JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
पञ्चायती व्यवस्था

पञ्चायती व्यवस्था (पुष १२,२०१७-चैत्र २०४६) नेपालमा ३० वर्ष सम्म कायम भएको एउटा माैलिक राजनीतिक व्यवस्था थियो। बहुदलीय संसदीय व्यवस्था नेपालमा अफाप सिद्ध भएको भन्दै एक घोषणा मार्फत निर्वाचित संसद र विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको मन्त्रीमण्डल बिघटन गरेपछि २०१७ सालमा पञ्चायती व्यवस्था सुरू गरिएको थियो। यो एकदलीय व्यवस्था थियो।

१९५९मा राजा महेन्द्रले लोकतान्त्रिक अभ्यास अन्त्य गरी "निर्दलिय" पञ्चायत व्यवस्था लागु गरी राज्य गरे। नेपालको संविधान २०१९ जारी गरियो जसले निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको जग झन् मजबुत तुल्यायो। २०४६ को "जनआन्दोलन"ले राजतन्त्रलाई संबैधानिक सुधार गर्न र बहुदलिय संसद बनाउन बाध्य तुल्यायो फलत नेपालमा पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भै बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापना भयो।
पञ्चायती व्यवस्थाका मुख्य घटनाहरू

पञ्चायती व्यवस्था लागू भैसकेपछि त्यसको जग मजबुत बनाउनका लागि राज्यका तर्फबाट विभिन्न कार्यक्रमहरू ल्याइएको थियो। त्यसैगरी पञ्चायती व्यवस्था हटाउनका लागि विभिन्न राजनीतिक पार्टीहरूबाट शसस्त्र तथा शान्तिपूर्ण आन्दोलनहरू पनि भैरहे।

* शाही घोषणाबाट निर्वाचित सरकार तथा संसद विघटन गरी निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको घोषणा। दलमाथि प्रतिबन्ध, मुख्य राजनीतिक दलका प्रमुख नेताहरूलाई जेल हालियो - २०१७ पुष १
* राजा महेन्द्रको अध्यक्षतामा मन्त्रीमण्डल गठन २०१७ पुष १२
*नेपाली कांग्रेसको शसस्त्र विद्रोह २०१८
* महेन्द्र राजमार्ग निर्माण (सुरू २०१८ माघ उद्घाटन २०२२)
* नेपाल अधिराज्यको संविधान २०१९ लागू - २०१९ पुष १
* भूमिसुधार व्यवस्था लागू - २०२१
*नयाँ मुलुकी ऐन लागू -२०२० भाद्र ९
* गाउँ फर्क राष्ट्रिय अभियान - २०२४ पुष १
* बीपी लगायत केही राजनीतिक बन्दीहरू रिहा - २०२४
* जनकपुर बम काण्ड - २०१८ माघ ९
*राजा महेन्द्रको निधन र बीरेन्द्रको राज्यारोहण - २०२८ माघ १७
* झापामा कम्युनिष्ट सशस्त्र बिद्रोह - २०२८/२९
* नेपाल शान्तिक्षेत्रको प्रस्ताव - २०३१ फाल्गुन १३
* निर्वासित प्रधानमन्त्री बीपी कोइराला मेलमिलापको नीति लिएर नेपाल फर्के - २०३३
* जनमत सङ्ग्रह - २०३७ जेठ १०
* कांग्रेस द्वारा सत्याग्रह - २०४२
* सिंहदरवार बम काण्ड - २०४२
* भारत द्वारा नाकाबन्दी - २०४५/४६
*संयुक्त जनआन्दोलन - २०४६
* बहुदलीय व्यवस्थाको घोषणा - २०४६ चैत्र २६
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:पञ्चायती व्यवस्था
श्रेणी:नेपालको इतिहास (२००७–२०६५)
एभिन्युज टेलिभिजन

एभिन्युज टेलिभिजन नेपालको एक समाचार प्रधान टेलिभिजन च्यानल हो। सन् २००७ जुलाई १६ मा स्थापना भएको यस टेलिभिजन च्यानलको मुख्यालय काठमाण्डौमा छ । सुरुमा राजावादी च्यानलको रूपमा चिनिएको यस च्यानलको संचालक भने हाल भाष्करराज राजकर्णिकार हुन् ।सूरुमा भाष्करराज राजकर्णिकार, युनुस अन्सारी, ललित कुमार अग्रवाल लगायतको संगलगतामा स्थापना भएको यस टेलिभिजन च्यानल पछि संचालक दोय युनुस अन्सारीले नेसनल टेलिभिजन र ललित कुमार अग्रवालले हिमालय टेलिभिजन गरी आफ्नै छुट्टाछुट्टै टेलिभिजन च्यानल संचालनमा ल्याई सकेका छन् ।

एभिन्युज टेलिभिजन व्यवस्थापन पत्रकारले पाउन बाँकी तलब तीन दिनभित्र दिन सहमत भयो। पत्रकारका पाँचवटै माग पुरा गर्न एभिन्युज टिभीका अध्यक्ष भाष्कराज राजकर्णिकार तयार भए।
यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन
श्रेणी:टेलिभिजन
श्रेणी:सञ्चार
जी पी आर एस

जनरल पैकेट रेडियो सर्विस (GPRS) एउटा पैकेट उन्मुख मोबाइल डेटा सेवा हो, जो 2G सेल्युलार सञ्चार प्रणालीको मोबाइल सञ्चारको वैश्विक प्रणाली (GSM), साथै 3G प्रणालीमा उपयोगकर्ताहरूको लागि उपलब्ध छ. २G प्रणालीमा, GPRS, ५६-११४ kbit/sको डेटा दर प्रदान गर्छ

GPRS डेटा अंतरणकोलागि, आम तौरमा प्रति मेगाबाईटको स्थानांतरित ट्रेफिक अनुसार शुल्क लिइन्छ, जबकि पारंपरिक सर्किट स्विचिंगको माध्यमद्वारा डेटा सञ्चार, प्रति मिनट संयोजन समयको हिसाबले देय हुन्छ, बिना यस कुराको ख्याल नगरि उपयोगकर्ता वास्तवमा क्षमताको उपयोग गर्दछ वा निष्क्रिय अवस्थामा छ. GPRS एक सर्वश्रेष्ठ प्रयास पैकेट स्विच्ड सेवा हो, सर्किट स्विचिंगको विपरीत, जसमा गैर मोबाइल उपयोगकर्ताहरूकोलागि कनेक्शनको बेला एक निश्चित सेवाको गुणवत्ता (QoS),को गारंटी दिइन्छ
समर्थित प्रोटोकल

हार्डवेयर
प्रयोज्यता
बाह्य लिंक

* ३GPP AT command set for user equipment (UE)
* Introduction of high-speed data in GSM/GPRS networks
* GPRS security information (archive.org)
* Free GPRS resources
* Free online tutorial.
* GSM World, the trade association for GSM and GPRS network operators.
* Palowireless GPRS resource center
* GPRS attach and PDP context activation sequence diagram
* GPRS Tutorial कैसे मशीनें GPRS नेटवर्क का उपयोग करती हैं
* GPRS developers Dataflow Informática


श्रेणी:तेस्रो पीढी साझेदारी परियोजना मानक
श्रेणी:लिंक प्रोटोकल
श्रेणी:श्रेष्ठ लेख योग्य लेख
श्रेणी:गुगल परियोजना


ja:GSM#GPRS
गुन्द्रुक

गुन्द्रुक सागबाट बनाइने खाना हो। गुन्द्रुक रायोको साग, तोरीको साग, मुलाको साग आदिबाट बनाइने परम्परागत तरकारी हो ।यसलाई नेपालको वा नेपालीको विषेश खानाको रूपमा विदेशीहरूले समेत चिनेका छन्। यो विशेष गरी जाडो याममा खाने गरिन्छ।
बनाउने तरिका

छिप्पिएको रायो,तोरी,मूलाका पात टिपेर घाममा केही दिन सुकाइन्छ । गहिरो खाडल खनिन्छ । खाडलमा आगो बालेर तताइन्छ । माटो नलागोस् भनेर वरिपरि बाँसका ढ्वाग, पराल, कोदोको नल लगाएर बीचमा मुस्लीले (मोटो गोलो काठ) ले खाँदेर छोपिन्छ। कहिलेकाहीँ भाँडामा, सफा टिनमा पनि हाल्न सकिन्छ। प्राय: २२-२५ दिनपछि यो अमिलो हुन्छ अनि बाहिर निकालिन्छ। निकालेर निकै दिन घाममा सुकाएर राखिन्छ।

हावा नपस्ने गरी बिर्को लाएर कुनै बट्टामा राख्दा वर्षौंसम्म राख्‍न सकिन्छ। गुन्द्रुकको झोल खाइन्छ। दालको ठाउँमा गुन्द्रुकको झोल खाने चलन छ ।
बाहिरी लिङ्कहरू

*केही सांस्कृतिक चिन्हारी


श्रेणी:पकवान
श्रेणी:नेपाली परम्परागत खानाका परिकारहरू
श्रेणी:साग-सब्जी
श्रेणी:खाद्य पदार्थ
श्रेणी:तरकारीहरू
उज्यालो एफएम

परिचय

उज्यालो रेडियो नेटवर्क नेपालका पत्रकारहरूको प्रयासमा शुरु गरिएको नीजि क्षेत्रबाट सञ्चालित सूचना तथा समाचारमा आधारित एकमात्र एफ.एम. तथा स्याटलाईट रेडियो च्यानल हो। यस एफएमलाई सार्वजनिक प्रसारण माध्यमका मूल्य र मान्यतालाई प्राथमिकता दिने प्रसारण माध्यमको रूपमा पनि लिईन्छ ।
फ्रिक्वेन्सी

यस एफएमको फ्रिक्वेन्सी ९० मेगाहर्ज हो।
कार्यक्रम

यो रेडियो च्यानलले देशभरिका करोडौ श्रोतालाई २०० भन्दा बढी एफ.एम. स्टेशनहरू मार्फत हरेक दिन बिहान ५ बजेदेखि राती १० बजेसम्म समाचार, बिश्लेषण तथा विभिन्न समाजिक कार्यक्रम प्रस्तुत गर्ने गर्दछ।
सम्पर्क ठेगाना

उज्यालो रेडियो नेटवर्क
शान्ती चोक, जाउलाखेल, ललितपुर
जि पि ओ: ६४६९ काठमाडौँ, नेपाल
टेलिफोन नं :+९७७ १ ५४५५८७०, ५४५५८७१, ५४५५८७२ र ५४५५८७३
फ्याक्स :+९७७ १ ५४४९३५७
ईमेल:info@unn.com.np
न्यूज हटलाईन

+९७७ १ ५४५१७१६
वेब

श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू
श्रेणी:रेडियो
श्रेणी:एफएम रेडियो
श्रेणी:नेपाली रेडियो च्यानल
श्रेणी:सञ्चार
बाहिरी लिङ्कहरू
१९५१ एसियाली खेल

प्रथम एसियाई खेल ४ मार्चदेखि ११ मार्च, १९५१मा दिल्ली, भारतमा भएको थियो। मूल रूपले यी खेलहरूको आयोजन १९५०मा भन निश्चय गरिएको थियो, तर तैयारीमा ढिलाई भएकोले यसलाई १९५१सम्म स्थगित गर्नु पर्‍यो। महाराजाधिराज महाराजा यादवेन्द्र सिंहले यी खेलहरूको सङ्गठनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका निभाएका थिए। यद्धपि जापानलाई लण्डनमा आयोजित १९४८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा खेल्न दिइएन र एसियाली खेल सङ्घको बैठकमा पनि बोलाईएन, तर अभिषेकात्मक एसियाली खेलहरूमा स्पर्धा गर्न दिइयो। कोरियाले कोरियाली युद्धको कारणले भाग लिन सकेन।
प्रतिस्पर्धी देश

राष्ट्रीय ओलम्पिक समितिहरू (राओस) आफ्ना आईओसी देश कूटका अनुसार क्रमित छन्।

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
पदक तालिका
यो पनि हेर्नुहोस्

* १९८२ एसियाली खेल
* २०१० राष्ट्रमण्डल खेल
बाहिरी कडिहरू

* एसियाई खेलहरु को इतिहास


श्रेणी:एसियाली खेल
श्रेणी:भारतमा खेलकूद
सन् १९८२ एसियाली खेल

नवौँ एसियाली खेल १९ नवम्बरदेखि ४ दिसम्बर, १९८२सम्म दिल्ली, भारतमा आयोजित गरिएको थियो। दिल्लीमा दोस्रो पल्ट यी खेलहरूको आयोजना गरिएको थियो र यो भन्दा पूर्व १९५१को अभिषेकात्मक एसियाली खेल पनि यहाँ आयोजित गरिएको थियो। नयाँ दिल्ली, बैङ्कक पछिको यस्तो अर्को नगर बन्यो जसले यी खेलहरूको एक पटक भन्दा बढी पटक आयोजना गरेकोछ।

दिल्लीको एसियाली खेल प्रथम एसियाड हो जो एसियाई ओलम्पिक परिषद (एओप)को संरक्षणमा आयोजित भैरहेको थियो। एसियाई खेल सङ्घ, जसको न्यायाधिकारमा प्रथम आठ एसियाई खेल आयोजित भए, यसलाई भंग गरी एओप बनाइएको हो।

एसियाका ३३ देशहरूबाट कुल ४,५९५ खिलाडिहरूले यी खेलहरूमा भाग लिए। यी खेलहरूमा प्रथमोप्रवेश खेल घुडसवारी, गोल्फ, हैण्डबॉल, नौकायन, र महिला हकी थिए।

यी खेलहरूबाट नै चीनको पदक तालिकामा प्रभुत्व देखिन थालो । जापान ले यसभन्दा अघिको खेलहरूमा सर्वाधिक पदक जितेको थियो । चीनले जापानलाई पदक तालिकामा सर्वोच्च पदबाट अपदस्त गरेर खेलको संसारमा आफ्नो उपस्थिति दर्ता गरायो।

नवौ एसियाली खेलको तैयारीमा नै भारतमा रंगीन टेलीभिजन ठूलो शानसँग ल्याईयो, किन भनें यी खेलहरूको आकर्षक प्रसारण गरीनु पर्ने थियो।

यो खेलकुदको शुभंकर अप्पू नामको एउटा शिशु हाथी थियो। वास्तविक जीवनमा "कुट्टिनारायणन" नामको यो हाथी एउटा दुर्घटनामा आफ्नो खुट्टा भच्चाएर बस्यो जब उ एउटा सैप्टिक टंकीमा खस्यो र जसको कारण अततः उसको मृत्यु भयो। कुट्टिनारायणन १४ मे, २००५मा मर्‍यो।

१९८६को पछिल्लो एसियाली खेलकुद (१०औ) र १९८८को २४वें ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुदको आयोजक दक्षिण कोरिया ले ४०६-सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको साथ यी खेलकुद भागमा लियो, जसमा एउटा पर्यवेक्षण दल पनि थियो जो सुविधा, व्यवस्थापान, र प्रतियोगिताहरूको बारेमा जानकारी सङ्कलन गर्नको लागि आएको थियो।
पदक तालिका

स्रोत : जम्मा पदक स्थिति - नई दिल्ली १९८२
बाह्य कडीहरू

* एसियाई ओलम्पिक परिषदको वेबसाईटमा नवौ एसियाई खेल


श्रेणी:एसियाली खेल
श्रेणी:भारतमा खेलकूद
जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला, दिल्ली

जवाहरलाल नेहरू रङ्गशाला, भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा स्थित एक बहुउद्देशीय रङ्गशाला हो, जहाँ ठूलो स्तरमा खेल प्रतियोगिताहरू र संगीतको कार्यक्रम आयोजित गरिन्छ। भारतका प्रथम प्रधानमन्त्री पंडित जवाहरलाल नेहरूको नाममा स्थापित यस रङ्गशालाको निर्माण सन १९८२ मा नवौँ एसियाली खेलकुदको आयोजनको निम्ति गरिएको थियो, साथै ३ अक्टूबर देखि १४ अक्टूबर २०१०, सम्म भएकोप कमनवेल्थ खेलहरूको आयोजना पनि यही रङ्गशालामा भएको थियो। भारतीय ओलम्पिक सङ्घको मुख्यालय पनि यसै रङ्गशालामा रहेको छ। यस रङ्गशालामा कुनै खेल प्रतियोगिताको समयमा ६०,००० दर्शक अटाउँछन्, जबकि कुनै संगीतको कार्यक्रमको आयोजनाको समय यो क्षमता बढेर १००,००० हुन्छ।
आयोजित प्रमुख प्रतियोगिताहरू

नवौँ एसियाली खेल (१९८२)

रङ्गशालाको निर्माण सन १८८२ मा नवौँ एसियाली खेलहरूको आयोजनको लागि गरिएको थियो। यहाँ यी खेलहरूको उद्घाटन र समापन समारोहको अतिरिक्त एथेलेटिक्स प्रतियोगिताहरू पनि आयोजना गरिन्छ।
एसियाली एथेलेटिक्स प्रतियोगिता (१९८९)

सन १९८९मा यस रङ्गशालामा एसियाली एथेलेटिक्स प्रतियोगिताको आयोजना गरिएको थियो जसमा कुल २२ पदक जीतेर भारत दोस्रो स्थानमा रहेको थियो।
क्रिकेट

यस रङ्गशालामा आजसम्म मात्र दुईवटा क्रिकेट खेल खेलिएका छन्, जसमा एउटा सन १८८४ मा भारत बिरुद्ध अस्ट्रेलिया र दोस्रो सन १९९१ मा भारत बिरुद्ध दक्षिण अफ्रीकाका बीच खेलियो जुन एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता थियो। केप्लर वैसल्सले यी दुईटै मुकाबलाहरूमा भाग लिएका थिए तर, दुवै पल्ट अलग अलग देशहरूबाट खेलेका थिए। पहिलो मुकाबलामा उनले अस्ट्रेलिया तर्फबाट खेल्दै १०७ रन बनाए जबकि दोस्रो मुकाबलामा उनले दक्षिण अफ्रीकाको पारीमा ९० रनहरूको योगदान दिए।
राष्ट्रमण्डल खेल २०१०

सन २०१०मा ३ अक्टोबर देखि १४ अक्टोबरको मध्यसम्म आयोजित राष्ट्रमण्डल खेलहरूको केही खेल प्रतियोगिताहरूको अतिरिक्त यी खेलहरूको उद्घाटन र समापन समारोह पनि यसै रङ्गशालामा आयोजना गरियो। यी खेलहरूको लागि यस रङ्गशालाको पुनर्निर्माण गरिएको थियो, जसमा धेरै भ्रष्टाचारका आरोपहरू पनि लागे।
दर्शक क्षमता

जवाहरलाल नेहरू रङ्गशालाको दर्शक क्षमता ६०,००० दर्शकहरूको छ। यो भारतको तेस्रो र विश्व वरियतामा ५१औं स्थानमा पर्ने रङ्गशाला हो। २०१०मा आयोजित भएको राष्ट्रमण्डल खेलहरूको लागि रङ्गशालाको पुनर्निर्माण गरिएको छ र यसको कारण यसको दर्शक क्षमता आफ्नो मूल क्षमता ७८,०००बाट घटेर ६०,००० पुगेको छ।
सन्दर्भ
बाहिरका लिङ्कहरू

* फुटबल टेम्पल्स अफ वर्ल्ड - इन्डिया
* क्रिक इन्फो - ग्राउंड
हवाई दृश्य

हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्।

यो दिल्ली मेट्रो रेलको दक्षिण विस्तार भएको येलो लाईन शाखाको एउटा प्रस्तावित स्टेशन पनि छ।


श्रेणी:विश्वको प्रमुख खेल मैदान
श्रेणी:भारतको प्रमुख खेल मैदान
श्रेणी:दिल्ली मेट्रो ब्लूलाईन
संविधान दिवस

देशले इतिहासमैं प्रथम पटक जनप्रतिनिधि सम्मिलित संविधानसभाबाट २०७२ अशोज ३ गते नेपालका प्रथम राष्ट्रपति रामवरण यादवले "नेपालको संविधान २०७२" लाई हस्ताक्षर गरी अनुमोदन गरेसंगै जनताले चुनेका जनप्रतिनिधि मार्फत संविधान बनाउने ६५ वर्ष पुरानो जनताको आकांक्षा साकार भएको हो । संविधान दिवस संविधान जारी भएको दिनको सम्झनामा मनाइने दिवस हो। नेपालमा हालसम्म विभिन्न समयमा गरी ६ वटा संविधानहरू लागू भएका छन्। त्यस अनुसार नै संविधान दिवस मनाइएको पाइन्छ। पछिल्लो समय नेपालको संविधान २०७२जारी भएकोदिन संविधान दिवस असोज ३ गते मनाइन्छ।
सन्दर्भ सामग्री
संविधान सम्बन्धी 12 महोत्तोपुर्ण सूत्र

श्रेणी:राष्ट्रिय दिवस
श्रेणी:दिवसहरू
मानव अधिकार दिवस

मानव अधिकार दिवस प्रत्येक वर्ष डिसेम्बर १० का दिन मनाइन्छ । सन् १९४८ डिसेम्बर महिनाको १० तारिखका दिन विश्वव्यापी मानव अधिकारहरूको घोषणा भएको संस्मरण गर्दै प्रत्येक वर्ष यो दिवस मनाइने गरिन्छ । सन् २०१८ को नारा दिगो विकास र मानव अधिकार मूल आधार भन्ने रहेको । यो मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्र जारी भएको दिन सन् १९४८ डिसेम्बर १० लाइ आधार मानेर मनाउने गरिन्छ । यो घोषणापत्र सबैभन्दा बढी ५०० भाषामा अनुवाद गरिएको घोषणापत्र हो ।


श्रेणी:दिवसहरू
क्रिसमस

क्रिसमस विश्वभरका इसाई धर्माबलम्बीहरूले इसा मसिह अथवा जिसस क्राइस्टको जन्मदिनको उपल्क्षयमा मनाइने पर्व हो । यो २५ डिसेम्बरमा पर्छ र यस दिन लगभग सम्पूर्ण विश्वमा सार्वजनिक विदा दिइन्छ। क्रिसमस देखि १२ दिनको उत्सव क्रिसमसटाइडको पनि शुरुवात हुन्छ।
इतिहास

मिति

जिससको जन्म महिना र मिति यहि नै हो भन्न सकिँदैन तर वेस्टर्न क्रिस्चियन चर्चले उनको जन्म डिसेम्बर २५ भनेर तोकेका छन् ; मिति जुन पुर्व भरी पनि अपनाइयो। उक्त मिति जिसस गर्भमा बसिसेकेपछिको नौ महिना पछि भएकाले छानिएको हुन सक्छ ।
चाड

रोममा इसाई पूर्व ३५४मा क्रिसमस मनाइन थालिएको देखिन्छ ।
चलनचल्ती

क्रिसमसमा विश्व भरीका अधिकांश देशहरूमा सार्वजनिक विदा दिइने गरिन्छ : जहाँ ईसाईहरूको बाहुल्यता छैन, त्यहाँ पनि विदा दिइएको पाइएको छ ।
thumb|center|300px|विश्व मानचित्र डिसेम्बर २४/२५ वा जनवरी ६/७ मा सार्वजिक विदा नदिइने देशहरू देखाउँदै (खैरोले सङ्केत गर्छ)
सजावट

भजन (सङ्गीत)

thumb|जिङ्गल बेल्स , धुन
खाद्य परिकार

शुभकामना आदानप्रदान

कोसेली

thumb|center|200px|सेन्ट निकोलस्, जसलाई वास्तविक सेन्टा क्लस पनि भनिन्छ ।
अन्य

अर्थ, व्यापार

खण्डन

यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:पर्व
गणतन्त्र दिवस (भारत)

गणतन्त्र दिवस भारत को एक राष्ट्रीय पर्व हो । जो प्रतेक वर्ष २६ जनवरीमा मनाउने गरिन्छ ।
इतिहास

सन १९२९ को डिसेम्बरमा लाहोरमा भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसको अधिवेशन पण्डित जवाहर लाल नेहरूको अध्यक्षतामा भयो, जसमा प्रस्ताव पारित गरेर यस कुराको घोषणा गरिएको थियो कि यदि अङ्ग्रेज सरकारले २६ जनवरी, १९३० सम्म भारतलाई उपनिवेशको पद (डोमीनियन स्टेटस) प्रदान गरेन भने भारतले स्वयंलाई पूर्ण स्वतन्त्र राष्ट्र घोषित गर्नेछ। २६ जेनवरी, १९३० सम्म जब अङ्ग्रेज सरकारले केही गरेन तब कांग्रेसले त्यस दिन भारतको पूर्ण स्वतन्त्रताको निश्चयको घोषणा गरियो र सक्रिय आन्दोलन आरम्भ गरियो। त्यस दिनदेखि १९४७ मा स्वतन्त्रता प्राप्त नभएसम्म २६ जेनवरीमा स्वतन्त्रता दिवसको मनाइयो। तदनंतर स्वतन्त्रता प्राप्तिपछि वास्तविक दिन १५ अगस्ट लाई स्वतन्त्रता दिवसको रूपमा स्वीकार गरियो। २६ जेनवरीको महत्त्व बनाई राख्न संविधान सभा (कास्टीट्यूएंट असेंबली)द्वारा स्वीकृत संविधानमा भारतको गणतन्त्र स्वरूपलाई मान्यता प्रदान गरियो।
यो पनि पढ्नुहोस्

*गणराज्य
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:भारतको प्रमुख दिवस
श्रेणी:दिवसहरू
नेपाली लेखकहरूको सूची

नेपाली भाषाका कवि तथा लेखकहरू
अ – अः

* अगमसिँह गिरी
* अभि सुवेदी
* अमर गिरी
* अमर न्यौपाने
* अम्बर गुरुङ
* अशेष मल्ल
* एसपी कोइराला
अरुणा कोइराला
* इन्दिरा प्रसाई
* ईश्वर बराल
* इन्द्र बहादुर राई
* ईश्वरवल्लभ
* उपेन्द्र सुब्बा
क – ङः

* कल्पना प्रधान
* किरण खरेल
* किशोर पहाडी
* कुन्ता शर्मा
* कुलचन्द्र गौतम
* कुलमणि देवकोटा
* कृष्ण धरावासी
* कृष्ण जोशी
* कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान
* कृष्णप्रसाद पराजुली
* कृष्णभूषण बल
* कृष्णहरि बराल
* केदारमान व्यथित
* केशवराज पिँडाली
* क्षेत्रप्रताप अधिकारी
खेम कोइराला बन्धु ( खेकोब)
* गणेश रसिक
* गीता त्रिपाठी
* गोपाल पराजुली
* गोपाल योञ्जन
* गोपालप्रसाद रिमाल
* गोमा
* गोविन्द वर्तमान
* घमाराज लुइँटेल
च – ञः

* चन्द्र काफ्ले
* चक्रपाणि चालिसे
* चन्द्र घिमिरे
चन्द्रकान्त आचार्य
चन्द्रदेव जोशी "चन्दा "
* चाँदनी शाह
* चित्तधर हृदय
* चित्तरञ्जन नेपाली
* चेतन कार्की
* छिन्नलता
* जगदीश घिमिरे
* जगदीश शमशेर राणा
* ज्ञानदिल दास
* झमक घिमिरे
ट – णः

* डायमनसम्शेर राणा
* डिल्लिराम तिम्सिना
त – नः

* तारिणीप्रसाद कोइराला
* तीर्थ श्रेष्ठ
* तुलसी घिमिरे
* तुलसी दिवस
* तुलसीप्रसाद भट्टराई
* तोया गुरुङ
* दिनेश अधिकारी
* दिव्य खालिङ
* दीपक जङ्गम
* दुर्गालाल श्रेष्ठ
* दैवज्ञराज न्यौपाने
* धनुषचन्द्र गौतम
* धरणीधर कोइराला
* धर्मराज थापा
* धीरेन्द्र प्रेमर्षि
* धुस्वाँ सायमी
* ध्रुवचन्द्र गौतम
* नगेन्द्र थापा
* नयराज पन्त
* नरनाथ आचार्य
* नवराज लम्साल
* नवराज सुब्बा
* नारायण वाग्ले
* नीर शाह
* नीलम कार्की
प – मः

* पद्मावती सिंह
* पवन चामलिङ
* पारसमणि प्रधान
* पारिजात
* पुष्प नेपाली
* पूर्णविराम
* पृथ्वीनारायण शाह
* पोषण पाण्डे
* प्रकाश प्रेमी
* प्रकाश सायमी
* बच्चु कैलाश
* बालकृष्ण पोखरेल
* बालकृष्ण सम
* बेन्जु शर्मा
* बैरागी काइँला
* भरत जङ्गम
* भवानी भिक्षु
* भानुभक्त आचार्य
* भानुभक्त पोखरेल
* भीम विराग
* भीमदर्शन रोका
* भीमनिधि तिवारी
* भुवन ढुङ्गाना
* भूपि शेरचन
* भैरवनाथ रिमाल 'कदम'
* भोला रिजाल
* म. वी. वि. शाह
* मञ्जु काँचुली
* मञ्जुल
* मन प्रसाद सुब्बा
* मनु ब्राजाकी
* महानन्द सापकोटा
* महेशविक्रम शाह
* माधवप्रसाद घिमिरे
* माधवप्रसाद देवकोटा
* मित्रसेन
* मुकुन्दशरण उपाध्याय
* मेलवादेवी
* मोतिराम भट्ट
* मोहन कोइराला
य – हः

* यादव खरेल
* युद्धप्रसाद मिश्र
* रत्नशम्शेर थापा
* रमेश क्षितिज
* राजन मुकारुङ
* राजेश्वर देवकोटा
* राममान तृषित
* रुद्र खरेल
* लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा
* ललितत्रिपुरसुन्दरी
* लील बहादुर क्षेत्री
* लेखनाथ पौड्याल
* वसन्त थापा
* वसन्त शर्मा लुइटेल
* वानिरा गिरी
* वासु शशी
* विजय कुमार पाण्डे
* विजय मल्ल
* विजय श्रेष्ठ
* विद्याधर सुरजप्रसाद नेपाल
* विद्यानाथ पोख्रेल
* विनोदप्रसाद धिताल
* विमल कोइराला
* विमल गुरुङ
* विमला तुम्खेवा
* विश्वम्भर प्याकुरेल
* विश्वविमोहन श्रेष्ठ
* व्याकुल माइला
* शम्भुप्रसाद ढुङ्गेल
* शारदा शर्मा
* शिवराज आचार्य कौण्डिन्न्यायन
* शुक्रराज शास्त्री
* श्रवण मुकारुङ
* सत्यमोहन जोशी
* सरुभक्त
* सानु शर्मा
* सिद्धिचरण श्रेष्ठ
* सुनील थापा
* सुमन पोखरेल
* सुलोचना मानन्धर
* सूर्यविक्रम ज्ञवाली
* सोमनाथ सिग्द्याल
* हरिभक्त कटुवाल
* हेमन यात्री
* हेमन्त विवश


श्रेणी:साहित्यकार
श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
लखनपुर

नेपालको पूर्व प्रशासनिक विभाजन अनुसार, पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको मेची अञ्चल, झापा जिल्लामा अवस्थित एक गाविस थियो। एघारौँ राष्ट्रिय जनगणना २०६८मा यहाँको जनसङ्ख्या २०४१९ रहेको थियो जसमध्ये ९४६८ पुरुष र १०९५१ महिला रहेका थिए भने यहाँ ४६९५ घरधुरी रहेको थियो। यो हाल कमल गाउँपालिकामा पर्दछ।

यसको साविकको १ नम्बर वडा कमल गाउँपालिकाको वडा नम्बर ५ हो भने २-४ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ६ र ५,९ नम्बर वडाहरू वडा नम्बर ७ हो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:झापा जिल्लाका ठाउँहरू
कोशिका सिद्धान्त

कोशिका सिद्धांत(Cell theory)

कोशिका के बारे में विस्तृत जानकारी एकत्र करने के बाद वैज्ञानिक एम. जे.श्लाइडेन तथा वैज्ञानिक थिओडर श्वान ने सन् 1839 में कोशिका सिद्धांत को प्रस्तुत किया। जहां एक ओर एम. जे. श्लाइडेन जर्मन वनस्पति वैज्ञानिक थे वहीं दूसरी ओर थिओडर श्वान ब्रिटिश जंतु वैज्ञानिक थे। इनके द्वारा प्रस्तुत कोशिका सिद्धांत के प्रमुख बिंदु इस प्रकार है..

• कोशिका जीव की संरचनात्मक एवं क्रियात्मक इकाई है।

• कोशिका जीवन की सबसे छोटी इकाई है। यह इतनी छोटी है इसको नग्न आंखो से देख पाना संभव नही है।

• सभी जीव तथा पादप, कोशिकाओ तथा उनसे निर्मित उत्पादों से मिलकर बने होते है।

• अलग-अलग जीवों तथा एक ही जीव में पाई जाने वाली कोशिकाओं की आकृति तथा आकर अलग-अलग हो सकते है। जैसे; एक मानव कोशिका, एक पादप कोशिका से अलग होती है और मानव के अंदर ही यकृत(liver) की कोशिका, मस्तिस्क की कोशिका से अलग होती है। जैसे कि आप चित्र मे देख सकते है;

• सभी जीवित कोशिकाओ में कुछ निश्चित गुण जैसे श्वसन, उपापचय, जनन आदि देखने को मिलते हैं।

• सभी कोशिकाओं में एक केंद्रक होता है।

• कोशिकाओं में जीवद्रव्य ही जीवन का आधार है क्योंकि कोशिका को जीवित रखने वाली सारी अभिक्रियाएं इसमें ही होती है।

सन् 1839 में प्रस्तुत यह कोशिका सिद्धांत कोशिकाओं की उत्पत्ति के बारे में कोई बात नही करता। बाद में वैज्ञानिक रुडोल्फ वीरखोब ने सन् 1855 में पहली बार बताया कि पुरानी कोशिकाएं विभाजित होती है और उनसे नई कोशिकाओं का जन्म होता है और फिर कोशिका सिद्धांत में एक और प्वाइंट जुड़ा जोकि है;

•सारी कोशिकाएं पहले से मौजूद कोशिकाओं से ही उत्पन्न होती है।


कोशिका सिद्धांत के अपवाद


कोशिका सिद्धांत कोशिका के बारे मे जो भी जानकारी देता है वो काफी हद तक सभी जीवों की कोशिकाओं मे देखने को मिलती है पर फिर भी कुछ जीव तथा कोशिकाएं है जो कि कोशिका सिद्धांत के अनुरूप नहीं है जैसे;

• कोशिका सिद्धांत कहता है कि जीवद्रव्य जीवन का आधार है अर्थात् जीवद्रव्य के बिना कोशिका जीवित नही होती अतः जीवन नही होता पर विषाणुओ (virus) में केंद्रक तथा जीवद्रव्य ही नही होता फिर भी वह सामान्य जीवों की तरह जनन कर पाता है।

• कोशिका सिद्धान्त कहता है कि सभी कोशिकाओ में केंद्रक उपस्थित होता है पर कुछ ऐसी भी कोशिकाएं है जिनमे केंद्रक नही होता है जैसे; पूर्वकेंद्रीय कोशिकाएं, आवृतबीजी पदपो में चालिनी नलिकाएं(Sieve tube cells) तथा स्तनधारियों में RBC।

• कोशिका सिद्धांत कहता है कोशिकाओं मे एक ही केंद्रक होता है पर कुछ कोशिकाओं में अनेक केंद्रक भी होते है।
मङ्गल पाण्डे

मङ्गल पाण्डे एक भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी थिए जसले सन् १८५७ मा भारतको पहिलो स्वाधीनता सङ्ग्राममा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए। उनी इस्ट इन्डिया कम्पनीको ३४औँ बङ्गाल रेजिमेन्टका एक सिपाही थिए। तत्कालीन अङ्ग्रेजी शासनले उनलाई बागी घोषित गरेको थियो भने सामान्य आम भारतीयले उनलाई भारतको स्वतन्त्रता सङ्ग्रामका नायकको रूपमा सम्मान गर्ने गर्दछ। भारतको स्वाधीनता सङ्ग्राममा उनको महत्वपूर्ण भूमिकालाई लिएर भारत सरकारद्वारा उनको सम्मानमा सन् १९८४ मा एक हुलाक टिकट जारी गरेको थियो।
जीवनी

पाण्डेको जन्म सन् १८२७ जुलाई १९ मा उत्तर प्रदेशको फैजाबाद जिल्लाको दुगवा रहीमपुर गाउँमा भएको थियो। उनी एक भूमिहार ब्राह्मण थिए। यद्यपि केही इतिहासकारहरूले पाण्डेको जन्म स्थल फैजाबाद जिल्लाको सुरहुरपुर गाउँमा भएको मान्ने गरेका छन्।उनको बुवाको नाम दिवाकर पाण्डे थियो। धन सम्पति र पर्याप्त मात्रामा जग्गा जमिन हुने ब्राह्मणलाई भूमिहार भन्ने गरिन्छ। भूमिहार ब्राह्मण भएता पनि पाण्डेले सन् १८४९ मा २२ वर्षको उमेरमा ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीको सेनामा सामेल भएका थिए।
सन् १८५७ को विद्रोह

उनी कोलकाता नजिकै बैरकपुरको सैनिक छाउनीमा ३४औँ बङ्गाल मूल सैनिक दस्ताका एक सिपाही थिए। भारतको स्वतत्रताको पहिलो लडाइ अर्थात सन् १८५७ को विद्रोहको शुरुवात उनकै विद्रोहबाट भएको थियो। सन् १८५७ मार्च २९ को दिन उनले अङ्ग्रेज अधिकारीहरूमाथि आक्रमण गरेका थिए। उनले आफ्ना अन्य साथीहरूलाई समेत यस कार्य अभियानमा उनलाई सघाउन आह्वान गरेका थिए। तर उनीहरूले पाण्डेको साथ दिएनन् जसकारण उनी पक्राउ परेका थिए। उनलाई सैनिक नीति नियम तोडेकोले मुद्दा लगाएर सन् १८५७ अप्रिल ६ को दिन मृत्युदण्डको सजाय सुनाइएको थियो। सन् १८५७ अप्रिल १८ को दिन उनलाई फांसी सजाय दिने निधो गरिएको भएता पनि यस निर्णयको प्रतिक्रिया विकराल रूप लिन नसकोस् भनि रणनीति अनुसार ब्रिटिस सरकारले मङ्गल पाण्डेलाई दस दिन पूर्व नै सन् १८५७ अप्रिल ८ को दिन फांसी दिएका थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
वाह्य कडीहरू

* गदरका पुरोधा (अमर उजाला)
यो पनि हेर्नुहोस्

* भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम
*Mangal Pandey is the first freedom fighter of India.


श्रेणी:भारतीय स्वतन्त्रता सेनानीहरू
श्रेणी:सन् १८२७ मा जन्म
श्रेणी:सन् १८५७ मा मृत्यु
भूतमेला

महोत्तरीको सदरमुकाम जलेश्वरदेखि २७ किलोमिटर उत्तर-पश्चिम सोनामाईस्थानमा दशैंमा लाग्ने मेला लाई भूत मेला भनिन्छ।
सोनामाईमा भूत धपाउने मेला लाग्न थालेको २०० वर्षभन्दा बढी भएको अनुमान छ। घटस्थापनादेखि शुरु भएर नवमीका दिन समापन हुने मेला दिनभर पूजा र रामरमाइलोसँगै सप्तमी र अष्टमीको रात उत्कर्षमा पुग्छ। भूतप्रेतबाट मुक्त हुन चाहनेहरू रात पारेरै मन्दिर परिसरमा आउँछन्। दिउँसो पूजापाठमा व्यस्त पूजारी रातभर जाग्राम बसेर भूतमेलाको नेतृत्व गर्छन्। भूत हटाउने र सन्तान सुख प्राप्त गर्ने अवसर मानिने सोनामाई मेला भरेपछि मनोकाङ्क्षा पूरा हुने जनविश्वास छ।
ब्राह्मी लिपि

right|thumb| कान्हेरी गुफाको एउटा शिलामा ब्राह्मी लेख
ब्राह्मी लिपि विश्वको प्राचीनतम् लिपिमध्ये एउटा हो। यो लिपिको उत्पत्ति भारतमा भएको भन्ने विषयमा दुईमत छैन। यद्यपि ब्राह्मी लिपिको उत्पत्ति यसैबेला भएको भन्नलाई आज पनि कुनै निश्चित आधार छैन। ब्राह यो लिपिको उत्पत्ति भएको भन्ने जनविश्वास छ। भारतमा ई.पू. ४०० वर्षअघि यस लिपिबाट लिखित कुनै ऐतिहासिक सामग्री भेटिएको छैन। जैनसूत्रमा उल्लेख भएका १८ लिपिमा सबैभन्दा अगि्रमपङ्क्तिको लिपि ब्राह्मी लिपि हो। बौद्धग्रन्थ 'ललित विस्तर'मा ६४ वटा लिपिको वर्णनमध्ये क्रमागतरूपले सबैभन्दा पहिलो लिपि ब्राह्मी लिपि हो। ब्राह्मी लिपिको उत्पत्ति राजा अशोक -ई.पू. २७३-२३२) भन्दा दुई शताब्दी अघि भएको विश्वास छ। राजा अशोकको शिलालेखमा यो लिपि धेरै प्रयोग भएको छ। यस लिपिको प्रचारप्रसारको मूल आधार यही शिलालेखहरूलाई लिइन्छ। यद्यपि भारतको गुप्त शासनकालमा आएर यो लिपिको आकृति र स्वरूपमा केही परिवर्तन भयो। त्यसरी परिवर्तित लिपिलाई गुप्त लिपि भन्न थालियो। फेरि समयको अन्तरालमा गुप्त लिपिको आकृतिमा पनि परिवर्तन हुन थाल्यो, त्यस्तो परिवर्तित लिपिलाई कुटिल लिपि वा कुटिलाक्षर भन्ने गरियो। यो कुटिल लिपि ईसाको छैठौँ शताब्दीतिर देखापरेको थियो।

नेपालमा प्रचलित देवनागरी लिपिको जननी ब्राह्मी लिपि हो। नेपालमा ई.पू. २०० वर्षअघिको लुम्बिनीको अशोक स्तम्भ र कपिलवस्तुको निग्लिहवामा रहेको पुष्पीकरणको अशोकस्तम्भ अभिलेखमा उल्लेखित लिपि ब्राह्मी लिपि हो। नेपालको लागि यो सबैभन्दा प्राचीन, ऐतिहासिक सामग्री र लिपि भएको छ। यसरी नेपालको यो स्तम्भ र लिपिको ऐतिहासिक महत्त्व छ।
ब्राह्मीबाट जन्मेका लिपिहरू

thumb|right|300px|ब्राह्मीको समयको साथ परिवर्तन

ब्राह्मी लिपिबाट जन्मेका लिपिहरू र तिनको समानता स्पष्टतया थाह लाग्छ। यसमा धेरै लिपिहरू ईसाको समयको छेउ-छाउ विकसित भएका थिए। केही यस प्रकार छन्-
* देवनागरी
* बङ्गला लिपि
* उडिया लिपि
* गुजराती लिपि
* गुरूमुखी
* तमिल लिपि
* मलयालम लिपि
* सिंहल लिपि
* कन्नड लिपि
* तेलुगु लिपि
* तिब्बती लिपि
* रंजना
* प्रचलित नेपाल
* भुंजिमोल
* कोरियाली
* थाई
* बर्मेली
* लाओ
* ख्मेर
* जाभानिज
ब्राह्मीबाट व्युत्पन्न केही लिपिहरूको तुलनात्मक तालिका

केही भारतीय लिपिहरूको तुलनात्मक चित्र यहाँ दिइन्छ :
व्यंजन
स्वर
अङ्क
सन्दर्भ


वाह्य सूत्र

* ब्राह्मीबाट उत्पन्न लिपिहरू (अङ्ग्रेजीमा)
* लिपि


श्रेणी:लिपि
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू