JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
නෙල්සන් මැන්ඩෙලා

1918 ජුලි මස 18 වන දින උපත ලැබූ දකුණු අප්‍රිකාවේ මුල්ම ස්වදේශික ජනාධිපති නෙල්සන් රොලිහ්ලාහ්ලා මැන්ඩෙලා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පූර්ණ නියෝජනයක් සහිත ඡන්දයකින් තේරී පත් වුණු මුල්ම ජනාධිපතිවරයා විය. ජනාධිපති ධූරයට පත්වීමට ප්‍රථම මැන්ඩෙලා දකුණු අප්‍රිකාවේ වර්ණ භේදයට එරෙහිව කටයුතු කළ අතර අප්‍රිකානු ජාතික කොන්ග්‍රසයේ නායකයා මෙන්ම එහි සන්නාහ සන්නද්ධ දේශපාලනඥයකු ලෙස කටයුතු කරන ලදී. 27 වසරක සිර දඬුවමක් විඳි මොහු ඉන් වැඩි කාලයක් රොබින් දූපතේ ගත කරන ලදී. විවිධ අපරාධවලට සම්බන්ධ වීම හා දේපල අලාභ හානි කිරීම යන කරුණු සිරගත වීමට බලපෑ අතර වර්ණ භේදයට එරෙහිව පෙරමුණ ගෙන කටයුතු කිරීම ද ඊට බෙහෙවින් බලපෑ කරුණක් විය.

දකුණු අප්‍රිකාවේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තරයේ ද වර්ණ භේදයට ‍එරෙහි විරුද්ධවාදීන් අතර මැන්ඩෙලා ස්වාධීනත්වයේ හා සමානාත්මභාවයේ සංකේතයක් බඳු විය. නමුදු එවකට පැවති රජය විසින් ඔහුව බොහෝ‍සේ විවේචනයට භාජනය කරන ලදී. ANC ය විසින් මැන්ඩෙලා ඇතුළු පිරිස කොමියුනිස්ට්වාදීන් හා ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස හංවඩු ගැසූ අතර ඇමරිකාව තවමත් හඳුන්වනුයේ ත්‍රස්තවාදියෙකු සේය.

1990, පෙබරවාරි මස 11 වන දින සිරෙන් නිදහස් වීමත් සමඟම මැන්ඩෙලා සමඟි සන්ධාන‍වීමට හා සාකච්ඡා මාර්ගයට පිවිසීමේ ප්‍රතිපත්තියට අවතීර්ණ විය. දකුණු අප්‍රිකාවේ බහු ජාතීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ වෙනසක් ඇති කිරීමට එය ඉවහල් වන බව ඔහුගේ විශ්වාසය විය. වර්ණභේද යටතේ අවසාන දක්වාම මැන්ඩෙලා අතීත විරුද්ධවාදීන්ගේ පවා පැසසුමට පුළුල් ලෙස භාජනය විය.

දශක හතරක් පුරාවට සම්මාන සියයකට අධික ප්‍රමාණයකින් පිදුම් ලැබූ මොහ‍ු 1993 වසරේ නොබෙල් සාම ත්‍යාගයට හිමිකම් කීමට තරම් වාසනාවන්ත විය. එපමණක් නොව වර්තමානයේ නෙල්සන් මැන්ඩෙලාව හඳුන්වනු ලබන්නේ කාලෝචිත මාතෘකා වෙනුවෙන් තම කටහඬ හා අදහස් පුබුදු කළ ශ්‍රේෂ්ට දේශපාලනඥයෙකු වශයෙනි. දකුණු අප්‍රිකාවේ මැන්ඩෙලාගේ වංශයේ වැඩිහිටියන් විසින් මැන්ඩෙලාට තිළිණ කළ ගරු නම්බුනාමය “මැඩිබා” නම් වේ. එකී නාමය නෙල්සන් මැන්ඩෙලා යන නාමයන් සමඟ අපූරුවට පෑහිණි.

මහත්මා ගාන්ධි යනු මැන්ඩෙලාගේ ජීවිතයේ පරමාදර්ශය කොට ගත් විශිෂ්ට චරිතයකි. මැන්ඩෙලා එකී චරිතය තම ජීවතයට නව අදහස් හා හැඟීම් ජාතික කරවීමට සමත් වූ වටිනා සම්පතක් ලෙසින් සලකනු ලබයි. එමෙන්ම මහත්මා ගාන්ධිතුමාගේ අවිනිසොවාදී දර්ශනයත්, විරුද්ධ පාර්ශවයන් කෙරෙහි ගෞරවයෙන් කටයුතු කිරීමේ හැකියාවක් මැන්ඩෙලා විසින් ස්වකීය ජීවිතයට ද ඈඳා ගත් යහපත් ගුණාංග වේ.
සිරගතව සිටි කාලය

රොබෙනිගලෑන්ඩ් දූපතේ දිවිය: 1962 - 1982

thumb|
මරණය සහ අවමගුල

thumb|right|මැන්ඩෙලාගේ හවුටන් නිවස පිටතදී මහජනයා අවසන් ගෞරව දක්වමින්

දිගු කලක් පැවති ශ්වසන ආසාදනයකින් ගැහැට විඳීමෙන් පසුව, 2013 දෙසැම්බර් 5 දිනදී වයස අවුරුදු 95 ක් ආයු වැළඳීමෙන් පසුව මැන්ඩෙලා මිය ගියේය. ඔහුගේ පවුලේ සාමාජීකයන් ඔහු වට කර සිටියදී, 20:50 දේශීය වේලාව (UTC+2) පමණ වත්ම, ජොහැන්නස්බර්ග්හී, හවුටන් හිදී, හේ මිය ගියේය. ජනාධිපති ජේකබ් සූමා රූපවාහිනියේ පෙනී සිටිමින් ඔහුගේ මරණය ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

2013 දෙසැම්බර් 6 දිනදී, ජනාධිපති සූමා විසින් දින දහයක ජාතික ශෝක කාල පරිච්ඡේදයක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු අතර, ප්‍රධාන අවමංගල්‍යෝත්සවය ජොහැන්නස්බර්ග්හී එෆ්එන්බී ක්‍රීඩාංගනයේදී 2013 දෙසැම්බර් 10 දිනදී පැවැත්විණි. 2013 දෙසැම්බර් 8 දින, ජාතික යාච්ඤා සහ ආවර්ජනාවේ දිනයක් ලෙසින් හෙතෙම ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ප්‍රිටෝරියාහී යූනියන් බිල්ඩිංස් තුල දෙසැම්බර් 11–13 දක්වා මැන්ඩෙලාගේ දේහය රාජ්‍ය ගෞරව සහිතව තැන්පත් කර තැබූ අතර 2013 දෙසැම්බර් 15 දිනදී රාජ්‍ය අවමංගල්‍යයක් කූනු, දකුණු අප්‍රිකාව හිදී පැවැත්විණි. .
ආශ්‍රිත
අධෝසටහන්

ප්‍රවර්ගය:මාක්ස්වාදී කතුවරු
වින්ස්ටන් චර්චිල්

thumb|


සර් ලෙනාර්ඩ් ස්පෙන්සර් චර්චිල් උපත ලැබුවේ 1874 නොවැම්බර් මස 30 වන දිනයි. ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයේ දේශපාලඥයෙකු වශයෙන් කටයුතු කළ අතර විශේෂයෙන්ම ඔහුව දැන හඳුනා ගත්තේ දෙවන ලෝක යුද්ධ සමසයේදී මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ නායකත්වය ගෙන කටයුතු කිරීමත් සමගය. තවද, මොහු එක්සත් රාජධානියේ අගමැතිවරයා වශයෙන් 1940 සිට 1945 දක්වා කටයුතු කළ අතර නැවත වතාවක් 1951 සිට 1955 දක්වා කාලය තුළ ඔහුට එම දූරය හෙබවීමට වාසනාව හිමි විය. චර්චිල් උසස් දේශපාලඥයෙකු මෙන්ම ව්‍යක්ත දේශකයෙකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර බ්‍රිතාන්‍යය යුධ හමුදා නිළධාරියෙකු ලෙසත්, ‍ඓතිහාසික ලේකකයෙකු හා කලා කරුවෙකු ලෙසත් ස්ථාවරත්වයක් ගොඩනගා ගත් පුද්ගලයෙකු විය.

තම හමුදා කාලය අතර තුර ඉන්දියාවේ හා සුඩානයේ ඇති වූ සටන් චර්චිල්ගේ අවධානයට යොමු වූ අතරම දෙවන බෝයර් යුද්ධය අතරතුර ඔහු යුධ වාර්තා කරුවෙකු වශයෙන් එකී කාල සීමාවේ කීර්තිය හා අපකීර්තිය යන දෙකම අත්පත් කර ගන්නා ලදී. එලෙසම ඔහු බ්‍රිතාන්‍යය හමුදාවේ බටහිර යුධ පෙරමුණේ සේවය කළ අතර 6 වන පාබල බල ඇණියේ සේනාපති වශයෙන්ද කටයුතු කළේය. චර්චිල් වසර 60 ක් පුරාවටම දේශපාලන කරලියේ ප්‍රමුඛස්ථානය ගෙන කටයුතු කළ අතර ඔහු විසින් දේශපාලන හා කැබිනට් තනතුරු රාශියක් හොබවනු ලැබීය. පළමු ලෝක යුද්ධයට ප්‍රථම ඔහු වෙළඳ සංගමයේ සභාපති ලෙසද , ස්වදේශ කටයුතු බාර රාජ්‍යය ලේකම් ලෙසද එවකට පැවති ලිබරල් රජය යටතේ කටයුතු කරන ලදී. එමෙන්ම පළමු ලෝක යුද්ධ කාලසීමාවේදී චර්චිල් පළමු අද්මිරාල්වරයා වශයෙන්ද , යුද්ධෝපකරණ පිළිබඳ ඇමතිවරයා වශයෙන්ද , යුධ මහලේකම්වරයා වශයෙන් හා ගුවන් කටයුතු පිළිබඳ රාජ්‍යය ලේකම්වරයා වහයෙන්ද කටයුතුකරන ලදී. තවද, භාණ්ඩාගාර චාන්සලර් තනතුර හොබවනු ලැබුවේද වින්ස්ටන් චර්චිල් විසින්මය.‍

දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ආරම්භයෙන් පසුව චර්චිල් පළමු අද්මිරාල්වරයා වශයෙන් පත් කරන ලදී. 1940 මැයි මස 10 වන දින නෙවිල් ෂොම්බර්ලේන් ගේ ඉල්ලා අස්වීමත් සමග චර්චිල් බ්‍රිතාන්‍යය අගමැති තනතුරට පත් වූ අතර ඔහු විසින් බ්‍රිතාන්‍යය ( Axis Powers) වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවනු ලැබීය.

ඔහුගේ දේශන යුද්ධ සජ්ජිත සේනාවන්ට මහත් වූ පිටිවහලක් විය. 1945 ඡන්දය පරාජ වීමත් සමගම ඔහු විරුද්ධ පක්ෂයේ නායකයා වශයෙන් කටයුතු කරන ලදී. 1951 දී නැවත අවසන් වරට අග්‍රාමාත්‍ය්‍ය ධූරයට චර්චිල් පත්වූයේ 1955 වසරේදී විශ්‍රාම ගැනීමට ප්‍රථම වේ. ඔහුගේ මරණය සැළවීමත් සමගම බ්‍රිතාන්‍යය රැජින විසින් ඔහු වෙනුවෙන් රාජ්‍ය ගෞරව සහිත අවමගුලක් පැවැත්වීමට නියම කරන ලදී. එකී අවමගුල උසස් දේශපාලඥයන් විශාල පිරිසකගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුවුණි.
බිම්බිසාර රජ

thumb|right|320px| බිම්බිසාර රජු සිර කර තැබූ රාජ්ගීර් හි පිහිටි බිම්බිසාර ගේ සිපිරි ගෙය
බිම්බිසාර (, ක්‍රි.පූ. 558—ක්‍රි.පූ. 491) ක්‍රි.පූ. 543 සිට ඔහුගේ මරණය දක්වා මගධ රාජධානියෙහි රජෙක් වූ අතර හරියංක රාජ වංශයට අයත් විය.
චර්යාව

බිම්බිසාර පිළිබඳ බොහෝ විස්තර ජෛන ග්‍රන්ථ සහ බෞද්ධ ජාතක පොත්හි හමුවන්නේ, ඔහු මහාවීර සහ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ සමකාලීනයෙක් බැවිණි. හේ මගධයේ රජු විය. බ්‍රහ්මදත්ත පරදවා අංග අත්පත් කරගත් හේ, තම පුත් අජාසත්තගේ යුව රාජ පාලනයට එය නතු කොට, චම්පා එහි අගනුවර බවට පත් කලේය. බිම්බිසාර රජු මහාවීරගේ ශ්‍රාවකයෙක් වූ අතර නිතොර ඔහුගේ ධර්මයට සවන් යොමු කලේය. බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථ වලට අනුව, බුදු රජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත් වීමට පෙර, පළමු වරට බුදු රජාණන් වහන්සේ මුණගැසුනු බිම්බිසාර රජු, පසුව වැදගත් ශ්‍රාවකයෙක් බවට පත් විය. බෞද්ධ උගැන්වීම් වල එන පරිදී අවබෝධයට පත් වීමේ එක් මට්ටමක් වන සෝවාන් ඵලයට පත් වීමට ඔහු සමත් වූ බව දැක්වේ. කෙසේවුවද, ජෛන ග්‍රන්ථ දක්වන්නේ ඔහු ජෛන භක්තිකයෙකු බවය.

ජෛනාගම් ග්‍රන්ථ අනුව, ඔහු හැඳින්වෙන්නේ රාහගෘහ හි ශ්‍රෙනික් (විශාල හමුදාවක් සතුව සිටි බැවින්) රජු ලෙසිනි. අවන්ති හි රජු වූ ප්‍රොද්යොත් රජු හට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර කරනු වස්, බිමිබිසාර විසින් උජ්ජේන් වෙත ජීවක යැවූ බව කියැවේ.
විවාහ සන්ධාන

thumb|400px|බිමිබිසාර රජු හට මහාවීර ගේ නෑ සබඳතාවය පෙන්වන පෙළපත් සටහන
තම බලය තහවුරු කරගැනුමට විවාහ සන්ධාන භාවිතා කිරීමට බිම්බිසාර යුහුසුළු විය. ඔහුගේ පළමු භාර්යාව වුයේ, කෝසළ හි රජ මහා කෝසළ ගේ දියණිය හා ප්‍රසෙන්ජිත් ගේ සොහොයුරිය වූ කෝසළ-දේවී වේ. ඔහුගේ මනාලිය දෑවැදි ලෙස ගෙන ආයේ, එකල ගම්මානයක් පමණක් වූ කාෂි වේ. මගධය හා කෝසළ අතර එදිරිවාදිකම් මෙම විවාහය නිසා අවසන් වූ අතර අනෙකුත් රාජ්‍යයන් පිළිබඳව අත පෙවීමට වරපතක් ඔහුට මෙයින් ලැබිණි. බිම්බිසාර ගේ දෙවන භාර්යාව, චෙල්ලානා, වයිෂාලියෙන් ලිච්ඡවි කුමාරිකාවකි. ඉන්දියඥ හර්මන් ජාකෝබීට අනුව, මහාවීර (වර්ධමාන), චෙල්ලානා රැජිණ හා ‍නෑ සබඳතාවයක් සහිත වූයේ ඇය මහාවීරගේ මාමා කෙනෙකු වූ චේටක රජුගේ දියණිය බැවිණි. බිම්බිසාරගේ තෙවන භාර්යාව, ක්ෂේමා, පන්ජාබයේ මධ්‍ර වරිගයෙහි නායකයාගේ දියණිය විය.
මරණය

සාම්ප්‍රදායනුකූලව පැවසෙන්නේ සිය පුතු අජාටෂත්‍රෑ විසින් බිම්බිසාර සිර ගත කොට ඔහු කුසගින්නේ මිය යෑමට ඉඩ හැරි බවය. ක්‍රි.පූ. 491 දී පමණ මෙය සිදු වූ බවට වාර්තා වෙයි.
ආශ්‍රිත


* ජී.පී.සිං "අර්ලි ඉන්ඩියන් හිස්ටොරිකල් ට්‍රැඩිෂන් ඇන්ඩ් ආකියොලොජි"; පිටුව 164


ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.පූ. 558 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.පූ. 491 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ජෛන රාජකීයයෝ
ප්‍රවර්ගය:හරියංක රාජ වංශය
ප්‍රවර්ගය:මගධයේ රජවරු
ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ ශ්‍රාවකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තු පූර්ව 5 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු පාලකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තු පූර්ව 6 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු පාලකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.පූ. 491 මරණ
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු නැටුම්

අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු නැටුම් යනු ග්‍රාම්‍ය සම්ප්‍රදාය මුල්කොටගත් නැටුම් ශෛලියකි. සාමාන්‍ය නැටුම් පරිද්දෙන් නාට්‍ය ශාලා, රඟහල්, පාසැල් සහ ආයතනවලට පමණක් සීමා නොවී සාමාන්‍ය ජන සාමාජයේ රඟ දැක්විය හැකි පරිද්දෙන් මෙම නැටුම් නිර්මාණය වී ඇත. මෙහි මූලික පදනම ග්‍රාම්‍ය නැටුම් සම්ප්‍රදාය වුවත් මෙය සාම්ප්‍රදායික හා සංදර්ශනික නැටුම් අභාෂයන්ගේ එකතුවක් ලෙස දැක්විය හැක.

සාමාන්‍ය ජනසමාජයේ රඟ දැක්වීම හේතු කොට ගෙන මෙම නැටුම් ලාක්ෂණිකව නිර්මාණශීලීත්වය අතින් සමාජීය දියුණුව හා එහි වෙනස් වීම් මත රඳා පවතී. ස්වහැකියාවන් ශිල්පීය, තුළින් හුවා දැක්වීම හා මෙම නැටුම් සම්ප්‍රදාය ඊ‍ට සම්බන්ධිත පරිසරයේ සිදුවන වෙනස් වීම්වලට අනුරූපීව වෙනස් වේ. රංගන ශිල්පියාගේ අවශ්‍යතා අබිලාෂයන් හා පෞරුෂත්වය මතද මෙම නැටුම් කලාවේ වෙනස්වීම් නිරීක්ෂණය කල හැක.

සාම්ප්‍රදායික නැටුම් කලාවෙන් කළ සෘජු අනුරූපණයන්ගේ මෙම අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු නැටුම් සෑදි ඇති බවට සදහන් වේ. ප්‍රාග් ඓතිහාසික නැටුම් කලාවන්හි පියවර සමග නූතන අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු නැටුම් කලාවේ ඇති සැබැඳියාව මෙයට සාක්ෂි දරයි.

මෙය “ග්‍රාම්‍ය නැටුම්” යන වචනයේ සාහිත්‍යමය / භාෂිමය රටාව හා තාක්ෂණික බව සාම්ප්‍රදායික නැටුම් ශිල්පියන් විසින් විවේචනාත්මකව හුවා දැක්වුවද, මෙම පදය පොත් පත්වලද අධ්‍යයනයන්හි ද ජාත්‍යයන්තර මට්ටමෙන් භාවිතා වේ. මෙම අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු නැටුම් භාවිතා වන රංගායතන සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් දක්නට ලැබෙන අතර ඒවායින් ඇල්වින් එයිලි ඇමෙරිකානු රඟහල සහ හාලම් රඟහල ප්‍රධාන තැනක් ගනී.

ප්‍රවර්ගය:නැටුම් - රට අනුව
පසුබිම් නර්තනය

ප්‍රධාන නර්තන ශිල්පියාට අමතරව ඔහුගේ / ඇයගේ සහකරු ලෙස නැතහොත් පසුබිම් රංගනයේ යෙ‍දෙන පිරිසට මෙලෙස පසුබිම් රංගන ශිල්පීන් යැයි කියනු ලැබේ. මෙහිදී මෙම පසුබිම් හෝ සහායක නර්තනය මගින් ප්‍රධාන රංගනයෙහි රිද්මයානුකූල චලනයන්ට අනෙකුත් භාවයන්ට සමබරතාවයක් ලබාදේ.

දැනට සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ දිදුලන කලාකරුවන් අතරින් කිහිපදෙනෙකු ඔවුන්ගේ වෘත්තීය ආරම්භ කර ඇත්තේද පසුබිම් රංගන ශිල්පීන් ලෙසය .පහත දැක්වෙන්නේ ඉන් කිහිප දෙනෙකි,

1. ටූපැක් ශාකූර් (ඩිජිටල් අන්ඩර්ග්‍රවුන්ඩිහි පසුබිම් නර්තනය)

2. ජෙනිෆර් ලෝපේස් (නිව් කිඩ්ස් ඔන්ද ඕලොක් සහ 1993 වසරේ ජැනට් ජැක්සන්ගේ “දැට්ස් ද වේලව් ගෝස්” නිර්මාණයට පසුබිමෙන් දායක විය.)

3. ක්‍රිස් ජූඩ් (නම පළමු බිරිඳ වූ ජෙනිෆර් ලෝපේස්ගේ 2001වසරේ ඉදිරිපත් කළ “ලව් ඩසන්ට් කාස්ට ද තින්ග්” නිර්මාණයේ සහකාර නර්තනය)

4. රේන් (පාක්-ජින්-යන්ග් පාක්-ජි-යූන්)
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Backup_dancer
බාල් නැටුම්

thumb|බාල් නැටුම්.

බටහිර රටවල එනම් යුරෝපීය රටවල ඉතා ප්‍රචලිත වූත් සහකරුවෙකු සමග ඉදිරිපත් කරන්නාවූත් මේ නැටුම්, බාල් නැටුම් (Ballroom Dance) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි. වර්තමානයේදී මෙම නැටුම් සමාජීය වශයෙන් හා ඉතා තරගකාරිත්වයක් උසුලන නැටුම් ශෛලියක් බවට පත්වී ඇති අතර චිත්‍රපට වේදිකා සංදර්ශන සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන්වලදී දැකගත හැක.

අතීතයේදී මෙම බාල් නැටුම් භාවිතා වූයේ එදිනෙදා ජීවිතයේ විවේකීව ගත කරන වේලාවන්වලදී සහ සුහද හමුවන්වලදී ඉදිරිපත්කර විනෝදවීමට විනා වර්තමානයේදී මෙන් තරගකාරී ස්වභාවයකින් නොවේ. අද වන විට මෙම නැටුම් තාක්ෂණික මට්ටමින් ප්‍රගුණ වී ඇති අතර එයටම අනන්‍යය වූ ප්‍රමිතීන්වලින් සමන්විත වේ. මෙම බාල් නැටුම් අන්තර් ජාතික වශයෙන් පිළිගැනීමට ලක් වී ඇති අතර යුරෝපයෙන් ඔබ්බට ගොස් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ද ඉතා ප්‍රචලිත වී ඇත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ මෙම බාල් නැටුම් කොටස් දෙකකට බෙදා රංග ගත කෙරේ. එනම් සියුම් ලෙස හෙවත් “ ඇමරිකන් ස්මූත්” නමින්ද රිද්මයානුකූල හෙවත් “ඇමරිකන් රිදම්” යනුවෙනි. මෙම කොටස් දෙකම බාල් නැටුම් ශෛලියට අනුරූපීව හැඩ ගැසී ඇත.
තරඟකාරී බාල් නැටුම්

thumb|බාල් නැටුම් තරඟාවලියක්.
අතීත සමාජයේ ඉහළ පන්තිය සදහා වෙන්ව තිබු බාල් නැටුම් වර්ථමානයේ නර්තන ක්‍රීඩා නැමති විධිමත් තරඟ වලට භාවිතා වේ. මෙම නර්ථන ක්‍රිඩා වලදී විවිධ කුසලතා මට්ටම් වල සිටින ආධුනික නර්තන ශීල්පීන්ටද නර්තනයට අවස්ථාවක් ලැබේ.
ඇමෙරිකානු නැටුම් ශීල්පීන්ගේ කුසලතා මට්ටම් U.S.A. Dance නැමති ආයතනය මගින් වර්ගීකරණයට බදුන් කර අති අතර එම ආයතනය මගින් ලෝකඩ, රීදි හා රන් යන වර්ගීකරණයන් නිත්‍ය ක්‍රමවේදයකින් නර්ථන ඉදිරිපත් කරන ශිල්පීන් සදහා පිරිණමයි. තවද ආධුනික, අනුශුරතා හා ශුරතා යන වර්ගීකරණයන් විවෘත කරුවන්ට පිරිනැමීම. එම ස්ථාන දළ ලෙස යුරෝපියානු හා ඕස්ට්‍රේලියානු “E” සිට “S” යන වර්ගීකරණයන්ට අනුරූපි වේ. එමෙන්ම වෘත්තිය ශිල්පීන් අතර ඔවුන්ගේ මට්ටම් වර්ගීකරණය වනුයේ “නැගී එන තරුව” සහ “විවෘත වෘත්තීය වේදියා යන ආකාරයෙනි.
නර්තන ශිල්පීන්ගේ නිපුණතා මට්ටම් හා හැකියාවන් රටතුළ මෙන්ම රටින් රටට ද විවිධාකාර වේ. උදාහරණයක් ලෙස ඇමෙරිකානු නර්තන තරඟවලට අමතරින් NDCA හා YCA තරඟවලට සහභාගි වන අතර ඒවාට සහභාගි වන ශිල්පීන් විවිධ සංස්කෘතින්වලට අයත් බැවින් නිපුණතා මට්ටම් හා හැකියාවන් තුළ විශාල වෙනසක් දැකිය හැක. ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් සම්මේලනය මගින් පවා පිළිගෙන ඇති බාල් නැටුම් තරඟ අනාගතයේදී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාව බවට පවා පත්වීමේ හැකියාවක් ඇත. අතීතයේ සෝවියට් රුසියාවේ ද බාල් නැටුම් කලාව පැවති අතර එහි සෝවියට් බාල් නැටුම් යන අංගයද අන්තර්ගත විය.

ඔස්ට්‍රේලියාවේද මෙම බාල් නැටුම් තරඟ මෙන්ම සමාජ නැටුම් ද නවතම ප්‍රවණතාවය බවට පත්වෙමින් පවතී. එම තරඟ වල නවීන ප්‍රවණතාවයෙන් යුත් නැටුම් අංග 15 ක් පමණ පවතින අතර ඒවා අනුපිළිවෙලකට සකසා ඇත.
ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් Black Pool dance නැමති උත්සවයේ සත්කාරක ආයතනය ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ Black Pool dance නැමති ආයතනයයි. එම උත්සවය බාල් නැටුම් කළාවේ අති උත්කර්ෂවත් සහ ඉතා වැදගත් කොට සැලකේ.


ප්‍රවර්ගය:බැලේ නැටුම්
ශ්‍රී ලංකාවේ ශාස්ත්‍රීය නැටුම්

ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රාස්ත්‍රීය නැටුම් ශෛලීන් තුනක් පවතී. ඒවා නම්,

1. උඩරට නැටුම් - ප්‍රචලිතව පවනින්නේ කන්ද උඩරට ප්‍රදේශයේය.

2. පහත රට නැටුම් - ප්‍රචලිතව පවතින්නේ දකුණු පළාත්වලය.

3. සබරගමු නැටුම් - ප්‍රචලිතව පවතින්නේ සබරගමු ප්‍රදේශයේය.

උඩරට නැටුම්හි “උඩරට” යන නාමය ලැබී ඇත්තේ සිරිලක අවසාන රාජ්‍ය අගනුවර වූද, කොළඹින් කිලෝමීටර් 120 කට ඈතින් පිහිටි නුවර පුරවරයෙනි. මේ වන විට උඩරට නැටුම් ශෛලිය ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රාස්ත්‍රීය නැටුම් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයකට පත්වී හමාරය.

සංස්කෘත භාෂාවේ හැඳින්වෙන තෘන නම් වූ කොටසට,එනම් කාල (රිද්මය) පදනම් කොටගත් රිද්මයානුකූල නර්තන ශෛලියක් ලෙස උඩරට නැටුම් හැඳින්විය හැක. මෙම රිද්මයානුකූල චලනය සඳහා තාල දැමීමට “තාලම්පට” නම් වූ වාදන භාණ්ඩයක් උපයෝගී කර ගනී. උඩරට නැටුමෙහි ප්‍රධාන විනෝදාංශයක් ලෙස වෙස්, නෛඅධි, උඩැක්කි, පන්තේරු සහ වන්නම් හැඳින්විය හැක.

උඩරට පහතරට හා සබරගමු නර්තන ශෛලින් එකිනෙකින්‍වෙනස් වන ප්‍රධාන කරුණු කීපයකි. ඒවා අතර නැටුම් අංග චලන, දේහ චලන, රංග වස්ත්‍රාභරණ සහ එක් එක් ශෛලීන්ට අනුකූල කාල රටා මැවීමට භාවිතා කරන්නා වූ විවිධ මාදිලියේ බෙර වර්ග ප්‍රධාන වේ. මේ අතරින් විශේෂිත වූ තවත් කරුණක් නම් පහත රට නැටුම්හි භාවිතා වන වෙස් මුහුණ පළඳනා උඩරට හෝ සබරගමු නැටුම්වලදී භාවිතා නොවීමයි.

තවද උඩරට නැටුම් සඳහා ගැට බෙරය ද, පහත රට නැටුම් සඳහා යක් බෙරයද, සබරගමු නැටුම් සඳහා දවුල් බෙරය ද භාවිතා වේ. ගැට බෙරය හා යක් බෙරය බෙර වාදකයාගේ දෙඅත් භාවිත‍ා කර වාදනය කරන අතර, දවුල් බෙර වාදකයා එක් අතකින් කඩිප්පුව (කෝටුවකි) ගෙන අනෙක් අතින් දවුල වාදනය කරයි. යක් බෙර හා දවුල් බෙරයෙහි බද සිලිණ්ඩරාකාර වන අතර උඩරට බදයෙහි බඳ දෙපසට ක්‍රමයෙන් අඩුවී යන ආකාරයේ හැඩයෙන් යුක්ත වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Dances_of_Sri_Lanka#Classical_Dances
විලාසිතා නිර්මාණය

]]
විලාසිතා නිර්මාණය යනු යම් නිශ්චිත කාලයක දී සංස්කෘතිකමය හා සමාජීය බලපෑම් යටතේ නිර්මාණය වන ඇඳුම් පැළැඳුම් හා ජීවන රටා උපකරණ සඳහා වූ ව්‍යවහාරික කලාවකි.

විලාසිතා නිර්මාණය ඇඳුම් නිර්මාණයෙන් වෙනස් වන්නේ ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ඍතු 1 හෝ 2 ක් සඳහා ඔරොත්තු දෙන පරිදි නිර්මාණය කර තිබීමයි. ඍතුවක් ලෙස අර්ථ දැක්වෙන්නේ සරත්/ සීත හෝ වසන්ත/ ගිම්හාන යන සෘතුයි. විලාසිතා නිර්මාණකරණය 19 වැනි සියවසේ දී චාල්ස් ෆෙඩ්‍රික් වර්ත් මඟින් ආරම්භ කරන ලද්දේ යැයි සැලකේ. ඔවුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඇඟලුම් සඳහා ඔවුන්ගේ වෙළෙඳ නාමය අසන ලද ප්‍රථම පුද්ගලයා වූයේ ඔහුය. ඕනෑම කාල පරිච්ඡේදයකට ගැලපෙන ඇඳුම් නිර්මාණය කරන්නට ශිෂ්‍යයන් විසින් ඉගෙන ගනු ලැබුවත් 1858 න් පසුව බිහි වූ ඇඳුම් පමණක් විලාසිතා නිර්මාණ ලෙස සැලකිය හැකිය.

විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් කාන්තාවන් සඳහා ද ඇඳුම් පැළැඳුම් නිර්මාණය කරයි. සමහරක් උසස් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් තනිව සේවයේ යෙදී සිටින අතර තනි පාරිභෝගිකයන් සඳහා නිර්මාණය කිරීම සිදු කරයි. අනෙකුත් උසස් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් විශේෂිත සාප්පුවලට හෝ උසස් විලාසිතා දෙපාර්තමේන්තු ගබඩාවලට තම සේවය ලබා දේ. මෙම නිර්මාණකරුවන් විසින් හොඳම තත්ත්වයේ රෙදි පිළි නිපදවන අතර ඒවා මඟින් නව විලාසිතා ප්‍රවණතා ද ඇති වේ. කෙසේ නමුත් බොහෝමයක් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් විශාල වෙළෙඳ පොළ සඳහා කාන්තා පිරිමි හා ළමා විලාසිතා නිර්මාණය කරන රෙදි පිළි නිපදවන්නන් සඳහා තම සේවාවන් ලබා දෙනු ලැබේ. කැල්වින් ක්ලෙයන් හෝ රැල්ෆ් ලෝරන් හෝ වෙළෙඳ නාම මෙම නිපදවීම් කරනු ලබන්නේ නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ සිටින ස්වාධීන නිර්මාණකරුවන් කණ්ඩායමක් මඟිනි.
මැසීම

නූතන මහන මැෂිමක් භාවිතා කිරීම

මැසීම යනු ඉදිකටු හා නූල් යොදා ගෙන රෙදි, සම්, ලෝම හෝ අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය ගෙතීමයි. එහි භාවිතය සියළු මනුෂ්‍ය ජනගහන අතර පාහේ විහිදී ඇති අතර පේලියෝලිතික් කාලය දක්වාම ඈතට එහි ඉතිහාසය දිව යයි. (30000 BC) මැසීම යන්න මඟින් රෙදි ගෙතීමට වඩා වැඩි අරුතක් ලබා දේ.

මැසීම මූලිකව යොදා ගනුයේ තිර රෙදි, ඇඳ ඇතිරිලි හා මේස රෙදි වැනි ගෘහස්ත ද්‍රව්‍ය හා රෙදි පිළි නිපදවීමටය. තවද එය කැන්වස් හා සම් වැනි නම්‍යශීලී ද්‍රව්‍යවලින් තනා ඇති රුවල්, සම් බෝට්ටු, බැනර සඳහා ද යොදා ගනී.

කර්මාන්ත ලෝකයේ දී වන බොහොමයක් මැසීම් සිදු කරනු ලබන්නේ යන්ත්‍ර මඟිනි. රෙදි පිළි කොටස් ප්‍රථමයෙන් එකට තබනු ලැ‍බේ. යන්ත්‍රයට ගියර හා අත් සංකීර්ණ පද්ධතියක් ඇති අතර එය රෙදි ස්ථර හරහා නූල් යවා නූල අර්ධ ආරක්ෂිතව අගුළුලනු ලැබේ.

සමහරක් පුද්ගලයන් ‍ඔවුන් සඳහා හා ඔවුන්ගේ පවුල් සඳහා රෙදිපිළි මසාගනු ලැබේ. බොහෝමයක් ගෘහස්ථ මසන්නන් ඉරුණු තැනක් සාදා ගැනීමට හෝ ගැලවුණු බොත්තමක් නැවත සවි කර ගැනීම වැනි ඇඳුම් නඩත්තු කර ගැනීම සඳහා මැසීම සිදු කරනු ලැබේ. ජීවත් වීමේ වෘත්තිය ලෙස මැසීම සිදු කරන්නා ටේලර්, සන්නාලියා හෝ ඇඳුම් මසන්නා ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

Plain මැසීම උත්සව හේතු සඳහා සිදු කරනු ලැබේ : ගෘහස්ථ ඇතිරිලි හෝ රෙදි පිළි තැනීම හෝ නඩත්තු කිරීම. Fancy මැසීම මූලිකවම අලංකාරවත් වන අතර එයට ෂර්රින්, ස්මෝකින්, එම්බ්‍රොයිඩර් හෝ ක්විල්ටින් වැනි තාක්ෂණික ක්‍රම ඇතුළත් වේ.

මැසිම යනු ඇප්ලික්, කැන්වස් වැඩ හා පැච්වර්ක් වැනි බොහොමයක් ඉදිකටු කලා සඳහා පදනම වේ.

බොහෝ විට මැසීම අඩු හැකියාවලින් යුත් රැකියාවක් සේ සැලකුවත් නොඇදෙන ද්විමාන රෙද්දකින් ත්‍රිමාණ හොඳ පෙනුමක් ඇති ඇඳුමක් නිර්මාණය කිරීමට අතිශය අත් හැසිරවීම පිළිබඳ දැනුමක් හා ගණිතමය සමුදායන්ගේ න්‍යායන් පිළිබඳ දැනුමක් අවශ්‍ය වේ. රෙදි තුළට වූ කැපුම් හා සිදුරුවලින් යුත් සමතල රෙදි කැබැල්ලක් ත්‍රමාණ අවකාශයේ දී අතිශය සංකීර්ණ ක්‍රමවලට වක්‍ර වීම හා මැවීම සිදු විය හැක. එමනිසා එය සුමුදු රැළිවලින් තොර නිපැයුමක් සඳහා හැසිරවීමට උසස් ගණයේ හැකියාවක් අවශ්‍ය වේ. රෙද්ද තුළට මුද්‍රණය කර ඇති හෝ වියා ඇති යම් කිසි රටාවක් සැලසුම් ක්‍රියාවලිය තවදුරටත් සංකීර්ණ කරනු ලබයි. මෙම නිපුණතාවලින් යුත් ඇඳුම් නිර්මාණකරුවෙකු මූලික නිර්මාණය සිදු කිරීමෙන් පසුව ආකෘති යොදා ගෙන රෙදි කැපීම හා වැඩකරුවන් මඟින් හෝ යන්ත්‍ර මඟින් ඒවා මැසීම සිදු කළ හැක.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Seamstress

ප්‍රවර්ගය:මැසීම
නිරූපිකාව (පුද්ගලයා)

thumb|නිව් යෝර්ක් 2007 වසන්ත විලාසිතා සතියේ දී සින්තියා රෝලි සඳහා නිරූප‍ණයේ යෙදෙන [[නතාලියා ගොට්සි.]]

නිරූපිකාවක් යනු කලා විලාසිතා හෝ අනෙකුත් නිෂ්පාදනවල අරමුණු සඳහා හා ප්‍රචාරණය සඳහා ප්‍රදර්ශනය වන පුද්ගලයෙකි. නිරූපණය රඟපෑම, නැටීම හෝ අභිරූපණ කලා වැනි අනෙකුත් පොදු රඟ දැක්වීම් ආකාරවලින් වෙනස් වන නමුත් එහි සීමාව නිසි ලෙස අර්ථ දක්වා නොමැත. චිත්‍රපටියක හෝ නාට්‍යයක පෙනී සිටීම එහිදී නිරූපණය කරන චරිතය කුමක් වුවත් නිරූපණය ලෙස හඳුන්වනු නොලැබේ. කෙසේ නමුත් නිරූපිකාවන්ට ඔවුන්ගේ ඡායාරූපවලදී හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමට සිදුවන අතර බොහෝමයක් නිරූපිකාවන් ඔවුන්ව රඟපාන්නන් ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. නිරූපිකාවන් වර්ග අතරට ආකර්ශණීය, විලාසිතා, යෝග්‍යතා, කාන්තා නාන ඇඳුම්, සෞන්දර්ය කලා හා ශරීරාංග නිරූපිකාවන් ඇතුළත් වේ.

333x333පික්|Jean Shrimpton (1965)330x330පික්|Miranda Kerr (6880801131)


ප්‍රවර්ගය:විලාසිතා

en:Model (profession)#Fashion models
විලාසිතා සංදර්ශණ

thumb|2007 වසන්ත නිව් යෝර්ක් විලාසිතා සතියේ දී සින්තියා රොව්ලි සඳහා නිරූපණයේ යෙදෙන නතාලියා ගොට්සි.
thumb|නිව් යෝර්ක් සිටි විලාසිතා සතිය අතරතුර දී මයිකල් කෝස් කැට්වෝක් එක මත සිටින නිරූපිකාවක්.
විලාසිතා සංදර්ශණයක් යනු විලාසිතා නිර්මාණකරුවෙකු මඟින් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නව ඇඳුම් විලාසිතාවන් ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා පවත්වනු ලබන උත්සවයකි. සාමාන්‍ය විලාසිතා සංදර්ශනයක දී නිරූපිකාවන් නිර්මාණකරුවන් මඟින් නිර්මාණය කරන ලද ඇඳුම් පැළඳ කැට්වොක් එක මත ඇවිදීම සිදු කරයි. ඉතා කලාතුරකින් විලාසිතා සංදර්ශණ වෙනස් ආකාර ද ගනී. එහිදී නිරූපිකාවන් තනන ලද පරිසරයක නිශ්චලව සිටගෙන හෝ වාඩි වී සිටී.
ඉතිහාසය

විලාසිතා ප්‍රදර්ශන සම්බන්ධ ඉතිහාසඥයන් නොමැති හෙයින් මේවා සම්බන්ධ මූලික ඉතිහාසය අපැහැදිලි වේ. වර්ෂ 1800 ආසන්න කාලයේදී පැරීසියේ කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණය සඳහා වූ වෙළඳ සැල් ආශ්‍රීතව නිරන්තරයෙන්ම විලාසිතා ප්‍රදර්ශනයන් පැවැත්වුණි.

ඇමරිකානු වෙළෙන්ඳන් විලාසිතා ප්‍රදර්ශන පිළිබඳ සංකල්පය භාවිතය 19 වැනි ශත වර්ශයේ මුල භාගයේදී ආරම්භ කළහ. ප්‍රථම ඇමරිකානු විලාසිතා ප්‍රදර්ශනය ලෙස 1903 වසරේ නිව් යෝක් නගරයේ “Ehrlich Brothers” නම් වෙළඳ සැල තුළ සිදු කෙරුණු විලාසිතා ප්‍රදර්ශනය සැලකිය හැක. 1910 වර්ෂය වන විට නිව් යෝක් සහ ෆිලඩෙල්පියා යන නගරවල පැවති සියළු අංශවලට අයත් සේවා සැපයීම සිදු කරන Wanamaker’s වැනි දැවැන්ත වෙළඳ සැල් පවා විලාසිතා ප්‍රදර්ශන සිදු කිරීම ආරම්භ කළහ. මෙම ප්‍රදර්ශනයන් තුළදී පැරීසියේ කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණය කරන වෙළඳ සැල් මගින් නිර්මාණය කළ කාන්තා ඇඳුම් හෝ ඒවා පිටපත් කොට නිර්මාණය කළ කාන්තා ඇඳුම් ප්‍රදර්ශනය කෙරුණි. මෙම ප්‍රදර්ශනයන් ඔස්සේ අදාල වෙළඳ සැල් හිමිකරුවන්ගේ නව අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමත් කාන්තා පාරිභෝගිකයින් වෙළඳ සැල් වෙත ඇද බැඳ තබා ගැනීමත් අරමුණු කෙරිණි.

1920 වර්ෂය වන විට එක්සත් ජනපදය පුරා පිහිටි වෙළඳ සැල් තමාගේම විලාසිතා ප්‍රදර්ශන පැවැත්වීම ආරම්භ කළහ. බොහෝ විට මෙම ප්‍රදර්ශනයන් නාට්‍යමය ස්වභාවයක් ගත් අතර පසුබිම් කථනයක් සහිතව කිසියම් තේමාවක් (උදා - රුසියානු ,චීන හෝ පර්සියානු) කේන්ද්‍ර කොට ගෙන ඉදිරිපත් කෙරුණි. මෙම ප්‍රදර්ශනයන් 19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී අතිශයින් ප්‍රචලිත වූ අතර ඇතැම් විට මේවා නැරඹීමට පැමිණි පිරිස දහස් ගණනක් විය.

1970 සහ 80 දශක තුළදී ඇමරිකානු විලාසිතා නිර්මාණ ශිල්පීන් වෙළඳ සැල් වලින් පරිබාහිරව තමාගේම විලාසිතා ප්‍රදර්ශන සිදු කිරීම ආරම්භ කළහ. මේවා පෞද්ගලික ස්ථානයන් තුළ ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. කෙසේ නමුත් 1990 දශක‍ය ආරම්භයේදී බොහෝ දෙනා මෙම ක්‍රමය වැඩි දියුණු කළ යුතු බවට මත පල කිරීම ආරම්භ කලහ. එවකට ඇමරිකානු විලාසිතා නිර්මාණ කරුවන්ගේ කවුන්සිලයේ විධායක අධ්‍යක්ෂකව සිටි ෆර්න් මැලිස් මෙම තත්වය පිළිබඳ ප්‍රකාශ කරනුයේ “කුඩා අනාරක්ෂිත ස්ථානවල පැවති විලාසිතා ප්‍රදර්ශන කිහිපයක් අතර තුර සිදු වූ අත් වැරදීම්වලින් පසුව පොදු මතය වූයේ අප විලාසිතාවලට ආදරය කරන නමුත් ඒ වෙනුවෙන් මිය යාමට සූදානම් නැත” වශයෙනි. මෙම තත්වයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් 1993 වසරේ අගභාගයේදී පැවති විලාසිතා සතිය තුළ මෙම ප්‍රදර්ශනයන් සියල්ල එක් කොට නිව් යෝක් බ්‍රයන්ට් පාක් උද්‍යානය තුළ ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී.
කැට්වෝක්

thumb|2007 වසන්තය අතරතුර දී නිව් යෝර්ක් නඟරයේ විලාසිතා සතියේ කැට්වෝක් එකක් මත වූ නිරූපිකාවක්

කැට් වෝක් එකක් යනු විලාසිතා සංදර්ශණයක් අතරතුර දී ඇඳුම් පැලඳුම් නිරූපණය කිරීම සඳහා නිරූපිකාවන් විසින් භාවිතා කරන සාමාන්යයෙන් ඔසවන ලද පටු වේදිකාවකි. මෙම වදන ව්යුත්පන්න වන්නට ඇත්තේ යාබදව පිහිටා ඇති ගොඩනැඟිලි යා කරන කැට් වෝක් මඟිනි. මෙම වදන වඩා සාහිත්යමය අරුතකින් ද ව්යුත්පන්න විය හැක. ඒ මේ මත නිරූපණය කිරීම් කරන නිරූපිකාවන් සාමාන්යයෙන් එක් පාදයකට සෘජුවම ඉදිරියෙන් අනෙක් පාදය තබමින් පූසෙකුට ඉතා සමාන වන ගමනක යෙදෙන බැවින් විය හැක. එහිදී ඔවුන් විසින් ආකර්ශනීය හැසිරීමක් නිර්මාණය කරන අතර එහිදී ඔවුන්ගේ ඉඟ වඩාත් වැඩි චලිතයක් දක්වයි. විලාසිතා ව්යවහාරයේ දී “What’s on the catwalk” හෝ ඒ හා සමාන වදන් විලාසිතා ක්ෂේත්රයේ නව හා ජනප්රිය දේ හැඳින්වීමට යෙදිය හැක. කැට්වෝක් එක ධාවන මාර්ගය ලෙස ද හඳුන්වයි. විශේෂයෙන් එසේ හඳුන්වන්නේ එය ඉහලට ඔසවා නොමැති විටය. මෙම ආකාරය භාවිතා කිරීමට උදාහරණ ලෙස Project Runway රූපවාහිනී නාට්ය මාලාවේ නම ගත හැක.
සුපිරි නිරූපිකාවන්

thumb|බ්‍රසීල සුපිරි නිරූපිකාවක වන ගයිසෙල් බූන්ඩ්චෙන්

සුපිරි නිරූපිකාවක් යනු අධිකව ගෙවීම් ලබන විශිෂ්ට විලාසිතා නිරූපිකාවක් වන අතර ඇයට ලොව පුරා වූ පිළිගැනීමක් හා කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණකරණය හා වාණිජමය නිරූපණය තුළ වු වටපිටාවක් ඇත. එම වදන භාවිතයට පැමිණියේ 1980 හා 1990 දශකවල වූ ජනප්‍රිය සංස්කෘතීන් තුළ දීය. සුපිරි නිරූපිකාවන් නිරූපණය කරන්නේ ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ විලසිතා නිර්මාණකරුවන් සහ ප්‍රමුඛ ආයතන සඳහා පමණි. මොවුන් බොහෝ විට එවැනි ආයතන සමඟ ඩොලර් මිලියන ගණන් වල ගිවිසුම් අත්සන් කරයි. සුපිරි නිරූපිකාවන්ගේ සාර්ථකත්වය ඔවුන්ගේ දක්ෂතාව මත මෙන්ම ජනප්‍රියතාව මතද රඳා පවති. මොවුන් විවිධ සඟරාවන්ගේ කවර ඡායාරූප සඳහා පෙනි සිටි.ක්ලෝඩියා ස්චිෆර් වරක් කියා සිටියේ "යමෙක් සුපිරි නිරූපිකාවක් විමට නම් ඈ ලොව පුරා සියලු සඟරාවල කවර ඡායාරූප සඳහා පෙනි සිටිය යුතු බවයි."
විලාසිතා කර්මාන්තය තුළ යෙදීම

සුපිරි නිරූපිකාවන් යන කීර්ති නාමය ලබා ගන්නා විශිෂ්ට නිරූපිකාවන් බොහෝ විට ඒ හා සමාන තත්ව බෙදාහදා ගනී. මෙම නිරූපිකාවන් විලාසිතා කර්මාන්තය තුළ වඩා පිළිගැනීමක් ඇති අය වේ. ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් සුපිරි ගණයේ විලාසිතා නිර්මාණකරුවන්ට හා වෙළඳ නාම සඳහා කටයුතු කරයි. ඔවුන්ට ඩොලර් මිලියන ගණන් වන ගිවිසුම් හා ව්‍යාපාර ඇත. ඔවුන් විසින්ම ඔවුන්ව ගෘහස්ථ නාම ලෙස තත්වගත කරගෙන ඇති අතර ඔවුන්ගේ නිරූපණ වෘත්තිය සමඟ ලෝකප්‍රසිද්ධ පිළිගැනීම සම්බන්ධ වී ඇත. ඔවුන් විවිධ සඟරාවල කවර මත තම ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනය කර ඇත. ක්ලව්ඩියා ශිෆර් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ “සුපිරි නිරූපිකාවක් බවට පත් වීම සඳහා අයෙක් ලෝකයේ සියළුම සඟරාවල පිට කවරයේ සිටිය යුතු අතර එම නිසා මිනිසුන්ට ගැහැණු ළමයින් හඳුනාගත හැකි වනු ඇත.” යන්නයි. පළමු නාම හඳුනාගැනීම විලාසිතා කර්මාන්තයේ සුපිරි නිරූපිකා තත්වයේ ස්ථිර සලකුණකි.
විවේචන

කර්මාන්තයක් ලෙස සුපිරි නිරූපිකාවන් පිළිබඳ විවේචනය විලාසිතා මාධ්‍යවලට අභ්‍යන්තරයෙන් හා බාහිරව වඩා සුලභව දැකිය හැක. මේ සඳහා වන ‍චෝදනා අතර මෙම තත්වය අපේක්ෂා කරන කාන්තාවක් ජාතිවාදයේ ගැටළු ලෙස සෞඛ්‍යයට හානිකර තරම් ප්‍රමාණයක් දක්වා ශරීරය සිහින් කර ගන්නවා යැයි යන්න පවතී. තවද එහිදී සුපිරි නිරූපිකාවන් යන්න සාමාන්‍යයෙන් සම්බන්ධ වන්නේ ලස්සනෙහි උතුරු යුරෝපීය සම්මතවලටය.

2007 දී The New York Times හි විලාසිතා රචකයෙක් වූ ගේ ‍ට්‍රෙස්බේට අනුව , විලාසිතා විශේෂඥයින්ට අනුව කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණය දිරිමත් කිරීම සඳහා රොබෝ ආකාරයේ පෙනුම ජනප්‍රිය වන අතර නිහඬ බැල්ම හා සිහින් අඟපසඟ වඩාත් වැඩි සේවාවක් සපයයි.

ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙය පමණක් නොවේ. 1970 දී කළු, විශාල හා ජනවාර්ගික නිරූපිකාවන් විලාසිතා සංදර්ශන ආක්‍රමණය කළ මුත් එම කාලයේ සිට සිදු වූ සාමාජීය වෙනස් වීම් විලාසිතා කර්මාන්තයේ සිටින බලවත් තරඟකරුවන්ට අනෙක් අය යෝජනා කිරීමට කාරණා කටයුතු සැලැස්වීය.