JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Ol Doinyo Lengai

thumb|400px|Ol Doinyo Lengai wakati wa mlipuko wake wa 1966.
thumb|400px|Ol Doinyo Lengai kutoka ziwa Natron.
Ol Doinyo Lengai (maana kwa Kimaasai ni "Mlima wa Mungu") ni mlima wenye asili ya volkeno katika Tanzania ya Kaskazini. Iko takriban km 120 kaskazini-magharibi kwa Arusha na km 25 kusini kwa Ziwa Natron.

Mlima una kimo cha m 2690 juu ya UB.

Ni volkeno ya pekee duniani kutokana na aina ya lava yake inayotoka hali ya kiowevu (majimaji) lakini si moto sana (mnamo 500° - 600 °C).

Ol Doinyo Lengai ililipuka tena kuanzia Machi 2006. Katika mwaka 2007 mlima umesababisha mitetemeko ya ardhi ya mara kwa mara kuanzia tarehe 12 Julai. Tetemeko la tarehe 18 Julai lilisikika hadi Nairobi.
Tazama pia

* Orodha ya volkeno nchini Tanzania
* Orodha ya milima ya mkoa wa Arusha
* Orodha ya milima ya Tanzania
* Orodha ya milima ya Afrika
* Orodha ya milima
Tanbihi
Viungo vya nje

* Mlima katika tovuti ya Geonames
* Michael Greshko: 'Mountain of God' Volcano Preparing to Erupt, tovuti ya National geographic, 13 Julai 2017, iliangaliwa Julai 2017


Jamii:Milima ya Tanzania
Jamii:Milima ya Afrika

Jamii:Volkeno za Afrika
Jamii:Mkoa wa Arusha
M

M ni herufi ya 13 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Mi ya alfabeti ya Kigiriki.
Maana za M

* Kama kipimo sanifu cha kimataifa m humaanisha mita kama kiwango cha umbali.
* Kati ya namba za Kiroma M ni alama ya 1,000
* Kwenye gari M ni alama ya kimataifa ya gari kutoka Malta
* Katika fizikia m ni alama ya masi (ling. E=mc2)
* Katika astronomia majina ya nyota na magimba mengine ya angani hutajwa kwa M pamoja na namba ya Orodha ya Messier
* Katika filamu za James Bond M ni kifupi cha mkubwa wa upelelezi wa Uingereza
Historia ya alama M

Asili ya herufi M ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki waliipokea kutoka Wafinisia.

Wafinisia walikuwa na alama ya "Mem" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya maji wakitumia alama tu kwa sauti ya "m" na kuiita kwa neno lao kwa maji "mem". Kwa kurahisisha kazi ya kuandika waliongeza mstari mrefu upande walipoanza kuandika.

Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "Mi" bila kujali maana asilia ya "maji", ilikuwa sauti tu ya "m". Waligeuza alama kulingana na mwendo wao wa kuandika kuanzia upande wa kushoto na kufikia umbo lililokaa hivyo.

Waitalia wa kwanza wakaipokea ilivyo hata kama walirudia mara nyingi umbo la awali.

Waroma wakaendeleza alama hiyo katika alfabeti yao kwa maana hiyohiyo.

Jamii:Alfabeti ya Kilatini
Alfabeti ya Kiarabu

thumb|300px|"al-ABJaDiya al-arabiya" ni namna ya Kiarabu ya kusema "ABC ya Kiarabu" (A-B-J-D ni herufi nne za kwanza za alfabeti ya Kiarabu).

Alfabeti ya Kiarabu ni maandishi maalumu ya lugha ya Kiarabu. Nje ya Kiarabu lugha mbalimbali zinaandikwa kwa alfabeti za Kiarabu, hasa lugha za nchi zenye Waislamu wengi, ingawa herufi hizo zilibuniwa kabla ya dini hiyo kuenea. Kati ya lugha hizo kuna Kiajemi, Kikurdi, Kimalay na Urdu. Pengine katika lugha hizo alfabeti kadhaa zinaongezwa au kupunguzwa, kulingana na lugha ilivyo.

Kihistoria hata Kiswahili na Kituruki ziliwahi kuandikwa kwa alfabeti ya Kiarabu.

Kuna herufi 28 za Kiarabu zinazoandikwa kutoka kulia kwenda kushoto. Herufi zote isipokuwa sita zinaunganishwa wakati wa kuandika. Kutokana na tabia hiyo kila herufi inaweza kuonekana kwa maumbo tofautitofauti kiasi kutegemeana na mahali pake mwanzoni, katikati au mwishoni mwa neno.

Kwa kawaida maandishi ya Kiarabu ni ya konsonanti tu bila vokali. Vokali zikiandikwa zinaonekana kama mstari au nukta chini au juu ya herufi zinazoanzisha silabi.
Herufi kuu
Viungo vya nje

* Quranic Arabic Lessons for Kids
* Test yourself on the Arabic alphabet
* A YouTube video about learning Arabic by Br. Wisam Sharieff
* Interactive audio lesson for learning the Arabic alphabet
* Named Entity Recognition – for a discussion of inconsistencies and variations of Arabic written text.
* Arabetics – for a discussion of consistency and uniformization of Arabic written text.
*Arabic alphabet course videos guide
*Open Source fonts for Arabic script
*Arabic Keyboard (in French)
*Why the right side of your brain doesn't like Arabic

Jamii:Kiarabu
A
Jibuti (mji)

thumbnail|right|280px|Picha ya Angani ya Mji wa Jibuti
right|175px|ramani ya jibuti, mji jibuti
Jibuti (kwa Kiarabu جيبوتي) ni mji mkuu na mji mkubwa nchini Jibuti ukiwa na wakazi 400,000.

Mji wenyewe uko kwenye rasi inayogawa Ghuba ya Aden kutoka Ghuba ya Tadjoura, 11°36' kaskazini, 43°10' mashariki (11.60, 43.1667).
Historia

Mji huo ulianzishwa na Ufaransa kama bandari mwaka wa 1888, ukawa mji mkuu mwaka wa 1891, ukiandamwa na Tadjourah.

Msafiri mmoja mwandishi alielezea mji Jibuti kama mji ulio na shida ya kujitambulisha, alisema ya kwamba "mji wa kudumu kwa taifa la wahamiaji, ni mji wa Kiafrika uliotengenezwa kama makao ya Kiulaya na pia kama Hong Kong wa Kifaransa kwa Bahari ya Shamu."

Mji pamoja na bandari ulianzishwa kwa sababu mahali pake pana umuhimu wa kijeshi kwa kuwa uko karibu na mlango wa bahari wa Bab el Mandeb ulio njia ya kuingia Bahari ya Shamu kutoka Bahari Hindi na kuelekea mfereji wa Suez.

Wakati wa ukoloni ulikuwa muhimu kwa Ufaransa kwa sababu meli zake ziliweza kupumzika hapa na kuongeza maji na makaa njiani kati ya Mediteranea na makoloni ya Kifaransa huko Vietnam na kandokando yake.
Hali ya sasa

Mji umepangwa na Wafaransa na sehemu mbili: moja kwa ajili ya maafisa Wafaransa na nyingine kama makazi kwa ajili ya Waafrika.

Kaskazini mashariki kuna bandari inayotumika kwa biashara za kimataifa, uvuvi wa samaki na feri inayoenda Obock na Tadjoura.

Hulka za mji wa Jibuti ni mapwa kwa pwani ya magharibi na soko kubwa la kati, na uwanja wa michezo wa taifa, Jumba la Rais na Msikiti Hamouli.

Gari la moshi laenda hadi Addis Ababa, na pia mji huu, wasafiri wa ndege hushukia Uwanja wa Ndege wa Jibuti-Ambouli
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Jibuti
Viungo vya nje

* Satellite picture by Google Maps (ramani na picha za makala ya Google)

Jamii:Jibuti
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Afrika
Jamii:Miji ya Jibuti
Asmara

thumbnail|right|200px|Muonekano wa Mji wa Asmara


Asmara (pia Asmera) ni mji mkuu na makazi makubwa nchini Eritrea, watu 579,000 wakiwa wanaishi mjini humu.

Nguo, nyama, pombe, viatu na seramiki ni mojawapo ya vifaa vinavyotoka mji wa Asmara.

Asmara yenyewe kijiografia iko 15°20' kaskazini, 38°55' mashariki (15.333, 38.91667).

Mji umo katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.
Historia

Asmara ilianza kutoka vijiji vinne karne ya 12 kama eneo la biashara na baadaye kama mji wa Ras Alula.

Ilitawaliwa na Waitalia tangu mwaka 1889 na kuwa Mji Mkuu 1897 wa koloni la Eritrea.

Miaka ya 1930 Waitalia waligeuza mji kwa majengo mapya; Asmara iliitwa na Waitalia "Piccola Roma" (Roma mdogo). Siku hizi majengo makubwa zaidi ya Asmara ni ya Kiitalia, na maduka bado yana majina ya Kiitalia, mfano - "Bar Vittoria", "Pasticceria moderna", "Casa del formaggio", "Ferramenta".


Siku za vita vya uhuru wa Eritrea kutoka Ethiopia, Uwanja wa ndege wa Asmara ulikuwa mhimu sana, Waethiopia walitumia uwanja huo kupata silaha kutoka ng'ambo. Mji wa mwisho kuanguka kwa Jeshi ya ukombozi wa Eritrea ulitekwa mwaka 1990 na kusalimishwa na Jeshi ya Ethiopian bila vita mnamo 24 Mei 1991.
Hulka

Mji wenyewe una makumbusho na unajulikana kwa majengo ya karne ya 20, sanaa ya Deco, sinema Impero, Kubisti, Pensheni Afrika, Kanisa kuu la Tewahedo, Nyumba ya Opera, ujenzi wa umbele, jengo la Fiat Tagliero, jengo la neo-Romanesque, kanisa kuu la Kanisa Katoliki na ujenzi wa kupendeza.

Asmara pia ni nyumbani kwa Chuo kikuu cha Asmara na gome ya karne ya 19. Kituo cha ndege, Uwanja wa Kimataifa wa Asmara, kimeungana pia na bandari ya Massawa kwa Reli ya Eritrea.

Asmara ni makao makuu ya Patriarki wa Kanisa la Kiorthodoksi la Eritrea, lililokubaliwa na Patriarki wa Aleksandria (Misri) kuwa linajitegemea tangu mwaka 1993 na kuongozwa na Patriarki wake tangu mwaka 1998, sawa na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia ambalo pia linakiri umoja wa nafsi wa Yesu Kristo (Tewahedo).
Uchambuzi

* Edward Denison, Guang Yu Ren, Naigzy Gebremedhin and Guang Yu Ren - Asmara: Africa's Secret Modernist City (2003) ISBN 1-85894-209-8 (Siri ya Afrika Mji wa kisasa)
Viungo via nnje

* History of Asmara (makala mazuri ya eritrea kwa interneti)
* HolmeInAfrica wawili wa VSO wajitoi waliishi mwaka mmoja Asmara, Eritrea


Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Eritrea
Jamii:Eritrea

Jamii:Urithi wa Dunia
Jamestown (St. Helena)

300px|thumb|Jamestown mwaka 1970 inavyoonekana kutoka baharini
thumb|300px|right|Jamestown kisiwani Saint Helena.
Jamestown ni bandari na mji mkuu wa eneo la ng'ambo la Uingereza linaloundwa na visiwa vidogo vya Saint Helena, Ascension na funguvisiwa la Tristan da Cunha. Mji uko kisiwani St. Helena katika bahari ya Atlantiki takriban km 1.868 kutoka pwani ya Angola. Idadi ya wakazi inakaribia 1,000.

Mji wenyewe ni hasa barabara moja yenye nyumba za aina ya ujenzi wa kikoloni cha Kiingereza.
Historia

Jamestown ilianzishwa mwaka 1659 na Kampuni ya Kiingereza ya India ya Mashariki. Miaka ya nyuma bandari ya Jamestown ilikuwa kituo muhimu cha safari za jahazi kubwa kati ya Uingereza, Afrika Kusini na India. Jina limetokana na jina la mfalme James II wa Uingereza na Uskoti (James VII kama mfalme wa Uskoti).

Zamani wafanyabiashara wengi walipeleka dhahabu yao hadi St. Helena kwa sababu kisiwa kilikuwa na sifa ya kuwa mahali pa usalama kwa kutunza dhahabu. Haya yote imepungua hadi kupotea kabisa kwa sababu za mabadiliko ya teknolojia za benki na pia ya usafiri. Leo hii kuna meli tu ya RMS St Helena inayofika takriban mara 2 kwa mwezi ikitumia siku 4-5 kwa ajili ya safari hadi Afrika Kusini. Idadi ya wakazi wa Jamestown imeendelea kupungua.
Viungo vya Nje

*

Jamii:Saint Helena
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Pasifiki

thumb|right|300px|Bahari ya Pasifiki katika dunia.
Pasifiki ndiyo bahari kubwa na yenye kina kirefu zaidi duniani, ikiwa na takribani kilomita za mraba milioni 165.25 (sawa na maili za mraba milioni 63.8), ambayo ni karibu theluthi moja ya uso wa dunia. Bahari hii inaenea kutoka Bahari ya Aktiki upande wa kaskazini hadi Bahari ya Kusini, na inapakana na Asia na Australia upande wa magharibi, na Amerika upande wa mashariki. Inajumuisha baadhi ya mifereji yenye kina kirefu zaidi duniani, ikiwemo Mfereji wa Mariana ambao una kina cha takriban mita 10,994 (futi 36,070). Pia ina maelfu ya visiwa, vingi kati yake vikiwa sehemu ya mataifa ya Visiwa vya Pasifiki.

Bahari ya Pasifiki ina jukumu kubwa katika kudhibiti hali ya hewa duniani, mzunguko wa maji baharini, na mifumo ya hali ya hewa kama El Niño na La Niña, ambayo huathiri hali ya hewa duniani kote. Ni kitovu muhimu cha biashara ya kimataifa na inaunga mkono mfumo anuai wa viumbe baharini, ikiwemo miamba ya matumbawe na uvuvi unaowategemeza mamilioni ya watu. Hata hivyo, inakabiliwa na changamoto za kimazingira kama vile uchafuzi, uvuvi kupita kiasi, na athari za mabadiliko ya tabianchi, ikiwa ni pamoja na kuongezeka kwa kina cha bahari na kuongezeka kwa asidi baharini. Jitihada za uhifadhi na ushirikiano wa kimataifa ni muhimu ili kulinda afya ya bahari hii kubwa na muhimu.

Pasifiki ina kina cha wastani cha takriban mita 4,028, huku sehemu yake yenye kina kirefu zaidi katika Mfereji wa Mariana ikifikia takriban mita 11,034.

Bahari za pembeni za Pasifiki ziko hasa upande wa Asia na Australia. Miongoni mwa hizo ni Bahari ya Celebes, Bahari ya Kusini ya China, na Bahari ya Mashariki ya China.

Jina “Pasifiki” (kutoka neno la Kilatini lenye maana ya “yenye amani” au “tulivu”) lilitolewa na Wazungu wa kwanza waliovuka bahari hii mwaka 1520 BK kutoka Amerika ya Kusini hadi Ufilipino, baada ya kuikuta ikiwa tulivu.

Hata hivyo, Pasifiki inaweza kuwa na dhoruba kali sana. Ni eneo linalopatikana kwenye ukanda wenye matetemeko mengi ya ardhi, ambayo mara nyingi husababisha mawimbi makubwa ya tsunami yaliyowahi kuharibu miji na vijiji vya ufukweni.thumb|left|200px|Pasifiki inavyoonekana kutoka anga|angani; Australia iko upande wa kushoto chini.
Marejeo

Jamii:Bahari
Jamii:Pasifiki
Polisario

Polisario ni vuguvugu la harakati za wenyeji asilia ya Sahara ya Magharibi kuipatia nchi yao uhuru.

"Polisario" ni kifupi cha jina la Kihispania Frente Popular de Liberación de Saguía el Hamra y Río de Oro ("Harakati ya watu kwa aijili ya Uhuru wa Saguia el Hamra na Rio de Oro") (Kiarabu:: الجبهة الشعبية لتحرير الساقية الحمراء ووادي الذهب al-jabHa ash-sha'biya litaHrir as-saaqiya al-Hamra wa wadi ad-dhaHab")

Kiongozi wa Polisario ni Katibu Mkuu Mohamed Abdelaziz aliyechaguliwa 1976. Ndiye pia mkuu wa jeshi la ukombozi wa Sahara lenye askari wa kiume na kike takriban 6000-7000. Anawajibika kama kiongozi wa chama mbele ya Kamati Kuu na Mkutano Mkuu unaofanyika kila baada ya miaka minne. Mkutano una wawakilishi waliochaguliwa katika makambi ya wakimbizi na wajumbe kutoka shirika za wanawake, vijana na wafanyakazi pia ktuoka vikosi vya jeshi. Kamati Kuu ina wajumbe 44; 12 kati ya hawa ni wajumbe wa siri kutoka Sahara ya Magharibi iliyoko chini ya utawala wa Maroko.

Polisario ilianza vita dhidi ya wakoloni Wahispania mwaka 1973 baada ya Hispania kuua viongozi wengi waliotafuta uhuru kwa njia za amani bila silaha.

Wahispania waliondoka Sahara ya Magharibi mwaka 1975 lakini Mauretania na Moroko walivamia nchi. Polisario ilifaulu dhidi ya Wamauretania lakini ilishindwa kuwaondoa Wamoroko. Ilipigana na jeshi la Moroko kati ya 1976 na 1991.

Polisario inatawala makambi ya wakimbizi katika Sahara ndani ya Algeria pamoja na kanda la jangwa nje ya ukuta uliojengwa na Maroko katika Sahara ya Magharibi. Wakazi wa makambi ni wakimbizi 100.000 walioondoka wakati wa vita; pamoja na watoto wao wamekuwa watu 155,000.

Kura ya wananchi katika Sahara ya Magharibi na makambi ya wakimbizi ilipataniwa mwaka 1990 kati ya Polisario na Maroko lakini haikufanyiwa hadi leo.
Viungo vya nje

* Chama cha Kura ya Maoni ya Haki na Huru Sahara Magharibi (Kiing.)
* Tovuti inayounga mkono harakati za kukomboa Sahara Magharibi (Kiing.)
* Tovuti inayopinga harakati za kuikomboa Sahara Magharibi (Kiing.)

Jamii:Sahara ya Magharibi
Mohamed Abdelaziz

left|frame|Mohamed Abdelaziz, picha ya mwaka 2005

Mohammed Abdelaziz ni katibu mkuu wa Polisario na rais wa Jamhuri ya Sahara ya Kidemokrasia ya Kiarabu inayodai kuwa dola la Sahara ya Magharibi.

Alikuwa kati ya viongozi wa kwanza wa Polisario iliyopigania uhuru wa Sahara ya Magharibi. Alichaguliwa kuwa Katibu Mkuu wa Polisario mwaka 1976 halafu pia rais wa serikali ya Jamhuri ya Sahara. Anaishi katika kambi la wakimbizi la Tindouf (Algeria).

Mohammed Abdelaziz kama kiongozi alikubali njia ya mazungumzo na diplomasia. Alihakikisha ya kwamba vita ya Polisario ilikuwa "vita" safi bila kutumia mbinu za ugaidi. Ana wapinzani wake wanaopendelea kurudi vitani dhidi ya Moroko. Amehakikisha

A
A
Mauritania

Mauritania ni nchi ya Afrika kaskazini-magharibi. Upande wa magharibi kuna pwani ya bahari ya Atlantiki, upande wa kusini imepakana na Senegal, upande wa mashariki na Mali na Algeria, upande wa kaskazini na Sahara ya Magharibi inayotawaliwa na Moroko. Mji mkuu ni Nouakchott. Mji wa pili na kitovu cha uchumi ni bandari ya Nouadhibou karibu na mpaka wa Sahara Magharibi.

Jina limeteuliwa kutokana na Mauritania ya kale iliyokuwa ufalme wa Waberber kusini kwa Mediteranea katika eneo la Algeria na Moroko ya leo.
Wilaya za Mauritania

Mauritania ina wilaya 12 (zinaitwa "wilāyah").
Siasa ya Mauritania

Mnamo Machi 2007 wananchi walipata nafasi ya kumchagua rais kwa mara ya kwanza katika historia ya nchi tangu uhuru. Sidi Ould Cheikh Abdallahi alishinda katika duru ya pili kwa 53% za kura zote akaapishwa tarehe 20 Aprili 2007. Lakini mwaka 2008 JeneralI Mohamed Ould Abdel Aziz alimpindua, akashinda uchaguzi miaka 2009 na 2014. Baada ya uchaguzi wa mwaka 2019 alianza kutawale jenerali Mohamed Ould Ghazouani na serikali yake isiyojali sana haki za binadamu.
Watu

Wakazi wengi (70%) ni Wamori, mchanganyiko wa Waarabu, Waberber na Waafrika waliotokana na watumwa kutoka kusini kwa Sahara. Asilimia 30 zilizobaki ni makabila ya Kiafrika yasiyoongea Kiarabu, ambacho ndicho lugha rasmi.

Pamoja na hayo, hadi leo asilimia 2.1 za wakazi ni watumwa, ingawa mwaka 2007 ilifutwa haki ya kuwamiliki.

Upande wa dini, karibu wote ni Waislamu (hasa Wasuni). Uhuru wa dini unabanwa sana kwa nyingine zote na ukanamungu unaadhibiwa kwa kifo. Wakristo ni 10,000 hivi, karibu wote wageni.
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
* Demografia ya Afrika
Marejeo

*
*
*
*
*
*
*
Viungo vya nje

* Serikali ya Mauritania
*
*
* Mauritania profile from the BBC News.
*
* Forecasts for Mauritania Development
* US State Department
* Encyclopædia Britannica, Mauritania – Country Page



Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi za Kiarabu
Visiwa vya Madeira

|-
| align=center colspan=2 style=border-bottom:3px solid gray; style="background: #f3f3f3;" | Wito: Das ilhas as mais belas e livres (Visiwa maridadi na huru kuliko vyote)
|-
| align=center colspan=2 | 280px|Madeira
|-
| align=center colspan=2 | Picha:LocationMadeira.png
|-
| Nchi
| Ureno
|-
| Lugha
| Kireno
|-
| Mji mkuu
| Funchal
|-
| Miji mingine
| Porto Santo, Machico, Santa Cruz, Câmara de Lobos, Santana, Caniço
|-
| Eneo
| 794 km²
|-
| Urefu / upana hadi
| 57 km/22 km
|-
| Wakazi (2003)
| 265.000 (5.000 Porto Santo), 2,5 % ya wakazi wote wa Ureno
|-
| Idadi ya tarafa
| 11
|-
| Mlima wa juu
| Pico Ruivo (1.862 m)
|-
| Rais wa serikali ya jimbo
| Alberto João Jardim
|-
| Jimbo la kujitegemea tangu
| 1976
|-
| Saa za eneo
| UTC
|-
| Simu ya kimataifa
| +351 291
|-
| Wimbo
| A Portuguesa (kitaifa)Hino da Região Autónoma da Madeira (kijimbo)
|}

Visiwa vya Madeira ni funguvisiwa la Ureno katika bahari ya Atlantiki mbele ya pwani ya Afrika. Iko takriban km 1000 kusini kwa Lisbon na 600 magharibi kwa Moroko.

Jina la Madeira lamaanisha "ubao" kwa Kireno.

Kisiwa kikubwa kinaitwa Madeira vilevile. Karibu nacho ni kisiwa kidogo cha Porto Santo na visiwa vidogo visivyo na wakazi vya Ilhas Desertas na Ilhas Selvagens.

Madeira ina hali ya jimbo la kujitawala ndani ya Ureno.

Wakazi ni 289,000; karibu wote ni wa asili ya Ureno na kwa dini ni Wakristo Wakatoliki (96%).

Mji mkuu ni Funchal.
Picha za Madeira


Image:Market_funchal_hg.jpg|Soko katika mji mkuu Funchal
Image:Laurazeen_wood_madeira_hg.jpg|Msitu wa Laurazeen
Image:Botanical_garden_madeira_hg.jpg|Bustani ya maonyesho, Funchal
Image:Blendys_garden_inferno_ag.jpg|Bustani
Image:Tropical_garden_monte_hg.jpg|Bustani ya Azulejos, Monte
Image:Natural_pool_porto_moniz.jpg|Bafu ya asili, Porto Moniz
Image:Sao_lourenzo_madeira_hg.jpg|Visiwa vya mashariki
Image:Madeira-flowers_hg.jpg|Kisiwa cha maua
Image:Pico-das-Torres.jpg|thumb|Mlima wa Pico das Torres
Image:Madeira Santana.jpg|thumb|Nyumba ya kimila ya mkulima


Jamii:Ureno
Jamii:Visiwa vya Afrika
Jamii:Visiwa vya Atlantiki
!
Kong'oli

Kong'oli ni neno litumikalo katika mtandao. Linatumika kuashiria kitendo cha kufungua tovuti tofauti kwa kubonyeza puku ya tarakishi. Watu wengi zaidi hutumia neno la kubofya kwa tendo hilohilo. Kwa upande mwingine neno la kong'oli si rasmi sana.
Historia ya Kongo'li

Mara ya kwanza, neno la kong'oli lilitokea katika kipindi cha televisheni kilichokuwa kinaitwa "RADI" kilchokuwa na wasanii wa Kaole Sanaa Group. Katika moja kati ya maigizo yao kulikuwa na mwigizaji mmoja aitwaye Jackson Makweta maarufu kama "Bambo". Huyu bwana ndiye aliyekuwa anasema "Kong'oli" akimaanisha "kupiga".
huyu bwana bambo alikua akiigiza lafudhi ya kiswahili iliyoathirika na lugha za watu wa kusini hasa songea, mfano, kabila la wanyasa, wangoni, wamatengo hata na wapogoro wa kusini mwa morogoro, wao wanakawaida ya kutamka kwa kubadlisha silabi ya mwisho ya neno lolote kuwa "li". hivyo basi neno kong'oli lina asili ya neno "kong'ota", (kt [ele] 1 tap lightly, beat lightly. 2 punish (by beating);)hivyo bwana bambo yeye alikua akitamka hivyo lakini akimaanisha kong'ota.
Akiwa anataka kusema "nitakupiga" yeye husema "Nitakukong'oli", k.m. na rungu au chupa. Mara nyingi akisema hivyo huwa anatumia silaha. Mazoea yaliendelea hadi ikawa ni kawaida kwa wananchi kusema "nitakukong'oli" mara tu wanafanyapo utani. Baadaye watu wa mtandao wakaanza kutumia maneno haya kwa ajili ya maana maalumu ilivyoelezwa hapo juu, hasa watu wa mtandao wa "Darhotwire", mtandao wenye kuzungumzia maisha ya vijana wa Tanzania hasa katika nyanja za sanaa n.k.


Jamii:Kompyuta
Tripoli, Libya

thumb|Mahali ilipo Tripoli katika ramani ya Libya.
Kwa miji mingine inayoitwa "Tripoli" tazama makala ya maana Tripoli

Tripoli ni mji mkuu wa Libya.

Jina la Kiarabu ni طرابلس (tarāblus) au طرابلس الغربية (tarābulus al-gharbiyya - Tripoli ya Magharibi kwa sababu ya Tripoli ya mashariki huko Lebanon) lina asili ya lugha ya Kigiriki (Τρίπολη) likimaanisha "miji mitatu".

Tripoli ina wakazi 1,150,990 ambayo ni zaidi ya robo moja ya wakazi wote wa Libya na inaendelea kukua haraka.

Jiji hilo liko ufukoni mwa bahari ya Mediteranea likiwa na hali ya hewa ya wastani. Mwezi Agosti inafika halijoto ya sentigredi 28,1°, Januari sentigredi 12,1°. Miezi ya baridi kuna mvua, Juni hadi Agosti ni majira ya kiangazi.

Tripoli ina bandari kubwa kabisa ya Libya na pia ni kitovu cha serikali, biashara na viwanda.

Tripoli ni mji wa kale ambao bado historia yake imetunzwa ikionyesha mabaki ya historia yake ndefu tangu enzi za Wafinisia, Waroma, Waarabu, Wahispania, Waturuki na Waitalia.
Picha za Tripoli


Image:Tripolilibyanasa.jpg|Tripoli na bandari yake inavyoonekana kutoka angani
Image:Grand Hotel Tripoli.jpg|Hoteli Al Kabir (Grand Hotel)
Image:Modern Tripoli.jpg|Majengo ya kisasa

Tazama pia

* Orodha ya miji ya Libya

Jamii:Libya
Jamii:Miji ya Libya
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea