JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
आन्तोन चेखब

आन्तोन प्याभलोविच चेखब, (२९ जनवरी १८६० - १५ जुलाई १९०४) एक रूसी नाटककार र लघुकथाकार थिए, उनलाई इतिहासका सबभन्दा साना लेखकमध्ये एक मानिन्छ। एक नाटककारका रूपमा उनले आफ्नो करियरमा चार क्लासिक्सको निर्माण गरे र उनको सर्वश्रेष्ठ लघुकथा लेखकहरू र आलोचकहरूद्वारा उच्च सम्मानमा आयोजित गरिएको थियो। हेनरिक इबसेन र अगस्त स्ट्राइन्डबर्गका साथ, चेखबलाई प्रायः थिएटरमा प्रारम्भिक आधुनिकतावादको जन्ममा तीन सेमिनल आंकडामध्ये एकको रूपमा चिनिने गरिन्छ। चेखवले आफ्नो अधिकांश साहित्यिक जीवनमा चिकित्सकका रूपमा अभ्यास गरे: "चिकित्सा मेरो वैध पत्नी हो", उनले एकपटक भनेका थिए, र "साहित्य मेरो रखैल हो।"

सन् १८९६ मा द सीगल का स्वागतपछि चेखबले थिएटरलाई त्यागिदिएका थिए, तर सन् १८९८ मा कोन्स्टेन्टिन स्टेनिस्लावस्कीका मस्को आर्ट थिएटरद्वारा यस नाटकलाई पुनः प्राप्त गर्नका लागि पुनर्जीवित गरे, जसले पछि चेखबका चाचा अनन्यालाई पनि निर्माण गरे र उनको अन्तिम दुई नाटक, थ्री सिस्टर्स र द चेरी अर्चर्डको प्रीमियर गरे। यी चार काम अभिनय कलाकारहरुका टुकडीका साथ-साथ दर्शकहरुका लागि पनि चुनौती पेश गरेका थिए, किनकि पारम्परिक कारबाहीको स्थानमा चेखब एक "थिएटर अफ मूड" र "पाठमा एउटा डूबेका जीवन" प्रदान गरेका थिए।

चेखबका नजिक पैसा कमाउनका लागि पहिलो लिखित कथा थियो, तर जसरी-जसरी उनको कलात्मक महत्वाकांक्षा बढे, उनले औपचारिक नव आचार गरे, जसले आधुनिक लघुकथाका विकासलाई प्रभावित गरे। उनले पाठकहरूका अगाडि आउने कठिनाईका लागि कुनै माफी मागेन, जसमा जोर दिँदै उनले भने कि एक कलाकारको भूमिका प्रश्न सोध्नु थिएन, न कि उनको जवाफ दिनलाई नै।
जीवनी
बाल्यकाल
प्रारम्भिक लेखन
टर्निङ्ग पोइन्टहरू
साखालिन
मेल मेलिखोभो
याल्टा
मृत्यु

मई १९०४ सम्म, चेखब क्षयरोगबाट ग्रसित थिए। मिखाइल चेखबले याद गरे कि "हरेक, जसले उनलाई गुप्त रूपले देखेका थिए भन्ने गर्थे कि अन्त टाढा छैन, तर उनी जति निकट थिए, त्यति नै कम उनी यस कुरालाई महसूस पनि गरिरहेकी थिइन्।" ३ जून तिर, उनले ब्ल्याक फोरेस्टको जर्मन स्पा शहर बेडनवेइलरको लागि ओल्गाका साथ सेट गरे, जहाँबाट उनले आफ्नी बहिनी माशालाई बाहिरी रूपले जोली लेटर लेखे, जसमा भोजन र परिवेशको वर्णन गरे, र उनलाई र उनकी आमालाई आश्वासन दिए कि उनी निको हुँदै छन् भनेर। । आफ्नो अन्तिम पत्रमा, उनले जर्मन महिलाहरुका कपडा लगाउने तरिकाका बारेमा शिकायत गरे।
लेगेसी
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:नाटककार
लिगलिगकोट

लिगलिगकोट गोरखा जिल्लाको आँपपिपल गाविसमा अवस्थित ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय महत्त्वको स्थान हो। सदरमुकामबाट करिब चार कोस टाढा पश्चिममा, ४/५ घण्टाको पैदल यात्राबाट पुग्न सकिने लिगलिगकोट आँपपिपल गाविस वडा नम्बर ४मा, समुन्द्री सतहबाट करिब १,४३७ मिटर (४,७९० फिट) उचाईमा अवस्थित छ | यो स्थान दौड जित्ने मानिस एक वर्षको लागि राजा बन्ने परम्पराको लागि प्रख्यात छ। लिगलिगकोट नेपाल एकिकरणको सुरूवातकर्ता मानिएका द्रव्य शाहको दरवार रहेको स्थान पनि हो, हाल उक्त दरवार नभए पनि दरवारको भग्नावशेष यद्यपी त्यहाँ विद्यमान छ। कोट आसपासमा भत्किएर भग्नावशेष रूपमा रहेका करिब आधा दर्जन घर, कालिका, भूमेलगायतका ससाना देवीदेवताका मन्दिर छन्। मर्स्याङ्दी नदी र चेपे नदीको सँगमस्थल चेपेघाटदेखि यस स्थान सम्म दौडेर प्रथम हुने घले राजा हुने परम्परा रहेको थियो।
नामाकरण

लिगलिगकोटको नाम स्थानीय मगर भाषामा सुन्दर र मनमोहक दृश्यावलोकनलाई प्रयोग गरिने शब्द लिङलिङ र युद्धसामग्री राखिने स्थान तथा अग्लो स्थानमा रहेको किल्लाको लागि प्रयोग हुने शब्द कोट मिलेर बनेको लिङलिङकोटबाट अपभ्रंश भएर बनेको विस्वास गरिन्छ। यो स्थान डाँडाको टुप्पोमा रहेको र त्यहाबाट हेर्दा वरपरको मनमोहक दृश्य देखिने हुदा,यो स्थानलाई लिङलिङकोट भनिएको र त्यही शब्द अपभ्रंश भएर लिगलिगकोट भन्नथालिएको हुनसक्ने इतिहासकार तथा स्थानीय वासिन्दा बताउछन।

खस राज्य स्थापना हुनु अघि लिगलिग लगायत सम्पूर्ण गोरखा क्षेत्र मगरहरूको अधिनमा थियो त्यसैले यहाँका नदी, पहाड, खोला आदिको नाम मगर भाषाबाट नै भएको पाइन्छ। मर्स्याङ्दी, दरौंदी, भुसुन्दी, घिरुङ्ग, खोप्लाङ्ग लगायतका नामहरू जस्तै उक्त स्थानको नाम लिङलिङ रहेको र पछि खसहरूको आगमनसँगै उक्त शब्दलाई गलत उच्चारण गरिएर लिगलिग भएको अनुमान गर्न सकिने इतिहासकारहरूको राय छ।
इतिहास

प्राचीन समयमा गोरखा विभिन्न राजवंशद्वारा शासित भएको थियो। राजा यक्ष मल्ल पछि, तत्कालिन गोरखा राज्य राजा मुकुन्द सेनको कब्जामा पुग्यो। शक्तिशाली राजा मुकुन्द सेनले उपत्यकामा तीन प्रमुख हमलाको प्रयास गरेका थिए तर सफल हुन सकेनन्। बिसं १६०३मा मुकुन्द सेनको मृत्यु पश्चात उनको छोरा पिताले विजय प्राप्त गरेको विशाल भूमि शासन गर्नमा असमर्थ भए। त्यसपछि विभिन्न राज्यका मुखियाहरूले आफूलाई राजा घोषणा गरी राजकाज चलाउन थाले। यसरी मुकुन्द सेनको राज्य टुक्रिएर गोरखा क्षेत्रमा नै लिगलिग, माझकोट, सिरानचोक, अजिरकोट, बार्पाक आदि राज्यमा विभाजित भयो।
यसरी विभाजित राज्यहरू मध्ये लिगलिगकोटमा एउटा नयाँ परम्पराको थालनी भयो। दौडबाट राजा छान्ने परम्परा। प्रत्येक वर्ष विजया दशमीका दिन लिगलिगकोटको मुल दरवारबाट करीब १० किलोमिटर टाढा रहेको चेपेघाटदेखि दौडेर जो पहिला लिगलिगकोटसम्म पुग्थ्यो त्यो व्यक्ति एक वर्षको लागि लिगलिगकोटको राजा हुने गर्दथ्यो।
चित्रावाली


लिगलिगकोट 01.jpg|नजीकै रहेको खोल्ली गाउँबाट देखिएको लिगलिगकोट
लिगलिगकोट04.jpg|लिगलिग कालिका मन्दिर
लिगलिगकोट03.jpg|कालिका मन्दिर परिसर
लिगलिगकोट09.jpg|लिगलिगकोटबाट देखिएको मनमोहक दृश्य
लिगलिगकोट07.jpg|लिगलिगकोट

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:गोरखा जिल्लाका पर्यटकीय स्थानहरू‎
पितृविसर्जन अमावस्या

पितृविसर्जन अमावस्या अश्विन महिनाको कृष्णपक्षको अमावस्या (औंसी) लाई भनिन्छ । यस दिन पितृलोकबाट पितृ पक्षमा पृथ्वीमा आएका पितृहरू भोजनादिबाट तृप्त भई आ-आफ्ना लोकमा फिर्ता जाने जनविश्वास रहेकि छ । यस दिन ब्राह्मणलाई भोजन तथा वस्त्राभूषणादि दान गर्नाले पितृ तृप्त भई आफ्ना पुत्रपौत्रलाई आर्शीवाद दिई पितृलोक फर्कन्छन् । यस दिन साँझमा दियो बाली रोटी, खीर, मिठाई आदि दैलाको छेउमा राख्ने प्रचलन पनि छ, यसको अर्थ हो- फर्कँदा पितृ भोकै नफर्कुन् र दियो देखाएर तिनीहरूको मार्ग आलोकित तुल्याइएको हो । यदि कुनै कारणले पितृपक्षमा गरिने कुनै तिथि विशेषको श्राद्ध सम्पन्न हुन सकेन भने पनि ती रोकिएका श्राद्ध यसै दिन गरिन्छ। यसै दिन श्राद्ध पक्षको समाप्ति हुन्छ। यस अमावस्या (औंसी)को भोलिपल्ट शारदीय नवरात्र (नौरथा) प्रारम्भ हुन्छ।
यी पनि हेर्नुहोस्

*पार्वण श्राद्ध
*एकोद्दिष्ट श्राद्ध
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:चाडपर्वहरू
मुकुन्द सेन

अङ्गुठाकार|King Mukunda Sen on his Horse
मुकुन्द सेन तत्कालिन पाल्पा राज्यका सिपाहि रत्न सेनका छोरा थिए। आफ्ना पिताको लडाकु जिवनको प्रभाव उनमा परेको र तत्कालिन राजाको सम्पूर्ण सुराक पिता रत्न सेनले मुकुन्द सेनलाई दिएपछि मुकुन्द सेनले पाल्पाली राजामाथि चढाई गरी सत्ता आफ्नो हातमा लिएका थिए। यिनले नै विशाल मकवानपुर राज्यको शुरुवात गरेका थिए। मुकुन्द सेनले आफैंले फौजको नेतृत्व गरेर हाल सिन्धुली जिल्ला अन्तर्गतको हरिहरपुर गढीमा धावा वोले र वि.सं. १३८२ मा हरिहरपुर गढी कब्जा गरे। पछि मुकुन्द सेनले आफ्नै नामबाट राजधानी मुकुन्दपुर बनाई शासन सञ्चालन गर्न थाले। मुकुन्दपुरको नामबाट हालको मकवानपुर राज्य रहन गएको हो।
सैन्य अभियान
नेपाल उपत्यका आक्रमण

वि.सं. १५८१ माघ कृष्ण षष्ठी सोमबार थानकोट सिंक्वाठ अग्लग्राममा आगो लगाइयो ।

वि.सं. १५८१ माघ कृष्ण नवमी उप्रान्त दशमी मूल नक्षत्र बृहस्पतिबार यस दिन कीर्तिपुरमा आगो लगाइयो ।

वि सं १५८१ फाल्गुनकृष्ण नवमीउप्रान्त दशमी पूर्वषाढाउप्रान्त उत्तराषाढानक्षत्र बुधबार यस दिन मगर मुकुन्द सेन राजाले कीर्तिपुर जिते ।

१५८२ चैत्र शुक्ल सप्तमी मंगलबार यंग्ला र यंबुमा तीन रात चार दिन फौज घेरा हाल्यो ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:पाल्पाको इतिहास
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका मानिसहरू
बुद्ध एयर दुर्घटना ८ असोज २०६८

thumb|right|200px|ललितपुरको कोटडाँडामा दुर्घटनाग्रस्त जहाज
thumb|right|200px|शव बटुल्दै प्रहरी
thumb|right|200px|दुर्घटनामा परेको जहाज
माउन्टेन फ्लाईटमा गएको बुद्ध एयरको जहाज आइतबार ललितपुरको कोटडाँडामा दुर्घटना हुँदा चालक दलका तीन सदस्यसहित १९ जनाको मृत्यु भएको छ। बिहान पौने ७ बजे काठमाडौंबाट उडेको ९ एन एईके बी-१९० बीचक्राफ्ट मौसम खराब भएका कारण राम्रो दृश्य नदेखिएपछि बीचैबाट फर्किएर त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरण गर्ने क्रममा दुर्घटनामा थियो।
मृतकहरू:
शन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:विमान दुर्घटना
श्रेणी:नेपालमा भएका विमान दुर्घटनाहरू
नगरकोट हत्याकाण्ड

नगरकोट हत्याकाण्ड नेपालको इतिहासमा एक चर्चित हत्याकाण्ड हो । मङ्सिर पूर्णिमाको दिन हरेक वर्ष भक्तपुर जिल्लाको नगरकोटमा स्थित कालीदेवीको मन्दिरमा लाग्ने मेलामा जम्मा भएका सहभागीहरूलाई २०६२ मङ्सिर २८ को रातको करिब ११ बजे तिर तत्कालिन शाही नेपाली सेनाका एकजना सिपाही वासुदेव केसीले व्यक्तिगत दुश्मनीको प्रतिशोधका कारण,सेनाको ब्यारेकबाट लगेको बन्दुकले निर्दोष मानिसहरूमा गोली चलाउँदा ११ मानिसको ज्यान गएको थियो तथा धेरै घाइते भएका थिए । उक्त घटनामा ९ जना स्थानीय व्यक्ति, २ जना बाहिरका व्यक्ति र सिपाही वासुदेव केसी आफैँ गरी १२ जनाको मृत्यु भएको थियो ।
जन प्रदर्शन

नगरकोट हत्याकाण्डको बिरोध गर्दै नेपाली जनताहरूले देशको विभिन्न स्थानमा विरोध प्रदर्शन गरे ।
सरकारको प्रतिकृया
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य सूत्र

श्रेणी:हत्याकाण्डहरू
श्रेणी:नेपालका हत्याकाण्डहरू
कम्प्युटर (स्पष्टता)

कम्प्युटर भनेको प्रोग्रामेबल यन्त्र हो जसले तथ्याङ्कलाई भित्र्याई, ऊक्त तथ्याङ्कलाई भन्डारण र निर्वाहित गरी आउने परिणामलाई श्रोता समक्ष पुर्याउँदछ।

कम्प्युटर भन्नाले यि कुराहरू पनि हुन सक्छन्:
*कम्प्युटर (पत्रिका), पत्रिका जसमा हाल कम्प्युटरमा भैरहेको घटनाक्रमलाई समेटिन्छ।
*मानसिक कम्प्युटर, मानिस जसको काम गणितिय हिसाब गर्नु हो।
*कम्प्युटर, व्यङ्ग्यचित्र करेज द कावर्डलि ड्गको एक पात्र।
*पर्सनल् कम्प्युटर(पि सि), कुनै बिषेश श्रोताको लागि मात्रै उपयुक्त हुने कम्प्युटर जसलाई ले मात्रै प्रयोग गर्छ।
मिथ्या धर्मनिरपेक्ष

मिथ्या धर्मनिरपेक्ष (, ) पुर्ण गैर-धर्मनिरपेक्ष झुकाव अबस्था हो, त्यो पनि प्रतिज्ञा गरिएको धर्मनिरपेक्ष सामुन्ने। यो शब्द ति समुहद्वारा भएको थियो, जसले साँस्कृतिक विविधता समुह तर्फ स्थापित धर्मनिरपेक्ष सरकारी नितिमा प्रदर्शित दोहोरो मापदण्ड देखेका वा भोगे थिए।

यसको सर्वप्रथम दर्ज उपयोग एंथोनी एल्न्जि मिटनले आफ्नो पुस्तक मा गरेका थिए। उनको पुस्तकमा, एल्न्जि मिटनले धर्मनिरपेक्षता समर्थन गरेको स्वाँङ्ग पारेको भनी भारतीय राष्ट्रिय काङ्ग्रेसका नेताहरूलाई अभियोग लगाएका छन।
भारतमा

सन १९७६ को संसोधन देखि, भारतीय संविधानले देशलाई धर्मनिरपेक्षको रूपमा व्याख्या गरेको छ, र सामान्यतया धेरै जसो मुलधारको राजनीतिक शक्तिहरू आफुलाई धर्मनिरपेक्षको रूपमा व्याख्या गर्दछन। यो स्मरण गर्नलायक छ की भारती सन्दर्भमा यो शब्द मुख्यतया राज्य-धर्म सम्बन्धको भुमिका व्याख्या गर्ने भन्दा साम्प्रदायीकको बिरुद्ध प्रयोग गरिएको छ।
शन्दर्भहरू
भौतिक

कुनै पनि वस्तुको स्थिति या चालको कारण पैदा हुने वस्तुलाई भौतिक भनिन्छ।भौतिक भन्नाले वाह्य या आखाले देख्न सक्ने भन्ने अर्थलाग्छ। भौतिक भन्नाले कहिले काही लौकिक या नाशवान भन्ने अर्थ पनि लाग्दछ। भौतिक निम्न वस्तुहरूसँग सम्बन्धिन हुन्छ :

* भौतिक परिवर्तन
* भौतिकतावाद
* भौतिक गुणहरू

भौतिक शव्दको निर्माण संस्कृतमा यसप्रकार हुन्छ :

भूत ‌+ इक = भौतिक

याने कि जसको भूत छ, भूत भन्नाले अस्थित्व या नाश दुबै बुझन सकिन्छ। सरल रूपमा बुझ्दा भौतिक शव्दको अर्थ यावत वस्तुहरू जुन लौकिक अस्थित्वमा रहेका छन् उनीहरूलाई बुझ्न सकिन्छ।यसै गरी यसप्रकास सम्पूर्ण लौकिक वस्तुहरूको अध्यन गर्ने विज्ञानलाई भौतिक विज्ञान भनियो।

श्रेणी:विज्ञान
श्रेणी:भौतिक विज्ञान
सूचनाको हकसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस

सेप्टेम्बर २८ सन् २००३ देखि सूचनाको हकका वकालतकर्ताहरूले सेप्टेम्बर २८ लाई 'थाहा पाउने' दिवसका रूपमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा सूचनाको हकसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाउने गरेका छन्। यसै दिनदेखि सूचनाको हकको क्षेत्रमा कार्य गर्ने सूचनाको हकका वकालतकर्ताहरूको विश्वव्यापी सन्जाल पनि सञ्चालनमा छ। सूचनाको हकले नागरिकलाई सरकारको कामकारबाहीका बारेमा जान्न पाउने अधिकार प्रदान गर्छ। राज्यद्वारा सम्पादन हुने कार्यहरूको नतीजा, प्रक्रिया तथा स्रोतका बारेमा तथा कुनै पनि सार्वजनिक महत्त्वका विषयमा जान्न पाउने कुरालाई सूचनाको हक तथा थाहा पाउने अधिकारले संरक्षण गर्छ।
नेपालमा सूचनाको हकसम्बन्धी

हाल(वि सं २०६८ सम्म) विश्वका ९५ देशमा सूचनाको हकसम्बन्धी कानुनको व्यवस्था गरिएको छ जसमध्ये ५० भन्दा बढी मुलुकमा त यस मौलिक हकका रूपमा संविधानद्वारा नै संरक्षण गरिएको छ। नेपालमा पनि सूचनाको हकलाई अन्तरिम संविधान २०६३को धारा २७ले नागरिकको मौलिक हकका रूपमा व्यवस्था गरिसकेको छ साथै सूचनाको हकका सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न सूचनाको हकसम्बन्धी ऐन २०६४ र नियमावली २०६५ पनि कार्यान्वयनमा आइसकेको छ। सूचनाको हकको प्रचलनमा देखिएका विवाद निराकरण गर्न स्वतन्त्र निकायका रूपमा राष्ट्रिय सूचना आयोग पनि क्रियाशील छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:दिवसहरू
रामसार सन्धि

इरानको रामसार भन्ने ठाउँमा सन् १९८७ मा सम्पन्न सिमसार सन्धि (The Convention on Wetlands of International Importance, especially as Waterfowl Habitat)लाई कतै कतै रअमसअर संन्धि पनि भनिन्छ| सो संन्धि मअ हस्ताक्षर गरेपछि सोही वर्ष नै जलचर पक्षी संरक्षण एवम् सम्बर्द्धन गर्न कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्वको सिमसार क्षेत्र अर्थात् 'रामसार'मा सूचीकृत गरी संरक्षणमा नेपाल जुट्दै आएको छ।


श्रेणी:नेपालले गरेका सन्धि
जेम्स वाट

right|thumb
जेम्सवाट (१९ जनवरी, १७३६ - २५ अगस्त, १८१९) स्कटल्याण्डका एक अन्वेषक एवं यान्त्रिक ईन्जिनियर थिए। वहाँले वाष्प इन्जिनमा एक मौलिक सुधार गरे।
यिनलाई पनि हेर्नुहोस

* वाटको वाष्प इन्जिन
बाहिरी कडिहरू

* James Watt by Andrew Carnegie (१९०५)
* James Watt by Thomas H. Marshall (१९२५)
* Archives of Soho at Birmingham Central Library.
* BBC History: James Watt
* Revolutionary Players website
* Cornwall Record Office Boulton & Watt letters
* Significant Scots - James Watt


श्रेणी:यान्त्रिक प्रविधि
श्रेणी:अन्वेषक
नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान, पहिले नेपाल राजकीय विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान, नेपाल सरकारको मातहतमा रहेको विज्ञान तथा प्रविधिको क्षेत्रको सर्वोच्च तथा स्वतन्त्त्र कार्य सम्पादन गर्ने संस्था हो। सन् १९८२मा स्थापना भएको यस संस्थाको उदेश्य देशमा विज्ञान तथा प्रविधिको विकास गर्नु हो। मौलिक प्रविधिको जगेर्ना गर्दै विज्ञान प्रविधिको विकास मार्फत देशको विकासमा टेवा दिने उदेश्य रहेको यस संस्थाको प्रधान कार्यलय काठमाडौँको खुमलटारमा रहेको छ।
सम्पर्क ठेगाना

नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान

गोश्वरा हुलाक पोष्ट बक्स: ३३२३

खुमलटार, लालितपूर, नेपाल

फोन:९७७-१-५५४७७१४, ५५४७११५, ५५४७७१७, ५५५७७१९

फ्याक्स:९७७-१-५५४७७१३

ईमेल: ronast@mos.com.np
आधिकारीक वेबसाईट

www.nast.org.np नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान
शन्दर्भहरू
समीर रायचौधुरी

समीर रायचौधुरी ( जन्म १ नवम्बर १९३३ २४ परगणा, पश्चिमबांग्लामा ) बांग्ला भाषाका विख्यात उत्तरआधुनिकतावादी कवि, साहित्यकार र दार्शनिक हुन।
साहित्य

कविता

*झरणार पाशे शुये आचि
*आमार भियतनाम
*जानवर
*मांसेर कस्तुरीकल्प
*पोस्टमडर्ण कवितागुच्च
*बिदुरेर खडम
निर्वाचित कविता
कहानी

*सिगारेटेर तिरोभाब ओ अन्यान्यो गल्पो
*चाता हारानोर वर्षाकालीन दुखो
*पोस्टमडर्ण गल्पोगुच्च
*खुल जा सिमसिम
दर्शनग्रन्थ

*ह्ंग्रि किंवदन्ती
*कवितार आलो अन्धकार
*पोस्टमडर्ण कविताविचार
*पोस्टमडर्ण बिडालेर् सन्धाने
*उत्तरआधुनिक प्रबन्धस्ंग्रह
सम्पादित ग्रन्थ

*फालगुनिरायसमग्र
*पोस्टमडर्ण : अधुनन्तिक
*पोस्टकलोनियलिजम: उत्तरऔपनिवेशिकता
*पोस्टमडर्ण की ओ केनो
*परमाप्रकृति : इकोफेमिनिजम
*सीमा
*डयासपोरा
*केऔस: विशृंखला
*अपर: आउटसाइडर
*Postmodern Bangla Poetry ( India )
*Postmodern Bangla Poetry ( Bangladesh )
*Postmodern Bangla Short Stories ( India )
*Postmodern Bangla Short Stories ( Bangladesh )
*भुखा पीढी ( नेपाली ) १९६७
*जीवनानन्द दाश ( कन्नड )
सम्पादित पत्रिका

*ह्ंग्रि बुलेटिन
*श्वाश्वत
*कृत्तिवास ( फणीश्वरनाथ 'रेणु' स्ंख्या )
*हवआ#४९
*स्ंक्रमक ( हिंदी )
हिंदीमा अनुदित

*सुनील ग्ंगोपाध्यायका कविता
*शक्ति चट्टोपाध्यायक कविता
*अधुनन्तिक बांग्ला कविता ( हिंदी )
स्ंदर्भ

*कालीमाटी (२०१०) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक: काजोल सेन, जमशेदपुर।
*बोध ( २००९ ) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक: अरुणकुमार चट्टोपाध्याय, वर्धमान, पश्चिम बङ्गाल।
*गल्पोविश्व ( २००८ ) समीर रायचौधुरी स्ंख्या। सम्पादक : अलोक गोस्वामी, सिलिगुडी, पश्चिम ब्ंगाल।
बाहिरी लिङ्कहरू

*समीर रायचौधुरीका कविता
*समीर रायचौधुरीका जीवनी: लैम्बर्ट एम सुरहोने ( सम्पादक )


श्रेणी:कविता
श्रेणी:भारतीय पुरुष कविहरू
तिल

तिल नेपालमा प्रयोग गरिने एक तेलहन बाली हो।तिललाई धार्मिक रूपले पनि उच्च मर्यादा दिइएको पाइएको छ। तेलहनको रूपमा निम्न प्रकारका तिलहरूको खेती गरिएको पाइएको छ।

*कालो तिल
*सेतो तिल
*झुसे तिल
औषधोपचार

*कुनैपनि घाउ, खटिरा वा काटेकोमा
:राम्रो शुद्ध बेसारको धूलो ५० ग्राम २०० ग्राम तोरी वा तिलको तेलमा पकाउने, राम्ररी पाकेपछि छानेर सिसीमा हालेर राख्ने आवश्यकता अनुसार कुनै पनि घाउमा ,कान दुखेमा कानमा हालेर निको पार्न सकिन्छ ।
*कानको रोगमा
:सिमालीको जरा तिलको तेलमा राम्ररी पकाउनु र छानेर राख्नु । २\२ थोपा कानमा हालेमा कान पाक्ने, बसहरोपन, खटिरा, घाउ सारा निको गर्छ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस

*मरिच
*नीम
*तोरी
*बेसार

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:औषधोपचार
सिलाम

सिलाम गाउँ घरमा खेती गरिने एक तेलहन बाली हो यसको बोट तथा फल एकदम बास्नादार हुन्छ। दाना सेता वा काला दुवै किसिमका हुन्छन्। यसलाई मूख्य रूपमा अचारमा छोपको रूपमा र तेलहनको रूपमा प्रयोगमा ल्याइन्छ। यो एक फुल फुल्ने किसिमको बिरुवा हो यो रुखको टूप्पोमा रहेको साना आकारमा रहेको खाली ठाउँ हुन्छ र त्यही फल्दछ र पछि त्यसलाई झारेर सफा गरेर अनि भुटेर खाने गरिन्छ ।

सुगन्धित वनस्पति सिलामको अंग्रेजी वा वैज्ञानिक नाम पेरिल्ला (Perilla) होI यो मिन्ट ( mint ) परिवारको नेपटियोडी (Nepetoídeae) वर्गमा पर्दछI यसको फलबाट तेल निकाल्न र छोप बनाउन मात्र प्रयोग गरिन्नi यसको कलिलो पातलाई खानाको परिकाहरूसँग मिलाएर खाँदा शरीरमा चाहिने गुणकारी तत्वहारु पाइने भएकोले पुर्बका विभिन्न देशहरू जस्तै कोरिया, जापान, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्समा परिकारको अभिन्न अंगको रूपमा उपभोग गरिछI
श्रेणी:कृषि
श्रेणी:पोथ्रा
श्रेणी:नेपालमा पाइने वनस्पतिहरू
श्रेणी:फूल फुल्ने वनस्पति

en:Perilla
es:Perilla (género)
fr:Perilla
ko:들깨속
खट्कौलो

खट्कौलो तामा, पित्तलबाट बनेको ठूलो आकारको भाडो। यो आकारमा करिब करिब कन्ती जस्तै हुन्छ, पिँधमा जुनै अढ्याउने खुट्टा हुँदैनन्। आकार ठूलो हुनाले चौकामा चडाउन वा ओराल्नका लागि बिटमा चारवटा कडा(चुरा)हुन्छन्। अलिक सानो खँडकुलो भए दुइटा मात्र कडा लगाइएका हुन्छन्।

यो तिथि, श्राद्ध, भोज-भतेरका बेला विशेष प्रयोगमा ल्याइन्छ। तर आधुनिक भाडावर्तन र सहरी तथा मध्य-सहरी भेगमा बहालमा भाडा लिन पाउने भएपछि र बजार म यसको आपूर्ति कम भएपछि यो लोपोन्मुख बनेको छ। यसलाई खड्‌कुँलो वा खड्कौँलो पनि भनिन्छ ।
बाहिरी लिङ्कहरू

* केही सांस्कृतिक चिन्हारी


श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
बेलना

अङ्गुठाकार|बेलना
मैदा वा गहूँको पिठोलाई पानीमा भिजाइ बनाइएको डल्लोलाई समतल र बाटुलो पारेर बेल्ने यस यन्त्र या भाडो काठ या पत्थरबाट निर्माण गरिन्छ। पत्थरका बेलना कालो पत्थर या संगमर्मरबाट बनाइएका हुन्छन। यो विशेष त नेपालको समथर भूभागमा बस्ने मानिसहरूले बढी प्रयोग गर्दछन्।
रोलिङ पिनका प्रकारहरू

श्रेणी:भाँडाकुँडा
श्रेणी:पाककला
अङ्गुठाकार|A tapered (top) and straight (bottom) "rod" type rolling pins

* 'रड: सामान्यतया काठबाट बनेका पातलो रडहरू लगभग १–२ इन्च (२–३ सेमी) व्यासका हुन्छन्। तिनीहरू आफ्नो हत्केला प्रयोग गरेर डण्डामाथि रड घुमाएर प्रयोग गरिन्छ। साना जियाओजी छाला वा पाई खोलहरू बनाउने जस्ता केही कार्यहरूमा थप पिभोट नियन्त्रणको लागि पिनहरूलाई एक वा दुवै छेउमा टेपर गर्न सकिन्छ। धेरैजसो पूर्वी एसियाली वा फ्रान्सेली शैलीको रोलिङ पिनहरू, र टर्की ओक्लाभा रड-शैलीका हुन्छन्।
* 'रोलर: विभिन्न सामग्रीहरूबाट बनेको बाक्लो भारी रोलर हुन्छ जसको व्यास ३–४ इन्च (७–१० सेमी) हुन्छ र पातलो ह्यान्डलहरू रोलर मार्फत फैलिन्छन्। तिनीहरू ह्यान्डलहरू समातेर र पिनलाई पीठोमाथि धकेलेर प्रयोग गरिन्छ। धेरै पश्चिमी रोलिङ पिनहरू रोलर प्रकारका हुन्छन्।

हाइब्रिड: रोलिङ पिनको नयाँ प्रकारले रड र रोलर डिजाइन दुवैका सुविधाहरूलाई संयोजन गर्दछ। रोलिङ वन्डर जस्ता हाइब्रिड रोलिङ पिनहरूमा फ्रान्सेली रोलिङ पिनहरू जस्तै परिशुद्धता र नियन्त्रणको लागि टेपर्ड छेउहरू हुन्छन्, जबकि अमेरिकी डिजाइनहरूमा देखिए जस्तै सहज रोलिङको लागि बल बेयरिङहरू जस्ता संयन्त्रहरू समावेश हुन्छन्।यो संयोजनले बेकरहरूको लागि बहुमुखी प्रतिभा र परिष्कृत ह्यान्डलिङ प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

* बनावटी: केही विशेष रोलिङ पिनहरूमा बनावटी सतहहरू हुन्छन् जसले विशेष रोटी र प्यानकेकहरूको लागि आटाको सतहहरूलाई चिन्ह लगाउँछन् र इन्डेन्ट गर्छन्। तिनीहरूमा लेखन पनि उभिएको हुन सक्छ।अङ्गुठाकार|A wooden belan rolling pin is used on a round chakla to make Chapati|chapatis.अङ्गुठाकार|A wooden belan rolling pin is used on a round chakla to make Chapati|chapatis.चकला बेलान: भारतीय खाना मा, रोलिङ पिन (बेलान) लाई चकला (समतल गोलाकार रोलिङ बोर्ड) सँग संयोजनमा प्रयोग गरिन्छ। चपाती को लागि पिठोलाई बेलन को मद्दतले चकला मा बेरिन्छ।रोटिमेटिक र रोटिलिसियस जस्ता उपकरणहरूले चकला, बेलान र गोलो विद्युतीय खाना पकाउने ग्रिडलको कार्यहरू संयोजन गर्छन् जसलाई तावा पनि भनिन्छ।
बेलतोडी

जनकपुर आसपासको क्षेत्रमा दशैंको छैठो दिन अथवा आश्विन महिनाको शुक्ल पक्षमा पर्ने षष्ठी तिथीमा निम्तो दिई आएको जोडा बेल फलसहित फूलपात टिपेर शक्तिपीठहरूमा भित्र्याउँने परम्परा छ । जसलाई स्थानीय भाषामा बेलतोडी पनि भनिन्छ । यो नेपालको अन्य शक्तिपीठ हरूमा भित्र्याइने फूलपातीको स्थानीय रूप हो । सोहि दिन विहान बेलतोडी अगावै साईत अनुसार दशैंको लागि बनाईएको दुर्गा प्रतिमामा नेत्र खोल्ने परम्परा रहेको छ । यति गरे पछि दुर्गाको प्रतिमा पुर्ण भएको मानिन्छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:परम्परा
श्रेणी:पर्व
अल्मोदोबार

अल्मोदोबार ( or ; अनुवाद. अल-मुद्-वावार ) एक नगरपालीका हो । यो पोर्तुगालमा पर्दछ र यसको कुल क्षेत्रफल ७७७.९ वर्ग किमी छ र कुल आवादी ७,६५० बासिन्दाहरू छन् । यो नगरपालीका ८ क्षेत्रहरूले बनेकको छ , र बेहा जिल्लामा पर्दछ ।
हालका मेयर एन्टोनियो रोजारियो सेबास्टियो हुन् र उनलाई सोसियल डेमोक्रेटिक पार्टी भन्ने दलबाट जितेका हुन् ।
अल्मिदोबारले सहरको रूपमा फोरल(पोर्तुगाली लालमोहर)र बडापत्र) अप्रिल १७, १२८५मा पोर्तुगालका राजा दिनिसको कादेशमा , र नयाँ फोरल जुन १, १५१२, पोर्तुगालका राजा म्यानुआल प्रथम द्वारा भएको थियो ।
क्षेत्रहरू(पेरिशेस)

* आल्देइया दोस फर्नान्देस
* अल्मोदोबार
* गोमेस आयर्स
* रोजारियो
* सान्ता क्लारा -आ-नोबा
* सान्ता क्रुज
* साओ बार्नावे
* सेन्होरा दा ग्रासिया दे पाद्रोएस
भूगोल

अल्मोदोबार क्षेत्र अलेन्तेहो र पेनेप्लेनको बीचको संक्रमणमा अवस्थित छ जुन नगरपालीकाको उत्तरी भागमा पर्दछ , र दक्षिणमासेर्रा दो काल्देराइयो का पर्वतहरू छन् ।. इबेरियन पाइराइट क्षेत्र (IPB) जुन अलहुस्त्रेलमा सुरु हुन्छ र तल्लो अलेन्तेहो हुदै दक्षिणी स्पेन सम्म फैलिइको छ त्यो यसै नगरपालीका हुदै जान्छ ।
बाहिरी लिङ्कहरू

*टाउन हल आधिकारिक वेबसाइट
*अल्मोदोबार नगरपालीकाको वेब पोर्टल


श्रेणी:अल्मोदोबार
श्रेणी:पोर्तुगालका नगरपालीकाहरू
खाद्य प्रविधि

खाद्यविज्ञानका सिद्धान्तहरूको उपयोग गर्दै खाद्य-सामग्रिहरुका चुनाव, संरक्षण, प्रसंस्करण, डिब्बाबंदी (प्याकेजिङ्ग), वितरण, एवं उपभोगको तकनिकलाई सम्मिलित रूपबाट खाद्य प्रविधि (Food technology) भन्दछन्।

खाद्यविज्ञान खाद्यका सबै प्राविधिक पहलुहरूबाट जोडिएको एक यस्तो विषयक्षेत्र छ जुन फसलको कटाईबाट शुरू हुन्छ तथा यसका पकाउने र खपतका साथसम्पन्न हुन्छ। यसलाई कृषि विज्ञानहरूको एक शाखा मानिन्छ र सामान्यतः यो पोषणका क्षेत्रबाट थोरै भिन्न छ। खाद्य वैज्ञानिकहरूको गतिविधिहरूमा नयाँ खाद्य उत्पादहरूको विकास, यिनकोतैयार गर्नको लागि सम्बन्धित प्रक्रियाहरु, प्याकेजिंग मैटीरियल काचयन, शेल्फ-लाईफ अध्ययन तथा प्रशिक्षितविशेषज्ञ पैनल वा प्रभावकारी उपभोक्ताहरुका संग-संगै सूक्ष्मजैविकीय तथारासायनिक परीक्षणहरूबाट उत्पादहरूको संवेदी मूल्यांकन सम्मिलित छ। विशेषतया खाद्यविज्ञान एक उच्चतम अन्तर-विषयक अनुप्रयुक्त विज्ञान हो. यो सूक्ष्मजीव विज्ञान, रासायनिक इंजीनियरी, जैव रसायन विज्ञान तथा धेरै अन्य विज्ञानहरु सहित विभिन्न क्षेत्रहरूबाट जोडिएको व्यापक क्षेत्र छ।
बाहिरी लिङ्कहरू

*खाद्य प्रविधि-भविष्यका खुल्दो आयाम (अमर उजाला)
*खाद्य विज्ञान तथा प्रविधिमा शिक्षा र रोजगारको सम्भावनाए (रोजगार समाचार)

en;Food technology

श्रेणी:भोजन

de:Lebensmitteltechnologie
el:Τεχνολογία τροφίμων
en:Food technology
es:Tecnología de los alimentos
fi:Elintarviketiede
fr:Technologie alimentaire
he:מדעי המזון
hi:खाद्य प्रौद्योगिकी
ht:Syans manje
it:Tecnologia alimentare
lt:Maisto mokslas
lv:Pārtikas tehnoloģija
nl:Levensmiddelentechnologie
ru:Трофология
ta:உணவு அறிவியல்
th:เทคโนโลยีอาหาร
नगरा

नगरा एक प्रकारको नेपाली बाजा हो । नगरा पिँध तीखो भएको भिउँट जस्तो, तामाका भाँडामा छालाले मोहोरेको, गजोले बजाइने एक पुरानो तालबाजा हो । यो ठूलो दमाहा हो । यसलाई दुई वटा गजोले ठोकेर बजाइन्छ । नगरा तामाबाट बनेको हुन्छ । मन्दिरहरूमा आरती गर्ने बेलामा यो बाजा बजाउने चलन छ । विभिन्न चाडपर्वमा यो बाजा बजाउने चलन थियो । यस बाजालाई डङ्का पनि भनेको सुनिन्छ ।

नेपालका विभिन्न स्थानमा विशेष पर्वहरूको समयमा बजाइने एक प्रकारको बाजा हो । नेपालका विभिन्न जिल्लामा अहिलेपनि दसैँ सुरु भएको सङ्केत नगराले गर्छ । नगराको एकोहोरो आवाज सुन्न थालेपछि दसैँ सुरु भयो भनेर गाउँवासीलाई सूचना दिने परम्परागत चलन अझै कायमै छ ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:बाजा
श्रेणी:नेपाली लोकबाजा