JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Douala

thumb|300px|Sanamu ya [[Uhuru jijini Douala.]]
thumb|300px|Douala katika ramani ya Kamerun.
Douala ni mji mkubwa wa Kamerun ukiwa na wakazi 1,338,082 (2021).

Uko kilometa 24 kutoka bahari kwenye mdomo mpana wa mto Wouri unaokomea kwenye Ghuba ya Guinea ya Atlantiki. Bandari yake inaifanya kuwa kitovu cha uchumi wa Kamerun.

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani ulikuwa mji mkuu wa Kamerun hadi mwaka 1907.
Mto Wouri

Douala ina mto Wouri.

Pont sur le Wouri de Douala.JPG
Pont sur le Wouri Douala.JPG
Canoe riding on the Wouri river 2.jpg

Usafiri

Unafanyika kwa:
* teksi ya pikipiki,
* teksi ya gari,
* treni.

Gare de Bessengue1.jpg
GARE DE BESSENGUE ..JPG
LT11 (5) Gare de bisengue.JPG

Dini

Ni hasa:
* Ukristo,
* Uislamu.

LT 43 Mosqué central de new-bell.jpg|Msikiti wa New-Bell
TEMPLE DU CENTENAIRE.JPG|Hekalu
Cathédrale Saint Pierre & Paul par SM.jpg|Kanisa kuu

Bandari huru

Douala ina bandari.

Port Autonome de Douala.jpg
LT10 (14) Port autonome de Douala.jpg

Sanaa

Kazi za sanaa zinapatikana jijini.

Nouvelle Liberté 01.JPG
Nouvelle liberté 2.JPG
LT9 (2).jpg

Tazama pia

* Orodha ya miji ya Kamerun
Tanbihi

Jamii:Miji ya Kamerun
Mbabane

300px|right
thumb|Mbabane, mji mkuu wa Eswatini
Mbabane ni mji mkuu wa Eswatini ikiwa na wakazi 76,218 (2005). Ofisi za serikali ziko huko lakini bunge na jumba la mfalme yako mjini Lobamba.

Mji uko kwenye milima ya Mdimba kwenye kimo cha mita 1200 juu ya UB.
Historia

Mji ulianzishwa na Waingereza mwaka 1902 BK baada ya vita dhidi ya makaburu ukawa makao makuu ya kiutawala ya eneo la Uswazi.

Jina limetokana na chifu Mbabane Kunene aliyekuwa mkuu wa sehemu ile wakati wa kuunda mji.
Uchumi

Nguvu ya kiuchumi ya Mbabane ni migodi ya karibu ya bati na dhahabu.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Eswatini
Viungo vya nje

* Maelezo kuhusu Mbabane (Kiing.)

Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Eswatini
Bendera ya Senegal

thumbnail|Bendera ya Senegal.

Bendera ya Senegal ina milia tatu za wima pamoja na nyota ya pembetatu katikati.

Milia ni za rangi nyekundu, njano na kijani kibichi. Nyota ni ya kijani.

Maana ya rangi ni kama zifuatazo:
* Nyekundu hudokeza mapambano ya uhuru, damu iliyomwagika na matumaini ya ujamaa
* Njano ni rangi ya dhahabu na utajiri unaotokana na kazi ya pamoja
* kijani ni rangi ya tumaini na maendeleo, pia hukumbusha dini ya raia wengi ambayo ni Uislamu.

Asili ni bendera ya Shirikisho la Mali ya mwaka 1959. Wakati ule Senegal na Sudan ya Kifaransa zilikuwa pamoja katika Shirikisho hadi mwaka 1960. Bendera ya shirikisho ilikuwa ileile, isipokuwa ilionyesha umbo jeusi la mwanadamu katikati. Senegal iliendelea na bendera lakini umbo la mtu lilibadilishwa kuwa nyota.

Rangi ni zilezile zinazopatikana katika bendera nyingi za kiafrika kutokana na athari ya Ethiopia kama nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya majaribio ya kuitawala kikoloni.


Jamii:Senegal
Senegal
Bendera ya Eswatini

thumb|250px|right|Bendera ya Eswatini

Bendera ya Eswatini ina milia ya rangi za buluu, njano na nyekundu. Katikati iko ngao ya kijeshi ya Kiafrika yenye rangi nyeusi na nyeupe pamoja na mikuki ya njano.

Upana wa milia ni katika uhusiano wa 3:1:8:1:3. Rangi zina maana ifuatayo:
* Nyekundu hukumusha damu iliyomwagika katika vita za nyakati zilizopita
* Njano hudokeza utajiri wa madini ya nchi
* Buluu iwee rangi ya amani

Ngao ni ile ya kikosi cha jeshi cha Emasotsha inayopatikana pia ndani ya nembo ya nchi. Rangi za ngao zinasomwa kukumbusha ya kwamba watu weusi na weupe huishi pamoja kwa amani.

Bendera hii ilianzishwa wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia kama alama ya kikosi cha Waswazi waliopigania vita upande wa Uingereza.


Eswatini
Jamii:Eswatini
Bendera ya Ethiopia

right|thumb|250px|Bendera ya kitaifa ya Ethiopia
right|thumb|250px|Bendera ya serikali ya mapinduzi ya DERG iliyotumika 1975 hadi 1996
right|thumb|250px|Bendera ya Ufalme wa Ethiopia ionyeshayo Simba wa Yuda. Bado inapendwa na watu wanaosimama upande wa marehemu [[Haile Selassie na hasa waumini wa imani ya Rastafari]]

Bendera ya Ethiopia mara nyingi inatajwa kuwa bendera ya kwanza ya kiafrika. Rangi zake ni kijani kibichi, njano na nyekundu. Kutokana na sifa za Ethiopia za kuwa nchi ya pekee katika Afrika iliyojitetea dhidi ya uvamizi wa ukoloni. Rangi zake zilikuwa kama alama ya umoja na uhuru wa Afrika zikatumika kama rangi za Umoja wa Afrika katika bendera za nchi nyingi za Kiafrika.

Bendera ya rangi tatu ilitumika Ethiopia tangu karne ya 19 BK. Wakati wa serikali ya kifalme ilikuwa na nembo ya simba ya Yuda. Serikali ya mapinduzi ya DERG ilifuta simba na kubadilishabadilisha nembo za katikati. Tangu 1996 bendera imekuwa na nyota ya pembetatu.

Kama sifa hiyo ya kuwa bendera ya kwanza ya kiafrika ni kweli inategemea na namna ya kuangalia Afrika. Kwenye Afrika ya kijiografia jinsi inavyotajwa leo dola za Afrika ya Kaskazini ziliwahi bila shaka kutumia bendera tangu karne nyingi yaani muda mrefu kabla ya karne ya 19.
Nchi za Afrika zinazotumia rangi tatu za Ethiopia ndani ya bendera zao

Nchi zenye bendera ya milia mlalo (kuanzia mlia wa juu)

* Ethiopia : kijani-njano-nyekundu
* Ghana: nyekundu-njano-kijani
Nchi zenye bendera ya milia ya wima (kuanzia mlia wa kushoto)

* Guinea: nyekundu-njano-kijani
* Kamerun: kijani-nyekundu-njano
* Mali: kijani-njano-nyekundu
* Senegal: kijani-njano-nyekundu Big Cartoon Database entry
Mpangilio tofauti za rangi tatu za Ethiopia

* Jamhuri ya Kongo: milia tatu ya ulalo kijani-njano-nyekundu
* Benin: theluthi ya kushoto: kijani, halafu milia mbili za kulala njano-nyekundu
* Guinea Bisau: theluthi ya kushoto:nyekundu, halafu milia mbili za kulala njano-kijani
* Togo: pembe ya juu-kushoto ina mraba nyekundu, halafu milia minne ya kulala ya kijani na njano kwa kubadilishana
Bendera za kiafrika zinazotumia rangi tatu za Ethiopia pamoja na rangi mbalimbali

* Jamhuri ya Afrika ya Kati
* Komori
* Mauriti
* Sao Tome na Principe
* Shelisheli
* Zambia
* Zimbabwe Big Cartoon Database entry
Viungo vya Nje

* http://www.ethioworld.com/CountryInformation/ethiopianflag.htm
* http://www.worldstatesmen.org/Ethiopia.html


Ethiopia
Jamii:Ethiopia
Yamoussoukro (mji)

thumb|260px|Yamoussoukro katika Côte d'Ivoire
thumb|260px|right|Kituo cha mabasi Yamoussoukro, kanisa kuu nyuma
Yamoussoukro ni mji mkuu rasmi wa Cote d'Ivoire tangu 1983 ilipochukua nafasi hii kutoka Abidjan inayoendelea kuwa mji mkubwa na kitovu cha kiuchumi pia kiutamaduni na makao ya ofisi nyingi za serikali. Iko takriban 230 km kutoka pwani karibu na kitovu cha nchi. Kuna wakazi 355,573 (mwaka 2014).
Historia ya mji

Chanzo cha Yamoussoukro ni kijiji kidogo kilichoitwa N'Gokro. Imeteuliwa kuwa mji mkuu na kukua kwa sababu ni mahali pa kuzaliwa kwa rais wa kwanza wa nchi Félix Houphouët-Boigny. Mwanzo wa ukoloni wa Kifaransa kijiji cha N'Gokro ilikuwa chini ya chifu wa kike Yamousso. Mwaka 1909 kabila la eneo hili liliasi dhidi ya Wafaransa lakini sehemu ya machifu pamoja na Yamousso waliwashauri wenzao kupatana na Wafaransa tena. Tendo hili lilisababishwa Wafaransa kuhamisha kituo chao cha kiutawala wa eneo kwenda N'Gokro wakiita Yamoussoukro kwa heshima ya chifu yake.

Aliyekuwa rais baadaye Félix Houphouët-Boigny alizaliwa Yamoussoukro mwaka 1905. 1939 akawa chifu wa mahali akaendelea kujishughulisha na siasa na kuita mikutano wa machifu akiwaalika kwake kijijini. Baada ya kuwa rais wa Cote d'Ivoire mwaka 1960 aliamuru tangu mwaka 1964 kazi nyingi zifanywe kwake nyumbani kama ujenzi wa ikulu yake ya pili, majengo mengine ya umma, barabara, kituo cha umeme, viwanda, uwanja wa michezo na mengi mengine. Kelele ya ujenzi ilikuwa Kanisa Kuu la Yamoussoukro lililojengwa kwa mfano wa Kanisa la Mt. Petro huko Roma lakini kubwa kuliko kanisa lile linalotumikwa na Papa mwenyewe.

Mwaka 1983 ilitangazwa rasmi kuwa mji mkuu lakini ofisi nyingi za serikali na wizara bado zimebaki Abidjan.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Cote d'Ivoire
Viungo vya nje

Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Cote d'Ivoire
Conakry

thumb|right|250px|Conakry katika Guinea.
thumb|250x250px|Jumba la Watu mjini Conakry
left|thumb|Uwanja wa michezo Lansana Conte.
Conakry (pia: Konakry) ni mji mkuu wa Guinea wenye wakazi 1,660,973 (mwaka 2014). Mji una bandari mwambaoni mwa Ghuba ya Guinea ya Atlantiki.
Historia

Chanzo cha Conakry ni kwenye kisiwa cha Tombo kilicho karibu sana na rasi ya Kaloum. Mji ulianzishwa baada ya kisiwa hicho kuhamishwa kutoka utawala wa Uingereza kwenda chini ya Ufaransa. Wafaransa waliunganisha mwaka 1887 vijiji vinne vya Conakry, Boulbinet, Krutown na Tombo. Mwaka 1889 Conakry ilikuwa makao makuu ya utawala wa koloni ya « Mito ya Kusini (Rivières du Sud) » na tangu 1891 ya Guinea ya Kifaransa ikakua kwa sababu ya bandari yake hasa baada ya kujengwa kwa reli kwenda Kankan.
Conakry leo

Leo kisiwa cha Tumbo kimeunganishwa na rasi ya Kaloum kwa barabara. Mji umeenea kufunika rasi yote. Kuna beledi tano mjini ambayo ni Kaloum (kitovu cha mji), Dixinn (penye chuo kikuu na balozi nyingi), Ratoma (penye vilabu na mabaa), Matam na Matoto penye uwanja wa ndege wa Gbessia.

Mahali pa kuangaliwa ni makumbusho ya kitaifa, masoko, jengo la Jumba la Watu, msikiti mkuu na visiwa vya Los.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Guinea

Jamii:Miji ya Guinea
Jamii:Guinea
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Bendera ya Guinea

Bendera ya Guinea ina milia mitatu ya kusimama yenye rangi za nyekundu, njano na kijani - kibichi. Rangi hizi ziko pia kwenye bendera ya Ethiopia na ya Ghana zinaonyesha athira za Ethiopia (nchi ya Afrika iliyofaulu kujitetea dhidi ya ukoloni) na pia Ghana (nchi ya kwanza ya Afrika ya kupata uhuru baada ya ukoloni).

Mara nyingi rangi hizi huelezwa kuwa na maana kama ifuatayo:
* nyekundu kuwa rangi ya damu iliyomwagika katika mapambano ya kufikia uhuru
* njano ni jua, mwanga wa juu na pia utajiri wa dhahabu ya Guinea
* kijani ni rangi ya nchi, ya kilimo na mimea na ya maendeleo kwa kazi ya wakulima

Waguinea wamependa kuzilinganisha na maneno ya wito la tauifa: Travail, Justice, Solidarité (kazi, haki, kushikamana)
Bangui

thumb|Mji wa Bangui, Afrika ya kati
thumbnail|260px|right|Bangui katika Jamhuri ya Afrika ya Kati
thumbnail|260px|right|Bangui inavyoonekana kutoka angani
Bangui ni mji mkuu wa Jamhuri ya Afrika ya Kati. Mji uko mwambaoni mwa mto Ubangi; ng'ambo ya mto uko mji wa Zongo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Una wakazi 531,763

Kuna viwanda vya nguo, vyakula, bira, viatu na sabuni. BiAshara ya nje inalenga wateja wa pamba, ubao, kahawa na katani.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Marejeo
Viungo vya nje

* Tovuti rasmi ya Chuo Kikuu cha Bangui


Jamii:Jamhuri ya Afrika ya Kati
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Buganda

thumb|right|150px|Bendera ya Buganda.
thumb|right|350px|Eneo la Buganda kati ya ziwa Viktoria, mto Nile na ziwa Kyoga.
Buganda ni ufalme ndani ya jamhuri ya Uganda. Mfalme wa Buganda anatumia cheo cha Kabaka. Jina la nchi Uganda ni umbo la Kiswahili la neno Buganda.

Tangu karne ya 18 BK hadi karne ya 20 Buganda ilikuwa dola lenye enzi katika eneo la Ziwa Viktoria.

Leo hii ni sehemu ya Uganda yenye madaraka ya kiutamaduni pamoja na kuwa na bunge lake, lakini si kitengo cha kiutawala ndani ya Uganda.
Eneo na watu

Eneo la Buganda liko kaskazini na magharibi kwa Ziwa Viktoria hadi mto Nile upande wa mashariki na ziwa Kyoga kaskazini.

Watu wake huitwa Waganda (kwa Kiganda: "Baganda") wanotumia lugha ya Kibantu. Wako takriban milioni tatu ambao ni kabila kubwa la Uganda lenye 16.7% ya wakazi wote wa nchi. Kuna koo 52 kati ya Waganda.

Makaburi ya kihistoria ya wafalme wa Buganda huko Kasubi (Kampala) imeorodheshwa na UNESCO kama Urithi wa Dunia.
Historia

Mwisho wa karne ya 19 Buganda ilikuwa lengo la majaribio ya nchi mbalimbali ya nje ambazo zilitaka kuwa na athari hapa. Wamisionari Wakatoliki kutoka Ufaransa na Waanglikana kutoka Uingereza walishindana na Waislamu kwenye ikulu ya Kabaka Mutesa I (1856–1884) kati yao na dhidi ya wafuasi wa dini za jadi. Mashindano hayo yalisababisha kutokea kwa vyama mbalimbali vilivyoleta nchi katika hali ya vurugu.

Mnamo 1890 Mjerumani Karl Peters alifaulu kupata mkataba wa ushirikiano na Kabaka lakini serikali za Ujerumani na Uingereza zilipatana katika mkataba wa Helgoland-Zanzibar nchi iwe eneo la athari ya Uingereza. Mwakilishi Mwingereza Frederick Lugard aliingilia kijeshi kati ya mapigano ya vikundi ndani ya Buganda na kuhakikisha utawala wa Kabaka Mwanga II aliyehesabiwa kuwa upande wa Waanglikana, hivyo karibu na Uingereza. Mwaka 1894 Kabaka alikubali mkataba wa ushirikiano na Uingereza ambao machoni mwake ulikuwa mapatano ya hiari lakini hali halisi Buganda ikawa Nchi lindwa chini ya Uingereza.

Polepole utawala wa Kiingereza ilibadilisha hali ya Buganda hadi kuwa sehemu tu ya Uganda yote.

Wakati wa uhuru Waganda walishindwa kupata hali ya ufalme kuwa sehemu ya nchi inayojitawala lakini Kabaka Sir Edward Mutesa II alikuwa Rais wa Taifa pamoja na waziri mkuu Milton Obote.

Mwaka 1967 Obote alibadilisha katiba akamfukuza Kabaka nchini. Kwa muda wa miaka 30 ufalme wa Buganda ulifutwa kisheria. Kabaka Edward Mutesa II alikufa ng'ambo Uingereza.

Mwaka 1986 serikali mpya ya Yoweri Museveni ilimkaribisha Ronald Muwenda Mutebi, mtoto wa Kabaka marehemu, arudi Kampala. Baada ya Bunge la Uganda kurudisha falme za kihistoria ndani ya Uganda za Banyoro, Ankole na Toro pamoja na Buganda, Mutebi alifanywa Kabaka mpya mwaka 1993.
Viungo vya nje

* Brief description of Buganda at www.myuganda.co.ug
* Buganda.com


Jamii:Uganda
Jamii:Buganda
Jamii:Historia ya Uganda
Majiji yasiyoonekana

Majiji yasiyoonekana (kwa Kiitalia "Le città invisibili", na kwa Kiingereza "Invisible Cities") ni kitabu cha hadithi kilichoandikwa na mwandishi toka Italia, Italo Calvino.

Kitabu hiki kinaelezea mazungumzo kati ya msafiri Marco Polo kutoka mji wa Venice, Italia, na mfalme wa Mongolia, Kublai Khan.

Kitabu kimeandikwa kwa mtindo wa pekee kwani hakina mfumo uliozoeleka wa vitabu vya fasihi: mwanzo, katikati, mwisho. Ndani ya kitabu hiki wahusika wanaotambulika ni wawili tu, Kublai Khan na Marco Polo.

Kublai Khan alikuwa akifurahi sana kusikia visa toka kwa Marco Polo. Visa toka kwa wakazi wa ufalme wake vilikuwa vinamchosha. Khan alitaka sana Marco Polo aongelee juu ya mji alikozaliwa, Venice, lakini Marco Polo alipendelea kuongelea miji ya kufikirika na kusadikika.

Kitabu hiki kina visa 55 vinavyoelezea miji hiyo ya kufikirika na kusadikika pamoja na mazungumzo ya kifalsafa kati ya Khan na Polo.

Moja ya mazungumzo yanayojulikana sana ni lile kuhusu jiwe na daraja. Marco Polo alimpa Kublai Khan uchambuzi wa daraja ni nini akielezea jiwe hata jiwe. Kublai Khan akauliza, "Je ni jiwe lipi linaloshikilia daraja?" Marco Polo akajibu, "Hakuna jiwe moja linaloshikilia daraja, si jiwe hili wala lile bali mhimili ambao mawe hayo yameujenga kwa pamoja."

Kublai akakaa kimya kwa muda akifikiri, kisha akasema, "Basi sitaki kusikia kuhusu mawe, nataka uniambie kuhusu huo mhimili." Marco Polo akajibu, "Bila mawe hakuna mhimili."

Kati ya miji ya kufikirika na kusadikika iliyoelezewa ndani ya kitabu hiki baadhi ni: mji ambao wakazi wake wanatupa vitu vyao vyote kila siku na kununua vitu vipya, mji wa wafu ulio chini ya ardhi, na mji uliojengwa na watu waliomuona mwanamke uchi ndotoni kisha akatokomea (watu hawa waliamua kujenga mji ambao barabara zake zinaelekea kule alikoelekea huyo mwanamke waliyemuona ndotoni na wakajenga kuta ili kumzuia asiweze kutoroka akitokea tena.)
Majiji makubwa ya dunia

Leo hii kuna majiji 20 yenye wakazi zaidi ya milioni 10:

* Tokyo, Japani - wakazi milioni 28
* Mexico City, Mexico - wakazi milioni 18
* Mumbai, Uhindi - wakazi milioni 18
* São Paulo, Brazil - wakazi milioni 18
* New York City, Marekani - wakazi milioni 17
* Shanghai, China - wakazi milioni 14
* Lagos, Nigeria - wakazi milioni 13
* Los Angeles, Marekani - wakazi milioni 13
* Kalkutta, Uhindi - wakazi milioni 13
* Buenos Aires, Argentina - wakazi milioni 12
* Seoul, Korea ya Kusini - wakazi milioni 12
* Beijing, China - wakazi milioni 12
* Karachi, Pakistan - wakazi milioni 11
* New Delhi, Uhindi - wakazi milioni 11
* Dhaka, Bangladesh - wakazi milioni 11
* Manila, Ufilipino - wakazi milioni 11
* Cairo, Misri - wakazi milioni 11
* Osaka, Japani - wakazi milioni 11
* Rio de Janeiro, Brazil - wakazi milioni 11
* Toronto, Kanada - wakazi milioni 8
* Johannesburg, Afrika Kusini - wakazi milioni 7
* Kinshasa, Congo Zaire - wakazi milioni 5
Viungo vya Nje

* Italo Calvino

Jamii:Fasihi ya Kiitalia
Orchestra Baobab

thumbnail|right|280px| Orchestra Baobab wakitumbuiza Brooklyn Juni 2008

Orchestra Baobab ni bendi maarufu ya muziki wa dansi toka nchini Senegal. Bendi hii imekuwepo katika ramani ya muziki wa Afrika toka ilipoanzishwa mwaka 1970.

Orchestra Baobab inapiga muziki ambao ni mchanganyiko wa vionjo vya muziki toka Cuba, Visiwa vya Karibiani na Afrika. Baada ya kupata mafanikio makubwa na kuweza kurekodi albamu 20 toka mwaka 1970 hadi 1985, bendi hii ilivunjika mwaka 1987. Hata hivyo mwaka 2001 Orchestra Baobab iliibuka upya na kurekodi vibao vyao vya zamani na kufanya ziara katika nchi kadhaa za Ulaya. Pamoja na kutoa vibao vyao vya zamani, walirekodi nyimbo mpya wakisindikizwa na mwanamuziki maarufu wa Senegal, Youssou N'dour na Ibrahim Ferrer, mwanamuziki maarufu toka Cuba.

Mwaka 2003 Orchestra Baobab ilipata nafasi ya kuweko kwenye filamu iliyotengenezwa na wanamuziki Dave Matthews na Trey Anastasio iitwayo Trey and Dave Go to Africa. Katika filamu hiyo wanamuziki hao walifanya onyesho pamoja na Orchestra Baobab.
Viungo vya Nje

* Tovuti ya Orchestra Baobab
* Historia ya Orchestra Baobab

Jamii:Wanamuziki wa Senegal
Nouakchott

thumb|250px|Mahali pa Nouakchott nchini Mauretania.
thumb|250px|Matuta ya mchanga kando ya Nouakchott.
Nouakchott (Kiarabu: نواكشوط) ni mji mkuu wa Mauritania. Uko mwambaoni mwa Atlantiki magharibi mwa nchi. Idadi ya wakazi imekadiriwa kupita milioni moja.
Historia

Hadi 1958 Nouakchott ilikuwa kijiji kidogo cha wavuvi. Imekua tangu uhuru. Wakati wa ukoloni Mauritania haikuhesabiwa kama eneo la pekee: ilikuwa sehemu tu ya Afrika ya Magharibi ya Kifaransa yenye mji mkuu wa Saint-Louis huko Senegal.

Baada ya azimio la kugawa eneo la Kifaransa katika Afrika ya Magharibi Nouakchott ikateuliwa kuwa mji mkuu ujao na mradi wa ujenzi ulilenga kuongeza idadi ya wakazi hadi kufikia watu 15,000. Baada ya uhuru mwaka 1962 mji ukawa mji mkuu wa Mauritania.

Katika miaka ya 1970 idadi ya wakazi iliongezeka sana kutokana na ukame uliofukuza watu wengi mashambani, kati ya miaka 1969 na 1980 kutoka wakazi 20,000 kufikia 150,000.

Siku hizi mju una tatizo zito la uhaba wa maji kwa wakazi wake wengi.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Mauritania
Tanbihi

Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Mauritania

Jamii:Mauritania
Maseru

thumb|300px|Barabara kuu ya kuelekea kusini ya Maseru
thumb|260px|Maseru katika Lesotho
Maseru ni mji mkuu wa Lesotho na mji mkubwa ukiwa na wakazi 330,760 (2016). Maseru iko kwa mto Caledon (Mohokare).
Chuo Kikuu cha Lesotho na kiwanja cha kimataifa cha ndege ni karibu na mji.
Historia

Ilikuwa kituo kidogo cha biashara ilipoteuliwa na chifu Moshoeshoe I wa Wasotho kuwa mji mkuu wake mwaka 1869.

Tangu mwaka 1884 hadi 1966 ilikuwa mji mkuu wa nchi lindwa ya "Basutoland" chini ya Uingereza. Mwaka 1966 ikawa mji mkuu wa Lesotho huru.
Uchumi

Kuna viwanda vya kutengenezea mishumaa na matandiko ya zulia. Kuna pia viwanda vya vitambaa kwa ajili ya soko la Marekani.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Lesotho

Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Lesotho
Jamii:Lesotho
N'Djamena

Ndjamena ni mji mkuu pia mji mkubwa kabisa nchini Chad ikiwa na wakazi 1,093,492 mnamo mwaka 2013.

Ndani ya manisipaa kuna hara au mitaa kumi.
Jina

Zamani mji ulijulikana kwa jina la "Fort Lamy". Tangu mwaka 1973 jina limekuwa Ndjamena, N'Djaména, N'Djamena au Ndjaména.
Jiografia

Mji wa Ndjamena uko mahali ambako mito ya Chari na Logone inaungana. Ng'ambo ya mto uko mji wa Kousseri nchini Kamerun.
Historia

Ndjamena ilianzishwa na Mfaransa Émile Gentil tarehe 29 Mei 1900 kama kambi ya kijeshi ikiitwa Fort-Lamy kama kumbukumbu ya kamanda Amédée-François Lamy aliyeuawa vitani kwenye mapigano ya Kousseri siku chache kabla ya kuanzishwa kwa Fort Lamy .

Jina lilibadilishwa na rais François Tombalbaye kuwa Ndjamena mwaka 1973. Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Chad 1979 / 1980 mji uliharibika na wakazi wengi waliondoka mjini lakini katika miaka ya baadaye wengine wengi waliingia.
Wakazi

Mji ulikua sana na haraka. Huduma za maji, umeme na makao havitoshi tena.

Mwaka * Idadi ya Wakazi
* 1937 : 9 976
* 1940 : 12 552
* 1947 : 18 375
* 1968 : 126 483
* 1993 : 529 555
* 2005 : 721 000

Makabila na vikundi mjini mwaka 1993:
* Waarabu wa Chad : 11,08 %
* Ngambay : 16,41 %
* Hadjeray : 9,15 %
* Daza : 6,97 %
* Bilala : 5,83 %
* Kanembou : 5,80 %
* Maba : 4,84 %
* Kanouri : 4,39 %
* Gor : 3,32 %
* Kouka : 3,20 %
* Sar : 2,24 %
* Barma : 2,10 %
Uchumi

Ndjamena ni kitovu cha uchumi wa Chad.
Elimu

Ndjamena ina vyuo na shule mbalimbali kama vile.

Shule za Sekondari (Lycée) :

* Lycée Félix Éboué (ya serikali)
* Lycée technique commercial (ya seriali)
* Lycée du Sacré-Cœur (binafsi - kikatoliki)
* Lycée-Collège évangélique (binafsi kiprotestant)
* Lycée Ibnou - Cinna (Kifaransa - Kiarabu)
* Lycée Roi Faycal (Kiarabu)
* Lycée Koweitien (Kiarabu)
* Lycée d'Amérigue (ya serikali)
* Lycée de Farcha (ya serikali)
* Lycée Technique Industrielle
* Lycée du Pont de Chagoua
* Lycée de Waliya
* Lycée de La Liberté
* Lycée de la Gendarmerie, etc.

Vyuo Vikuu (Université) :

* Université de Ndjamena (ya serikali)
:créée en 1970
* Université Roi Fayçal (binafsi - kiislamu)

Taasisi za elimu ya juu (École Supérieure) :

* ISSED - Institut Supérieur des Sciences de l'Éducation
* ENAM - École Nationale d'Administration et de Magistrature
* EIE - École Supérieure d'Électronique et d'Informatique
* ENASS - École Nationale des Sciences Infirmières et Sociales
* INJS - Institut Supérieur de la Jeunesse et des Sports
* ENS - École Normale Supérieure
* ENTP - École Nationale des Travaux Publics
* ISTAP - Institut Supérieur des Techniques Appliquées
Marejeo
Viungo vya Nje

* Image satellite Google Maps
Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Chad
Jamii:Miji ya Chad
Dakar

250px|thumb|right|Jengo la Bunge (Assemblée Nationale)
280px|right|Ramani ya mitaa ya Dakar

Dakar ni mji mkuu wa Senegal ikiwa na wakazi 2,352,000. Iko kwenye rasi la Verde ambalo ni pembe la magharibi ya Afrika. Bandari yake ina nafasi nzuri kwa biashara na Ulaya na Amerika.

Mji ulianzishwa na Wafaransa mwaka 1857 walipoondoka kisiwa cha Goree kuhamia bara. Ukapata bandari ya biashara na pia bandari ya kijeshi halafu ukawa mwanzo wa reli katika Senegal. Mwaka 1902 Dakar ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Magharibi ya Kifaransa badala ya Saint-Louis. Kati 1959 hadi 1960 ilikuwa mji mkuu wa Shirikisho la Mali, baadaye mji mkuu wa Senegal.

Kisiwa cha Goree ambacho sasa ni sehemu ya mji kilikuwa kati ya vituo muhimu vya biashara ya watumwa. Boma la Fort D'Estrees Gorée kisiwani humo lilikuwa gereza la watumwa kabla ya kupelekwa kwenye meli na leo ni makumbusho.
Walizaliwa Dakar

* Youssou N'Dour, mwimbaji ya mwanamuziki
* Patrick Vieira, mchezaji mpira wa miguu Mfaransa

Jamii:Miji Mikuu Afrika
Jamii:Miji ya Senegal
Jamii:Senegal
Gorée

Gorée (kwa Kifaransa: Île de Gorée) ni kisiwa cha Atlantiki mbele ya pwani ya Senegal na sehemu ya manisipaa ya Dakar. Ilijulikana kama kituo cha biashara ya watumwa. Hadi kukomeshwa kwa biashara hiyo mwaka 1848 watumwa walipelekwa kisiwani kutoka bara, kufungwa katika jela, kuuzwa kwenye minada na kusombwa hadi Amerika kwa jahazi.
Jiografia

Kisiwa kina urefu wa m 1000 na upana wa m 300, eneo lake ni ha 36.
Historia

Kisiwa kiliingia chini ya utawala wa Ureno mwaka 1444 BK. Uholanzi ilivamia Goree mwaka 1588. Katika karne zilizofuata Ufaransa na Uingereza zilishindana juu ya utawala wa kisiwa.

Tangu mwaka 1815 kilikuwa chini ya Ufaransa. Mwaka 1879 idadi ya wakazi ilikuwa 2,956 (Wazungu 50, Machotara 750 na wengine wote Waafrika).

Makumbusho ya Gereza la Watumwa yamekuwa mahali pa utalii. Waamerika weusi walianza kufika kisiwani kutafuta nyayo za mababu waliosombwa kutoka huko wamefungwa kama watumwa.

Mwaka wa 1978, kisiwa cha Goree kiliingizwa na UNESCO katika orodha ya Urithi wa Dunia.
Tazama pia

* Orodha ya Urithi wa Dunia katika Afrika
Viungo vya Nje

* webworld.unesco.org/goree/ , Ukurasa wa UNESCO kuhusu Goree
* Ile de la Goree , Picha za kisiwa disemba 2005