JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Shanghai

Shanghai ni mji mkubwa kuliko yote nchini China wenye wakazi milioni 14 ambao pamoja na rundiko la jiji ni takriban milioni 20. Iko mdomoni mwa mto Yangtze.

Katika historia ilikuwa bandari muhimu. Wakati wa karne ya 19 China ililazimishwa na [was[Uingereza]] kukubali Shanghai iwe bandari kwa meli za nje na biashara ya kimataifa. Kwa njia hiyo ilikuwa geti la China kwa dunia ikaanza kukua sana. Waingereza, Wajapani na Wamarekani wote walipewa maeneo yao walipokuwa na mamlaka. Maeneo hayo yote yaliunganishwa kama mtaa wa kimataifa wa Shanghai.

Tangu mwaka 1949 mji uliunganishwa baada ya mapinduzi ya kikomunisti yaliyotangaza mwisho wa mtaa wa kimataifa. Maendeleo ya mji yalikwama hadi miaka ya 1980 China ilipoamua kujiunga tena na uchumi wa kimataifa na Shanghai ikawa kitovu cha biashara hii na kuzidi kukua haraka.
Historia

Historia ya Shanghai inaanzia zaidi ya miaka elfu moja iliyopita, lakini ilianza kupata umaarufu mkubwa wakati wa Nasaba ya Ming (1368–1644) kama kijiji cha uvuvi na ushonaji. Eneo lake katika mwanzo wa Mto Yangtze liliifanya kuwa bandari ya kimkakati kwa biashara ya ndani na baharini. Kufikia mwanzoni mwa karne ya 19, Shanghai ilikuwa mojawapo ya vituo muhimu zaidi vya biashara nchini China. Hata hivyo, mageuzi ya kisasa ya jiji hilo yalianza baada ya Vita ya Kwanza ya Opium na kutiwa saini kwa Mkataba wa Nanking mwaka 1842, ambao uliilazimisha China kufungua bandari kadhaa kwa biashara ya kigeni, ikiwa ni pamoja na Shanghai.

Baada ya kuteuliwa kuwa bandari ya mkataba, Shanghai ilikua kwa kasi chini ya ushawishi wa mataifa ya Magharibi, ambayo yaliunda maeneo maalum ya kigeni yaliyotawaliwa na sheria za kigeni. Maeneo hayo, kama vile makazi ya Waingereza na Wafaransa, yaliingiza usanifu wa Magharibi, miundombinu, na mifumo ya biashara. Jiji hilo liligeuka haraka kuwa kitovu cha kifedha, kibiashara, na kitamaduni chenye mchanganyiko wa tamaduni mbalimbali. Kufikia mwanzoni mwa karne ya 21, Shanghai ilikuwa inajulikana kama "Paris ya Mashariki," ikiwa na jamii ya kimataifa inayochangamka na sifa ya kisasa, burudani za usiku, na ustaarabu wa hali ya juu.

Wakati wa Vita ya Pili ya China na Japani pamoja na Vita vya Pili vya Dunia, Shanghai ilipata mateso makubwa chini ya uvamizi wa Wajapani. Baada ya mwaka 1949, Jamhuri ya Watu wa China ilipoanzishwa, maeneo ya kigeni yalivunjwa na jiji likarudi chini ya udhibiti kamili wa China. Katika miongo iliyofuata, hasa baada ya kuanzishwa kwa mageuzi ya kiuchumi mwaka 1978, Shanghai ilirejea kuwa jiji kuu la kifedha na viwanda. Leo, Shanghai ni mojawapo ya miji yenye nguvu zaidi duniani, na ni ishara ya ukuaji wa uchumi na kisasa wa China.
Marejeo

Jamii:Miji ya China
Jamii:Mto Yangtze
Jamii:China
Jamii:miji
Kinyunga (chakula)

thumb|250px|Kinyunga
Kinyunga au kinyunya ni mchanganyiko wa unga wa nafaka na kiowevu hasa maji unaotarajiwa kuokwa kwenye joto.

Kuna njia mbalimbali za kukoroga kinyunga ambacho ni chanzo cha mkate, chapati, keki au maandazi. Hata spaghetti zinaanza kama aina ya kinyunga lakini zinakaushwa kwanza na kupikwa baadaye.

Kwa matumizi ya mkate wa kuoka kinyunga kinahitaji kukaa na kuchachuka. Hii inatokea kwa kuongeza dawa la chachu au kukiacha kinyunga kwa siku moja hivi na kusubiri chachu asilia ambayo ni seli za hamira hewani.

Mikate bapa mara nyingi haihitaji chachu kama kinyunga kinatumiwa kwa umbo bapa na nyembamba sana kwa vile chapati au tortilla zinazoiva juu ya bati joto tu au kwenye sufuria.

Keki ina kinyunga kizito pamoja na unga, sukari, mafuta, matunda, viungo na maziwa badala ya maji. Upande wa keki kuna pia kinyunga ya majimaji ya kufanana na uji kinachohitajika kwa keki maalumu.

Jamii:Chakula
Unga

thumb|Ugali uliotokana na unga wa mahindi
Unga ni nafaka kavu iliyopondwa au kusagwa hadi kuwa kama vumbi. Ladha ya unga hutegemea na nafaka yake. Rangi ya unga ni tofauti kama nafaka imekombolewa kwanza au nafaka yote imesagwa pamoja na sehemu za ganda.

Unga wa nafaka hutumiwa kwa vyakula vingi.

* Ugali
* uji
* maandazi
* chapati
* mkate
* keki
* spaghetti

ni mifano ya vyakula vinavyotengenezwa kwa kutumia unga wa nafaka.

Kuna pia unga wa mazao mengine kwa mfano unga wa viazi au unga wa mchele. Kwa kawaida neno "unga" peke yake humaanisha hasa unga wa mahindi na unga wa ngano.


Jamii:Chakula
Mchele

Mchele ni punje za mpunga zilizokobolewa baada ya mavuno na kabla ya kupika.

Kama hazijakobolewa na ziko bado katika ganda ni mpunga. Kama zimepikwa huitwa wali.

Watu wengi hununua mchele dukani. Ni punje kavu kabisa zinazokaa muda mrefu hata mwaka bila kuharibika kama hakuna unyevu wala wadudu.

Penye kilimo cha mpunga watu wananunua pia magunia wakikoboa kiasi kile wanachohitaji kwa kipindi.

Mpunga una faida hauathiriki sana na wadudu, lakini mchele uko hatarini kuliwa.

Mchele uliovunjika huuzwa bei nafuu.
Kiowevu

thumb|Anguko la tone laonyesha maumbo mengi ya kiowevu
Kiowevu au kioevu (pia: kimiminika, kimiminiko kwa kiingereza Liquid state) ni moja kati ya hali maada. Katika hali kiowevu atomi zina nafasi ya kuachana na kubadilishana mahali. Kwa sababu hii kiowevu hakina umbo maalumu.

Masi ya kilogramu moja ya maji hukubali umbo la kila chombo kinamomwagwa: ama katika sufuria pana au bomba ndefu nyembamba. Kama maji yaleyale yameganda na kuingia katika hali mango kama barafu hauwezi kukubali umbo tofauti.

Kiowevu hukubali badiliko la umbo lakini hakibadiliki mjao na uzani.

Kiowevu ikifikia kiwango cha kuchemka huingia katika hali ya gesi .
Atomi katika hali maada mbalimbali


Image:Teilchenmodell Flüssigkeit.svg|Atomi au molekyuli katika hali kiowevu
Image:Teilchenmodell Gas.svg|Atomi au molekyuli katika hali ya gesi
Image:Teilchenmodell Feststoff.svg|Atomi au molekyuli katika hali mango


Tazama pia

* Hali maada
* Gesi
* Utegili
* Mango

Jamii:Fizikia
Mango

Mango (wakati mwingine pia: yabisi) ni moja kati ya hali maada. Maana yake ni imara, tofauti na kiowevu (majimaji) au gesi (kama hewa).

Katika hali mango atomu zinakaa mahali pamoja katika gimba, hazichezi wala kusogea ndani yake. Kila atomu ina mahali pake. Gimba mango lina umbo, mjao na uzani maalumu. Umbo mango lina urefu, upana na kimo chake, tofauti na kiowevu kinachobadilika umbo kufuatana na chombo chake au gesi isiyo na umbo wala mjao maalumu.

Kama mango inabadilika kuwa kiowevu tunasema inayeyuka. Kama inabadilika kuwa gesi au mvuke moja kwa moja tunaliita badiliko hili mvukemango.

Maana ya asili ya "mango" ni jiwe gumu jeusi lililotumika kutwanga kumetesha au kukatua kitu.
Atomi katika hali maada mbalimbali


Image:Teilchenmodell Feststoff.svg|Atomu au molekuli katika hali mango
Image:Teilchenmodell Flüssigkeit.svg|Atomu au molekuli katika hali kiowevu
Image:Teilchenmodell Gas.svg|Atomu au molekuli katika hali ya gesi

Tazama pia

* Hali maada
* Kiowevu
* Gesi
* Utegili
Marejeo


Jamii:sayansi
Jamii:Fizikia
Lambo

thumb|300px|Lambo la Aswan kwenye Ziwa la Nasser katika [[Misri]]
thumb|300px|Ukuta wa lambo
Lambo ni ukuta uliojengwa kwa kusudi la kuzuia mwendo wa maji au kubana maji katika eneo fulani. Mara nyingi malambo hujengwa kufunga njia ya maji ya mto. Lambo laweza pia kukusanya maji ya mvua kwenye njia ya mtelemko wake.
Shabaha ya kujenga lambo

Shabaha ya kujenga lambo ni hasa kupata akiba ya maji. Maji hutumiwa kwa ajili ya umwagiliaji, kama chanzo cha maji ya bomba kwa ajili ya watu au pia kwa utengenezaji wa umememaji.

Lambo hujengwa pia kwa shabaha ya kuzuia mafuriko.

Malambo hujengwa mara nyingi katika mabonde ambako milima ya pande zote mbili iko karibu na kupunguza mahitaji ya kujenga ukuta mkubwa mno.

Kuna pia malambo ya bahari ambayo yanajengwa kama hifadhi ya nyumba au mashamba dhidi ya maji ya bahari.
Shida za malambo

Kuna pia matatizo ya malambo:
* Ukuta unaathiri uwiano wa ekolojia; kwa mfano lambo la Aswan linazuia matope yenye rutuba yasifikie Misri
* Umwagiliaji katika nchi za joto unaweza kuharibu ardhi ukiiongezea chumvi kwa njia ya uvukizaji
* Mara nyingi wenyeji wamefukuzwa katika eneo la ziwa jipya bila kupewa makazi mazuri
* Penye hatari ya tetemeko la ardhi uzani wa maji umeongeza matetemeko
* Lambo linaweza kusababisha ajali na hata maafa likipasuka na kiasi kikubwa cha maji kilichozuiliwa na ukuta wake kushuka ghafla na kuharibu makazi ya watu, mashamba na miundombinu kwenye njia yake.
Malambo makubwa ya Afrika

* Lambo la Aswan (Ziwa la Nasser - Misri)
* Lambo la Akasombo (Ziwa Volta - Ghana)
* Lambo la Kariba kwenye mto Zambezi kati ya Zambia na Zimbabwe
* Lambo la Cabora-Bassa (Msumbiji).
* Lambo la Kidatu (Tanzania)
* Lambo la Mtera (Tanzania)
Picha za malambo


Image:Arch dam Oymapinar (Manavgat River, Turkey).JPG|Lambo la mto Manavgat huko Uturuki
Image:Drei-Schluchten-Damm (Jangtse).jpg|Lambo la mabonde matatu kwenye mto Yangtze huko China
Image:Kariba dam.jpg|Lambo la Kariba kwenye mto Zambezi kati ya Zambia na Zimbabwe
Image:Karun3-dam.jpg|thumb|Lambo la Karun3.

Marejeo
Viungo vya nje

*
Jamii:Majengo
Giuseppe Verdi

thumb|right|300px|Giuseppe Verdi.
200px|thumb|

Giuseppe Verdi (Roncole, karibu na Busseto, Parma 9 au 10 Oktoba 1813 - [Milano] 27 Januari 1901) alikuwa mtunzi wa opera kutoka nchini Italia.

Yaaminika kwamba Verdi na Richard Wagner walikuwa watunzi wakubwa kabisa wa muziki wa opera kwa kipindi cha karne ya 19, ingawaje walikuwa wakiishi nchi tofauti.
Viungo vya nje

* Giuseppe Verdi Official Site
* "Verdi and Milan" , lecture by Roger Parker on Verdi, given at Gresham College,London 14 Mei 2007 (text, audio & video; available for download or streaming)
* Verdi cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
* Stanford University list of Verdi operas, premiere locations and dates, etc.
* I Lombardi alla prima crociata MP3 Creative Commons Recording (Italian)
*
* "Album Verdi" from the Digital Library of the National Library of Naples (Italy)
* London Society for Verdi enthusiasts
* Listen to a free MP3 recording of Ave Maria with Umeå Akademiska Kör.
* Free MP3 Verdi's operas
* Un ballo in Maschera Soprano (free MP3)
* Classical Music Mobile Classical Music MP3 > Verdi
*
*
* Detailed listing of "complete" recordings of Verdi's operas and of extended excerpts.


Jamii:Watunzi wa Italia
Jamii:Wanamuziki wa Italia
Jamii:Waliozaliwa 1813
Jamii:Waliofariki 1901
Pyotr Ilyich Tchaikovsky

thumb|right|300px|Pyotr Ilyich Tchaikovsky.

Pyotr Ilyich Tchaikovsky (kwa Kirusi: Пётр Ильич Чайковский, Pëtr Il’ič Čajkovskij; ) (alizaliwa Kamsko-Votkinsk, 7 Mei 1840 - mjini St. Petersburg, 6 Novemba 1893) alikuwa mtunzi na mwanasanaa mbalimbali kutoka nchini Urusi.

Yeye ni mashuhuri zaidi ya watunzi wengine wote wa kutoka nchini Urusi. Alitunga ala nzuri na zilijawa na simanzi-kusitisha. Alijifunza na kufuata mwenendo wa muziki wa kutoka Magharibi mwa Ulaya, lakini miziki yake yote ilikuwa ikisikika sana kwa mwundo wa Kirusi.
Viungo vya nje

* Tchaikovsky Research (active site)
* Istituto Musicale Tchaikovsky (Italy) (active site)
* Tchaikovsky (inactive site)
* Tchaikovsky page (inactive site)
* PBS Great Performances biography of Tchaikovsky
* Tchaikovsky cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
* Tchaikovsky's sacred works by Polyansky
* Biography of Pyotr Ilyich Tchaikovsky at the John F. Kennedy Center for the Performing Arts

Public Domain Sheet Music:
* www.kreusch-sheet-music.net Free Scores by Tchaikovsky
* Mutopia Project Tchaikovsky Sheet Music at Mutopia


Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Waliozaliwa 1840
Jamii:Waliofariki 1893
Igor Stravinsky

thumb|right|350px|Igor Stravinsky.

Igor Stravinsky (alizaliwa mjini Oranienbaum (sasa hivi inaitwa Lomonosov) tar. 17 Juni 1882 - mjini New York, 6 Aprili 1971) alikuwa miongoni mwa watunzi muhimu kabisa wa karne ya 20. Igor ni mtu wa kutoka nchini Urusi. Wakati Mapinduzi ya Urusi yanaanza yeye alihamia nchini Switzerland na kisha mjini Paris, na mwishowe, wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilipoanza mnamo mwaka wa 1939, akalekea tena nchini Marekani.
Viungo vya nje

*
* Glass, Philip. 1999. "Igor Stravinsky" (Time Magazine profile)
* Hazlewood, Charles. [n.d.] Discovering Music - The Firebird
* Stravinsky and the Pianola
* Multimedia Web Site Keeping Score: Revolutions in Music: Stravinsky's Rite of Spring
* Stravinsky A to Z
* Simeone, Lisa, with Robert Craft and Philip Glass. Milestones of the Millennium (NPR show)
* van den Toorn, Pieter C. 1987. Stravinsky and the Rite of Spring
Baadhi ya rekodi zake

* Piano works performed by Alberto Cobo:
** Three Movements from Petrushka
** Sonata in F-sharp minor
** Sonata (1924)
** Tango

* Piano works performed by Felipe Martins:
** Le Sacre Du Printemps Arr. for Piano Solo by Sam Raphling

* Three Pieces for Solo Clarinet, performed by Ted Gurch, clarinet:
* No. 1
* No. 2
* No. 3


Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Waliozaliwa 1882
Jamii:Waliofariki 1971
Robert Schumann

thumb|right|350px|Robert Schumann (1839).
Robert Schumann (Zwickau, Saxony, 8 Juni 1810 - 29 Julai 1856) alikuwa mtunzi maarufu wa sanaa mbalimbali kutoka Ujerumani. Aliishi wakati wa Romantic (zama za nyimbo maarufu za karne ya 18-19).

Alisitisha mpango wake wa kuwa mpigakinanda katika kumbi kwa sababu ya jeraha alilokuwa nalo katika mkono. Alichapisha magazeti ya muziki na kuandika makala chungu nzima zinazohusu miziki yote aliyotunga na kuimba.
Marejeo

*
* 2007|isbn=0521789508}}
Viungo vya nje

* Robert Schumann (1810-1856)
* Complete list of works
* Musical Rules at Home and in Life - Text by Robert Schumann
* Robert Schumann: Then, Now and Always comprehensive website
* The Davidsbündler against the Philistines
* Robert Schumann Society, Düsseldorf
*
* German Label Troubadisc with SACD release and Biography of Robert Schumann
Nakala ya miziki yake

* www.kreusch-sheet-music.net Schumann's complete Piano Works
* Schubertline Schumann's songs in the Schubertline (digital) edition
*
*
* Schumann's Scores by Mutopia Project
*
*
Rekodi zake na baadhi ya faili za MIDI

* Schumann cylinder recordings, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
* Recording of Kinderszenen (Scenes from Childhood)
* works for organ or pedal piano by Schumann played on a virtual organ
* Selected Lieder (MIDI)
* Kunst der Fuge Robert Schumann - MIDI files


Jamii:Waliozaliwa 1810
Jamii:Waliofariki 1856
Jamii:Watunzi wa Ujerumani
Jamii:Wanamuziki wa Ujerumani
Molekuli

Molekuli ni maungano ya kudumu ya angalau atomi mbili au zaidi. Ni pia kitengo kidogo cha kila dutu. Kama molekuli inapasuliwa ni dutu tofauti zinazojitokeza.

Molekuli ni ndogo sana haionekani kwa macho.
Muungo atomia

Atomi ndani ya molekuli hushikwa kwa nguvu ya elektroni au muungo atomia. Maungano ya atomi katika molekuli hufuata maumbile ya atomi. Maumbile haya Kwa mfano atomi za hidrojeni huwa na nafasi moja ya kushikana na atomi nyingine, oksijeni huwa na nafasi mbili ya kushikana na atomi nyingine. Kaboni ina nafasi nne na naitrojeni ina nafasi tatu. Hapo ni sababu ya kwamba maji ni molekuli ya H2O yaani hidrojeni ina mkono mmoja na oksijeni ina mikono miwili hivyo atomi moja ya oksijeni ikishika atomi za hidrojeni (yenye mkono moja) mbili ni molekuli thabiti na imara hakuna mkono unaobaki.
Fomula

Fomula ya molekuli inaeleza idadi na aina ya atomi ndani ya molekuli. Kwa mfano sukari ina formula ya C6H12O6. Maana yake ni kwamba molekuli moja ya sukari huwa na atomi 6 za kaboni, 12 za hidrojeni na 6 za oksijeni.
Molekuli na hali maada

Katika gesi molekuli zina uhuru wa kuelea.

Katika gimba mango kila molekuli ina mahali pake.

Katika kiowevu molekuli zinakaa pamoja lakini ni rahisi kubadilishana nafasi.
Viungo vya Nje

* Molecule of the Month - School of Chemistry, University of Bristol
* Antibody Molecule - The National Health Museum
* Data Book of Molecules - Home Page for Learning Environmental Chemistry


Jamii:Kemia
Tortilla

thumb|350px|right|Utengenezaji wa tortilla.
thumb|350px|right|Tortilla ikijazwa nyama, kuku au mboga na kukunjwa huitwa "taco".
Tortilla (tamka: tor-ti-ya) ni aina ya mkate bapa wa Meksiko unaofanana na chapati. Kwa kawaida hutengenezwa kwa unga wa mahindi lakini siku hizi kuna pia tortilla za ngano.

Wamexiko huandaa mahindi kwa kuyapika katika maji walimotia kiasi cha chokaa na kuikoboa baadaye. Kupikwa katika chokaa kunaongeza lishe ya mahindi kwa sababu ndani yake kuna proteini na vitamini yasiyopokelewa na tumbo la binadamu bila maandalizi hayo.

Sehemu kubwa ya kinyunga cha tortilla huandaliwa siku hizi viwandani na kuuzwa madukani. Kinyunga hicho hukaushwa tena na kusagwa ikiuzwa kwa umbo la unga utakaochanganywa tena na maji jikoni. Tortilla inaandaliwa kwa umbo la kisahani bapa kama chapati na kuokwa juu ya bati joto au mwenye sufuria.

Mboga ya kienyeji pamoja na tortilla ni maharagwe lakini kuna njia nyingi za kuzila.

Wengi wanapenda kula "taco" barabarani ambayo ni tortilla iliyojazwa nyama, kuku au mboga na kukunjwa ikiliwa mikononi.


Jamii:Chakula
Mwaka wa Lugha wa Kimataifa

Mwaka wa 2008 umetangazwa kuwa Mwaka wa Lugha wa Kimataifa na Umoja wa Mataifa katika azimio lililopitishwa tarehe 16 Mei 2007.

Mwaka huo, mpango wake ni kujadili mambo ya wingi wa lugha, haki za lugha zote, na mazingira ya kutumia lugha tofauti. Azimio la kutangaza mwaka huo linataja pia shida za lugha ndani ya Umoja wa Mataifa wenyewe.

Shirika la UNESCO limepewa kazi ya kupanga utekelezaji wa mwaka huo, na wameufungulia rasmi kwenye Siku ya Kimataifa ya Lugha ya Mama, tarehe 21 Februari 2008.
Viungo vya Nje

* UNESCO gateway page: "2008, International Year of Languages - Languages matter!"
* ICVWiki page on "World Network for Linguistic Diversity" (Maaya) which includes a calendar of events for IYL
* Support for International Year of Languages 2008
Marejeo

Jamii:Umoja wa Mataifa
Jamii:2008
Jamii:Lugha
Siku ya Kimataifa ya Lughamama

thumb|right|250px|Shaheed Minar, au kumbukumbu la mashahidi, kwenye Chuo Kikuu cha Dhaka, [[Bangladesh, inayofanya ukumbusho wa wanafunzi waliokufa kwa ajili ya lugha ya Bangla tarehe 21 Februari 1952]]

Siku ya Kimataifa ya Lughamama inayoadhimishwa tarehe 21 Februari ilitangazwa na UNESCO tarehe 17 Novemba 1999. Tangu tarehe hiyo imetambuliwa pia na Umoja wa Mataifa katika azimio lake la tarehe 16 Mei 2007, lililotangaza mwaka wa 2008 kuwa Mwaka wa Lugha wa Kimataifa.

Asili ya Siku ya Lughamama ni tukio la mwaka wa 1952 nchini Bangladesh, wanafunzi wa chuo kikuu cha Dhaka walipofanya maandamano kwa ajili ya Kibengali, na wengine wao kuuawa na polisi kwa kupigwa risasi.

Siku ya Lughamama husherehekewa na nchi zilizojiunga na UNESCO kila mwaka tangu mwaka wa 2000, kwa ajili ya kujadili mambo ya wingi wa lugha, haki za lugha zote, na mazingira ya kutumia lugha tofauti.
Mada za kila mwaka

Kwa kawaida, Siku ya Lughamama ina mada tofauti kila mwaka.

* 2000: Sherehe ya kwanza
* 2001: Sherehe ya pili
* 2002: Wingi wa lugha: lugha elfu tatu ziko hatarini kufa
* 2003: Sherehe ya nne
* 2004: Elimu ya watoto)
* 2005: Lugha kwa wasioona na kwa wasionena
* 2006: Lugha na Mtandao
* 2007: Elimu kwa lugha nyingi
* 2008: Mwaka wa Lugha wa Kimataifa
* 2010: Mwaka wa Kimataifa wa Ubunifu wa Tamaduni
* 2011: Teknolojia ya habari na mawasiliano
* 2012: Maelekezo ya Lugha Mama na Kujumuishwa kielimu
* 2013: Vitabu vya elimu ya lugha ya mama
* 2014: Lugha za asili kwa uraia wa ulimwengu: uangalizi kwenye sayansi
* 2015: Ujumuishwaji ndani na kupitia elimu (na Kongamano Jijini Parisi)
* 2016: Elimu Bora, Lugha ya kufundishia na kujifunza matokeo
* 2017: Matarajio endelevu kupitia elimu ya lugha nyingi
* 2018: Lugha zetu, mali zetu.
* 2019: Mwaka wa kimataifa wa Lugha asilia
* 2020: Kulinda utofauti wa lugha
Matukio mengine

* Tuzo ya Linguapax hutolewa kila mwaka kwenye Siku ya Lugha ya Mama.
* Mwaka wa 2008, Mwaka wa Lugha wa Kimataifa umefunguliwa rasmi kwenye Siku ya Lugha ya Mama.
Marejeo
Ona pia

* Kibengali
* Lugha ya kwanza
Viungo vya nje

* Tovuti la UNESCO la Siku ya Lugha ya Mama
* Video ya Machizo Multimedia kuhusu 21 Februari 2008
* Habari kutoka kwa Umoja wa Mataifa
* Tovuti rasmi kuhusu mambo hayo kutoka Bangladesh
* UNESCO Education (inataja viungo vingine vya kusherehekea siku hiyo miaka iliyopita)


Jamii:Februari
Jamii:Umoja wa Mataifa
Jamii:Lugha
Opera

Opera ni igizo inayoimbwa katika utamaduni wa Ulaya. Waigizaji hawasemi bali huimba maneno yao. Igizo ya opera hufanywa mara nyingi katika nyumba za pekee. Pamoja na waigizaji na waimbaji kuna bendi maalumu.

Maigizo ya Opera hufuata maelezo ya kimaandishi na kila neno la mwigizaji limeandikwa. Vilevile uimbaji pamoja na muziki yote ni ya kuandikwa.

Watungaji mashuhuri wa muziki walitunga opera kama vile
* Ludwig van Beethoven
* Hector Berlioz
* Georg Friederich Händel
* Wolfgang Amadeus Mozart
* Giacomo Puccini
* Bedřich Smetana
* Pyotr Ilyich Tchaikovsky
* Giuseppe Verdi
* Richard Wagner .


Jamii:Muziki
Mradi wa Ramani ya Malaria

Mradi wa Ramani ya Malaria (kifupi: MAP) ni mradi unaokusanya habari za ugonjwa wa malaria kote duniani kwa shabaha ya kutoa ramani inayoonyesha kiwango cha hatari ya kuambukizwa kwa kila mahali.

Mradi huu unadhaminiwa kwa miaka mitano na kundi la Wellcome Trust, Uingereza . Mradi wa MAP ni ushirikiano kati ya mashirika ya Afya kwa Binadamu na kundi la Epidemiologia, yaliyo kwenye kituo cha Utabibu wa Kijiografia, Kenya na shirika la Spatial Ecology na kikundi cha Epidemologia, Chuo Kikuu cha Oxford, Uingereza. Mradi wa MAP pia una vituo vya ushirikiano Marekani na eneo la Asia Pacific.

Dhamira kuu ya mradi huu wa MAP ni kubuni kadiri naganaga ya viwango tofauti vya vidudu vya malaria kama vile Plasmodium falciparum na Plasmodium vivax kwa kiwango cha Kimataifa na jinsi vinavyoenea. Jaribio la mwisho la kuchora ramani ya sehemu zinazoathiriwa na malaria ulimwenguni ilikuwa ni nyakati za 1960. Katika sehemu nyingi za dunia, hali hii bado inawakilisha ufahamu huu wa kuenea kwa ugonjwa hatari wa malaria. Mradi wa MAP wanuia kupanga, kuchora na kukadiria binadamu wanaokumbwa na hatari ya malaria ilikusaidia kubuni namna za kiustadi na za kisasa za kukadiri kwa wakati huu na wa usoni shida za ugonjwa wa malaria.

Katika sehemu ya kwanza ya mradi wa MAP, itakayoendelea hadi mwishoni mwa mwaka wa 2008, inahusisha kutafuta na kuweka rekodi ya habari na maelezo. Maelezo ya mbinu tofauti tulizotumia kukusanya maktaba kuu ya habari za uchunguzi wa idadi ya vidudu vya malaria yaani parasite rate (PR) zimenakiliwa . Mradi wa MAP wakusudia kutoa kwenye Umma maelezo yote yatakayokusanywa kwenye mradi na tuliyopewa idhini ya kufanya hivyo. Toleo la kwanza kamili la maelezo ya uchunguzi wa idadi ya vidudu limepangwa kuwa mwezi wa Juni 2009 ilikuwezesha uchunguzi kamili ulimwenguni kukamilishwa na pia kuwezesha ramani zetu za ueneaji kujaribiwa na kuboreshwa.

Hivi majuzi, Mradi wa MAP ulitoa kwenye Umma ramani mpya ya uenezaji duniani ya ugonjwa wa malaria unaosababishwa na vidudu vya P. falciparum (pasipo vidudu, pale kuweko kwa vidudu kwa tegemea majira, au pale idadi ya vidudu ni imara kwani vimo licha ya majira mwakani). Hii ni sambamba na chapisho linaloelezea kinaganaga kubuniwa kwa mipaka hii ya uneaji . Tafadhali tembelea tovuti ya MAP kwa maelezo na habari za kupanuliwa kwa mradi kubuni ramani za kusambaa duniani kwa mbu maalum wa Anopheles wanaosambaza malaria kwenye binadamu.
Marejeo
Viungo vya Nje

* Malaria Atlas Project


Jamii:Malaria
Rachel Weisz

Rachel Hannah Weisz (amezaliwa tar. 7 Machi 1970) ni mshindi wa Tuzo ya Academy akiwa kama mwigizaji bora filamu wa kike kutoka nchini Uingereza. Amenza kujipatia umaarufu baada ya kucheza katika filamu za Hollywood-The Mummy na The Mummy Returns, na tangu hapo akawa anaendelea kushiriki katika sehemu kubwa-kubwa za filamu.
Viungo vya nje

*
*
*


Jamii:Waigizaji filamu wa Uingereza
Jamii:Waliozaliwa 1970
Jamii:Watu walio hai