JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ

ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ (ਹਿੰਦੀ: नितीश कुमार) (ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1951) ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਉਹ ਜਨਤਾ ਦਲ ਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ

ਸ਼੍ਰੀ ਕੁਮਾਰ ਬਿਹਾਰ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਪਟਨਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ 1974 ਅਤੇ 1977 ਵਿੱਚ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਾਬੂ ਦੇ ਸੰਪੂਰਣ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਮਾਜਸੇਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਸਤਿਏਂਦਰ ਨਰਾਇਣ ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਰੀਬੀ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਸੰਪੂਰਣ ਕ੍ਰਾਂਤੀ

ਸੰਪੂਰਣ ਕਰਾਂਤੀ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਾਅਰਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਐਲਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਲੋਕਨਾਇਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਪੂਰਣ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਕਰਾਂਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ- ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਕ, ਸਮਾਜਕ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ, ਬੌਧਿਕ, ਸਿੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ। ਇਸ ਸੱਤਾਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਸੰਪੂਰਣ ਕਰਾਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

:’’ਸੰਪੂਰਣ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਲੋਂ ਮੇਰਾ ਮੰਤਵ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਬੇ - ਕੁਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ।’’ - ਲੋਕਨਾਇਕ ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਮਰਜੈਂਸੀ (ਭਾਰਤ)
ਅੱਗ

ਅੱਗ ਕਿਸੇ ਪਦਾਰਥਦੀ ਏਕਜੋਥਰਮਿਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਕਸੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਣ ਗਰਮੀ, ਚਾਨਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਉਤਪਾਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੀ ਆਕਸੀਕਰਨ ਕਾਰਜ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਹਜ਼ਮ ਇਸ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਲਾਟ ਅੱਗ ਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਗ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਗਰਮ ਹੋਣ ਤੇ, ਗੈਸਾਂ ਆਇਓਨਾਈਜ ਹੋ ਕੇ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਲ ਰਹੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਅਸ਼ੁਧੀ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲਾਟ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅੱਗ ਆਪਨੇ ਸਭਤੌਂ ਆਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗਨਕਾਂਡ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਲਣ ਦੁਆਰਾ ਭੌਤਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਥਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨਸਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ, ਗਰਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ, ਅਤੇ ਵਾਹਣ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗ ਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ, ਮਿੱਟੀ ਢਾਹ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਵਧੀਕ ਚਿੱਤਰ,


File:Forestfire2.jpg|ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ
File:Kuwait burn oilfield.png|ਖਾੜੀ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਤੇਲ ਨੂੰ ਖੂਹ,
File:School burn.JPG|ਆਬਰ੍ਡੀਨ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ 'ਚ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਅੱਗ
File:MidsummerNightBonfire.jpg|ਲੱਪੀਨਰਨਤਾ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬੋਨਫਾਈਰ
File:Fire inside an abandoned convent in Massueville, Quebec, Canada.jpg|ਇੱਕ ਬਣਤਰ ਅੱਗ
File:New Orleans Fire 2005-09-02.jpg|ਹੁਰੀਕਨ ਕੈਟਰੀਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨ੍ਯੂ ਆਰ੍ਲੀਯਨ੍ਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਤ੍ਰੁਕ੍ਤੁਰੇ ਅੱਗ
File:Fire02.jpg|ਬੂਟੀ ਲਿਖਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅੱਗ
File:Northwest Crown Fire Experiment.png|ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ
File:Feuerreiben.gif|ਮਿਲ ਕੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਤੇ ਮਲਕੇ ਕੇ ਅੱਗ ਬਣਾਉਣਾ
File:Streichholz.jpg|ਇੱਕ ਮੈਚ ਤੱਕ ਫਾਇਰ
File:Ignition of a match.jpg|ਇੱਕ ਮੈਚ ਦੇ ਇਗਨਿਸ਼ਨ ਦੇ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ
File:Space Fire.jpg|ਅੱਗ ਗਰੇਵਿਟੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੱਬੇ: ਧਰਤੀ ਤੇ ਫਲੇਮ; ਸੱਜਾ: ISS ਉੱਤੇ ਫਲੇਮ (microgravity)
File:Pilot light flames.jpg|ਇੱਕ ਗੈਸ ਸਟੋਵ ਤੇ ਇੱਕ ਬਰਨਰ ਦੀ ਅੱਗ
File:Fire breathing 2 Luc Viatour.jpg|ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ
File:CCTV new headquarters Fire 20090209.jpg|ਬੀਜਿੰਗ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਅੱਗ

ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ

*ਅੱਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਸ HowStuffWorks ਉੱਤੇ
*ਬਿਲਕੁਲ ਅੱਗ ਕੀ ਹੈ? ਭਿੰਨਲਿੰਗੀ ਡੋਪ ਤੱਕ
* ਅੱਗ ਉੱਤੇ, ਨੋਵਾ (ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਲੜੀ) ਤੱਕ ਇੱਕ ਅਡੋਬ ਫਲੈਸ਼-ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਗਿਆਨ ਟਟੋਰੀਅਲ
* Microgravity ਵਿੱਚ ਚੂੜੀਦਾਰ ਅੱਗ
* moebuildingcontrol.co.uk - ਅੱਗ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੋਡ ਅਤੇ ਅੱਗ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਉੱਤੇ ਯੂ ਕੇ ਸੇਧ
* Smokey Bear - ਪਾਬੰਦੀ Wildfires
* ਮੌਜ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋ ਇੱਕ Rubens 'ਟਿਊਬ ਦੇ ਨਾਲ
* ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਸੀ 20 ਕੁਝ ... ਅੱਗ ਖੋਜੋ ਰਸਾਲੇ ਤੱਕ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੱਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਠਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਜੁਲਾਈ, 1964 ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਡੀ ਐਸ ਕੋਠਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ, ਆਮ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁਝਾਅ

* ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਮਾਨ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਕਾਮਨ ਸਕੂਲ ਸਿਸਟਮ) ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਾਨ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕੇਗੀ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਬਕੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਨਗੇ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੀ ਛਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

* ਆਮ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਦਰਅਸਲ, ਆਮ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।

* 25 ਫ਼ੀਸਦ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਿਵਸਾਇਕ ਸਕੂਲਾਂ’ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

* ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਮਿਡਲ ਪੱਧਰ (ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੱਧਰ) ਉੱਤੇ ਮਕਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ
ਦੌਲਤ ਸਿੰਘ ਕੋਠਾਰੀ

ਦੌਲਤ ਸਿੰਘ ਕੋਠਾਰੀ (1905–1993) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਡਾ ਡੀ.ਐਸ. ਕੋਠਾਰੀ 1905 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਦੈਪੁਰ ਅਤੇ ​​ਇੰਦੌਰ ਤੋਂ ਆਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਘਨਾਦ ਸਾਹਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 1928 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪੀਐੱਚਡੀ ਲਈ, ਕਾਵੇਨਡਿਸ਼ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚ ਅਰਨੈਸਟ ਰਦਰਫ਼ਰਡ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਘਨਾਦ ਸਾਹਾ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ

ਭਾਰਤ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਭੌਤਿਕਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰੀਡਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ​​ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਵੀਆਂ ਤੇ 1934 ਤੋਂ 1961 ਤੱਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਮੇਘਨਾਦ ਸਾਹਾ

ਮੇਘਨਾਦ ਸਾਹਾ ਐਫ਼ਆਰਐਸ (6 ਅਕਤੂਬਰ 1893 – 16 ਫਰਵਰੀ 1956) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਖਗੋਲਵਿਗਿਆਨੀ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਹ ਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੀਕਰਣ ਤਾਰਿਆਂ ਅੰਦਰ ਭੌਤਿਕ ਅਤੇ ਰਾਸਾਇਣਕ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕ ਪੰਚਾਂਗ ਦਾ ਵੀ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ 22 ਮਾਰਚ 1957 (1 ਚੇਤਰ 1879 ਸ਼ੱਕ) ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਸਾਹਾ ਦਾ ਜਨਮ ਢਾਕਾ ਤੋਂ 45 ਕਿ ਮੀ ਦੂਰ ਸ਼ਿਓਰਤਾਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਗਨਨਾਥ ਸਾਹਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਾਹਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਰੰਭਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜੀਏਟ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇੰਟਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੈ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਿਹਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਢਾਕਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਆਨਾ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰੇਟ ਕਰਕੇ ਆਏ ਪ੍ਰੋ ਨਗੇਂਦਰ ਨਾਥ ਸੇਨ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖੀ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। 16 ਜੂਨ 1918 ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਾਧਾ ਰਾਣੀ ਰਾਏ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। 1920 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ 4 ਲੇਖ ਸੌਰਵਰਣ ਮੰਡਲ ਦਾ ਆਇਨੀਕਰਣ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤੱਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਗੈਸਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਪ ਵਿਕਿਰਣ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰਵਰਡ ਵਰਗੀਕਰਣ ਉੱਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਈ ਮੈਗਜੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸਾਹਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1923 ਤੋਂ ਸੰਨ 1938 ਤੱਕ ਉਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜੀਵਨ ਭਰ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਫੈਕਲਟੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਡੀਨ ਰਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ

ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ (ਫ਼ਾਰਸੀ: "دوست محمد خان", (ਪਸ਼ਤੋ: دوست محمد خان, ਜਨਮ 23 ਦਸੰਬਰ 1793 – ਮੌਤ 9 ਜੂਨ 1863) ਬਾਰਕਜ਼ਈ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਜੋ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਬਰਤਰਫ਼ੀ ਦੇ ਬਾਦ 1826 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਾ।ਦੁਰਾਨੀ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ 1826 ਤੋਂ 1839 ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ 1845 ਤੋਂ 1863 ਤੱਕ ਅਮੀਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਬਾਰਕਜ਼ਈ ਕਬੀਲੇ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸਰਦਾਰ ਪਾਇੰਦੇ ਖਾਨ, ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਮਨ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਹਥੋਂ 1799 ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦਾ 11ਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ
ਸੂਰੀਆ ਸੈਨ

right|thumb|250px|ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪੂਰਨਕੱਦ ਮੂਰਤੀ ਕਲਕੱਤਾ ਸੁਪ੍ਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ।
ਸੂਰੀਆ ਸੈਨ () (22 ਮਾਰਚ 1894 – 12 ਜਨਵਰੀ 1934) ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਆਰਮੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਿਟਾਗਾਂਗ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀ ਸਫਲ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਗਰੇਜੂਏਟ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਕਹਿਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਹ 1916 ਵਿੱਚ ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1894
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ

ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਜਾਂ ਅਰਵਿੰਦ ਘੋਸ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ; Sri Aurobindo, ਬੰਗਾਲੀ: শ্রী অরবিন্দ, ਜਨਮ: 15 ਅਗਸਤ 1872, ਮੌਤ: 5 ਦਸੰਬਰ 1950) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਬਿੰਦੋ 15 ਅਗਸਤ 1872 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਨ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਗੀ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਂਡਿਚੇਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵੇਦ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਗਰੰਥਾਂ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਟੀਕੇ ਲਿਖੇ। ਯੋਗ ਸਾਧਨਾ ਉੱਤੇ ਮੌਲਕ ਗਰੰਥ ਲਿਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਵੀ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਵੀ।
ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ

ਅਰਬਿੰਦੋ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਈਵੇਲੂਸ਼ਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਲਪ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ (ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹ ਦੈਵੀ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਪਦਾਰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1872
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1950
ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ

ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ (ਜਨਮ 24 ਜੂਨ 1967) ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਨਾਮ ਹੈ। ਨੀਰੂ ਅਜਕਲ ਬਰੈਂਪਟਨ,ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿ ਰਹਿ ਹੈ। ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਅੰਦਾਜ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਉਹ ਮਿੱਥ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਅਰਥ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਅਨੁਸਾਰ "ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ
ਕੋਲ ਅਹਿਸਾਸ, ਸੋਚ ਤੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਕਮਾਲ ਸੋਝੀ, ਰਮਜ਼ ਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਾਡੀ ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ
ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਸਥਾਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨਵੇਂ ਯੁਗ ਤੇ ਨਵੀਂ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਦਿ
ਜੁਗਾਦੀ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਥਾਹ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।”
ਰਚਨਾਵਾਂ

* ਭੂਰੀਆਂ ਕੀੜੀਆਂ (2006)
* ਸਫਰ
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ


1.ਕੁੜੀ


ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ
ਤੂੰ ਚਿੜੀ, ਤੂੰ ਹਵਾ
ਕੁੜੀ ਉੱਡਦੀ ਰਹੀ
ਤੇ ਸਮਝਦੀ ਰਹੀ
ਉਹ ਚਿੜੀ ਉਹ ਹਵਾ

ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ
ਤੂੰ ਤਾਂ ਅਬਲਾ ਬੜੀ
ਕੁੜੀ ਹੈਰਾਨ ਸੀ
ਫਿਰ ਵੀ ਚੁਪ ਹੀ ਰਹੀ
ਮੰਨ ਗਈ ਭੋਲੇ ਭਾਅ
ਲਗ ਪਈ ਉਡੀਕਣ
ਸੁਰਖ ਚਾਨਣ ਦੇ ਰਾਹ

ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ
ਜਾਗ ਐ ਦੁਰਗਾ ਮਾਂ !
ਕੁੜੀ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ
ਮੋਰਚਾ ਬਣਾ ਲਿਆ
ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ
ਲੜਾਈ ਦਾ
ਬਿਗਲ ਵਜਾ ਲਿਆ
ਤੇ ਕੁੜੀ ਲੜਦੀ ਰਹੀ
ਮੁੱਕਦੀ ਰਹੀ
ਮਰਦੀ ਰਹੀ

ਫਿਰ ਕੁੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ
ਮੈਂ ਸਹਿਜ ਰੂਹ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਾਣ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾ

ਨਾ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ
ਕੋਈ ਵੱਖਰੇ ਨਿਜ਼ਾਮ
ਨਾ ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਨਾਮ
ਨਾ ਨਿਆਰੇ ਪੈਗਾਮ
ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ ਜੋ ਹਾਂ
2.
ਘਰ ਦੀ ਕੱਢੀ ਰੈਡ ਵਾਈਨ
ਠੰਡੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਮ
ਡੈਕ, ਫਾਇਰ ਪਿੱਟ
ਬਾਰਬੀਕਿਉ, ਬੇਟੇ, ਪਤੀ ਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪੋਲਿਸ਼ ਮੀਆਂ ਬੀਵੀ
ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਠਹਿਰਿਆ ਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ
ਸਾਡੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ
ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਤੋਂ
ਰਿਕਵਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।..
3.
ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ
ਜਾਮ ਦੇਖਣਾ ਲੋਚਦੀ ਹਾਂ...
ਤੇ ਚਿਤਵਦੀ ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਪਤੀ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ, ਛੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆਂ...
ਸ਼ਾਂਤਮਈ... ਸੁਖਮਈ... ਭਰਪੂਰ...


ਫੇਸਬੁੱਕ ਖਾਤਾ

* ਲਿੰਕ:
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

ਨੀਰੂ ਅਸੀਮ ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1967
ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸ਼ਬਦ

ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸ਼ਬਦ (Words Without Borders) (WWB) ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਲਈ ਕਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ

ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਬਗੈਰ ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸਮਕਾਲੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਵਧਾਵੇ ਦੁਆਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਸਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਗਲੋਬਲ ਲੇਖਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਸਰੋਤ ਕੇਂਦਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਲਾ ਲਈ ਕੌਮੀ ਬੰਦੋਬਸਤੀ, ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਰਾਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਲਾਨਾਨ ਫਾਊਡੇਸ਼ਨ ਵਲੋਂ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਏਲੀਓ ਵਿਟੋਰੀਨੀ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਏਲੇਨ ਸੈਲੀਏਰਨੋ ਮੇਸਨ ਦੁਆਰਾ 1999 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਹੰਸ ਪਤ੍ਰਿਕਾ

ਹੰਸ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਰਾਜੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ 1986 ਤੋਂ 2013 ਤੱਕ ਪੂਰੇ 27 ਸਾਲ ਕੀਤਾ।

ਨਾਵਲ ਸਮਰਾਟ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਹੰਸ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਨਹੀਆਲਾਲ ਮਾਣਿਕ ਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ ਵੀ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੰਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹੇ। ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੰਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਲਪਕਾਰ ਅਮ੍ਰਤਰਾਏ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਅਨੇਕ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹੰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਬੰਦ ਰਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੀ ਜਨਮਮਿਤੀ (31 ਜੁਲਾਈ) ਨੂੰ ਹੀ 1986 ਤੋਂ ਅੱਖਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨੇ ਗਲਪਕਾਰ ਰਾਜੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਮਾਸਿਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਇੱਕ ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹੰਸ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਵੈਬਸਾਈਟ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਪਹਿਲ

thumb|ਪਹਿਲ ਦਾ ਲੋਗੋ
ਪਹਿਲ (पहल) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਜਬਲਪੁਰ ਤੋਂ ਉਘੇ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਗਿਆਨਰੰਜਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ 1970ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ

ਪਹਿਲ ਇਸ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੰਪਾਦਕ, ਗਿਆਨਰੰਜਨ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਬੌਧਿਕ ਸੀ। ਪਹਿਲ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਸਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝਲਤਾਈਆਂ ਦਿਖਾਉਣ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਾਫੀ ਕਵਰੇਜ ਦਿੰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ
ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਅਨੰਦ

ਸੱਤਿਆਪਾਲ ਅਨੰਦ (, ) ਜਨਮ 24 ਅਪਰੈਲ 1931, ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ- ਚਾਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗਲਪ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਆਨੰਦ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਟ ਸਾਰੰਗ, ਚਕਵਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ "ਅਸਲੀਅਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ" ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਇੱਕ ਥੀਸਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਟ੍ਰਿਨਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਟੈਕਸਸ ਤੋਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਆਨੰਦ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1957 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਮਿਲਾ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ (ਪ੍ਰਮੋਦ ਅਤੇ ਸਚਿਨ) ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ (ਡੇਜ਼ੀ) ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ

ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕੇਬਲ ਟੈਲੀਵਿਯਨ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਚੈਨਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਸਦਨ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਟੀਵੀ 10 ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਮਿੰਨੀ ਸੀਰੀਜ ਸੰਵਿਧਾਨ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ), ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਨ 2 ਮਾਰਚ 2014 ਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਵਿਚ । 2021 ਵਿੱਚ ਇਸ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਟੀਵੀ ਵਿਚ ਰਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜ ਸਭਾ
ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ

ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ (ਜਨਮ - 2 ਜਨਵਰੀ, 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ - ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਓਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮਾਂ ਆਈਆਂ - ਜਿਵੇਂ ਜੀਹਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਲੁਟਿਆ, ਕੈਰੀ ਔਨ ਜੱਟਾ, ਸਿੰਘ ਵਰਸਿਜ਼ ਕੌਰ ਆਦੀ।
ਪਿਛੋਕੜ

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ ਕੂਮ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ,ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਐਲਬਮ "ਫੁਲਕਾਰੀ" ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜੇ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 2010 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ "ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ " ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਇਸਤੋ ਬਾਅਦ ਕੈਰ੍ਰੀ ਔਨ ਜੱਟਾ, ਲਕੀ ਦੀ ਅਨਲਕੀ ਸਟੋਰੀ,ਭਾਜੀ ਇਨ ਪਰੋਬਲਮ ਅਤੇ ਜੱਟ ਜੇਮਜ਼ ਬੋੰਡ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆ। ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨਾਮਨ ਵੀ ਮਿਲੇ।
ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ

ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਐਲਬਮ "ਚਖ ਲੈ" ਤੋ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਮਨ ਹੇਯਰ ਸੀ। ਉਸਤੋ ਬਾਅਦ ਨਸ਼ਾ,ਫੁਲਕਾਰੀ,ਫੁਲਕਾਰੀ 2,ਜਸਟ ਹਿਟ੍ਸ ਅਤੇ ਗੈਗ੍ਸਟਰ ਆਦਿ ਐਲਬਮ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆ। ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਗੀਤ "ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੀਟ(2012) ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮ "ਕੋਕਤੈਲ" ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਹੈਲੋ ਹੈਲੋ" ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ,ਨਾਵੇਦਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੰਦਵੇਲ ਅਤੇ ਬਿਰ੍ਮਿੰਗਹਮ ਦੇ ਮੇਲੇ 2014 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।
ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ

ਗਿਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ "ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ" ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਰੋਲ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। "ਜਿਹਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਲੁੱਟਿਆ" ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਚੱਲੀ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2012 ਵਿੱਚ "ਮਿਰਜ਼ਾ ਦ ਅਨਟੋਲਡ ਸਟੋਰੀ" ਜਦੋਂ ਰੀਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਆਰੰਭ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਹੋਇਆ।

ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ "ਕੈਰੀ ਆਨ ਜੱਟਾ" ਜੁਲਾਈ 2012 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ। 2013 ਵਿੱਚ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ "ਸਿੰਘ ਵਸ ਕੌਰ", ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਿਲਮਾਂ "ਲਕੀ ਦੀ ਅਨਲਕੀ ਸਟੋਰੀ","ਬੇਸਟ ਆਫ਼ ਲਕ" "ਭਾਜੀ ਇਨ ਪਰਾਬਲਮ" "ਜੱਟ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ" ਆਦਿ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ

ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਵਨੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ 3 ਬੇਟੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ

ਗਿੱਪੀ ਗਰੇਵਾਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2011 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫਿਲਮ "ਜਿਹਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਲੁੱਟਿਆ" ਲਈ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਦਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ 2012 "ਪਿਫਾ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਅਵਾਰਡ" ਅਤੇ "ਪੀਟੀਸੀ ਬੇਸਟ ਐਕਟਰ ਅਵਾਰਡਸ"2015 ਵਿੱਚ "ਜੱਟ ਜੇਮਜ਼ ਬਾਂਡ" ਲਈ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1983
ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ

ਜੱਸੀ ਗਿੱਲ, ਜਨਮ ਜਸਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (26 ਨਵੰਬਰ 1988), ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਜਸਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਨਵੰਬਰ 1988 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਜੰਡਾਲੀ, ਖੰਨਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਫਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ

ਗਿੱਲ ਨੇ ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਜ਼ 420 ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ 'ਦਿਲ ਵਿਲ ਪਿਆਰ ਵਿਆਰ' ਲੈਕੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਕੇ ਰਹੀਂ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕੌਰ ਮੁੰਡੀ ਨਾਲ ਆਇਆ।

ਫਰਵਰੀ 2018 ਵਿੱਚ ਗਿੱਲ ਨੇ ਗੌਹਰ ਖਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਓਹ ਯਾਰਾ ਐਵੇਂ ਐਵੇਂ ਲੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ, ਡਾਇਨਾ ਪੇਂਟੀ ਅਤੇ ਜਿਮੀ ਸ਼ੇਰਗਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈਪੀ ਫਿਰ ਭਾਗ ਜਾਏਗੀ ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ 24 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਹੈ।
ਐਲਬਮਾਂ
ਸਿੰਗਲਜ਼
ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1988
ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦਾਸ ਟੰਡਨ

ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦਾਸ ਟੰਡਨ (1 ਅਗਸਤ 1882 – 1 ਜੁਲਾਈ 1962)) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਸਨ। ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1961 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿਵਲ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਰਤਨ, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਗੂ ਕਤਾਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1848
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਕੇ ਐਮ ਮੁਨਸ਼ੀ

ਕਨਹੀਆਲਾਲ ਮਾਣਿਕਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ, ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੁਲਪਤੀ ਡਾ. ਕੇ ਐਮ ਮੁਨਸ਼ੀ (29 ਦਸੰਬਰ 1887 - 8 ਫਰਵਰੀ 1971) ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀ, ਰਾਜਨੇਤਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਮੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਿਦ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਕਨਹੀਆਲਾਲ ਮੁਨਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭੜੌਚ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਉੱਚ ਸਾਖ਼ਰ ਭਾਗਰਵ ਬਾਹਮਣ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਨੇ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਉਸ ਨੇ ਮੁਂਬਈ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਸਫਲ ਰਿਹਾ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ 1915 ਵਿੱਚ ਯੰਗ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸਹਾਇਕ-ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ। ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤੀ ਸਾਹਿਤ ਪਰਿਸ਼ਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 1938 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆ ਭਵਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੰਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਫਰਜ ਵੀ ਸੰਭਾਲਿਆ। 1952 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਰਿਹਾ। ਵਕੀਲ, ਮੰਤਰੀ, ਕੁਲਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਨੇ 50 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ, ਡਰਾਮਾ, ਇਤਹਾਸ, ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਵਿਧਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। 1956 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਸਮੇਲਨ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887
ਅਲ ਨੀਨੋ

thumb|250px|1997–98 ਦਾ ਅਲ ਨੀਨੋ

ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਹਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅਲ ਨੀਨੋ ਜਾਂ ਅਲ ਨੀਞੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਏਕੁਆਦੋਰ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੱਟੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਵਿੱਥ ਨਾਲ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸਤਹੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਮੌਸਮ ਦਾ ਆਮ ਚੱਕਰ ਗੜਬੜਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਬਾਹੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਸਿਫਿਕ ਓਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ "ਅਲ ਨੀਨੋ" ਦਾ ਮਤਲਬ "ਮੁੰਡਾ" ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੈਸਿਫਿਕ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੂਲ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਅਕਸਰ ਹੱਦ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। "ਅਲ ਨੀਨੋ" ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ "ਲਾ ਨੀਨੋ" ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ "ਕੁੜੀ" ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ
ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ

ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਣ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਚੁਣ ਕੇ ਭੇਜਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ (ਫਰੈਂਚਾਇਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਨਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੋਟ ਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਹੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਖ਼ਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਿਆਸੀ ਉਭਾਰ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਰਾਜਾਸ਼ਾਹੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਵੋਟਰ ਦਾ ਪੱਖ ਜਾਣਿਆਂ ਵੱਡੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ‘ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਰਾਜੇ’ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਠੋਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਹੱਦ 18 ਤੋਂ 21 ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਗ

ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਦਾ ਹੇਠਲਾ ਪੱਧਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਗੰਢੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਨਿਗੂਣੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਆਖਣ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮੱਦ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਕੜ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਹੈ। ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਨਿਘਾਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਗਿਰਾਵਟ

ਵੋਟਰ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਨੈਤਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਸੁਣਦੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਖਦੇ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਦਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਚੱਲਣ ਦੇਣ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਰਹਿਬਰਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਦਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ-ਸੁਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਵਿਹੂਣੇ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਮਸਲੇ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇਗਾ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ’ਤੇ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਹਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾੜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝੇ ਮਨਸੂਬੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਕਸੂਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੇੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ

ਵਿਨੋਦ ਮਹਿਤਾ 1 ਫਰਵਰੀ 2012 ਤੱਕ ਆਊਟਲੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਸੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਰਿਹਾ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਮਹਿਤਾ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ-ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤ ਆਇਆ।
ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ

* Bombay: A Private View (1971), ASIN B0006C8DMO
* The Sanjay Story (2012), ISBN 978-9350295816
* Meena Kumari (1972), ISBN 978-9350296257
* Mr Editor, how close are you to the PM? (1999), ISBN 978-8122005332
* Lucknow Boy: A Memoir (2010), ISBN 978-0670085293
* Editor Unplugged (2014)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਬਿਦਵਈ

ਪ੍ਰਫੁੱਲ ਬਿਦਵਈ (1949 – 23 ਜੂਨ 2015) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ, ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ਼ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1949 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਨ, ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ, ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 23 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਐਮਸਟਰਡਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸ਼

ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ ਦੇਸ਼-ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤਮਾਮ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ 1972 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਇਕਨਾਮਿਕ ਐਂਡ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਵੀਕਲੀ" ਰਸਾਲੇ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ 1981 ਅਤੇ 1993 ਵਿਚਕਾਰ "ਬਿਜਨਸ ਇੰਡੀਆ", "ਫਿਨੈਂਸੀਅਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ" ਅਤੇ "ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ" ਸਮੇਤ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਉਹ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਪ੍ਰਫੁੱਲਬਿਦਵਈ ਡਾਟ ਓਆਰਜੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇੰਸ ਰਿਸਰਚ, ਸੈਂਟਰਲ ਐਡਵਾਇਜਰੀ ਬੋਰਡ ਆਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਉਹ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਪਰਿਆਵਰਣ, ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ, ਵਿਗਿਆਨ-ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੁ ਸ਼ਕਤੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949