JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
උටා තේ බඳුන

300px|thumb|උටා තේ බඳුන

උටා තේ බඳුන හෝ නිවෙල් තේ බඳුන යනු පරිගණක ග්‍රැෆික් සමාජය තුළ සම්මත පරිශීලක වස්තුවක් බවට පත්ව ඇති 3D ආකෘතියකි. එය සරල හැඩයකින් යුත් සාමාන්‍ය තේ බඳුනක ගණිතමය ආකෘතියක් වන අතර ඝන සිලින්ඩරාකාර හා භාගිකව උත්තල ලෙස දිස්වේ.

මෙම තේ බඳුන ආකෘතිය මුලින්ම නිර්මාණය කරන ලද්දේ උටායි විශ්ව විද්‍යාලයේ ග්‍රැෆික් වැඩසටහන් දියුණු කිරීමේ සාමාජිකයකු වූ, මුල් කාලීන පරිගණක ග්‍රැෆික් පර්යේෂකයෙකු වූ මාර්ටින් නිවෙල් විසින් 1975දීය.
භාවිත

පරිගණක ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කල පළමු කෙටි චිත්‍රපට වල සහ අනතුරුව නිර්මාණය වු සම්පුර්ණ වාර්තාමය චිත්‍රපට වල ආරම්භක අවදියේ පටන්ම කිසියම් දර්ශනයක උටා තේ බඳුන අන්තර්ගත කරවීම එක්තරා ආකාරයක හාස්‍ය ජනක සම්ප්‍රදායක් බවට පත්විය. උදාහරණයක් ලෙස Toy Story චිත්‍රපටයේ කෙටි තේපැන් සංග්‍රහ දර්ශනයේ උටා තේ බඳුන ඇතුළත් විය. එමෙන්ම ඇතැම්විට Microsoft ආයතනයේ Windows මෘදුකාංගය සමග නිකුත් කෙරෙන Pipes නම් Screensaver වැඩ‍සටහනෙන් ඇතැම් විට ඌටා තේ පෝච්චිය දැකගත හැක. ඒ හැරුණු විට Treehouse of Horror VI ලෙස නම් කල The Simpsons කතාංගයෙහි ද තේ පෝච්චිය අන්තර්ගත වේ.

(ජිම් ආවෝ සහ ඩේව් කර්ක් 1987 වසරේ ඉදිරිපත් කල “Fast Ray Tracing by Ray Classification” SigGraph ප්‍රකාශනයේ ඇතුළත්)එක් ප්‍රසිද්ධ කිරණ අනුරේඛිත රූප සටහනක කුළුණු හයක් නිරූපිත අතර ඉන් කුළුණු 5 ක් මත ප්ලේටෝනික ඝන වස්තු (චතුස්තලය, ඝනකය, අෂ්ට තලය, ‍මුහුණත් 12 කින් යුත් ඝන වස්තුව සහ වින්සති තලය යන ඒවා මෙයට අයත්වෙයි) නිරූපණය කර ඇති අතර ඉතිරි කුලුණ මත තේ පෝච්චියක් නිරූපිතය. මෙම රූප සටහන “The Six Platonic Solids” හෙවත් ප්ලේටෝනික ඝන වස්තු 6 ලෙස හැදින්වෙන අතර ඒ හේතුවෙන් ඇතැම් අය තේ පෝච්චිය “Teapotahedron” ලෙසද හදුන්වති. මෙම රූප සටහන පොත් සහ සඟරා කිහිපයකම කවරයේ රූප සටහන් ලෙස පලකෙරුණි. ජිම් බ්ලින් (ඔහුගේ “Project Mathematics!” නම් වීඩියෝ ක්ලිපයේ) ෆයිතගරස් ප්‍රමයේ වෙනස් ආකාරයක් ඔප්පුකර පෙන්වීමට සමත්වීම. අංශක 90 කෝණයක් දෙපසින් ද්විමාන තේ පෝච්චිය බැගින් නිර්මාණය කරන්න. එවිට කර්ණය මත පිහිටන තේ පෝච්චියේ ක්ෂේත්‍ර ඵලය අනෙක් දෙපසෙහි පිහිටි තේ පෝච්චි වල ක්ෂේත්‍ර ඵලයන්ගේ ඓක්‍යයට සමවේ.

නිවල් තේ පෝච්චිය Serious Sam පරිගණක ක්‍රිඩා වලද Serious යාන්ත්‍රණයේ ත්‍රිමාන ආකෘති කරණය ගුණ පෙන්වීම සදහා භාවිත වේ.
විශ්ලේෂණාත්මක මනෝප්‍රතිකාරය

මනෝගතික මනෝ ප්‍රතිකාරය එක්තරා ගැඹුරු මනෝ විද්‍යාවකි. එහි ප්‍රාථමික අරමුණ පුද්ගලයකුගේ මනසේ ආතතිය සමනය කිරීමට දරණ ප්‍රයත්නයේ දී ඔහුගේ මනසේ ඇති අවිඤ්ඤානික ප්‍රීතිය හෙළි කිරීමටය. මේ අයුරින් එය මනෝ විශ්ලේෂණයට සමානය. කෙසේ වුවද මනෝගතික ප්‍රතිකාරය මනෝ විශ්ලේෂණයට වඩා කෙටි වූ ද තීව්‍රතාවෙන් අඩු වු ද එකක් සේ පෙනේ. ප්‍රවේශය අතින් බලන විට මෙවැනි ප්‍රතිකාරයන් අනෙක් ඒවාට වඩා සාර්ථක බව පෙනී යයි. මෙහිදී මැදහත් වීමේ එකම ක්‍රමයක් මත විශ්වාසය නොතබා විවිධ මූලාශ්‍රවලින් ශිල්පී ක්‍රම ඇද ගැනීමයි. එය පෞද්ගලික මනෝ ප්‍රතිකාරයන් හි ද, සමූහ මනෝ ප්‍රතිකාරයෙ හි ද, පවුල් ප්‍රතිකාරයෙ හි ද ආයතන හා සංවිධාන සම්බන්ධ වැඩ අව‍බෝධ කර ගැනීමට භාවිතා කර ඇත.
ඉතිහාසය

මනෝ ගතිකයේ මූලධර්ම පළමුවෙන් හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1874 කායික විද්‍යා දේශන නැමැති ප්‍රකාශනයකින් අර්නස්ට් විල්හෙල්ම් බ්‍රෑක් (Ernst Wilhelm von Brücke) නැමැති ජර්මන් විද්‍යාඥයා විසිනි. බෲක් තාපගති විද්‍යාවෙන් ඉඟියක් ගෙන යෝජනා කළේ සියළු ජීවීන් ශක්ති සංරක්ෂණ මූලධර්මය මඟින් පාලනය වෙන ශක්ති විශේෂයන් බවය. එම වසරේම බෲක් වියනා විශ්ව විද්‍යාලයේ සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් නැමැති වෛද්‍ය ශිෂ්‍යයාගේ පරීක්ෂකයා විය. ප්‍රොයිඩ් පසුව ගතික කායික විද්‍යාව නැමැති මේ අලුත් නිර්මාණය මිනිස් සිත මනෝභාවගත කිරීමේ කාර්යයට උදවු පිණිස යොදා ගති. පසුව මනෝගතිකය පිළිබඳ සංකල්පය හා භාවිතය වැඩි දුරටත් වර්ධනය කරන ලද්දේ කාර්ල් ජුන්ග් , ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර් හා මෙලනි ක්ලේන් විසිනි.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Anna Freud
* Malan triangles
* Models of abnormality
* Psychodynamic Diagnostic Manual
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
මනෝ විද්‍යාඥයා

මනෝ විද්‍යාඥයා මනෝ විද්‍යාවේ විශේෂඥයෙකි. චර්යාව ප්‍රජානනය හා සංවේදනය ඇතුළත් මානව ශරීරය ක්‍රමානුකූලව පිරික්සීමේ ප්‍රවීණයෙකි. මානව විද්‍යාඥයන් වෙනස් වූ ක්ෂේත්‍ර කීපයක් යටතේ වර්ග කරනු ලැබේ. මනාව ඔවුන් හඳුනා ගෙන ඇත්තේ සායනික හා උපදේශාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයන් ද මනෝ විද්‍යා පරීක්ෂණ හා ඇගයීම් සැපයීමේ, පාලනය කිරීමේ අර්ථ දැක්වීමේ විශේෂඥයෝ වෙති.
වැඩවල ස්වභාවය

මනෝ විද්‍යාඥයා මනෝ විද්‍යාව අධ්‍යයනය කොට එය භාවිතා කරන්නේ මනෝ විද්‍යා පදනමක් ඇති ආපදාවක් හෝ කිසියම් අක්‍රීයත්වයක් සමනය කර එය වළක්වා පුද්ගලබද්ධ සුභ සිද්ධිය හා පොදු යහපත ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහාය. බොහෝ රටවල හඳුනා ගත හැකි මානසික ආබාධ ඇතුළු ඉතා උග්‍ර මානසික ගැටලුවලට මධ්‍යස්ථව විසඳුම් දෙන විධිමත් වෘත්තියකි. පර්යේෂණ මනෝ විද්‍යාත්මක ඇගයීම, උගැන්වීම උපදෙස් ගැනීම අධිකරණ සාක්ෂි, වැඩ සටහන් සංවර්ධනය හා පරිපාලනය වැනි පුළුල් පරාසයක කරුණු සායික මනෝ විද්‍යාවට අන්තර්ගත වෙයි. සායනික මනෝ විද්‍යාවට හා උපදේශක මනෝ විද්‍යාවට මනෝ ප්‍රතිකාරය ප්‍රගුණ කිරීම ප්‍රධාන වෙයි.

එය පුළුල් ශිල්ප ක්‍රම රාශියක් භාවිතා කරයි. එසේ කරන්නේ සිතිවිලි හැඟීම් , පුද්ගල බද්ධ යහපත වැඩි දියුණු කර ගැනීමට සේවයට සම්බන්ධ චර්යා ධර්ම වෙනස් කිරීම සඳහාය. සායනික මනෝ විද්‍යාඥයින්ට පුද්ගලයන්, යුගල, ළමයින්, වැඩි වයස් වැඩිහිටියන්, පවුල් , කුඩා කණ්ඩායම් හා සමාජයන් ද සමඟ වැඩ කළ හැක.

බොහෝ ජනයා මනෝ විද්‍යාඥයන් ගැන සිතන විට ඔවුන් සිතන්නේ සායනික මනෝ විද්‍යාව හෝ උපදේශන මනෝ විද්‍යාව ගැනය. කෙසේ වුව බොහෝ මනෝ විද්‍යාඥයෝ කාර්මික හා සංවිධානාත්මක මනෝ විද්‍යාව හා ක්‍රීඩා මනෝ විද්‍යාව වැනි ක්ෂේත්‍රවල ද අභ්‍යාස කරති.
අමතර අවධානයට

* List of psychologists
* Mental health professional
* List of psychological topics
* List of psychologists on postage stamps
සටහන්
මූලාශ්‍ර

*
ඩිස්නොමියා

thumb

ඩ්යි‍ස්නොමියා එය නිල වශයෙන් හඳුන්වන්නේ (136199) ඊරිස් 1 ඩිස්නොමියා නමිනි. එය වාමන ග්‍රහලොවක් වන ඊරිස්ගේ චන්ද්‍රයෙක් වේ. එය 2005 දී මයික් බ්‍රවුන් හා ලේසර් කිරණ මගින් ක්‍රියාත්මක වන (Adaptive options) ගතික ප්‍රකාශ විද්‍යා පරීක්ෂණ කණ්ඩායමක් විසින් ඩබ්.එම්.කොක් නිරීක්ෂණාගාරයේ දී සොයාගන්නා ලදී. ඉන් පසුව එය S/2005(2003 UB313)1 වශයෙන් ඩයි‍සනොමියො ලෙස නම්කරන තුරු හඳුන්වන ලදී. (ග්‍රීක බසින් එහි අර්ථය නීති අඩුවීම (lawlessness)) ග්‍රීක ඊරිස් දෙවියන්ගේ දියණිය වූ ඩිස්නොමියා වෙනුවෙන් මෙය නම් කරන ලදී.
සටහන්
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:එරිස් (වාමන ග්‍රහලෝකය)
පුනරුත්ථාපන උපදේශනය

උපදේශන ක්‍රියාවලිය මගින් ආබාධිත අයෙකුගේ පුද්ගලික, වෘත්තීමය සහ ජීවිතයේ ඇති බලාපොරොත්තු ඉටුකර ගැනීමට උපකාරීවීම පුනරුත්ථාපන උපදේශක සේවයේ ඇති ප්‍රධාන පරමාර්ථයයි. පුනරුත්ථාපන උපදේශනය, පෞද්ගලික ස්ථානය, පුනරුත්ථාපන සේවා ස්ථාන, විශ්ව විද්‍යාලයේ, පාසලේ රජයේ ආයතන, රක්ෂණ සමාගමක, ආබාධිත පුද්ගලයින්ට උපකාරීවන සංවිධාන යන විවිධාකාර ස්ථානවල දැකිය හැක.
ඉතිහාසය - ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

ආරම්භයේදී පුනරුත්ථාපන උපදේශකයන් මහජන සෞඛ්‍ය සාත්තු සේවය, සමාජ සේවා, පාසැල් උපදේශනය වැනි මිනිස් සේවා අංශවලින් බඳවා ගනිති. උපදේශන අධ්‍යාපන වැඩසටහන් 1940 දී ආරම්භ වුවද පුනරුත්ථාපන උපදේශනය සංස්ථාපිත වූයේ 1954 දී පමණ අභ්‍යන්තර අරමුදල්වල මෙම කටයුතු සඳහා යෙදවීම ආරම්භ වූ පසුය.

ඉතිහාසයේ පුනරුත්ථාපන උපදේශනය මූලිකව කටයුතු කළේ අබාධිත තත්වයට පත් වූ මැදි වයසේ වැඩිහිටියන්ට (රැකියාව අහිමි වූ) නමුදු වර්තමානයේ පුනරුත්ථාපන උප‍ෙද්ශනය සියලුම වයස් කාණ්ඩවල ආබාධිතයන්ට අවශ්‍ය බව පෙනී ගොස් ඇත. මීට අමතරව මොහු මූලික සහ විශේෂ උපදේශන සේවාවන් මහජනසේවා වැඩසටහන්වලදී හා පෞද්ගලික අංශයේදී ආබාධිත අයට ලබාදේ.
අධ්‍යාපනය, පුහුණුව සහ සහතික කිරීම

පුනරුත්ථාපන උපදේශකය, එම අංශයෙන් ලද අධ්‍යාපන පුහුණුව සහතික කිරීමට ඔහු ඒ සදහා‍ උපාධියක් ලබාගත යුතුය. පුනරුත්ථාපන උපදේශන සභාව ඒ සදහා අදාල ආයතනවලට බලය ලබාදී ඇත.

*අධ්‍යාපන කාලය - පුනරුත්ථාපන උපදේශන පුහුණු වැඩමුළු සාමාන්‍යයෙන් මාස 18 සිට 24 දක්වා වන අධ්‍යාපනික සහ ක්ෂේත්‍ර පුහුණුවීම් අන්තර්ගතය සායනික පුහුණුවට ප්‍රායෝගික සහ අවම වශයෙන් පැය 600 ක අධීක්ෂණය යටතේ ලද අත්දැකීම් ඇතුළත් කර ඇත. සායනික ක්ෂේත්‍ර අත්දැකීම් ලබාගැනීම මොහු කුඩා සමාජ, ග්‍රාමයන් , පෞද්ගලික පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු ආදියට එක්වීම මගින් ලබාගනී.

*පෙර අවශ්‍යතා - පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු සාමාන්‍යයෙන් මාස 18 සිට 24 දක්වා වන අධ්‍යාපනික සහ ක්ෂේත්‍ර පුහුණු වීම් අන්තර්ගතය යටතේ ලද අත්දැකීම් ඇතුළත් කර ඇත. සායනික ක්ෂේත්‍ර අත්දැකීම් ලබාගැනීම මොහු කුඩා සමාජ, ග්‍රාමයන්, පෞද්ගලික පුනරුත්ථාපන වැඩමුළු ආදියට එක්වීම මගින් ලබාගනී.

*පෙර අවශ්‍යතා - මේ සඳහා විශේෂ සුදුසුකම් අවශ්‍ය නොමැති වුවද බොහෝ පුනරුත්ථාපන උපදේශන උපාධිදරයින්ට උපාධි අපේක්ෂක කාලයේ ලද පුනරුත්ථාපන සේවා / මනෝවිද්‍යා/ සමාජ සේවා / වෙනත් මිනිසාට බැදුණු විෂය ක්ෂේත්‍රයේ ලද අතිරේක උපාධි ඇත.

*විෂය පථය - පුනරුත්ථාපන උපදේශනය පහත ක්ෂේත්‍ර හි පුහුණුව ලබා ඇත.
**පුනරුත්ථාපන සිද්ධාන්ත, හැකියාවන් සහ ක්‍රම
**පුද්ගල, කණ්ඩායම් සහ පාරිසරික ඇගයීම.
**මිනිස් වර්ධනය හා විකාශනය ඇතුළු ආබාධිත තත්වයේ මානසික හා වෛද්‍යමය බලපෑම.
**මනෝවිද්‍යාවේ පුනරුත්ථාපන මූලධර්ම
**පුනරුත්ථාපන සැලැස්ම හා පුද්ගල පාලනය
**පුනරුත්ථාපන සේවය නැගෙන ප්‍රශ්න සහ ආචාර ධර්ම
**තාක්ෂණික හැඩගැසීම
**වෘත්තීය වටිනාකම නිර්ණායක සහ කාර්යයන්ට හැඩ ගැසීම
**වෘත්තීය පිළිබඳ මාර්ගෝපදේනය
**වෘත්තීය හැඩ ගැස්වීම
සහතික කිරීම

පුනරුත්ථාපන උපදේශන සහතික නිකුත් කිරීමේ නියෝජිත මණ්ඩලය මගින් ඒ සඳහා අධ්‍යාපන සහ සුදුසු විභාග සමත්ව ඇති පුද්ගලයින්ට උපදේශනය සඳහා සුදුසු සහ දක්ෂතාවය ඇති බවට සහතික කරන ලේඛනය ලබාදීමේ වගකීම දරයි. එමනිසා උපදේශකයින් අදාල විභාගය සමත්වීම අනිවාර්ය අංගයකි. ඔවුන් රාජ්‍ය හෝ වෘත්තීය උපදේශන වැඩමුළුවල රැකියාව ලබා ගැනීම සඳහා නම් නියමිත දිනට පෙර අදාල සුදුසුකම් ලබා තිබීම එම රැකියාව පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
පාසල් උපදේශක

පාසල් උපදේශකයෙක් යනු පාසලක වැඩ කරන උපදේශනය ලබා දෙන්නකු හෝ අධ්‍යාපනය දෙන තැනැත්තෙකි. ඓතිහාසික වශයෙන් මාර්ගෝපදේශ සලසන්නන් අධ්‍යාපනික උපදේශකයන් ‍වශයෙන් සඳහන් වෙයි. එහෙත් වෘත්තීයමය “පාසල් උපදේශකයන්” යන්න දැන් වඩා ප්‍රචලිත වචනයයි.

බොහෝ පාසල් උපදේශක තනතුරු සමාන තනතුරු (උදා - රැකියා උපදේශක) යුතුකම් හා සේවයන් අනුව එක්සත් ජනපදයේ රැකියා උපදේශක තනතුර හා සැසඳිය හැක. ඓතිහාසික වශයෙන් උසස් පාඨශාලා උපදේශකයින්ගේ අවශ්‍යතාව පහළ ‍ශ්‍රේණිවල උපදේශකයන්ගේ අවශ්‍යතාවට වඩා අවධාරණය කරන ලදී. පාසල් උපදේශක සේවා සලස්වා ඇති ආකාරය බොහෝ රටවල් වෙනස් වෙයි.
ඉතිහාසය

එක්සත් ජනපදය

thumb

සමහර මූලික පාසල් උපදේශකවරු උපදේශන ක්‍රියා පිළිබඳ වඩා පහසු කිරීම සඳහා පොත් හා මාධ්‍ය භාවිතා කරති. එක්සත් ජනපදයේ පාසල් උපදේශක වෘත්තිය විසිවන සියවස මුල් භාගයේ දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සේවාවක් බවට පත්විය. 1907 දී ජේස් බී. ඩේවිස් ක්‍රමානුකූල පාසල් උපදේශක වැඩ සටහනක් සකස් කළ හැකි තැනැත්තා ලෙස සැලකේ. වෘත්තීය රුචිකම් චරිත සංවර්ධනය හා චර්යාමය ගැටළු වැළැක්වීම පිළිබඳ කරුණු දක්වන්නට රචනා හා පාඩම් භාවිත කරන්නට ගුරුවරුන් දිරිමත් කිරීම සඳහා ක්‍රියා කළ ඔහු උසස් පාසලක විදුහල්පතිවරයෙක් විය. මේ වකවානුවේ බොහෝ දෙනෙකු ‍කළේ ද මෙයමය. නිදසුනක් ලෙස 1908 දී වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශයේ පියා වූ ‍ෆ්‍රෑන්ක් පාර්සන්ස් පාසලින් වැඩට සංක්‍රමණය වීමේ දී තරුණ පිරිසට ආධාර දීම සඳහා වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ කාර්යාංශය පිහිටු වීය.

1920 ගණන්වල සිට 1930 ගණන් දක්වා පාසල්වල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි අධ්‍යාපනය නැගීම නිසා පාසල් උපදේශනය හා මාර්ගෝපදේශය වර්ධනය විය. මෙම ව්‍යාපාරය පෞද්ගලික සාමාජික හා සදාචාර වර්ධනය අවධාරණය කළේය. පාසල්වල උගැන්විය යුත්තේ අධ්‍යාපනයේ මූලධර්ම පම‍ණකැයි ද බොහෝ පාසල් මීට ප්‍රතික්‍රියා දැක්වූයේ එය අධ්‍යාපන විරෝධී යයි කියමිනි. මෙය මහා අවපාතයේ ආර්ථික දුෂ්කරතා සමඟ එක්වීමෙන් පාසල් උපදේශනයේ හා මාර්ගෝපදේශනයේ පරිහානියක් ඇති විය. 1940 එක්සත් ජනපදය යුද හමුදා නිලධාරීන් තෝ‍රා ගැනීමට බඳවා ගැනීමට හා පුහුණු කිරීමට මනෝ විද්‍යාඥයන් හා උපදේශකයන් යොදා ගත්තේය. සිසුන් පරික්සා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලන්නට ක්‍රම සකසමින් මෙය පාසල්වල උපදේශන සේවාව ක්‍රියාත්මක කළේය. පාසල් යුද්ධය සඳහා යොදාගත් මේ පරීක්ෂණ විවෘතව පිළිගත්තේය. සබඳතාවලට උදවු දෙවින් මේ වකවානුවේ කාල් රොජර්ගේ අවධාරණය පාසල් උපදේශන වෘත්තිය කෙරේ බල පෑවේය. 1950 ගණන්වල දී රජය ‍රජයේ හා ප්‍රාදේශීය පාසල් පද්ධති තුළ මාර්ගෝපදේශ හා පෞද්ගලික සේවා අංශය පිහිටුවීය. 1957 දී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව 1වන ස්පුට්නික් නැමැති චන්ද්‍රිකාව ගුවන්ගත කළේය. අභ්‍යාවකාශ තරඟයේ දී රුසියාව ඇමරිකානුවන් පරදවතැයි කනස්සල්ලක් ඇති වූ අතර යුදමය අතින් ද එහි ව්‍යාකූල ස්වභාවයක් ඇති විය. ඇමරිකාවේ විද්‍යාඥයින් හා ගණිතඥයන් සෑහෙන් ප්‍රමාණයක් නැතැයි යන මතයක ද පැන නැගිණි. මේ අතර ඇ‍මරිකා රජය රාජ්‍යාරක්ෂක අධ්‍යාපනක පනත සවිමත් කර ගත්තේය. මේ සඳහා විශාල අරමුදල් යෙදවීමෙන් වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ ක්‍රමය විශාල වශයෙන් වර්ධනය විය. 1960 ගණන්වල සිට පාසල් උපදේශන සේවාව දිගටම ක්‍රියාත්මකව ව්‍යවස්ථාවක් ලෙස වැඩී ගියේය. අධ්‍යාපනය සංවර්ධනය කිරීමටත් වෘත්තිය වැඩි දියුණු කිරීමටත් අලුත් වෘත්තීය ආයතන පිහිටුවනු ලැබූහ. කොංග්‍රසය (2006 ‍ජනවාරි 1 දින) පෙබරවාරි 6-10 දක්වා ජාතික පාසල් උපදේශන සතිය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
සංවේදක ස්මරණය / ස්මෘතිය

සංවේදක ස්මරණය යනු මුල් ප්‍රතිචාරයක් නැතිවී ගියාට පසු සංවේදී තොරතුරක් රඳවා ගැනීමට ඇති හැකියාවයි.

මෙයින් අදහස් කරන්නේ ස්මරණ ග්‍රාහකවලින් සොයාගෙන තාවකාලික ව ස්මරණයේ රඳවා ගන්නා දේවල්ය. එවැනි පිළියෙළ තොරතුරු රැසක් රඳවා ගැනීමට ස්මරණයේ විශාල ධාරිතාවක් ඇත. එහෙත් ක්ෂණිකව අල්ලාගත හැකි සංවේදක ස්මරණවල නිවැරදි චිත්තරූප පමණි. බොහෝ ගවේෂණයට භාජන වූ සංවේදක ස්මරන දෙවර්ගය නම් අයිකොනික් (iconic memory ) ස්මරණය හා චොයිස් (echoic memory) වේ.
පරීක්ෂණ

මේ සංසිද්ධිය පිළිබඳව ආදි පරීක්ෂණවලින් එකක් කරන ලද්දේ 1740 දී ජර්මානු භෞතිකවාදියෙකු හා ගණිතඥයකු වූ ජෝන් ඇන්ඩ්‍රියාස් සෙග්නර් (1704-1777) විසිනි. එක්තරා පරීක්ෂණයක දී සෙග්නර් දිලිසෙන අඟුරු කැබැල්ලක් කරත්ත රෝදයට සවිකර නොබිඳුණු ආලෝක වෘත්තයක් නිරීක්ෂකයාට දර්ශනය වෙන තුරු එය වේගයෙන් කැරකැව්වේය. මේ ප්‍රතිඵලය ලබා ගැනීමට දිලිසෙන අඟුරු කැබැල්ලට මිනිත්තු 100 අඩුවෙන් අවශ්‍ය ඔහු ගණනය කළේය.
ජෝර්ජ් ස්පර්ලින් මේ ප්‍රතිඵලය ලබා ගැනීමට 1960 දී ක්‍රමානුකූල අධ්‍යයනයක් කළේය. අකුරු 4 සහිත පේළි 3ක වචන ජාලයක් මිනිත්තු 50 සඳහා සහභාගි වෙන්නන්ට ඉදිරිපත් කිරීම ඔහුගේ පරීක්ෂණයට ඇතුළත් විය.
*DHFG
*VJSA
*dhAu
අකුරු ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු පුළුවන්තරම් වැඩි අකුරු ගණනක් මතක් කර ගැනීමට ඔවුන්හට දන්වන ලදී.
තවත් අවස්ථාවක දී පළමුවන අවස්ථාවේ දෙවන අවස්ථාවේ හා තුන්වන අවස්ථාවේ දී කුමන වචන පේළියක් සහභාගී වන්නට මතකයේ රඳවා ගත හැකි අතර දෙවන අවස්ථාවේ මතක තබා ගත හැක්කේ ඔවුන්ට මුළු වචන ජාලයම පෙන්නුවත් තෝ‍රා ගත් පේළියක අකුරු හතරෙකින් තුනක් පමණකැයි ඔහු කියා සිටියේය. මෙහි අර්ථය නම් කෙටි මොහොතකට සහභාගී වෙන්නන්ට ජාලය ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ සංවේදී ස්මරණයක් වශයෙනි.
වර්ගීකරණය

සංවේදී ස්මරණය තවමත් ක්‍රියාත්මක වන්නේ මෙම ආසන්න කාල රාමුව තුළය. (එක් තත්පරයක් ය‍ටතේ , දෙකක් නොවේ) එසේම ඉතා කෙටි කලක් පවතින එකකි. එහි ලක්ෂණය වන්නේ පාලනයෙන් තොර බවය. (එය ඉබේ සිදුවන අතර අනාරාධිතය. කෙටි කලක් එම තොරතුර රැඳී පවතින අතර, කෙටි කාලීන මතකය සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. (නියම වශයෙන් එය තත්පර 10-15 පවතින අතර මතකයේ රඳවා ගත් දෙය යළි යළිත් පුහුණු නොකළ යුතුය. එසේ නම් කොට ඇත්තේ එය ජීවන කාලයක් තිස්සේ පවතින දිගු කාලීන ස්මරණයෙන් වෙන් කර හඳුනා ගත හැකි පරිදිය.
http://en.wikipedia.org/wiki/Sensory_memory
විනෝදාංශමය මෙහෙයුම් පද්ධති සංවර්ධනය

කෙටියෙන් OSDev ලෙස හැඳින්වෙන, මෙහෙයුම් පද්ධති නිර්මාණය විනෝදාංශයක් ලෙස, කල්ලි වශයෙන් කෙරෙන්නක් බවට පක්ව ඇත.ලිනක්ස් වැනි මෙහෙයුම් පද්ධති නිමවී ඇත්තේ විනෝදාංශමය මෙහෙයුම් පද්ධති ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙසිනි. මෙහෙයුම් පද්ධතියක් සැලසුම් කිරීම හා නිපැයීමට හැකියාව හා අධිෂ්ඨානය අවශ්‍ය අතර මෙම වදන මූලික “හෙලෝ වර්ල්ඩ්” ඇරඹුම් ලෝඩරයක සිට සම්පූර්ණ අංගවලින් යුත් කර්නලයක් (Kernal) දක්වා සියලු දේ ආවරණය කරයි. මෙයට එක් හොඳ උදාහරණයක් වන්නේ මිනික්ස් (Minix) මෙහෙයුම් පද්ධතියයි; ඉගැන්වුම් මෙවලමක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලද එය ලිනක්ස් පැමිණීමට පෙර විනෝදාංශකරුවන් අතර ඉතා ජනප්‍රිය වූවකි.

en:Operating_systems#Hobby_operating_system_development
වොයේජර් වැඩසටහන

thumb|වොයේජර් යානයට බාහිර ග්‍රහ වස්තුවලට යාමට හා අප සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් මිදීමට අවශ්‍ය ප්‍රවේගය ලබාදුන් පරා වක්‍රය.
වොයෙජර් වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක වූයේ මිනිසුන් රහිත යානා දෙකක් හරහාය. ඒ වොයෙජර් 1 හා වොයේජර් 2යි. ඒවා 1977 දී පිටත් කර යවන ලද්දේ 1970 අග භාගයේ දී ග්‍රහ වස්තු වල වු පිහිටීමේ වාසිය ලබා ගැනීමටයි. එහි රාජකාරීමය කරුණු වූයේ බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරු ගැන සොයා බැලීම පමණක් වුවත් මෙම යානා දෙක බාහිර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් තම මෙහෙයුම් ගෙනයාමට සමත්විය. තවමත් ඒවා ක්‍රියාත්මක වන අතර එක්තරා දිනයක ඒවා සෞරග්‍රහ මණ්ඩල‍නේ ඉවත්ව යනු ඇත.මෙම යානා JPL හි නිපදවූ අතර මුල්‍ය ප්‍රතිපාදන නාසා ආයතනය මගින් සැපයිනි.

කලින් එතරම් තොරතුරු දැන නොසිටි සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ වායු යෝධයින් පිළිබඳ . විශාල කරුණු ප්‍රමාණයක් මෙම යානා දෙකෙන් අනාවරණය කෙරුණි. මෙම යානාවල පරාවක්‍රීය ගමන් මාර්ගය පසුව ප්ලූටෝ බවට පත්වු x ග්‍රහලොව පිලිබඳ උපකල්පනයකට මඟ පාදන ලදී.
ඉන්ටෙල්

ඉන්‍‍ටෙල් කෝපරේෂන් (NASDAQ:INTC,SEHK:4335) ලෝකයේ විශාලතම අර්ධ සන්නායක වෙළඳ සමාගම වන අතර ලෝකයේ පුද්ගලික පරිගණක බොහෝමයක භාවිතා කරන x 86 ශ්‍රේණියේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසරවල නිපැයුම්කරුවා වේ. 1968 දී සංයුක්ත ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙළඳ සමාගම(Integrated Eletronics Corporation) ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, කැලිෆෝනියාවේ සැන්ටාක්ලාරාහි සිය මූලස්ථානය පිහිටවූ Intel ආයතනය මව් පුවරු චිප් සෙට්, ජාල කාඩ්පත් හා IC , ෆ්ලෑෂ් මතක, චිත්‍රක (graphic) චිප්, කාවැද්දූ සකසූ හා පරිගණක තාක්ෂණයට හා සන්නිවේදනයට සම්බන්ධ අනෙකුත් උපකරණද නිපදවයි. අර්ධ සන්නායක සම්බන්ධයෙන් පුරෝගාමීන් වන, රොබට් නොයිස් සහ ලෝර්ඩන් මෝ සමග රොබට් ග්රූව්ගේ විධායක නායකත්වය සහ දර්ශන මත ලොඩනගනු ලැබූ Intel උසස් චිප් නිර්මාණ හැකියාව සහ නවතම නිෂ්පාදන හැකියාව එකට එක් කරයි.
ඉන්ටෙල් SRAM හා DRAM මතක චිප්වල මුල් කාලීන නිෂ්පාදක වූ අතර 1990 මුල් භාගය තෙක් ව්‍යාපාරයේ විශාල කොටසක් එමගින් ඉදිරිපත් විණි. ඉන්ටෙල් ප්‍රථම වාණිජ ප්‍රොසෙසරය1971 දී නිර්මාණය කළත් පුද්ගලික පරිගණක නිර්මාණය තෙක් මෙය ඔවු‍න්ගේ මූලික ව්‍යාපාරය නොවීය. 1990 කාලයේ දී ඉන්ටෙල් සමාගම නව ප්‍රොසෙසර නිර්මාණය හා PC කර්මාන්තයේ වේගවත් වර්ධනය පෝෂණය කිරීමට විශාල ව‍ශයෙන් ආයෝජනය කරන ලදී. මෙම කාලයේ දී PC වලට ප්‍රොසෙසර සැකසීමේ ප්‍රමුඛයා බවට ඉන්ටෙල් පත්විය.තවද එහි වෙළඳපොළ තත්වය ආරක්ෂාකර ගැනීමට මෙන්ම PC කර්මාන්තයේ පාලනය සතු කර ගැනීමේ මයික්‍රොසොෆ්ට් සමග සටනේ දී ඔවුන් යොදාගත් ‍ප්‍රවේගකාරී හා විප්ලවකාරී ප්‍රයෝග පිළිබඳව ද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. මිල්වර්ඩ් බ්‍රවුන් ඔප්ටිමර් (Millward Brown Optimor) විසින් 2007 දී ප්‍රකාශිත ලොව වඩාත්ම බලවත් වෙළඳ නාම 100 ලැයිස්තුවේ සමාගමේ වෙළඳ නාමය 15 ස්ථානයේ සිට 25 ස්ථානය දක්වා ස්ථාන 10 කින් පහළ වැටී තිබුණි.
මූලාශ්‍ර


| Intel_Corporation
|}
ප්‍රවර්ගය:සමාගම්
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක ආශ්‍රිත ව්‍යාපාරික සමාගම්
සිදුරු පත්

thumb|සිදුරු පත් ක්‍රමය භාවිත ගන්නා CTR සංගනණ යන්ත්‍රයක්

සිදුරු කළ කාඩ්පත, සිදුරු පත, අයිබීඑම් පත, හෝ හොලරිත් පත () යනු, සංඛ්‍යාංක තොරතුරු ඇතුළත් ඝනකම් කොළයකි. එහි පෙර හඳුනාගත් ස්ථානවල සිදුරු තිබීම හෝ නොතිබීම මත තොරතුරු අඩංගු වේ. දැන් මුළුමණින්ම වාගේ අභාවයට ගිය දත්ත සැටහුම් ක්‍රමයක් වන මෙය 19 වැනි ශත වර්ෂයේදී රෙදි විවීම් යන්ත්‍ර සඳහා භාවිතයට ගැනුණු අතර 20 වෙනි සියවසේ මුල් භාගයේදී සල්පිල් අංග හා ආශ්‍රිත උපකරණවලට භාවිතයට ගැනුණි. විසිවන ශත වර්ෂය පුරා ඒකක සටහන් යන්ත්‍රවල දත්ත ඇතුළත් කිරීම, සැකසුමට හා දත්ත ගබඩා කිරීමට භාවිතයට ගැනුණි. මුල් අංඛිත පරිගණකවල දත්ත ඇතුළත් කිරීමේ මූලික ක්‍රමය ලෙස සිදුරු පත් භාවිතා කරන ලදී. ඇතැම් ඡන්ද ගණන් කිරීමේ යන්ත්‍ර ද සිදුරුපත් ක්‍රමලේඛ මගින් ක්‍රියාත්මක වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Aperture card
* Card image
* Computer programming in the punched card era
* Edge-notched card
* History of computing hardware
* Kimball tag—punched card price tags
* Paper data storage
* Punched card input/output
* Punched tape
* Lace card
සටහන්
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

* සිදුරු පත් සඳහා එමියුලේටරයක්
* – 2011 වන තෙක් සිදුරු පත් හා අදාළ උපකරණ සහ සැපයුම් සිදුකළ ඇමෙරිකානු සමාගමක්.
* Collected Information on Punched Card Codes, Atlas Computer Laboratory, 1960
*
* (Collection shows examples of left, right, and no corner cuts.)
* Punched Cards – a collection at Gesellschaft für Software mbH
* UNIVAC Punch Card Gallery (Shows examples of both left and right corner cuts.)
* VintageTech – a U.S. company that converts punched cards to conventional media



ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි


ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග ඉතිහාසය


ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
අරවින්ද ද සිල්වා

පින්නදුවගේ අරවින්ද ද සිල්වා 1965 ඔක්තෝබර් 17 වන දින කොළඹ දී උපත ලැබීය. ශ්‍රී ලංකා මාතාවට ගෞරවය ගෙන දුන් අති මහත් දක්ෂතා රැසක් හිමි කරගත් අනගිභවනීය ක්‍රීඩකයකු ලෙස ඔහුව හැඳින්විය හැකිය.
ක්‍රිකට් වෘත්තීය ජීවිතය

අරවින්ද ද සිල්වාගේ ටෙස්ට් , ක්‍රිකට් දිවිය ආරම්භවන්නේ 1984 එංගලන්තයේ “ලෝඩ්ස්” ක්‍රීඩා පිටියෙනි. ක්‍රිකට් දිවියේ මුල් අවධියේ දී ඔහුව හඳුනාගනු ලැබුවේ පන්දුවට දැවැන්තව පහර දෙන නමුත් අස්තිර පිතිකරුවකු ලෙසිණි. ඒ නිසාම ඔහුට “Mad Max” යන අනවර්ථ නාමය ලැබුණි. ඔහු ඔහුගේ සුපුරුදු දැඩි ප්‍රහාර ගැන පැවසුවේ එය ඔහුගේ සුපුරුදු ආර බවත් එවැනි ප්‍රහාරයක දී ඔහුට තම පහර ගැන විශ්වාසය ගොඩනැගෙන බවත්ය. එම නිසා ඔහුට එම සුපුරුදු ආර වෙනස් කර ගැනීමට අවශ්‍ය නැති බවත්ය. යමෙකුට පන්දු එවන්නා සිය පාලනයට නතු කරගත හැකිනම් ඔහු එය කළ යුතු බව ඔහුගේ අදහසයි. කුඩා කළ සිටම එය ඔහුගේ ප්‍රතිපත්තිය වූ බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් පවසයි.

නමුත් 1995 එංගලන්තයේ කෙන්ට්හි ක්‍රීඩා කළ සාර්ථක පළමු පෙළේ තරඟාවලියකින් පසු ඔහුගේ ක්‍රිකට් දිවියේ සැබෑ පරිවර්තනයක් සිදුවිය. 1996 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ ඔහු ජයග්‍රාහී බල කණුවක් වූයේ සිය විජයග්‍රාහී ශතකය හා විකට් තුනක් ලබාගෙන ඕස්ට්‍රේලියා‍වට එරෙහිව හොඳම ක්‍රීඩකයා වීමෙනි. එපමණක් නොව ටෙස්ට් තරඟ දෙකකදීම ඒ සෑම ඉනිමකම ඔහු ශතක වාර්තා ඔහුගේ උසස් ජයග්‍රහණයක් වන අතර ඒ අවධියේ දී ඔහුට අභියෝගයක් වූයේ ඉන්දියානු කණ්ඩායමේ සුනිල් ගවස්කාර් හා ඕස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායමේ රිකී පොන්ටින්ය. ඔහුගේ ශතක ඉක්මවූ ලකුණු රැස් කිරීම වූයේ 138 හා 105 වශයෙනි. එය නොදැවී ලබාගත් ලකුණු වීම විශේෂත්වයකි. ඒ 1997 පකිස්ථානයට එරෙහිව කොළඹ සිංහල ක්‍රීඩා සමාජ ක්‍රීඩාංගනයේ දීය. මෙය ඔහු තැබූ අනගි වාර්තාවක් විය. දෙවන ටෙස්ට් තරගයේ දී ලබාගත් ලකුණු 168 නිසා එම වසර අවසාන ලකුණු 1220 ක් ඉහළ නැගුණු අතර වේගය 76.25 ක් විය.

ඔහුගේ ඉහළම ලකුණු රැස් කිරීම වූයේ 1991 නවසීලන්තයට එරෙහිව “Basin Reserve” හි දී ලකුණු 267 කි. එසේ 2002 ඔහුගේ අවසාන ටෙස්ට් තරගයේ දී බංග්ලාදේශයට එරෙහි ශතක දෙකක් ලබා ගත්තේය. මෙවැනි අනගිභවනීය නමක් ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ රඳවා 2003 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියෙන් පසු ඔහු ක්‍රිකට් දිවියෙන් සමුගත්තේය. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් ඔහු කළ අනූපමේය සත්කාරයට ශ්‍රී ලාංකිකයෝ වන අපි ණය ගැති‍ වෙමු.

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ඩී. එස්. සේනානායක විදුහලෙහි ආදි සිසුවෝ
ප්‍රවර්ගය:1965 උපත්
පාපන්දු ක්‍රීඩාව

ලෝකයේ ජනප්‍රියම ක්‍රීඩාව වේ. එය කණ්ඩායම් දෙකක් එක්ව ක්‍රීඩා කරයි. එක් කණ්ඩායමක ක්‍රීඩකයන් 15ක් සිටින අතර ඉන් 11ක් පමණක් පිටියේ ක්‍රීඩා කරයි. ඉන් එක් අයෙක් දැල් රකින්නා ලෙස ක්‍රීඩා කරයි. පාපන්දු ක්‍රීඩාවෙ හිසින් පහර දෙන ආකාර 2 කි.එනම්,

1.එක තැන සිට හිසින් පහර දීම.

2.ඉහළට පනිමින් හිසින් පහරදීම.

3.ගුව නති පාවෙමින් හිසින් පහර දීම;වේ.
පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ දක්ෂතා

1) පන්දුවට පහර දීම.

2) පන්දුව රැගෙන යාම.

3) පන්දුව නැවැත්වීම.

4) පන්දුව තුළට විසි කිරීම.

5) පන්දුවට හිසින් පහර දීම.

6) දැල් රැකීම. (දැල ආරක්ෂා කිරීම)

7) ගෝල් රැකීම.
නීති හා ක්‍රීඩා පිටිය

තණ පිඬැලි ඇල්ලූ හෝ ස්වාභාවික සෘජුකෝණාස්‍ර හැඩැති තණ පිටිටනියක මෙම ක්‍රීඩාව කෙරෙන අතර දෙකෙළවර හි දිණුම් කණුව (ගෝල) පිහිටා ඇත.ක්‍රීඩා පිටියෙහි ප්‍රමාණය පළල 45m ක් හා දිග 90m කි.⁣ගෝල කණු දෙක අතර පරතරය 15m ක්ය. ප්‍රතිවාදී පිළ කෙළවර ඇති ගෝල කණුව තුළට පන්දුව යොමු කිරීමෙන් සිය පිළිට ගෝල වශයෙන් ලකුණු රැස්කර ගත හැකිය.තරඟයක් පැවැත්වෙන කාලය මිනිත්තු 90කි. මෙම කාලය මිනිත්තු 45 බැගින් වු අර්ධ දෙකකින් සමන්විත ය. විවෙිකය මිනිත්තු 15කි.

සාමාන්‍යයෙන් දැල් රකින්නාට පමණක් පන්දුව දෑතින් ඇල්ලීමට අවසර ඇති අතර සෙසු ක්‍රීඩකයින්ට පන්දුව පාදයෙන් සිරසෙන් හෝ කඳ ආශ්‍රීත කොටසෙන් පහරදීමට හා ලබා ගැනීම කළ හැකිය.දැල් රකින්නා කණ්ඩායමෙි අනෙකුත් ක්‍රීඩකයන්ට වඩා වෙනස් වර්ණයකින් සැරසී සිටීම අනිවාර්ය වෙි.

වැඩිපුර ගෝල සංඛ්‍යාවක් ලබාගත් පිළ ජයග්‍රහණය ලබන අතර සම ලකුණු ලබාගත් අවස්ථාවක තරගය අවසන් කිරීම කීප ආකාරයකින් සිදු කෙරේ. එනම් ජය පරාජයෙන් තොර තරඟයක් ලෙසත් අමතර කාලයක් (මිනිත්තු 15 බැගින් අර්ධ දෙකකින් සමන්විතය.විවෙිකය මිනිත්තු 5කි.) ලබාදීමෙන් හෝ දඩුවම් පහරකින් සිය ජය තහවුරු කර ගත හැකිය.
නීති හා විනය කඩ කිරීමකට එරෙහිව අදාල ක්‍රීඩකයන්ට රතු හෝ කහ කාඩ්පත් ⁣ලබා දෙයි.යමිි කිසි ක්‍රීඩකයෙකුට රතු කාඩ්පතක් හිමිවුවහොත් ඹහු තරඟයෙන් ඉවත් කරන අතර අදාල පිළට ක්‍රීඩකයන් 10දෙනෙකුගෙන් ක්‍රීඩා කිරීමට සිදුවෙයි. දැල් රැකීමෙිි කලාපයේදී නීති කඩ වුවහොත් ප්‍රතිවාදී පිළට දඩුවමි පහරක් හිමිවෙයි.
ඉතිහාසය

1863 එංගලන්තයේදී සැකසුණු නීතිරීති මාලාවකට අනුකූලව ලන්ඩන්හි මෝර්ටිලේක්හි බර්න්ස් කොමන් ක්‍රීඩා පිටියේදී ආරම්භ විය. පාපන්දු ක්‍රීඩාව සම්බන්ධව සියලු කටයුතු පාලනය කරනු ලබන්නේ 1904 දී රටවල් 7ක සහභාගිත්වයෙන් ඇරැඹුණු අන්තර් ජාතික පාපන්දු සම්මේලනයයි (FIFA).
පාපන්දු ලෝක කුසලානය

1930 දී පාපන්දු ලෝක කුසලානය ආරම්භ විය.1942දී හා 1946දී දෙවන ලෝ්ක යුද්ධය (WW2) නිසා ලෝක කුසලාන නොපැවිත්විණි.කෙසේ වෙතත් අද වන විට FIFA ලෝක කුසලානය උන්මාදයක් බවට පත්ව ඇත.

පාපන්දු ලෝක කුසලාන දිනු රටවල් පහත දැක්වෙයි.

🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿එංගලන්තය - 1966

🇪🇸ස්පාඤ්ඤය - 2010

🇺🇾️උරුගුවෙි - 1930,1950

🇫🇷ප්‍රංශය - 1998,2018

🇦🇷ආජන්ටිනාව - 1978,1986,2023

🇮🇹ඉතාලිය - 1934,1938,1982,2006

🇩🇪ජර්මනිය - 1954,1974,1990,2014

🇧🇷බ්‍රසීලය - 1958,1962,1970,1994,2002

(1930 - 2023 දක්වා පමණි.)
ප්‍රවර්ගය:පාපන්දු ක්‍රීඩාව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා