JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ

ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਮਹਾਂਕਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਤ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਵਡ-ਆਕਾਰੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹ-ਗਿਆਤਾ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਪਿੰਡ ਸਰਾਏ ਨੂਰਦੀਨ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 22 ਸਤੰਬਰ 1788 ਨੂੰ ਭਾਈ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਾਜਦੇਈ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਰਸ਼ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣੇ।
ਵਿਦਿਆਕ ਜੀਵਨ

ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਆਦਿ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅੱਖਰ ਗੁਰੂ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸਨ। ਆਪ ਮਹਾਰਾਜਾ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਬਣੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਕੈਥਲ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਉਦੈ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਲਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅਸਰ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸਤਕਾਂ

#ਗੁਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ
#ਨਾਮ ਕੋਸ਼
#ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
#ਪੰਜਾਬੀ ਸੀਹਰਫੀ
#ਗਰਬ ਗੰਜਨੀ
#ਬਾਲਮੀਕ ਰਾਮਾਇਣ
#ਆਤਮ ਪੁਰਾਣ
ਗੁਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ

ਗੁਰਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਇਤਿਹਾਸ, ਸਾਹਿਤ, ਕਾਵਯ, ਕੋਸ਼ ਆਦਿਕ ਸਰਬ ਵਿੱਦਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਦਿਆ, ਗਿਆਨ, ਵਿਗਿਆਨ, ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ, ਮੀਰੀ, ਪੀਰੀ, ਭਗਤੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਰਤਨਾਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਕਾਵਯ ਦੇ ਤਮਾਮ ਗੁਣਾਂ, ਨਵ ਰਸ, ਅਲੰਕਾਰ, ਛੰਦ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਨਾਮ ਕੋਸ਼

ਇਹ ਅਮਰ ਕੋਸ਼ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 2000 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਛੰਦ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਅਕਾਸ ਵਰਗ, ਪਤਾਲ ਵਰਗ, ਭੂਮੀ ਵਰਗ ਆਦਿਕ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ 1821 ਈ. ਨੂੰ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਨੋਹਰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀਯ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂਂ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਪੂਰਬਾਰਧ ਵਿੱਚ 73 ਆਧਿਆਇ ਹਨ। ਦੂਸਰੇ ਉਤਰਾਰਧ ਵਿੱਚ 57 ਅਧਿਆਇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ 9700 ਛੰਦ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੀਹਰਫ਼ੀ

ਗਰਬ ਗੰਜਨੀ

ਬਾਲਮੀਕ ਰਮਾਇਣ

ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅਨੁਵਾਦ 71 ਦਿਨ ਘਟ ਦੋ ਵਰਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਕਵੀ ਨੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੇਲੇ ਮੰਗਲ ਦਸਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। 4000 ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਆਤਮ ਪੁਰਾਨ

ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ, ਯੋਗ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਤੱਤਮੂਲਕ ਵਰਣਨ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ

ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਉੱਚਪਾਏ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਹੈ। ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਅਵਤਾਰ ਨਾ ਧਾਰਦੇ ਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਮਿਟ ਜਾਣੀ ਸੀ।
ਮਹਾਨ ਰਚਨਾ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਪੁਸਤਕ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ 115 ਅਧਿਆਏ ਹਨ। 64 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੰਦ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ ਢਾਈ ਲੱਖ ਸਤਰਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 14 ਜਿਲਦਾਂ ਹਨ ਅਤੇ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਨੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚਲੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
:ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ ਨੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੀਵਨ ਲਿਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ

:ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਰੈਫਰੈਂਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਵਨ ਦਾ ਨਾਂਅ 'ਮਹਾਂਕਵੀ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਹਾਲ' ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅੰਤਮ ਸਮਾਂ

ਕੈਥਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਭਗ 56 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਿਸੇ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਕਦੀ-ਕਦੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ
ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਪੁਸਤਕ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ। ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ 1152 ਅਧਿਆਏ ਹਨ। 64 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛੰਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ ਢਾਈ ਲੱਖ ਸਤਰਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਕੁੱਲ 14 ਜਿਲਦਾਂ ਹਨ ਅਤੇ 6 ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਨੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਬੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚਲੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਮਹਾਂਕਵੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪੰਡਤ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਵਡ-ਆਕਾਰੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹ-ਗਿਆਤਾ ਸਨ।
ਹੋਰ ਦੋਖੋ

ਭਾਈ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ
ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ

ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਟੁੰਡੀਲਾਟ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਗ਼ਦਰੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਪ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਜਾਤ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲ-ਕੋਠੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕੀਤੇ।
ਜੀਵਨ

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਮਾਰਚ 1882 ਈ: ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਦੇ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਆਪ 12 ਜੁਲਾਈ 1906 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ, 1909 ਨੂੰ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਟੁੰਡੀਲਾਟ

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਧੀਨ ਜਦੋਂ 5 ਜੁਲਾਈ, 1914 ਈ: ਨੂੰ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬੰਬ ਦੇ ਫਟਣ ਨਾਲ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਉਡ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਂਹ ਗੁੱਟ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਕੱਟਣੀ ਪਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਦੇ ਨਾਲ 'ਟੁੰਡੀਲਾਟ' ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ

ਸੰਨ 1912 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 24 ਦਸੰਬਰ, 1914 ਈ: ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਰਮਤੇ ਸਾਧੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਰਾਤ-ਦਿਨ ਇੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੂਹ ਲੱਗ ਗਈ ਤਾਂ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੇਲ੍ਹ

ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਬਾਕੀ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਡੇਮਾਨ, ਮਦਰਾਸ, ਪੂਨਾ, ਮੁੰਬਈ, ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟ ਕੇ 1945 ਈ: ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਇਹ ਅਣਖੀ ਯੋਧਾ 80 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ 18 ਸਤੰਬਰ 1962 ਈ: ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰੀ ਸ਼ਹੀਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1882
ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ

ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ Polygraph ਜਾਂ Lie detector ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

*ਸੰਨ 1921 ਵਿੱਚ 'ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ' ਦੇ ਜਾਨ ਏ ਲਾਰਸਨ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਯੰਤਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਸਰੀਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਜਾਂ 'ਪਾਲੀਗ੍ਰਾਫ' ਜਾਂ 'ਲਾਈ ਡਿਟੈਕਟਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
*1972 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਏਲਨ ਬੇਲ ਨੇ ਇਸ ਲਾਈ ਡਿਟੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਕੇ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਕੋਟੀ ਦੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ | ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੂਖਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੂਖਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਭਾਵ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਸਮੇਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦਾ ਵਧਣਾ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ, ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਣਾ ਆਦਿ | ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਝੂਠ, ਭਾਵ ਸਚਾਈ ਜਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਤੋਂ

ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਪਰਾਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਅਪਰਾਧੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਅਪਰਾਧੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਦਾਲਤਾ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਔਸੀਲੇਸ਼ਨ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। 5 ਮਈ, 2010 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਵਿਧਾਨ ਦੇ ਆਰਟੀਕਲ 20(3) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਾਰਕੋ ਟੈਸਟ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ ਅਤੇ ਝੂਠ ਫੜਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਦਿਤੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੋਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੋਜਾਂ
ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ

ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ (ਦੇਵਨਾਗਰੀ: निर्मल वर्मा; 3 ਅਪਰੈਲ 192925 ਅਕਤੂਬਰ 2005) ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਨਵੀਨ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਕੈਰੀਅਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ, ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਅਤੇ ਲੇਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੰਜ ਨਾਵਲ, ਅੱਠ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਗਲਪ-ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੌ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਜੀਵਨੀ

ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 1929 ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੱਠ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤਵਾਂ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਭਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਪਤਨੀ, ਗਗਨ ਗਿੱਲ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ 1950 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਲਈ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫਨਜ਼ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।


ਉਸਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਲੀਕ ਉਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ; 1947-48 ਵਿਚ, ਉਹ ਬਕਾਇਦਾ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1956 ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲਤਾ ਇਹੀ ਸਰਗਰਮੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਹਿਲੂ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਉਹ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਓਰੀਐਂਟਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਚੈੱਕ ਲੇਖਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਰਲ ਕੈਪੇਕ, ਮਿਲਾਨ ਕੁੰਦਰਾ ਅਤੇ ਬੋਹੁਮਿਲ ਹਰਬਲ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਚੈੱਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਲਈ ਅਤੇ 1968 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਗ ਸਪਰਿੰਗ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਘਰ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਨੌਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕਲਾਸਿਕੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਸੱਤ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਰੋਂ ਪਾਰ ਚਾਂਦਨੀ (1962), ਹਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਮੇਂ (1970) ਅਤੇ ਧੁੰਦ ਸੇ ਉਠੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, "ਵੇ ਦਿਨ" (1964)। ਪ੍ਰਾਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਮੋਹਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁਨਰ-ਝਾਤ ਪਾਈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀਆਂ ਤੇ ਥੋਪੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪੱਛਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿਆਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਬਾਹਰੀ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰੀਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਉਲਾਰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਪੱਖੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਰਲਗੱਡ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।

1980–83 ਤੋਂ, ਵਰਮਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਭਵਨ, ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਲਾ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੇਖਣੀ ਚੇਅਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। 1988-90 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਿਮਲਾ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਪਾਲ ਕ੍ਰਿਏਟਿਵ ਰਾਈਟਿੰਗ ਚੇਅਰ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ। ਉਸਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਮਾਇਆ ਦਰਪਣ (1972), 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਹਣੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਫਿਲਮ ਨੇ ਬੇਸਟ ਫਿਲਮ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ "ਏਕ ਚਿਥੜਾ ਸੁਖ" ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤ ਸਟਰਿੰਡਬਰਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

25 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ (ਲੇਖਕ)

ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ (1910 – 14 ਜਨਵਰੀ 1994) () ਭਾਰਤੀ (ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ) ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਟਵਿਲਾਈਟ ਇਨ ਡੇਲਹੀ (Twilight in Delhi) (1940) ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਛਪਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।1930 ਵਿੱਚ ਐਮੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ 1932 ਤੋਂ 46 ਤੱਕ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਸਮੇਤ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਜੀਡੈਂਸੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬੰਗਾਲ ਸੀਨੀਅਰ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਲੀ ਅਹਿਮਦ 1942 ਤੋਂ 45 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹੁਕੂਮਤ ਦੀ ਵਲੋਂ ਚੀਨ ਦੀ ਨੇਂਕਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਹਾ। 1948 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕੇ ਪੀ ਐਸ ਮੈਨਨ (ਉਸ ਵਕ਼ਤ ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਸਫੀਰ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਰਜੀਹ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਖਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਾਚੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ ਡਾਇਰੇਕਟਰ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ 1950 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫ਼ੌਰਨ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਾਈਨਮੈਂਟ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫਾਈਲਾਂ ਕਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ. ਅਲੀ ਦੀ ਫ਼ਾਈਲ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਚੀਨ ਲੋਕ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ

ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੱਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਲਹਿਰ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਲੋਕ 1932 ਵਿਚ ਅੰਗਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਏ ਸਨ। ਅੰਗਾਰੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੱਧ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਤਲਖ਼ ਆਲੋਚਨਾ ਸੀ।
ਅਹਿਮਦ ਅਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ Twilight in Delhi ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਹੋਗਾਰਥ ਪ੍ਰੈਸ ਦੁਆਰਾ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ 1940 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਮੀਰਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਆਨ ਦਾ ਤਰਜੁਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। 1992 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜੁਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਾਵਲ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸਕਾਫ਼ਤੀ ਬਟਵਾਰੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*Online Quran includes the Qur'an translation by Ahmed Ali.
*Twilight in Delhi – a novel by Ahmed Ali on GoogleBooks website
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਬੂ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਕਲੰਦਰ

ਸ਼ੇਖ਼ ਸ਼ਰਫ਼-ਉਦ-ਦੀਨ ਬੂ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਪਾਨੀਪਤੀ (1209-1324 CE or 606 AH, ਜਨਮ ਪਾਨੀਪਤ, ਹਰਿਆਣਾ) ਉਹ ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਲੇ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫਾਰਸੀ ਰਚਨਾ ਦੀਵਾਨ ਹਜ਼ਰਤ ਸ਼ਰਫ਼ੁੱਦੀਨ ਬੂ ਅਲੀ ਕਲੰਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਖ਼ਵਾਜਾ ਸ਼ਾਹਦੀਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੂਫ਼ੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਰਤ ਅਲੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਲਿਖਿਆ:

حیدریم قلندرم مستم

بندہ مرتضٰی علی ہستم

پیشوائے تمام رندانم

کہ سگِ کوئے شیرِ یزدانم

ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ:

ਹੈਦਰੀਅਮ, ਕਲੰਦਰਮ, ਮਸਤਮ

ਬੰਦਾ-ਏ-ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਅਲੀ ਹਸਤਮ

ਪੇਸ਼ਵਾਏ ਤਮਾਮ ਰਿੰਦਾਨਮ

ਕਿ ਸਗ-ਏ-ਕੂਏ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਯਜ਼ਦਾਨਮ

ਅਰਥ: ਮੈਂ ਹੈਦਰੀ ਹਾਂ, ਕਲੰਦਰ ਹਾਂ, ਮਸਤ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਲੀ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਦਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਮਾਮ ਰਿੰਦਾਂ ਦਾ ਇਮਾਮ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਖ਼ੁਦਾ ਦੇ ਦਰ ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਹਾਂ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਕੁਤੁਬ ਉੱਦੀਨ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਕੀ

ਕੁਤੁਬ ਅਲ ਅਕਤਾਬ ਹਜ਼ਰਤ ਖਵਾਜਾ ਸਯਦ ਮੁਹੰਮਦ ਕੁਤੁਬਉੱਦੀਨ ਬੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕਾਕੀ ਦੇਹਲਵੀ (1173 - 1235) ਹਿੰਦ ਉਪ ਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਅਜ਼ੀਮ ਸੂਫ਼ੀ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਸੁਲਤਾਨ ਅਲ-ਹਿੰਦ ਖਵਾਜਾ ਮੁਈਨਉੱਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਅਜਮੇਰੀ ਦੇ ਖ਼ਲੀਫੇ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ ਅਲ-ਆਲਮ ਹਜ਼ਰਤ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦਉੱਦੀਨ ਗੰਜ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪੀਰ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1187 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1236 ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਹਜ਼ਰਤ ਕੁਤੁਬ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਬਖ਼ਤਿਆਰ, ਲਕਬ ਕੁਤੁਬਉੱਦੀਨ ਅਤੇ ਕਾਕੀ ਉਰਫੀਅਤ ਹੈ। ਉਹ ਕਸਬਾ ਔਸ਼ ਜਾਂ ਅਵਸ਼, ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਹੁਸੈਨੀ ਸਾਦਾਤ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਲਪਣ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਗਦਾਦ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਖਵਾਜਾ ਮੁਈਨਉੱਦੀਨ ਚਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਕੀਤੀ। ਸਤਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਖਵਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਖ਼ਿਰਕਾ ਖਲਾਫ਼ਤ ਪਾਇਆ। ਕੁੱਝ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪੀਰ ਅਤੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਦੀ ਮਈਅਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤਸ਼ਰੀਫ ਲਿਆਏ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ। ਉਹ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦਉੱਦੀਨ ਗੰਜ ਸ਼ੁਕਰ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਿਦ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਸ਼ਮੀਮ ਕਰਹਾਨੀ

ਸ਼ਮੀਮ ਕਰਹਾਨੀ () ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੀਂ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਦੇ ਮੌ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਰਹਾਨ ਵਿੱਚ 8 ਜੂਨ 1913 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

* ਬਰਕ-ਓ-ਬਾਰਾਨ (1939)
* ਰੋਸ਼ਨ ਅੰਧੇਰਾ (1942)
* ਤਰਾਨੇ (1944)
* ਬੜ ਚੱਲ ਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ (1948)
* ਤਾਮੀਰ (1948)
* ਅਕਸ-ਏ-ਗੁਲ (1962)
* ਇੰਤਖਾਬ-ਏ-ਕਲਾਮ-ਏ-ਸ਼ਮੀਮ ਕਰਹਾਨੀ (1963)
* ਜੁਲਫੀਕਾਰ (1964)
* ਹਰਫ਼-ਏ-ਨੀਮ ਸ਼ਬ (1972)
*ਜਾਨ '-ਏ-ਬਰਾਦਰ (1973)
* ਸੁਭ-ਏ-ਫ਼ਾਰਾਂ (1974)
* ਮੈਂ ਬੂਤਾਰਾਬੀ (1974)
* ਕਿਲੀਦ-ਏ-ਇੰਸ਼ਾ
* ਪੁਸ਼ਪ ਛਾਯਾ (ਅਕਸ-ਏ-ਗੁਲ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ

ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ (1 ਸਤੰਬਰ 1923 – 8 ਜੂਨ 2009) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕਾਂ, ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ, ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਉਹ ਆਗਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ (1954) ਅਤੇ ਚਰਨਦਾਸ ਚੋਰ (1975), ਵਰਗੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਲਿਖਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ ਦਾ ਥੰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਨਯਾ ਥੀਏਟਰ ਤੇ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹੀ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਯਾ ਥੀਏਟਰ ਨਾਮ ਦੀ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ 1959 ਨੂੰ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਚਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸੀ ਕਲਾ ਰੂਪ ਆਪਣਾ ਕੇ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਥੀਏਟਰ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਚਰਨਦਾਸ ਚੋਰ, ਗਾਂਵ ਕਾ ਨਾਮ ਸਸੁਰਾਲ, ਮੋਰ, ਨਾਮ ਦਾਮਾਦ ਅਤੇ ਕਾਮਦਿਓ ਕਾ ਅਪਨਾ ਬਸੰਤ ਰਿਤੂ ਕਾ ਸਪਨਾ ਵਰਗੇ ਮੀਲਪੱਥਰ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਛੱਤੀਸਗੜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੌਤ 8 ਜੂਨ 2009 ਨੂੰ ਮੱਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ 1959 ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨਯਾ ਥੀਏਟਰ ਕੰਪਨੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਪਟਾ ਨਾਲ

1946 ਵਿੱਚ ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਮੁੰਬਈ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸਨੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇ ਕੀਤਾ, ਸਵਤੰਤਰਤਾ ਲਈ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਇਪਟਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਥੱਲੇ ‘ਅਰੇ ਅਬ ਭਾਗੋ ਲੰਦਨ ਜਾਓ’ ਵਰਗੇ ਗਾਣੇ ਗਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਰ, ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਇਪਟਾ ਵਿੱਚ 1948 ਤੋਂ ਖੂਬ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

1948 ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਪਟਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਇਪਟਾ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਾਮਾਰਾਓ, ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਿਨੀ, ਦੀਨਾ ਪਾਠਕ, ਮੋਹਨ ਸਹਿਗਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਜਾਦੂ ਕੀ ਕੁਰਸੀ ਨਾਮ ਦਾ ਡਰਾਮਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸੀ। ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੰਬਈ ਪਰਤਣ ਤੇ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਿਨੀ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਬੀਬ ਤਨਵੀਰ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਇਪਟਾ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਇਪਟਾ ਵਿੱਚ ਡਰਾਮਾ ਕਰਦੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀਦੂਤ ਕਾਮਗਾਰ ਨਾਮ ਦਾ ਡਰਾਮਾ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ
ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰ

* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (1969)
* ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ (1983)
* ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਫ਼ੈਲੋਸ਼ਿਪ (1996)
* ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ (2002)
* ਕਾਲੀਦਾਸ ਸਨਮਾਨ (1990)
* 1972 ਸੇ 1978 ਤਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉਚ ਸਦਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ
* ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਟਕ ਚਰਣਦਾਸ ਚੋਰ ਐਡਿਨਵਰਗ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡ੍ਰਾਮਾ ਫੈਸਟੀਵਲ (1982) ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਪੀਪਲੀ ਲਾਈਵ

ਪੀਪਲੀ ਲਾਈਵ 13 ਅਗਸਤ 2010 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਮੀਰ ਖਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸ਼ਾ ਰਿਜਵੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਾ ਰਿਜਵੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਓਂਕਾਰ ਦਾਸ ਮਣਿਕਪੁਰੀ ਨਾਮਕ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਰਘੁਵੀਰ ਯਾਦਵ, ਨਵਾਜੁੱਦੀਨ ਸਿੱਦੀਕੀ, ਮਲਾਇਕਾ ਸ਼ੇਨੌਏ ਅਤੇ ਕਈ ਨਵੇਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਭਿਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਦੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਯੂਟੀਵੀ ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰਸ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ

thumb|ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ
ਨਿਰੁਪਮਾ ਦੱਤ (ਜਨਮ 1955) ਕਵਿਤਰੀ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਆਰਟ ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਨਦੀ ਸਾਂਵਲੀ ਜਿਹੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਅਵਾਰਡ (2000) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੱਤ ਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਗੁੜਗਾਓਂ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। 2004 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰਕ (ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਚਾਰ ਲਈ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ) ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾਂਜਲੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ। ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਲਪ ਦੀ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਸਨੇ ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰ ਕੇ Our Voices ਟਾਈਟਲ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ ਪੇਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ ਲਈ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਗਲਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ Half the Sky ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਇੱਕ ਨਦੀ ਸਾਂਵਲੀ ਜਿਹੀ (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
*ਪੋਇਟ ਆਫ ਦਿ ਰੈਵੋਲੂਸ਼ਨ: ਦਿ ਮੈਮੋਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਪੋਇਮਜ਼ ਆਫ ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ (ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ)
*Our Voices (ਚੋਣਵੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਅਨੁਵਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਲਿਓਨਾਰਦੋ ਦੀਕੈਪਰੀਓ

ਲਿਓਨਾਰਦੋ ਦੀਕੈਪਰੀਓ (ਜਨਮ 11 ਨਵੰਬਰ 1974) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 5 ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਅਤੇ 10 ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਇਸ ਨੇ ਜਿੱਤੇ ਵੀ ਹਨ।
ਫਿਲਮੀ ਜੀਵਨ

ਡਿਕੈਪਰੀਓ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਵਪਾਰਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਸਾਂਤਾ ਬਾਰਬਰਾ ਅਤੇ ਹਾਸਰਸ ਗ੍ਰੋਇੰਗ ਪੇਨਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਦਿੱਸ ਬੌਇ'ਜ਼ ਲਾਈਫ਼ (1993) ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ। ਹਾਸਰਸ-ਡਰਾਮਾ ਵੱਟ'ਸ ਈਟਿੰਗ ਗਿਲਬਰਟ ਗ੍ਰੇਪ (1993) ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਡਿਕੈਪਰੀਓ ਨੂੰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਸਦਕਾ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਮਿਲੀ। ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਦ ਬਾਸਕਿਟਬਾਲ ਡਾਇਰੀਜ਼ (1995) ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਸ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਰੋਮੀਓ + ਜੂਲੀਐਟ (1996) ਨਾਲ਼ ਇਸਨੂੰ ਪਬਲਿਕ ਪਛਾਣ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਜੇਮਸ ਕੈਮਰੋਨ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੁਮਾਂਸ ਦਾਸਤਾਨ ਟਾਈਟੈਨਿਕ (1997) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਛਾਣ ਦਿਵਾਈ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲ਼ੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ।

ਡਿਕੈਪਰੀਓ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਨਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਫ਼ਿਲਮਾਂ:
*ਵੱਟ'ਸ ਈਟਿੰਗ ਗਿਲਬਰਟ ਗ੍ਰੇਪ (1993), ਗਲਪਿਤ ਜੀਵਨੀ
*ਰੋਮੀਓ + ਜੂਲੀਐਟ (1996), ਰੁਮਾਂਸ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
*ਟਾਈਟੈਨਿਕ (1997), ਰੁਮਾਂਸ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
*ਦ ਮੈਨ ਇਨ ਦ ਆਇਰਨ ਮਾਸਕ (1998), ਰੁਮਾਂਸ ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
*ਕੈਚ ਮੀ ਇਫ਼ ਯੂ ਕੈਨ (2002), ਜੀਵਨੀ ਜੁਰਮ ਡਰਾਮਾ
*ਗੈਂਗਸ ਆਫ਼ ਨਿਊ ਯਾਰਕ (2002), ਇਤਿਹਾਸਕ ਡਰਾਮਾ
*ਬਲੱਡ ਡਾਇਮੰਡ (2006), ਸਿਆਸੀ ਸਨਸਨੀ
*ਦ ਡਿਪਾਰਟਡ (2006), ਜੁਰਮ ਡਰਾਮਾ
*ਬੌਡੀ ਆਫ਼ ਲਾਈਜ਼ (2008), ਜਾਸੂਸੀ ਸਨਸਨੀ
*ਰੈਵੱਲਸ਼ਨਰੀ ਰੋਡ (2008), ਡਰਾਮਾ
*ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਗੈਟਸਬਾਇ (2013), ਡਰਾਮਾ
*ਸ਼ਟਰ ਆਇਲੈਂਡ (2010), ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸਨਸਨੀ
*ਇਨਸੈਪਸ਼ਨ (2010), ਵਿਗਿਆਨ-ਗਲਪ ਸਨਸਨੀ
*ਜੇ. ਐਡਗਰ (2011), ਜੀਵਨੀ
*ਜੈਂਗੋ ਅਨਚੇਨਡ (2012)
ਸਨਮਾਨ

ਦ ਐਵੀਏਟਰ (2004) ਅਤੇ ਦ ਵੁਲਫ਼ ਆਫ਼ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ (2013) ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਤਰਤੀਬਵਾਰ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਦਾ ਡਰਾਮੇ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਜਾਂ ਹਾਸਰਸ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰੀਨ ਅਦਾਕਾਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇ। ਅਦਾਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਐਪੀਅਨ ਵੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼ ਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਵੀ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਵਚਨਬੱਧ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1974
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਬੈਰੀਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ

ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਇੱਕ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਜਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਆਦਿ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਇੰਟੇਫਿਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਚਕੋਟੀ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂਰਪ, ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ 25-30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ 35 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੀ ਸਰਜਰੀ

ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ BMI ਜਾਂ ਬੀ. ਐਮ. ਆਈ. (ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਇੰਡੈਕਸ) ਦੇਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੱਦ ਅਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਬੀ. ਐਮ. ਆਈ. 21 ਤੋਂ 23 ਤੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ 23 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਉਸ ਦੇ ਆਮ ਭਾਰ ਨਾਲੋਂ 20 ਕਿਲੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਤੀਜ਼ਾ

ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੋ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ।
#ਗੈਸਟਿ੍ਕ ਬੈਂਡ
#ਗੈਸਟਿ੍ਕ ਸਲੀਵ ਰਿਸੈਕਸ਼ਨ
#ਗੈਸਟਿ੍ਕ ਬਾਈਪਾਸ
#ਡਿਉਡੇਨਲ ਸਵਿੱਚ ਆਦਿ।
:ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 40 ਮਿੰਟ ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਮੋਟੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕੁਝ ਕਿਲੋ ਘਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 12 ਤੋਂ 18 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਮ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਭ

ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਟਾਪੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਕੋਲੈਸਟਰੋਲ, ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਜੋੜਾਂ 'ਚ ਦਰਦ, ਬਾਂਝਪਨ, ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਰੁਕਣਾ, ਪੇਟ ਗੈਸ, ਘੁਰਾੜਿਆਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਆਦਿ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਮਰੀਜ਼ ਤੁਰਨਾ-ਫਿਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 48 ਤੋਂ 72 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼

ਬੈਰਿਐਟਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ
#ਭਾਰਤ ਘਟਾਓ
#ਜਾਨ ਬਚਾਓ
#ਉਮਰ ਵਧਾਓ |
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਅਤਰਜੀਤ ਕਹਾਣੀਕਾਰ

ਅਤਰਜੀਤ ਕਹਾਣੀਕਾਰ (ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1941) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ

ਮਾਸਟਰ ਅਤਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਮੰਡੀ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸ. ਪਰਸਿੰਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬੇਅੰਤ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਐਮ ਏ ਬੀ ਐੱਡ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਮਾਸ ਖੋਰੇ (1973)
* ਟੁੱਟਦੇ ਬਣਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (1976)
* ਅਦਨਾ ਇਨਸਾਨ (1985)
*ਸਬੂਤੇ ਕਦਮ (1985)
*ਰੇਤੇ ਦਾ ਮਹਿਲ (2004)
*ਅੰਦਰਲੀ ਔਰਤ
*ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲਿਖੀ ਇਬਾਰਤ
*ਕਹਾਣੀ ਕੌਣ ਲਿਖੇਗਾ
*ਅੰਨ੍ਹੀ ਥੇਹ
*ਤੀਜਾ ਜੁੱਧ
ਨਾਵਲ

*ਨਵੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨਵੀਆਂ ਲੀਹਾਂ
* ਅੰਨੀ ਥੇਹ (1996)
* ਅਬ ਜੂਝਣ ਕੇ ਦਾਓ
ਜੀਵਨੀਆਂ

*ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ ਸਾਡਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ
*ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸੂਹੀ ਲਾਟ ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ
ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ

*ਅੱਕ ਦਾ ਦੁੱਧ
ਖੋਜ ਪੁਸਤਕਾਂ

*ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਬਨਾਮ ਖੁੰਬਾਂ ਦੀ ਗੰਦੀ
*ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਸੰਪਾਦਨਾ

*ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਭਾਗ ਪਹਿਲਾ
*ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਭਾਗ ਦੂਜਾ
*ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਭਾਗ ਤੀਜਾ
*ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਬੁੱਲੇ ਸ਼ਾਹ
*ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸੂਹਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭਗਤ
ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ

*ਬਾਪੂ ਮੰਨ ਗਿਆ
*ਸੁਰਗ ਦੇ ਝੂਟੇ
*ਸੁੰਦਰ ਦੇਸ਼
*ਸਿਆਣੀ ਕੀੜੀ
*ਆਜ਼ਾਦੀ
*ਆਉ ਸਕੂਲ ਚੱਲੀਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਗੁਸਤਾਵੋ ਆਦੋਲਫੋ ਬੈਕੈਰ

ਗੁਸਤਾਵੋ ਆਦੋਲਫੋ ਬੈਕੈਰ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਪੂਰਵ-ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀ ਤਰੀਕ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਰਵਾਂਤੇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਨਮੂਨਾ

ਸਦੀਵੀ ਇਸ਼ਕ


ਮਹਿਤਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਧੁੰਦਲਾ ਸਕਦਾ ਏ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁੱਕ ਸਕਦਾ ਏ
ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ
ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ
ਤੇ ਆਖਿਰ ਮੌਤ ਦਾ ਕਫਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇਗਾ
ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਲਦੀ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਇਹ ਚਿਣਗ
ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੁਝੇਗੀ
(ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਸੱਤਦੀਪ ਗਿੱਲ)

ਹਵਾਲੇ
ਮਲੋਟ

ਮਲੋਟ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਮਲੋਟ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੰਡੀ ਹਰ ਐਂਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਮਲੋਟ NH 10 ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਮਲੋਟ ਤੋ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਨ',ਜਦਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ
ਹਵਾਲੇ

https://muktsar.nic.in/
ਈਸੜੂ

ਈਸੜੂ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੂਧਿਆਣੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਖੰਨੇ, ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਈਸੜੂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਈਸੜੂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਖੰਨਾ-ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸੜਕ ਖੰਨਾ ਤੋਂ 15 ਕੁ ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਖੰਨਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਰਕਬਾ 626 ਹੈਕਟੇਅਰ, ਆਬਾਦੀ 3462 ਤੇ 679 ਘਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਅੱਗੋਂ ਦੁਲੂ ਪੱਤੀ, ਬਸਾਵਾ ਪੱਤੀ, ਤਾਰੇ ਪੱਤੀ, ਜਲਾਲ ਪੱਤੀ, ਭਾਗੂ ਪੱਤੀ, ਸੰਗਾ ਪੱਤੀ ਤੇ ਦੁੱਲਾ ਪੱਤੀ ਆਦਿ 8 ਪੱਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ