JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸਪਾਰਟਾਕਸ (ਨਾਵਲ)

ਸਪਾਰਟਕਸ (1951) ਸਪਾਰਟਕਸ ਦੀ ਬਗਾਵਤ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹਾਵਰਡ ਫਾਸਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿਧ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਈਸਾ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 71 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪਾਰਟਕਸ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਲਾਮ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਦੇ ਗੌਰਵ ਖਾਤਰ, ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਬਗਾਵਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬਾਗੀ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੇ ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਰੋਮਨ ਸਲਤਨਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਇਹ ਹਾਵਰਡ ਫਾਸਟ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ 1951 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਗਈਆਂ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਸੱਠ ਦੇ ਕਰੀਬ ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਪਲਾਟ

"ਸਪਾਰਟਕਸ" ਤਿੰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਰੋਮਨ ਪੈਟਰੀਸੀਅਨਾਂ- ਕੈਅਸ, ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੇਲੇਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਕਲੌਡੀਆ ਦੀ, ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਦਮਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਰੋਮ ਤੋਂ ਕੈਪੂਆ ਤੱਕ ਦੀ ਐਪੀਆ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਹ ਗੁਲਾਮ - ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਨਿਸਨੀ ਵਜੋਂ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਲੀਬਾਂ ਤੇ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਈ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਨਾਬਾਲਗ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਕਲਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਪਾਰੀ, ਇੱਕ ਪੂਰਬੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਤਾਜਾ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਥਾ ਸੰਰਚਨਾ

ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਤੀਜੇ ਪੁਰਖ ਦੇ ਪੇਸ਼ਮੰਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਸੰਰਚਨਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਮਨ ਸ਼ਾਸਕ ਵਰਗ (ਕਰਾਸਸ,ਗਰਾਚੁਸ, ਸਾਇਸ, ਅਤੇ ਸਿਸਰੋ) ਦੇ ਕਈ ਮੈਬਰ, ਸਪਾਰਟਾਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਭੂਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਬਿਆਨ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸੰਭਵ ਰੋਮਨ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਗਿਆਤ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੱਥਾਂ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਤਾਰਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ

(1891–1937) ਨੇ ਮਜਦੂਰ ਤਬਕੇ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਔਜਾਰ ਵਜੋਂ 'ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ' ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ।]]
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੈਜਮਨੀ (ਅੰ: Cultural hegemony) ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮਰਾਨ ਜਮਾਤ ਦੇ ਗਲਬੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ — ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ, ਸਮਝਾਂ, ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ-ਵਿਹਾਰ — ਨੂੰ ਢਾਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤਬਕੇ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਿਆਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਜੋਂ ਪਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਯਥਾ-ਸਥਿਤੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਅਟੱਲ, ਸਦੀਵੀ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਔਰ ਇਹ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸਮਾਜਕ ਘਾੜਤਾਂ ਸਿਰਫ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤਬਕੇ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮਸਨੂਈ ਤੌਰ ਤੇ ਘੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਗੌਰੀਸ਼ੰਕਰ ਹੀਰਾਨੰਦ ਓਝਾ

ਗੌਰੀਸ਼ੰਕਰ ਹੀਰਾਨੰਦ ਓਝਾ (1863–1947)ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸਕਾਰ ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਲਿਖਾਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ। 1927 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 'ਮਹਾਮਹੋਪਾਧਿਆਏ' ਅਰਥਾਤ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਾਣਦ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆੰ

* ਮੇਵਾੜ ਦੇ ਮਾਣ:ਗੌਰੀਸ਼ੰਕਰ ਹੀਰਾਨੰਦ ਓਝਾ
* Early Chauhan Dynasties at google books
* Cultural contours of।ndia at google books
* Nagari Anka aur Akshara at Digital South Asia Library
* Columbia University Library catalogue
* University of Chicago Library catalogue
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਅਮੂਰਤ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਸਮੂਰਤ ਕਿਰਤ

ਅਮੂਰਤ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਸਮੂਰਤ ਕਿਰਤ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Abstract labour and concrete labour) ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਫਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਕਿਰਤ ਦੇ ਦੁਵੱਲੇ ਸੁਭਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢ

ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਦਫ਼ਾ ਇਹ ਫਰਕ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ 'ਰਾਜਸੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ' (A Contribution to the Critique of Political Economy) (1859) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੈਪੀਟਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ੀਆ

ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ਾ ("ਨਵਾਂ ਸਕਾਟਲੈਂਡ", ਉੱਚਾਰਨ ; ; ) ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਧ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਲੇ ਚਾਰਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ (44º 39' N ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼) ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈਲੀਫ਼ੈਕਸ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿਹਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 55,284 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅੰਤਰੀਪ ਅਤੇ 3,800 ਤਟਵਰਤੀ ਟਾਪੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 20011 ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 921,727 ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਘਣਤਾ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਨਿਊ ਬਰੰਸਵਿਕ

255px|thumb|right|ਨਿਊ ਬਰੰਸਵਿਕ

ਨਿਊ ਬਰੰਸਵਿਕ (; , ਕੇਬੈਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਉੱਚਾਰਨ: ) ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਘ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦੁਭਾਸ਼ੀਆ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ) ਸੂਬਾ ਹੈ। ਫ਼ਰੈਕਡਰਿਕਟਨ ਇਹਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਹਦੀ ਅਬਾਦੀ 751,171 ਮੰਨੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਹੈ ਪਰ ਇੱਥੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ (ਲਗਭਗ 33%) ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਡਵਰਡ ਟਾਪੂ

ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਡਵਰਡ ਟਾਪੂ (ਪੀ.ਈ.ਆਈ.; , , ਕੇਬੈਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਉੱਚਾਰਨ: , , ਸਕਾਟਲੈਂਡੀ ਗੇਲਿਕ: Eilean a' Phrionnsa) ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਨਾਂ ਹਨ: "ਖਾੜੀ ਦਾ ਬਾਗ਼ (Garden of the Gulf) ਜੋ ਸੂਬੇ ਦੀ ਚਰਗਾਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ "ਮਹਾਂਸੰਘ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ" (Birthplace of Confederation), ਜੋ 1864 ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਾਰਲਟਟਾਊਨ ਮਹਾਂਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸੂਬੇ ਨੇ 1873 ਤੱਕ ਮਹਾਂਸੰਘ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਾ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੂਬੇ
ਡਿਫਰਾਂਸ

ਡਿਫਰਾਂਸ (ਫਰਾਂਸਿਸੀ: différance) ਯਾਕ ਦਰਿਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਪਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਚਾਰਨ "différence" ਨਾਲ ਇਕਰੂਪ ਹੈ। ਡਿਫਰਾਂਸ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਚੂਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ ਡਿਫਰਰ (différer) ਦੇ ਦੋ ਅਰਥ ਹਨ "ਡੈੱਫਰ ਕਰਨਾ" ਅਤੇ "ਡਿਫਰ ਕਰਨਾ"।
ਦਰਿਦਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ 1963 ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਚੇ "Cogito et histoire de la folie" ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਦਰਿਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਸਪੀਚ ਐਂਡ ਫ਼ੈਨੋਮਨਾ ਵਿੱਚ ਐਡਮੰਡ ਹਸਰਲ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਚੀਰ ਫਾੜ ਕਰਦਿਆਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਕਿਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਦ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਿਆ, ਖਾਸ ਕਰ ਆਪਣੇ ਲੇਖ "ਡਿਫਰਾਂਸ" ਵਿੱਚ ਅਤੇ 'ਪੋਜੀਸ਼ਨਜ' ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ।

ਦਰਿਦਾ ਅਨਸਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕੋਈ ਅੰਤਮ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਬਲਕਿ ਅਰਥ ਲਭਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ

ਸੀਤਾਮੜੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਜਨਮ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

thumb|left| ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ (ਰੇਲਵੇ ਸਟੈਸ਼ਨ)
ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਤਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਚ ਇਸਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਇਆ। ਤਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਮਾਈਆ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਨੌਰਾ ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਥਿਲਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਹਿਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਚ ਸੀ। ਪੂਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਡਤਾਂ ਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਚ ਹੱਲ ਚਲਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਦੇ ਪੂਨੌਰਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਨੇ ਖੇਤ ਚ ਹੱਲ ਬੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾਮੜਈ, ਫਿਰ ਸੀਤਾਮਹੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੇਲਾ ਚ ਸੀਤਾਮੜ੍ਹੀ ਪਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਚਿੰਨ੍ਹ

220px|thumb|'ਸਿਗਰਟ-ਬੀੜੀ ਪੀਣਾ ਵਰਜਿਤ ਹੈ' ਲਿਖਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਉਸੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਹਕ ਹੈ
ਚਿਹਨ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Sign) ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਤਰਫ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਚਿਹਨ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਚਿਹਨ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਗਾਂ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਚਿਹਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਂ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਜਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸੰਕਲਪ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ, ਦੋ ਕੰਨ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਛ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਦਿ। ਰਵਾਇਤੀ ਚਿਹਨ ਇਕਰਾਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸਰਾਮ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਕ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹੈ। (ਇਹਦੇ ਟਾਕਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਚਿਹਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਕਲਪ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਝੰਡਾ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ)।

ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਾਸਿਉਰ (Ferdinand De Saussure) ਨੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਅਵਧਾਰਣਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ (Semiotics) ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਚਿਹਨ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਿਹਨ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ - ਚਿਹਨਕ ਅਤੇ ਚਿਹਨਤ। ਕੋਈ ਧੁਨੀ ਬਿੰਬ ਚਿਹਨਕ ਕਹਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ - 'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ /ਘ/-/ਰ/ ਇਹ ਦੋ ਧੁਨੀ ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਅੱਖਰ ਹਨ। ਇਹੀ ਚਿਹਨਕ ਹੈ। 'ਘਰ' ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ 'ਘਰ' ਦਾ ਚਿਹਨਤ ਹੈ। ਚਿਹਨਤ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਕਲਪ (Mental concept) ਹੈ। ਇਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚਿਹਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦਰਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ‍ ਚਿਹਨ ਕਿਸੇ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਕੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਰਿਦਾ ਦਾ ਵਿਖੰਡਨਵਾਦੀ ਸਿੱਧਾਂਤ ਸਾਸਿਉਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਿਦਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਚਿਹਨ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਅਰਥ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਂ ਚਿਹਨ ਤੋਂ ਚਿਹਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮਾਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਹਨ-ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੰਡ

ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੰਡ ( Prestupleniye i nakazaniye) ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਫਿਉਦਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1865-66 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ 'ਦ ਰਸੀਅਨ ਮੈਸੇਂਜਰ' ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਬਾਰਾਂ ਮਾਸਕ ਕਿਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਦਸ ਸਾਲ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨੀ ਕੱਟ ਕੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਨਾਵਲ ਸੀ। 'ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੰਡ' ਉਹਦੀ ਲੇਖਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਢ ਪੜਾਅ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਨ ਨਾਵਲ ਹੈ। 1958 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਤਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਮੇਸ਼ ਸਹਿਗਲ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਫਿਰ ਸੁਬਹ ਹੋਗੀ ਲਈ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰਜਨਾ

ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਨੇ 1865 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੰਡ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਘੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਸੀ। ਰੋਟੀ ਵੀ ਦੁਭਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਰਜ ਚੜ੍ਹੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਉਤਾਰਨੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਮਿਖਾਇਲ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਿਖਾਇਲ ਦੀ 1864 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 'ਸ਼ਰਾਬੀ' ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ "ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਚਲੰਤ ਸਮੱਸਿਆ" ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ ਨੇ ਰਾਸਕੋਲਨੀਕੋਵ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਦੰਡ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਥੀਮ ਬਣ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਸਤੋਵਸਕੀ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਖੱਸੀਕਰਨ

ਅਤੇ ਕਰਿਸਟੋਫਾਨੋ ਗੇਰਾਰਦੀ ਦਾ ਫਰੇਸਕੋ (ਲਗਪਗ 1560, ਸਾਲਾ ਡੀ ਕਾਸੀਮੋ ਪਹਿਲਾ, ਪਲਾਜ਼ੋ, ਫਲੋਰੈਂਸ)]]
ਖੱਸੀਕਰਨ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ, ਕੈਮੀਕਲ ਵਰਤ ਕੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਨਕਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਲਬੰਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸ਼ਕਤੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਟੈਸਟੋਸਟੇਰਾਨ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ (ਰਿਸਣਾ) ਵੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੱਸੀਕਰਨ
ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ (ਨਾਟਕ)

ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ (ਰੂਸੀ: Борис Годунов) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ 1825 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1831 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਪਰ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ 1866 ਤੱਕ ਸੈਂਸਰ ਕੋਲੋਂ ਮੰਜੂਰੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰੂਸੀ ਹਾਕਮ ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ ਹੈ ਜੋ 1598 ਤੋਂ 1605 ਜ਼ਾਰ (ਬਾਦਸ਼ਾਹ) ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 25 ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪਾਤਰ

* ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ, ਬੋਯਾਰ, ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਰ
* ਰੂਸ ਦਾ ਫਿਓਦਰ ਦੂਜਾ, ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ
* ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਅਕਸੀਨੀਆ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ
* ਅਕਸੀਨੀਆ ਦੀ ਨਰਸ
* ਵਾਸਿਲੀ ਚੌਥਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸ਼ੂਈਸਕੀ, ਬੋਯਾਰ
* ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵੋਰੋਤਿੰਸਕੀ, ਬੋਯਾਰ
* ਸ਼ਚੇਲਕਲੋਵ, ਡਿਊਮਾ ਦੇ ਸਚਿਵ
* ਪੀਮੇਨ, ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸਕਾਰ
* ਜਾਹਲੀ ਦਮਿਤ੍ਰੀ, ਗਰੀਗੋਰੀ ਓਤਰੇਪਏਵ, ਸਾਧੂ, ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਦਮਿਤ੍ਰੀ, ਢੌਂਗੀ
* ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਪੈਟ੍ਰਿਆਰਕ, ਚੁਡੋਵ ਮਠ ਦਾ ਮਠਅਧੀਸ਼
* ਮਿਸੈਲ, ਘੁਮੱਕੜ ਭਿਕਸ਼ੂ
* ਵਾਰਲਾਮ, ਘੁਮੱਕੜ ਭਿਕਸ਼ੂ
* ਅਫਾਨਸੀ ਮਿਖੇਲੋਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਿਨ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਸ਼ੂਈਸਕੀ ਦਾ ਦੋਸਤ
* ਗੈਬਰੀਅਲ ਪੁਸ਼ਕਿਨ, ਉਸ ਦਾ ਭਤੀਜਾ
* ਸੇਮੀਓਨ ਨਿਕੀਤਿਚ ਗੋਦੂਨੋਵ, ਬੋਰਿਸ ਗੋਦੂਨੋਵ ਦਾ ਗੁਪਤ ਏਜੰਟ
* ਪ੍ਰਿੰਸ ਕੁਰਬਸਕੀ, ਬਦਨਾਮ ਬੋਯਾਰ
* ਖੁਰਸਚੋਵ, ਬਦਨਾਮ ਬੋਯਾਰ
* ਕਾਰੇਲਾ, ਇੱਕ ਕੱਸਾਕ
* ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਿਸ਼ਨੇਵੇਤਸਕੀ
* ਜੇਰਜ਼ੀ ਮਨਿਸਜ਼ੇਕ, ਸੈਮਬੋਰ ਦਾ ਵੋਯੇਵੇਦਾ
* ਮਰੀਨਾ ਮਨਿਸਜ਼ੇਕ, ਮਰੀਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ
* ਰਜ਼ੀਆ, ਉਸ ਦੀ ਚੈਮਬਰਮੈਡ
* ਬਾਸਮਾਨੋਵ, ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀ
* ਮਾਰਜ਼ਾਰੇਤ, ਢੌਂਗੀ ਅਧਿਕਾਰੀ
* ਰੋਜ਼ਨ, ਢੌਂਗੀ ਅਧਿਕਾਰੀ
* ਮੋਸਾਲਸਕੀ, ਬੋਯਾਰ
* ਸਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕਣ
* ਬੋਯਾਰ, ਲੋਕ, ਕਿਸਾਨ, ਨਿਰੀਖਕ, ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸੇਵਕ, ਮੇਹਮਾਨ, ਇੱਕ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪੁਜਾਰੀ, ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਨੋਬਲ, ਇੱਕ ਕਵੀ, ਇੱਕ ਬੇਵਕੂਫ, ਇੱਕ ਭਿਖਾਰੀ, ਸੱਜਣਲੋਕ, ਗਾਰਡ, ਸੈਨਿਕ, ਔਰਤਾਂ, ਇੱਕ ਸੱਜਣ, ਲੜਕੇ, ਨੌਕਰ
ਸਾਰੰਸ਼

* ਦ੍ਰਿਸ਼ 1 - ਕਰੈਮਲਿਨ ਪੈਲੇਸ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 2 - ਲਾਲ ਚੌਕ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 3 - ਨੋਵੋਦੇਵੀਚੀ ਮਠ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 4 - ਕਰੈਮਲਿਨ ਪੈਲੇਸ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 5 - ਨਾਇਟ, ਚੁਡੋਵ ਮਠ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਠੜੀ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 6 - ਮਠ ਦੀ ਬਾੜ (ਨੋਟ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 7 - ਪੈਟ੍ਰਿਆਰਕ ਦੇ ਮਹਲ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 8 - ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਹਲ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 9 - ਲਿਥੂਆਨੀਆਈ ਸੀਮਾ ਪਰ ਇੱਕ ਸਰਾਂ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 10 - ਮਾਸਕੋ, ਸ਼ੂਈਸਕੀ ਦਾ ਘਰ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 11 - ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਹਲ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 12 - ਕ੍ਰਾਕੋ, ਵਿਸ਼ਨੇਵੇਤਸਕੀ ਦਾ ਘਰ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 13 - ਸੈਮਬੋਰ ਵਿੱਚ ਵੋਯੇਵੇਦਾ ਮਨਿਸਜ਼ੇਕ ਦਾ ਕੈਸਲ (ਨੋਟ: ਇਹ ਵੀ ਕਈ ਅਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 14 - ਰੋਸ਼ਨ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਤਾਰ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 15 - ਰਾਤ, ਇੱਕ ਗਾਰਡਨ, ਇੱਕ ਫਾਊਨਟੇਨ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 16 - ਲਿਥੂਆਨੀਆਈ ਫਰੰਟੀਅਰ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 17 - ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਡਿਊਮਾ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 18 - ਨੋਵਗੋਰੋਡ-ਸੇਵੇਰਸਕ ਨੇੜੇ ਮੈਦਾਨ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 19 - ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਚੌਕ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 20 - ਸੇਵਸਕ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 21 - ਏ ਵਨ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 22 - ਮਾਸਕੋ, ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਹਲ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 23 - ਇੱਕ ਤੰਬੂ
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 24 - ਲੋਬਨੋਏ ਮੇਸਤੋ, (ਲਾਲ ਚੌਕ)
* ਦ੍ਰਿਸ਼ 25 - ਕਰੈਮਲਿਨ; ਬੋਰਿਸ ਦੀ ਸਭਾ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਨਾਟਕ
ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ

ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ (Bengali: সোমনাথ চট্টোপাধ্যায়; 25 ਜੁਲਾਈ 1929 - 13 ਅਗਸਤ 2018) ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ (1968-2008) ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ 4 ਜੂਨ 2004 ਤੋਂ 30 ਮਈ 2009 ਤੱਕ ਸਪੀਕਰ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਮੱਤਭੇਦ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ 2008 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੋ ਗਏ।
ਸਿੱਖਿਆ

ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ

ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 1971 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬਰਦਵਾਨ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਸਨ। ਫਿਰ 1977 ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਜਾਦਵਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ। 1984 ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਤੋਂ ਜਾਦਵਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ ਸੀ। ਇਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਨਾਥ ਚੈਟਰਜੀ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। 1985 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਬੋਲਪੁਰ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਮ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਫਿਰ ਲੋਕਸਭਾ ਮੈਬਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1989 ਵਿੱਚ 1996, 1998, 1999 ਅਤੇ 2004 ਦੀਆਂ ਲੋਕਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੇਤੂ ਰਹੇ। 2004 ਵਿੱਚ ਯੂਪੀਏ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ 19ਵੇਂ ਸਪੀਕਰ ਬਣੇ ਅਤੇ 2009 ਤੱਕ ਇਸ ਪਦ ਤੇ ਰਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2018
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸੰਕਲਪ

ਸੰਕਲਪ ਭਾਸ਼ਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਸੰਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ, ਤੱਤਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਰਥ ਦੀ ਸੰਗਿਆਨਕ ਇਕਾਈ; ਅਮੂਰਤ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥਾਰਥ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਸਾਧਾਰਨੀਕ੍ਰਿਤ ਬਿੰਬ, ਜੋ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਨਰਸਿਰਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਕਲਪ ਮਾਈਕਰੋ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਮੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਅਭਿੰਨ ਸੰਬੰਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਲਪ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਮਾਜਕ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਕਲਪ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਸਤੂ - ਅਰਥ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਬਿੰਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਬਿੰਬਾਂ ਨੂੰ ਆਜਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਿਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।



ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੰਤਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਕਲਪ
ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਸ ਦਿਵਸ

ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਸ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਮਈ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਉਂਝ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਸ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 11 ਜਨਵਰੀ, 1998 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ |
ਹਾਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮੌਢੀ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਡਾ. ਮਦਨ ਕਟਾਰੀਆ ਦਾ ਸੀ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ 'ਲਾਫਟਰ ਯੋਗਾ ਮੂਵਮੈਂਟ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ | ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਲਾਫਟਰ ਕਲੱਬ ਹਨ | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 600 ਹੈ | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਫਟਰ ਕਲੱਬ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਹਨ | ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਪੂਣੇ ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹਾਸ ਦਿਵਸ ਕਿਉਂ?

ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਨ, ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਹੋੜ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਬੀਵੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਦਿਉ | ਉਹ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਥਕਾਨ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੱਸ-ਖੇਡ ਕੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੂ-ਮੰਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁੱਖ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਾਸੇ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ | ਇਹ ਇੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ |
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਇਊਨਿਟੀ ਸਿਸਟਮ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਕਿਲਰ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਟਿਊਮਰਸ ਸੈੱਲ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਹਾਸਾ ਦਿਲ ਦੀ ਸਰਵਉੱਤਮ ਕਸਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਐਂਟੀਬਾਡੀ ਇਊਮਨੋਗਲੋਬਿਉਲਿਨ ਏ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹ ਨਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਤਣਾਓ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਦਾ ਹੈ | ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਸਹੀ ਰੱਖਣ, ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰੰਗ ਜਿਹੀ ਦੌੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡਰੋਫਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਹੈ |
ਕੀ ਲੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਹਾਲੀਆ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 65 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੱਸਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਰ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਹੱਸਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ |
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* Official World Laughter Day Website
* Official Website of Laughter Yoga International
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁੱਝ (ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਇਸ ਪਦ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ(ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ) ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਅੰਤਰਅਮਲ ਦਾ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕਬੂਲ ਪਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਫ਼ੋਟੋਸਿੰਥਸਿਸ () ਪੌਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖ਼ੁਦ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਊਰਜਾ (ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ) ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ੱਕਰ, (ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਫੋਟੋਸਿੰਥਸਿਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਯੂਨਾਨੀ [photo-], "ਪ੍ਰਕਾਸ਼," ਅਤੇ [ਸਿੰਥਸਿਸ], "ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ" ਤੋਂ) ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਅਰਥ ਉਪਜ ਵਜੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਵੀ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਪੌਦੇ, ਬਹੁਤੇ ਸਾਵਲ (ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ) ਅਤੇ ਸਾਈਨੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਇਸ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਟੋਟਰਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਨਾਲੀ ਸਦਕਾ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਸਤਰ ਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉਤਲੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਊਰਜਾ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੋਟੋਸਿੰਥਸਿਸ
ਗੁਆਇਆਕੀਲ

ਗੁਆਇਆਕੀਲ (), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਂਤਿਆਗੋ ਦੇ ਗੁਆਇਆਕੀਲ (Santiago de Guayaquil) (), ਏਕੁਆਦੋਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਹ ਏਕੁਆਦੋਰੀ ਸੂਬੇ ਗੁਆਇਆਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਆਇਆਕੀਲ ਪਰਗਣੇ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੁਆਇਆਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਗੁਆਇਆਕੀਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਕੁਆਦੋਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੁਐਬਲਾ, ਪੁਐਬਲਾ

ਪੁਐਬਲਾ (), ਪੂਰਵਲਾ ਏਰੋਈਕਾ ਪੁਐਬਲਾ ਦੇ ਸਾਰਾਗੋਸਾ (Heroica Puebla de Zaragoza), ਪੁਐਬਲਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਪੁਐਬਲਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁਗ ਦਾ ਵਿਉਂਤਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਮੈਕਸੀਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਉਤਲੀ ਬੰਦਰਗਾਹ, ਬੇਰਾਕਰੂਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤੋਲੇਦੋ, ਸਪੇਨ

ਤੋਲੇਦੋ (, , , DIN: ) ਕੇਂਦਰੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਦਰਿਦ ਤੋਂ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨੀ ਸੂਬੇ ਤੋਲੇਦੋ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਕਾਸਤੀਲੇ-ਲਾ ਮਾਂਚਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1986 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਾਤਾਵਰਨ

ਇਸ ਦਾ ਮੌਸਮ ਦਰਮਿਆਨਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ 10 °C ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ 30 °C ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ


File:1 toledo spain aerial panorama 2014.jpg|An aerial shot of the city and its surrounding river
File:1 toledo aerial panorama 2014.jpg|An aerial shot from above the San Martin bridge
File:Alcazar of Toledo - Toledo, Spain - Dec 2006.jpg|Alcázar of Toledo
File:Castillo de san Servando - 01.jpg|Castle of San Servando
File:RoyLindmanToledo 003.jpg|Santa Maria la Blanca Synagogue
File:Toledo - Sinagoga El Transito 01.jpg|El Transito Synagogue
File:TumbaBeatrizToledo.jpg|Tomb of Saint Beatrice da Silva at the Conceptionists Monastery

ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

*Municipality
*Exhibit on Toledo, Ohio Sister City Agreement
* Photography of Toledo by Antony Marsh
* http://lahistoriadefermosa.com "La Historia de Fermosa" Abraham S. Marrache, Hebraica Ediciones 2009, a historical novel in Spanish about the love affair in 1179 between King Alfonso VIII of Castile and the young Toledan Jewess, Fermosa.
*Sunset in Toledo , Eretz Acheret Magazine
*Legends of Toledo
*Free Audio Guide of Toledo ES/EN
*Spain's official website - Info about Toledo
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਿਨੇਕਡਕੀ

ਸਿਨੇਕਡਕੀ (Synecdoche) (, ; ਯੂਨਾਨੀ ਤੋਂ , synekdoche, . "ਇੱਕੋ-ਵਕਤ ਸਮਝ") ਭਾਸ਼ਾ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮੈਟੋਨਮੀ ਅਲੰਕਾਰ (ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਕਰੀਬ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਵਸਤੂ/ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਨੇਕਡਕੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਜਾਂ ਅੰਗ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਗ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲੰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਈ ਜੁਗਤਾਂ
ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ

thumb|320x320px|ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ (: "ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਚਲੀ ਧਰਤੀ"; ਅਰਬੀ: بلاد الرافدين (ਬਿਲਾਦ ਅਲ-ਰਾਫ਼ਦਈਨ); ਸੀਰੀਆਕ: ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ (ਬੈਥ ਨਹਿਰਿਨ): "ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ") ਦਜਲਾ-ਫ਼ਰਾਤ ਦਰਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਇਰਾਕ, ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪੰਘੂੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਸੀ-ਯੁੱਗ ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰ ਅਤੇ ਅਕਾਦੀਆ, ਬੇਬੀਲੋਨੀਆਈ ਅਤੇ ਅਸੀਰੀਆਈ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਜੋਕੇ ਇਰਾਕ ਦੇ ਮੂਲ-ਵਾਸੀ ਸਨ। ਲੋਹ-ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਵ-ਬੇਬੀਲੋਨੀਆਈ ਅਤੇ ਨਵ-ਅਸੀਰੀਆਈ ਸਾਮਰਾਜ ਹੇਠ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਸੁਮੇਰੀ ਅਤੇ ਅਕਾਦੀਆਈ ਲੋਕ (ਅਸੀਰੀਆਈ ਅਤੇ ਬੇਬੀਲੋਨੀਆਈ ਸਮੇਤ) ਨੇ ਲਿਖਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਰੰਭ (ਲਗਭਗ 3100 ਈਸਾ ਪੂਰਵ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 539 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਬੇਬੀਲੋਨ ਦੇ ਗਿਰਾਅ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਅਸ਼ਮਿਨੀਡ ਸਾਮਰਾਜ ਨੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 332 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਯੂਨਾਨੀ ਸਿਲੂਸਿਡ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਸਲੋਕੀ ਸਲਤਨਤ

ਸਲੋਕੀ ਸਲਤਨਤ ਜਾਂ ਸਿਲੂਸੀ ਸਲਤਨਤ (; , ਤੋਂ) ਇੱਕ ਯੂਨਾਨੀ-ਮਕਦੂਨੀਆਈ ਯੂਨਾਨਵਾਦੀ ਮੁਲਕ ਸੀ ਜਿਹਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਲੋਕੀ ਰਾਜਕੁਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਹਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਲੋਕਸ ਨੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਖੇਰੂ-ਖੇਰੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਲੋਕਸ ਨੂੰ ਬਾਬਿਲ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਉਸਨੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਨੇੜਲੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਏ। ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸਲਤਨਤ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਆਨਾਤੋਲੀਆ, ਲਿਵਾਂਤ, ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ, ਫ਼ਾਰਸ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਖ਼ਤ੍ਰ

ਬਾਖ਼ਤਰ ਜਾਂ ਬਾਖ਼ਤਰੀਆ ਜਾਂ ਬੈਕਟਰੀਆ ( ਤੋਂ, ਪੁਰਾਤਨ ਫ਼ਾਰਸੀ Bāxtriš ਦਾ ਯੂਨਾਨੀ ਰੂਪ; ਬਾਖ਼ਤਰ: Baktra; ਫ਼ਾਰਸੀ/ਪਸ਼ਤੋ: باختر Bākhtar; ; ਚੀਨੀ: ) ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਗੰਧਾਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਂ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਬਾਖ਼ਤਰ ਅਜੋਕੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਪਰਬਤ-ਲੜੀ ਅਤੇ ਆਮੂ ਦਰਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਪਾਰਸੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਨੇ ਫੇਰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 7ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰਸ਼ੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਮੱਈਅਦਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਇਸਲਾਮੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਕਤਰੀਆਨਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼

ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ (ਪਸ਼ਤੋ/ਫ਼ਾਰਸੀ: ), ਜਿਹਨੂੰ ਪਾਰੀਯਾਤਰ ਪਰਬਤ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: पारियात्र पर्वत) ਜਾਂ ਪਾਰੋਪਾਮੀਸਾਦੀ (ਯੂਨਾਨੀ: Παροπαμισάδαι) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ੮੦੦ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਰਬਤ-ਲੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਿੰਦੂ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਚਿਤਰਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚਲਾ ਤਿਰੀਸ਼ ਮੀਰ (੭,੭੦੮ ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ) ਹੈ। ਹਿੰਦੁ ਕੁਸ਼ ਪਾਮੀਰ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਜੁੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੁ ਕੁਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਨੋਸ਼ਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਇਸਤੋਰ-ਓ-ਨਲ ਹੈ। ਹਿੰਦੁ ਕੁਸ਼ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਅਤਿ ਅਧਿਕ ਉਚਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੱਰੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ