हसनपुर

हसनपुर भारतको उत्तर प्रदेश राज्यको अमरोहा जिल्लामा अवस्थित एक नगर हो। यो यही नामको तहसीलको मुख्यालय पनि हो। यहाँ उर्दू भाषा अत्यन्तै आदर र सम्मानका साथ पढिन्छ र बोलिन्छ। बुजुर्गदेखि बालबालिकासम्म उर्दूको प्रयोग व्यापक छ। साहित्य, विशेषकर शायरीप्रति यहाँका बासिन्दामा गहिरो रुझान पाइन्छ। कृषि यहाँको मुख्य आर्थिक आधार हो, र स्थानीय उत्पादन—फलफूल, तरकारी तथा खेतीका अन्य सामग्री—क्षेत्रीय बजारमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछन्।
इतिहास

हसनपुरको नाम पठान शासक हसन खान (जसलाई मुबारिज खान पनि भनिन्थ्यो) का नाममा राखिएको हो। उनले 1634 ईस्वीमा गोंसाईं शासकहरूलाई पराजित गरी यस क्षेत्रमा शासन स्थापना गरेका थिए। पठान समुदाय २०औँ शताब्दीसम्म यहाँका प्रमुख जमिनदारका रूपमा रहिरहे।

१८०० को दशकको उत्तरार्धतिर हसनपुर एक महत्वपूर्ण व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकास हुँदै गयो। धेरै व्यापारी समृद्ध बने र नगरको जनसङ्ख्या 1847 मा 8,082 बाट 1901 मा 9,579 पुगेकी थियो। त्यतिबेला यहाँका बासिन्दामा लगभग ५०% मुस्लिम र ५०% हिन्दू थिए। छिमेकी बस्ती मुबारकपुर सन् 1877 मा हसनपुरमा विलय गरिएको थियो।

२०औँ शताब्दीको प्रारम्भमा यहाँको प्रमुख उद्योग कपास सम्बन्धी कपडा उत्पादन थियो। त्यतिबेला नगरमा एक थाना, एक औषधालय, एक सराय, एक पशु नियंत्रण स्थल (क्याटल पाउन्ड), एक डाकघर, एक मिडिल स्कूल, एक प्राथमिक विद्यालय तथा एक बालिका विद्यालय थियो। साथै अरबी र संस्कृत पढाइने दुई निजी विद्यालय पनि थिए। अरबी विद्यालयको व्यवस्थापन हाजी अहमद हुसैन खानद्वारा गरिन्थ्यो।
शिक्षा

हसनपुरमा प्राथमिकदेखि उच्च शिक्षासम्मका विभिन्न शैक्षिक संस्थानहरू अवस्थित छन्। यहाँका सरकारी तथा निजी विद्यालयहरू उत्तर प्रदेश माध्यमिक शिक्षा परिषद तथा CBSEसँग सम्बद्ध रहेका छन्।

सरकारी विद्यालय
* श्रीमती सुखदेवी इन्टर कलेज
* राजकीय बालिका इन्टर कलेज
* राजकीय महाविद्यालय, हसनपुर

निजी विद्यालय
* अल अमिन अब्दुल्ला इन्टर कलेज
* गोल्डन प्याटल्स इन्टरनेशनल स्कूल
* लोयल्स फातिमा एकेडेमी
* HSS पब्लिक स्कूल
* सुनील कुमार इन्टरनेशनल एकेडेमी
* चौधरी टी.आर. मेमोरियल पब्लिक स्कूल
* इन्डियन पब्लिक स्कूल (IPS)

महाविद्यालय
* झम्मनलाल पी.जी. कलेज
* सरदार बेगम मेमोरियल पी.जी. कलेज
* YNS कलेज अफ फार्मेसी एन्ड रिसर्च सेन्टर

उच्च शिक्षाका लागि विद्यार्थीहरूले प्रायः अमरोहा, मुरादाबाद तथा दिल्ली जस्ता नजिकका शहरतर्फ जाने गर्छन्।
यातायात

हसनपुर सडकमार्गबाट राम्रोसँग जोडिएको छ। यो शहर राष्ट्रीय राजमार्ग 24 तथा राष्ट्रीय राजमार्ग 9 बाट करिब 12 किमि टाढा अवस्थित छ। यो दिल्लीबाट करिब 120 किमि तथा लखनउबाट करिब 410 किमि टाढा पर्छ।

सबैभन्दा नजिकको रेल स्टेशन गजरौला जंक्शन रेलवे स्टेशन हो, जुन करिब 15 किमिको दूरीमा अवस्थित छ। यहाँबाट दिल्ली, मुरादाबाद लगायत प्रमुख शहरहरूमा रेल सेवा उपलब्ध छ।

नजिकको विमानस्थल इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, दिल्ली हो, जुन करिब 130 किमि टाढा छ।
उद्योग

हसनपुरको अर्थतन्त्र मुख्यतः कृषि तथा कृषि-सम्बन्धी उद्योगमा आधारित छ। गन्ना, गहुँ, धान, आँप आदि यहाँका प्रमुख खेतीयोग्य बालीहरू हुन्।

यस क्षेत्रमा अवस्थित प्रमुख उद्योग ‘द किसान सहकारी चिनी मिल’ हो, जसले स्थानीय किसानहरूको गन्ना प्रशोधन गर्दै धेरैलाई रोजगार प्रदान गर्छ।

चिनी मिलका अतिरिक्त, खाद्य प्रशोधन, इँटा भट्टा तथा साना कृषि-आधारित उद्योगहरू पनि यहाँ पाइन्छन्। नगरमा खुद्रा व्यवसाय, अन्नमण्डी तथा सेवा-आधारित उद्यमहरू समेत प्रशस्त छन्।
उल्लेखनीय व्यक्ति

* राजीव कुमार – भारतका पूर्व मुख्य निर्वाचन आयुक्त; जन्म हसनपुर, अमरोहा, उत्तर प्रदेशमा भएको थियो।
बाह्य कडियाँ

# नगर पालिका परिषद, हसनपुर
# अमरोहा जिल्ला
# उत्तर प्रदेश सरकार
हेर्नुहोस्

* अमरोहा जिल्ला
सन्दर्भ

श्रेणी:अमरोहा जिल्ला
श्रेणी:उत्तर प्रदेशका नगर
श्रेणी:अमरोहा जिल्लाका नगर