතු නොමැති සමයන්හි වගා කරුවන්ගේ ජීවිත හා සමාන වේ. ස්කොට් චිෙශාල්මි treeplanter.com වෙබි අඩවියේ නිර්මාණකරු වන අතර ඔහු විසින් ශාක සිටුවන්නන්,විපත් හේතුකොටගෙන තව තවත් ශක්තිමත් වන බව සොයාගෙන ඇත. දීර්ඝ කාලීන අත්දැකීම්, මඩ ගසාගැනීම්, නිග්‍රහ කිරීම් හා අපකීර්තියට ලක් කිරීම්, වැවිලිකරුවන් එක්සත්ව එකතු වීමට හේතු වේ. ශාක වගා කිරීමේ අපහසුතාව, යුධ හමුදා සේවය සමග නිතර සංසන්දනය වේ. ශාක වගාකරුවන් බොහෝ විට වයස අවුරුදු 18 හා 30 අතර වේ. මොවුන් රැකියා සොයන්නන් වන අතර ශාක සිටුවීම වෘත්තියක් බවට සකසා ගෙන ඇත. සමාජය ශාක වගාකරුවන් දැඩි, නොසැලකිලිවන්ත පුද්ගලයන් ලෙස දැකීමට හුරුව ඇත මොවුන් නගරයේ කුඩා තැබෑරුම් වලින් රළු පානයන් ගන්නා පිරිසක් බවට පත්ව ඇත. කෙසේ වෙතත් මොවුන්ගේ ජීව්තයේ දැඩි අදුරු පැත්තක් ද ඇත. මෑත කාලීන සමීක්ෂණ වලින් සොයා ගෙන ඇත්තේ ඔවුන්ගේ වැඩ කිරීෙම් පරිසරය හා ජීව්තවල තත්ත්වය ද ඉතාමත් දුර්වල බව ය. මත්කුඩු (කංසා) සහ මධ්‍යසාර භාවිතය සදහා ඔවුන් ඉතා බහුල ලෙස හුරුවී ඇත. තවද ඔවුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යද විවිධාකාර වූ පීඩනයන්ගෙන් පිරී ඇත. කැනඩාවේ ක්විඛෙක් ප්‍රාන්තයේ සේවකයන් මතු බලාපොරොත්තු සහිතව මෙම ප්‍රශ්න අඩු කිරීම හා නැති කිරිමට සංවිධානය වී ඇත. තවද ගෙවීම් නොලබන සේවකයන්ගේ (බොහෝ විට කර්මාන්තවල) බලාපොරොත්තුන් ඉටු කිරීමද මෙහි තවත් ඒක් අරමුණකි.
ශාක ගොව්පළ

ශාක ගොව්පළ යනු පෞද්ගලික අයිතිකරුවකු සතු වනාන්තරයක් වන අතර එය දැව ලබා ගත හැකි ශාක නිෂ්පාදනය සදහා කළමණාකරනය කළ එකකි. ශාක ගොවිපළ යන යෙදුම වතු හා පැල තවාන් සදහා ද භාව්තා කරයි.
ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපල සංස්ථාව

එක්සත් ජනපදයේ ශාක ගොවිපළවල් ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපළ සංස්ථාව මගින් සහතික කරයි. ඇමෙරිකානු ශාක ගොවිපළ සංස්ථාව පිහිටුවනු ලැබුවේ 1941 වසරේ වන අතර එය එක්සත් ජනපදයේ දැව සහතික කිරීමේ පැරණිතම තෙවන පාර්ශ්වීය නිවැරදිදැයි තහවුරු කිරීමේ ක්‍රියාදාමයයි. ශාක ගොවිපළ පිහිටුවීමට හේතු වූයේ නැවත වගා කිරීමකින් තොරව තිරසාර නොවන වේගයකින් කැළෑ කැපීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ය. සාමිප්‍රදායික ලෙස ශාක ගොවිපළ කළමණාකරනය කරනුයේ දැව,ජලය, වන සතුන් හා සුන්දරත්වය සදහාය. ශාක ගොවිපළ," සංරක්ෂණය ගමනේ" කොටසක් ලෙස පිහිටවනු ලැබූ අතර එයට හේතු වූයේ දැව සාගතය සදහා වූ බියයි. උතුරු ඇමෙරිකාවේ යම් ප්‍රදේශයක ඉල්ලූම සම්පූර්ණයෙන් ම අවසන් වන තුරු ලී ලබා ගැනීම සිදු කරයි. ඉන්පසු ලී ලබාගන්නන් වෙනත් ප්‍රදේශයකට ලී ලබා ගැනීමට යොමුවේ. වන ලැහැබ, අඛණ්ඩ දැව සැපයුමක් ලබා ගැනීම සදහා කළමණාකරනය කල යුතුය යන හැගීම ශාක ගොවිපළ මගින් මතු කර පෙන්වයි.
ශාක පේලිය

මෙම ශාක පේලියේ දර්ශනය දෙස බැලු විට එය දිගු ශාක පේළියක් වන අතර එය ඉතා තියුණු හැඩයක් ගනී. දර්ශනයේ ඉතිරි කොටස, ශාක වලින් පිරුණු ප්‍රදේශයේ සිට ශාක නොමැති කලාපය දක්වා වෙනස් වීම පෙන්නුමි කරයි. ශීත හා සුළග හේතුකොට ගෙන මෙම ශාක මිටි හා එක් දිශාවකට යොමු වූ ශාක බවට පත්ව ඇත.

මෙම ශාක පේලිය හෝ දැව පේළිය වාසස්ථානයේ සීමාවේ පිහිටා ඇති නමුත් එම ප්‍රදේශ ශාක වර්ධනයට සුදුසු ප්‍රදේශ වේ. ශාක පේලියට ඉදිරියෙන් ඇති ශාක වලට යෝග්‍ය නොවන පාරිසරික තත්ත්ව නිසා ඒවාට වර්ධනය විය නොහැක. (සාමාන්‍යයෙන් ශීත උෂ්ණත්වයන්, ප්‍රමාණවත් නොවන වායුගෝල පීඩනය හෝ තෙතමනය අඩු වීම වේ.)

යම් ශාක පේලියක ශාක කුරු වේ නම්, අවසාන ශාක කීපය ඝනත්වයෙන් අඩු පදුරු බවට පත් වේ නම් හා එය සිදු වූයේ සුළග මගින් නම් එය ක්රෑම් හෝල්ස් (krummholz formation) ලෙස හැදින්වේ. ජර්මනියේ මෙය සමාවෘත ලි ලෙස හදුන්වයි.

මෙම ශාක පේළි අනෙකුත් ස්වභාවික පේළි ආකාරයෙන්ම දිස්වන අතර (උදාහරනයක් ලෙස දිය ඇල්ලක සීමා මායිම්) දුරින් සිට හොදින් හදුනාගත හැක. නමුත් ඒ සදහා ඉතා සමීප පරීක්ෂා කිරීමක් කළ යුතුයි. තව ද එහි ක්‍රමවත්ව මාරු වීම් සිදුවේ. ශාක ඒවායේ වර්ධනය නවතින තුරු ශාක වර්ධනයට නුසුදුසු කාලගුණයක් පවතින ප්‍රදේශ දක්වා හෙමින් වර්ධනය වේ.