JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
भारतको संविधान सभा

भारतको संविधान निर्माण गर्ने संविधानसभालाई एक अंगका रूपमा लिइन्थ्यो। भारतमा जम्माजम्मी ३६ महिना संविधान निर्माणमा खर्चिनुपरेको थियो। यसको कारण महात्मा गान्धीको हत्या र मुस्लिम लिगको अनुपस्थिति नै हो। यसबाट ठूलो संकट पनि पैदा भयो र भारतको स्वतन्त्रतामा पनि ढिलाई हुन गयो। भारतको स्वतन्त्रता र भारतीय संविधानको निर्माणको सफलता संविधानसभाको सदस्यहरूको दुरदृष्टि, उद्देश्यमाथिको एकता, इमानदारी तथा साहस नै हो।

भारतीय संविधानसभाको सुरुको बैठक सन् १९४६ को डिसेम्बर ९ तारिखमा भएको थियो। संविधानसभाको स्थायी अध्यक्षमा सन् १९४६को ११ डिसेम्बरमा डा. राजेन्द्रप्रसाद निर्वाचित भएका थिए। सन् १९४६ डिसेम्बर १३ तारिखमा पण्डित नेहरूले संविधानसभाको उद्देश्य तथा लक्ष्यमाथि जोड दिएका थिए, जसलाई सन् १९४७ को २२ जनवरीमा पास गरिएको थियो। त्यसमा भनिएको थियो कि, त्यहाँ एउटा स्वतन्त्र, अभिभाज्य सार्वभौम गणराज्य हुनेछ। स्वतन्त्रता, समानता र न्यायको प्रत्याभूति सबै अल्पसंख्यीय, पिछडिएका जाति, जनजातिलाई दिलाईनेछ। सरकार जनताको बनाइनेछ।

संविधानसभामा जम्माजम्मी १५ समिति रहेका थिए। त्यसमध्ये ८ मुख्य समिति थिए। सन् १९४६ को जुलाईमा विशेषज्ञको समिति बनाइएको थियो, जसमा जवाहरलाल नेहरूलाई समितिको अध्यक्ष बनाइएको थियो। उक्त समितिले क्षेत्रीय संविधान, संघको संविधानको क्षेत्र बारेमा सामग्री तयार गर्ने, दोहोरिएको कुरालाई हटाउने आदि काम गथ्र्यो।

सन् १९४७को अगस्ट २९ मा संविधानसभाले मस्यौदा समिति नियुक्त गर्‍यो। जसले संवैधानिक सल्लाहकार समितिले तयार गरेको संविधानलाई जाँचबुझ गर्ने काम गर्‍यो। संविधानको मस्यौदा सन् १९४८ को फेब्रुअरीमा मस्यौदा समितिले तयार गरेको थियो। त्यो मस्यौदालाई प्रकाशित गरियो। यसका प्रतिलिपिहरू संविधानसभाका सदस्यहरू, मन्त्रीहरू, क्षेत्रीय सरकारहरू, प्रान्तीय संसद्हरू, अदालतहरू, सङ्घात्मक अदालतहरू र उच्च अदालतहरूमा सुझाब र अध्ययनका लागि पठाइएको थियो। पछि संविधानको मस्यौदालाई अन्तिम रूप दिन विशेष समिति नियुक्त गरियो। जे भए पनि सबै क्षेत्रबाट आएका आलोचनालाई परीक्षण गरी पहिलो तहमा साधारण सिद्धान्तहरू, अक्षर र सम्पूर्ण कुरालाई छलफलमा ल्याइयो। सबै सङ्कलन गराएर संविधानको तयारी सन् १९४९ को अक्टुबरमा भयो। संविधानको मस्यौदा, संविधानसभाको केही बैठकबाट ३ सय ९५ धारा ९ अनुसूचीलाई अन्तिम रूप दिइयो। यो मस्यौदालाई संविधानसभाले नोभेम्बर ३, १९४९ मा राष्ट्रसमक्ष पेस गरेको थियो र सन् १९४९ नोभेम्बर २६ तारिखमा यसलाई स्वीकार गरियो। केही प्रावधान तत्काल लागू भए भने केही सन् १९५० को २७ जनवरीमा लागू गरिए। संविधानसभाको ११ अधिवेशन भए। २ वर्ष ११ महिना ११ दिनमा भारतको पहिलो संविधान निर्माण पूरा गर्ने काम भयो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
क्यानडाको संविधान सभा

क्यानडामा क्युबेक सम्मेलनको अघिल्लो दिन जसले क्यानेडियन संविधानको मस्यौदाको आधार तय गर्‍यो। प्रत्येक प्रान्तीय राज्य, औपनिवेशक राज्यबाट आएका प्रतिनिधिको एक मत हुने निर्णय सम्मेलनले गर्‍यो। नयाँ संविधानले पुराना दुई क्यानडालाई छुट्टै एकल क्षेत्र बनाइदियो। क्यानडाको संविधान निर्माण गर्ने सम्मेलनमा १२ अतिथि, नयाँ ब्रुन्स्िवकबाट ७ जना, नोभा स्कोटियाबाट ५ जना, पि्रन्स एडवार्डबाट ७ जना र न्युफाउन्डल्याण्डबाट २ जना प्रतिनिधिले प्रतिनिधित्व गरे पनि सबैको समान मतको महत्त्व थियो। क्यानडामा सन् १८६४को अक्टुबर १९मा हाउस अफ कमन्समा प्रतिनिधित्व हुने कुरामा छलफल गरियो र के भनियो भने तल्लो सङ्घात्मक राज्यमा जनसङ्ख्याका आधारमा जानुपर्दछ। संविधानसभा भनेको हाउस अफ कमन्स मानियो। क्युबेक सम्मेलनले प्रधानमन्त्री, सर इटिएनालाई अध्यक्ष बनायो। क्युबेक सम्मेलन अक्टोबर १० र २९, १८६४मा ७२ जना सदस्यले संविधानको मस्यौदालाई पारित गरे। त्यसपछि संसद्मा स्वीकृति पाउनुभन्दा पहिले सरकारको आवश्यक सुझाब प्राप्त गरेपछि संसद्मा पेस गरियो। संसद्ले त्यसलाई पारित गर्‍यो, जसबाट क्यानडाको नयाँ संविधानको निर्माण भयो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:क्यानडा
दक्षिण अफ्रिकाको संविधान सभा

दक्षिण अपि|mकामा सन् १९९०को दशकपछि गोरा, काला, एसियन, रेड इन्डियनसमेतको समानुपातिक प्रतिनिधित्व होस् भन्न बहुमतका आधारमा निर्वाचित हुने प्रणालीलाई परित्याग गरी समानुपातिक प्रतिनिधित्वको निर्वाचन प्रणाली अपनाए। काला ७५ प्रतिशत, गोरा १४ प्रतिशत -डच, प|mेन्च, अंग्रेज र जर्मन), रेड इन्डियन ९ प्रतिशत, एसियन २ प्रतिशत, जनता देशका विभिन्न भागमा छरिएर बसेका थिए। दक्षिण अपि|mकामा सर्वप्रथम १९९१मा द्वन्द्व समाधान गर्न वृहत् राष्ट्रिय शान्ति सम्झौता सम्पन्न भयो। त्यसपछि सर्वदलीय सम्मेलन भयो। १९९२मा संविधानसभाको विधिबारे समझदारीको अभिलेख लागू भयो। यसले संविधानसभाको निर्माणप्रक्रिया र अन्तरिम सरकारको टुंगो लगायो।

१९९४मा पहिलो काला र गोराबेगरको निर्वाचन भयो। नेल्सन मण्डेला राष्ट्रपति बने सन् १९९४ मे १० मा। १९९४को निर्वाचनमा दक्षिण अपि|mका अन्तरिम संविधानमार्फत शासित थियो। यस अन्तरिम संविधानले संविधानसभामार्फत स्थायी संविधान बनाउन १९९६ मे ९मा स्वीकार गर्‍यो। संवैधानिक अदालतले यो संविधानको पुनरावलोकन गर्ने काम गर्‍यो र १९९६को डिसेम्बर २मा प्रमाणितसमेत गर्ने काम गर्‍यो। राष्ट्रपति मण्डेलाले डिसेम्बर १०, १९९६मा हस्ताक्षर गरेपछि १९९७को फेब्रुअरी ३ तारिखदेखि लागू हुने कामसमेत भयो। संविधानसभामा सूची प्रणालीमार्फत प्रतिनिधि चुनिने काम भयो।

दक्षिण अपि|mकामा निर्वाचन प्रणालीका रूपमा सूची प्रणालीलाई चयन गरियो। निर्वाचन दलीय रूपमा लड्ने, तर उम्मेदवारको नाम उल्लेख नगर्ने, मतपत्रमा राजनीतिक पार्टीको नाम, झन्डा र पार्टीको अध्यक्षको फाटो छापिएको थियो। मतदाताले जुन पार्टीलाई भोट दिने हो, त्यसको नामको अगाडि टिक लगाएर मत दिने काम गरे। मतगणना गर्दा जुन पार्टीले जति प्रतिशत मत प्राप्त गर्दछ, त्यही अनुपातमा त्यसलाई सांसद संख्या प्राप्त हुने बनाइयो। जातजाति, वर्ग र क्षेत्रका मानिस मिलाई सांसदहरू नियुक्त गर्ने काम राजनीतिक पार्टीले गरे। काला जातिको नेल्सन मण्डेलाको ७० प्रतिशत, डे क्लार्कको -गोरा जाति) २० प्रतिशत, बिथुजुलीको ५ प्रतिशत मत प्राप्त भयो। नयाँ संविधान नबनुन्जेल सर्वदलीय सरकारले काम गर्‍यो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:दक्षिण अफ्रिका
रुसको संविधान सभा

सन् १९१४-१८को महायुद्ध हुनुभन्दा पहिले सोभियत रुस राजनीतिक तथा आर्थिक दृष्टिकोणबाट पिछडिएको थियो। त्यसवेलामा जार सम्राटहरूले राजकाज चलाउँदथे। जार सम्राटले असीमित शक्ति तथा अधिकार प्राप्त गर्दथे। जार निरंकुश स्वेच्छाचारी शासकका प्रतीक थिए। त्यसपछि जार अलेक्जान्डरले देशको शासनमा सुधार गर्ने प्रयास गरेका थिए। सन् १८६१मा तत्कालीन रुसका राजाले श्रमजीवी दासहरूलाई स्वतन्त्र गरिदिए। सन् १९०५मा रुसी घोषणापत्रअन्तर्गत रुसी जनतालाई निरंकुश नजरबन्दीबाट छुटकारा प्राप्त भयो। सन् १९८६मा डयुमाको प्रथम अधिवेशन सुरु भयो, तर यो पछि विघटन भयो। त्यसपछि सन् १९०५ देखि १९१७ भित्रमा रुसी जनतामा जनजागृति तथा जनकल्याणकारिताको प्रादुर्भाव भयो। यसरी राष्ट्रिय प्रयत्न तथा जागृतिको कारणले जनसंस्था अझ बढी शक्तिशाली भए। यसपछि सन् १९१७को बोल्सेविक क्रान्तिपछि राज्यसत्ता जनताको हातमा निहीत रहेको थियो। सन् १९१७को मार्च महिनामा अखिल रुसी कंग्रेसको अधिवेशन भयो। जसमा समाजवादी सङ्घात्मक सोभियत गणराज्य स्थापना गर्नका निमित्त एक संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने विषयमा छलफल गरियो। सन् १९३५मा ३९ जना सदस्य सम्मिलित भएको एक समितिको गठन गरियो, जसको सभापति स्टालिन थिए। सन् १९३६मा नयाँ संविधानको मस्यौदा तयार गरेर जनमत लिने कार्य सु-सम्पन्न भयो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:रुस
श्रेणी:सोभियत सङ्घ
पूर्वी टिमोरको संविधान सभा

पूर्वी टिमोरमा अगस्ट ३०, २००१मा संविधानसभाको निर्वाचन सम्पन्न भयो। पपुया न्युगिनीका प्रधानमन्त्री सर माइकल सामोरको नेतृत्वमा शान्तिपूर्ण रूपमा संविधानसभाको निर्वाचन गरी नयाँ संविधानको निर्माण गरियो। संविधानसभाको निर्वाचन हुनुपूर्व अन्तरिम संविधानको निर्माण गरियो। संविधानसभामा जम्माजम्मी ८८ जना राज्यको निर्वाचन क्षेत्र र जिल्ला निर्वाचन क्षेत्रबाट समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीका आधारमा प्रतिनिधिको चयन भएको थियो। जाति तथा जनजातिमा अस्ट्रोनेसिया, पपुवान र चाइनीज अल्पसंख्यक, रोमन क्याथोलिक, मुस्लिम, प्रोटेस्टेन्ट, हिन्दू, बुद्धिस्टसमेतको समानुपातिक तवरबाट उक्त संविधानसभामा प्रतिनिधित्व भएको देखिन्छ। ९० प्रतिशत रोमन क्याथोलिकको जनसङ्ख्याको अनुपातमा संविधानसभामा प्रतिनिधित्व भएको देखिन्छ।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:पूर्वी टिमोर
कोलम्बियाको संविधान सभा

कोलम्बियामा सन् १९९०मा संविधानसभाको निर्वाचन भएको थियो। उक्त संविधानसभाको निर्वाचनबाट राजनीतिक पार्टीका प्रतिनिधिहरू अतिरिक्त लडाकु गुरिल्ला, इन्डियन लिडर, पेसाकर्मी, व्यवसायी, सामाजिक कार्यकर्ता, श्रमिक किसानसमेत निर्वाचित भई आएका थिए। उक्त संविधासभामा निर्वाचित ७० प्रतिनिधिमध्ये २५ जना कोलम्बियन लिबरल पार्टी, १९ नेसनल सल्मेसन मुभमेन्ट, ९ जना कोलम्बियन कन्जरभेटिभ पार्टी र बाँकी ४ जना आदिवासी जनजाति, रेभुलुसनरी वर्कर पार्टी र क्वान्टेनेलेम गुरिल्लाबाट २/२ प्रतिनिधि चुनिएका थिए। यो निर्वाचन पद्धति समानुपातिक निर्वाचन पद्धति थियो, जसलाई नेपालले पनि अनुकरण गर्न सक्दछ।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:कोलम्बिया
इटालीको संविधान सभा

इटालीमा राष्ट्रपतिय शासन प्रणाली छ। सन् १९४६मा संविधानसभाले संविधान निर्माण गर्‍यो। १९४८, १९९६, २००१ र २००६ सालमा संसद्को निर्वाचन भयो। संविधानसभामार्फत बनेको संविधानमा दुई सदनात्मक संसद् रहेको छ। समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीलाई नै सुरुदेखि अपनाउँदै आएको देखिन्छ। सन् १९४६ सालमा भएको संविधानसभाले निर्माण गरेको संविधान विश्वकै उत्कृष्ट संविधान मान्ने गरिन्छ। सन् १९४३मा मुसोलिनीको शासनसत्ता एकाएक पतन भयो। त्यहाँ भिक्टर इमानुयल राजा थिए। १९४४मा संविधानसभा गर्ने आदेश जारी गरियो। १९४५को दोस्रो आदेशले संविधानसभासम्बन्धी छुट्टै मन्त्रालय खडा गर्ने कार्य भयो। १९४६ जुन २मा संविधानसभाको निर्वाचन भयो। ५ सय ५६ जना संविधानसभाका लागि निर्वाचन क्षेत्र भयो। संविधानसभा भएकै दिन एक उम्मेद्वारका लागि मतपत्र र अर्को राजतन्त्र राख्ने वा नराख्ने मतपत्र खडा गर्ने काम भयो। ५४ दशमलब ३ प्रतिशतले इटाली गणतन्त्रमा जाने गरी मत दिए। गणतन्त्र भएपछि संविधान निर्माण गर्ने काममा निर्वाचित प्रतिनिधित्वका आधारमा सर्वदलीय अन्तरिम सरकार गठन गर्ने काम भयो। ७५ सदस्यीय संविधानको मस्यौदा समिति समानुपातिक प्रतिनिधित्वका आधारमा निर्वाचन गर्ने काम संविधानसभाले गर्‍यो। यसको पुनरावलोकनको उपसमिति गठन गर्ने काम भयो। १९४६-१९४७मा १६० बैठक बसी संविधानको अन्तिम मस्यौदा तय गर्ने काम भयो। २७ डिसेम्बरमा संविधान संविधानसभाले पारित गरी जारी गर्ने काम भयो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:इटाली
बोलिभियाको संविधान सभा

बोलिभिया दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा गरीब राष्ट्र हो। सन् २००३ देखि बोलिभिया सामाजिक र राजनीतिक मामिलाका विषयमा गम्भीर संकटमा पर्न गयो। राष्ट्रपति लोजाडा सत्ताच्युत गरी कार्लोस मेजा राष्ट्रपति बनाइए। सन् २००४मा राज्य सुधारका लागि संविधानसभाबाट नयाँ संविधान बनाउने घोषणा भयो। पछि इडुराडो रोडि्रज अन्तरिम सरकारको राष्ट्रपति बन्न पुगे। संविधानसभाको निर्वाचन २००६ सालमा सम्पन्न भयो। क्षेत्रीय स्वायत्तताका लागि जनमतसंग्रह भयो। क्षेत्रीय स्वायत्तता प्राकृतिक श्रोतका रूपमा रहेको ग्याससँग थियो। पछि क्षेत्रीय स्वायत्तता हुने भयो। संविधानसभाको निर्वाचन प्रक्रियामा जाँदा मुख्यतया मिश्रति निर्वाचन प्रणाली अपनाइएको थियो। तल्लो सदन 'बहुमत हुनेले जित्ने' निर्वाचन प्रणाली जसमा प्रत्येक जिल्लालाई एक निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गराइएको थियो भने ९ जिल्लामा सूची प्रणालीको समानुपातिक तवरबाट प्रतिनिधित्व गराइएको थियो। यसबाट प्रत्येक जिल्लाबाट ५ जना प्रतिनिधि दलहरूको प्राप्त मतका आधारमा छानिए। मतपत्र महानिर्वाचनमा जस्तो हुन्थ्यो त्यस्तै बनाइयो। जसले गर्दा जनता झुक्किएनन्। मतपत्रको माथिल्लो भागमा प्रत्येक जिल्लाका दलका उम्मेदवारको सूची, तल्लो भागमा अन्य स्वतन्त्र उम्मेदवारको सूची राखिएको थियो। प्रत्येक मतदाताले मतदानपत्रमा एकमत मात्र दिन पाउँथे। मतदाताले लिस्टभन्दा बाहिरका लाई पनि मतदान गर्न सक्दथ्यो। सूचीमा प्राथमिकता दिनु पर्दथ्यो। १, २, ३, ४, ५ नम्बर प्राथमिकताका आधार बनाइएको थियो। कम्तीमा पनि ५ प्रतिशत प्राथमिकतामा नपरेको उम्मेदवारले निर्वाचन जित्न नसक्ने बनाइएको थियो। यस प्रणालीलाई नेपालले पनि अवलम्बन गर्न सक्दछ।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:बोलिभिया
पाकिस्तानको संविधान सभा

पाकिस्तानको संविधानसभा ( ; ), पाकिस्तानको संविधान लेख्न र त्यहाँको पहिलो संसदको रूपमा कार्य सञ्चालनका लागि बनाइएको थियो।

६३. संविधान सभाको गठनः (१) नेपाली जनता आफैंले नयाँ संविधानको निर्माण गर्न यस संविधानको अधीनमा रही एक संविधान सभाको गठन हुनेछ ।

(२) यो संविधान प्रारम्भ भए पछि संविधान सभाको सदस्यको निर्वाचन नेपाल सरकारले तोकेको मितिमा हुनेछ ।

(३) संविधान सभामा समान जनसंख्या र भौगोलिक अनुकूलता तथा विशिष्टताका आधारमा र मधेशमा जनसंख्या प्रतिशतको आधारमा कानूनमा व्यवस्था भए बमोजिम मिश्रित निर्वाचन प्रणाली अनुरुप देहाय बमोजिम निर्वाचित र मनोनयन हुने देहायका संख्याका सदस्यहरु

रहनेछन्ः–

(क) प्रशासकीय जिल्लालाई निर्वाचन जिल्ला कायम गरी संविधान सभाको निर्वाचन हुनुभन्दा अघिको राष्ट्रिय जनगणनाबाट निश्चित भएको जनसख्ंयाको आधारमा त्यस्ता जिल्ला र सदस्य संख्याबीचको अनुपात यथासम्भव समान हुने गरी धारा १५४क. बमोजिम व्यवस्था भएको निर्वाचन क्षेत्र निर्धारण आयोगबाट निर्धारण भएबमोजिम दुईसयचालीस निर्वाचन क्षेत्र कायम गरी प्रत्येक निर्वाचन क्षेत्रबाट एकजनाका दरले पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीअनुसार निर्वाचितसदस्य,

(ख) सम्पूर्ण मुलुकलाई एक निर्वाचन क्षेत्र मानी राजनैतिक दललाई मत दिनेसमानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अनुसार निर्वाचित हुने तीन सय पैत्तीस सदस्य,

(ग) राष्ट्रिय जीवनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएका विशिष्ट व्यक्तिहरू र खण्ड (क) र (ख) बमोजिमको निर्वाचनबाट प्रतिनिधित्व हुन नसकेका आदिबासी जनजातिमध्येबाट सहमतिका आधारमा मन्त्रिपरिषद्बाट मनोनयन हुने छब्बीस जना सदस्य ।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:पाकिस्तान
पोल्यान्डको संविधान सभा

पोल्यान्डमा निरंकुश औपनिवेशिक सरकारको विरुद्धमा संविधानसभाको निर्वाचनको घोषणा भयो। सन् १९८९मा गोलमेच बैठक भयो। सो बैठकले आंशिक प्रजातान्त्रिक निर्वाचनको व्यवस्था गर्‍यो। संसद्को पुनस्र्थापना भई विभिन्न ऐन, कानुन निर्माण भए। निर्वाचनसम्बन्धी कानुनको निर्माण भयो। सन् १९९१मा राष्ट्रपतिले अर्को प्रजातान्त्रिक निर्वाचनको घोषणा गरे। १९९२मा निर्वाचित संसद्ले काम गर्‍यो। राष्ट्रपतिद्वारा संसद्को विघटन भयो। सन् १९९२मा अन्तरिम संविधानको निर्माण भयो। राष्ट्रपति र कार्यकारिणीका व्यापक अधिकार कटौती भए। १९९३मा पोल्यान्डको संसद् सेनेट र सेजिमको निर्वाचन भएपछि अपि्रल २, १९९७मा संविधान पारित भयो। उक्त संविधानलाई जनमतसंग्रहमा समेत लगी अनुमोदन गर्ने काम भयो।
स्रोत

श्रेणी:संविधान
श्रेणी:पोल्यान्ड
मक्रहर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १६५१४ रहेको थियो जसमध्ये ७६३४ पुरुष र ८८८० महिला रहेका थिए भने यहाँ ३४७९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-३ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने ४,६,७,८ वडाहरू वडा नम्बर ११ र ५,९ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
केरवानी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४७३९ रहेको थियो जसमध्ये ६८४७ पुरुष र ७८९२ महिला रहेका थिए भने यहाँ ३१३२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल देवदह नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-२ वडाहरू देवदह नगरपालिकाको वडा नम्बर १, ३-४ वडाहरू वडा नम्बर २ हो भने ५-६ वडाहरू वडा नम्बर ३ र ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
करहिया

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १८२७४ रहेको थियो जसमध्ये ८५३३ पुरुष र ९७४१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४२६७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ३-७ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने ८ नम्बर वडा वडा नम्बर ८ र १,२,९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
सिक्टहन

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०५७० रहेको थियो जसमध्ये ५१५८ पुरुष र ५४१२ महिला रहेका थिए भने यहाँ १८४३ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल देवदह नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,७-९ वडाहरू देवदह नगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो भने २-६ वडाहरू वडा नम्बर १२ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
बोदवार

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८४६० रहेको थियो जसमध्ये ४२७६ पुरुष र ४१८४ महिला रहेका थिए भने यहाँ १२७७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल रोहिणी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३-७ वडाहरू रोहिणी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने १,२,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
शङ्करनगर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २२४२९ रहेको थियो जसमध्ये १०६३९ पुरुष र ११७९० महिला रहेका थिए भने यहाँ ५३५५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,४-५ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर १, २-३ वडाहरू वडा नम्बर २, ८-९ वडाहरू वडा नम्बर ३ हो भने ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
टिकुलिगढ

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १३२२६ रहेको थियो जसमध्ये ६१७९ पुरुष र ७०४७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २५९२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको २,५,६,९ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर १३ हो भने १,७,८,३,४ वडाहरू वडा नम्बर १४ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
आनन्दवन

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १२४०६ रहेको थियो जसमध्ये ५८८७ पुरुष र ६५१९ महिला रहेका थिए भने यहाँ २८१४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ३-५ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर ५, १-२, ७-९ वडाहरू वडा नम्बर ६ र ६ नम्बर वडा वडा नम्बर ७ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
पडसरी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १००३९ रहेको थियो जसमध्ये ४८६८ पुरुष र ५१७१ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९८८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल ओमसतिया गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ५-८,९ वडाहरू ओमसतिया गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १-४,६ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
मधुवलिया

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०३३४ रहेको थियो जसमध्ये ४८८३ पुरुष र ५४५१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २२७८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल तिलोत्तमा नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-४,६ वडाहरू तिलोत्तमा नगरपालिकाको वडा नम्बर १५ हो भने ५,७,८,९ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
सेमलार

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १००८२ रहेको थियो जसमध्ये ४६५७ पुरुष र ५४२५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २१७६ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बुटवल उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ७-९ वडाहरू बुटवल उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १४ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर १५ र ४-६ वडाहरू वडा नम्बर १६ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
मोतिपुर, रुपन्देही

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०१९८ रहेको थियो जसमध्ये ४८२३ पुरुष र ५३७५ महिला रहेका थिए भने यहाँ २२५९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल बुटवल उपमहानगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १,४,५ वडाहरू बुटवल उपमहानगरपालिकाको वडा नम्बर १७ हो भने ६,८ वडाहरू वडा नम्बर १८ र ३,४,७,९ वडाहरू वडा नम्बर १९ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
पर्रोहा

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २५५६३ रहेको थियो जसमध्ये ११६२० पुरुष र १३९४३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ५७३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सैनामैना नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ६ नम्बर वडा सैनामैना नगरपालिकाको वडा नम्बर १ हो, ५ नम्बर वडा वडा नम्बर २, ४ नम्बर वडा वडा नम्बर ३ हो भने १,२,७,८ वडाहरू वडा नम्बर ४ र ३,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
खडवा वनगाई

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ८७४६ रहेको थियो जसमध्ये ४१७८ पुरुष र ४५६८ महिला रहेका थिए भने यहाँ १५५५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शुद्धोधन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ३,४,९ वडाहरू शुद्धोधन गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १,२,५-८ वडाहरू वडा नम्बर २ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
मानमटेरिया

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९४४६ रहेको थियो जसमध्ये ४७१९ पुरुष र ४७२७ महिला रहेका थिए भने यहाँ १४५० घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शुद्धोधन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,६,८,९ वडाहरू शुद्धोधन गाउँपालिकाको वडा नम्बर ६ हो भने १,३-५,७ वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
सौराहा फर्साटिकर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९६६३ रहेको थियो जसमध्ये ४४८० पुरुष र ५१८३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १९९२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शुद्धोधन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,३,६,७ वडाहरू शुद्धोधन गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,४,५,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
मानपकडी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ६७८३ रहेको थियो जसमध्ये ३२७५ पुरुष र ३५०८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ११४८ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल शुद्धोधन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका २,७ वडाहरू शुद्धोधन गाउँपालिकाको वडा नम्बर १ हो भने १,३-६,८,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
सालझण्डी

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०६४४ रहेको थियो जसमध्ये ४८३७ पुरुष र ५८०७ महिला रहेका थिए भने यहाँ २३१९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सैनामैना नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १-४ वडाहरू सैनामैना नगरपालिकाको वडा नम्बर १० हो भने ५-९ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
दुधराक्ष

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १९६१५ रहेको थियो जसमध्ये ९०७१ पुरुष र १०५४४ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४३४२ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सैनामैना नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ३,६ वडाहरू सैनामैना नगरपालिकाको वडा नम्बर ५ हो, १-२ वडाहरू वडा नम्बर ६, ७ नम्बर वडा वडा नम्बर ७, ५,८ वडाहरू वडा नम्बर ८ र ४,९ वडाहरू वडा नम्बर ९ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
रुद्रपुर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०६४९ रहेको थियो जसमध्ये ९०६१ पुरुष र ११५८८ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४५६७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कञ्चन गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ७-९ वडाहरू कञ्चन गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,५,६ वडाहरू वडा नम्बर ४ र २-४ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
विष्णुपुरा

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १४३९० रहेको थियो जसमध्ये ७१८९ पुरुष र ७२०१ महिला रहेका थिए भने यहाँ २२३१ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल गैडहवा गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकका ४,५,८ वडाहरू गैडहवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर ३ हो भने १,६,९ वडाहरू वडा नम्बर ४ र २,३,७ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
दयानगर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ९२२९ रहेको थियो जसमध्ये ४३८३ पुरुष र ४८४६ महिला रहेका थिए भने यहाँ १७६९ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल सियारी गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ३,४,६-८ वडाहरू सियारी गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ हो भने १,२,५,९ वडाहरू वडा नम्बर ५ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
एकला

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या १०४७१ रहेको थियो जसमध्ये ५२३८ पुरुष र ५२३३ महिला रहेका थिए भने यहाँ १३९४ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको ४,५,८,९ वडाहरू लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकाको वडा नम्बर ७ हो भने १-३ वडाहरू वडा नम्बर ७ र ६-७ वडाहरू वडा नम्बर ११ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू
मसिना, रुपन्देही

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या ५६९२ रहेको थियो जसमध्ये २७६९ पुरुष र २९२३ महिला रहेका थिए भने यहाँ ७८७ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकामा पर्दछ।

यो लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकाको वडा नम्बर ११ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका ठाउँहरू