JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ත්‍රස්තවාදයට විරුද්ද සටනේ අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල

දේශපාලකයන්, ආරක්ෂක විශේෂඥයන්, ප්‍රතිපත්ති සංවිධාන වලින් සමන්විත සැලකිය යුතු පිරිසක් ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල ලබාදී ඇති බව පවසයි. මෙම යුද්ධය ඇමරිකාවට එරෙහි සංවිධාන එක්රාහී කිරිමද, අනාගතයේ ඇමරිකාවට හා මිතුරු රටවලට එවැනි පහරදීම් සිදුකිරිමේ ඉඩකඩ වැඩකිරිමද, ත්‍රස්තවාදී බඳවාගැනීම් වර්ධනයට රුකුල්දී ඇති බව ඔවුන් කියයි. 2005 දී ඔක්ස්ෆඩ් පර්යේෂණ කණ්ඩායම සංක්ෂිප්ත වර්තාවකිනන් වාර්තා කරන්නේ.

අල්-කයිඩා හා ඔවුන්ගේ සහයකයන් තවමත් ක්‍රියාශිලී අතර ඔවුන්ට වඩා ශක්තිමත් පදනමක් හා 9/11 පහරදීමට වඩා වැඩි පරහදීම් තීව්‍රතාවයක් දැනට පවතී. ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධයය ජයගැනීමට වඩා දෙවන ‍ජෝර්ජ් W. බුෂ් පාලනයෙන් යුද හමුදා බළඇණවලට සමාන ක්‍රියාදාමයන් එම පාලනයේ ප්‍රතිපත්ති තුලින් කපා දැමීමක් නොවන අතර සත්‍ය වශයෙන්ම ඇමරිකානු-විරෝධී ප්‍රචණ්ඩත්වය වැඩිවීමක් පමණක් සිදුව ඇත.

බ්‍රිතාන්‍යය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ්‍ය මඟින් කල පර්යේෂණය දකුණු අප්‍රිකානු ඩේලි ඇන්ඩ් ගාඩියන් (Daily & Guardian) මෙසේ විස්තර කරයි.

"ඉරාක යුද්ධය ලොව පුරා සිටින මුස්ලිම් අන්තවාදීන් බඳවා ගැනීමකට උදව් වී තිබේ. මෙය අල් කයිඩා හට තරුණයන් බඳවා ගැනීමට රුකුල් දෙන දර්ශනවාදයත්, අවශ්‍යතාවයත් හා බලාපොරොත්තුවක් ලෙස ක්‍රියාකර තිබේ."

පීටර් බර්ගන් හා පෝල් ක්රූක් පෑන්ක් (NYU නීති පාසල් නීතිය හා ආරක්ෂාව අංශයේ පර්යේෂකයන්) වාද කර කියා සිටින්නේ ඉරාක යුද්ධයෙන් ඇතිවූ "ප්‍රාණත්‍යාගයේ ගෝලියකරණයය" (Globalization of martyrdom) නිසා වසරක් පාසා සිදුවන ඝාතක ජිහාද් පහරදීම් හා අමතර ත්‍රස්තවාදී පහරදීම් ගණන හා සිවිල් ජනයාගේ අතුරුදහන් වීම් වැඩි වූ බවයි.

වසර 2007 දී ජාතික බුද්ධි අංශ ඇස්තුමේන්තුව (National Intelligence Estimate) පහත ප්‍රධාන තීරණවලට එළඹිණ.

ඉරාක අර්බුදය මුස්ලිම් ප්‍රජාවගේ බලවත් කලකිරීමට හා ඒ හේතුව නිසා ජිහාද් සංවිධානයට ලැබෙන සහය වැඩිවීමකට හේතුවිය. කුඩා සටන්කරුවන් ගණනකින් වුවද සටන ගෙනයාමට තරම් ජිහාද් සංවිධානයේ පෙළඹීම වැඩිවී ඇත.


ද්විත්ව සම්මත (double standards)

අනෙක් පිරිස් ඇමරිකාවේ ද්විත්ව සම්මතය විවේචනයට ලක්කර ඇත. ඔවුන් පවසන්නේ පකිස්ථානය වැනි ත්‍රස්තවාදී කොටස් වලට සහය දෙන රටවල් සමඟ ඇමරිකාව මිතුරු සම්බන්ධකම් පවත්වන බවයි. ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ජනාධිපති හමීඩ් කාසයි (Hamid Kazai) පවසන්නේ "ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි සටනේ" කේන්ද්‍රය පකිස්ථානය බවයි. ISI එක හරහා තලෙයිබාන් සංවිධානයට ආධාර සපයන බවට පකිස්ථානයට චෝදනා එල්ලවීද තිබේ. මෙම ද්විත්ව සම්මත චෝදනාවන් වලට සිවිල් නිදහස, සිවිල් අයිතීන් හා ත්‍රස්තවාදය යන කාරණා අයත්ය. ඇමරිකානු විද්‍යාඥ්ඥයන්ගේ සංවිධානය කියා සිටින්නේ "ඇමරිකානු පරිපාලනයේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව ජනපද ශක්තිය වැඩිකිරීමේ ඉක්මන් වීම නිසා, මානුෂික අයිතීන් උල්ලංඝනය කරන රාජ්‍යයන්ට ආධාර දීම වැලකීම වැනි තීරණ මගහැරී ඇති බවයි.

ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා ආයතනය පවසන්නේ දේශමාමක පනත මඟින් ඇමරිකානු රජයට පුරවැසියන්ගේ ව්‍යවස්ථාදායක අයිතීන් උල්ලංඝනය කිරීමට නිදහස ලැබී ඇති බවයි. බුෂ් පාලනයේ. අසාමාන්‍යය රඳවාගැනීම්, රහස් සිරගෙවල් හා වධදීම් වැනි ක්‍රියා ත්‍රස්තවාදයට ‍එරෙහි යුද්ධයට විරුද්ධ මතවල බලය වැඩිකිරීමක් සිදුකර ඇත.
CIA ගැන අභ්‍යන්තර සමාලෝචනය

CIA ගැන අභ්‍යන්තර සමාලෝචනය

CIA ප්‍රධාන පරික්ෂක 9/11 පහරදීමට පෙර CIA හි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව අභ්‍යන්තර සමාලෝචනයක් පැවැත්වූ අතර වැඩිමල් CIA නිලධාරින් ත්‍රස්තවාදයට මුහුණදීමට අවශ්‍යය සියලු දෑ නොකලබවට තදින් විවේචනය කලේය. මෙම විවේචනයට 9/11 ගුවන් කොල්ලකරුවන් වන නවාෆ් අල් හස්මි හා කලීද් අල් මිද්හාර් ඇමරිකාවට පැමිණිම වැලැක්වීම ඔවුන් පිළිබඳ දත්ත FBI ට සැපයීම අපොහොසත් වීම යන කරුණු ඇතුලත්ය.

2007 මැයි මාසයේදී, ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්ෂයේ හා ජනරජ පක්ෂයේ සෙනෙට් සභිකයන් අභ්‍යන්තර CIA පරීක්ෂණ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීමටනීතිපතක් කෙටුම්පත් කලේය. මෙයට අනුබල දෙන්නෙකු ර්‍ව සෙනෙට් සභික රොන් වයිඩන් සඳහන් කලේ "ඇමරිකානු ජනතාව 9/11 ප්‍රහාරයට පෙර CIA විසින් කල කාර්යභභාරය පිළිබඳව දැන සිටිය යුතු බව හා මෙම වාර්තාව පිට වනතුරු එඑයට බලපෑම් ඇති කරන බවය". මෙම වාර්තාව CIA පුද්ගලයන්ගේ 9/11 ප්‍රහාරයට පෙර හා පසු වගකීම් පරික්ෂණයට ලක් කරයි. වාර්තාව 2005 දි සම්පූර්ණ කල අතර එහි විස්තර ජනතාවට කිසි දිනක එළි නොකරන ලදී.

දිගු කාලීන බලපෑම්

ආර්ථිකමය විපාක

ඇමරිකානු ලෝක වෙළඳපලට මෙම ‍පහර සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කලේය. නිව්යෝක් තොග හුවමාරුව, ඇමරිකානු තොග හුවමාරුව හා NASDAQ සැප්තැම්බර් 11 සිට සැප්තැම්බර් 17 වන තුරු වසා තිබිණි. නැවත තොග වෙළඳ පල විවෘත කිරීමේදී "ඩෝව් ජෝන්ස් කාර්මික සාමාන්‍යය" දිනක සිදුවු වැඩිම කොටස් වැටීම වාර්තා කරමින්, තොග වෙළඳපල දර්ශකාංකය කොටස් 684 කින් හෝ 7.1% කොටස් 8921 දක්වා වැටිණ. එම සතිය අවසාන වන විට, සතියක වැඩිම කොටස් වැටීම වාර්තා කරමින්, ඩෝම් ‍ජෝන්ස් කාර්මික සාමාන්‍යය කොටස් 1369.7 (14.3%) පහත වැටිණ. නිව්යෝක් නගරයේ ප්‍රහාරයෙන් මාස 3ක් තුලදී ආසන්න ව‍ශයෙන් 430,000 ප්‍රමාණයකට රැකියා අහිමි වු අතර ඩොලර් බිලියන 2.8 පමණ රැකියා පඩි අහිමිවිය. ආර්ථිකමය ප්‍රතිවිපාක මූලික ලෙස නගරයේ අපනයන ආර්ථික අංශයට බලපෑවේය. 2001 වසරේ අවසාන මාස 3 හා 2002 වසර පුරාවටම නිව්යෝක් නගරයේ GDP ය ඩොලර් බිලියන 27.3 කින් වැටිණි. 2001 සැප්තැම්බර් මසදී කඩිනම් සහයක් ලෙස ඩොලර් මිලියන 11.2 ක්ද 2002 වසරේ මුල් භාගයේදී ආර්ථික හා යටිතල පහසුකම් දියුණු කිරීමට ඩොලර් බිලියන 10.5 ක්ද ලෙස ආධාර පෙඩරල් ආණ්ඩුව විසින් නිව්යෝක් නගරයේ ආණ්ඩුවට ලබා දෙන ලදී.

ලෝක වෙ‍ළඳ මධ්‍යස්ථානය ළඟ පිහිටා තිබු මෑන් හැටන් හි කුඩා ව්‍යාපාරවලට මෙම පහරවලින් විශාල බලපෑමක් ඇතිවිය. ආසන්න වශයෙන් 18,000 පමණ කුඩා ව්‍යාපාර විනාශ වීම හෝ ස්ථාන මාරුවීමකට ලක්විය. කුඩා ව්‍යාපාර පරිපාලනය මඟින්ද, සමහර සංවර්ධන දීමනා මඟින්ද හා ආර්ථික අලාභානි විනාශ ණය මඟින්ද පෙඩරල් රජය ණය ආධාර සපයන ලදී. වර්ග අඩි මිලියන 31.9 වන මෑන් හැටන් කාර්යාල ඉඩ විනාශ වීම හෝ නාස්ති වීම සිදුවිය. මෙම විනාශ වූ රැකියා ද විනාශ වූ බදු පදනම ද යලි ස්ථාපිත කල හැකි දැයි බෙහෝ අය ප්‍රශ්න කලේය. මෙම ප්‍රහාරයේ ආර්ථිකම හැදැරීම් තහවුරු කරන්නේ කලින් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා එම පහරේ බලපෑම සීමිත බවයි.

උතුරු ඇමරිකාවේ ගුවන් අවකාශය දින ගණනකට වසා දැමු අතර නැවත විවෘත කිරීමෙන් පසුව ගුවන් ගමන් සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවිය. මෙම පහරදීම් ගුවන් ගමන් ධාරිතාවෙන් 20% ක් පමණ අඩුකල අතර ඇමරිකානු ගුවන්ගමන් කර්මාන්තයේ ආර්ථික ප්‍රශ්න දරුණු ලෙස වැඩකිරීමට හේතුවිය.
වැඩිපුර බෝම්බ පිපිරවීම් පරීක්ෂණ කටයුතු ඉක්මන් කරවයි.

වැඩිපුර බෝම්බ පිපිරවීම් පරීක්ෂණ කටයුතු ඉක්මන් කරවයි.

12 kg බරැති ගෝමා - 2 ECD (Goma - 2 ECO) උපකරණයක් සමඟ පිපිරවීමේ උපකරණයක් හා මීටර 136 දිගැති වයරයක් (කිසිවකට සම්බන්ධව නොතිබූ) සීඝ්‍රගාමී දුම්රිය (AVE) පථයක් මත තිබි අප්‍රේල් 2 වැනි දින හමුවිය. ස්පාඤ්ඤ අධිකරණය මෙය ගැන පරීක්ෂණ නොකිරීමට තීරණය කල අතර මෙයට සම්බන්ධ අය තවමත් සොයා ගෙන නැත. මෙම උපකරණ කට්ටලයට ආරම්භක පද්ධතියක් (Initiation System) එකක් නොතිබූ බැවින් එමඟින් පිපිරවීමක් කල නොහැක.

මෙම AVE සිද්ධියෙන් ටික වේලාවකට පසුව පොලිසිය විසින් මෙම උපකරණ වල හා AVE පහරදීමට වගකිවයුතු යයි සැක කෙරෙන පිරිස් රැඳී සිටි නිවසක් දකුණු මැඩ්රිඩ්හි ලෙගනේස් (Leganes) හඳුනාගන්නා ලදී. අප්‍රේල් 3 සෙනසුරාදා හවස් භාගයේදී පොලිසිය මඟින් ජැමල් සෝගම් (Jamal Zogam) ගේ නායකත්වයෙන් හා සහයක ටියුනීසියන් ජාතික සර්හේන් ඇබ්ඩල්මාජි හා චීන ජාතික ජැමල් ආහ්මිදන් යන පිරිස එම නිවසේ දී කොටකර ගැනීමට සමත් විය. පොලිසිය එම නිවාස පරිශ්‍රයට කඩා පනින විට එම සැකකටයුතු පිරිස් එක් පොලිස් නිලධාරියකුද මරණයට පත්කරමින් පුපුරවාගෙන සියදිවි නසා ගන්නා ලදී. පසුව පරික්ෂකයන් විසින් මෙම පිපිරවීමට යොදාගන්නා ලද පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මාර්තු මස 11 දින සිදුකරන ලද පිපිරවීමට යොදාගත් වර්ගයම බව සොයාගන්නා ලදී. (නමුත් එහි නිෂ්පාදිත නාමය හඳුනා ගැනිමට නොහැකි විය) AVE දුම්රිය පථයෙන් හමුවූ පුපුරණ ද්‍රව්‍යයද මෙයම බව හඳුනා ගන්නා ලදී.

ලේගනාස් වලදී මිය ගිය සටන්කරුවන් දුම්රිය මාර්ගය පිපිරවීමට සම්බන්ධ යයි උපකල්පනය කරමින් පරීක්ෂණ කටයුතු ගෙන ගිය අතර ඔවුන් 200 kg පමණ පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ලැබුණේ කෙසේද යන්න අවධානයට යොමු කෙරිණ. මේවා ලබාගෙන ඇත්තේ විශ්‍රාම ගිය කැණිම් සේවකයකුගෙන් බව පරික්ෂණ කටයුතු වලදී හෙලිවිය.

5 සිට 8 ක් පමණ මාර්තු 11 පිපිරවීමට හවුල් සැකකටයුතු පිරිසක් පලායාමට සමත්ව තිබේ. ABC ය 2006 දෙසැම්බර් මාසයේ වාර්තා කරන්නේ ETA ය. ස්පාඤ්ඤ අගමැති සැපටෙරෝට ඔහුගේ චන්ද පොරොන්දු පිළිබඳ මතක් කරමින් 2004 මාර්තු 11 සිදුවීම තුලින් ලබාදෙන බවයි. එහෙම වුවත් ETA යට මෙම පහරදීමට සම්බන්ධයක් නොමැති බවද ABC ය වාර්තා කරයි.

පසුකාල පරිච්ජේදය

ප්‍රංශයේ විජිපිරේට් පිඹුරුපත (Vigipirate plan regarding security) ඔරේන්ජ් මට්ටමට (orange level) උසස් කරන ලදී. ඉකිලියේ, රජය වඩා සෝදිසියෙන් සිටිය යුතු රාජ්‍යය තත්වයක් ප්‍රකාශකර සිටියේය.

2004 දෙසැම්බර් හිදී ජෝස් ලුයිස් රොඩ්‍රිගුවස් සැපටෙරෝ පවසා සිටින්නේ PP රජය මැඩ්රිඩ් පිපිරවීමට සම්බන්ධ සියලුම කොම්පියටර් ලිපිගොනු විනාශකල බවයි. (කඩදාසි ලිපිගොනු හැර)

2005 මාර්තු 25 දින පැමිණිලිකරු ඔල්ගා සැන්ෂස් සහතික ලෙස කියා සිටියේ 9/11 පහරදීමෙන් හරියටම දින 911 කින් අනතුරුව මාර්තු 11 පිපිරවීම සිදුකර ඇති බවයි. අල්-කයිඩා සංවිධානයේ සංඛේතමය පහරදීමක් මෙම දිනය තෝරාගැනීම තුලින් පෙනෙන බව ඔහු තවදුරටත් කියා සිටියි. කෙසේ වුවත් 2004 අධික අවුරුද්දක් නිසා හරියටම ගණන් බැලු කල මෙම දින දෙක අතර දින 912 ඇති බව කෙනෙක්ට ‍පැවසිය හැක.

2007 ජනවාරි 4 දින එල් පයිස් (El Pais) 11-M පිපිරවීම්වල ප්‍රධාන සැකකරු ඇල්ගීරියන් ජාතික ඩාවුඩ් ඔනන් (Daoud Ohnane) නැවත පහරදීමකට ස්පාඤ්ඤයට පැමිණීමට මාර්ග සොයමින් සිටින බවයි. නමුත් මෙම ප්‍රකාශය ස්ථිර වී නොමැත.
පුපුරා නොගිය උපකරන පිළිබඳ පරික්ෂණය

පුපුරා නොගිය උපකරන පිළිබඳ පරික්ෂණය

රේඩියෝ වාර්තාවක් "විශේෂ C" ලෙස හැඳින්වෙන ප්ලාස්ටික් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් පිළිබඳ සඳහන් කරයි. පිපිරීමට අසුවු පුද්ගලයාගේ නැතිවු බෑගයේ පිපිරුණු නැති උපකරණයේ තිබු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ස්පාඤ්ඤයේ නිපැයු ගෝමා - 2 EOO නම් වර්ගය බවයි ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම උපකරණ 10 kg බර වු අතර එහි උණ්ඩ කැබලි ලෙස 1 kg පමණ වන ඇණ හා මුරිච්චි යොදා තිබිණ. අනිත් අතට ප්‍රධාන මරණ පරික්ෂකවරයා කියා සිටියේ පිපිරීමට අසුවු කිසිවකුගේ උණ්ඩ කැබලි හමු නොවු බවයි.

ගෝමා 2 - ECO අල්කයිඩා විසින් පෙර කිසිදිනක භාවිතා නොකර තිබු අතර එය "ද ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට්" විසින් ETA වෙළඳ සලකුණ ලෙස හැඳින්වුවත් "ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ්" ඊට විරුද්ධ මතයක් දරයි.

බෝම්බ 2ක්, එකක් "ඇටෝ" (Atocha) හිදී හා අනෙක "එල් පෝසෝ" (EL POZO) අංක 11 හා 12 ස්ථානවල, වැරදීමකින් TEDAX මඟින් පුපුරවන ලදී. TEDAX හි ප්‍රාදේශිය ප්‍රධානීට, අනුව නිෂ්ක්‍රියා කර ගමන්මල්ලේ තිබි වෙනත් වර්ගයේ පුපුරණ ද්‍රව්‍යයද හමුවිය. පොලිස් ස්ථානයට ‍යවන ලද 13 වන බෝම්බය පිපිරවීමේ උපකරණ (Detonator) හා පුපුරණ ද්‍රව්‍යය (ඩයිනමයිට්) සම්බන්ධ කරන වසර නොතිබීම නිසා පුපුරා නොගියේය. එම බෝම්බය කාලගණකය (timer) ලෙස මොබයිල් යන්ත්‍රයක් (Mitsubishi Trium) භාවිතා කල අතර එම ජංගම දුරකථන යන්ත්‍රයට Sim Card (සිම්පත) ක් ඇතුල් කිරිමෙන් ඩෙටොනේටරය (Detonator) ක්‍රියාකාරි කරවයි. ජංගම දුරකථනය පිළිබද කල පර්යේෂණ වලින් පොලිසියට අපරාධකාරයා අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකිවිය.

මාර්තු 13 සෙනසුරාදා මොරොක්කෝ ජාතිකයන් 3ක් හා හින්දු ඉන්දියානුවන් 2ක් අල්ලා ගැනීමෙන් අනතුරුව එම ප්‍රහාර ඉස්ලාමිකක සංවිධානයකින් පැමිණි බව තහවුරු විය. ඔවුන් 5 දෙනාගෙන් එක් අයකුට පමණක් (මොරොක්කෝ ජාතික ජැමල් සෝගම්) ට අභිචෝදනා එල්ල කරන ලදී.

මරාගෙන මැරෙන සැකකරුවන්

2004 අප්‍රේල් මස 3 දින දකුණු මැඩ්රිච් වල ලෝගනාස් වල නිවසක අරාබි ජාතික ත්‍රස්තවාදීන් 4 දෙනෙක් G.E.O (ස්පාඤ්ඤ විශේෂ පොලිස් කඩා වැදීමේ අංශය) නිලධාරියකු මරණයට ද තවත් පොලිස් භටයන් 11 තුවාල කරමින්ද පුපුරවාගෙන මිය ගියේය. මාධ්‍යයට හා සාක්ෂි වලට අනුව 5 සිට 8 දක්වා සැකකරුවන් ගණනක් එදින පලා ගියේය.

ආරක්ෂක අංශ ඇටෝනා (Atocha) ස්ටේසමෙන් හමුවූ සැකකටයුතු මල්ලක් පාලිත පිපිරවීමකටද අනතුරුව ටෙලෙස් දුම්රියෙන් හමුවූ පිපිරවුම් උපකරණ නැති උපකරණ දෙකක් ක්‍රියා විරහිත කිරීමටද සමත්විය. එල් පේසෝ දුම්රිය ස්ථානයෙන් වෙලකාස් (Vellecas) පොලිස් ස්ථානයට ගෙන ආ තුන් වැනි පුපුරා නොගිය උපකරණය පසුව පරීක්ෂණ කටයුතු කිරීමට අවශ්‍යය ප්‍රධාන සාක්ෂිය බවට පත්විය. එල් පේසො බෝම්බය පිපිරවීමට සවිකර තිබු සංඥා දුරකථනය පැය 12 ප්‍රමාදව කාල ගත කර තිබු නිසා එය පිපු‍රුණේ නැති බව පසුව සොයා ගන්නා ලදි.

කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය

මෙම බෝම්බ ප්‍රහාර රජයේ ක්‍රමන්ත්‍රණයක කොටසක්බව පවසමින් රජය බලයෙන් නෙරපීමට, විරුද්ධ පක්ෂයේ අංශවන මහජන පක්ෂය (People's Party) (El Mundo) වැනි පුවත්පත් ද කටයුතු කරයි. මෙම න්‍යාය සඳහන් කරන්නේ බෝම්බ පිපිරවීමට සමාජවාදී පක්ෂය (Socialist Party - PSOE) හා ETA හා ආරක්ෂක අංශයේ සාමජිකයන්, ජාතික හා විදේශ (Morocco) රහස් සේවා එකට එක්ව කටයුතු කල බවයි. මෙම චෝදනාවලට උත්තර දෙන්නන් කියා සිටින්නේ මාර්තු 11 ප්‍රහාර වලට ETA හි යම් දායකත්වයක් තිබු බවයි. මැඩ්රිඩ් අවට ප්‍රදේශය තුල ගමන් කරමින් සිටියදී රඳවාගත් ETA සාමජිකයන්ගේ වාහනයේ 500 Kg පමණ වන පුපරණ ද්‍රව්‍යය තිබු බව හා එය දුම්රි බෝම්බයට දින 11 කට කලින් සිදුවු බවත් ස්ථිර වී තිබේ.
ප්‍රහාරක ගුවන් යානා- තෙවන පරම්පරාව (1960-1970)

ප්‍රහාරක ගුවන් යානා- තෙවන පරම්පරාව (1960-1970)

ප්‍රහාරක ගුවන්යානා පළමු පරම්පරාව තුලදි හදුනා දුන් නවතම ක්‍රමවේදයන් කාලය හා දියුණු විමත් සමගම තෙවන පරම්පරාව ඇරඹිනි. ගුවන් යානා තැනිම හා පැදවිම පිලිබද විද්‍යාවෙහි දියුණුවත් සමගම නවිකරණය වු මිසයිල, රේඩාර් හා අනෙකුත් ගුවන් යානා හා සම්බන්ධ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග හා එහි තාක්ෂණයන් මගින් පුහාරක හැකියාවන් තවදුරටත් වර්ධනය විය. මියලිය මගින් පාලනය වු ප්‍රහාරක අත්දැකිම් වල ප්‍රතිපලයක් ලෙස, ඉතා ආසන්න ගුවන් ගත ප්‍රහාරකයන්හි පහත වැටිමක් සදහා නිර්මාණකරැවන් ඉඩප්‍රස්ථාව සලසා දුනි. තම ස්වයංක්‍රිය ගිනි අවි, කාලතුවක්කු තාක්ෂණය ලබා ගැනිම සදහා විද්‍යුත් එන්ජින් භාවිතා කල ප්‍රාථමික දම්වැල් ගිනි අවි, තනි මල්ටි බැරල් (20mm Vulcan) අවි සදහා ඉඩලබා දුන් අතර මෙමගින් ප්‍රහාරය දැඩි හා නිරවද්‍ය ලෙස එල්ල කල හැකි විය. Delta- winged ප්‍රහාරක යානා සදහා කිසිදු අයුරකින් උපකාර නොවුව ද මනාව සැලසුම් කරන ලද මෙහෙයුම් සදහා නවතම අවධාරණ‍යන් ඉදිරිපත් කරන ලදි.

මෙම නව හදුන්වාදිම් ප්‍රහාරක යානාවන්හි ශක්‍යතාවයන් වර්ධනය කළ අතරම මිල වර්ධනයක් ද පෙන්නුම් කරන ලදි. (දෙවන ලෝක යුද සමයේ භාවිතා වු 0.24 Liberoter ප්‍රහාරකයට වඩා F-4 ශක්තිමත් විය) සන්නද්ධ හමුදාවන් රාත්‍රි ප්‍රහාරක, බරැති ප්‍රහාරක (Heavy fighter) සහ වේගවත් ප්‍රහාරක (strike fignter) ආදි නිශ්චිත කාර්යයක් ඉටු කිරිම සදහා විහේෂිත වු ප්‍රහාරක යානා දැරිය. මෙය ප්‍රහාරක යානා සදහා වැය වන්නා වු මුල්‍යමය ප්‍රාග්ධනයට එරෙහි වු අතර එමගින් මෙහෙයුම් වඩා සාර්ථක හා ස්ථාවර ක්‍රියාදාමයන් බවට පත් කරවිය. Medonnell F-4 phonton II එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවවෙහි අවශ්‍යතාවයන් උදෙසා නිර්මාණය වුව ද බහු කාර්යය ගුවන් යානයක් ලෙස ගුවන් හමුදාව, නාවික හා හමුදා සේනාංක සහ අනෙකුත් ජාතින් ද ඉතා සාර්ථක අන්දමින් මෙම යානය භාවිතයට ගන්නා ලදි. නාවික හමුදාව, ගුවන් හමුදාව හා සමුද්‍ර සේනාංක මගින් එකවර ගුවන්ගත කරන්නා වු එකම ප්‍රහාරක යානය ද මෙය වේ.
ක්‍රිමිරාජ කරල්ගුලි

200x200px|දකුණ|thumb|ක්‍රිමිරාජ කරල්ගුලි පැකට්ටුව

ශ්‍රී ලංකාවේ, හෝමාගම, කිරිවත්තුඩුවේ, බලෟෂධාගාරය හි එම්. ඩී. ලිවේරිස් අමරතුංග සහ පුත්‍රයෝ සමාගම විසින් නිෂ්පාදිත මෙම සිංහල/ආයුර්වේද ඖෂධය, ගුලි ආකාරයට පාරිභෝගිකයා අතට පත් වේ. මුලින්ම 1949 දී ලංකා ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වූ මෙය මල බද්ධය, අජීර්ණය, අන්ත්‍ර මාර්ගය ශුද්ධ කිරීම සඳහා මෙන්ම කුඩා දරුවන් අතර මෙන්ම වැඩිහිටියන්ටද පීඩා දෙමින් පැවති කොකු පණු ආබාධ වලටද මහඟු ඔසුවක් විය.
ගතයුතු ප්‍රමාණ

* අවුරුදු 5ට අඩු:ගුලි 1
* අවුරුදු 5-12: ගුලි 2
* අවුරුදු 12ට වැඩි:ගුලි 3
ඉතිහාසය

මෙම මහෞෂධය හඳුන්වා දීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ඒ. ඒ. දොන් හරමානිස් මහතා ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පුත්‍ර රත්නය වූ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ලිවේරා අමරතුංග මහතාණන්ටය. කිරිවත්තුඩුව කිතුලවිල හි උපන් එතුමා සාම්ප්‍රදායික සාමාර්ථ විකලාංග හා සර්වාංග වෛද්‍යාචාර්ය වරයෙකි. මුළු මහත් දේශයටම මහඟු සේවයක් ඉටු කල මේ මහතාණන් එතුමාගේ සාමාර්ථයන් උකහා ගත්තේ තම පියාණන්ගේ අත්දැකුම හා ප්‍රවීණත්වය සෙවනැල්ලේ සිටිමිනි.

ආයුර්වේද වෛද්‍ය සේවාවෙහි යෙදෙමින් සිටින අතරතුරදීම ක්‍රිමිරාජ ඖෂධ රාජයා සොයාගැනුමට මෙතුමා සමත් විය. 1949 දී මෙම ඖෂධය සොයාගැනුමද සමගින් මල බද්ධය, අජීර්ණය, අන්ත්‍ර මාර්ගය ශුද්ධ කිරීම සඳහා මෙන්ම කුඩා දරුවන් අතර මෙන්ම වැඩිහිටියන්ටද පීඩා දෙමින් පැවති කොකු පණු ආබාධ වලටද මහඟු ඔසුවක් ලෙසින් දිවයිනේ ජනතාව අතර තුඩ තුඩ පැතිර ගියේය. ඒ හා සමගම ලිවේරා අමරතුංග වෛද්‍යාචාර්ය තුමන්ගේ බෙහෙත් ශාලාව වූ බලෟෂධාගාරය මහත් වූ උන්නතියකට ලක් වූයේ තවද ආයුර්වේද ඖෂධ වර්ග සොයා ගනිමින් මහජනයාගේ සුභ සිද්ධිය තකා ඉදිරිපත් කිරීම නිසාවෙනි. මෙම ඖෂධ සමුදාය වෙසෙසින්ම එතුමාගේ ගම් පියසෙහි ද දිවයිනෙහි අනෙකුත් පළාත් වලද විශිෂ්ඨ ප්‍රතිඵල ගෙන දෙමින් ජන ප්‍රසාදයට ලක්වූ බව කිව මනාය.

1960 වසරෙහිදී හවුරුදු 51 ක් ආයු වළඳා ලිවේරා අමරතුංග වෛද්‍ය තුමන් මිය පරලොව ගිය අනතුරුව වුවද මෙම ප්‍රසිද්ධ ඖෂධාලය ප්‍රවීණ කළමණාකාරිත්වයක් භාරයෙහි දියුණුවට පත්ව අද දින වන විට සමස්ත දේශයටම ඉමහත් සේවාවක් ඉටු කරන්නේ නව ආයුර්වේද ඖෂධයන් සොයා ගන්නා හා බෙදාහරින්නාවූ කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසිනි.

වත්මන් කළමණාකාරිත්වය කල් මරමින් සිටින්නේ තම සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානය සඳහා ඉඩකඩැති විභූතිමත් ගොඩනැගිල්ලක් සපයාගැනුමටය. පුළුල් වූ රසායනාගාර සහ වෛද්‍ය පර්යේෂණාගාර පහසුකම් සපයමින් බලෟෂධාගාරයෙහි නවෝත්පාදන හැකියාව උන්නතියකට හා විස්තාරණයකට ලක් කෙරුම මෙහි ඒකායන අරමුණ වන්නේය. මෙහිදී බැංකු වැනි මූල්‍ය ආයතනයන්ට අත නොපාමින් හුදු ස්වෝත්සාහයෙන් ලක්දිව ජනයාට ආදර්ශමත් ආයුර්වේද ආයතනයක් ලෙසින් නැගී සිටීම වත්මන් කළමණාකාරිත්වයෙහි අභිප්‍රාය වේ. පරිපූරක වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලෙසින් ප්‍රදේශයෙහි සමතුන් බඳවා ගැනුම ඔස්සේ විරැකියාවට විසඳමක් සපයමින්, ප්‍රතිකාරක හා ස්වාස්ථ්‍ය බැර තරමක් දුරට සැහැල්ලු කිරීමෙන් රාජ්‍යයට සහයයක් දෙමින්, විදේශ විනිමය අල්වා ගැනුමට මගක්ද සකසමින්, දුක්පත් හා අපාංග වූවන්ට අඩු මිලට රෝග නිවාරණය සැපයීම ඔවුන්ගේ අරමුණු සම්භාරය අතරට වැටී ඇත්තේය.
නිෂ්පාදන
අභිමතාර්ථ

*ආයුර්වේද පැලෑටි සහ ඖෂධ නිෂ්පාදකතාවය නැංවීම
*පොදු ජනතාවගේ මනසෙහි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රම පිළිබඳ විශ්වාසයක් ගොඩනැංවීම
*දේශීය ඔසු පැල හා බෙහෙත් වර්ග වගාකිරීම, ඉදිරිපත් කිරීම හා සංරක්ෂණය කිරීම
*ආයුර්වේද විශය පථයට අනුකූල වන පරිදී ආයුර්වේද පර්යේෂණ ක්‍රමවිධි ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කිරීම
*අත්‍යන්ත වූ පර්යේෂයන්ට භාජනය කිරීමෙන් දේශීය වෙදකමෙහි සැඟවුණු හැකියාවන් එළිදක්වා එම කුසලතා හා විශ්‍රම්භය අනෙකුත් වෛද්‍යාචාර්යය වරුන්ට ලබා දීම
අවකාශ විශ්ලේෂණය

සංඛ්‍යාන විද්‍යාවට අනුව අවකාශය විශ්ලේෂණය හෝ අවකාශ සංඛ්‍යානය යනු යම් වස්තුවක් ස්ථුල විද්‍යානුකූල ජ්‍යාමිතිකව හෝ භූ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ අනුව අධ්‍යයනයයි. මෙහි විවිධ ක්‍රම අඩංගු වන අතර එයින් බොහෝමයක්ම තවමත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතියි. විවිධ වි‍ශ්ලේෂණ ක්‍රම භාවිතයෙන් මෙය විශ්වයේ පවතින විවිධ චක්‍රාවාට වල පිහිටීම අධ්‍යයනය කරන තාරකා විද්‍යාව වැනි පුළුල් විෂයක්ද, චිප සකස් කිරීමේදී ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ස්ථාන හා ගමන් පථය සොයාගැනීමට භාවිතා වන සංකීර්ණ ඇල්ගොරිතම වැනි විවිධ අධ්‍යයන අංශ වල භාවිතාවේ. වඩාත් පටුව සැලකුවහොත් මෙය සාපේක්ෂ ව්‍යුහ විශේෂයෙන්ම භූ විද්‍යාත්මක දත්ත විශ්ලේෂණය සඳහා භාවිතාවේ. මෙම වාක්‍ය කණ්ඩ පරීක්ෂණයක එක් කොටසක භාවිතාවන යම් ක්‍රමවේදයක් හැඳින්වීමට යොදාගනී.
භූ සංඛ්‍යානය මේ සඳහා නිදසුනකි.

විසිවන සියවසේ අගභාගය තෙක්ම අවකාශීය විශ්ලේෂණයේ ක්‍රමවේදයන් විධිමත් ලෙස නොපැවතුනි. අවකාශීය විශ්ලේෂණයේ ඉතිහාසය ඇතිවන්නේ සිතියම් ඇඳීම, සමීක්ෂණය වැනි අංශවලින් සුසැදි භූගෝල විද්‍යාවේ ආරම්භයත් සමඟය. නුතන අවකාශීය විශ්ලේෂණය විශාල දත්ත ප්‍රමාණයන් හා භූ විද්‍යාත්මක තොරතුරු පද්ධති, මෘදුකාංග, පරිගණක ආකෘති සැකසීමේ ප්‍රබලතාව වැනි කරුණු මත රඳා පවතී. අවකාශ විශ්ලේෂණය සඳහා භූගෝල විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව, ව්‍යංගන අධ්‍යයනය, සංඛ්‍යානය, භූගෝල තොරතුරු විද්‍යාව, දුර සංවේදනය, පරිගණක විශ්ලේෂණ වැනි ක්‍රම හඳුන්වා දී ඇත.

පැහැදිලි නිර්වචනය කරන ලද හෝ සම්පුර්ණව නොවිසඳුනු සංකිර්ණ ගැටළු රාශියක්ම අවකාශ විශ්‍ලේෂණයේදී මතුවේ. මේවා තවමත් පර්යේෂණ සඳහා මුලාශ්‍රව පවතී. මෙම ගැටළු වලින් මුලික ගැටළු වන්නේ අධ්‍යයනයට බඳුන්වන වස්තුවේ අවකාශීය පිහිටීම අර්ථ දැක්වීමයි. නිදසුනක් ලෙස මනුෂ්‍යයෙකුගේ සෞඛ්‍ය අධ්‍යයනය මඟින් එම පුද්ගලයා ජීවත් වන ස්ථානය මත පදනම්ව හෝ රැකියා ස්ථානය පදනම්ව, හෝ සතිය පුරා කෙරෙන ගමනාගමනය රේඛාවක් ලෙස පදනම් කරගෙන අවකාශීය ස්ථානය නිර්වචනය කළ හැක. මෙම තෝරාගැනීම් එකිනෙක මඟින් විශ්ලේෂණය භාවිතා කළ හැකි ක්‍රමවේදය හා එයින් ලබාගන්නා ප්‍රතිඵල කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරයි. අවකාශ විශ්ලේෂණයේදී මුහුණදෙන ගැටළු වන්නේ ගණිතමය දැනුමේ සීමා, පවතින සංඛ්‍යාන ක්‍රම, යොදාගන්නා කල්පිත හා පරිගණක මත පදනම් වු ගණනය කිරීම් වල ගැටළුය.

අවකාශය විශ්ලේෂණයේ භාවිතා වන ක්‍රමවේදය වර්ගීකරණයන් කිරීම අපහසුය. එයට හේතු වන්නේ විශාල පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍ර පැවතීම, යොදා ගත හැකි මුලික ආරම්භයන්ගේ ඇති විවිධත්වය හා දත්ත වලට ලබාගත හැකි විවිධ ආකාරයි.
සටහන්
කාලගුණික අනාවැකි පළ කිරීම

කාලගුණික අනාවැකි පළ කිරීම

පින්තූරය - කාලගුණික විද්‍යාඥයෙකු දරැණු කාලගුණ අවස්ථාවකදී කුණාටු හදුනා ගැනීමේ අපකරණයක් සමග සන්නිවේදනය කිරීම
කාලගුණික විද්‍යාඥයෝ වර්තමානයේදි පරිඝන ආකෘති මත (සංඛ්‍යාමය කාලගුණ අනාවැකි) මත විශ්වාසය තැබුවද වර්තමානයේදී පරිඝනක බලවත් වීමට පෙර (1980 ට පෙර) භාවිතා කරන ලද ක්‍රම වලින් බොහොමයක් අනාවැකි පළකරන්නොගේ හැකියාවෙන්, එම අනාවැකියට සිදුවු බලපෑම තීරණය කරයි (උදාහරනයක් ලෙස දේශගුණික විද්‍යාවට හෝ සාමාන්‍ය මතකයට වඩා කෙතරම් ප්‍රමාණයක් අනාවැකිය නිවරදිද) මෙම ක්‍රමේවදයෙන් භාවිතාවෙන් නව තාක්ෂණය හා ක්‍රම මගින් කර්මාන්තවයට සිදුවු සේවයට මැන ගත හැක.

මෙම ක්‍රමයේදී තත්ව නොවෙනස්ව පවතී යැයි උපකල්පන කෙරේ. සංක්ෂිප්තය පැවසුවහොත් හෙට සමානයි අද මෙම ක්‍රමය වඩා සුදුසු වන්නේ ඉක්මනින් වෙනස් නොවන කාලගුණ ප්‍රදේශවල කුඩා කාල පරිච්ඡේදය වලටය.

බහිර්නිවේෂණ ක්‍රමය
මෙම ක්‍රමයෙන් වායුගෝල පද්ධතියේ අතීත වායුගෝලීය තත්ත්වය එම වේගයෙන් ආසන්න අනාගතයේදීද පවතී යැයි උපකල්පනය කරයි. මෙම ක්‍රමය උචිත වන්නේ පීඩනයේ හා වර්ෂාපතන රටාවල දෛනික වෙනස්කම් සැලකිල්ලට ගත් විටය.

සංඛ්‍යාමය අනාවැකි පළකිරීමේ ක්‍රමය(NWP)

මෙහිදී විචල්‍ය විශාල සංඛ්‍යාවක් සැලකිල්ලට ගෙන වායුගෝලයේ පරිඝනක ආකෘතියක් නිර්මාණය කෙරේ. මෙම ක්‍රමය ආකෘතික නැඹුරැව හා සාපේක්ෂ හැකියා යන කරැණු සැලකිල්ලට ගත් විට පහත ක්‍රම වලට සාපේක්ෂව වාසිදායක වේ. ජනමතික අනාවැකි පළකිරිමේ ක්‍රමය.

සංඛ්‍යානයට අනුව වඩාත් නිරවද්‍ය පිළිතුර වන්න්නේ මධ්‍ය ආශ්‍රිත පිළිතුරයි. මෙම ක්‍රමයට අනුව ආකෘතියක් තෝරාගන්නේ, ඉහළම මධ්‍ය අගය හෝ ගෝලීටය ආකෘතිය මාර්ගෝපදේශයට අනුවය. ද්‍රවකාලගුණික අනාවැකි මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යනයකට අනුව මෙම ක්‍රමය පමණක් අනුගමනය කරමින් 50-55% ප්‍රමාණයක් නිවැරදි පිළිතුරැ ලබාගත හැක.


උපනති ක්‍රමය

මෙහිදී විවිධ කාල පරාසයන් තුළ කෘතියේ අඩු හා වැඩි පීඩනය මුහුනක් වැනි සාධක වල වෙනස්වීම නිර්ණය කරයි. මෙසේ අධ්‍යයනයය කරන රටාව සැලකිය යුතු තරම් දිගු කාලයකන් (පැය 24 වැනි ) පැවතුනහොත් එය වැඩිපුර සැලකිල්ලට භාජනය වේ. මෙසේ පුරෝකථනය කරන ලද ආකෘතිය සත්‍ය අගයට වඩා ඉහළ අගයක් පෙන්නුම් කරන බැවින් මෙය නිරවද්‍ය වන්නේ 55-60% දක්වා ප1මාණයක් පමණි . මෙය ඉහළ අහසේ රටාවන් අධ්‍යයනයට වඩා පෘෂ්ඨීය රටා අධ්‍යයනය සදාහා යොදා ගනී.

කාලගුණික විද්‍යා/ ප්‍රති සම ක්‍රමය

කාලගුණික විද්‍යා හෙවත් ප්‍රතිසමය ක්‍රමය මගින් යම් දිනයක් පිළිබද අනාවැකි පළ කිරීම සදහා දීර්ඝ කාලීනය එක්රැස් කරගත් (අවුරැදු) ඓතිහාසික දත්ත භාවිතා කරයි. මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රභේදයන් වන්නේ ටෙලිකොමියුනිකේෂන් භාවිතයයි. මෙම දිනයේදි 500 hpa උසින් වැඩි හෝ අඩු ප්‍රදේශ වල බලාපොරොත්තු වන තත්ත්වය භාවිතයෙන් සම්පුර්ණ රටාව පිළිබද අදහසක් ලබා ගනී. මෙම ක්‍රමය අනෙක් ක්‍රමයට වඩා සැලකිය යුතු රටාව 75% ක් පමණ නිරවද්‍ය අපුටා දක්වයි. නමුත් මෙය නිවැරදිව හා ස්ථායි කෙන්ද්‍රයේ සම්මත අපගමනය භාවිත කිරිමයි. මෙ
හොන්ඩූරස්

හොන්ඩූරස් යනු මධ්‍යම ඇමරිකාවේ පිහිටි ජනරජයක් වේ. (වර්තමානයෙහි බෙස්ලි නමින් හඳුන්වනු ලබන) බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්‍යය, හොන්ඩූරස් රාජ්‍යයෙන් වෙන්ව හඳුනාගැනීමට හැකි වනු පිණිස අතීතයෙහි එරට නම් කරන ලද්දේ 'ස්පාඤ්ඤය හොන්ඩූරස්" යනුවෙනි. මෙරටෙහි දේශසීමාවන් වනුයේ බටහිරින් ගෝතමාලාව, නිරිත දිගින් එල් සැල්වදෝරය, ගිණිකොණට නිකරගුවාව, දකුණින් පැසිපික් සාගරය, ෆොන්සේකා බොක්ක, (Gulf of fonseka) සහ උතුරින් කැරිබියන් මුහුදෙහි විශාල මුහුදු තුඩුව වන හොන්ඩූරස් බොක්ක යනාදි වශයෙනි.


මෙරටෙහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි‍.මි. 1 12,000 ට මදක් වැඩි වේ. ඇස්තමේන්තු ගත ජනගහනය මිලියන 8 කට ආසන්න වේ. මෙහි අගනුවර ‍'ටෙගුසිගල්පා' (Tegusigalpa) නම් වේ.
ස්ලෝවේනියාව

ස්ලොවේනියාව, ස්ලොවේනියා ජන රජය යන නිල නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබයි. මධ්‍යම යුරෝපයට අයත් රටක් වන මෙය, ඇල්ප්ස් කඳුවැටිය දක්වා පැතිරෙමින් මධ්‍යධරණී මුහුදු තීරයේ පිහිටියකි. බටහිර‍ට ඉතාලිය, නිරිත දිගට, ආද්‍රියාතික මුහුද, දකුණට හා නැගෙනහිරට ක්‍රොඒශියාව සහ ඊසාන දිගට හංගේරියාවත්, උතුරින් ඔස්‍ට්‍රියාව මෙරට දේශසීමාවන් වෙයි. අග නගරය මෙන්ම එරට විශාලතම නගරය ද වනුයේ ලුබිලියානා (Ljubljana)ය. වර්ග කිලෝමීටර් 20273 ක් පුරා පැතිර තිබෙන ස්ලොවේනියාවේ ජනගහනය මිලියන 2.06 කි. ස්ලොවේනියාවේ සමස්ථ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 40% ක් පමණ උස් බිම් වලින් සමන්විතය. මේ උස්බිම් බොහෝමයක් සෑදී ඇත්තේ විශාල කඳු හා සානු වලිනි. මෙම උස්බිම්, රටේ අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශයන්හි පිහිටා තිබේ. ස්ලෝවේනියාවේ උසම ස්ථානය මීටර් 2864 (අඩි 9396) ක් උස් වූ ට්‍රිග්ලාව් (Triglav) කඳුවැටිය වන අතර, පහත්ම ස්ථානය වනුයේ මුහුදු මට්ටමේ පිහිටි ආද්‍රියාතික මුහුදයි. ජනගහනයෙන් බහුතර ජනතාවක් කථාකරන්නේ, රටෙහි රාජ්‍ය භාෂාවද වන ස්ලෝවේන් භාෂාවයි. අව‍ශේෂ රාජ්‍ය භාෂාවන් වනුයේ හංගේරියානු සහ ඉතාලි භාෂාවන්ය.


යුරෝපා සංගමය යුරොසෝන් (Eurozone) හා ෂෙනගන් ප්‍රදේශ (Schengen area), යුරෝපා ආරක්ෂක හා සහයෝගිතා සංවිධානය (Organization for security and Co-op in Europe), යුරෝපා මණ්ඩලය, (Council of Europe), නේටෝ සංවිධානය, යුනෙස්කෝ සංවිධානය, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය යන සංවිධානවල සාමාජිකත්වය ස්ලෝවේනියා‍වට හිමිවී තිබේ. ඒක පුද්ගල ආදායම සලකා බැලීමේ දී වාර්තා වන්නේ ඉහළම දෛනික ආදායමක් ලබන රටක් ලෙසිනි.ඒ අනුව ධනවත් ම ස්ලෝවේනියානු රට ස්ලෝවේනියාවයි. එය EU 27 රටවල් අතර වන සාමාන්‍ය අගයෙන් සියයට 88.3% ක ප්‍රමාණයකි.