JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Yohannes III

Yohannes III (amezaliwa takriban 1797) alikuwa mfalme wa Ethiopia. Kati ya 1840 na 1851, Yohannes III na binamu yake, Sahle Dengel, waliondoana madarakani na kurudishiwa utawala mara kwa mara. Aliyemaliza fitina hiyo na kuwafuata ni Tewodros II. Yohannes III alikuwa mwana wa mwisho wa nasaba ya Solomoni. Haijulikani kama amefariki mwaka wa 1851, Tewodros II alipoanza utawala, au akiendelea kuishi hadi miaka ya 1870.


Jamii:Waliozaliwa 1797
Jamii:Wafalme wa Ethiopia
Victor Hess

thumb|right|Victor Hess
left|80px

Victor Francis Hess (24 Juni 1883 – 17 Desemba 1964) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Austria. Mwaka wa 1938 alihamia Marekani. Hasa alichunguza mionzi katika anga ya nje. Mwaka wa 1936, pamoja na Carl David Anderson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1883
Jamii:Waliofariki 1964
Jamii:Wanasayansi wa Austria
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Clinton Davisson

left|80px
thumb|Clinton Davisson (kushoto) pamoja na Lester Halbert Germer

Clinton Joseph Davisson (22 Oktoba 1881 – 1 Februari 1958) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza elektroni. Mwaka wa 1937, pamoja na George Thomson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1881
Jamii:Waliofariki 1958
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
George Paget Thomson

thumbnail|right|200px| George Thomson

George Paget Thomson (3 Mei 1892 – 10 Septemba 1975) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza elektroni. Mwaka wa 1937, pamoja na Clinton Davisson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Thomson ni mwana wa Joseph John Thomson aliyetuzwa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1908.
Viungo vya nje

*Wasifu yake Thomson katika tovuti rasmi ya Tuzo ya Nobel


Jamii:Waliozaliwa 1892
Jamii:Waliofariki 1975
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Chuo Kikuu cha Nairobi

thumb|Chuo kikuu cha Nirobi
Chuo Kikuu cha Nairobi (UoN) ni chuo kikuu kikubwa zaidi nchini Kenya. Ingawa historia yake kama taasisi ya elimu ilianza 1956, hakikufanya kuwa chuo kikuu huria mpaka 1970 wakati Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki kiligawanywa katika vyuo vikuu huria: Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda, Chuo Kikuu cha Dar es Salaam nchini Tanzania, na Chuo Kikuu cha Nairobi.

Mwaka wa 2002 Chuo hiki kilikuwa na wanafunzi 22,000, na 17,200 kati yao walikuwa wakisomea shahada ya msingi na 4,800 walikuwa wakisomea shahada ya kumudu. Chuo kikuu kimezindua mipango kadhaa ya kisera na kuanzisha shahada sambamba kukabiliana na mahitaji ya elimu nchini Kenya.
Historia

Mwanzo wa Chuo Kikuu cha Nairobi huanzia 1956, pamoja na uanzishwaji wa Royal Technical College ambapo walisajili kundi la kwanza la wahitimu wa masomo ya A-levels katika masomo ya kiufundi mwezi wa Aprili mwaka huo huo. Royal Technical College ilibadilishwa kuwa Chuo cha pili katika Afrika Mashariki tarehe 25 Juni 1961 chini ya jina Royal College Nairobi. Chuo kilikuwa na uhusiano maalum na Chuo Kikuu cha London ambapo kilianza kuandaa wanafunzi katika vitivo ya sanaa, sayansi, na uhandisi kwa tuzo ya shahada kutoka Chuo Kikuu cha London.

Tarehe 20 Mei 1964, Royal College Nairobi ilibadilishwa jina ikawa University College Nairobi kama chuo kilichokuwa sehemu ya Inter-territorial Federal University of East Africa, na baadaye vizazi ya wanafunzi waliojiunga walikuwa wakihitimu shahada zao kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki badala ya Chuo Kikuu cha London. Mwaka 1970, University College Nairobi kiligeuzwa kikawa chuo kikuu cha Taifa cha kwanza nchini Kenya na kikabadilishwa jina kuwa Chuo Kikuu cha Nairobi.

Hivi majuzi, chuo kikuu kimefanya mahusiano na Chuo Kikuu cha Rome La Sapienza na Vrije Universiteit Brussel huko Ubelgiji hasa kwa madhumuni ya utafiti.
Vyuo

Kwa mtazamo wa upanuzi wa haraka na ugomo wa utawala, chuo kikuu kilifanywa marekebishaji mwaka 1983 kusababisha mgawanyiko wa utawala kupitia uumbaji wa vyuo vya kampasi sita zinazoongozwa na wakuu.

* Chuo cha Kilimo na Afya ya Wanyama (Kampasi ya Kabete Kaskazini)
* Chuo cha Usanifu na Uhandisi (Kampasi Kuu)
* Chuo cha Biolojia na Sayansi za Kimwili (Kampasi ya Chiromo)
* Chuo cha Elimu na Mafunzo ya Nje (Kampasi ya Kikuyu)
* Chuo cha Sayansi ya Afya (Hospitali ya Kitaifa ya Kenyatta)
* Chuo cha Utu na Sayansi ya Kijamii (Kampasi Kuu)
Vitivo

* Kitivo cha Kilimo
* Kitivo cha Sanaa
* Kitivo cha Biashara (Faculty of Commerce)
* Kitivo cha Elimu
* Kitivo cha Masomo ya Nje
* Kitivo cha Sheria
* Kitivo cha Sayansi
* Kitivo cha Sayansi ya Kijamii
* Kitivo cha Afya ya Wanyama
* Taasisi ya Masomo ya Kiafrika
* Shule ya kompyuta na data
* Shule ya Uhandisi
* shule ya Sayansi ya Uuguzi
* Shule ya Sayansi ya Meno
* Shule ya Utabibu
* Shule ya Madawa
* Shule ya Mazingira yaliyojengwa
Viungo vya nje

* Chuo Kikuu cha Nairobi tovuti rasmi
* Taarifa Kuhusu Kenya na vyuo vikuu
* Vyuo vikuu bora nchini Kenya


Jamii:Vyuo vikuu vya Kenya
Jamii:Elimu jijini Nairobi
Nonini

Nonini (jina lake haswa ni Hubert Nakitare, amezaliwa 1 Oktoba 1982) ni msanii wa nyimbo aina ya hip hop kutoka nchini Kenya; awali akisajiliwa na "Calif Records", lakini baadaye alijiunga na "Homeboyz Productions".

Yeye alijitosa kwenye ulingo wa muziki wa mijini nchini Kenya kupitia wimbo wake "Nonini ni Nani?" kupanda kwa umaarufu wake kitaifa na kikanda hakuanza hata hivyo mpaka alipotoa wimbo wake "Manzi wa Nairobi" mwaka 2002, wimbo ambao ulisifu uzuri wa wanawake wa Kenya na kufuatiliwa na wimbo "Weh Kamu". Yeye aliendelia kwa kutoa albamu yake "Hanyaring Game" mwishoni mwa mwaka wa 2004 ambayo ilihusisha wimbo maarufu "Keroro" neno la kisheng lenye maana ya pombe ya bia. Nonini anajulikana kwa kutoa wimbo wa kwanza wa Genge mapema katika kazi yake ya uimbaji.

Baadaye, wimbo Nani mwenza, kwa ushirikiano na mwanamuziki kutoka Tanzania Juma Nature, uliweza kujulikana kikanda. Katika ubunifu mkubwa hivi karibuni, ameshirikiana pamoja na msanii "Nameless" kuunda wimbo wa kitaifa wa Ijumaa ujulikanao kama "furahi day" ambao umechezwa sana katika vituo vya utangazaji. Nyimbo zote mbili ziko kwenye albamu yake ya pili Mwisho Ya Mawazo,iliyotolewa mwaka 2007. Albamu yake iliwahusisha wanamuziki wakiwemo Nyota Ndogo, Mercy Myra, Profesa Jay na Q-Chief Agosti 2007, Nonini alikuwa miongoni mwa Wakenya 100 wenye ushawishi mkubwa kama ilivyochanguliwa na gazeti la "The Standard" Nonini alishinda tuzo bora la kimuziki la Chaguo La Teeniez mwaka 2008 kwa video yake ya "Mtoto Mzuri" katika Mwaka wa 2009 alitajwa kama Balozi wa "International Lifestyle" na Chuo Kikuu cha Limkokwing nchini Malaysia.

Nonini ni nusu Mluhya na nusu Mkamba.
P-Unit

P-Unit hivi karibuni alianza kikundi kipya kinachojulikana kama P-Unit (Pro Habo Unit) kinacho wahusisha waimbaji Bonnie, Frasha, Gabu na yeye mwenyewe. Kikundi cha P-Unit kimetoa baadhi ya nyimbo hasa cha "Si lazima". "Si lazima" ni wimbo unaozungumzia wakati wa uhusiano ambapo wanandoa hawahitaji kufanya ngono wanaweza kwenda nyumbani na kutofanya mapenzi. Watu wametambua suala la kejeli katika ujumbe wake na nyimbo alizocheza hapo awali. Katika mwaka wa 2007 kwenye tuzo la kimuziki cha Kisima P-Unit ilishinda kwenye kitengo cha tuzo la Kikundi cha boomba Kwa Nonini, ilikuwa ni mara ya kwanza yeye kushinda tuzo la Kisima licha ya kuwa hewani kwa miaka mingi. Wimbo wao wa pili ulijulikana kama Kushoto-Kulia; nyimbo zote mbili ziko kwenye albamu yake ya Mwisho ya Mawazo. P-Unit ilishinda katika kundi bora kwenye "Chaguo La Teeniez" mwaka wa 2007 na 2008 na kundi hilo liliteuliwa kwa uzinduzi wa tuzo la (mwaka 2008) "MTV Africa Music" wakati wa tuzo la mziki la Kisima P-Unit ilishinda katika kitengo cha Kikundi jamii cha boomba, vilevile pamoja na mwanamziki DNA kutokana na Ushirikiano wao kwa wimbo wa "Una".
Marejeo
Viungo vya nje

* Nonini Official Website
* Myspace page

Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Kenya
Jumuiya ya Wanablogu Tanzania

thumb|right|400px|Logo ya JUMUWATA.
Jumuiya Ya Wanablogu Tanzania (kifupi: Jumuwata) ni chama cha wanablogu wa Tanzania.

Chama hicho kinaongozwa na Ramadhani Msangi (Mwenyekiti), Simon Kitururu (Katibu) na Da Mija (Mweka Hazina).

Nia ya Jumuwata ni kusaidia Watanzania kuweza kufaidika na mabadiliko ya teknolojia kama vile blogu, podikasti, n.k.
Viungo vya nje

*Blogu ya Jumuiya ya Wanablogu Tanzania
*Makala kuhusu Jumuwata
Kaizari Karoli V

thumbnail|right|280px|Kaizari Karoli V
Karoli V (pia: Carlos I wa Hispania; 24 Februari 1500 – 21 Septemba 1558) alikuwa Kaizari wa Dola Takatifu la Kiroma kuanzia 1519 hadi kujiuzulu mwezi wa Septemba 1556.

Alimfuata babu yake, Maximilian I, na kufuatiwa na mdogo wake Ferdinand I.

Kwa jina la Carlos I alikuwa mfalme wa kwanza wa Hispania tangu mwaka 1516. Kwa kuwa nchi hiyo ilikuwa na makoloni mengi hasa barani Amerika, aliweza kusema, "Katika ufalme wangu jua halitui kamwe".
Marejeo


Jamii:Waliozaliwa 1500
Jamii:Waliofariki 1558
Jamii:Makaizari wa Ujerumani
Jamii:Wafalme wa Hispania
Kaizari Federiki III

thumbnail|right|280px|Kaizari Federiki III
Federiki III (21 Septemba 1415 – 19 Agosti 1493) alikuwa Kaizari wa Dola la Ujerumani kuanzia 1440 hadi kifo chake. Alimfuata binamu yake Albert II, na kufuatiwa na mwana wake Maximilian I. Tarehe 19 Machi 1452, alivishwa taji la Kaizari na Papa Nikolasi V mjini wa Roma, akiwa Kaizari wa mwisho kuvishwa hivyo.


Jamii:Makaizari wa Ujerumani
Jamii:Waliozaliwa 1415
Jamii:Waliofariki 1493
Isimu

Isimu (au "maarifa ya lugha") ni sayansi inayochunguza lugha. Imegawiwa katika matawi mbalimbali:
* fonetiki kuhusu sauti zinazotolewa na binadamu
* fonolojia kuhusu mfumo wa sauti katika lugha fulani
* mofolojia kuhusu mfumo wa maneno
* sintaksi kuhusu mfumo wa sentensi
* semantiki kuhusu maana
* isimujamii kuhusu uhusiano kati ya lugha na jamii
Marejeo

* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
Tazama pia

* Lango la lugha


*
Isimu
Isimu
Fonetiki

Fonetiki (kutoka Kiingereza "Phonetics") ni tawi la sayansi ya isimu. Inashughulikia uchunguzi wa sauti za lugha za binadamu, pamoja na utamkaji na usikiaji wake. Kwa ujumla, fonetiki ni tawi la isimu linalochunguza jinsi sauti zinavyozalishwa, zinavyosafirishwa na zinavyomfikia msikilizaji.

Etimolojia ya neno fonetiki imebeba dhana mbili: foni na etiki. Foni humaanisha sauti, ilihali etiki ni dhana pana kidogo.

Vitamkwa huandikwa kwa kutumia alfabeti ya kifonetiki ya kimataifa (au kifupi cha jina lake kwa Kiingereza, International Phonetic Alphabet).

Fonetiki inagawanyika katika:
* fonetiki akustika
* fonetiki maabara (au fonetiki majaribio)
* fonetiki masikizi
* fonetiki matamshi
* fonetiki tibamatamshi
Tanbihi
Marejeo

Ya Kiswahili

* TUKI 1990, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
* Massamba, David 2004, "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam
Mengineyo

*
*
*
*
*
* (Reprinted in )
*
*
*
*
*
*
*
Viungo vya nje

*the Web Site of the Phonetic Sciences Laboratory of the Université de Montréal.
*The International Society of Phonetic Sciences (ISPhS)
*A little encyclopedia of phonetics, Peter Roach. (pdf)
*The sounds and sound patterns of language U Penn
*Official IPA chart (International Phonetic Association)
*Real-time MRI videos of the articulation of speech sounds, from the USC Speech Articulation and kNowledge (SPAN) Group
*Extensive collection of phonetics resources on the Web (University of North Carolina)
*Phonetics and Phonology (University of Osnabrück)
*A note on practical phonetic training


Jamii:Isimu
Fonolojia

Fonolojia (hasa huitwa Sarufi Matamshi) ni tawi la isimu yaani sayansi ya lugha. Inashughulikia uchunguzi na uchambuzi wa mfumo wa sauti ama matamshi ya lugha mahususi, kwa mfano ugawanyaji wa irabu na konsonanti za lugha ya Kiswahili. Hivyo fonolojia huchunguza sauti za lugha moja na matokeo yake yana umuhimu katika kubuni alfabeti ya kufaa kwa lugha husika.

Ala za sauti (vipashio vya utamkaji) zinatumika katika utamkaji wa fonimu (vitamkwa) za lugha husika. Mkondo wa hewa wakati wa utamkaji. Kuwepo na kutokuwepo kwa mguno wakati wa utamkaji (ghuna/sighuna).

Tawi hili la isimu hushughulikia kanuni zinazotawala uchambuzi wa mfumo wa sauti, yaani, sauti kutamkwaje na wapi katika kinywa cha mwanadamu.

Dhana ya fonolojia inajipambanua vizuri zaidi ikifasiliwa kwa kutofautishwa na fonetiki. Wakati fonetiki ni taaluma inayochunguza sauti zitamkwazo na binadamu bila kuzihusisha na lugha yoyote, fonolojia huchunguza mfumo wa sauti wa lugha mahususi kama vile sauti za Kiswahili, Kiingereza, Kimwera na Kinyaturu. Kwa ufupi, fonetiki huchunguza sauti zote zitamkwazo na binadamu; fonolojia huchunguza mfumo wa sauti wa lugha mahususi.

Hivyo, fonetiki huchunguza sauti nyingi kadiri iwezekanavyo, lakini fonolojia huchunguza sauti chache tu zilizomo katika mfumo wa sauti wa lugha husika. Mathalani, mfumo wa sauti wa lugha ya Kiswahili una sauti thelathini tu (irabu tano na konsonanti ishirini na tano).

Jambo lingine la kuzingatia ni vipashio vya kiuchambuzi vya matawi haya mawili. Wakati fonetiki kipashio chake cha msingi ni "foni", fonolojia kipashio chake cha msingi ni "fonimu". Kwa kuzingatia maelezo ya hapo awali, ni wazi kuwa foni ni nyingi zaidi kuliko fonimu, kwa kuwa foni ni kila sauti itamkwayo na binadamu, wakati fonimu ni sauti zile tu zilizomo katika mfumo wa sauti wa lugha mahususi. Hivyo, kuna fonimu za Kiswahili, za Kiingereza, za Kichina, n.k., lakini foni si za lugha yoyote, wala huwezi kusema kwa uhakika kuna foni ngapi, kwa kuwa bado kuna lugha nyingi duniani ambazo hazijatafitiwa.

Historia ya fonolojia inaweza kuwa imeanza na Ashtadhyayi, sarufi ya Kisanskrit iliyoandikwa na Pāṇini katika karne ya 4 KK. Kwa namna ya pekee Shiva Sutras, nyongeza ya Ashtadhyayi, inaorodhesha fonemi ya lugha hiyo, pamoja na kujadili mofolojia, sintaksia na semantiki.
Marejeo
Tanbihi

*TUKI, "Kamusi Sanifu ya Isimu na Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, 1990
*Massamba, D., "Kamusi ya Isimu na Falsafa ya Lugha", Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, 2004
*Massamba, D.P.B. - Kinore, Y.M. - Msanjila, Y.P., "Fonolojia ya Kiswahili Sanifu", TUKI, Dar es Salaam 2004 - ISBN 9976-911-70X


Jamii:Isimu
Sanaa

, mchoro wa Leonardo da Vinci unaotunzwa huko Paris (Ufaransa).]]
Sanaa (kutoka neno la Kiarabu) ni ufundi anaoutumia mwanadamu ili kuwasilisha fikira au mawazo yaliyo ndani ya akili yake.

Vilevile sanaa ni uzuri unaojiibua katika umbo lililosanifiwa.

Kusanifu ni kuumba, kufanya jambo au kitu kwa kutumia ufundi/ustadi ili kiweze kuvutia watu kwa uzuri wake. Mtu hueleza hisia zinazomgusa kwa kutumia umbo fulani ambalo limesanifiwa.

Hivyo kazi yoyote ya sanaa inategemewa ioneshe ufundi wa hali ya juu ili iwe na mvuto kwa hadhira yake.

Tunaweza kuona kazi ya sanaa kupitia tanzu za fasihi, uchoraji, ususi, ufumaji, utarizi, uchongaji, ufinyanzi na kadhalika.

Kila umbo huwa na nyenzo zinazotumika katika kuliumba umbo hilo. Kwa mfano katika uchongaji kuna mti (gogo), panga, tezo, msasa, rangi na kadhalika.
Aina za sanaa

Sanaa za maonyesho

thumb|Sanaa ya uchoraji
Hizi ni sanaa ambazo uzuri wake hujitokeza katika umbo la kudumu, umbo ambalo linaweza kuhifadhiwa, hivi kwamba uzuri wake ukaendelea kuonekana wakati wowote ule.

Hizi ni baadhi tu ya aina za sanaa ambazo hutoa umbo la kudumu
*Maonyesho
*Uchongaji
*Uchoraji
*Ufinyanzi
*Ufumaji
*Ushonaji
*Ususi
*Utarizi
*Usanifu
*Muziki na Mashairi
Sanaa za vitendo

Uzuri wa sanaa hizi umo katika umbo la vitendo, hivyo ilimradi kuupata uzuri huo ni lazima kutazama vitendo vinavyofanyika. Katika sanaa hizi lazima kuwe na chenye sifa kuu nne, ambazo ni:
*Dhana ya kutendeka (tendo)
*Mtendaji (fanani)
*Uwanja wa kutendea
*Watazamaji (hadhira)
Upekee wa fasihi

Kati ya hizo, fasihi ni tanzu ya pekee kwa sababu zifuatazo:
# Hutumia lugha.
# Huwa na wahusika maalumu.
# Huwa na muundo unaoeleweka.
# Hutumia mandhari halisi au ya kubuniwa.
# Huwa na mtindo unaoeleweka.
# Huwa na fani na maudhui.
Tazama pia

* Sanaa ya Afrika
Viungo vya nje

* A look at how general economic principles govern the arts.

Jamii:Utamaduni
Watiriko

Watiriko ni kabila dogo lililo kusini mwa wilaya ya Mpwapwa, mkoa wa Dodoma ulio katikati ya nchi ya Tanzania, hasa Kibakwe, Chamtumile, Ikuyu, Wotta na maeneo ya karibu na hayo.

Kabila hilo lina asili ya mchanganyiko wa Wahehe-Wabena na Wagogo. Lugha yao ni Kitiriko, ambayo maneno yake ni mchanganyiko wa maneno ya makabila hayo matatu, isipokuwa mila na desturi zao zimeelemea sana kwa Wahehe, mfano: wanatahiri watoto wanaume. Michezo yao ya kiutamaduni na nyimbo zao ni za Kigogo zaidi, japo pia wana baadhi ya nyimbo za kitamaduni zenye asili ya Kihehe kama "kiduo".
Historia

Inasemekana wahamizi wa zama za vita vya kikabila kabla ya vita kuu ya kwanza, walitokea upande wa kusini wa Tanganyika, hasa mkoa wa Iringa, wakaja mpaka mto Ruaha, wakavuka mto hadi Mpwapwa kusini ya sasa, wakachagua kuishi huko.

Kusudi wapate kukubalika katika jamii ya nchi hii mpya (ambapo ilikuwa ni himaya ya Wagogo, ijapo walikuta sehemu ile haikuwa na wakazi) iliwalazimu kuiga mila na desturi za wenyeji wa karibu na eneo lile, mfano: kutoga masikio, kutoa meno mawili ya chini, kufanya tohara kwa wanaume na watoto wa kike. Kwa njia hiyo walikubalika katika jamii ile na waliweza kuwa watawala (au watemi).

Waliweza kuoa wenyeji wa pale, na matokeo yake ikapatikana lugha iliyokuwa mchanganyiko wa Kigogo na Kihehe; hadi leo lugha hiyo wanaiita Kitiriko.

Kabila hili linatawaliwa na koo chache zenye nguvu kama vile Mduwile ambao chimbuko lao ni maeneo ya bondeni katika kijiji cha Lwihomelo ambapo kuna eneo lijulikanalo kama Pitiliko. Koo kubwa za Watiriko ni Malamso, Kalinga, Ikuyu, Mtalaze, Chamtumile, na nyingine. Koo nyingine ni kama Chugulu, Semwali na Kinoga ambao asili yao ni mlima Semi karibu na Kibakwe.


Jamii:Makabila ya Tanzania
Jamii:Wilaya ya Mpwapwa
Kaizari Joseph II

, 1775.]]
Joseph II (13 Machi 1741 – 20 Februari 1790) alikuwa Kaizari wa Dola la Ujerumani kuanzia 1765 hadi kifo chake. Alimfuata baba yake, Francis I, na kufuatwa na mdogo wake, Leopold II.

Sera zake katika utawala Austria peke yake miaka 1780-1790 zimeitwa Ujosefu (au Josefini). Sera hizo zilifuata falsafa ya mwangaza na kuingilia na kubana mamlaka ya Kanisa katika mambo mengi, hata madogo sana.

Kwa sababu hiyo alilaumiwa vikali na Kanisa Katoliki na kuhusianishwa na tapo la Wamasoni.

Pamoja na hilo, alipatwa na upinzani mkubwa, na hatimaye alifuta baadhi ya maamuzi yake.

Alipokufa, Leopoldo II alizidi kurudisha mambo yalivyokuwa awali na kujali hisia za wananchi.
Marejeo

*
*
*
*


Jamii:Makaizari wa Ujerumani
Jamii:Waliozaliwa 1741
Jamii:Waliofariki 1790
Paul Dirac

left|80px
thumb|right|220px|Paul Dirac (1933)

Paul Adrien Maurice Dirac (8 Agosti 1902 – 20 Oktoba 1984) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza sifa za elektroni ndani ya nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1933, pamoja na Erwin Schrodinger alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1902
Jamii:Waliofariki 1984
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Enrico Fermi

Enrico Fermi (Roma, Italia, 29 Septemba 1901 – Chicago, Marekani, 28 Novemba 1954) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Italia. Baadaye alihamia Marekani akawa raia wa huko. Hasa anajulikana kwa uchunguzi wake wa atomu na mambo ya kinyuklia kwa jumla. Mwaka wa 1938 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.

left|80px

Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, Fermi alikuwa mmoja wa viongozi wa Mradi wa Manhattan huko Marekani, ambao ulifanikisha kubuni na kutengeneza bomu la nyuklia. Fermi aliongoza majaribio ya kwanza ya kutoa nguvu ya nyuklia kwa utaratibu wa kudhibitiwa, na hivyo kuonyesha uwezekano wa kutengeneza bomu la nyuklia.

Baada ya vita, Fermi aliendelea kufundisha na kufanya kazi nchini Marekani, na alikuwa miongoni mwa waanzilishi wa taasisi ya utafiti wa nyuklia huko Chicago, inayojulikana kama Enrico Fermi Institute. Mchango wake katika sayansi ya nyuklia na fizikia unaheshimiwa kwa kiasi kikubwa, na njia ya kudhibiti nguvu ya nyuklia iliyobuniwa na Fermi imekuwa msingi wa matumizi ya nishati ya nyuklia.


Jamii:Waliozaliwa 1901
Jamii:Waliofariki 1954
Jamii:Wanasayansi wa Italia
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Edward Victor Appleton

left|80px
thumb|220px|
Edward Appleton (6 Septemba 1892 – 21 Aprili 1965) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mionzi katika anga ya nje. Mwaka wa 1941 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza. Mwaka wa 1947 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1892
Jamii:Waliofariki 1965
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
John Douglas Cockcroft

left|80px
thumbnail|right|200px|John Douglas Cockcroft
John Douglas Cockcroft (27 Mei 1897 – 18 Septemba 1967) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza kiini cha atomu. Mwaka wa 1948 alipewa cheo cha "Sir". Mwaka wa 1951, pamoja na Ernest Walton alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.


Jamii:Waliozaliwa 1897
Jamii:Waliofariki 1967
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Arthur Harden

thumb|right|Arthur Harden
left|80px

Arthur Harden (12 Oktoba 1865 – 17 Juni 1940) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza sifa za sukari na kazi za vimeng'enya. Mwaka wa 1929, pamoja na Hans von Euler-Chelpin alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Mwaka wa 1936 alipewa cheo cha "Sir".


Jamii:Waliozaliwa 1865
Jamii:Waliofariki 1940
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Friedrich Bergius

left|80px
thumbnail|right|200px|Friedrich Bergius
Friedrich Bergius (11 Oktoba 1884 – 30 Machi 1949) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza ubadilishaji wa dutu mbalimbali, kwa mfano mkaa kuwa petroli, au mbao kuwa sukari. Mwaka wa 1931, pamoja na Carl Bosch alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


Jamii:Waliozaliwa 1884
Jamii:Waliofariki 1949
Jamii:Wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Peter Debye

thumb|right|Peter Debye
left|80px

Peter Joseph William Debye (24 Machi 1884 – 2 Novemba 1966) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uholanzi. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Petrus Josephus Wilhelmus Debije. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza mfumo wa atomu, mionzi ya eksirei, na sifa za gesi. Mwaka wa 1936 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Mwaka wa 1940, kabla WaNazi hawajavamia Uholanzi, Debye alihamia Marekani alikoishi hadi kifo chake.


Jamii:Waliozaliwa 1884
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Wanasayansi wa Uholanzi
Jamii:Wanasayansi wa Marekani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Norman Haworth

thumb|right|Norman Haworth
left|80px

Walter Norman Haworth (19 Machi 1883 – 19 Machi 1950) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa anajulikana kwa kuchunguza mfumo wa vitamini C. Mwaka wa 1937, pamoja na Paul Karrer alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Mwaka wa 1947 alipewa cheo cha "Sir".


Jamii:Waliozaliwa 1883
Jamii:Waliofariki 1950
Jamii:Wanasayansi wa Uingereza
Jamii:Watu waliopewa cheo cha "Sir"
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Adolf Butenandt

left|80px
thumbnail|right|200px|Adolf Butenandt
Adolf Friedrich Johann Butenandt (24 Machi 1903 – 18 Januari 1995) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza homoni zisababishazo kuvutiwa kijinsia. Mwaka wa 1939, pamoja na Leopold Ruzicka alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Serikali ya Ujerumani walimlazimisha kukataa tuzo lakini aliruhusiwa kuipokea mwaka wa 1949.


Jamii:Waliozaliwa 1903
Jamii:Waliofariki 1995
Jamii:Wanasayansi wa Ujerumani
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia
Georg von Hevesy

thumb|right|Georg von Hevesy
left|80px

Georg Charles de Hevesy (1 Agosti 1885 – 5 Julai 1966) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Hungaria. Alifanya kazi katika nchi mbalimbali, kwa mfano Uingereza, Ujerumani na Uswidi. Hasa alichunguza isotopi. Mwaka wa 1923 aligundua elementi ya hafnium. Mwaka wa 1943 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.


Jamii:Waliozaliwa 1885
Jamii:Waliofariki 1966
Jamii:Wanasayansi wa Hungaria
Jamii:Tuzo ya Nobel ya Kemia