JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Mkoa wa Pwani

thumbnail|right|280px|Barabara ya Pwani

thumb|right|175px|Mkoa wa Pwani katika Tanzania
Mkoa wa Pwani ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana upande wa Kaskazini na mkoa wa Tanga, upande wa mashariki na Dar-es-Salaam na Bahari Hindi, upande wa kusini na mkoa wa Lindi na upande wa magharibi na mkoa wa Morogoro. Mkoa huo una eneo la km² 32,407, na idadi ya wakazi wapatao 2,024,947 kadiri ya sensa ya mwaka 2022 kutoka 1,098,668 (2012). Mkoa huo ni maarufu kwa shughuli za utalii hususani katika mji wa Bagamoyo, kisiwa cha Mafia na Hifadhi ya Taifa ya Saadani. Makao makuu ya mkoa yako Kibaha.

Una postikodi namba 61000.
Wilaya na wakazi

Mkoa wa Pwani una wilaya nane (katika mabano idadi ya wakazi wakati wa sensa ya mwaka 2022 ):
* Bagamoyo (205,478)
* Chalinze (316,759)
* Kibaha Mjini (265,360)
* Kibaha Vijijini (123,367)
* Kisarawe (159,226)
* Mkuranga (533,033)
* Mafia (66,180)
* Rufiji (159,906)
* Kibiti (195,638).

Mkoa huo wenyeji wake ni watu wa makabila ya Wakwere, Wazaramo, Wandengereko, Wadoe, Wazigua na Wanyagatwa.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huo ulikuwa na majimbo ya uchaguzi tisa yafuatayo :
* Chalinze : mbunge ni Ridhwan Kikwete (CCM)
* Bagamoyo : mbunge ni Shukuru Kawambwa (CCM)
* Kibaha Mjini : mbunge ni Sylvester Francis Koka (CCM
* Kibaha Vijijini : mbunge ni Hamoud Abuu Jumaa (CCM)
* Kisarawe : mbunge ni Selemani Said Jafo (CCM)
* Mafia : mbunge ni Mbaraka Kitwana Dau (CCM)
* Mkuranga : mbunge ni Abdallah Hamis Ulega (CCM)
* Kibiti : mbunge ni Ally Seif Ungando (CCM)
* Rufiji : mbunge ni Mohamed Omary Mchengerwa (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Pwani
* Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani
Tanbihi


Viungo vya nje

* Tovuti rasmi ya Mkoa wa Pwani, Tanzania
* Matokeo ya sensa 2002 kwa ajili ya mkoa wa Pwani
* Habari za Pwani kwenye kurasa za Tume ya Uchagizi

P
Mkoa wa Manyara

right|thumbnail|260px|Mkoa wa Manyara katika Tanzania
thumb|260px|Wilaya za Mkoa wa Manyara
Mkoa wa Manyara ni mojawapo ya mikoa ya Tanzania ulioko kaskazini mwa Tanzania, wenye makao makuu mjini Babati. Unapakana na Mkoa wa Arusha upande wa kaskazini, Mkoa wa Kilimanjaro kaskazini-mashariki, Mkoa wa Tanga mashariki, Mkoa wa Dodoma kusini, na Mkoa wa Singida upande wa magharibi. Mandhari ya Manyara yanajumuisha sehemu ya Bonde la Ufa pamoja na Ziwa Manyara, ambalo limetoa jina kwa mkoa huu. Mkoa huu unajulikana kwa shughuli za kilimo, ufugaji, na utalii, hasa kupitia Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Manyara na vivutio vya kiutamaduni vinavyotokana na jamii za asili kama Wamasai na Waarusha.

Mkoa wa Manyara umetengwa na Mkoa wa Arusha mwaka 2002 kwa azimio la rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ukiwa na eneo la km² 46,359.
Wakazi

Jumla ya wakazi mkoani ilikuwa 1,892,502 katika sensa ya mwaka 2022 .

Idadi hiyo imepatikana katika wilaya 7 zifuatazo (katika mabano idadi ya wakazi mwaka 2022): Babati Vijijini (375,200), Babati Mjini (129,572), Hanang (367,391), Mbulu Vijijini (238,272), Mbulu Mjini (138.593), Simanjiro (291,169) na Kiteto (352,305).

Sensa zinaonyesha kwamba ni kati ya mikoa ya Tanzania yenye ongezeko kubwa la wakazi. Pia ni kati ya mikoa yenye maambukizi machache zaidi ya Ukimwi.

Wenyeji wa mkoa huu ni pamoja na Wairaqw, Wamasai, Wambugwe, Wagorowa na Wabarbaig wakijihusisha na shughuli za kilimo na ufugaji kama njia ya kuingiza kipato chao cha kila siku.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi 7 yafuatayo:
* Babati Mjini : mbunge ni Pauline Gekuli (CCM)
* Babati Vijijini : mbunge ni Jitu Vrajilal Soni (CCM)
* Hanang’ : mbunge ni Samwel Hhayuma (CCM)
* Kiteto : mbunge ni Emmanuel Papiani (CCM)
* Mbulu Mjini : mbunge ni Zacharia Paulo Issaay (CCM)
* Mbulu Vijijini : mbunge ni Flatei Massay (CCM)
* Simanjiro : mbunge ni James Kinyasi Ole Millya (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Manyara
* Orodha ya mito ya mkoa wa Manyara
Tanbihi
Viungo vya nje

* Tovuti ya Mkoa wa Manyara
* Manyara Matokeo ya sensa ya 2002* Serikali ya Tanzania
* Ijue mikoa ya Tanzania


Jamii:Mikoa ya Tanzania
Korongo (Gruidae)

Korongo hawa (pia mana) ni ndege wa familia ya Gruidae wenye domo fupi na jembamba kuliko lile la korongo wa familia ya Ciconiidae. Spishi nyingi hufanya mikogo ya kubembeleza jike wakitoa sauti kubwa. Huugana kwa maishi yao yote. Spishi za nchi za halijoto wastani huhama kila mwaka kabla ya wakati wa baridi. Korongo hawa hupenda kuwa pamoja na huhama kwa makundi makubwa. Hula kila kitu kinachopatikana, kama panya, watambaazi, amfibia au samaki, hata nafaka na matunda madogo. Spishi za korongo zinatokea mabara yote ghairi ya Amerika ya Kusini.
Spishi za Afrika

* Balearica pavonina, Korongo-taji Mweusi (Black Crowned Crane)
* Balearica regulorum, Korongo-taji Kijivu au Ndege-chai (Grey Crowned Crane)
* Grus carunculata, Korongo Ndevu au Bwenzi (Wattled Crane)
* Grus grus, Korongo Paji-jeusi (Eurasian or Common Crane)
* Grus paradisea, Korongo Buluu (Blue Crane)
* Grus virgo, Korongo Tumbo-jeusi (Demoiselle Crane)
Spishi za mabara mengi

* Antigone antigone (Sarus Crane)
* Antigone canadensis (Sandhill Crane)
* Antigone rubicunda (Brolga)
* Antigone vipio (White-naped Crane)
* Grus americana (Whooping Crane)
* Grus japonensis (Red-crowned Crane)
* Grus monacha (Hooded Crane)
* Grus nigricollis (Black-necked Crane)
* Leucogeranus leucogeranus (Siberian Crane)
Picha


File:Anthropoides paradiseaPCCA20051227-1883B.jpg|Korongo buluu
Image:Zuraw stepowy Anthropoides virgo RB1.jpg|Korongo tumbo-jeusi
File:Black Crowned Crane 1194px.jpg|Korongo-taji mweusi
Image:Kroonkraan.jpg|Korongo-taji kijivu
File:Wattled Crane 1400.jpg|Korongo ndevu
File:Grus grus 1 (Marek Szczepanek).jpg|Korongo paji-jeusi


Image:Whooping crane.jpg|Whooping crane
Image:Grus antigone - 01.jpg|Sarus crane
Image:Grus canadensis NBII.jpg|Sandhill crane
Image:Mandschurenkranich.jpg|Red-crowned crane
Image:Grus leucogeranus1.jpg|Siberian crane
Image:Grus monacha Phila Zoo.jpg|Hooded crane
Image:Stavenn Grus nigricollis 00.jpg|Black-necked crane
Image:Brolgas Healesville.jpg|Brolga
Image:Grus Vipio (Aqua Zoo).jpg|White-naped crane


Jamii:Korongo na jamaa
Mkoa wa Mwanza

thumbnail|right|280px| Mwanza
Mkoa wa Mwanza ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepakana na Geita upande wa magharibi, Shinyanga na Simiyu upande wa kusini na Mara upande wa mashariki. Ziwa la Viktoria Nyanza liko kaskazini. Ni mkoa mdogo kwa eneo lake la km2 25,233, lakini wa pili kwa idadi ya watu kwa kuwa na wakazi 3,699,872 kadiri ya sensa ya mwaka 2022 . Makao makuu yako Mwanza mjini.

Mkoa una postikodi namba 33000.
thumb|Mwamba (jiolojia)|Mwamba wa Bismarck ziwani.
Wilaya

Kabla ya kumegwa na kuzaa mkoa mpya wa Geita, mkoa wa Mwanza ulikuwa na wakazi 2,942,148 (sensa ya mwaka 2002) katika wilaya 8 ukiwa na eneo la 19,592 km2.

Kwa sasa wilaya ni: Ukerewe, Magu, Sengerema, Buchosa, Misungwi, Kwimba, Nyamagana na Ilemela. Jiji la Mwanza ndani yake lina wilaya za Nyamagana na Ilemela.
Wakazi

Makabila makubwa ya Mwanza ndio Wasukuma na Wazinza upande wa bara, halafu Wakerewe na Wakara visiwani.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
* Buchosa : mbunge ni Dk. Charles Tizeba (CCM)
* Ilemela : mbunge ni Angelina Mabula (CCM)
* Kwimba : mbunge ni Mansoor Hirani (CCM)
* Magu : mbunge ni Kiswaga Boniventura (CCM)
* Misungwi : mbunge ni Charles Kitwanga (CCM)
* Nyamagana : mbunge ni Stanslaus Mabula (CCM)
* Sengerema : mbunge ni William Ngeleja (CCM)
* Sumve : mbunge ni Richard Mganga Ndassa (CCM)
* Ukerewe : mbunge ni Joseph Mkundi (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya mito ya mkoa wa Mwanza
Tanbihi
Viungo vya nje

* Tovuti rasmi ya Mkoa wa Mwanza
* Mji wa Mwanza, habari za uchumi, utamaduni na mengi mengine
* Matokeo ya Sensa 2002 kwa Mwanza* Serikali ya Tanzania
* Wasukuma


M
Heroe

Heroe ni ndege wa jenasi Phoenicopterus, jenasi pekee ya familia ya Phoenicopteridae. Ndege hawa hukaa kwa maji ya chumvi kwa makundi makubwa. Wana miguu mirefu na shingo ndefu na nyembamba. Wakiruka angani hunyosha shingo. Urefu wao ni kati ya futi 3 na 5. Hula vijimea (algae) na nduvi ndogo ambazo huzikamata na domo lao zungu linalotumika kama chujio. Tago lao ni kifungu cha matope kwa tundu fupi ambalo ndani lake yai moja linatagwa.
Spishi za Afrika

* Phoeniconaias minor, Heroe Mdogo (Lesser Flamingo)
* Phoenicopterus roseus, Heroe Mkubwa (Greater Flamingo): anatokea Asia na Ulaya pia.
Spishi za Amerika

* Phoenicoparrus andinus (Andean Flamingo)
* Phoenicoparrus jamesi (James's Flamingo)
* Phoenicopterus chilensis (Chilean Flamingo)
* Phoenicopterus ruber (American Flamingo)
Picha


Image:Flam.lesser.600pix_(Pingstone).jpg|Heroe mdogo
Image:Flamingo.greater.flaps.750pix.jpg|Heroe mkubwa


Image:Two andeanflamingo june2003 arp.jpg|Andean flamingo
Image:Slimbridge.chilean.flamingo.arp.jpg|Chilean flamingo
Image:James Flamingo.jpg|James's flamingo
Image:Caribbean flamingo at slimbridge arp.jpg|Caribbean flamingo


Jamii:Majina ya ndege kwa Kiswahili
Mkoa wa Kilimanjaro

Mkoa wa Kilimanjaro ni mojawapo ya mikoa 31 ya Tanzania, uliopo kaskazini-mashariki mwa nchi. Unapakana na Kenya upande wa kaskazini, Mkoa wa Arusha magharibi, na Mkoa wa Tanga upande wa kusini. Kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2022, mkoa una wakazi 1,861,934. Makao makuu ya mkoa huo yako Moshi mjini. Mkoa huo unajulikana zaidi kwa kuwa na Mlima Kilimanjaro, mlima mrefu zaidi barani Afrika, ambao pia ni kivutio kikuu cha utalii kutoka dunia nzima. Mkoa huu una historia tajiri ya biashara, na kilimo, hasa cha kahawa, na unajulikana kwa kiwango cha juu cha maendeleo ya kijamii na kiuchumi ukilinganisha na mikoa mingine ya Tanzania, ingawa teknolojia ya utandawazi katika eneo kubwa haijashamiri.
Wakazi

Mkoani Kilimanjaro kuna wakazi wapatao 1,861,934 (sensa ya mwaka 2022.).

Makabila makubwa mkoani humo ni Wachagga, Wagweno na Wapare, ambapo pia kuna makabila mengine madogomadogo kama Wamasai na Wakamba.
Wilaya

Mkoa wa Kilimanjaro una wilaya 7 ambazo ni: Hai, Mwanga, Moshi mjini, Moshi vijijini, Rombo na Same na ile mpya ya Siha.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2020 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
* Hai (Saashisha Mafuwe)
* Siha (Dr Godwin Mollel)
* Moshi Mjini (Priscus Tarimo)
* Mwanga
* Same Mashiriki
* Same Magharibi
* Moshi Vijijini (Prof. Patrick Ndakidemi)
* Vunjo (Dr Charles Kimei)
* Rombo (Prof. Adolf Mkenda)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Kilimanjaro
* Orodha ya mito ya mkoa wa Kilimanjaro
Marejeo
Viungo vya nje

* Matokeo ya sensa 2002 ya Tanzania kwa Mkoa wa Kilimanjaro


K
Unguja

thumb|Ramani ya Unguja
Unguja ni kisiwa kikubwa katika Bahari Hindi mkabala wa mwambao wa Afrika ya Mashariki karibu na Dar es Salaam.

Unguja ndicho kisiwa kikuu cha funguvisiwa la Zanzibar ambavyo ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania.

Unguja ina eneo la takriban km² 1.658 ikiwa na wakazi 869,721 (2012).

Mji mkuu ni Jiji la Zanzibar kwenye pwani ya magharibi mkabala wa bara.

Kisiwani Unguja kuna mikoa mitatu kati ya mikoa 31 ya Tanzania ambayo ni Unguja Kaskazini, Unguja Kusini na Unguja Mjini Magharibi.
Tazama pia

*Usultani wa Zanzibar
*Kilwa
*Mji Mkongwe (Stone Town)
*Funguvisiwa la Zanzibar
*Kiunguja
*Orodha ya visiwa vya Tanzania
Viungo vya nje

* Zanzinet: Unguja Island
* Zanzibar Yetu


Jamii:Zanzibar
Jamii:Visiwa vya Tanzania
Jamii:Waswahili
Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi
Zanzibar (maana)

ya Zanzibar tangu mwaka 2005.]]
ya kisiwa cha Unguja na kile cha Pemba.]]
Zanzibar ni neno linalotaja

* Kijiografia Funguvisiwa la Zanzibar kwenye mwambao wa Afrika ya Mashariki hasa visiwa vikubwa vya Unguja na Pemba pamoja na visiwa vidogovidogo
* Nje ya Tanzania kisiwa cha Unguja mara nyingi huitwa "Zanzibar"
* Kihistoria Usultani wa Zanzibar iliyoanzishwa baada ya kifo cha Sultani Sayyid Said na kugawiwa kwa Usultani wa Omani mwaka 1856 wakati mwanaye Sayyid Majid alipokuwa sultani wa kwanza wa Zanzibar akitawala funguvisiwa la Zanzibar pamoja na pwani ya Afrika ya Mashariki kati ya Mogadishu (leo mji mkuu wa Somalia) na Rasi Delgado (leo Msumbiji ya Kaskazini karibu na mto wa Ruvuma).
* Kisiasa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ambayo ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano ya Tanzania. Zanzibar ilipata uhuru kwa njia ya mapinduzi mwaka 1963 na iliungana na Tanganyika mwaka 1964 hivyo kuunda Jamhuri ya Muungano ya Tanzania na waasisi walikuwa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Sheikh Abeid Amani Karume. Zanzibar ina jumla ya mikoa mitano ambayo ni:￼ Mjini Magharibi, Kaskazini Unguja, Kusini Unguja, Kaskazini￼ Pemba na Kusini Pemba￼
* Jiji la Zanzibar ambalo ni mji mkubwa wa Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
* Jina la filamu, vitabu, hoteli n.k. zilizotajwa kufuatana na neno lenyewe kama vile Jamhuri ya Zanzibar, funguvisiwa la Zanzibar, jiji la Zanzibar n.k.
* Kuhusu maana ya neno lenyewe taz. "Etimolojia ya Neno Zanzibar" .

Jamii:Zanzibar
Jamii:Tanzania
Zanzibar (Jiji)

thumb|Beit-al-Ajaib, yaani Jumba la Maajabu (1907).
Jiji la Zanzibar ni mji mkubwa wa kisiwa cha Unguja na mji mkuu wa Zanzibar.Pia ni wilaya katika Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi wa Tanzania.
Jiji lina wakazi 206,292 (sensa ya mwaka 2002).
Jina

*Makala kuu: Etimolojia ya Neno Zanzibar
Mji Mkongwe

Kitovu cha historia yake ni Mji Mkongwe (Stone Town) ulioandikishwa katika orodha ya UNESCO ya "Urithi wa Dunia" (World Heritage).

Nyumba za Mji Mkongwe zilijengwa tangu mwaka 1830 wakati Sultani Sayyid Said alipohamisha mji mkuu wake kutoka Omani kuja Unguja.

Kati ya majengo maarufu ni Beit al Ajaib (yaani Jumba la Maajabu lililobomoka tarehe 24 Desemba 2020), boma la kale, Kanisa Kuu la Kianglikana lililojengwa mahali pa soko la watumwa na hasa nyumba nyingi za kihistoria za ghorofa zilizojengwa na famila za tabaka la matajiri Waarabu zenye milango yenye mapambo mazuri.

Mji Mkongwe unapokea watalii wengi kila mwaka.

Mji wa kisasa umekua sana ng'ambo ya Mji Mkongwe.
Tazama Pia

*Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Picha


Image:StoneTown-Zanzibar.jpg|Mji Mkongwe
Image:Sansibar-HoseOfWonders.jpg|Nyumba ya Maajabu (Beit-al-Ajaib
Image:Fort-Zanzibar.jpg|Boma la Kale katika Mji Mkongwe
Image:Beach-Zanzibar.jpg|Mahalipa kuogelea ufukoni karibu na Mji Mkongwe

Marejeo
Viungo vya nje

* Historia na utamaduni wa Zanzibar
* UNESCO Stone Town Site
* Stone Town Conservation and Development Authority
* Zanzibar Urban District Homepage for the 2002 Tanzania National Census
* Stranger in Paradise: Searching for a Place to Call Home in Stone Town by Christopher Vourlias, World Hum, June 15, 2009
* Zanzibar Stone Town & Hotels A travel guide website containing pictures and information about Stone Town as well as a selection of Stone Town Hotels.
* Stone Town sites and attractions


Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi
Jamii:Zanzibar
Jamii:Waswahili
Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi

220px|thumb|right|Mahali pa Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi katika Tanzania
thumb|Mji Mkongwe kutoka juu.
Mkoa wa Unguja Mjini Magharibi ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Uko Unguja ambacho ni kisiwa kikubwa cha Jamhuri ya Watu wa Zanzibar. Unapakana na mikoa yote miwili mingine ya kisiwa hicho: Mkoa wa Unguja Kusini na Mkoa wa Unguja Kaskazini mbali ya Bahari Hindi. Eneo la mkoa ni km² 230 ambako kuna jumla ya wakazi 893,169 kadiri ya sensa ya mwaka 2022
. Walikuwa 593,678; Mjini 223,033 na Magharibi 370,645 katikasensa ya mwaka 2012. Makao makuu ya mkoa yako Zanzibar. Sehemu ya jiji hilo, maarufu kama Mji Mkongwe, imeorodheshwa na UNESCO kama Urithi wa Dunia.

Msimbo wa posta ni namba 71000.

Mkoa huu una wilaya tatu ambazo ndizo Mjini, yaani Jiji la Zanzibar, Unguja Magharibi A na Unguja Magharibi B.
Marejeo

thumb|left|260px|Ramani ya Unguja
Tazama pia

* Orodha ya mito ya mkoa wa Unguja Mjini Magharibi
Viungo vya nje

U
Jamii:Zanzibar
Etimolojia ya neno Zanzibar

Etimolojia ya neno "Zanzibar" inaonyesha ya kuwa ni jina la kale sana. Hakuna hakika kabisa kuhusu asili ya neno hilo. Etimolojia ni elimu ya asili ya maneno na uhusiano yake na maneno mengine.
Asili za Kiarabu na Kiajemi

Zanzibar ina uhusiano na maneno mawili ya Kiarabu. Neno la kwanza ni "zanj- ﺯﻧﺞ" lililomaanisha watu weusi au nchi ya watu weusi. Katika historia kuna kipindi cha vita ya Wazanj waliokuwa watumwa Waafrika katika Irak karibu na mji wa Basra walioasi dhidi ya mabwana wao Waarabu kati ya 869 and 879 BK wakijaribu kujipatia uhuru. Neno "zanj" linaandikwa "zang زنگ" kwa Kiajemi na zamani taarifa nyingi za Wazungu zilitumia umbo la "Zanguebar" kwa matamshi ya Kiajemi wakitaja Zanzibar.

Neno la pili ni "bar - ﺑﺮ " linalomaanisha "nchi kavu" - ni asili ya neno la Kiswahili "bara".
Historia ya jina

Bila shaka wakazi asilia walikuwa na jina au majina yao kwa ajili ya mwambao wa Afrika ya Mashariki na visiwa. Lakini hatuna ushuhuda kuhusu majina yale yaliyotumiwa karne nyingi zilizopita. Katika taarifa ya wasafiri na wataalamu Wagiriki na Waarabu tunakuta majina yanayofanana na Zanzibar.

Ptolemaio (aliishi mnamo mwaka 200 BK) alitaja rasi ya "Zingis" au "Zingisa" ((Ζίγγις ή Ζήγγισα) ambayo inaaminiwa kuwa Zanzibar; wasafiri wa baadaye walitumia jina tunalojua kutoka kwa Waarabu, kwa mfano Marco Polo aliyetaja "Zamzibar". Hatujui kama wale wageni walitumia jina walilopokea kutoka wenyeji.
Azania, Zanj na Zanguebar

Kwa mahitaji yetu inatosha kusema ya kwamba kuna jina la kale kwa ajili ya mwambao wa Afrika ya Mashariki lililowahi kutajwa kwa umbo tofauti katika karne za kale kama vile Zingis, Zingium, Azania, au nchi (=bar) ya „Zanj“ (kiarabu) au ya „Zangi“ (kiajemi). Wajemi na Waarabu wote walitaja pia watu weusi kwa neno hili. „Zangibar“ au „zanjbar“ ni „nchi ya watu weusi“.

Wareno walianza baadaye kutofautisha kati ya bara na kisiwa wakiandika jina la kisiwa mbele ya pwani la „Zanguebar“ kama „Zanzibar“ yaani kwa namna inayolingana zaidi na matamshi ya Kiarabu lakini waliendelea kusema "Zanguebar" wakimaanisha bara.
Tazama pia

*Makala kuhusu maana mbalimbali ya neno Zanzibar
Marejeo
Pemba (kisiwa)

thumb|Ramani ya Kisiwa cha Pemba
thumb|left|Visiwa vya Zanzibar (Unguja na Pemba)

:Makala hii inahusu Kisiwa cha Pemba. Jina Pemba linatumika pia kwa ajili ya Pemba katika Msumbiji na Pemba wilaya pamoja na mji huko Zambia.

Pemba ni kisiwa kilichopo takriban 50 km kaskazini ya Unguja katika Bahari Hindi. Visiwa vyote viwili ni sehemu za Jamhuri ya Watu wa Zanzibar katika Tanzania. Umbali na Tanganyika au Tanzania bara ni 50 km.

Pemba pamoja na visiwa vidogo karibu nayo ina wakazi 360,797 katika eneo la 980 km².

Miji muhimu ya Pemba ndiyo Chake Chake, Mkoani na Wete.

Pemba kuna mikoa miwili kati ya mikoa 26 ya Tanzania ambayo ni
*Mkoa wa Pemba Kaskazini yenye wilaya za Wete na Micheweni.
*Mkoa wa Pemba Kusini yenye wilaya za Mkoani na Chake Chake.

Uchumi wa Pemba ni hasa kilimo pamoja na uvuvi. Mazao ya sokoni hulimwa hasa karafuu.

Katika utamaduni wa Pemba kuna desturi ya kipekee katika Afrika ndiyo mchezo wa ng'ombe iliyorithiwa na Wareno walipokuwa na athari kisiwani karne zilizopita.
Viungo vya nje

* zanzinet.org
* Takwimu ya Zanzibar
Wapicha


Image:Pemba island, Tanzania. View from Chake Chake town center over the mangroves towards the sea.JPG|View from Chake Chake town center over the mangroves towards the sea
Image:Wharf at Mkoani. Havenpier in Mkoani, Pemba, Tanzania.jpg|Wharf at Mkoani
Image:Chief Minister's Office, Chake Chake, Pemba Island, Tanzania.jpg|The Pemba offices of the Prime Minister of Zanzibar's Revolutionary Government in Chake Chake
Image:Derelict amusement park in Pemba, Tanzania.JPG|Derelict amusement park on the outskirts of Chake-Chake
Image:Pemba is rich of children2.jpg|A family from Pemba
Image:DC3 PEMBA AIRPORT 2009.jpg|Aircraft at Karume airport Chake-Chake
Image:Chake Chake, Pemba, Tanzania.JPG|A rainy day in central Chake Chake
Image:Pemba_Island_(Tanzania).jpg|Map of Pemba Island
Image:Fish market, Mkoani, Pemba Island, Tanzania.jpg|Fish market, Mkoani
Image:Market in Wete, Pemba Island, Tanzania.JPG|Market building in Wete
Image:The jetty of Chake Chake, Pemba, Tanzania.JPG|The jetty at Chake Chake, surrounded by mangroves
Image:CUF Office in Pemba.JPG|An office of the opposition party CUF (Civic United Front) in Chake Chake


Jamii:Visiwa vya Bahari ya Hindi
Jamii:Visiwa vya Tanzania
Jamii:Zanzibar
*
Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Waswahili
Mchezo wa ng'ombe

Mchezo wa ng'ombe ni desturi inayojulikana hasa katika nchi za Hispania na Ureno, pia katika maeneo ya jirani ya Ufaransa kusini na katika koloni za zamani za Hispania huko Amerika ya Kilatini kama Meksiko. Imekuwa pia mila ya pekee kwenye Kisiwa cha Pemba, Tanzania. Kila mahali ni mashindano kati ya wanadamu na fahali wa ng'ombe lakini kuna taratibu tofautitofauti.
Mchezo wa ng'ombe katika Hispania

Katika mchezo wa Hispania fahali anauawa uwanjani. Mchezo unafanywa katika uwanja wa pekee unaoitwa Plaza de Toros. Wale wanoshindana na ng'ombe dume wanaitwa "torero"; mkuu wao atakayemwua kwa pigo la upanga wake ni "matador". Matador anatangulia kucheza na fahali kwa kumkasirisha kwa kitambaa chekundu na kutoroka akishambuliwa. Wasaidizi wake wanapita kwa farasi na kumdunga fahali kwa mikuki midogo kwa kusudi la kumdhoofisha. Mwishoni ng'ombe anauawa na matador kwa upanga. Muda wa mchezo ni kama dakika 20 kwa kila mnyama.

Ilhali Wahispania wanaua ng'ombe wa dume Aareno wanawachezea tu hadi kuwaangusha chini bila kuwaua.
Asili za Roma ya Kale

Historia ya desturi hii inarudi nyuma hadi zamani za Dola la Roma watu walipopenda kuwa na maonyesho ya mapambano ya wanyama pori, ama ya wenyewe kwa wenyewe au zaidi ya watu dhidi ya wanyama hawa. Maonyesho haya yalifanyika katika uwanja wa mji kwa mfano uwanja wa Koloseo huko Roma. Desturi hii imepotea kila sehemu ya eneo la kale la Dola la Roma kwa sababu ilipingwa na kanisa la kikristo isipokuwa Hispania na Ureno.
Mchezo wa ng'ombe Pemba kisiwani

Pemba ndipo mahali pa pekee katika Afrika penye desturi hii ya mchezo wa ng'ombe. Hii ni kutokana na athira ya Ureno kwenye mwambao wa Afrika ya Mashariki miaka 400 iliyopita. Mara Wareno walikuwa na kituo huko Chake Chake, mara walikuwa na mapatano ya usaidizi na Pemba, mara waliuachia utawala Sultani wa Mombasa. Haijulikani jinsi walivyoacha desturi hii Pemba.

Kuhusu mchezo huu amesema Abdullah Amur Suleiman (http://groups.msn.com/SitiBintiSaad/mchezowangombebullfight.msnw ):
Viungo vya Nje

*Abdullah Amur Suleiman akieleza mchezo huu wa kitaifa
*Picha za mchezo wa ng'ombe Pemba


Jamii:Pemba
Jamii:Michezo