JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਜਸਟਿਨ ਬੀਬਰ

ਜਸਟਿਨ ਡ੍ਰੂ ਬੀਬਰ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Justin Drew Bieber, ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1994) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਪੌਪ/ਆਰ ਅਤੇ ਬੀ ਗਾਇਕ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਬੀਬਰ ਨੂੰ ਸਕੂਟਰ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਢਿਆ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ ਬੰਨ ਗਏ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਉਹ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਸ਼ਰ ਨਾਲ ਅਟਲਾਂਟਾ, ਜੋਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਅਤੇ ਬੀਬਰ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰੇਮੰਡ ਬ੍ਰਾਊਨ ਮੀਡੀਆ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਅਸ਼ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਬਾਆਦ ਤੋਂ ਬੀਬਰ ਨੂੰ ਆਇਲੈਂਡ ਰਿਕਾਰਡਸ ਨੇ ਸਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਏਲ ਏ ਰੀਡ ਦੀ ਸੰਪੱਤੀ ਹੈ। ਬੀਬਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਨ ਟਾਈਮ" 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦਸ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਆਂ। ਉਹ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਲਬਮ "ਮਾਈ ਵਰਲਡ", ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵਁਬਰ 2009 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਲਦ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟਿਨਮ ਪ੍ਰਾਣਿਤ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਬੰਨ ਗਏ ਜਿਸਦੇ ਸੱਤਾਂ ਗਾਨੇ ਬਿਲਬਾਰਡ ਹੌਟ 100 ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ।

ਬੀਬਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰਾ ਸਟੂਡੀਓ ਅਲਬਮ "ਮਾਈ ਵਰਲਡ 2.0" ਮਾਰਚ 2010 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ ਦਸ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟਿਨਮ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਦਾ ਸਿਖਰ-ਦਸ ਗੀਤ "ਬੈਬੀ" ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। "ਬੈਬੀ" ਦਾ ਮਿਊਜਿਕ ਵੀਡੀਓ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਗਈ ਵੀਡੀਓਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1994
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਰਦ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ੍ਰੈਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ
ਅੰਕਲ ਵਾਨਿਆ

ਅੰਕਲ ਵਾਨਿਆ ( – ਦਯਾਦਿਆ ਵਾਨਿਆ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਅੰਕਲ ਜਾਨੀ) ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ 1897 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1899 ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਆਰਟ ਥੀਏਟਰ ਵਿਖੇ ਕੋਂਸਸਤਾਂਤਿਨ ਸਤਾਨਿਸਲਾਵਸਕੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦਮਕ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਖਾਸੀ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ, ਯੇਲੇਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਧਾਰ, ਦਿਹਾਤੀ ਐਸਟੇਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋ ਦੋਸਤ, ਵਾਨਿਆ, ਜੋ ਦੇਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਐਸਟੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰ, ਅਸਤ੍ਰੋਵ ਦੋਨੋਂ ਯੇਲੇਨਾ ਦੇ ਜਾਦੂ ਅਧੀਨ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ

ਅੰਕਲ ਵਾਨਿਆ ਚੇਖਵ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕ, ਦ ਵੁੱਡ ਡੈਮਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਹੈ। ਚੇਖੋਵ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖਾਸ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ - ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਨੌਂ ਕਰਨਾ, ਦ ਵੁੱਡ ਡੈਮਨ ਦੀ ਕਲਾਈਮੇਟਿਕ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਅੰਕਲ ਵਾਨਿਆ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਸਫਲ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਅਸਪਸ਼ਟ, ਘੱਟ ਅੰਤਮ ਸੰਕਲਪ — ਡੋਨਾਲਡ ਰੇਫੀਲਡ, ਰਿਚਰਡ ਗਿਲਮੈਨ, ਅਤੇ ਐਰਿਕ ਬੈਂਟਲੇ ਵਰਗੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ 1890 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਚੇਖੋਵ ਦੀ ਨਾਟਕੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਚਾਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਰੇਫੀਲਡ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੇਖਵ ਨੇ 1891 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਕਾਲੋਨੀ, ਸਖਾਲਿਨ ਟਾਪੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਦ ਵੁੱਡ ਡੈਮਨ ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ ਦੇ ਨਾਟਕ
ਬੋਨ ਜੋਵੀ

ਬੋਨ ਜੋਵੀ (Bon Jovi) ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਦੇ ਸੇਅਰਵਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕਨ ਰੌਕ ਬੈਂਡ ਹੈ। 1983 ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਇਸ ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਹਮਨਾਮ ਜਾਨ ਬੋਨ ਜੋਵੀ, ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਰਿਚੀ ਸੰਬੋਰਾ, ਕਿਬੋਰਡਵਾਦਕ ਡੈਵਿਡ ਬ੍ਰਾਈਨ, ਡ੍ਰਮਵਾਦਕ ਟਿਕੋ ਟੋਰੇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਸਵਦਕ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਬੈਂਡ ਦੀ ਲਾਈਨ-ਅਪ (ਸਦੱਸ-ਮੰਡਲੀ) ਆਪਣੇ 26 ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਸਥਿਰ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ 1994 ਵਿੱਚ ਏਲੇਕ ਜਾਨ ਸਚ ਦਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਅਨਾਧਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹਿਊ ਮੈਕਡਾਨਲਡ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਰੌਕ ਗਾਨ ਲੇਖਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੈਂਡ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ 1986 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਅਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਹਵੇਨ ਵੇਟ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਾਨੇ ਲਈ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾ ਚਿਹਨਕ ਗੀਤ ਬੰਨ ਚੁੱਕੇ ਲਿਵਿੰਗ ਆਨ ਏ ਪ੍ਰੇਅਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਯੂ ਗਿਵ ਲਵ ਏ ਬੈਡ ਨੈਮ, "ਵਾਂਟੇਡ ਡੇਡ ਆਰ ਅਲਾਈਵ", "ਬੈਡ ਮੇਡਿਸਿਨ", "ਕੀਪ ਦ ਫੈਥ", "ਬੇਡ ਆਚ ਰੋਜੇਜ", "ਆਲਵੇਜ", "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ", "ਏਵ੍ਰੀਡੇ" ਅਤੇ "ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ" ਜਿਵੇਂ ਗਾਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਹ ਦੀ ਨਵੀਨਤਮ ਹਿਟ ਏਕਵੀ ਵੇਇਰ ਨਾਟ ਬੋਰਨ ਟੂ ਫਾਲੋ ਹੈ।

1984 ਅਤੇ 1985 ਵਿਚ, ਬੌਨ ਜੋਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੰਗਲ "ਰਨਅਵੇ" ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ। 1986 ਵਿਚ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੀਜੀ ਐਲਬਮ, ਸਲਿਪਰੀ ਵੇਨ ਵੈੱਟ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਲ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ("ਯੂ ਜਿਵ ਲਵ ਏ ਬੈਡ ਨੇਮ" ਅਤੇ "ਲਿਵੀਨ ਆਂ ਏ ਪਰੇਅਰ") ਨੰਬਰ 1 ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌਥੀ ਐਲਬਮ, ਨਿਊ ਜਰਸੀ (1988) ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਾਣੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਸਿੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1988-90 ਦੇ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਟੂਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਜੋਨ ਬੋਨ ਜੋਵੀ ਅਤੇ ਰਿਚੀ ਸਾਂਬੋਰਾ ਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1990 ਅਤੇ 1991 ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਸਿੰਗਲ ਐਲਬਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀਆਂ।

1992 ਵਿੱਚ, ਬੈਂਡ ਨੇ ਡਬਲ-ਪਲੈਟੀਨਮ ਕੀਪ ਦ ਫੇਥ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ-ਚਾਰਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਸਿੰਗਲ ਫਾਰੈਵਰ (1994) ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦੀਜ਼ ਡੇਜ਼ (1995), ਜੋ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਦੂਸਰੇ ਵਕਫ਼ੇ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ 2000 ਐਲਬਮ ਕਰੱਸ਼, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ ਸਿੰਗਲ, "ਇਟਸ ਮਾਈ ਲਾਈਫ" ਨੇ ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਬੈਂਡ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਬਾਊਂਸ ਐਲਬਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਲੈਟੀਨਮ ਐਲਬਮ ਹੈਵ ਏ ਨਾਈਸ ਡੇ (2005) ਅਤੇ ਲੌਸਟ ਹਾਈਵੇ (2007) ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਨੇ ਕੁਝ ਗਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2006 ਦੇ ਸਿੰਗਲ "ਹੂ ਸੇਜ਼ ਯੂ ਕਾਂਟ ਗੋ ਹੋਮ" ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਨੇ ਗ੍ਰੈਮੀ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਕ ਬੈਂਡ ਦੁਆਰਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਦੀ ਸਰਕਲ (2009) ਨਾਲ ਬੈਂਡ ਦੀ ਰਾਕ ਸਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਹੋਈ। ਬੈਂਡ ਨੇ ਵੀ 2005–06 ਦੇ ਹੈਵ ਏ ਨਾਇਸ ਡੇ ਅਤੇ 2007–08 ਦੇ ਲੌਸਟ ਹਾਈਵੇ ਟੂਰ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਟੂਰ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਟੂਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ ਅਤੇ 2013 ਦਾ ਬਿਕੋਜ਼ ਵੂਈ ਕੈਨ ਟੂਰ 2010 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਬੈਂਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਦੀ ਐਲਬਮ 'ਦਿਸ ਹਾਊਸ ਇਜ਼ ਨੋਟ ਫ਼ਾਰ ਸੇਲ' ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟੂਰ ਦੇ ਨਾਲ 2016–19 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੌਕ ਬੈਂਡ
ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ, ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ਾ

ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਖੇਤਰੀ ਨਗਰਾਪਾਲਿਕਾ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ) ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰੀ ਨਗਰਾਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ੨੦੧੧ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ੩੯੦,੦੯੬ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ੨੯੭,੯੪੩ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਧ ਕੈਨੇਡਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਬਾਦੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਬੈਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮਨੀਸੀ ਰਸਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨੂੰ ੨੦੧੨ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਾਂ ਦਿਵਸ

ਮਾਂ ਦਿਵਸ 1908 ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਮਾਂ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ 'ਚ 'ਮਾਂ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

thumb|ਇੱਕ ਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ 1981 ਦੀ ਇੱਕ ਸਟੈਂਪ
1870 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ 'ਜੂਲੀਆ ਵਾਰਡ ਹੋਵੇ' ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਵਾਰ' ਅਤੇ 'ਫ੍ਰੈਂਕੋ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਵਾਰ' ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇਖ ਕੇ ਲਿਆ। ਜੂਲੀਆ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੀਸ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਜੋ ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ, 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਜੂਲੀਆ ਨੇ 'ਬੋਸਟਨ' 'ਚ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਸਲ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਛਪਿਆ ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਜੂਲੀਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦਾ ਵਿਚਾਰ 'ਐਨ ਮੈਰੀ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ' ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1858 'ਚ ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ 'ਮਦਰਸ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਡੇ' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੰਨ 1900 'ਚ ਜਾਰਵਿਸ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਪਿੱਛੋਂ ਜਾਰਵਿਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਐਨਾ ਜਾਰਵਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ 'ਚ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ

9 ਮਈ 1905 'ਚ ਐਨ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ 'ਚ ਕਾਫੀ ਬੀਮਾਰ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਐਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਐਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਸਰ ਬੱਚੇ ਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ 'ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਓਨਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕਿ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਐਨਾ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। 1907 'ਚ ਐਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਚਲਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਮਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਭਾਵ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਪੀਸ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਰਾਹੀਂ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਕਿ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੇ ਮੰਨ ਕੇ ਛੁੱਟੀ ਐਲਾਨੀ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਝ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਇੱਜ਼ਤ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਹਿਲਾ ਮਾਂ ਦਿਵਸ

10 ਮਈ 1908 ਨੂੰ ਗਰਾਟਨ 'ਚ 'ਐਂਡ੍ਰਿਊਸ ਮੈਥੋਡਿਸਟ' ਨਾਮੀ ਚਰਚ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਮਨਾਇਆ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿਥੇ ਐਨ ਮੈਰੀ ਰੀਵਜ਼ ਜਾਰਵਿਸ 20 ਸਾਲ ਤਕ ਐਤਵਾਰ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਫਿਲਾਡੇਲਫੀਆ 'ਚ, ਜਿਥੇ ਜਾਰਵਿਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮਿਲੀ ਕਿ 12 ਦਸੰਬਰ 1912 'ਚ 'ਦਿ ਮਦਰਸ ਡੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ' ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਦਿਆਂ 9 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ ਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਿਨ ਐਲਾਨਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਿਨ ਯੁੱਧ 'ਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਤਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੰਨ 1911 ਤਕ ਇਹ ਦਿਨ ਅਮਰੀਕਾ'ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸਾਊਥ ਅਮਰੀਕਾ, ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਆਦਿ 'ਚ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਸੰਨ 1934 'ਚ ਪੋਸਟ ਮਾਸਟਰ ਜਨਰਲ ਜੇਮਸ ਏ. ਫਾਰਲੇ ਨੇ 'ਮਦਰਸ ਡੇ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਟੈਂਪ ਦਾ ਆਗਾਜ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਭਾਰਤ 'ਚ ਜ਼ੋਰ ਫੜਨ ਲੱਗੀ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਓਹਾਰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ

ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ (12 ਜੂਨ 1935 - 26 ਅਪ੍ਰੈਲ 2020) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਹਿਤ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਆਪਣੇ ਸਮੁੱਚੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਦਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੂਨ 1935 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਮਾਦਪੁਰ, ਤਹਿਸੀਲ ਸਮਰਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪਿਤਾ ਸ. ਦਿਆ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੇਬੇ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਜਸਪਾਲੋਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੇ ਬੀ ਟੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ ਏ ਕਰ ਲਈ। 1978 ਤੱਕ ਅਧਿਆਪਕੀ ਦੇ ਲੰਮੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਜਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਲੋਕ-ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਿਰ (ਪੰਜਾਬੀ) ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਬਾਲ ਰਸਾਲਿਆਂ 'ਪੰਖੜੀਆਂ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ 1993 ਤੱਕ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। 1993 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸ਼ੌਕ, ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਨ ਹੋ ਜੁਟਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੋਕ ਬੁਝਾਰਤਾਂ, ਅਖੌਤਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਲੋਕਗੀਤ:

ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ (1959), ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ (1979), ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ (2002), ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਆਖਿਆ(2003), ਨੈਂਣੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ(2004), ਕਿੱਕਲੀ ਕਬੀਰ ਦੀ (2008), ਸ਼ਾਵਾ ਨੀ ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ (2008), ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਪਾਵਾਂ ਬੰਗਲਾ (2009), ਕੱਲਰ ਦੀਵਾ ਮੱਚਦਾ (2010), ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੀ ਕੂਲ੍ਹਾਂ (2012)।

* ਬੁਝਾਰਤਾਂ (1956)
* ਜ਼ਰੀ ਦਾ ਟੋਟਾ [ਸੰਪਾਦਨ] (1957)
* ਪਰਾਇਆ ਧਨ (ਨਾਟਕ)
* ਗਾਉਂਦਾ ਪੰਜਾਬ (ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ) [ਸੰਪਾਦਨ] (1959)
* ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੇਡਾਂ (2005)
* ਕਿੱਕਲੀ ਕਲੀਰ ਦੀ
* ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਚੰਗੇਰ
* ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਇਕ
* ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਖੇਡਾਂ
* ਬਾਤਾਂ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ
* ਨੈਣਾ ਦੇ ਵਣਜਾਰੇ
* ਮਹਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜੱਟਾਂ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
* ਖੰਡ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਡਲੀਆਂ
* ਲੋਕਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੂਲ੍ਹਾਂ: ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ
* ਕੱਲਰ ਦੀਵਾ ਮੱਚਦਾ: ਲੋਕ ਦੋਹੇ ਤੇ ਮਾਹੀਆ
* ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ: ਸੋਮੇ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ
*ਨੈਣੀਂ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਵੇ
*ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ
ਸਨਮਾਨ

* ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਮੁੱਚੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 'ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ' ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ
* ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ 'ਦਵਿੰਦਰ ਸਤਿਆਰਥੀ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਮਿਲਿਆ
* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੁਆਰਾ 'ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਪੁਰਸਕਾਰ' ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਹਵਾਲੇ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ
ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ (14 ਫ਼ਰਵਰੀ 1937 - 26 ਨਵੰਬਰ 2021) ਇਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ 1998 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਇਹ ਇਨਾਮ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ

ਉਸਨੇ 1953 ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ (ਅਨੁਵਾਦਕ: ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁਮਾਣਾ) ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ‘ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ‘ਜ਼ ਸਿਲੈਕਟਡ ਸਟੋਰੀਜ਼' ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

* ਤਿਲਚੌਲੀ
* ਕਾਠ ਦੀ ਲੱਤ
* ਗੋਰਾ ਬਾਸ਼ਾ
* ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ
* ਪਛਾਣ
* ਬੇਦੀ ਜਿਸੇ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ
* ਇਹ ਅਜਬ ਬੰਦੇ
* ਬਰਫ਼ ਲਤਾੜੇ ਰੁੱਖ
* ਕਥਾ-ਵਾਰਤਾ
* ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੈੜ
* ਤਨ ਪੱਤਣ
*ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ‘ਜ਼ ਸਿਲੈਕਟਡ ਸਟੋਰੀਜ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ:ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁਮਾਣਾ)
ਹਿੰਦੀ

* ਤਿਲ ਚਾਵਲੀ
* ਪੀਤਲ ਕੇ ਬਟਨ
ਅਨੁਵਾਦ

* ਇਕ ਅਜੀਬ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸੁਫਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
*ਜਮੀਲਾ
* ਬਾਂਬੀ
* ਮੰਟੋ ਦੇ ਰੰਗ
* ਮੰਟੋ ਤਾਂ ਅਜੈ ਜਿਉਂਦੈ
*ਖੁਦਾ ਕੀ ਕਸਮ
* ਲਾਖੀ
* ਸਾਰੇ ਪਾਗਲ
* ਸੁਬਰਾਮਨੀਆ ਭਾਰਤੀ
ਸੰਪਾਦਨ

* ਗਾਥਾ ਗਾਰਗੀ ਦੀ
* ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਢੰਡ ਦਾ ਸਿਮਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ
* ਡਾ. ਰਘਬੀਰ ਢੰਡ ਦੀ ਗਲਪ ਚੇਤਨਾ
* ਪੰਝੀ ਨਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
* ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਜੀਵਨ, ਕਲਾ ਤੇ ਯਾਦਾਂ
* ਮੰਟੋ ਦੇ ਰੰਗ
ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ

* ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਸ਼ਬਦ ਸੰਵੇਦਨਾ (ਡਾ.ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ)
* ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ (ਸੰਪਾਦਕ:ਡਾ.ਗੁਰਮੀਤ ਕੌਰ)
ਸਨਮਾਨ

* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਚੰਡੀਗੜ ਵਲੋਂ ਤਿਲਚੌਲੀ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਇਨਾਮ
* ਹਰਬੰਸ ਰਾਮਪੁਰੀ ਇਨਾਮ, ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੋਰਾਹਾ ਵਲੋਂ ਪਛਾਣ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ (1988)
* ਪਛਾਣ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ ਇਨਾਮ
* ਮੂਨ ਦੀ ਅੱਖ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ (1998)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ (ਨਾਟਕ)

ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਮਾਰਲੋ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ 'ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਤਰਾਸਦਿਕ ਇਤਹਾਸ' ‘(ਦ ਟਰੈਜਿਕ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਦ ਲਾਈਫ ਐਂਡ ਡੈਥ ਆਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ)’ ਇੱਕ ਕਾਵਿ-ਨਾਟਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਊਸਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਮਾਰਲੋ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ, 1604 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

"ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਕੈਨਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਲਿਜਬੇਥਨ ਨਾਟਕ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਫਾਸਟਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਪਾਠ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।...ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਫਾਊਸਟ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀਅਤਾ ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਮੁਢੋਂ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।..."
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਸਰੂਆਤ, ਨੇਤਕਤਾ ਤੇ ਚੰਗਿਆਈ,ਧਰਮ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਰਚ ਦਾ ਨਾਟਕ,ਦੁਨਿਆਵੀ ਨਾਟਕ,ਨੇਕੀ ਤੇ ਬਦੀ
ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ਼ ਭਟਾਈ

ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਭਟਾਈ (18 ਨਵੰਬਰ 1689-1 ਜਨਵਰੀ 1752) (ਸਿੰਧੀ: شاهه عبداللطيف ڀٽائي }}, ) ਸਿੰਧ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਕਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਦਾ ਕਾਲਜਈ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਹ ਜੋ ਰਸਾਲੋ ਸਿੰਧੀ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਧੜਕਨ ਵਾਂਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਲਤੀਫ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਮਾਰੁਈ, ਮੂਮਲ, ਸੱਸੀ, ਨੂਰੀ, ਸੋਹਣੀ, ਹੀਰ ਅਤੇ ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਸੱਤ ਰਾਣੀਆਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਪਾਕੀਜਗੀ, ਵਫਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਤੀਤਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਦੀਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਤਥ

ਅਬਦੁਲ ਦਾ ਬਾਪ ਸ਼ਾਹ ਹਬੀਬ ਸਿੰਧ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਾ ਚੋਲਾ ਪਾਂਉਂਦਾ ਸੀ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਦੁਆ ਕਰਦਾ। ਅਬਦੁਲ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਸੀ। 18 ਨਵੰਬਰ 1689 ਨੂੰ ਇਸ ਰੂਹਾਨੀ ਮਾਹੌਲ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਦਾ ਜਨਮ ਅਜੋਕੇ ਨਗਰ ਭਿੱਟ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੀਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਾਲਾ ਹਵੇਲੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਸਤਾਦ ਅਖੰਦ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਭੱਟੀ ਸੀ। ਰਸਮੀ ਵਿਦਿਆ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਐਵੇਂ ਨਾਮ ਮਾਤਰ ਸੀ ਪਰ ਉਹਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਰਬੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਧਨੀ ਸੀ।
ਫਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਿੱਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਦੇ ਪਾਟਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਤੀਰਥਸਥਾਨ ਹੈ। ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਲਤੀਫ ਦੇ ਦਾਦੇ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ (ਸੰਨ 1536 - 1622) ਵੀ ਇੱਕ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਵੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਹੈਰਾਤ ਤੋਂ 1398 ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਤੈਮੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਕੇ ਬਸੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ

ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (10 ਮਾਰਚ 1939 – 14 ਮਈ 2013) "ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟਡੀ ਆਫ ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਂਡ ਸੈਕਿਊਲਰਿਜਮ" ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਸਨ।
ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਧਰਮ ਸਾਸ਼ਤਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ,'ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦਾਊਦੀ ਬੋਹਰਾ ਲਹਿਰ ਦੀ ਰਹੀਨੁਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਕਾਗਰ ਹੋਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਮਨ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਫਿਰਕੂ ਸਾਂਝ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਲੈਕਚਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਦ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟਡੀਜ" ਅਤੇ "ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸਟਡੀ ਆਫ ਸੋਸਾਇਟੀ ਐਂਡ ਸੈਕਿਊਲਰਿਜਮ" ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1980 ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨੀ

ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਮਾਰਚ 1939 ਨੂੰ ਸਲੁਮਬਾਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੋਹਰਾ ਪੁਜਾਰੀ, ਸੇਖ ਕੁਰਬਾਨ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਤਫਸੀਰ ਅਤੇ ਤਵੀਲ ਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਕ਼ਾ (ਇਸਲਾਮੀ ਨਿਆਂ ਸਾਸ਼ਤਰ) ਅਤੇ ਹਦੀਸ਼ ਦੀ ਅਤੇ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਜੈਨ ਸਥਿਤ ਵਿਕਰਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੀ ਐੱਸ ਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀਹ ਸਾਲ ਮੁੰਬਈ ਮਹਾਨਗਰਪਾਲਿਕਾ (ਬੀ ਐਮ ਸੀ) ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1972 ਵਿੱਚ ਸਵੈਇੱਛਤ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਲੈਕੇ ਬੋਹਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। 1980 ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ‘ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਰਿਪੇਖ’ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸਨਮਾਨ

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਉੱਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲੜੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ 'ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਸੰਬਲੀ' ਅਤੇ 'ਯੂ ਐੱਸ ਏ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਸੰਬਲੀ' ਵਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਧਾਰਮਿਕ ਅਮਨ ਚੈਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1990 ਵਿੱਚ ਡਾਲਮੀਆ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ। ਡਾ. ਅਸਗਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਤਿੰਨ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਵਾਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੀਬ 52 ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਨਿਰਪੱਖ ਪੱਤਰ - ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਸਹਿਤ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ ਸੋਸਲਿਜਮ’ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ, ‘ਇਸਲਾਮ ਐਂਡ ਮਾਰਡਨ ਏਜ’ ਦਾ ਵੀ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1939
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2013
ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ

ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ (19 ਅਪਰੈਲ 1977-) ਦਾ ਜਨਮ ਕੇਰਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲੰਬੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਵਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਟ੍ਰਿਪਲ ਜੰਪਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਰੌਬਰਟ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ” ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵੀ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਨ 1998 ਤੋ ਅੰਜੂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਬਣ ਗਏ। ਅੰਜੂ ਨੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਦੇ ਈਵੈਂਟ ਹੈਪਟੈਥਲਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਤਕ ਹੀ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਿਕਾਰਡ

#ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਅੰਜੂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ 27 ਅਗਸਤ 2004 ਨੂੰ 6.83 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ।
#ਉਸ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.70 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।
#ਉਸ ਨੇ 2005 ਦੀ ਹੇਲੰਸਿਕੀ (ਫਿਨਲੈਂਡ) ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.66 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪੰਜਵਾਂ ਰੈਂਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ
#2007 ਦੀ ਓਸਾਕਾ (ਜਪਾਨ) ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.53 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ 9ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਓਲੰਪਿਕ ਅਤੇ ਏਸੀਆ ਖੇਡਾਂ

#ਅੰਜੂ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 2004 ਦੀਆਂ ਏਥਨਜ਼ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ 6.83 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਛੇਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
#ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 2008 ਦੀਆਂ ਬੀਜਿੰਗ (ਚੀਨ) ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੰਪ ਫਾਊਲ ਕਰ ਗਈ।
#ਅੰਜੂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਮੈਡਲ ਆਪਣੀ ਝੋਲੀ ਪਾਏ।
#ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੁਸਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 6.53 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।
#ਦੂਸਰੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 6.52 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।
#ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ।
#ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 2005 ਦੀ ਇਨਚਿਓਨ (ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ) ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.65 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ
#2007 ਵਿੱਚ ਓਮਾਨ (ਜੋਰਡਨ) ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੀ 6.65 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਹੀ ਜਿੱਤ ਸਕੀ।
#ਏਸ਼ੀਅਨ ਇੰਨਡੋਰ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 2006 ਵਿੱਚ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਤਾਇਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਨਡੋਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.32 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ
#2008 ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ 6.38 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ।
#ਐਫਰੋ-ਏਸ਼ੀਅਨ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 6.53 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
#2002 ਦੀਆ ਮਾਨਚੈਸਟਰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 6.49 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ
#2006 ਦੀਆਂ ਮੈਲਬਰਨ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ 6.54 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਰਹੀ।
#ਆਈਏਏਐਫ ਵਿਸ਼ਵ ਅਥਲੈਟਿਕਸ ਫਾਈਨਲ 2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 6.75 ਮੀਟਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਅੰਜੂ ਬੌਬੀ ਜਾਰਜ ਆਈਏਏਐਫ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ #ਜਾਂਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ 2001 ਵਿੱਚ 61ਵੇਂ ਰੈਂਕ ਉਪਰ ਸੀ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਹ ਛੇਵੇਂ ਰੈਂਕ ਉਪਰ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੈਂਕਿੰਗ ਨੰਬਰ ਚਾਰ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ

#2002-03 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ।
#2003-04 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਖੇਡ ਰਤਨ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
#ਭਾਰਤ ਦੇ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਐਵਾਰਡ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਉਸ ਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

]


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ‏‎
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ‏‎
ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ

ਸੱਯਦ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ (5 ਨਵੰਬਰ 1905 - 13 ਸਤੰਬਰ 1973) (ਉਰਦੂ: سید سجاد ظہیر), ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ, ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਆਗੂ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

﻿ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ 5 ਨਵੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਰਿਆਸਤ ਅਵਧ ਦੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਵਾਲਿਦ ਦੇ ਨਕਸ਼-ਏ-ਕ਼ਦਮ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਜਾ ਕੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਬੈਰਿਸਟਰ ਬਣ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।

ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ, ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ) ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ 1948 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ੈਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ। ਦੋਨੋਂ ਰਹਿਨੁਮਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਏ ਗਏ। ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਅਤਾ ਔਰ ਜ਼ਫ਼ਰਉੱਲਾ ਪਸ਼ਨੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ। ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਅਕਬਰ ਖ਼ਾਨ ਇਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮਬੀਨਾ ਸਰਗ਼ਨਾ ਸਨ। 1954 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਜਮਨ-ਏ-ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਮੁਸੱਨਫ਼ੀਨ (ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਸਭਾ), ਇੰਡੀਅਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਥੀਏਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਇਪਟਾ) ਅਤੇ ਐਫ਼ਰੋ ਏਸ਼ੀਅਨ ਰਾਇਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀਆਂ। ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਰੂਹੇ ਰਵਾਂ ਸਨ ਬਲਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸਨ।

ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੀ 13 ਸਤੰਬਰ 1973 ਨੂੰ ਅਲਮਾ ਅੱਤਾ, (ਕਾਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ), ਜੋ ਕਿ ਉਦੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਐਫ਼ਰੋ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਇਕੱਤਰਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਇਜਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਅੰਗਾਰੇ

1932 ਵਿੱਚ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਅੰਗਾਰੇ" ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ, ਰਸ਼ੀਦ ਖ਼ਾਨ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲਜ਼ਫ਼ਰ ਅਤੇ ਸਯਦ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਨੇ ਅਹਲ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਅਵਾਮ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜਨਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਮਹਤ‍ਵ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਸੀ। ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪੁਨਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ, ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜਨਵਾਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਨੇ ਮਹਤ‍ਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਪਰਵਾਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਜ਼ੀਆ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਵੀ ਉਰਦੂ ਦੀ ਜਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾਦਿਰਾ ਜ਼ਹੀਰ ਖੱਬੇ ਪੱਖ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬਾਲੀਵੁਡ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਫਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕੁਨ ਰਾਜ ਬੱਬਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਆਰਿਆ ਬੱਬਰ ਅਤੇ ਜੂਹੀ ਬੱਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ

* ਨਾਵਲ: ਲੰਦਨ ਕੀ ਏਕ ਰਾਤ
* ਰੋਸ਼ਨੀ, ਤਰੱਕੀ ਪਸੰਦ ਅਦਬ ਅਤੇ ਤਹਿਰੀਕ ਬਾਰੇ ਅਦਬੀ ਮਜ਼ਾਮੀਨ
* ਜ਼ਿਕਰ ਹਾਫਿਜ, ਫਾਰਸੀ ਸ਼ਾਇਰ ਹਾਫਿਜ ਪਰ ਮਲਫ਼ੂਜ਼ਾਤ
* ਪਿਘਲਤਾ ਨੀਲਮ, ਆਖ਼ਿਰੀ ਸ਼ੇਅਰੀ ਮਜਮੂਆ
ਅਨੁਵਾਦ

* ਉਥੈਲੋ
* ਕੇਂਡਾਇਡ
* ਗੋਰਾ, (ਟੈਗੋਰ)
* ਪੈਗੰਬਰ, ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ
ਯਿਨ ਅਤੇ ਯਾਂਗ

ਚੀਨੀ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਯਿਨ-ਯਾਂਗ ਦਾ ਸੰਕਲਪ (ਸਰਲੀਕ੍ਰਿਤ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 阴阳; ਪਿਨਯਿਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ: 陰陽; ਯਿਨਯਾਂਗ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ "ਯਿਨ ਅਤੇ ਯਾਂਗ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਧਰੁਵੀ ਵਿਪਰੀਤ ਜਾਂ ਵਿਪਰੀਤ ਬਲ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਘੁਲਦੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੇ ਹਨ। ਅਨੇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵੈਤਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ, ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ, ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਡਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ, ਬਗੈਰਾ ਬਗੈਰਾ) ਨੂੰ ਯਿਨ-ਯਾਂਗ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਕਲਾਸਕੀ ਚੀਨੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਚੀਨੀ ਚਿਕਿਤਸਾ (ਮੈਡੀਸ਼ਨ) ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਸੇਧ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਆਰਟ ਅਤੇ ਕਸਰਤਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

* ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਯਿਨ-ਯਾਙ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿੱਖਿਅਕ ਵੀਡੀਓ
* ਯਿਨ ਅਤੇ ਯਾਙ , goldenelixir.com
* ਯਿਨ, ਯਾਙ ਅਤੇ ਹੋਰ
* "Precelestial and Postcelestial Yin and Yang", by Liu Yiming (1734-1821)


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਅਕੋਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਅਕੋਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਮਰਾਠੀ ਉਚਾਰਨ: [əkolaː] ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਅਕੋਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ। ਅਕੋਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਮਰਾਵਤੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਬੇਰਾਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਸੀ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 5,428 ਹੈ km 2 ਇਹ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਮਰਾਵਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਾਸ਼ਿਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬੁਲਢਾਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿਮ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਤੱਕ ਅਕੋਲਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅਕੋਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤਾਲੁਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਅਕੋਲਾ, ਅਕੋਟ, ਟੇਲਹਾਰਾ, ਬਾਲਾਪੁਰ, ਬਰਸ਼ੀਟਾਕਲੀ, ਮੁਰਤਿਜਾਪੁਰ ਅਤੇ ਪਤੂਰ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀ
ਸੰਸਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ

* ਸੰਜੇ ਧੋਤਰੇ ( ਭਾਜਪਾ )- ਅਕੋਲਾ
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

ਭਾਰਤ ਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ 70.39% ਆਬਾਦੀ ਮਰਾਠੀ, 17.33% ਉਰਦੂ, 6.30% ਹਿੰਦੀ, 2.04% ਲੰਬਾੜੀ ਅਤੇ 0.93% ਮਾਰਵਾੜੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ।

ਮਰਾਠੀ ਦੀ ਵਰਹਾਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਅਕੋਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਦਕਨੀ ਉਰਦੂ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਮੇਕ ਇਨ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਹਵਾਲੇ