JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਨੰਦ ਸਿੰਘ

ਜੇਮਾਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਵੀਸੀ, ਐਮਵੀਸੀ (24 ਸਤੰਬਰ 1914 – 12 ਦਸੰਬਰ 1947) ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ (ਵੀਸੀ) ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਂ ਵੀਰ ਚੱਕਰ (ਐਮਵੀਸੀ) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀਸੀ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫੌਜੀ ਕੈਰੀਅਰ
ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ

ਉਹ 29 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ 1/11ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਨਾਇਕ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਕਾਰਨਾਮਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਵੀਸੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

11/12 ਮਾਰਚ 1944 ਨੂੰ ਬਰਮਾ (ਹੁਣ ਮਿਆਂਮਾਰ) ਦੇ ਮਾਂਗਡੌ-ਬੁਥੀਦੌਂਗ ਰੋਡ 'ਤੇ, ਨਾਇਕ ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਹਮਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨ-ਗਨ ਅਤੇ ਰਾਈਫਲ ਫਾਇਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਚਾਕੂ-ਧਾਰੀ ਰਿਜ ਉੱਤੇ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਹਿਲੀ ਖਾਈ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਿਰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਖਾਈ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜੇਮਾਦਾਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਯੂਨਿਟ 1 ਸਿੱਖ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ 1947 ਦੇ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ।

12 ਦਸੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡੀ ਕੋਏ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਲਟਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਉਰੀ ਦੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬਟਾਲੀਅਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਪਰ ਸਫਲ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮਸ਼ੀਨ-ਗਨ ਫਟਣ ਨਾਲ ਘਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ (MVC) ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀਸੀ ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨੇ ਜੇਮਾਦਾਰ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵੀਸੀ ਰਿਬਨ ਕਾਰਨ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਟਰੱਕ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਊਡ ਸਪੀਕਰ ਨਾਲ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਰੇਡ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਵੀਸੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੂੜੇ ਦੇ ਡੰਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਾਮਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਖ ਹਵਾਲੇ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ

ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ

ਮਹਾਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
ਵਿਰਾਸਤ

ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਪਿੰਡ ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਹੁਣ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਰੇਟਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਤ (ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੌਜੀ ਚੌਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਕਰਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਵੀਰ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1914
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1947
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ
ਅਸੀਮਾ ਚੈਟਰਜੀ

ਅਸੀਮਾ ਚੈਟਰਜੀ (ਬੰਗਾਲੀ: অসীমা চট্টোপাধ্যায়, 23 ਸਤੰਬਰ 1917 – 22 ਨਵੰਬਰ 2006) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਅਸਮਾ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਫਾਇਟੋ-ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 23 ਸਤੰਬਰ 1917 ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਉੱਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਮੈਡੀਸਨਲ ਪੌਦਿਆ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਯੋਗਦਾਨ

ਅਸੀਮਾ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮਰਸੀਡੀਜ਼ ਮਿਨਟਾ ਨਾਲ ਅਲਕੋਹਲਕ ਦਵਾਈ ਆਯੂਸ਼ 56 ਅਤੇ ਐਲਸਟੋਨੀਆ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਵਾਤੀ ਚਿਰਾਤਾ, ਪਿਕਰਫਿਜ਼ਾ ਕੁਰੌਆ ਸੀਸਿਲਪਿਨਾ ਕ੍ਰਿਸਟਾ ਤੋਂ ਮਲੇਰੀਆ ਵਿਰੋਧੀ ਦਵਾਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਡੀਸਨਲ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੋਕਾਈਡ ਕਵੋਮਰਿਨ ਅਤੇ ਟਾਰਪੇਨੌਇਡ, ਵਿਸ਼ੇਸਣਾਤਮਕ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਬਾਇਓਲੌਜੀ ਜੀਵ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ

*ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1975 'ਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਦਿਤਾ।
*ਆਪ 1982 ਤੋਂ 1990 ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ।
*ਆਪ 1975 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾਂ ਸੀ।
*ਗੂਗਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਹ ਕੈਮਿਸਟ ਆਸ਼ਮਾ ਚੈਟਰਜੀ ਦਾ 100ਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡੂਡਲ ਬਣਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1917
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2006
ਕਮਲ ਰਨਦੀਵੇ

ਕਮਲ ਰਨਦੀਵੇ, (ਕਮਲ ਸਮਰਥ,1917–2001) ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਜੀਵ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਕੈਂਸਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਡੀਅਨ ਵੋਮੈੱਨ ਸਾਇੰਟਿਸਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।

ਉਸਨੇ 1960ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕੈਂਸਰ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟਿਸ਼ੂ ਕਲਚਰ ਰਿਸਰਚ ਲਬਾਰਟਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ
ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ

ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਕਚਘਰੜ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਹੈ, ਜੋ ‘ਪ੍ਰਤੱਖ’ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸੀਂ ਸਿੱਧੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਪ੍ਰਤੱਖਣ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇੰਦਰਿਆਵੀ ਡੈਟਾ ਦੀ ਸਟੀਕਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਅਨੁਸਾਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਥਾਰਥਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਤਕਰੀਬਨ ਯਥਾਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਨਵੀਂ ਅਬਜਰਬੇਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਹੋਰ ਕਰੀਬ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਗਿਆਨ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖਤਾਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਸ਼ਰੇਣੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਹਾਈਪਰ-ਯਥਾਰਥਵਾਦ, ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵਖਰਿਆਉਣ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਅਸਮਰਥਤਾ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟਰਾਂਸੇਂਡੈਂਟਲ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਐਨ ਠੀਕ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਸਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਤੱਤ ਮੀਮਾਂਸਾ ਵਿੱਚ ਅਫਲਾਤੂਨੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਜਾਂ ਅਮੂਰਤ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਡਰੇਟ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਅਸਤਿਤਵ ਹੋਵੇ। ਨਵਾਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਮੀਮਾਂਸਕ ਦਵੈਤਵਾਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਂਗਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਲਫਰੈਡ ਨਾਰਥ ਵਹਾਈਟਹੈੱਡ ਦੇ ਤੱਤਮੀਮਾਂਸਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਜਾਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਪਦਾਰਥਵਾਦ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਸੱਚ-ਮੂਲਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਇੱਕ ਤੱਤਮੀਮਾਂਸਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਜਾਹਿਰਾ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੋਧ ਦੁਰਗਮ ਲਗਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਨੇਲ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਮੈਟਾ ਨੀਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ ਜੋ ਰਿਚਰਡ ਬਾਇਡ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਕੁਆਸੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦੀ ਮੈਟਾ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਡੇ ਨੈਤਿਕ ਦਾਅਵੇ ਪਰਿਯੋਜਨਾਮੂਲਕ ਹਨ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਰੇਨਹੋਲਡ ਨੀਬੂਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਈਸਵਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨਿਕੋਲਾਈ ਬੇਰਦੀਏਵ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਚਨਾਤਮਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਇਕਾਈ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਪੁਜੀਸ਼ਨਾਂ ਹਨ। ਮਾਡਲ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਡੇਵਿਡ ਲੁਈਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਕਿ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਯਥਾਰਥਕ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਅਸਲੀ ਸੰਸਾਰ।
ਹਵਾਲੇ
ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਬਸੂ

ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਬਸੂ () (1860–1944), ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਉਦੋਂ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਈ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1883 ਵਿੱਚ ਕਾਦੰਬਨੀ ਗੰਗੁਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚੂਲਰ ਦੀ ਸਨਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਉਹ ਬੂਬਨ ਮੋਹਨ ਬੋਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ1880 ਵਿੱਚ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਨੇਟਿਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਆਰਟਸ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੈਥੂਨ ਸਕੂਲ, ਗੈਰ-ਹਿੰਦੂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਵਰੈਂਡ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਡੱਫ ਦੇ ਫ੍ਰੀ ਚਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ (ਹੁਣ ਸਕਾਟਿਸ਼ ਚਰਚ ਕਾਲਜ) ਵਿੱਚ ਫਸਟ ਆਰਟਸ (ਐਫ. ਏ.) ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। 1876 ​​ਵਿੱਚ, ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੁਖਾਂ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਫ.ਏ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਉਸ ਸਾਲ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਲੜਕੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ ਕਿ ਕੀ ਉਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਾਦੰਬਨੀ ਗੰਗੁਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੰਦਰਮੁਖੀ ਬੋਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 1876 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਫਲ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ 1878 ਵਿੱਚ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਮਤੇ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਐਫ.ਏ. ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਦੰਬਨੀ ਗੰਗੁਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਡਿਗਰੀ ਕੋਰਸ ਲਈ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਕੋ ਇੱਕ (ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ) ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ1884 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1886 ਵਿੱਚ ਬੈਥੂਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ (ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬੈਥੂਨ ਸਕੂਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ)। ਕਾਲਜ ਨੂੰ 1888 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ।

ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨ 1891 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
* History of Scottish Church College

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸੁਲੋਚਨਾ ਗਾਡਗਿਲ

ਸੁਲੋਚਨਾ ਗਾਡਗਿਲ (ਜਨਮ 1944) ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਗਲੌਰ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ (CAOS) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 'ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਅਧਿਐਨ' ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਕਲਾਉਡ ਬੈਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਮੌਸਮੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਮੌਸਮੀ ਪਰਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗੈਰ-ਮੌਨਸੂਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਸ਼ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1944 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦਾ ਜੀ ਟੌਂਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸੋਕੇ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰੀ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਰਾਠੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਲੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫ਼ਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੁਏਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪੁਣੇ ਆ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਾਧਵ ਗਡਗਿਲ ਨਾਲ ਕੁੜਮਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਹਾਰਵਰਡ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸੀ

1971 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਰਵਰਡ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਭਾਰਤ ਪਰਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀ.ਐਸ.ਆਈ.ਆਰ. ਪੂਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਆਰ. ਅਨੰਤਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਡੀ.ਆਰ. ਸਿੱਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ (ਸੀਟੀਐਸ) ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਗਣਿਤ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਸੀਟੀਐਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚੋਂ, ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਸਥਾ, ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਐਟੋਮਸਫੋਰਿਕ ਐਂਡ ਓਸ਼ੀਅਨਿਕ ਸਾਇੰਸਜ਼ (ਸੀਏਓਐਸ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਮਾਧਵ ਗਡਗਿਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਮਾਧਵ ਗਾਡਗਿਲ
ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ

upright=1.2|thumb|ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੰਦਵਾੜੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇੱਕ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ
ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Great Depression) ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੀਖਣ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਸੀ ਪਰ ਜਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 1930 ਦੇ ਲਗਭਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਲਗਭਗ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਦਵਾੜਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਮਾਰਟਿਨ ਨੀਮੋਲਰ

ਫਰੈਡਰਿਕ ਗੁਸਤਾਵ ਐਮਿਲ ਮਾਰਟਿਨ ਨੀਮੋਲਰ (; 14 ਜਨਵਰੀ 1892 – 6 ਮਾਰਚ 1984) ਜਰਮਨ ਨਾਜ਼ੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਲੂਥਰਵਾਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਕਤੀ "ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਏ ..." ਕਰ ਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਭਾਵੇਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਸੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਸੀ, ਉਹ ਕਨਫੈਸ਼ਨਲ ਚਰਚ, ਜਿਸਨੇ ਜਰਮਨ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਚਰਚ ਦੇ ਨਾਜ਼ੀਕਰਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ,ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਨਾਜੀਆਂ ਦੇ ਆਰੀਅਨ ਪੈਰਾਗਰਾਫ਼ ਦਾ ਕੱਟੜ ਆਲੋਚਕ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਯਹੂਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕਾਲਰ ਯਹੂਦੀ-ਵਿਰੋਧਵਾਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਨਾਜੀਆਂ ਵਲੋਂ ਚਰਚ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਨੀਮੋਲਰ ਨੂੰ 1937 ਤੋਂ 1945 ਤੱਕ ਤਸੀਹਾ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਰਖਿਆ ਗਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਲ ਬਾਲ ਬਚਿਆ। ਜੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਨੀਮੋਲਰ ਅਮਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤੁਰ ਪਿਆ। ‘ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸਟਟਗਾਰਟ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ’, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਪ੍ਰੋਟੇਸਟੇਂਟ ਚਰਚ ਨੇ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੁਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਲਈ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਨੀਮੋਲਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦੇ ਅਮਨ ਘੁਲਾਟੀਏ
ਫ਼ੈਲਿਨ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਵਰੋਲ਼ਾ)

ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਚਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫਾਨ ਫੈਲਿਨ ਇੱਕ ਤਪਤਖੰਡੀ ਚਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਖਿਆ ਹੈ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਦਬਾਓ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਠਿਆ, ਫੈਲਿਨ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤਪਤਖੰਡੀ ਚਕਰਵਾਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹੋਰ ਵੇਗਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਫੈਲਿਨ (ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਨੀਲਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਦਾ ਨਾਮ ਥਾਈਲੈਂਡ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਸ ਰੁੱਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਚਕਰਵਾਤ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਇਹ ਤੂਫਾਨ ਫੈਲਿਨ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੜੀਸ਼ਾ ਦੇ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਇਸ ਚਕਰਵਾਤੀ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਕੀਲਗਪੱਟਨਮ ਅਤੇ ਪਾਰਾਦੀਪ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦਸ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਲਗਪਗ 5:30 ਬਜੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਨੂੰ ਸਪਰਸ ਕਰੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਰਾਵਣ

ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਵਣ ਲੰਕਾ ਟਾਪੂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਖਲਨਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ (ਦੈਂਤ) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼੍ਰਵ ਅਤੇ ਕੈਕਸੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਲੰਕਾ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ, ਵਾਨਰਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਾਨਰਾ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ।

ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਸ ਸਿਰਾਂ (ਅਵਤਾਰਾਂ) ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਮੇਘਨਾਥ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਨ ਦੇ ਬੁੱਤ ਵੀ ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਤਰ

ਰਾਵਣ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਅਸੁਰ ਰਾਜੇ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਹੱਥਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਇੱਛਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਸਿਰ ਛੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਸ਼ਰੂਪਨਖਾ ਦਾ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਤੇ ਬਾਲੀ (ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰੁਕਤੀ

ਰਾਵਣ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਗਰਜ"। ਐੱਫ. ਈ. ਪਰਗਿਟਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸ਼ਾਇਦ ਈਰਾਇਵੈਨ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕਰਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਤਮਿਲ ਨਾਮ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ


File:ਰਾਵਣ.jpg|thumb|ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਇਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬੀਜਾ ਸਡ਼ਕ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਥੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲ਼ੇ ਦਿਨ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
File:Ravanan - King of Lanka.jpg|thumb|left|ਕੋਨਸਵਰਮ ਮੰਦਿਰ, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਖੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਬੁੱਤ
ਤਸਵੀਰ:Ravana on a brass chariot of Searsole Rajbari, West Bengal, India.jpg|thumb|left|ਰਾਵਣ ਇੱਕ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਸੀਅਰਸੋਲ ਰਾਜਬਾੜੀ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ.

ਹਵਾਲੇ
ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਬਰਪਾ

ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਬਰਪਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੀ ਰਾਗ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਜ਼ਲ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਲੇਖਕ ਅਕਬਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦੀ ਹੈ।
ਬੋਲ


ਹੰਗਾਮਾ ਹੈ ਕ੍ਯੋਂ ਬਰਪਾ ਥੋੜੀ ਸੀ ਜੋ ਪੀ ਲੀ ਹੈ
ਡਾਕਾ ਤੋ ਨਹੀਂ ਡਾਲਾ ਚੋਰੀ ਤੋ ਨਹੀਂ ਕੀ ਹੈ।
ਉਸ ਮਯ ਸੇ ਨਹੀਂ ਮਤਲਬ ਦਿਲ ਜਿਸ ਸੇ ਹੋ ਬੇਗਾਨਾ
ਮਕਸੂਦ ਹੈ ਉਸ ਮਯ ਸੇ ਦਿਲ ਹੀ ਮੇਂ ਜੋ ਖਿੰਚਤੀ ਹੈ।
ਉਧਰ ਜ਼ੁਲਫ਼ੋਂ ਮੇਂ ਕੰਘੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਖ਼ਮ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ
ਇਧਰ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਖਿੰਚ ਖਿੰਚ ਕੇ ਹਮਾਰਾ ਦਮ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ।
ਇਲਾਹੀ ਖ਼ੈਰ ਹੋ ਉਲਝਨ ਪੇ ਉਲਝਨ ਬੜਤੀ ਜਾਤੀ ਹੈ
ਨ ਉਨਕਾ ਖ਼ਮ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ ਨ ਹਮਾਰਾ ਦਮ ਨਿਕਲਤਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਮੇਂ ਲਗੇ ਧੱਬਾ ਫ਼ਿਤਰਤ ਕੇ ਕਰਿਸ਼ਮੇ ਹੈਂ
ਬੁਤ ਹਮਕੋ ਕਹੇਂ ਕਾਫ਼ਿਰ ਅੱਲਹ ਕੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।
ਗਰ ਸਿਯਾਹ-ਬਖ਼ਤ ਹੀ ਹੋਨਾ ਥਾ ਨਸੀਬੋਂ ਮੇਂ ਮੇਰੇ
ਜ਼ੁਲਫ਼ ਹੋਤਾ ਤੇਰੇ ਰੁਖ਼ਸਾਰ ਕਿ ਯਾ ਤਿਲ ਹੋਤਾ।
ਜਾਮ ਜਬ ਪੀਤਾ ਹੂੰ ਮੁੰਹ ਸੇ ਕਹਤਾ ਹੂੰ ਬਿਸਮਿੱਲਾਹ
ਕੌਨ ਕਹਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿੰਦੋਂ ਕੋ ਖ਼ੁਦਾ ਯਾਦ ਨਹੀਂ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਜ਼ਲ ਗੀਤ
ਬੇਨੀਤੋ ਮੁਸੋਲੀਨੀ

thumb|right|ਖੱਬੇ ਤੋਂ ਸੱਜੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਬਕਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਨਿਕੋਲਾ ਬੋਮਬਾਕੀ, ਡੂਸ ਬੇਨੀਟੋ ਮੁਸੋਲਿਨੀ, ਉਸਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਲਾਰਾ ਪੇਟਾਸੀ, ਮੰਤਰੀ ਅਲੇਸੈਂਡਰੋ ਪਾਵੋਲਿਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਚਿਲ ਸਟਰਾਸੇ ਦੀਆਂ ਬੇਜਾਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਲੋਰੇਟੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। 1945 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਸ਼ਹਿਰ।
ਬੇਨੀਤੋ ਮੁਸੋਲੀਨੀ ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫਾਸੀਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਲੀਡਰ ਸੀ। ਇਹ 1922 ਤੋਂ 1943 ਤੱਕ ਇਟਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਸਨੇ 1925 ਤੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿਕਟੇਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1883
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1945
ਪੀਰ (ਸੂਫ਼ੀ)

ਪੀਰ (, ਸ਼ਬਦੀ ਭਾਵ "ਬੁਢਾ [ਆਦਮੀ]") ਸੂਫ਼ੀ ਮੁਰਸਿਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾਥ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਰਤ ਜਾਂ ਸ਼ੇਖ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹਦਾ ਤਰਜੁਮਾ "ਸੇਂਟ" ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਵਿਆਖਿਆ "ਵੱਡੇ ਵਡਾਰੂ" ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪੀਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਫ਼ੀ ਮਾਰਗ ਚੱਲਣ ਲਈ ਸਬਕ ਦੇਣ ਦੀ ਹੈ। ਪੀਰ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਦ (ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ (ਮਾਲਕ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ

thumb|ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ 2007 ਵਿੱਚ
ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (19 ਅਕਤੂਬਰ, 1929 - 1 ਮਈ, 2008) ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਾੰਪ੍ਰਦਾਇਕ ਸੌਹਾਰਦ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਵਸਰ ਤੋਂ ਵੰਚਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਨਿਰਮਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਜਸਵੰਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦੇ ਘਰ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1929 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਰਾਠੀ ਸਾਹਿਤ (ਅਨਾਮਿਕਾਚੀ ਚਿੰਤਨਿਕਾ) ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਕੰਮ ਲਈ 1962 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਅਕਤੂਬਰ 1929 ਨੂੰ ਵਿਮਲਾ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਯਸ਼ਵੰਤ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ (पुरुषोत्तम यशवंत देशपांडे) ਕੋਲ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ 1962 ਵਿੱਚ ਮਰਾਠੀ ਅਨਾਮਿਕਾਚੀ ਚਿੰਤਨਿਕਾ (अनामिकाची चिंतनिका) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਤਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਸ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਣੇ ਦੇ ਫਰਗੂਸਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੌਰਿਸ ਕਾਲਜ, ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਜ

ਨਿਰਮਲਾ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ ਦੇ ਭੂਮਿਦਾਨ ਅੰਦੋਲਨ 1952 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਗਰਾਮ ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ 40,000 ਕਿਮੀ ਦੀ ਪਦ-ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰਾ ਲੋਕੰਤਰਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇਹੀ ਇੱਕ ਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ।

ਨਿਰਮਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਚਰਮ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਾਰਚ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1994 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਰਚਾ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਦਮਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਦੀ ਅਵਾਜ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦ ਕਰਣਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਜੂਨ 1983 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਸਥਾ ਅਰਥਾਤ ਹਰਿਜਨ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸਨੇ 2004 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਿਊਨਲ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

2006 ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਅਫਜ਼ਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਉੱਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। (ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 13 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।)

ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਂਸਿੰਗ, ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 1 ਮਈ, 2008 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਉਪਲੱਬਧੀ

ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਉਪੰਨਿਆਸ ਲਿਖੇ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਈਸ਼ਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਅਤੇ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ

ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਸ਼ਪਾਂਡੇ 1997 - 2007 ਤੱਕ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮਨੋਨੀਤ ਸਦੱਸ ਰਹੇ। 2007 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਦੇ ਚੋਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 2006 ਵਿੱਚ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੁਰਸਕਰ ਅਤੇ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2005 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਂਮੀਦਵਾਰੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। 13 ਅਗਸਤ, 2009 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਸਿਤਾਰਾ-ਏ-ਇੰਤੀਆਜ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ

ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ (ਮਰਾਠੀ: विनोबा भावे; 11 ਸਤੰਬਰ, 1895 - 15 ਨਵੰਬਰ, 1982) ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਮ ਵਿਨਾਇਕ ਨਰਹਰੀ ਭਾਵੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਗਾਗੋਡੇ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਪੁਨਾਰ, ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰੇ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪਰਵ ਕਹਿਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ - ਮੁੰਬਈ ਸਰਵੋਦਏ ਮੰਡਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿਨੋਬਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
* ਸੰਤ ਵਿਨੋਬਾ ਭਾਵੇ - ਸ੍ਰੀਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ ਆਚਾਰੀਆ
* The King of Kindness: Vinoba Bhave and His Nonviolent Revolution
* "Talks on The Gita" by Vinoba Bhave
* Citation for 1958 Ramon Magsaysay Award for Community Leadership
* Pen and Ink Portrait of Vinoba Bhave
* Vinoba Bahve - his work on leprosy (with photo 1979)


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਰਕੁਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਜੌਂ

thumb|ਜੌਂ ਦੀ ਖੇਤੀ
thumb|ਜੌਂ ਦੀ ਫਸਲ
ਜੌ ਘਾਹ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬੀਅਰ, ਬਰੈਡ, ਸਿਹਤ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਪਦਾਰਥ, ਸੂਪ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਗਭਗ 566,000 km² ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 136 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਜੌ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਕਣਕ ਵਰਗੇ ਇਕ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਜੌਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੌਂ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੇ ਉਤਲੇ ਸਿਰੇ ਉਪਰ ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਉਪਰ ਬਰੀਕ ਬਰੀਕ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਸੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਜਿਥੇ ਕਣਕ ਦਾ ਦਾਣਾ ਮੁਲਾਇਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੌਆਂ ਦਾ ਦਾਣਾ ਖੁਰਦਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਕਣਕ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਅੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਉਥੇ ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾਹੈ। ਜੌਂ ਹਾੜੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੈ। ਜੌਂ ਹਲਕੀ, ਮਾੜੀ ਤੇ ਮਾਰੂ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੌਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਤੋਂ ਬੀਅਰ (ਸ਼ਰਾਬ) ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜੌਆਂ ਤੋਂ ਸੱਤੂ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੌਆਂ ਨੂੰ ਭੁੰਨਾ ਕੇ, ਉੱਖਲੀ ਵਿਚ ਕੁੱਟਕੇ, ਛਿਲਕਾ ਲਾਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਟਾ ਪਿਆਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਆਟੇ ਵਿਚ ਲੂਣ, ਮਿਰਚ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਪਾ ਕੇ ਘੋਲ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤੂ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜੌਂ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੌਂ ਟੰਗਾਈ ਦਾ ਇਕ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਨਰਾਤੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿਚ ਜੌ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੁਸਹਿਰੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਜੌਂ ਆਪਣੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਪਰ ਟੰਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੀਰ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਜੌਂ ਟੰਗਾਈ ਲਈ ਸ਼ਗਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਖੇਤੀ ਵਪਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਜੌਂ ਬੀਜਣੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਜਿਮੀਂਦਾਰ ਹੁਣ ਜੌਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਾਦਨ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਨਤ ਕਿਸਮਾਂ

* ਪੀ ਐਲ 807
* ਡੀ ਡਬਲਯੂ ਆਰ ਯੂ ਬੀ 52
* ਪੀ ਐਲ 426
ਗੁਣ

* ਇਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਮੋਟਾਪਾ ਘਟਦਾ ਹੈ।
* ਅੰਤੜੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਚਿਹਰਾ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਖ਼ਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਲੇ ਘੇਰੇ ਅਤੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
* ਪਿੱਤੇ ਲਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
* ਗੋਡਿਆਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
* ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਇਸਦੀ ਬੀਅਰ ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
* ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗ ’ਚ ਵਰਦਾਨ ਹੈ।
* ਕਬਜ਼ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਤੇਜ਼ਾਬ ਅਤੇ ਗੈਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* ਜੇਕਰ ਇਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਦਰਕ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਪੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਗਲਾ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਖਾਂਸੀ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਸਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ

thumb|ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਕੇ ਤੋਪੁਰਿਦਜ਼ੇ (1954) [[ਫਾਊਂਟੇਨ "ਸੋਵੀਅਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ" ਮੂਰਤੀ «ਰੂਸ» ]]
ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਟਾਈਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਖੇਤਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦਕਿ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਯਥਾਰਵਾਦ ਮਜਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰ


file:Rylov Blue Expanse.jpg|A. Rylov. In the Blue Expanse (1918)
File:Sergey Malyutin 07.jpg|S. Malyutin. Partisan
file:Brodski lenin.jpg|Lenin in Smolny, Isaak Brodsky, 1930.
File:Lenin_attempt.jpg|Vladimir Pchelin. Lenin Assassination Attempt (1927)


file:Furmanov by Malutin.jpg| S. Malyutin. Portrait of writer Furmanov
file:Slushajut moskvu.jpg|"They are hearing Moscow" (poster).
file:Картина Н. А. Касаткина «За учёбу. Пионерка с книгами», 1925.jpg|N. Kasatkin. Pioneer-girl with book (1926)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਥਾਰਥਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ