JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Chai

right|thumb|240px|Chai ya maziwa.
right|thumb|240px|Mavuno ya chai duniani 2003 nchi kwa nchi.
Chai ni kinywaji kinachotengenezwa kwa kulowesha majani ya mchai (Camellia sinensis) katika maji ya moto. Wakati mwingine hata vinywaji vinavyopatikana kwa kutumia majani ya mimea mingine vinaitwa "chai".

Watu hunywa chai kwa sababu inatoa uchovu. Athari hii inatokana na dawa ya kafeini iliyopo ndani ya chai sawa na kahawa. Hapo awali, chai ilitumika kama bidhaa ya dawa. Matumizi yake kama kinywaji yalienea sana wakati wa Nasaba ya Tang ya China.
Aina za chai

Majani ya chai huandaliwa kwa njia mbili: kama chai nyeusi na chai ya kijani.

Chai nyeusi hupatikana kwa kukausha majani yake kwanza. Baadaye zinavunjwa na kuachwa ziumuke. Hapa kunatokea mmenyuko wa kikemia unaobadilisha rangi na ladha ya majani. Majani hushika joto kutokana na mmenyuko na joto hili halitakiwi kuzidi sentigredi 29. Chai nyeusi hutokea hasa Uhindi, Sri Lanka na Afrika pamoja na Kenya.

Chai ya kijani hutengenezwa kwa kukausha majani mabichi mara moja bila kuyapa nafasi ya kuumuka. Chai hii utokea hasa China na Japani.
Namna za kunywa chai

Kwa kawaida chai hunywewa ikiwa moto. Katika Afrika ya Mashariki huungwa maziwa ndani yake pamoja na sukari na viungo vingine. Aina hii ya chai imeenea kutoka Uhindi. Pasipo maziwa huitwa "chai ya mkandaa", pia "chai ya rangi".

Nchi nyingi zina utamaduni wa pekee jinsi ya kutengeneza chai. Wengine hunywa chai bila kitu kingine, wengi hupenda kuongeza sukari tu.

Ladha na rangi ya chai zinabadilika kadiri majani yanavyokaa ndani ya maji ya moto. Dawa la kafeini linatoka mapema, kwa hiyo kama mtu anataka hasa athari ya kuamsha anaweza kunywa chai iliyokaa dakika 1-2 mbili pekee. Kama majani yanakaa muda mrefu zaidi, dawa nyingine zilizomo mwenye majani zinayeyuka na dawa hizi zinaweza kubatilisha athari ya kafeini hata kuleta athari ya kutuliza. Kiasi cha rangi ya chai si dalili kwa kiasi chake cha kafeini na athari ya kuamsha.

Katika nchi za Mashariki ya Kati majani ya chai mara nyingi huwekwa ndani ya maji baridi na kuchemshwa pamoja naye.

Huko Urusi na Uajemi birika ndogo ya chai kali huwekwa juu ya chombo kikubwa cha maji ya moto kinachoitwa samowar. Kiasi kidogo cha chai kali huwekwa katika kikombe au bilauri halafu hujazwa kwa maji ya moto.

Katika Ulaya watu huweka majani katika maji ya moto kwa dakika chache tu. Waingereza na Wafrisia huongeza maziwa au krimu, wengine kidogo maji ya limau, halafu sukari.
Chai kama chakula

Neno "chai" hutumiwa pia kwa mlo mdogo. "Karibu chai" humaanisha mara nyingi kumwalika mgeni ale kitafunio hata pasipo kinywaji chenyewe.
Chai kama hongo

Katika Afrika ya mashariki neno "chai" limetumiwa mara nyingi kudai hongo. Asili yake ilikuwa ombi: "Naomba pesa kidogo ili nipate kununua chai". Hii imeshafupishwa mara nyingi kwa matamko mbalimbali kama "naomba chai", "toa chai" n.k. Kwa kawaida mwomba chai atashangaa akipewa kile anachosema kwa sababu anategemea pesa.
Tazama pia

*Kahawa
*Matte
Tanbihi


Viungo vya nje

Jamii:Vinywaji
Jamii:Utamaduni
Oti

thumb|left|200px|Kilimo cha oti duniani mwaka 2005

thumb|200px|left|Punje za oti
Oti (kutoka Kiing. "oats") ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu au punje za oti ni nafaka ambayo ni chakula cha wanyama na pia cha watu katika nchi hasa za Ulaya na pia penginepo nje ya kanda ya tropiki. Tofauti na nafaka nyingi punje zake hazikai pamoja katika mshikano lakini ua lake linafanana zaidi na mpunga lakini mbegu ni tofauti kabisa.

Kihistoria ilikuwa chakula muhimu cha watu wa nchi za kaskazini kwa sababu inavumilia hali ya hewa baridi kiasi na mvua nyingi tofauti na ngano. Waroma waliona Wagermanik wa Kale walikula hasa oti; kwenye kisiwa cha Britania Waskoti hupenda oti lakini Waingereza hulisha nafaka hii kwa wanyama hasa farasi. Kupunguka kwa farasi kama wanyama wa kazi kwenye kilimo kumemaaanisha pia kurudi nyuma kwa kilimo cha oti.

Matumizi yake kwa binadamu ni katika uji, muesli, mkate na keki. Hutazamiwa kama chakula cha kujenga afya kutokana na wanga, vitamini na proteini ndaniy ake.
Marejeo


Jamii:Nyasi na jamaa
Jamii:Nafaka
Jamii:Mimea ya mazao
Ngano nyekundu

Ngano nyekundu (lat. Secale cereale; ing. rye) ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu au punje za ngano nyekundu ni nafaka ambayo ni chakula muhimu katika sehemu za dunia hasa kwenye kanda zisizo na joto au baridi kali. Ni mmea ulio karibu na ngano.

Matumizi yake ni kwa ajili ya unga, mkate, bia, aina za wiski na pombe mbalimbali halafu lishe ya wanyama.

Ngano nyekundu hustawi kwenye ardhi ya mchanga ambako ngano haiendelei vizuri inavumilia pia tofauti kubwa zaidi za mvua na ukame kuliko ngano.
Kilimo chake na matumizi


Ngano nyekundu hulimwa hasa katika nchi za Ulaya ya Mashariki, ya kati na kaskazini kama vile Ujerumani, Polandi, Ukraine, Belarusi, Lithuania, Latvia hadi Urusi. Hulimwa pia katika Amerika ya Kaskazini (Kanada na Marekani), katika Amerika Kusini (Argentina), Uturuki, Kazakhstan na China ya kaskazini.

Katika Afrika imelimwa kidogo kwenye nyanda za juu za Tanzania pia Kenya.
Viungo vya Nje

* Gordon Hillmann: New evidence of Lateglacial cereal cultivation at Abu Hureyra on the Euphrates , in: The Holocene 11/4 (Julai 2001), p. 383-393.
* Growing Rye hosted by the UNT Government Documents Department


Jamii:Nyasi na jamaa
Jamii:Mimea ya mazao
Jamii:Nafaka
Jamii:Chakula
Venezia

Venezia (pia: Venisi kutokana na Kiingereza Venice) ni mji wa Italia na makao makuu ya mkoa wa Veneto, kaskazini-mashariki mwa nchi.

Venezia ni mji wa pwani uliojengwa kwenye visiwa vidogo 117 ndani wa wamba la Venezia. Visiwa hivi vinakaa karibu kiasi kwamba madaraja 400 yanaunganisha mifereji kati yake. Mifereji ndani ya mji ni kama barabara na sehemu kubwa ya usafiri ni kwa maboti madogo.

Mji umekua kupitia eneo la visiwa tu na mwaka 2006 wakazi 269,000 walihesabiwa; 92,000 waliishi visiwani na wengine barani.

Venezia ni mji wa kale wenye umri wa karibu miaka 1,500. Jamhuri ya Venezia ilikuwa dola lenye nguvu katika Mediteranea kwa sababu ilikuwa na manowari nyingi na vituo vya kijeshi kwenye visiwa vingi vya Mediteranea. Msingi wa nguvu yake ulikuwa biashara ya baharini na utajiri wake. Venezia ilikuwa kiungo cha kibiashara kati ya Ulaya ya Kikristo na dunia ya Kiislamu.

Ilikuwa jamhuri ya kujitawala kabisa kwa karne nyingi hadi mwaka 1797 ilipovamiwa na Napoleon na kuunganishwa kwanza na Italia na baadaye na Austria. Tangu 1866 imekuwa sehemu ya Italia.

Kutokana na historia hii ya utajiri mji umejaa majengo mazuri na kazi za sanaa zinazovuta watalii kwa mamilioni kila mwaka kutoka kila upande wa dunia. Venezia iko katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.
Viungo vya Nje

* Tovuti rasmi


Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Miji ya pwani ya Mediteranea
Jamii:Veneto
Jamii:Urithi wa Dunia
Napoli

thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Napoli

Napoli (kwa Kiingereza: Naples) ni mji wa bandari kando ya bahari ya Mediteranea katika Italia ya kusini.

Idadi ya wakazi inakaribia milioni 1. Mwaka 2015 lilianzishwa jiji la Napoli lenye watu 3,114,053 katika eneo dogo lenye msongamano mkubwa (2672 wakazi kwa kilometa mraba).

Ni mji wa kale sana na jina la "Napoli" ni umbo la Kiitalia la "Neapolis" lililokuwa jina asilia la Kigiriki. Maana mji huu ulianzishwa na Wagiriki wa Kale mnamo karne ya 6 KK. Jina la Kigiriki lina maana ya "mji mpya".

Mji uko kando ya mlima wa volkeno wa Vesuvio. Wataalamu wengine wanaona hatari ya mlipuko wa volkeno wa karibuni unaoweza kuharibu mji na wakazi wake wengi.

Sehemu ya kati ya mji imo katika orodha ya urithi wa dunia wa UNESCO.
Viungo vya nje

* Tovuti rasmi


Jamii:Miji ya Italia
Jamii:Napoli
Jamii:Campania
Jamii:Urithi wa Dunia
Maji ya matunda

ya sharubati ya machungwa.]]
Maji ya matunda (au sharubati kwa neno lenye asili ya Kiarabu; pia: juisi kwa neno la mkopo kutoka Kiingereza "juice" ambalo lilitokana na maneno ya Kifaransa cha Kale "jus, juis, jouis" yaliyomaanisha maji yanayopatikana kwa kuchemsha mimea ya dawa.) ni kinywaji kinachotokana na matunda ya mimea na mboga kinachotengenezwa kwa kusindika matunda ya aina moja au mchanganyiko wa matunda mengi au mboga.

Kuna aina nyingi sana za sharubati, sawa na wingi wa matunda yanayolika. Hasa matunda yenye majimaji mengi ndani yake yanafaa kwa kutengeneza maji ya matunda.

Watu wengi hupenda kunywa sharubati, kwa mfano ya
* chungwa
* tofaa
* nyanya
* nanasi
* embe
* karoti
* limau
* zabibu
* nazi iliyo na utomvu tayari ndani yake

na mengine mengi.

Pamoja na utamu wake, kinywaji kama hicho kinafaa sana kwa afya, kwa sababu kinaongeza haraka vitamini muhimu mwilini. Kwa mfano, sharubati ya chungwa yenye vitamini C, asidi ya foliki, na potasiamu,.

Haya hivyo, unywaji wa kiasi cha juu wa maji ya matunda yaliyoongezwa sukari kunaweza kusababisha kuongezeka kwa uzito wa mwili ingawa sio tafiti zote zinaonyesha athari hii . Maji ya matunda yakitokana na asilimia 100 na matunda, binadamu hupata viwango vya virutubisho vinavyohitajiwa kwa siku.If 100% from fruit, juice can help meet daily intake recommendations for some nutrients.

Kama tunda lina asidi nyingi kiasi ndani yake sukari huongezwa, lakini matunda mengine, hasa kama ni mabivu na yameiva penye jua kali, huwa na sukari ya kutosha ndani yake.

Katika nchi nyingi maji ya matunda hutengenezwa kiwandani na kuuzwa madukani. Watu wengi wanajua na wanapenda zaidi kujitengenezea nyumbani kwa kutumia mashine ya kukamua matunda.

Nchi inayoongoza kwa kuwa na watu wengi wanaokunywa maji ya matunda ni New Zealand ikifuatiwa na Kolombia.
Marejeo
Viungo vya nje

* Faida na hasara za maji ya matunda.
* Makala ya kitaaluma kuhusu faida za maji ya matunda na mboga.
* Ni kweli maji ya matunda yana faida mwilini?.


Jamii:Afya
Jamii:Vinywaji
Mumbai

thumb|Mumbai
Mumbai (Kihindi: मुंबई pia: Bombay) ni mji mkuu wa jimbo la Maharashtra kwenye pwani la magharibi la Uhindi. Mumbai ni mji mkubwa wa India mwenye wakazi milioni 12.
Historia

Mji ulianzishwa kwenye kisiwa kilichopo karibu sana na bara. Kitovu kipo kwenye rasi inayoelekea katika Bahari Hindi. Kisiwa kilinunuliwa na Wareno mwaka 1534 nao Wareno waliwakabidhi kisiwa kwa Uingereza 1661.

Mji uliendelea kuwa bandari kuu ya Waingereza katika Uhindi ukakua. Mwaka 1852 reli ya kwanza ya Asia ilianzishwa hapa. Tangu siku za Wareno mji uliitwa Bombay lakini sehemu ya wenyeji waliona ni jina la kikoloni.

1995 serikali ya Maharashtra iliamua kubadilisha jina kuwa Mumbai kwa heshima ya mungu mmoja wa Kihindu. Wenyeji wanaendelea kutumia majina yote mawili.
Uchumi

Mumbai-Bombay ni kitovu cha filamu nchini Uhindi kwa kutania imeitwa mara nyingi "Bollywood". Ni mji muhimu wa viwanda na biashara. Bandari yake inashughulika asilimia 40 ya biashara ya nje ya taifa.


Image:Bombaycitydistricts.png|Ramani ya Mumbai
Image:Chhatrapati Shivaji Terminus (Victoria Terminus).jpg|Kituo cha reli cha Mumbai-Bombay
Image:Mumbai Downtown.jpg|Kitovu cha mji
Image:Brabourne.jpg|Uwanja wa michezo


Jamii:Miji ya Uhindi
Jamii:Maharashtra
!
César Cui

thumb|right|300px|César Cui.

César Cui (18 Januari 1835 - 26 Machi 1918) alikuwa mtunzi maarufu wa Opera kutoka nchini Urusi. Nae ni mmoja kati ya watunzi watano mashuhuri wa Urusi, ambao walipewa jina la utani la “Moguchaya Kuchka” (kwa Kisw. “Watu wenye Uwezo”), watu hao walikuwa Mily Balakirev, Nikolai Rimsky-Korsakov, Modest Mussorgsky na Alexander Borodin. Baba wa Cui’s anatokea nchini Ufaransa na mama yake anatokea Lithuania.

Kama ilivyokuwa watunzi wengine wa Kirusi wa karne ya 19, nae huyu alikuwa akifanya shughuli hizi kwa upenzi tu na sio kimapato. Kazi yake rasmi ilikuwa kama fundi katika ngome ya jeshi. Pia alikuwa profesa katika masuala ya kiisimu na alitunga vitabu kadhaa vinavyo husu maswala ya ulinzi katika jeshi. Vilevile aka jenerali katika jeshi.
Viungo vya nje

Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1835
Jamii:Waliofariki 1918
Antonín Dvořák

thumb|right|300px|Antonín Dvořák (1882).

Antonín Dvořák (8 Septemba 1841 - 1 Mei 1904) alikuwa mtunzi wa Opera maaruufu kutoka Jamhuri ya watu wa Cheki. Yaaminika kwamba Dvořák, Smetana na Janáček ni watunzi watatu wa Ucheki, ambao walitunga tungo nyingi zenye kuhusu nchi yao.
Viungo vya nje

* List of Dvořák's works
* The Bohemian composers
* Antonín Dvořák Photo Gallery
* Dvořák Family Photo Gallery
* Collection of news articles and correspondence about Dvořák's stay in America
* The Story of "Goin' Home"
* The Antonín Dvořák, memorial at Vysoká u Příbrami
* Dvořák Society for Czech and Slovak music
* 2004 Tribute Site for Dvořák
Tungo na baadhi ya rekodi zake

* Video Cigánské melodie
* Radio Open Source 1-hour programme entitled "Dvořák to Duke Ellington", on Dvořák's predictions about the future of American music
* Kunst der Fuge: Antonin Dvorák - (Many) MIDI files
*
*
*
* Guided listening on Dvořák's most famous works can be found in the BBC Radio 3 'Discovering Music' archive
* clips of Dvorak's 9 symphonies
* recording of Ten Biblical Songs (Psalms) by Dvořák, opus 99


Jamii:Watunzi wa Ucheki
Jamii:Wanamuziki wa Ucheki
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1841
Jamii:Waliofariki 1904
Edward Elgar

thumb|right|300px|Picha ya ya Mh. Edward Elgar.
Sir Edward William Elgar (2 Juni 1857 - 23 Februari 1934) alikuwa mtunzi maarufu wa Opera kutoka nchini Uingereza.
Maisha

Baba wa Elgar alikuwa akimiliki duka la kuuza vyombo vya muziki.

Mbali na kusomea mambo ya kupiga zeze la kizungu, yaani "violin", Elgar pia alijifunza mwenyewe namna ya kufanya muziki. Pia alijifunza namna ya kuchapisha-kuandika muziki katika duka la baba yake na mara nyingi walikuwa wakisafiri pamoja alipokuwa akienda kuseti vinanda kwa wateja walionunua.

Mwaka wa 1904 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.

Mwaka wa 1924 alitangazwa kuwa Mkuu wa Muziki wa Mfalme ("Master of the King's Music").
Viungo vya nje

* The Elgar Society and The Elgar Foundation
* The Elgar Birthplace Museum
* Sir Edward Elgar, Bt (1857-1934), Composer (National Portrait Gallery)
* Sir Edward Elgar-Britannica
*
*
*
* Claines Church where Elgar's maternal grandparents are buried
* A detailed chronology of Elgar's works with information and articles to all works, by The Elgar Society
* Newsreel film of Elgar speaking, then conducting the trio of his Pomp and Circumstance Machi No 1 at the opening of EMI's Abbey Road studios, 12 Novemba 1931
* Elgar's Ave, Maria and Give unto the Lord Free downloadable recording from Coro Nostro, Leicester
* Elgar's life and recordings
* Nimrod Tippett rehearses the Leicestershire Schools Symphony Orchestra
* Cockaigne Tippett rehearses the Leicestershire Schools Symphony Orchestra
* YouTube Julian Lloyd Webber plays Elgar's Cello Concerto
* 'The Growing Significance of Elgar' , lecture by Simon Mundy given at Gresham College on 29 Juni 2007
* Spetchley Park where Elgar often stayed and composed, specifically the Dream of Gerontius
* Flickr images tagged Elgar & Spetchley
* Films of Elgar: black and white silent movies 1. Elgar conducting; 2. & 3. Elgar with his dogs Marco and Mina; 4. Outside Hereford Cathedral (can you lip read?); 5. Kite flying in the Malvern Hills


Jamii:Waliozaliwa 1857
Jamii:Waliofariki 1934
Jamii:Wanamuziki wa Uingereza
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
John Field (mtunzi)

thumb|right|300px|John field.
John Field (26 Julai 1782 – 23 Januari 1837) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda maarufu kutoka nchini Ireland. Anafahamika zaidi kwa kuwa mtunzi wa kwanza kutunga nyimbo za kupigwa nyakati za usiku (kwa Kiing. nocturnes).
Viungo vya nje

* John Field: The Irish Romantic (1782-1837) (Dead Link)
* An article on Field originally published in The Etude, 1915
*


Jamii:Watunzi wa Ireland
Jamii:Wanamuziki wa Ireland
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1782
Jamii:Waliofariki 1837
Nyama

right|300px|thumb|Nyama ya wanyama kadhaa.
Nyama ni sehemu za mwili wa wanyama zinazoliwa kama chakula au kitoweo.

Kwa watu wengi nyama ni chakula muhimu kwa sababu ina protini nyingi ndani yake pamoja na mafuta. Nyama huliwa baada ya kuipika, kuchoma au kukaanga. Kuna sehemu za dunia ambako watu wamezoea kula nyama mbichi wakiteua sehemu lainilaini, kwa mfano nyama ya kusagwa au maini.
Uchumi wa nyama

thumb|Moja ya bucha ya nyama huko Algeria
Gharama ya nyama ni kubwa kushinda chakula cha mboga kwa sababu kiuchumi nyama ni mboga iliyobadilishwa umbo. Njia yake ni wanyama kula majani na majani haya yakikuza mnyama huwa nyama baada ya kuchinjwa. Kwa njia hiyo kilogramu moja ya protini ya nyama huhitaji kilogramu 5 hadi 10 za protini ya mboga kama lishe ya wanyama. Kwa lugha nyingine ekari zinazolisha wanyama wa kushibisha watu 100 zinaweza kulisha watu 500 hadi 1,000 kwa njia ya nafaka, maharagwe n.k.

Katika mazingira asilia hili si tatizo kubwa kwa sababu maeneo yabisi hayakufaa kwa kilimo lakini wafugaji wa kuhamahama waliweza kuzunguka huko na wanyama wao ilhali nchi yenye mvua na rutuba ilitumiwa kwa kilimo cha mimea ya kulisha watu.

Kilimo cha kisasa kimebadilisha muundo huo kwa sababu sehemu kubwa ya mavuno hutumiwa kwa lishe ya wanyama. Tatizo lake linaonekana pale ambako nchi tajiri kama Marekani au zile za Ulaya zinanunua nafaka au maharagwe kote duniani kama lishe ya wanyama wao. Kwa njia hiyo wanasababisha bei ya vyakula hivi kupanda hata wakazi maskini wanaona bei ya vyakula zinapanda kushinda uwezo wao.
Historia

Uthibitisho wa Paleontolojia unaonyesha kuwa nyama ilikuwa sehemu kubwa ya chakula cha binadamu toka kale. Jamii za kale za wawindaji zilipata nyama kwa kuwinda wanyama wakubwa kama [kulungu]]

Wanyama ambao sasa ni vyanzo vikuu vya nyama walianza kuliwa toka mwanzo wa maendeleo ya ustaarabu:

* Kondoo wanatoka Asia Magharibi.
* Ng'ombe wana asili ya Mesopotamia baada ya kuanzishwa kwa kilimo.
* Nguruwe wanaaminika kutoka katika nchi inayojulikana siku hizi kama Hungaria.
Viungo vya nje

Jamii:Chakula
Boutros Boutros-Ghali

thumb|190px|Boutrous Boutrous-Ghali
Boutros Boutros-Ghali (Kar. بطرس بطرس غالي, Kikopti: Bουτρος Βουτρος-Γαλι) (alizaliwa 14 Novemba 1922 - 16 Februari 2016) alikuwa mwanasiasa na mtaalamu wa sheria kutoka nchini Misri. Alikuwa katibu mkuu wa Umoja wa KimataifaUN kati ya 1992 na 1996.

Alizaliwa katika familia ya Wakristo Wakopti mjini Kairo. Babu yake alikuwa waziri mkuu wa Misri. Baada ya shule alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Kairo akamaliza 1946 akaendelea kuchukua shahada ya udaktari huko Ufaransa.

Baada ya kufunza miaka kadhaa alipewa nafasi ya naibu waziri wa maswala ya kigeni chini ya rais Anwar as-Sadat. Akishughulika amani kati ya Israeli na Misri alisaidia pia kutiwa huru kwa aliyekuwa rais wa Afrika Kusini Nelson Mandela.

Kuanzia Januari 1992 hadi Januari 1997 alikuwa Katibu Mkuu wa UM, akiwa Mwafrika wa kwanza kwenye nafasi hii.


Jamii:Waliozaliwa 1922
Jamii:Wanasiasa wa Misri
Jamii:Wakopti
Jamii:Umoja wa Mataifa
César Franck

César Franck (10 Desemba 1822 - 8 Novemba 1890) alikuwa mtunzi wa Opera, mpiga kinanda na mwalimu wa muziki wa Kibeligiji-Kijerumani aliyekuwa anaishi nchini Ufaransa. Alikuwa mmoja kati wa watunzi maarufu wa kipindi cha romantiki. Alikuwa mpigaji kinanda wa Kanisa la Mtakatifu Clotilde la mjini Paris kwa zaidi ya miaka 30 akawa anafundisha vijana wengi wenye vipaji vya muziki. Miziki yake iliyo mingi ambayo ni maarufu zaidi, aliitunga akiwa tayari mtu mzima.
Viungo vya nje

*
*
* International César Franck Society
* Biography at Decca Classics
* Performances of works by César Franck in MP3 format at Logos Virtual Library
* L'Organiste played on virtual harmoniums


Jamii:Watunzi wa Ubelgiji
Jamii:Wanamuziki wa Ubelgiji
Jamii:Watunzi wa Ufaransa
Jamii:Wanamuziki wa Ufaransa
Jamii:Watunzi wa Ujerumani
Jamii:Wanamuziki wa Ujerumani
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1822
Jamii:Waliofariki 1890
Kanisa la Mtakatifu Clotilde

thumb|right|350px|Kanisa la Mtakatifu Clotilde jinsi linavyoonekana kwa mbele.
Kanisa la Mtakatifu Clotilde (maarufu kama: Basilique Ste-Clotilde) ni basilika la mjini Paris, linatokea katika maeneo ya Rue Las Cases, katika eneo la Saint-Germain-de-Pres. Kanisa hili linafahamika zaidi kwakuwa na minara miwili, yaani kulia na kushoto kote kuna minara.
Historia ya kanisa la Mtakatifu Clotilde

Ujenzi wa kanisa la basilica liliteuliwa lijengwe na Baraza kuu la Mji wa Parisi mnamo mwaka wa 1827. Lilisanifiwa na msanifu majengo F. C. Gau, kwa mtindo wa kizamani neo-Gothic (ujenzi wa Ulaya ya magharibi). Kazi ilianza mnamo mwaka 1846, ingawaje Gau alifariki mnamo mwaka wa 1853, lakini kazi iliendelezwa na Bw. Théodore Ballu ambaye alilimalizia kanisa hilo kabisa kunako mwaka wa 1857. Na likaja kufunguliwa mnamo tarehe 30 Novemba ya mwaka wa 1857 na Kadinali Morlot.
Wapigaji Kinanda wa Kanisa la Mtakatifu Clotilde

Kanisa la Mtakatifu Clotilde linafahamika zaidi kwa wapiga vinanda wa kanisa hilo. Waliokuwa wapigaji kinanda maarufu wa kanisa hilo ni:

* César Franck 1859-1890
* Gabriel Pierné 1890-1898
* Charles Tournemire 1898-1939
* Jean Langlais 1945-1987
* Jacques Taddei 1987-

Jamii:Paris
Jamii:Makanisa nchini Ufaransa
Jamii:Majengo ya Ufaransa
Jozi (tunda)

thumb|Jozi iliyofunguliwa
Jozi, koko au kokwa ni mbegu kavu za mimea kadhaa zinazoliwa kama chakula cha kibinadamu. Kibotania mbegu huitwa jozi kama tunda lina mbegu moja tu (mbili kwa nadra) ndani yake na ganda linalozunguka mbegu yenyewe linakauka kuwa ngumu kama ubao. Kwa lugha ya kila siku jozi inaweza kuwa pia mbegu ya tunda lenye nyama, k.m. lozi, au vitembwe, k.m. nazi (usumba).

Jozi na koko ni mbegu bila ganda lake, lakini kokwa kirasmi ni ganda la mbegu, ingawa watu wengi hutumia kokwa kwa maana ya mbegu pamoja na ganda lake.

Ganda la jozi kwa maana ya kibotania limeundwa kwa ukuta wa ovari. Ganda la jozi nyingine imeundwa kwa tabaka la ndani la ukuta huo (endokarpi).

Jozi ni chakula bora kwa sababu ina mafuta na protini ndani yake pamoja na vitamini na madini mbalimbali.
Mifano ya jozi

* Korosho
* Makadamia
* Karanga
* Lozi
* Nazi
* Hazeli
* Pistacho
* Jozi ya kizungu
* Aramoni
Picha


Cashew nut indust.jpg|Korosho
CSIRO ScienceImage 3083 CSIRO has identified the ideal macadamia preferred by consumers.jpg|Makadamia
Peanuts.JPG|Karanga
Mandorle sgusciate.jpg|Lozi
Coconut 1 2018-03-29.jpg|Nazi
Noisettes en vrac.jpg|Hazeli
Blanched pistachios.jpg|Pistacho
Cerneaux de noix.jpg|Jozi za kizungu
2006-11-16Castanea sativa01.jpg|Maramoni

Viungo vya Nje

Jamii:Botania
Jamii:Matunda
Utao

Utao (pia: udao) ni aina ya imani katika nchi ya China inayoitwa wakati mwingine falsafa na wakati mwingine dini.Asili yake ni katika karne ya 4 KK wakati mzee Laotze alipoandika kitabu cha Tao te king. Mafundisho yake ni msingi wa Utao.Nembo yake ni alama ya taijitu inayojulikana zaidi kama yin-yang inayoonyesha jinsi gani vilivyo kinyume ni umoja.

Pamoja na Ukonfusio na Ubuddha ni moja ya imani tatu zilizoathiri na kuumba utamaduni wa China. Mafundisho yake huonekana katika Siasa, uchumi, sanaa, falsafa, fasihi, chakula, tiba, kemia, jiografia na elimu ya vita.

Tao au Dao kiasili ni neno la Kichina la kutaja "njia". Katika Utao imekuwa njia ya kutaja nguvu inayoratibu ulimwengu. Wafuasi wa Utao huamini ya kwamba hakuna maneno ya kibinadamu yanayoweza kueleza tao yenyewe. Kwa hiyo wanaona umuhimu wa kufuata utaratibu wa maisha badala ya majadiliano ya kinadharia. Tao ina nia yake na mtu anatakiwa kwenda sambamba iwezekanavyo na mwendo asilia wa maisha.

Mafundisho yake hukazia sifa za huruma, upole na unyenyekevu.

Watao wanaokazia upande wakidini wanatafuta raha ya milele. Katika imani yao kuna miungu mingi kwenye ngazi mbalimbali ya enzi. Miungu wa juu ni "watatu walio safi".

Wakati wa ukomunisti mkali chini ya Mao Zedong utao uligandamizwa pamoja na dini zote na mahekalu mengi yaliharibiwa. Wamonaki na makuhani walifungwa gerezani, wengine kuuawa na kulazimihswa kuacha kazi yao. Lakini imani iliendelea kwa siri. Leo hii kuna makadirio ya kwamba labda Wachina milioni 80 hufuata tena Utao pamoja na wengine nje ya Jamhuri ya Watu wa China kama huko Taiwan, Singapur na penginepo.


Jamii:Utamaduni wa China
Jamii:Falsafa
Jamii:Dini