JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
दाङ उपत्यका

दाङ उपत्यका एशियाकै पहिलो ठुलो र विश्वको दोश्रो ठुलो उपत्यका हो। दाङ उपत्यकाको मुख्य नदी बबई हो र दाङको भुगोल बबई उपत्यका भनेर पनि चिनिन्छ। स्योर लगायतका अन्य साना ठूला खोला नदी हरू पनि यो उपत्यकामा प्रवाहीत हुदै वहने गर्दछन। दाङ जिल्लामा पर्ने यो सबै भन्दा ठूलो उपत्यका संपूर्ण राप्ती अञ्चलकै अन्न भण्डारको रूपमा रहेको छ साथै तीन नगरपालिका (त्रिभुवननगर, तुलसीपुर र त्रिपुर)रहेको यो उपत्यकाकामा बाणीज्यकेन्द्र हरू समेत विकास भइसकेका छन, खास गरी त्रिभुवननगर र तुल्सीपुरले राप्तीका संपूर्ण पहाडी क्षेत्रमा सामान पैठारी गर्दछन। नेपालको दोस्रो पुरानो महेन्द्र संस्कृत विश्वविद्यालय (हाल, नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय वनाइएको)समेत यसै उपत्यकामा रहेको र महेन्द्र क्याम्पस त्रिभुवननगर तथा अन्य क्याम्पस तथा विद्यालय समेत यस उपत्यकामा रहेका तथा जनरल तथा अन्य अस्पताल समेत रहेकाले यो उपत्यका पुरै राप्तीको पहाडी क्षेत्रको शिक्षा,श्वास्थ तथा वाणीज्य केन्द्र समेत हो।

विकासिल भएर पनि राप्ती अञ्चल र पश्चिम नेपाल र राप्ती अञ्चलको बिकसीत जिल्लाका रूपमा दाङलाई गनिन्छ। सडक यतायतमा दाङ उपत्यकालाई देउखुरी उपत्यकामा पर्ने लमही बजार अवस्थीत महेन्द्र राजमार्ग सँग एक पक्की सहायक राजर्मागले जोडदै त्रिभुवन नगर देखि तुल्सीपुर सम्म तथा बिचका अन्य ग्रामीण गाँउ तथा बजारलाई यातयात सेवा प्रदान् गर्दछ। साथमा दाङ राप्ती अञ्चलको पहाडी क्षेत्रको पनि मुख्य ब्यावसायीक स्थल हो। रोल्पा,रूकुम,प्युठान, सल्यान सँग यस उपत्यकाको त्रिभुवन नगर र तुल्सीपुर नगरको कच्ची सडक मार्फत यातायात सम्पर्क रहेको छ । त्यसै गरी त्रिभुवन नगर देखि सुर्खेतको बिरेन्द्रनगर सम्म अर्को सडक खनिएको छ भने तुल्सीपुर बाटै पनि एक कच्ची सहायक मार्गले उपत्यका बाहिर पश्चिमी खण्डको महेन्द्र राजमार्ग सँग जोडदछ। स्थानीय सडकहरू कच्ची नै छन तर त्रिभुवन नगर क्षेत्रका केही सडक पिच गरिएका पनि छन।
दुर सञ्चारमा टेलीफोन एस टि डि , आई एस टि डि तथा इमेल इन्टरनेटको सुविद्या पाउन सकिन्छ स्थानीय यातायातका साधन हरूमा मुख्य दुई शहरमा थोरै टयाक्सी तथा रिक्साको सुविद्या रहेको छ भने ग्रामीण क्षेत्र तर्फ साइकल मोटरसाइर्कल गोरू गाढा प्रचलित छन।
चित्र दीर्घा


Surkhet 2.jpg|दाङ उपत्यका
Surkhet Dailekh Road 1.jpg|सुर्खेत-दैलेख सडक खण्ड, दाङ उपत्यका
Surkhet Dailekh Road 2.jpg|सुर्खेत-दैलेख सडक खण्ड, दाङ उपत्यका
Surkhet Dailekh Road.jpg|सुर्खेत-दैलेख सडक खण्ड, दाङ उपत्यका
Surkhet Valley 2.jpg|दाङ उपत्यका
Surkhet Valley from Kakrebihar 1.jpg|काँक्रेबिहारबाट दाङ उपत्यका
Surkhet Valley from Kakrebihar 2.jpg|काँक्रेबिहारबाट दाङ उपत्यका
Surkhet Valley from Kakrebihar 3.jpg|काँक्रेबिहारबाट दाङ उपत्यका
Surkhet Valley from Kakrebihar.jpg|काँक्रेबिहारबाट दाङ उपत्यका
Surkhet Valley.jpg|दाङ उपत्यका
Surkhet village 2.jpg|दाङ उपत्यका
Surkhet Village.jpg|दाङ उपत्यका
Surkhet.jpg|दाङ उपत्यका

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू

en:Inner Terai Valleys of Nepal#Deukhuri and Dang Valleys
पोखरा उपत्यका

thumb|300px|right|पोखरा उपत्यका
पोखरा उपत्यका मध्य नेपालमा पर्दछ। यसलाई सेती उपत्यका पनि भन्ने गरिन्छ। नेपालकै दोस्रो ठुलो नगरको रूपमा रहेको पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका र ४ वटा गाउँपालिका समेत रहेको पोखरा उपत्यकाबाट बिजयपुर, कोत्रे लगायतका खोलाहरू सेती नदीको जलधारामा मिसिएर उपत्यका बाहिर निस्कन्छन्। पोखरा उपत्यका तालहरूको दृष्टिकोणले पनि धनी उपत्यका हो। यहाँ फेवा ताल, बेगनास ताल, रूपा ताल खास्टे ताल लगायतका ठुला तथा मैदी दिपाङ, कमलपोखरी लगायतका साना तालहरू यो उपत्यका भित्रै रहेका छन्।

वर्तमान नेपाल एकीकरण हुनु अगाडि पोखरा कास्की राज्य अन्तर्गत थियो। ऐतिहासिक कास्कीकोट उपत्यकाको उत्तरी छेउमा रहेको छ। पृथ्वी नारायण शाहका माहिला छोरा नायव बहादुर शाहको समयमा पोखरा उपत्यका वर्तमान नेपालमा मिलाईएको हो। पोखरा उपत्यकाको पोखरा उपमहानगरपालिका १८६,४१० र लेखनाथ नगरपालिका मा ४६,२२१ जनसङ्ख्या रहेको छ। साथै उपत्यकाका अन्य गांउहरूमा ३५०,००० जती जनसङ्ख्या रहेको छ। पोखरा तथा लेखनाथ को मुख्य व्यवसाय पर्यटन हो। यहाका रमणीय तालहरू र सेती नदी हिमाली छायां तथा झरनाहरू प्रमुख पर्यटकीय स्थल हुन। फेवा ताल मा पर्ने माछापुछ्रे को छांया तथा बेगनासमा गरीने डुङगा सवारी बिर्सिनसक्नुका छन्। साथै अन्नपूर्ण पदयात्रामार्ग पनि यंहीबाट शुरू हुन्छ। साथ साथै पोखरा उपत्यका पश्चिमाञ्चल नेपालको प्रमुख शिक्षा तथा श्वास्थ केन्द्र पनि हो, नेपालकै प्रख्यात पृथ्वी नारायण क्याम्पस, जनप्रिय क्याम्पस, पोखरा विश्वविद्यालय तथा अन्य क्यापस तथा विद्यालय रहेको पोखरामा पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल पोखरा, मणीपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल सहित थुप्रै श्वास्थ संस्था रहेका छन्।

पोखरा उपत्यका पूर्वमा पृथ्वी राजमार्गका माध्यमले मध्य पहाडी क्षेत्र,काठमाडौँ उपत्यका मध्य दक्षीणको चितवन उपत्यका तथा पूर्व र पश्चिम नेपालको तराइसँग जोडिएको छ भने सिद्धार्थ राजमार्गले पोखरालाई पश्चिम तराई, र केही पहाडी जिल्लासंग तथा धवलागिरी राजमार्गले पश्चिम उत्तरी पहाडी हिमाली क्षेत्रसँग जोडेका छन। पोखरा एकदमै रमणीय र रोचक सहर हो।

फेवा लके
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू
श्रेणी:नेपालका प्रमुख पर्यटकीय स्थलहरू
सुर्खेत उपत्यका

सुर्खेत उपत्यका पश्चिम नेपालको पहाडी क्षेत्रमा पर्छ। पहाडी क्षेत्रका काठमाण्डौ र पोखरा उपत्यका पछि क्षेत्रफलमा तेस्रो ठूलो मानिन्छ । वीरन्द्रनगर शहरी क्षेत्र सहीत थुप्रै गांउ विकास समिती रहेको सुर्खेत उपत्यकाबाट झुप्रा निकास खोला आदी खोला प्रवाहीत छन् । यी खोलाहरू उपत्यका बाहिर निस्केर भेरी नदीमा मिल्दछन । सुर्खेतमा वुलवुले ताल कार्के दह लगायत साना ठूला ताल पोखरी समेत रहेका छन ।

सुर्खेत उपत्यका बर्तमान नेपाल एकीकरण हुनु अगाडि लामो समय जुम्लाको सिंजा राज्य तथा जाजरकोट राज्य द्वारा शासीत थियो । ऐतिहासीक लाटीकोइली देउती बज्यै तथा काक्रे विहारले सुर्खेतको ऐतीहासीकता झल्काउदछन । झन्डै ४०,००० हजार जनसङ्ख्या रहेको वीरेन्द्रनगर मुख्य सहरी क्षेत्र रहेको यस उपत्यका का अन्य गांउमा समेत गरी झन्डै दुई लाख जनसङ्ख्या रहेको छ । यो उपत्यकालाई बाकी नेपालसँग रत्न राजमार्गले तथा सिंजा उपत्यकासँग कर्णाली राजमार्गले र दाङ उपत्यकाको त्रिभुवननगरसँग एक कच्ची सडक मार्गले जोडेका छन । उपत्यकाको वीरेन्द्रनगर सहरी क्षेत्र तथा अन्य गांउहरूमा स्थानीय सडक संजालले जोडीएका छन ।

सुर्खेत उपत्यकाको वीरेन्द्रनगर समस्त मध्यपश्चिम नेपालकै प्रमुख वाणीज्य केन्द्र हुनुका साथै शिक्षा तथा श्वास्थको केन्द्र समेत भइरहेको छ । यहा सुर्खेत बहुमुखी क्याम्पस, वीरेन्द्रनगर बहुमुखी क्याम्पस, सामुदायीक श्वास्थ क्याम्पस, तथा प्रस्तावीत मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय अवस्थीत छन भने , मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताल, सुर्खेत जिल्ला अस्पताल तथा नेत्र उपचार केन्द्र समेत सञ्चालित छन, वीरेन्द्रनगर मध्यपश्चिमान्चल विकासक्षेत्रको क्षेत्रीय सदरमुकाम पनि भएकाले यहा सबै क्षेत्रीय स्तरीय कार्यालय तथा सुर्खेत जिल्ला स्तरीय कार्यालय रहेका छन । सुर्खेतमा भर्खर पिच गरीएको विमास्थल समेत रहेको छ ।
भूगोल

अक्षांश: २८ ० २०' ‌ देखि २८ ० ५८'सम्म
देशान्तर: ८० ० ५९' ‌ देखि ८२ ० २'सम्म
क्षेत्रफल: २४५१ वर्ग कि.मी.
औसत लम्बाइ: ………।
औसत चौडाइ: ………॥
शहरी क्षेत्रफल: ४१ वर्ग कि.मी.
ग्रामीण क्षेत्रफल २४१७ वर्ग कि.मी.
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:नेपालका उपत्यकाहरू
कान्ति बाल अस्पताल

कान्ति बाल अस्पताल नेपालको केन्द्रीय बाल अस्पतालका रूपमा रहेको छ। आमा कान्ति राज्यलक्ष्मीदेवी शाहको नामबाट तत्कालीन राजा महेन्द्रले वि.सं २२ पुस ०१९ तदनुसार जनवरी ७ सन् १९६३ मा विधिवत् उद्घघाटन गरेर तत्कालीन सोभियत सङ्घ सरकारको सहयोगमा स्थापना भएको हो। कान्ति बाल अस्पताल काठमाडौंको महाराजगन्जमा करिब ९५ रोपनी क्षेत्रफल भित्र अवस्थित छ। स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय, कान्ति बाल अस्पताल विकास समिति अन्तर्गत सञ्चालित यस अस्पतालमा नेपाल सरकारको दरबन्दीतर्फ २६४ र विकास समितितर्फ स्थायी तथा अस्थाई गरी २९६ गरी जम्मा ५६० भन्दा बढी कर्मचारीमध्ये १०४ जाना डाक्टर र १५० जना नर्सको दरबन्दी छ। कान्ति बाल अस्पतालमा एकमात्र अपरेसन थिएटर सञ्चालित छ। अस्पतालमा जम्मा ५२ वटा आइसियु बेड सघन उपचार कक्ष) छन्, जसमा नवजात शिशुसघन उपचार कक्ष २५, बाल सघन उपचार कक्ष १५, सर्जिकल सघन उपचार कक्ष १० र आइसोलेशन २ कक्ष रहेका छन्।

सन् १९८४ मा तत्कालीन जापानी प्रधानमन्त्री रियोतारो हासिमोतोले भ्रमण गरेपछि प्राप्त जापानी आर्थिक सहयोगबाट अस्पतालको गुणस्तर र भौतिक संरचनामा केही सुधार भएको पाइन्छ। सोभियत सहायता अन्तर्गत स्थापना भएकाले सुरूका दुई वर्षसम्म यो अस्पताल सञ्चालनमा सोभियत चिकित्सक, नर्स तथा अन्य प्राविधिकबाट सेवा प्राप्त भएको थियो। जनरल अस्पतालको रूपमा स्थापना भएकाले सुरूका ७-८ वर्षसम्म यस अस्पतालले सबै उमेर समूहका बिरामीलाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्‍यो। पछि देशभरका बालबालिकालाई आधारभूतदेखि विशिष्टसम्मका सबै स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यअनुरूप ०२७ साउन तदनुसार सन १९७० को जुलाईदेखि वीर अस्पताल भित्रको बालरोग विभाग औपचारिक रूपमा यस अस्पतालमा स्थानान्तरण भएदेखि स्थापनाकालको ५० शय्याको कान्ति अस्पताल १५० शय्याको कान्ति बाल अस्पतालमा परिणत भएको थियो। हाल देशको कुल जनसङ्ख्यामध्ये करिब ४१ प्रतिशत भाग ओगट्ने १४ वर्षमुनिका बालबालिकालाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने ३ सय पचास शय्या क्षमता भएको यो अस्पताल नेपालको एकमात्र सरकारी स्तरको केन्द्रीय प्रेसित -रेफरल) बाल अस्पताल हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:प्रमुख अस्पतालहरू
श्रेणी:काठमाडौँका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका केन्द्रीय अस्पतालहरू
पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान

पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान वा पहिला पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालको रूपमा परिचित, नेपालका भएका ९ वटा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानहरू मध्ये एक हो। चिकित्सा विज्ञानको अध्ययन अध्यापन हुने यो प्रतिष्ठानको नाम पोखरा सहरबाट लिइएको थियो। यो पोखरा महानगरपालिका वडा नम्बर ११ रामघाटमा अवस्थित छ। यसको स्थापना वि.सं २०७२ सालमा भएको थियो। २०७२ सालमा नेपालको संसदबाट पारित भएको पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान ऐन, २०७२ मार्फत तत्कालीन पश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पताललाई स्तरोन्नती गरि स्वायत्त शिक्षण तथा स्वास्थ्य संस्थाका रूपमा पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान स्थापना भएको थियो।

‍‍‌== सन्दर्भ सामग्रीहरू ==


श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:पोखराका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका क्षेत्रीय अस्पतालहरू
नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल

नेपाल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल वि.सं २०५३ सालमा स्वर्गीय सच्चेकुमार पहाडीद्वारा स्थापित काठमाडौँ, नेपालमा ७०० शय्याको प्रमुख स्वास्थ्य सेवा केन्द्र हो। यसले नेपालमा चिकित्सा सेवा र चिकित्सा शिक्षा प्रदान गर्दछ। यसले वैज्ञानिक अनुसन्धान पनि गर्दछ। नेपाल मेडिकल कलेज काठमाडौँको जोरपाटीमा अवस्थित छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

https://actionkhabar.com/news/2024/09/14/6280
* आधिकारिक वेबसाइट


श्रेणी:काठमाडौँका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका प्रमूख अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका शिक्षण अस्पतालहरू
जनकपुर प्रादेशिक अस्पताल

प्रादेशिक अस्पताल, जनकपुर वा पूर्व नाम जनकपुर अञ्चल अस्पताल नेपालको मधेश प्रदेश जनकपुरमा अवस्थित एक सरकारी अस्पताल हो।
इतिहास

यो २०१३ साल मा जानकी सार्वजनिक अस्पतालको रूपमा स्थापित भएको थियो। त्यसपछि २०२४ साल मा यसलाई १५ शैयाको अस्पतालमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। जबकि २०२६ साल मा यसलाई फेरि २५ शैयाको अस्पतालमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। २०२८ साल मा यसलाई ५० शैयाको जनकपुर अञ्चल अस्पतालको रूपमा स्तरोन्नति गरिएको थियो भने २०४८ सालमा यसलाई १०० शैयामा स्तरोन्नति गरिएको थियो र अहिले यो २०० शैयाको प्रादेशिक अस्पतालको रूपमा सञ्चालन भइरहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक अस्पतालहरू
चितवन मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल

चितवन मेडिकल कलेज (सिएमसी) चितवन जिल्लाको भरतपुर - १० मा, अवस्थित एक निजी मेडिकल कलेज तथा अस्पताल हो। यसको स्थापना २०६३ असार ६ मा भएको थियो। यस कलेजले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त गरेको छ। यसले चिकित्सा र स्वास्थ्य विज्ञानमा स्नातक र स्नातकोत्तर अध्यापन गराउँदछ।

यो अस्पताल ७५० शय्यामा सञ्चालित छ। यसले २०७९ माघ १२ देखि एक सय शय्याकाे क्यान्सर अस्पताल पनि सञ्चालन गरिरहेको छ भने यसले २०८१ साउन १ देखि स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम पनि सुरु गरेको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:भरतपुरका अस्पतालहरू
कर्णाली प्रादेशिक अस्पताल

कर्णाली प्रादेशिक अस्पताल वा प्रादेशिक अस्पताल सुर्खेत पहिले मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालको रूपमा परिचित, नेपालको कर्णाली प्रदेश, सुर्खेत जिल्लाको वीरेन्द्रनगरमा अवस्थित एक सरकारी अस्पताल हो। यो नेपालका तीन अस्पतालमध्ये एक हो जहाँ निःशुल्क मिर्गौला प्रत्यारोपण गरिन्छ।
इतिहास

विसं २०१९ मा सुर्खेतको गोठीकाँडामा स्वास्थ्य केन्द्रको रुपमा स्थापना भएको थियो। त्यसपछि यसलाई २०२४ सालमा सुर्खेत उपत्यकामा सारिएको थियो। विसं २०२९ मा यसलाई १५ शय्याको सुर्खेत जिल्ला अस्पतालको रुपमा स्तरोन्नती गरिएको थियो। विसं २०४९ मा यसलाई २५ शय्याको अस्पतालमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। विसं २०६२ मा पुनः ५० शय्याको मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय अस्पतालको रूपमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। विसं २०७५ मा यसलाई ३०० शय्याको कर्णाली प्रादेशिक अस्पतालका रूपमा स्तरोन्नति गरिएको थियो। हालै कर्णाली प्रादेशिक अस्पताललाई ५०० शय्याको तृतीय स्तरको अस्पतालमा स्तरोन्नति गर्ने सम्झौता भएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:वीरेन्द्रनगरका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक अस्पतालहरू
राप्ती प्रादेशिक अस्पताल

राप्ती प्रादेशिक अस्पताल पूर्व नाम राप्ती अञ्चल अस्पताल नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको तुल्सीपुर, दाङमा अवस्थित एक सरकारी अस्पताल हो। निजी अस्पतालहरूमा उपचार खर्च गर्न नसक्ने गरीब नागरिकहरूको लागि स्वास्थ्य सेवाको लागि अस्पताल एक महत्त्वपूर्ण स्रोत मानिन्छ। यसलाई नेपालकै सबैभन्दा ठूलो अस्पतालका रुपमा लिइन्छ। अस्पतालको सेवाबाट सल्यान, रोल्पा, रुकुम, प्युठान र जाजरकोटका बासिन्दाले समेत सेवा दिइरहेको छ। नेपाल सरकारका अनुसार विसं २०६५ मा अस्पताललाई ५० शय्यामा स्तरोन्नति गरिएको थियो। हाल, यो प्रादेशिक अस्पतालको रूपमा १४१ शय्याहरूको साथ चलिरहेको छ। यसले टिकटको लागि शून्य लागतमा आपतकालीन र बहिरङ्ग सेवाहरू प्रदान गर्दछ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका प्रादेशिक अस्पतालहरू
धुलिखेल अस्पताल

धुलीखेल अस्पताल काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको सदरमुकाम धुलीखेलमा रहेको छ। यसले छोट्टै अवधीमा राम्रो प्रशिद्धी कमाइ सकेको छ यो अस्पताललाई काठमाडौँ विश्वविद्यालय स्कूल अफ मेडिकल साइन्सका विधार्थीहरूले शिक्षण अस्पतालको रूपमा पनि उपयोग गरिरहेका छन्। यस अस्पतालका प्रमुख डा॰ रामकण्ठ मकाजु हुन्।
इतिहास

धुलिखेल अस्पताल विसं २०५३ मा धुलिखेल नगरपालिका, नेपाल मेड र धुलिखेल स्वास्थ्य सेवा संस्थाको संयूक्त योजनाको रूपमा तत्कालिन राजा बीरेन्द्रबाट उद्घाटन भएको थियो।
सेवा क्षेत्र

सेवाहरू

-सामान्य चिकिस्ता (OPD)

-मुटु रोग

-हाड जोर्नी


श्रेणी:नेपालका प्रमूख अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
श्रेणी:काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाका अस्पतालहरू
श्रेणी:शिक्षण अस्पताल
पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय

पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय (पू.वि.) () विराटनगरमा रहेको एक सार्वजनिक विश्वविद्यालय हो, जुन ठाउ नेपालको आर्थिक केन्द्र हो। यो नेपाल सरकारद्वारा १९९३मा स्थापित गरिएको हो। यो ५४५ भन्दा धेरै हेक्टरको विशाल परिसरमा अवस्थित छ। यो पुरै तरहले स्वायत्त सार्वजनिक विश्वविद्यालय पर्याप्त शैक्षणिक र नेपालमा गुणस्तरिय शिक्षाको विकासमा एक भूमिका निभाउनको लागि सक्षम छ।
सन्दर्भ सामग्री
यी पनि हेर्नुहोस
बाहिरी लिङ्क

*आधिकारिक वेबसाइट

श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
पोखरा विश्वविद्यालय

पोखरा विश्वविद्यालय नेपालको पश्चिमाञ्चलको पोखरा शहरमा अवस्थित विश्वविद्यालय हो । यो विश्वविद्यालय सन् १९९६मा स्थापित भएको हो । हाल यस विश्वविद्यालयमा ४९०० विद्यार्थी अध्यनरत छन् । यो विश्वविद्यालयमा चार आंगिक र देशभर पचासभन्दा बढी संबन्धन प्राप्त महाविद्यालयहरू रहेका छन ।
सन्दर्भ सामग्री
यी पनि हेर्नुहोस
बाह्य लिंक

* http://www.pu.edu.np

श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
श्रेणी:नेपालका प्रमुख क्याम्पसहरू
कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय

कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय नेपालको एक सार्वजनिक कृषि विश्वविद्यालय हो। यसको केन्द्रीय कार्यालय चितवनको रामपुरमा रहेको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका दुई आङ्गिक क्याम्पसहरू कृषि तथा पशु विज्ञान अध्ययन संस्थान अन्तर्गतको रामपुर कृषि क्याम्पस र वन विज्ञान अध्ययन संस्थान अन्तर्गतको हेटौँडा क्याम्पसलाई मिलाएर २०६७ मा पारित विधेयकद्वारा नेपालको संसदले यसको स्थापना गरेको थियो।
आङ्गिक क्याम्पसहरू
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*

श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
मध्यपश्चिम विश्वविद्यालय

मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय सुर्खेत जिल्लाको वीरेन्द्रनगरमा उपकुलपतीको कार्यालय राखी मध्यपश्चिमाञ्चल विकासक्षेत्र भरी क्यामपस बिस्तार गरिने छ । यो क्षेत्रीय विश्वविद्यालयको अवधारणा अनुरूप खोल्न लागीएको नेपालको यो तेश्रो विश्वविद्यालय हो । यो विश्वविद्यालय स्थापनार्थ अध्यनगर्न नेपाल सरकारले हालै एक समिती समेत गठन गरेको छ। विश्वविद्यालय स्थापनाका लागि वीरेन्द्रनगर-१२ मा २ सय २० बिघा जमीन छुट्याइएको छ । मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयका लागि सुरखेती जनताले जम्मा गरेको डेढ करोड स्थानीय स्तरमा सङ्कलन गरेका छन ।
सन्दर्भ सामग्री

https://english.hamrocolleges.com/mwu/
बाह्य लिंक

* मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय
* फेसबुक
यी पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपालका विश्वविद्यालयहरू
नरभूपाल शाह

नरभूपाल शाह (सन् १६९७ – १७४३) गोरखा राज्यका राजा थिए। उनी नेपाल एकीकरण गर्ने राजा पृथ्वीनारायण शाहका बाबु थिए।
नरभूपाल शाह द्रव्य शाहका वंशजका वीरभद्र शाहका छोरा र पृथ्वीपत्ति शाहका नाति थिए। गण्डकी क्षेत्रका २४ राज्यमध्ये गोरखाका राजा नरभूपाल शाहको शासन वि.स. १७७३ देखि १७९९ सम्म चलेको थियो। वि.स १७९४ मा यिनले नुवाकोटमा आक्रमण गरेका थिए। उनलाई सफलता नमिलेकाले आफ्नो शेष जीवन भागवद भक्ति मै विताए। यस्तो अवस्थामा जेठी रानी चन्द्रप्रभावतीले कुशलतासाथ राज्य सञ्चालन गरेकी थिइन्।

राजा नरभूपाल शाहकी प्रथम रानी अर्घाका राजा दलजित शाहकि छोरी राजकुमारी चन्द्रप्रभावतीहुन र पछि दोस्रो रानी पाल्पाका राजा गन्धर्व सेनकी छोरी कौसल्यावती, तेस्री पर्वत राजकी भतिजी बुद्धिमति, चौथी तनहुँकी राजकुमारी सुभद्रावती गरी चार रानीहरू थिए। यसमा चन्द्रप्रभावतीका कुनै सन्तान थिएनन। माहिली रानी कौसल्यावतीबाट पृथ्वीनारायण शाह, दलमर्दन शाह र छोरी पद्मकुमारी भए। साहिली बुद्धिमतिबाट बृन्दकेशर शाह र शूरप्रताप शाह भए भने कान्छी रानी सुभद्रावतीबाट महोद्दम कीर्ति शाह र दलजित शाह भए। बृन्दकेशर शाहको बाल्यकालमै मृत्यु भएको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:विशाल नेपाल
श्रेणी:नेपाली राजाहरू
श्रेणी:शाहवंश
श्रेणी:गोरखा जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:गोरखाका राजाहरू
रानी राजेन्द्र लक्ष्मी

महारानी राजेन्द्र राज्य लक्ष्मी (? -सन् १७८५) शाहवंशकी रानी थिईन् जसले ८ वर्षको नायबीकालमा नेपाल एकीकरणको दोस्रो चरणलाई अघि बढाएकी थिईन्। उनी पृथ्वी नारायण शाहका छोरा प्रताप सिंह शाहकी पत्नी थिईन्। २३ वर्षको उमेरमा राजा बनेका प्रताप सिंह शाह त्यसको २५ वर्ष पछि नै दिवंगत भएपछि राजेन्द्र लक्ष्मीले छोरा रणबहादुर शाहको नाममा शासनभार सम्हालेकी थिईन्। यिनलाई "राजमाता राजेन्द्रलक्ष्मी" पनि भनिन्छ।
बाल्यकाल

राजेन्द्र राज्य लक्ष्मी पाल्पामा जन्मेकी थिईन्।
नायबीकाल

प्रतापसिंह शाहको १९३४ मङ्सिरमा मृत्यु भएपछि राजेन्द्रलक्ष्मी नाबालक राजा रणबहादुर शाहकी नायबका रूपमा रहन लागिन्। सर्वप्रथम उनले आफ्नो हात बलियो पार्न चौतारिया दलमर्दन शाह र बहादुर शाहलाई काठमाडौँ आउन बेतियातिर पत्र लेखेर पठाइन्।

प्रतापसिंह शाहको मृत्यु पछि वज्रनाथ पण्डित राजेन्द्र लक्ष्मीलाई सति पठाएर आफू बालक राजाको नाममा शासन चलाउन चाहन्थे। राजेन्द्र लक्ष्मीले वज्रनाथ पण्डित लाई चारपाटा मुडेर चारभञ्ज्याङ कटाइदिइन्। भारदार परशुराम थापालाई नेलगल्फन्दी हालियो। मैजुकन्यालाई सती पठाइदिइन्। राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले सन् १७७७ मा राजमाताका रूपमा शासनभार सम्हालेकी थिईन् भने सन् १७७८ मा उनलाई बन्दी बनाईएको थियो। १७७९ मा उनलाई रिहा गरिएपछि उनी सन् १७८५ सम्म नेपालकी नायबी शासक रहेकी थिईन्। त्यस समयावधिमा राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीको नेतृत्वमा सैनिक अभियान अन्तरगत कास्की, तनहुँ र लमजुङका राज्यहरू नेपाल राज्यमा मिलाईएका थिए।
व्यक्तित्व र मुल्यांकन

राजमाता राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीले चौबीसे राज्यको संयुक्त आक्रमणलाई विफल तुल्याउँदै नेपालको सिमाना कालीगण्डकी सम्म पुर्याएकी थिईन्। उनीलाई पृथ्वी नारायण शाहको एकीकरण अभियान अघि बढाउने कुशल प्रशासकका रूपमा हेरिन्छ। उनी घोडा चढेर युद्धको मैदानमा पनि जाने गर्थिन। केही ईतिहासविदले सैनिक अभियानद्वारा विजय अभियान अघि बढाउनु नै उनको जीवनको उद्देश्य रहेको बताउँछन्। तथापी उनको कार्यकालमा समस्याहरू पनि थुप्रै थिए। देवर बहादुर शाहसंगको कलहका कारण उनको दरबार भारदारिया षडयन्त्र र हत्या हिंसाको स्थल पनि बन्न पुगेको थियो।

महारानी राजेन्द्रलक्ष्मी नेपालको इतिहासमा नै सम्भवतः सबैभन्दा शक्तिशाली नारी थिइन्। राजेन्द्रलक्ष्मीलाई नेपालकी प्रथम वीराङ्गना मानिन्छ। बहादुर शाहप्रति उनले गरेको व्यवहारलाई विर्सेर हेर्दा उनलाई दोष दिने ठाउँ देखिन्न। पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरण अभियनलाई सफल पार्न उनको पनि अथक योगदान छ। यिनले चौबीसे राज्यहरूलाई गोरखाली शक्तिको पूरा परिचय दिएकी थिइन्। कास्की, लमजुङ र तनहुँ यिनकै पालामा नेपालमा गाभिएका थिए।
मृत्यु

सन् १७८५ (वि.सं. १८४२) मा क्षयरोगबाट महारानी राजेन्द्र राज्य लक्ष्मीको काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारमा मृत्यु भयो।


श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:विशाल नेपाल
श्रेणी:महारानी
श्रेणी:शाहवंश
श्रेणी:महिला व्यक्तित्वहरू
श्रेणी:बिबिसी १०० महिला सम्पादन-थनमा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालमा क्षयरोगबाट मृत्यु
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका मानिसहरू
रानी कौसल्यावती

en: Kaushalyavati Devi


रानी कौसल्यावती पाल्पा राज्यकी राजकुमारी का रूप जन्मेकी थिइन यिनको विवाह गोरखाका तत्कालीन राजा नरभुपाल शाहसँग भएको थियो। रानी कौसल्यावतीको कोखबाट जन्मेका युवराज पृथ्वी नारायण शाह नै गोरखा र पछि नेपालका माहाराजधिराज बनेका थिए। पृथ्वी नारायण शाहले नै विभिन्न टुक्रमा टुक्रिएको नेपाल राष्ट्रलाई एक बनाउन एकिकरण अभियान शुरू गरेका थिए।


श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:विशाल नेपाल
श्रेणी:शाहवंश
श्रेणी:नेपालको एकीकरणका मानिसहरू
श्रेणी:पाल्पा जिल्लाका मानिसहरू
टिस्टा नदी

टिस्टा नदी भारतको पश्चिम बङ्गाल राज्यको दार्जिलिङ जिल्लामा पर्दछ। टिस्टा नदी नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध हुनु अगाडि सम्म नेपालको पूर्वी सिमाना थियो। यो नदी देखि मेची नदी सम्मका सम्पूर्ण पहाडी तथा तराई भूभाग नेपाल सरकारले सुगौली सन्धि माफर्त ब्रिटिस इस्ट इण्डिया कम्पनी सरकारलाई स्वामित्व हस्तान्तरण गर्नु पर्यो।

यस्तो भनिन्छ कि टिस्टा नदी भारतीय प्रान्त सिक्किमको जीवनरेखा हो, सिक्किम प्रान्तको जति लम्बाई छ लगभग पुरै लम्बाईबाट भएर बग्ने यो नदी वरदांत हिमालयको समसितोष्ण र नदीको घाटीबाट उष्णकटिबंध तापमानलाई काटेर लैजान्छ। चमकिलो हरियो (emerald) रंगको यो नदी बङ्गलादेशको ब्रह्मपुत्र नदीमा मिल्नुभन्दा पहिलासम्म यो नदी सिक्किम र पश्चिम बङ्गालको सिमानाको रूपमा रहन्छ। यस नदीको सम्पूर्ण लम्बाई ३१५ किमी (१९६ माइल) रहेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:बङ्गलादेशका नदीहरू
श्रेणी:भारतका नदीहरू
श्रेणी:सिक्किमका नदीहरू
श्रेणी:पश्चिम बङ्गालका नदीहरू
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरू
श्रेणी:बङ्गालको खाडी
सतलज नदी

सतलज या सतलुज नदी नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध हुनु अगाडि सम्म पश्चिमी नेपालको सिमाना जस्तै थियो। यो नदी देखि महाकाली नदीसम्मका सम्पूर्ण पहाडी तथा तराई भू-भाग नेपाल सरकारले सुगौली सन्धि मार्फत इस्ट इन्डिया कम्पनी सरकारलाई स्वामित्व हस्तान्तरण गर्नु पर्‍यो।

सतलज नदी ऐतिहासिक पन्जाब क्षेत्र (विभाजन हुनुभन्दा पहिला)को पाँच नदीहरूमध्य सबैभन्दा लामो नदी हो जुन अहिलेको भारत र पाकिस्तानको पन्जाब प्रान्त हुँदैं बग्ने गरेको छ। यो नदी हिमालयको हिन्दुकुश शृंखलाको उत्तर, र पाकिस्तानको मध्य सुलेमान शृंखलाको पूर्वबाट निस्कने गर्छ।

सतलज नदी कहिले रातो नदी (red river)को नामले जानिने गरिन्थ्यो। यो सिन्धु नदीको सबैभन्दा पूर्वको सहायक नदी (tributary) हो। यस नदीको उद्गम् स्थल चीनको तिब्बतको राकसताल भनिने ताल नजीकै कैलाश पर्वतबाट छ र यो साधारणरत: पश्चिम तथा दक्षिण-पश्चिम तर्फ बग्दै सिप्किला हुँदै हिमाचल प्रदेश नजिकभारतमा प्रवेश गर्छ। पाकिस्तानमा यसले प्राचीन र ऐतिहासिक, भूतपूर्व बाहावलपुरलाई सिंचित गर्छ, यस क्षेत्रको दक्षिण र पूर्वको भाग शुष्क छ जुन चोलिस्तान नामले जानिन्छ, जुन बहावलपुर क्षेत्रको एक हिस्सा हो। हरि के पाटन भनिने ठाँउमा सतलज नदीमा बिज नदी आयेर मिल्छ र अमृतसर, पन्जाब, भारत हुँदै यो दक्षिण-पश्चिम पाकिस्तानमा प्रवेश गर्छ र चिनाब नदीमा आएर मिल्छ र बहावलपुर नजिकआएर पंजनाद नदीको रूप धारण गर्छ। पंजनाद नदी मिठानकोट नजिकआएर सिन्धु नदीमा मिल्दछ। त्याहाँदेखि सिन्धु नदी पहाडहरू मध्यहुँदै सुक्कुर पुग्दछ त्यसपछि सिन्धको उपजाऊँ तराई क्षेत्रहुँदै पाकिस्तानको बन्दरगाहहरूको शहर कराँची नजिकआएर अरब सागरमा झर्दछ।

सतलज नदीका पानी भारतमा सिन्धु जलसंधि अन्तर्गत भारत र पाकिस्तानमध्य आवँटित छन् , र यस नदीबाट भारतमा अधिक मात्रामा नहरहरू निकालिएका छन्
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालको इतिहास
श्रेणी:विशाल नेपाल
श्रेणी:नेपालको एकिकरणकाल
श्रेणी:पाकिस्तान
श्रेणी:पन्जाब
श्रेणी:एसियाका अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरू
श्रेणी:तिब्बतका नदीहरू