JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र (नेपाल)

125px|center|नेपाल सरकार

राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र (NITC), काठमाडौँ सिंहदरवारमा रहेको छ र यसको स्थापना सन् २०००मा भएको थियो । सूचना नीति सन् २००० अनुसार विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय अन्तर्गत ,नेपालमा सूचना प्रविधि क्षेत्रको विकास तथा प्रवर्धनको लक्ष्य लिएर स्थापना भएको थियो । हाल यो नेपाल सरकारको केन्द्रीय इन्टरनेट सेवा प्रदायक (ISP)को रूपमा कार्य गरिरहेको छ । यसले सिंहदारबारको विद्युतीय प्रवेशद्वारको पनि व्यस्थापन गरिरहेको छ र सिंहदरबार भित्र विभिन्न मन्त्रालयहरू तथा विभागहरूको वीचमा रहेको फाइबर अप्टिक्सको व्यवस्थापन पनि गर्दै आइरहेको छ । यसको टेलिसेन्टर निर्माणको पनि उदेश्यरहेको छ र सरकारी कर्मचारीहरूलाई साधारण सूचना प्रविधि साक्षरता कार्यक्रम पनि सञ्चालन गर्दै आइरेको छ । यसले विद्युतीय सरकारको अवधारणा विकास तथा मुहुर्ततामाकार्य गरेको छ जसले देशमा सरकारी काम तथा कार्यवाहीहरूलाई जनता समक्ष पारदर्शी किसिमले प्रवाह गर्न सकिने छ र सरकार र जनता (G2C), सरकार र व्यवसायीक सङ्गठनहरू (G2B) र सरकारका विभिन्न अङ्गहरू(G2G) बीच समन्वयको स्थिति निर्माणमा टेवा पुर्याउने छ ।
जिम्मेवारी

*सुचना तथा सञ्चार प्रविधि सम्बन्धी नीति-नियमहरु लागु गर्ने ।
*नेपाल सरकारलाई कम्प्युटर सम्बन्धी सम्पुर्ण कार्यहरूमा सघाउने ।
*सरकारका सम्पुर्ण निकाय तथा संस्थानहरूको वेभसाईट निर्माण गर्न र तीनको समयानुकुल सञ्चालन गर्ने ।
*सुचना तथा सञ्चार प्रविधिको विकास तथा प्रयोगमा एकरुपकता ल्याउने ।
*नेपालमा सुचना तथा सञ्चारको अनुसन्धान तथा विकास सम्बन्धी कार्यहरूमा टेवा पुर्याउने ।
*नेपाल सरकारको आवश्यकता बमोजिम सुचना तथा संञ्चार प्रविधिको विकासका निम्ती कार्य गर्ने ।
*राष्ट्रिय स्तरमा सुचना प्रविधिको विकासका निम्ती तथ्याङ्कहरु सङ्कलन गर्ने र Data Depository र Information Bank को काम गर्ने ।
*नेपाल सरकारका निकाय तथा सङ्घ-संस्थाहरूमा कम्प्युटर तथ्याङ्क प्रणाली व्यवस्थापन तथा प्रवर्ध्दन गर्ने
यिनै कर्तव्य तथा जिम्मेवारिहरूको दायराभित्र रही सुचना प्रविधि केन्द्रले e-government का लागि गुरु योजना (e-Goverment Master Plan) बनाई अधी बढिरहेको छ ।तेस्तै यसले टेलिसेन्टरहरूको व्यवस्थापन, प्रवर्ध्दनरा सुदृढिकरण ,मानव श्रोत र संसाधनको विकास , अनुसन्धान तथा खोजमुलक कार्य ,तालिम प्रशिक्षण तथा परामर्श दिने तथा अन्य सङ्घ-संस्था तथा निकायहरूसँग सहकार्य गरी सुचना तथा सञ्चार प्रविधिको विकास र प्रवर्ध्दनमा टेवा पुर्याउँदै आएको छ ।
सम्पर्क ठेगाना

राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र
एकिकॄत सरकारी तथ्याङ्क केन्द्र भबन
गृह मन्त्रालय नजीक
सिहदरवार, काठमाण्डौ, नेपाल
फोन: ९७७-१-४२११९१७, ४२११७१०
फ्याक्स: ९७७-१-४२४३३६२
ईमेल: info@nitc.gov.np
आधिकारीक वेबसाईट

राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र

श्रेणी:सरकारी कार्यालयहरू
श्रेणी:सूचना प्रविधि
निरौला

निरौला थर नेपालमा रहेका विभिन्न जातजाति अन्तर्गत ब्राह्मण जातको समुदायमा पर्दछन । भारद्वाज ऋषिका वंशज यी ब्राह्मणहरूको गोत्र: भारद्वाज गोत्र हुन पुग्यो। यी वंशज भण्डारीबाट उप विभाजित भइ निरौला हुन पुगेको विश्लेषण निरौलावंश - वृक्ष टिप्पणी पुस्तकमा देख्न सकिन्छ ।
बसोबास

निरौलाहरूको बाक्लो बसाइँ नेपालको डोटी, सल्यान, धादिङ्ग, मोरंग, ओखलढुङ्गा, खोटाङ्ग, सोलुखुम्बु, तथा अन्य राज्यहरू, भारतको सिक्किम, आसाम, दार्जीलंग, भुटान, बर्मा, लगायत विश्वका अन्य धेरै देशमा बसोबास भएको र त्यहाँका पुर्ख्यौली वासिन्दा भएको पाइन्छ ।
निरौला थरको प्रादुर्भाव

गढवालको गडसिला गाँउ छाडी हालको डोटी तत्कालिन शैलदेशका राजाको एक शाखा ठिहरी श्रीनगरबाट डोटीमा आउँदा साथमा आउनु मुसु भट्ट । तिनका सन्तानमा निरौली सेरा गडाली समेत विर्ता पाई निरौला उपाधि धारण गर्ने प्रथम पुरुष अर्नुन भट्ट रहेछन् । यिनैले दिल्लीका तखत (सभा) मा भाग लिनजाने शैलराजा अर्जुन मल्ल (शाके १४७८ आश्विन) दिल्ली गएका ब्राह्मणले राजगुरु उपाधि पाएको कुरा निरौलाको वंशावलीमा लेखिएको पाइएको छ । यो पश्चिम तिर पाइन्छ । अर्जुन पछि भण्डारी उपाधि पाउने पुरुषोत्तम भट्ट हुन् । यिनलाईं डोटीका राजा पहाडि शाहीले शाके १५७० मा भण्डारी सम्बोधन गरी खडा गरिदिएको ताम्रशासनपत्र अचेल डोटी मुडभरा गाँउ निवासी श्री महेश्वर भट्टसँग छ । निरौलको बढी कुरा जान्नलाई डोटीबाट कैलालीमा बसाई सरी बसेका दीननाथ भट्ट, कृष्णप्रसाद भण्डारी र असाम धामीगाँउका चतुर्भुज धामीसँग पाउन सकिन्छ ।
सगोत्री

निम्न दियिएका थरहरू सगोत्री पर्न जान्छन् अर्थात यी थर भएका ब्राह्मणहरूसङ्ग निरौलाहरूले विवाह गर्नुहुदैन।

*चौलागाई, सुवेदी, थपलिया, निरौला, कंडेल,
* वाग्ले, लोहनी, अधिकारी, दुधपोखरेल, देवकोटा, जमरकट्टेल,
*चौरेल, शिवाकोटी, पन्त, पन्थी, उपाध्याय, जोशी, सिटौला
*बराकोटी, बारकोटी (बाह्रकोटी), बस्नेत(शेर्पाली), चिमरिया, विमली,
*पाँडे, चन्द, ठकुरी, स/पहाडी ब्राह्मण-क्षत्री (घर्ति क्षेत्रि),
*कालाखेती, इटनी( मुख्यगरी धादिङ जिल्लामा बसोबास रहेका),
*बोहरा, सिटौला, संग्रौला, अकौलिया,
*सिलवाल, चिलुवाल तथा बैँस राजपूत ४९ अदर्स, हटुवाल, हटवाल, हट्वाल ।
उल्लेखनीय निरौलाहरू

*दीपाश्री निरौला, (जन्म वि.स. १९७५) नेपाली अभिनेत्री
*मोहन निरौला (कलाकार/ निर्देशक)
*लेखनाथ निरौला (कलाकार / निर्देशक)
*हरि निरौला "कक्रोच" (कलाकार / निर्देशक)
*पवित्रा निरौला खरेल, नेपाली राजनीतिज्ञ
*डा. सरोज निरौला (क्यान्सर चिकित्सक)
*डा. रामकृष्ण निरौला (वातावरण विश्लेषक)
*प्रा.डा.लेखप्रसाद निरौला (कवि, निबन्धकार, समालोचक, सम्पादक तथा पाठ्यपुस्तक लेखक)
*डा. तारा निरौला (कानुन प्राध्यापक)
*जोश बि. निरौला (प्रेरक वक्ता)
* यज्ञकुमार निरौला (प्रधानाध्यापक)
* डा.रविनराज निराैला (वातावरण विश्लेषक)
* टिकादत्त निरौला ( पुर्व सचीव, पुर्व लोकसेवा आयोग सदस्य)
* मुकुन्द प्रसाद निरौला(सचिव, नेपाल सरकार)
* भुमिराज निरौला (समाजसेवी)
* जीवराज निरौला (कर्मचारी)
* लिलादेवी गड्तौला निरौला (पुर्व मुख्यसचिव)
स्रोत

श्रेणी:खस जातिका थरहरू
श्रेणी: भारद्वाज गोत्र
महाकवि

कुनैपनि भाषाका सबैभन्दा प्रमुख कविलाई महाकवि भन्ने उपाधिद्वारा विभूषित गरिएको हुन्छ।
नेपाली भाषामा लक्ष्मीप्रसाद देवकोटालाई महाकवि उपाधि दिइएको छ।
विभिन्न भाषाका महाकवि

# नेपाल भाषा = चित्तधर हृदय
# मैथिली भाषा = विद्यापति
# किराँत भाषा = तेअङ्सी सिरिजङ्गा
# हिन्दी भाषा = तुलसीदास
# नेवारी भाषा = सिद्विदास अमात्य
# मगर भाषा = रेख बहादुर थापा मगर
# नेपाली भाषा = लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
यो पनि हेर्नुहोस्

लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा

श्रेणी:नेपाली साहित्य
रिनाक

रिनाक सिक्किमको पूर्व जिल्लामा अवस्थित एउटा सानो बजार हो। सिक्किमको राजधानी गान्तोकदेखि ६३ किलोमिटर टाडा जलेपला पास जाने मार्गमा अवस्थित छ। यो समुद्र सतहदेखि १०४० मिटरको उचाईमा अवस्थित छ। रे - नोक लेप्चा भाषाका दुइ शव्दले बनेको छ जसको अर्थ हुन्छ "कालो पहाड"। रिनाकदेखि केही माथि अवस्थित आरिटारमा राज्यको प्रथम प्रहरी चौकिको स्थापना भएको हो।
इतिहास

रिनाकको विषयमा कुनै पनि लिखित इतिहास जानकारीमा नआएको हुंदा स्थानिय बुढा-पाकाको भनाई र सीमित स्रोतबाट जानकारी मिले अनुसार- तेह्रौँ शताव्दीसम्म यो ठाँउ बाक्लो जंगलले ढाकिएको थियो। लेप्चा जातिले सबैभन्दा पहिला ढालफांड गरी बसेका र पछिबाट भुटिया र नेपालीहरू आई बसेको कुरा बताइन्छ।
सामाजिक संरचना

रिनाक सिक्किमका अरु ठाउँ सरह सबै जातिले बसोबास गरेको ठाउँ हो, यहाँ लेप्चा, भुटिया, नेपाली (गोर्खा), मारवाडी र बिहारीहरू छन्।
शैक्षिक प्रतिष्ठानहरू

रिनाकको शैक्षिक इतिहास राज्यका अरु ठाउँको भन्दा धेरै लामो छ। रिनाक खाम्दोंगमा राज्यको सर्वप्रथम विद्यालयको स्थापना मिसिनरीहरूद्वारा गरिएको थियो। पछि गएर यो विद्यालयलाई सिक्किम सरकारले अधिग्रहण गरी किंगस्टोनमा सारिएको र उच्चतर माध्यमिक विद्यालयको दर्जा दिइएको हो। हाल यसलाई रिनाक उच्चतर माध्यमिक विद्यालयको नामले जानिन्छ। सिक्किमको सर्वप्रथम संस्कृत विद्यालय रिनाकको मन्दिरमा स्थापित गरिएको थियो। सिक्किम भारतमा विलय भएपछि धेरैवटा विद्यालयहरूको स्थापना गरियो, जसको ब्यहोरा निम्न प्रकर छ-

* सरकारी महाविद्यालय
* रिनाक उ. माध्यमिक विद्यालय
* तारपिन मा. विद्यालय
* सुदुंगलाखा मा. विद्यालय
* आरिटार मा. विद्यालय
* सन्त जोशेफ विद्यालय
* संस्कृत पाठशाला
* अरु धेरै नि.मा.विद्यालय र प्रा.पाथशालाहरू
पर्यटक स्थलहरू

*आरिटार पोखरी (लाम्पोखरी)
*आरिटार गुम्पा
*सिद्धिविनायक मन्दिर (निर्माणाधीन)
*नर्सरीहरू


श्रेणी:पाक्योङ जिल्लाका सहर र नगरहरू
न्यायपालिका

न्यायपालिका (न्यायिक प्रणाली वा न्यायाधिकरण) व्यक्ति–व्यक्ति तथा राज्यबीचको विवादको निरुपण गर्ने अदालतीय व्यवस्था हो । जनतालाई पूर्णरूपमा स्वतन्त्र, सार्वभौम तथा न्यायपूर्ण अधिकार प्रदान गर्न राज्यका तीन अङ्ग मध्ये न्यायपालिका एक हो । यो न्यायिक शाखासँग कानुनहरू बदल्ने शक्ति हुन्छ, जसले प्रणालीलाई सुगम रूपमा सञ्चालन गर्दछन् । न्यायपालिकाले पिडित पक्षलाई उचित न्याय दिनुका साथै अन्याय गर्ने व्याक्तिलाई करबाई समेत दिन आग्रह गर्छ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

*स्थानीय न्यायपालिका
*स्थानीय कार्यपालिका
*स्थानीय व्यवस्थापिका


श्रेणी:नेपालको राजनीति
श्रेणी:संवैधानिक अङ्गहरू
ललितपुर महानगरपालिका

ललितपुर नेपालको बागमती प्रदेश स्थित ललितपुर जिल्लामा रहेको महानगरपालिका हो। ललितपुर काठमाडौँ उपत्यकामै काठमाडौँ सहरसँग उत्तरको सिमा जोडीएको सहर हो र युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सुचिकृत पाटन दरवार यसै सहरमा रहेको छ। नेपालका केही केन्द्रीय कार्यलय व्यापार गृह तथा आवास क्षेत्र रहेको यो सहरमा प्रसिद्ध कुम्भेश्वर मन्दिर, पटन बौद्ध विहार, कृष्ण मन्दिर आदी छन। राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या २,९४,०९८ रहेको छ भने यहाँ ७७,१५९ घरधुरी रहेका छन्। वि.सं २०७१ मङ्सिर २८ मा, साविकका धापाखेल, सुनाकोठी र हरिसिद्धी गाविसहरू यसमा गाभिएर साविक ललितपुर उपमहानगरपालिकाको क्षेत्र विस्तार गरिएको थियो भने २७ फागुन २०७३ मा, कार्यविनायक नगरपालिकाको १-१३ नम्बर वडाहरू (साविकका सैंबु, बुङमती र खोकना गाविसहरू) यसमा गाभिएका थिए।
भूगोल

ललितपुर बागमती नदीको दक्षिणी भागमा अवस्थित छ। यहाँको जनसङ्ख्या करिब बि.स.२०६८ को जनगणना अनुसार २,२०,८०२ रहेको छ र यसले कुल ४.५९ बर्ग किलोमिटर भू-भाग ओगटेको छ। पाटन नेपालको चौथो ठुलो सहर हो। यसका भोगौलिक निर्देशांकहरू यस प्रकार रहेका छन्-
* अक्षांश २७°४०'४५.२५" उ.
* देशान्तर ८५°१९'३७.२३" पू.
पर्यटकीय स्थलहरू
पाटन दरबार क्षेत्र

मुख्य लेख:पाटन दरवार क्षेत्र

प्राची‍न मल्ल दरबार ललितपुरको सबैभन्दा रमणीय स्थलमा पर्दछ। मङ्गलबजार भनेर पनि चिनिने यस दरबार क्षेत्र पर्यटकीय दृष्टिकोणले ज्यादै नै महत्त्वपूर्ण छ। पर्यटकहरूमा मात्र नभई स्थानीय बासिन्दामा पाटन दरबार क्षेत्र अत्यन्त लोकप्रिय छ। साँझ खुला हावा खान थुप्रै पाटनवासीहरू यहाँ आउने गर्दछन्। पाटन दरबार क्षेत्र एक धार्मिक क्षेत्र पनि हो। यहाँ कृष्ण मन्दिर, भिमसेनथान, नारायण मन्दिर जस्ता मन्दिरहरू पनि छन्। हरेक दिन बिहान यहाँ भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्‍ने गर्दछ।
बंगलामुखी

पाटन दरवार क्षेत्रबाट करीब पाँच मिनेटको हिडाइँ पछि बंगलामुखी मन्दिर पुगिन्छ। बंगलामुखीमा हरेक बिहिवार मानिसहरू पूजा गर्न आउने गर्दछन्। जनाई पूर्णिमाको दिनमा यहाँ मेला लाग्ने गर्दछ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका सहरहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
श्रेणी:नेपालका महानगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका पूर्व उपमहानगरपालिकाहरू
कम्युटर सांखिकरण

मानौं हामी कुनै पनि महसुल तिर्न जाँदा २ रूपैयाँ ९० पैसा तिर्नु प-यो भनेर ३ रूपैयाँ मान्छौ। \scriptstyle 3 times \frac13को मान १ हुन्छ भनेर हामीलाई थाह (रेसनल र बिज गणितीय पद्धतिमा) छ तर कहिले कहीँ कम्प्युटर वा क्यालकुलेटरमा हिसाब गर्दा ०.९९९९९९९९९९९९९९९९ देख्नु भएको होला ,यो एकदम सहि मान हो , तर कहिले काहीं ०.९९९९९९९९९२३४७५ देख्न सक्छौं यो कुनै त्रुटीले गर्दा भएको हुनसक्छ।
जटिल गणन प्रक्रियातथा विभिन्न त्रुटीहरू दशमलव विन्दुहरू , कम्प्युटर दशमलव विन्दु गणन प्रक्रिया,कम्प्युटर बीजगणित प्रक्रियाठूला संख्यालाई एप्रोक्सिमेशन गर्ने त्रुटी जुन नचाहँदा नचाहँदै पनि हाम्रो गणन प्रकृयाको हिस्सा बन्न पुग्छन।
बिट,बाइट,निब्बल र निरपेक्ष मान

बिट

बिट(Bit) भन्नाले बाइनरीमा ० वा १ तर एकपटकमा एक मात्र।

जस्तै ० पनि एक बिट हो र १ पनि एक बिट हो।
०० दुई बिट किनभने यहाँ दुईवटा सङ्केत छन्। त्यस्तै ००,०१,१०,११ सबै दुई बिट हुन्।
बाइट

आठ वटा बिटहरूको समूहलाई बाइट भनिन्छ। जस्तै ००००००००


जब बाइटहरूको संख्या ठूलो हुदै जान्छ तब , यसलाई किलोबाइट , मेगा बाइट , गिगा बाइट , टेरा बाइट .....मा लेखिन्छ
१०२४ बाइट = १ (किलो इन्फोमेशन बाइट) तर १००० बाइट = १ किलो बाइट
१०२४ कि.बा= १ मेगा बाइट
१०२४ मेगा बाइट= १ गिगा बाइट
....
...
निब्बल

कुनै बाइटमा ४ बिटको एक समूहलाई निब्बल भनिन्छ


surendra regmi ===निरपेक्ष मान===
बाइनरी नै किन

संख्या प्रणाली

बाइनरी (द्विआधार संख्या)

अक्टल (आठ आधार संख्या)

दशमलव (दश आधार संख्या)

हेक्जा डेसिमल(१६ आधार संख्या)

रूपान्तरण

बाइनरी -दशमलव

बाइनरी-हेक्जा दशमलव

बाइनरी-अक्टल

हेक्जा,आक्टल-बाइनरी

श्रेणी:कम्प्युटर विज्ञान
श्रेणी:कम्प्युटर
घरपालुवा मौरी

मौरी (वा मधुकर) एपिस वंशजको सदस्य हो, जसलाई महको उत्पादन र सञ्चयका लागि चिनिन्छ । यिनिहरूले पहेँलो मैन प्रयोग गरी टिकाउ गुण (चाका) बनाउँछन् भने त्यहीँ मह उत्पादन समेत गर्दछन् । २१औँ सताब्दीको प्रारम्भमा मौरीका कुल सात प्रजाति भेटिए भने ४४ उपप्रजाति भेटिए, यद्दपी मधुकरका सात देखि एघार प्रजाति ऐतिहाँसिक रूपमा भेटिएका छन् । मह उत्पादनको लागि चिनिने सबैभन्दा उत्तम प्रजाति पश्चिमी मधुकर हो जसलाइ बालीहरूको परागसेचन र मह उत्पादनका लागि घार बनाएर पाल्ने गरिन्छ । मौरीका कुल २०,००० प्रजातिमध्ये मह दिने मौरी सानो सङ्ख्यामा छन् ।मौरी एक किसिमको कीरा हो । यसले विभिन्न फूलको रस सङ्कलन गरी मह लगाउने गर्दछ । मौरीलाई मेहनती जीवको रूपमा चिनिन्छ ।

स्पेन]]
मौरी पालन अथवा एपिकल्चर (apiculture) एपि ल्याटिन शव्दबाट आएको हो, जसको अर्थ मौरीको रेखदेख भन्ने बुझिन्छ । मौरी राख्ने बाकसलाई अङ्ग्रेजीमा एपियारी भनिन्छ ।
मौरी पालनको इतिहास

प्रजातिहरू

संसारमा मौरीका प्रजातिहरू २०००० भन्दा बढी छन ।


श्रेणी:प्राणी
श्रेणी:मौरी
श्रीनाथ गण

श्रीनाथ गण नेपाली सेनाको एक गण (बटालियन) हो । यो गणको स्थापना १८१९ आश्विनमा कम्पनीको रुपमा भएको थियो भएको थियो। बङ्गालका नवाव मीर कासिमको पराजित फौजबाट प्राप्त भएका करिब ५०० बन्दुक र २ तोपका सहायताले खडा गरेको ५ कम्पनी मध्ये यो पनि एक हो। सुरुमा यो गण नुवाकोटमा थियो, हाल दाङमा तैनाथ छ।

गोरखा दर्बार स्थित इष्ट देवता गोरखनाथको नाममा श्रीनाथ कम्पनी खडा गरिएको थियो।
स्थापना

५ असोज १८१९ मा पृथ्वीनारायण शाहले भएका सबै लडाकु दस्ता एकत्रित गरी सु-संगठित सैन्य शक्ति निर्माण गर्ने उद्देश्यले पुरानो गोरखागण, श्रीनाथ गण, कालीबक्स गण, बद्रीबहादुर गण र सबुजदल गण गरी पाँचवटा सैन्य गण स्थापना गरेका थिए । यो गण नुवाकोट देवीघाटमा रहेको छ ।
योगदानहरू

* नेपालको एकिकरणकाल
* नेपाल –तिब्बत /चीन युद्ध
* नेपाल अङ्ग्रेज युद्ध, बुटवलको लडाईं
* बझांग सैनिक कारबाही, २०१८
* नेपाल तिब्बत युद्ध, सन् १८५५-१८५६
* भारतीय सिपाही बिद्रोह, १८५७
* प्रथम विश्व युद्ध, भारतको शान्ति सुरक्षा कायम गर्न कलकत्तामा
* दोश्रो विश्व युद्ध , भारतको शान्ति सुरक्षा कायम गर्न
* संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्ति स्थापना कार्य (लेबनान -१९८५ र १९९२, युगोस्लाभिया-१९९५ मा, कंगोमा २००४ मा)
अहिले सम्मका गणपतिहरू

# बलबाहादुर खत्री
# शैलेन्द्रबहादुर महत
# वीरेन्द्र प्रसाद शाह
# गुप्तबहादुर कार्की
# कुँवर शमशेर जबरा
# पशुपति शमशेर जबरा, ... ...
# ...
#
सन्दर्भ सामग्रीहरू
देवीदत्त गण

श्री ५ रणबहादुर शाहको शासनकालमा पाल्पा हमलाको लागि वि.स.१८४० मा स्थापना गरी पाल्पाको लडाइँमा पठाउदा राम्रो काम्गरेकोले वि.स.१८४२ साल बैशाख १४ गते मौसुफबाटै निशान प्रदान गरी देविदत्त कम्पनी कोनाममा यस गण खडा भएको हो। कालुमासिंह थापा को नितृत्वमा १८४१ देखि १८४४ सालसम्म यस पल्टनले बाइसी चौबिसि राज्यहरूसँग लडदै नेपाल एकीकरण को कार्यमासहभागी रह्यो। वि.स.१८६३ मा काजी द्देवत्त थापाको नेतृत्व मागढवालको लडाइँ तथा वि.स.१८६ मा काजी जसपाउ थापाको नेतृत्व माकिल्ला काकडामा विरतापूर्वक लडाइँ लडेका थिए। वि .स.१८६९ सालमा देविदत्त कम्पनी जो नामबाट देविदत्त पल्टन रहन गयो। वि.स.१८७१-७२ सालमा काजी सुन्दर थापाकी नेतृत्व मा अग्रेज समराज्यबाद विरुद्ध यस पल्टन धेरै पटक विभिन्न स्थानमा लडेर बहादुरी कमाव्जो थियो ।वि.स.१९११-१२ सालमा तिब्बत -भोट युद्ध अन्तर्गत केरुडको लडाइमा देविदत्त पल्टन पनि संलग्न रहेको थियो।वि.स.१९१४-१५ सालमा भारतमा भएको सिपाही विद्रोह नियन्त्रण गर्ने कार्यमा बृटिश सरकारलाई मद्दत गर्न कर्णेल शेरजंग थापाको नेतृत्व मा गएको टोलिले बहादुरी साथ लडि लखनउ मा विद्रोही हएउ निर्मुल पार्ती प्रथम विश्व युद्धमा बृटिस सरकारको सहयोगार्थ वि.स.१९७१ देखि १९७५ सम्म कर्णेल इन्द्र सम्शेर जवराजो नेतृत्व मा भारतको अटोवाबाद्मा श्री पुरानो गोरख गण पल्टनसँग मिलि ग्यारिजन डिउटी मा पुरै गण खट्टी आप्नो क्षमाता र विरता प्रदर्शन गरी आएको थियो।
यस गणमा द्वन्दको क्रममा विरगती प्राप्तगर्ने सपुतहरू
विदेशी भूमिमा देवीदत्त गण

भारतिय सैनिक विद्रोह दमन

वि.स.१९१४-१५सालमा भारतमा भएको सैनिक विद्रोहलाई नियन्त्रण गर्न तत्कालीन बृटिस सरकारबाट सहयोग माग भइ आएकोमानेपाल सरकार बाट ६ वटा रेजिमेण्टहरू उक्त कार्यको लागि खटाइ पअठाएको थियो।उक रेजिमेण्ट हएउ मध्ये देविदत्त पल्टन पनि सहभागिता भ इलखनउ बागिहरूलाई निर्मुल पार्न सफल भएको थियो।
प्रथम विश्वयुद्ध

वि.स.१९१४-१९१८ सम्म भएको प्रथम विश्वयुद्धमा तत्कालीन बृटिस सरकारलाई सहयोग गगर्न अरु नेपाली पल्टन संगै देविदत्त गणका ५६१ जवानहरू भारतमा गइ अटोवाबादमा ग्यारिजन डिउटीमा खट्तिइ साहसी र इमान्दारिपूर्वक कार्य सम्पादन गरेका थिए।
दोस्रो विश्वयुद्ध

वि.स.१९३९-१९४५ सम्म भएको दोस्रो विश्वयुद्धमा समेत यश गणले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो।यश युद्धमा देविदत्त पल्टनका फौजहरूले तत्कालीन कर्णेल श्री सुरेन्द्र बहादुर बस्नेतको कमाण्डमा राजमुकाम पठानसंग लडेर महावीर नेपालिहरूको परिचय दिई विरता प्रदर्शन गरेका थिए।
हैदरावाद समस्या

भारत स्वतन्त्र भए पश्चात् हैदराबादमा फैलिएको जातिय दङ्गालाई निस्तेज पार्न भारतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूको आग्रह मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री मोहन शम्शेरले सहयोग गरेका थिए। सोक्रममा देविदत्त पटन पनि खट्टिइ गएको थियो। यसैक्रममा हैदरावाद,कलकत्ता ,देहरादुन,राँची ,रामगढ आदि ठाउहरूमा नेपाली फौज तैनाथ रहि सफल कारवाहिहरू सञ्चालन गरेको थियो। हैदरावादमा फैलिएको जातिय दङ्गा नियन्त्रण गर्न देविदत्त पल्टनले श्री पुरानी गोरख गणसंग सहकार्य गरी आप्नी भूमिका नुर्वाह गरेको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
नेपाल वन निगम लिमिटेड

नेपाल वन निगम लिमिटेड पहिले द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड नेपालमा रहेका वनजङ्गल व्यवस्थापनबाट प्राप्त हुने काठ दाउरा व्यवस्थित रूपले कटान सङ्कलन र चिरान समेत गरेर सर्वसाधारण जनतालगायत सङ्घ, संस्था, उद्योग व्यवसाय र नेपाल सरकारद्वारा सञ्चालित योजना परियोजनाहरूलाई सरल तरिकाले काठ दाउरा आपूर्ति गर्न वि.सं. २०११ सालमा स्थापना भएको सःमिल परियोजनालाई तत्काल प्रचलित कम्पनी कानुन अन्तर्गत त्यस समयमा 'द टिम्बर कर्पोरेसन अफ नेपाल लिमिटेड'को नाममा पूर्ण सरकारी स्वामित्वको संस्थाको रूपमा गठन भएको थियो। वि.सं. २०५६ असोज २६ गतेको नेपाल सरकारको निर्णयबाट यो निकाय वन तथा भू-संरक्षण मन्त्रालय अन्तर्गत रहेर हाल आफ्नो कार्य सम्पादन गर्दै आइरहेको छ।
कार्यक्षेत्र
शाखाहरू
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सरकारी स्वामित्वमा रहेका नेपाली कम्पनीहरू
श्रेणी:नेपाली कम्पनीहरू
राष्‍ट्रिय बीमा संस्थान

राष्ट्रिय बीमा संस्थानका स्थापना २०२४ साल पुस १ गते कम्पनी ऐनअन्तर्गत प्राइभेट लिमिटेड कम्पनीका रूपमा भएको हो। २०२५ साल पुस १ गते राष्ट्रिय बीमा संस्थान ऐनअन्तर्गत संस्थानमा परिणत भएको हो। राजा महेन्द्रले आफ्नै सवारीको बीमालेख खरिद गर्दै २०२४ साल फागुन ११ गते राष्ट्रिय बीमा संस्थान कारोबार उद्घाटन गरेका थिए । पहिलो बीमालेखको प्रस्तावमा बीमितको तर्फबाट राजा महेन्द्र र राष्ट्रिय बीमा संस्थानको तर्फबाट अध्यक्ष डा‍. भेष बहादुर थापाले हस्ताक्षर गरेका थिए । जीवन बीमा भने २०२९ साल फागुन ९ गते शुरु गरेको हो।
उद्देश्य

देशको आर्थिक विकासको लागि आन्तरिक साधन र पूँजीको परिचालन गर्नु तथा विेदेशी मुद्राको व्ययभार रोक्नु ।
सेवाहरू

* सावधिक जीवन बीमा
* बालबच्चाको शिक्षा तथा विवाह सावधिक जीवन बीमा
* अग्रिम भुक्तानी जीवन बीमा
* आजीवन जीवन बीमा
* ‘जीवन सुरक्षा’ सावधिक जीवन बीमा
* बालबच्चाको सावधिक जीवन बीमा
* पति–पत्नीको संयुक्त जीवन बीमा ‘जीवन साथी’
* बालबच्चाको जीवन बीमालेख ‘वात्सल्य’
* म्यादी जीवन बीमा
* ‘जीवन बन्धु’ दोहोरो लाभ जीवन बीमा
* सामूहिक सावधिक जीवन बीमा


सम्पर्क ठेगाना

राष्‍ट्रिय बीमा संस्थान
पोष्‍ट बक्स नं: ५२७, काठमाण्डौं
फोन नं: ००९७७-१-४२६२५२०
फ्याक्स नं: ००९७७-१-४२६२६१०
ईमेल: beema@wlink.com.np
आधिकारीक वेबसाईट

www.beema.com.np

श्रेणी:अर्थ वाणिज्य
श्रेणी:आर्थिक
कृषि विकास बैङ्क

कृषि विकासमा बढीभन्दा बढी गतिशीलता ल्याई सर्वसाधारण जनताको आर्थिक हित र सुविधा कायम गर्ने र कृषिक्षेत्रमा सुलभ र सरल पद्धति अपनाई पूँजी तथा ऋण उपलब्ध गराउनु कृषि विकास बैङ्कको स्थापनाको प्रमुख उद्देश्य हो । यिनै उद्देश्य परिपूर्ति गर्न कृषि विकास बैङ्क ऐन, २०२४ अन्तर्गत कृषि विकास बैङ्कको स्थापना बि. सं. २०२४ साल माघ ७ गते भएको हो । सुरूमा ५ करोडको अधिकृत पूँजीबाट यसको स्थापना भएका हो ।
शाखा कार्यालय

कृषि विकासका १० ओटा क्षेत्रीय कार्यालयहरु रहेकाछन् :
# क्षेत्रीय कार्यालय, बिराटनगर
# क्षेत्रीय कार्यालय, राजविराज
# क्षेत्रीय कार्यालय, जनकपूर
# क्षेत्रीय कार्यालय, बिरगंज
# क्षेत्रीय कार्यालय, काठमाडौँ
# क्षेत्रीय कार्यालय, पोखरा
# क्षेत्रीय कार्यालय, भैरहवा
# क्षेत्रीय कार्यालय, घोराही
# क्षेत्रीय कार्यालय, धनगढी
# क्षेत्रीय कार्यालय, नेपालगन्ज
सन्दर्भहरू
यी पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपाली बैङ्कहरू
श्रेणी:अर्थतन्त्रहरू
श्रेणी:नेपालका सार्वजनिक संस्थानहरू
राष्ट्रिय महिला आयोग (नेपाल)

राष्ट्रिय महिला आयोग नेपालका महिलाको क्षेत्रमा काम गर्ने आयोग हो। यो आयोगले महिला हिंसा, मानव अधिकार लगायतका क्षेत्रमा उजूरी लिने तथा कार्य सम्पादन गर्ने गर्दछ।

देशको आधाभन्दा बढि जनसङ्ख्या रहेका महिलाहरूलाई देश विकासको मूलप्रवाहमा सक्रिय बनाउने उदेश्यले तत्कालिन श्री ५को सरकारले ९२ औ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको अवशरमा वि स २०५८ साल फागुन २३ गते डा. दुर्गा पोखरेलको अध्यक्षतामा राष्ट्रिय महिला आयोगको गठन भएको थियो।
स्थापना

नेपालको संविधान २०७२, भाग २७ अन्य आयोग, धारा २५२–२५४ आनुसार राष्ट्रिय महिला आयोग संवैधानिक आयोगको रूपमा स्थापित भएको छ। सुरुमा राष्ट्रिय महिला आयोगको स्थापना बि. सं. २०५८ साल फागुण २३ गते तत्कालीन सरकारको कार्यकारिणी आदेशवाट गठित भएको हो। राष्ट्रिय महिला आयोग ऐन २०६३, र राष्ट्रिय महिला आयोग नियमावलि २०६५ कार्यान्वयन भए पश्चात यसले कानुनी आयोगको हैसियत प्राप्त गरेको थियो।
आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकार

क) महिलाको हक हितसँग सरोकार राख्ने नीति तथा कार्यक्रमको तर्जुमा गरी कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकार समक्ष पेश गर्ने,

ख) महिलाको हक हितसँग सम्बन्धित कानुन वा नेपाल पक्ष भएको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि वा सम्झौता अन्तर्गतको दायित्व कार्यान्वयन भए वा नभएको विषयमा अनुगमन गरी त्यसको प्रभावकारी पालन वा कार्यान्वयनको उपाय सहित नेपाल सरकारलाई सुझाव दिने,

ग) महिलालाई राष्ट्रिय विकासको मूल प्रवाहमा समाहित गर्न तथा राज्यका सबै निकायमा समानुपातिक सहभागिता सुनिश्चित गर्न मौजूदा नीति तथा कार्यक्रमको समीक्षा, अनुगमन तथा मूल्याङ्कन गर्ने र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि नेपाल सरकारलाई सिफारिस गर्ने,

घ) लैङ्गिक समानता, महिला सशक्तिकरण तथा महिलासँग सम्बन्धित कानुनी व्यवस्थाको अध्ययन, अनुसन्धान गरी त्यस्ता कानुनमा गर्नुपर्ने सुधारका सम्बन्धमा सम्बन्धित निकायलाई सिफारिस गर्ने र सोको अनुगमन गर्ने,

ङ) महिला अधिकारसँग सम्बन्धित नेपाल पक्ष भएको अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि वा सम्झौतामा भएको व्यवस्था बमोजिम नेपालले पठाउनु पर्ने प्रतिवेदन तयारीका सम्बन्धमा नेपाल सरकारलाई सुझाव दिने,

च) महिला हिंसा वा सामाजिक कुरीतिबाट पीडित भएको वा महिला अधिकार प्रयोग गर्न नदिएको वा वञ्चित गरेको विषयमा कुनै व्यक्ति वा संस्था विरुद्ध मुद्दा दायर गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएमा कानुन बमोजिम अदालतमा मुद्दा दायर गर्न सम्बन्धित निकाय समक्ष सिफारिस गर्ने।

२) राष्ट्रिय महिला आयोगले आफ्नो काम, कर्तव्य र अधिकार मध्ये कुनै काम, कर्तव्य र अधिकार आयोगको अध्यक्ष, कुनै सदस्य वा नेपाल सरकारको कुनै कर्मचारीलाई तोकिएको शर्तको अधीनमा रही प्रयोग तथा पालन गर्ने गरी प्रत्यायोजन गर्न सक्नेछ।

३) राष्ट्रिय महिला आयोगको अन्य काम, कर्तव्य, अधिकार तथा तत्सम्बन्धी अन्य व्यवस्था सङ्घीय कानुन बमोजिम हुनेछ।
हाल श्री कमला पराजुली राष्ट्रिय महिला आयोग अध्यक्ष रहनु भएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य सूत्रहरू

*www.nwc.gov.np राष्ट्रिय महिला आयोगको आधिकारिक वेवसाइट


श्रेणी:नेपालका सामाजिक संस्थाहरू
श्रेणी:नेपाली महिलाहरू
श्रेणी:विकी विमिन एडिटाथन २०१८ मा बनाइएको वा सुधारिएका लेखहरू
नेपालका संवैधानिक निकायहरू

कुनै पनि राष्ट्र वा देशको मुल कानुन संविधानमा व्यवस्थापिका, कार्यपालिका र न्यायपालिका बाहेक स्पष्ट व्यवस्था गरिएका निकायहरूलाई नै संवैधानिक अङ्ग वा निकाय भनिन्छ। त्यस्ता निकाय वा अङ्गहरूको काम, कर्तव्य, अधिकार तथा त्यस्का पदाधिकारीहरूको योग्यता, सङ्ख्या, पदावधि, पदबाट मुक्त हुने अवस्था, सेवा, सुविधा एवं पारिश्रमिक आदिहरूको स्पष्ट किटान संविधानमा नै उल्लेख गरिएको हुन्छ। सत्तारूढ दलहरूले शक्तिको दुरुपयोग गरि शासन पद्धतिलाई भ्रष्ट बनाउने, निरङ्कुश, विकृति तथा अन्य शक्तिको दुरुपयोग गरि आफ्नो स्वार्थलाई पूरा गर्ने दुस्साहसलाई वन्देज गरि आमजनताको भलो हुने कार्यमा संलग्न गराउन र सुशासन कायम राख्न मद्दत गर्न यस्ता निकाय वा अङ्गहरूको प्रमुख भुमिका रहन्छ। नेपालको संविधानले बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसांस्कृतिक तथा भौगोलिक विविधतायुक्त विशेषतालाई आत्मसात गरी विविधताबीचको एकता, सामाजिक सांस्कृतिक ऐक्यबद्धता, सहिष्णुता र सद्भावलाई संरक्षण एवं प्रवर्धन गर्दै, वर्गीय, जातीय, क्षेत्रीय, भाषिक, धार्मिक, लैङ्गिक विभेद र सबै प्रकारका जातीय छुवाछुतको अन्त्य गरी आर्थिक समानता, समृद्धि र सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्न समानुपातिक समावेशी र सहभागितामूलक सिद्धान्तका आधारमा समतामूलक समाजको निर्माण गर्ने संकल्प गरेको छ। यसका लागि निम्न संवैधानिक आयोगहरूको व्यवस्था रहेको छ।
संवैधानिक निकायहरू

वि.सं. २०७२ सालमा जारी नेपालको संविधानले व्यवस्था गरेको नेपालका संवैधानिक निकायहरू :
नियुक्ति

प्रधान न्यायाधीश र संवैधानिक निकायका प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्तिको सिफारिस गर्न देहाय बमोजिमका अध्यक्ष र सदस्य रहेको एक संवैधानिक परिषद् रहनछ :-

(क) प्रधानमन्त्री – अध्यक्ष

(ख) प्रधान न्यायाधीश – सदस्य

(ग) प्रतिनिधि सभाको सभामुख – सदस्य

(घ) राष्ट्रिय सभाको अध्यक्ष – सदस्य

(ङ) प्रतिनिधि सभाको विपक्षी दलको नेता – सदस्य

(च) प्रतिनिधि सभाको उपसभामुख – सदस्य
पदमुक्त

# पदावधि पूरा भएमा
# राष्ट्रपति समक्ष लिखित राजीनामा दिएमा
# उमेर पैंसठ्ठी वर्ष पूरा भएमा
# महाभियोगको प्रस्ताव पारित भएमा
# शारीरिक वा मानसिक अस्वस्थताको कारण सेवामा रही कार्य सम्पादन गर्न असमर्थ रहेको भनी संवैधानिक परिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले पदमुक्त गरेमा
# मृत्यु भएमा
सन्दर्भ सामग्रीहरू