JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Mwigizaji

hivi.]]thumb|right|300px|Waigizaji wakiwa wanaigizia kucheka wakati wa utengenezaji wa filamu.
Mwigizaji ni mtu anayeigiza, au anapewa kijisehemu cha kuigiza katika filamu, tamthiliya, vipindi vya televisheni, mchezo, au mchezo wa redio.

Muigizaji ni mtu anayeonyesha tabia fulani katika utendaji. Kuna kipindi waigizaji huimba na kucheza. Muigizaji hufanya maigizo katika ukumbi wa michezo, au katika kumbi ya kisasa kama filamu, redio na televisheni.

Mwigizaji jukumu lake ni kuelimisha jamii na kuburudisha, iwe kwa misingi ya mtu halisi au tabia ya uongo. Ufafanuzi hutokea hata wakati muigizaji "anacheza mwenyewe", kama katika aina fulani za sanaa ya utendaji wa majaribio, au kwa kawaida. Kutenda, ni kujenga, tabia katika utendaji.
Historia

Katika jamii nyingine, wanaume pekee ndio waigizaji, na majukumu ya wanawake kwa kawaida yalikuwa kucheza na wanaume au wavulana.
Marejeo
Soma zaidi

* An Actor Prepares by Konstantin Stanislavski (Theatre Arts Books, ISBN 0-87830-983-7, 1989)
* A Dream of Passion: The Development of the Method by Lee Strasberg (Plume Books, ISBN 0-452-26198-8, 1990)
* Sanford Meisner on Acting by Sanford Meisner (Vintage, ISBN 0-394-75059-4, 1987)
* Letters to a Young Actor by Robert Brustein (Basic Books, ISBN 0-465-00806-2, 2005).
* The Alexander Technique Manual by Richard Brennan (Connections Book Publishing ISBN 1-85906-163-X, 2004)
* The Empty Space by Peter Brook
* The Technique of Acting by Stella Adler
* Acting Power by Robert Cohen, (McGraw-Hill, 1987)
* Acting Professionally: Raw Facts About Careers in Acting by Robert Cohen (2003). (McGraw-Hill, ISBN 0-07-256259-5, 2003)
Viungo vya nje

* Actors' Equity Association (AEA): a union representing U. S. theatre actors and stage managers.
* American Federation of Television and Radio Artists (AFTRA) : a union representing U. S. television and radio actors and broadcasters (on-air journalists, etc.).
* British Actors' Equity: a trade union representing UK artists, including actors, singers, dancers, choreographers, stage managers, theatre directors and designers, variety and circus artists, television and radio presenters, walk-on and supporting artists, stunt performers and directors and theatre fight directors.
* Media Entertainment & Arts Alliance : an Australian/New Zealand trade union representing everyone in the media, entertainment, sports, and arts industries.
* Screen Actors Guild (SAG): a union representing U. S. film and TV actors.



Jamii:Burudani
Jamii:Uigizaji
Benazir Bhutto

thumb|350px|Benazir Bhutto
Benazir Bhutto (21 Juni 1953 - 27 Desemba 2007) alikuwa mwanasiasa kutoka nchini Pakistan. Alikuwa mwanamke wa kwanza kuchaguliwa na kuongoza nchi ya Kiislamu. Pia alishawahi kuchaguliwa kuwa kama Waziri Mkuu wa Pakistani mara mbili kuanzia 1988 hadi 1990 na 1993 hadi 1996. Alikaa ugenini 1999 bis 2007 kutokana na udikteta ya kijeshi na baada ya kurudi kwake aliuawa wiki mbili kabla ya uchaguzi ya kitaifa alimogombea.
Shughuli za Kiserikali (kwa ufupi)

Benazir Bhutto alikuwa binti wa waziri mkuu wa Pakistan Zulfikar Ali Bhutto aliyepinduliwa na jeshi mwaka 1977 na kunyongwa 1979. Benazir alienda kukaa ugenini akawa kiongozi wa chama cha babake na baada ya kurudi alishinda uchaguzi wa mwaka 1988. Aliapishwa kama waziri mkuu kwa mara kwanza tar. 2 desemba 1988, lakini aliondolewa madarakani baada ya miezi 20 kwa kashfa ya vitendo vya rushwa, wakati nchi iko chini ya rais Ghulam Ishaq Khan. Ilivyofika mwaka wa 1993 Bhutto akachaguliwa tena, lakini aliondoshwa madarakani tena kwa kashfa zilezile za awali. Lakini sasa amechaguliwa tena na Rais Farooq Leghari na hakuondoka tena maradarakani hadi hapo kifo chake kilipomfika.
Kuawa kwake

Mnamo tar. 27 Desemba ya mwaka 2007, Benazir Bhutto aliuawa pindi alipokuwa akiingia ndani ya gari lake akiwa anatokea katika mkutano wa kisiasa wa Chama cha kisiasa cha Pakistan People Party (PPP), mjini Rawalpindi, Pakistan. Alipigwa risasi ya shingo na ya kifua kabla ya kufyatua bomu la kuvaa mwilini. Tukio hili lilisababisha kuuawa kwa watu wapatao 30 na kujeruhi wengine kibao. Anaitwa Shaheed-e-Jaumhuriat (Shahidi wa Demokrasia) na washabiki wake.
Marejeo
Viungo vya nje

* The Official Website of Benazir Bhutto
* Benazir Bhutto was Kurdish
* Watch Benazir's videos and interviews
* Benazir Bhutto becomes Prime Minister
* Asif Zardari Profile
* Bhutto cleared of corruption
* Bhutto on Al-Qaeda
* All About Benazir Bhutto
* Musharraf blocks PPP rallies
* Pakistan Peoples Party website
* Pakistani opposition protests Bhutto case


Jamii:Wanawake wa Pakistan
Jamii:Wanasiasa wa Pakistan
Mtunzi wa nyimbo

Mtunzi wa nyimbo ni mtu anayebuni nyimbo. Mtunzi wa nyimbo kwa ujumla hutunga nyimbo za pop, kuliko nyimbo za kawaida au muziki wa classic. Watunzi waliowengi pia ni waimbaji, na wanazifanyia kazi nyimbo zao na kutunga pia. Kuna watunzi wengine nyimbo huimbwa na waimbaji wengine na sio wao wenyewe.
Historia

Watunzi mashughuli duniani

*John Lennon na Paul McCartney, wanachama wa kundi la muziki la The Beatles
*Brian Wilson na Mike Love, wanachama wa kundi la muziki la The Beach Boys
*Paul Anka
*Bob Dylan
*Stephen Foster
*Woody Guthrie
*Johnny Mercer
*Willie Nelson
*Mickey Newbury
*Harry Nilsson
*Laura Nyro
*Dolly Parton
*Cole Porter
*Prince
*Teddy Randazzo
*Jimmy Webb
*Allee Willis
*Watunzi wa nyimbo wa Brill Building:
**Jeff Barry
**Neil Diamond
**Gerry Goffin
**Carole King
**Carole Bayer Sager
**Neil Sedaka
**Toni Stern
**Toni Wine
Mwimbaji

Mwimbaji ni mtu anayeimba. Mtu yeyote anayeimba ni mwimbaji. Kuna baadhi ya watu hufanya kuimba kama kazi ya kujipatia ridhiki, na kuna wengine huimba bila kulipwa (kwa Kiingereza. wanawaita amateur singer).

Waimbaji wanaweza kuimba kitu chochote kile: nyimbo, opera n.k. Wanawezekana wakawa wanasindikizwa na ala za muziki au bendi za muziki. Kuna baadhi ya waimbaji pia hupiga vyombo vya muziki kama vile piano, gitaa, au zeze la kizungu (wanajiongoza wenyewe). Kuimba ni muhimu katika filamu makumbi ya maonyesho.
Viungo vya nje

fi:Laulu#Laulaja
Louvre

thumbnail|right|280px|Makumbusho ya Louvre
Louvre ni jumba la maonyesho la mjini Paris, Ufaransa, ambalo linavutia mamilioni ya wageni wanaozuru hapo kwa sababu ya mkusanyiko wa sanaa zilizojaa katika jumba hilo. Kiasili ilikuwa jumba la wafalme wa Ufaransa katika mji wa Paris. Tangu uhamisho wa mfalme Louis XIV aliyejenga jumba mpya huko Versailles ilikaa tu ikatumiwa kwa shughuli mablimbali kati yao kupokea kazi za sanaa. Tangu mapinduzi ya Ufaransa ilifunguliwa kwa watu wote. Maonyesho ya sanaa yaliendeleakupanushwa na kuboreshwa leo hii Louvre ni makumbusho na maonyesho ya sanaa duniani inayotembelewa na watu wengi kila mwaka.

Picha iliyomaarufu kabisa katika jengo la Louvre ni ile ya Mona Lisa iliyochorwa na Leonardo da Vinci, lakini pia kuna michoro ya wasanii wengine kama vile Renoir, Rembrandt, Rubens, na Titian. Piramidi mpya katika uwanja wa jumbaa ilijengwa na I. M. Pei.

Pia kuna sanamu za kuchonga katika jengo hilo la Louvre. Masanamu yaliyomaarufu katika jengo hilo ni pamoja na la Venus de Milo na Nike wa Samotraki.
Viungo vya nje

* Free photos of Louvre
* Official Louvre website (Requires Flash)
* Extensive Photo Gallery from The Louvre — Photos of almost all the sculpture, many of the paintings and Objects d'Art
* Fullscreen Virtual Tour by Virtualsweden
* History of the Louvre
* Excerpt of Michael T. Cannell's book on I.M. Pei — discusses controversy over Pei's pyramid.
* Antiquities of the Louvre
* 200 photographs from a one-day visit
* Official École du Louvre website (Inahitaji uwe na Macromedia Flash Player)

Jamii:Makumbusho ya Ufaransa
Jamii:Paris
Mwanamuziki

Mwanamuziki ni mtu anayepiga vyombo vya muziki kama vile gitaa au piano au mtu mwenye kuimba.

Mwanamuziki ni mtu anayetunga muziki, hata kama anaandika nyimbo kwa ajili ya kupigwa na watu wengine. Mtu anayetunga nyimbo anaitwa mtunzi. Kawaida mtunzi huwa haimbi, lakini kuna kipindi mtunzi naye huwa anaimba japokuwa yeye ni mtunzi.

Hapa kuna orodha chache ya wanamuziki maarufu duniani:

*Johann Sebastian Bach (Mtunzi)
*Ludwig van Beethoven (Mtunzi)
*Wolfgang Amadeus Mozart (Mtunzi)
*Duke Ellington (Mtunzi, na apiga piano)
*Bob Marley (Anapiga gitaa la umeme, na anaimba)
*Paul McCartney (Mwimbaji, anapiga besi na gitaa)
*Michael Jackson (Mwimbaji)
*Jimi Hendrix (Anapiga gitaa la umeme, pia anaimba)
*Ali Khan (Mwimbaji, na apiga sitaa)
*Cat Stevens (mwimbaji)
*Wei Wei (Mwimbaji)

Mwanamuziki pia anaweza kuunda kundi la muziki na kuweza kuimba nao pamoja. Kama kundi la muziki lina watu wengi wanaopiga vyombo vya muziki kwa pamoja, kama vile muziki wa kina Beethoven, basi inaitwa orchestra. Na kama watu wengi wanaimba, kama jinsi inayokuwa katika kanisa, hiyo inaitwa kwaya. Na kama watu wachache tu wanaimba na kutumia viyombo kadhaa, basi hao wanaitwa bendi. Kuna kipindi hata bendi nayo huwa na jina sawa tu na lile la mwimbaji.

Hapa kuna orodha chache ya mabendi maarufu duniani:

*The Beatles
*Weather Report
*U2
*Led Zeppelin

Na hapa kuna orodha tena ya orchestra mashuhuri duniani:

*The London Symphony Orchestra, Uingereza
*The New York Philharmonic Orchestra, Marekani
*The Berlin Philharmonic Orchestra, Ujerumani
*The Belgrade Philharmonic Orchestra, Serbia
South Orange, New Jersey

thumb|Ukumbi wa kijiji cha Orange Kusini


South Orange Village ni mjini mwa Essex County, New Jersey, Marekani. Na kwa mujibu wa sensa ya Mareakani iliyofanywa katika mwaka wa 2000, mji ulikuwa na idadi ya wakazi wapatao 16,964. Chuo Kikuu cha Seton kinapatikana huko mjini South Orange.
Viungo vya nje

*The Township of South Orange Village
*Main Street South Orange Inc. (Not-for-profit community-based downtown improvement organization)
*National Center for Education Statistics data for the South Orange-Maplewood School District
*Orange Lawn Tennis Club
*South Orange Historical and Preservation Society
*South Orange-Maplewood Community Coalition on Race (Community organization providing information about town for prospective buyers and organizing events for current residents)
*South Orange-Maplewood School District
*
*South Orange Performing Arts Center
*The South Orange Public Library

Jamii:Miji ya New Jersey
Jamii:New York City
Jamii:Essex County, New Jersey
Mwajuma Abdul

Mwajuma Abdul (Dar es Salaam, Tanzania, 1977 - 28 Juni 2016) alikuwa muigizaji wa vipindi vya televisheni na filamu nchini Tanzania.
Maisha

Mwajuma Abdul, anayejulikana pia kama Maimuna, ni msanii wa maigizo na filamu kutoka Tanzania. Alipata elimu ya msingi katika Shule ya Mjimwema na baadaye kujiunga na Shule ya Sekondari ya Bweni ya Iringa Girls mkoani Iringa. Baada ya kumaliza elimu ya sekondari, alisomea kozi ya ukatibu muhtasi.

Baadaye, alijiunga na kikundi cha sanaa cha The Lighters chenye makao yake Kimara, jijini Dar es Salaam. Kupitia kikundi hiki, aliweza kukuza kipaji chake cha uigizaji na kujipatia umaarufu mkubwa, hususan baada ya kuigiza katika sinema Uwanja wa Dhambi, ambako alitambulika zaidi kupitia nafasi yake ya Maimuna.

Mwajuma Abdul pia ameonekana katika filamu ya kutisha iitwayo Picnic, ambapo aliigiza kwa jina la Dora. Kulingana na maelezo yake, alipata nafasi hiyo kutokana na uwezo wake mkubwa wa kuigiza, ulioonekana wazi katika uchezaji wake wa kupambana na mhusika Mama Shubiri katika Uwanja wa Dhambi. Katika filamu ya Picnic, Dora huonekana kama mzimu anayekuja kulipiza kisasi kwa vijana waliokwenda Bagamoyo kwa matembezi, ambapo matukio ya furaha na utalii huishia kuwa maafa makubwa.

Mwajuma alianza kujihusisha na sanaa tangu akiwa shule ya msingi. Baada ya masomo, aliendelea na sanaa kwa kujiunga na The Lighters, kisha akahamia katika kundi la Kaole kwa ajili ya kazi za televisheni, kabla ya kujiunga na Alwatan Artist Theatre.

Mbali na filamu hizo, Mwajuma ameshiriki pia katika mchezo wa redio Twende na Wakati unaorushwa na Radio Tanzania. Katika tasnia ya filamu, amecheza katika kazi kadhaa, zikiwemo:

* Joram Lazima Ufe – filamu iliyotokana na riwaya ya mwandishi maarufu Ben Mtobwa
* Uwanja wa Dhambi – kama Maimuna
* I Love You – kama Rose
* Husda – kama Rose
* Zindiko – kama Amanda

Aidha, ameshiriki katika tamthilia Hukumu ya Tunu inayotengenezwa na Benchmark Productions na kurushwa na ITV.

Kuhusu msukumo wake katika sanaa, Mwajuma amewataja wasanii Anne Mwampamba na Mikala kama wanaomvutia ndani ya nchi, huku Bruce Lee, Anjela Mau, na Genevieve Nnaji wakiwa ni miongoni mwa wasanii anaowapenda kutoka nje ya Tanzania.
Tanbihi

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:USLWA
Magret Hamisi

Magret Hamisi Nzomiya (alizaliwa mnamo 1987) ni mwigizaji wa filamu nchini Tanzania.

Alizaliwa katika familia ya Wazanaki ambao ni Wakristo akapata elimu ya msingi kwenye shule ya Nyakato mkoani Mara.

Sanaa alianza toka alivyokuwa shule ya msingi, baada ya kumaliza shule alijiunga na vikundi mbali mbali vya sanaa, lakini hakubahatika kupata kikundi chenye msimamo. Mwaka 2008 alijiunga na kikundi cha Alwatan Artist Theatre chenye maskani yake Ilala. Alifaniwa majaribio na kuweza kupata nafasi ya kucheza sinema ya Bunge la wachawi. Katika sinema hiyo amecheza kama msichana mchawi anayeshirikiana na mama yake kuwafanyia ukatili mandondocha anayofuga mama yake.

Anasema kwa upande wa wasanii wa Tanzania anavutiwa muigizaji Mwajuma Abdul maarufu kama Maimuna.aliyecheza sinema ya uwanja wa dhambi. Kwa upande wa waigizaji wa nje ya Tanzania anavutiwa na Maria Clara anayecheza tamthilia ya Secret Diamor. Lengo ni kuwa msanii maarufu wa kimataifa. Anachukizwa na vitendo vya majungu, ugomvi, ubinafsi na umalaya vinavyofanywa na baadhi ya wasanii.


Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Anne Mwampamba

Anne Mwampamba
Miaka yake ni 34, Elimu ya sekondari Meta, Mbeya Ni Mkristo, Mfanyakazi wa kampuni ya City Elevator ya Jijini Dar es Salaam, Tanzania. Ni muigizaji wa kikundi cha sanaa cha Alwatan kinachotngeneza filamu za kibongo nchini Tanzania.Ana mtoto mmoja anayeitwa Blendina

Sanaa alipenda toka alivyokuwa mdogo, katika malengo yake ilikuwa ni kuja kuwa msanii, aliangaika kutafuta vikundi mbali mbali vya kujiunga. Alijiunga na kikundi cha Brown eyes alifanikiwa kucheza sinema ya vichekesho inayoitwa Mzee Chabo. Alicheza nafasi ya msichana anayechunguliwa na Mzee Majuto. Baada ya kujiunga na kundi la Alwatan amefanikiwa kucheza sinema ya Bunge la Wachawi. Katika sinema amecheza kama mwanamke anayechukuliwa mume wake na mwanamke mchawi. Kuhusu wasanii wa kibongo anavutia na Mwajuma Abdul a.k.a Maimuna naNdumbagwe Misayo a.k.a Tea. Kwa upande madirector (Waongozaji) anavutia na Haji Dilunga . Amesema ni muongozaji asiyekuwa na matusi wala kashfa ukilinganisha na wengine. Kuhusu wasanii wa nje ya Bongo anavutiwa na Genenve Nnanji na Ramsel Noah Anachukia majungu na watu wanaopenda kujikweza.


Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Watu kutoka Mbeya
Angel Kamugisha

Angel Apolinary Kamugisha (amezaliwa tar. 11 Agosti 1988 – Muleba, mkoa Bukoba, Tanzania) ni mwigizaji wa filamu nchini Tanzania. Kabila yake ni Mhaya, kazi yake ni Uigizaji.


Ni msanii anayempenda wa Kitanzania ni Angel Mbagwile aliyecheza filamu ya Bunge la wachawi. Na Muigizaji wa nje anayempenda ni Brigita wa The Long wait.
Viungo vya nje

Jamii:Waigizaji filamu wa Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1988
Jamii:Watu walio hai
Jahazi Modern Taarab

Jahazi Modern Taarab ni bendi ya muziki wa taarab kutoka nchini Tanzania. Bendi ilianzishwa mwishoni mwa mwaka wa 2006, jijini Dar es Salaam. Jahazi Modern Taarab, ndiyo kundi linaloongoza kwa sasa katika miondoko ya taarab kwa nchi ya Tanzania, na ndiyo kundi pekee lenye washabiki wengi kuliko.

Kundi limeweza kujipatia mafanikio makubwa kabisa katika medani ya muziki wa taarab. Mzee Yusuf, ndiyo kiongozi na mmiliki wa kundi, ambaye pia ndiyo mwanamuziki mgunduzi wa mtindo wa taarab za kisasa (yaani “modern taarab”).

Mzee aliungana na dada yake Bi. Khadija Yusuf, ambaye pia ni mwimbaji mashuhuri wa muziki wa taarab kwa nchi ya Tanzania. Wote wawili walianza kujipatia umaarufu na heshima kubwa kimataifa wakiwa na kundi walilokuwa zamani la muziki wa taarab la Zanzibar Stars Modern Taarab.
Muziki

Albamu

*Twon in One
Nyimbo zao maarufu

* Mkuki kwa Nguruwe
* Maneno ya Mkosaji
* Two in one
* V.I.P.
* Kazi ya Mungu
* Nakula kwa Nakshinakshi
* Hayanifiki
Marejeo
Tenochtitlan

thumb| Sanamu lililopo ndani ya mji wa Tenochtitlan, Mexico
thumb||Ramani ya Tenochtitlan ndani ya ziwa la Texcoco

thumb||Mahali pa Tenochtitlan (Jiji la Mexiko)
Tenochtitlan ilikuwa mji mkuu wa milki ya Azteki na mji mtangulizi wa Jiji la Mexiko. Ilianzishwa kwenye kisiwa ndani ya ziwa la Texcoco mnamo mwaka 1325 na Waazteki wahamiaji walipofika kwenye bonde la Mexiko kutoka kaskazini. Mji uliharibiwa na Wahispania mwaka 1321 na mji mpya ukajengwa juu ya maghofu yake.

Wakati wa kuharibiwa Tenochtitlan ilikaa juu ya visiwa kadhaa ndani ya ziwa Texcoco lililopo kwenye nyanda za juu za Mexiko kwa kimo cha mita 2,240 juu ya UB. Ziwa lilipakana na safu ya milima yenye volkeno za Popocatepetl na Iztaccíhuatl. Mji uliunganishwa na nchi kavu kwa njia ya madaraja matano. Leo hii ziwa limepotea kwa sababu Wahispania waliondoa maji yake.

Tenochtitlan ilikuwa mji mkuu wa milki ya Azteki waliotawala sehemu kubwa za Mexiko ya leo. Kodi za milki zilifikishwa mjini na kuwaruhusu watawala wake kuipamba na kupanusha. Ilikuwa na majengo ya serikali, mahekalu na soko kubwa sana.

Eneo lote la mji lilikuwa na 13 km² idadi ya wakazi imekadiriwa kuwa kati ya 60,000 na 100,000. Wakati wake ilikuwa mji mkubwa wa Amerika yote na kati ya miji mikubwa ya dunia yote.

Wahispania chini ya Hernan Cortes walifika mwaka 1519 wakaweza kumkamata mfalme Montezuma I wakajaribu kutawala milki kumpitia mfalme. Walipofukuzwa mjini wakarudi 1521 na kwa msaada wa Maindio jirani wa Taxcala walivamia na kuharibu Tenochtitlan.
Tazama pia

* Hernando Cortes


Jamii:Historia ya Mexiko
Jamii:Miji ya Mexiko
Uchumi

thumb|Uchumi
Uchumi ni mfumo wa uzalishaji, usambazaji, na matumizi ya bidhaa na huduma ndani ya eneo fulani la kijiografia au nchi. Unahusisha shughuli zote zinazohusiana na matumizi ya rasilimali kama vile kazi, mtaji, na ardhi ili kukidhi mahitaji ya binadamu. Uchumi unaweza kuchunguzwa katika ngazi mbalimbali, kutoka ya mtaa na taifa hadi kimataifa, na mara nyingi hugawanywa katika sekta kama vile kilimo, viwanda, na huduma. Utendaji wa uchumi hupimwa kwa viashiria kama pato la taifa (GDP), kiwango cha ukosefu wa ajira, mfumuko wa bei, na mizani ya Biashara.

Uchumi unaweza kuwa katika aina mbalimbali, ikiwemo mfumo wa jadi, amri, soko, au mchanganyiko. Katika uchumi wa soko, maamuzi huzingatia sana usambazaji na mahitaji kwa ushawishi mdogo wa serikali, ilhali uchumi wa amri hutegemea mipango ya serikali kuu. Uchumi mchanganyiko huunganisha vipengele vya mifumo yote miwili, kwa kiwango tofauti cha udhibiti wa serikali. Kila mfumo huathiri jinsi rasilimali zinavyogawanywa, utajiri unavyosambazwa, na jinsi ukuaji wa uchumi unavyofikiwa.

Kwa muda, uchumi hubadilika kutokana na maendeleo ya kiteknolojia, ongezeko la idadi ya watu, upatikanaji wa rasilimali, na mabadiliko ya sera. Uchumi wa kisasa unazidi kuwa wa kimataifa na wa kutegemeana, ambapo biashara ya kimataifa, uwekezaji, na masoko ya fedha yanachukua nafasi kubwa. Nadharia na sera za kiuchumi hulenga kushughulikia changamoto kama vile ukosefu wa usawa, uendelevu wa mazingira, na uthabiti wa kifedha, huku zikihimiza ubunifu na maendeleo.
Sekta za uchumi

Uchumi wa jadi katika nchi nyingi ulikuwa hasa kilimo cha kujikimu pamoja na biashara ya kubadilishana bidhaa kadhaa zenye thamani kubwa. Kwa mfano, tangu kale migodi ya Zimbabwe ilichimba dhahabu iliyopelekwa baadaye hadi Asia na kando ya Mediteranea.

Katika uchumi wa kisasa mara nyingi sekta tatu hutofautishwa:

* Sekta ya msingi: kutoa na kuzaa malighafi pamoja na mazao katika mazingira asilia. Mifano ni kilimo, uchimbaji wa madini, uvuvi au kuvuna ubao.

* Sekta ya pili: shughuli za kubadilisha malighafi hizi kuwa bidhaa. Madini ya chuma hubadilishwa kuwa feleji; feleji hutumiwa na viwanda kutengeneza vyuma vya ujenzi, magari, vifaa vya nyumbani. Viwanda vya nguo hutumia pamba kutoka mashambani na kuibadilisha kuwa uzi halafu kitambaa na nguo.

* Sekta ya tatu: biashara au usambazaji wa bidhaa hizi kwa wateja pamoja na kuwatolea huduma. Mifano ni maduka yanayouza bidhaa zilizotengenezwa viwandani. Mingine ni huduma kama benki, hoteli, sinema na usafiri.

* Wataalamu wengine hutaja sekta ya nne: shughuli za kusambaza habari na pia utafiti wa teknolojia mpya unaoendelea kuwa muhimu katika nchi zinazoendelea. Wengine huingiza pia elimu (kazi za shule na vyuo) katika sekta hii ya uchumi.
Tazama pia

* Mizani ya Biashara
* Usambazaji
Viungo vya nje

* Mafunzo ya uchumi huria na bure kutoka MIT
* Majarida kuhusu uchumi mtandaoni


!
Wete

Wete ni wilaya katika mkoa wa Kaskazini Pemba uliopo kaskazini mwa kisiwa cha Pemba yenye postikodi namba 75100 .

Ikiwa ina wakazi 107,916 kwa mujibu wa sensa ya watu na makazi ya mwaka 2012, ni mji mkubwa kwa Pemba pia makao makuu ya Mkoa wa Pemba Kaskazini na pia ya Wilaya ya Wete.

Umbali na Chake Chake ni kilomita 20.

Bunge la Zanzibar lina jengo huko Wete linalotumiwa kwa ajili ya mikutano ya bunge kisiwani Pemba.

Bandari ya Wete ilikuwa muhimu lakini haifai kwa meli kubwa, tena haikutengenezwa ipasavyo baada ya kujengwa kwa bandari ya Mkoani. Lakini bado karafuu kutoka kaskazini ya Pemba zasafirishwa kupitia bandari ya Wete.

Kuna hospitali. Maghofu ya jumba la Mtambwe Mkuu yako kwenye kisiwa kidogo karibu na Wete.
Mauaji ya Wete 2001

Katika chaguzi za vyama vingi tangu mwaka 1995 wakazi wengi wa Wete, jinsi wakazi wa Pemba kwa jumla, walipendelea chama cha CUF. Kiongozi wa CUF Seif Shariff Hamad alikuwa mwenyeji wa Wete.

Baada ya uchaguzi wa mwaka 2000 wafuasi wa CUF waliona ya kwamba matokeo ya kura hayakuwa ya kweli na tarehe 27 Januari 2001 maelfu ya wananchi walikusanyika Wete kudai uchaguzi urudiwe.

Askari za Polisi walikuwa na amri kuzuia maandamano, hivyo yalivunjwa na polisi kwa ukali mkubwa. Waandamanaji angalau 13 waliuawa, 213 walijeruhiwa na zaidi ya 400 walikamatwa. Polisi pamoja iliendelea kutafuta wapinzani katika siku zilizofuata; kuna taarifa ya kwamba watu wengi walipigwa na wanawake kunajisiwa. Zaidi ya watu 2,000 kutoka Pemba walikimbilia Kenya kwa maboti madogo walipoishi katika makambi ya wakimbizi, hasa Shimoni.
Tanbihi
Viungo vya Nje

* Taarifa ya Human Rights Watch juu ya mauaji ya 2001 mjini Wete na Pemba kwa jumla

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Wilaya ya Wete
Jamii:Pemba
Adowa

Adowa (pia: Adwa, Adua) ni mji wa Ethiopia karibu na mpaka wa Eritrea. Adowa ni sehemu ya mkoa wa Tigray katika nyanda za juu za Ethiopia kwa kimo cha mita 1,900. Mwaka 2016 ulikuwa na wakazi 63,759.
Historia

Umri wa mji wa Adowa haujulikani. Mji ulipata umaarufu fulani tangu kuanzishwa kwa mji mkuu Gondar kama kituo muhimu njiani kati ya pwani na Gondar maana wasafiri wote kutoka pwani walipita hapa. Mnamo mwaka 1700 ilikuwa makao ya gavana wa jimbo la Tigray ikawa mi muhimu aidi katika kaskazini ya Ethiopia. Soko lake lilijulikana na wakati wa karne ya 19 kulikuwa na jumuiya ya wafanyabiashara Wagiriki.

Adowa ilijulikana hasa kimataifa kutokana na mapigano ya Adowa ambako mwaka 1896 jeshi la Negus Menelik II ilishinda uvamizi wa Waitalia chini ya jenerali Oreste Baratieri. Ushindi huu ulizuia jaribio la Italia kuifanya Ethiopia kuwa koloni yake ikahakikisha uhuru wa Ethiopia.

Mwaka 1935 Adowa ilivamiwa na jeshi la Italia wakati wa vita ya pili kati ya Italia na Ethiopia. Waitalia walijenga kumbukumbu ya wafu wao wa 1896 lakini mwaka 1841 Waitalia walifukuzwa katika Eritrea na wanajeshi Wahindi wa jeshi la Uingereza waati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia.
Takwimu

Kutokana na takwimu za idara kuu ya takwimu ya Ethiopia za mwaka 2016, Adowa ilikuwa na wakazi 63,759. Wakati wa zoezi la sensa ya mwaka 1994, ilirekodiwa jumla ya idadi ya watu kuwa ni 24,519.
Michezo

Timu ya mpira wa miguu ya Imeda iliweza kuwa timu ya taifa ya Ethiopia baada ya kushinda katika mashindano ya nyumbani
Filamu

Adwa (1999). ikiongozwa na Haile Gerima
Watu Muhimu

* Kinfe Abraham
Tazama pia

* Mapigano ya Adowa
* Orodha ya miji ya Ethiopia
Marejeo

Jamii:Miji ya Ethiopia