Asam belanda

Asam belanda, asam susur, asam paya, asam keling atau rosel (bahasa Inggeris: roselle, nama botani: Hibiscus sabdariffa) merupakan spesies tumbuhan daripada genus Hibiscus yang sama dengan bunga raya. Tumbuhan ini berasal dari Afrika kemungkinan besarnya Afrika Barat. Ia mula diperkenalkan di Hindia Barat dan Asia sejak lebih tiga kurun yang lampau.
Ciri botani

Pokok asam belanda boleh mencapai ketinggian sehingga 3–5 meter serta mengeluarkan bunga hampir sepanjang tahun. Helai daunnya mempunyai 3 hingga 5 lekuk, panjangnya 8–15 sm (3–6 in) dan disusun berselang-seli pada batang.

Bunga asam belanda berwarna cerah, salut bunganya berwarna merah gelap dan lebih tebal jika dibandingkan dengan salut bunga raya biasa. Salut ini boleh dimakan di mana ia mempunyai rasa yang amat masam.
Kegunaan
Salut bunga dan buah

Salut bunga ini boleh diproses menjadi pelbagai jenis hasilan makanan seperti minuman, halwa, jeli, sos, jeruk dan serbuk atau helaian minuman asam belanda. Di Sudan, salut bunga asam belanda diproses menjadi minuman tradisional yang dinamakan karkadeh () dan merupakan minuman kebangsaan negara tersebut.

Biji asam belanda dimakan kerana dikatakan mengandungi minyak tertentu.


Imej:Hibiscus sabdariffa dried.jpg|Salut buah asam belanda dikeringkan dari buah segar dituai atau dibiarkan kering dan diasingkan salut bunganya
Imej:mbo5.jpg|Salut bunga asam belanda yang dijerukkan hasil sampingan pembuatan jus

Daun dan batang

Daunnya dijadikan sayur dalam masakan orang Senegal seperti thieboudienne. Orang Senegal mengambil sayur ini sebanyak |700 tan (770 tan pendek) setahun. Daun asam belanda juga sayur paling digemari di Myanmar yang dinamakan chin baung (ချဉ်ပေါင်); chin baung digoreng dengan bawang putih atau udang dan cili hijau atau dimasak dengan ikan.

Daun dan batang muda asam belanda boleh juga dimakan sebagai ulam atau salad dan juga sebagai perisa di dalam kuah kari. Di Vietnam, daun dan batang muda digunakan dalam masakan sup ikan atau belut.

Orang India menggunakan batang pokok asam belanda sebagai bahan serat membuat tali.
Penanaman

Pokok asam belanda adalah sejenis pokok yang mudah ditaman. Cara penanamannya dengan menggunakan biji benih yang kering kemudian disemai. Pokok asam belanda juga boleh tumbuh daripada biji atau keratan batang.

Satu pokok boleh mengeluarkan buah yang banyak. Pokok ini jenis bercabang-cabang serta tahan lama. Cara penjagaanya pula amatlah mudah jika cuaca panas ia memerlukan banyak air, dan pembajaannya adalah setengah bulan sekali.
Khasiat

100 gram kaliks asam belanda mengandungi protein 1.145 g, lemak 2.61 g, serat 12.0 g, abu 6.90 g, kalsium 1.263 g, fosforus 0.2732 g, zat besi 0.00898 g, karotena 0.00029 g, thiamin 0.00117 g, riboflavin 0.00277 g, niasin 0.003765 g, asid askorbik (Vitamin C) 0.0067 g.
Galeri


Imej:Roselle putih.JPG|thumb|250px|Asam belanda varieti putih.
Imej:Terengganu_roselle.jpg|Varieti popular asam belanda ditanam di Malaysia, iaitu varieti Terengganu. Buah asam belanda dituai segar dan salut bunganya dijadikan air kaya vitamin C dan antosianin.
Imej:mbo4.jpg|Dua varieti ditanam di Malaysia (kiri - varieti Terengganu atau UMKL-1; kanan - varieti Arab. Varieti-varieti ini menghasilkan kira-kira 8 t/ha (3.6 tan pendek/ekar) buah segar atau 4 t/ha (1.8 tan pendek/ekar) salut bunga segar. Varieti Arab memberi hasil lebih banyak, dan dengar nisbah salut bunga ke buah lebih tinggi.
Imej:mbo8.jpg|Kepelbagaian warna bunga asam belanda (spesies tetraploid)

Imej:mbo6.jpg|Pengeluaran kapsul biji daripada buah asam belanda menggunakan alat mudah alih khas
Imej:mbo2.jpg|Baka mutasi asam belanda dikembangkan di UKM


Rujukan