JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සිදුහත් කුමරු පිළිසිද ගැනීම හා උපත

සිදුහත් කුමරු පිළිසිද ගැනීම හා උපත

සිදුහත් කුමරැ උපත ලැබුවේ මෞර්ට ළෙපතේ ආශෝක රජතුම‍ාගේ (ක්‍රි.පු. 273 -232) රාජ්‍ය කාලයට වසර 200 ක‍ට පමණ පෙරය.

පින්තූරය - සිදුහත් කුමරැගේ උපත (2-3 ශතවර්සය)

සිදුහත් කුමරැ ලුම්බිණියේ උපත ලබා කපිල වස්තු නම් රාජ්‍යයේ ඇති දැඩි විය. කෝසල ප්‍රාන්තයේ පැරණි පෙළපත් වලින් එකක් වන ශාක්‍ය කුලයේ ප්‍රධානියකු වන සුද්ධෝන රජු එතුමාගේ පියා විය. ගෞතම යනු පෙළපත් නාමයයි. ශාක්‍ය සිරිතිට අනුව සිදුහත්කුමරැගේ මව වන මහාමයා දේවීය ගැබිණි වු පසු තම පියාගේ රාජධානිය වෙත යන අතුරතුරදී ලුම්බිණියේ පිහිටි උයනකදී සල් ගසක් යට සිදුහත් කුමරැ උපත ලැබීය.

පීන්තූරය - නේපාලයේ මයාදේවි විහාරය
බුදු උපත ලැබු දිනය තේරවාද රටවල වෙසක් ලෙස ඉහලින් සැමරේ. සිදුහත් කුමරැගේ මව ඔහු උපත ලබා දින හතකින් මිය ගියාය.ලොවට යහපතක් සිදුකරන්නා යන අර්ථයෙන් මෙම ළදරැවාට සිද්ධාර්ථ (පාලි - සිධාන්ථ) යන නම තබන ලදී. ඉපදීම යනුවෙන් පවත්වන ලද උපත් සමයට සිය කකදුකර වාසයෙන් පැමිණි අචිත කෘෂි තාපසතුමා මෙම දරැවා සක්විති රජකෙනෙක් හෝ පුන්‍යවන්ත මනුෂ්‍යයෙක් වන බවට අනාවැකි පළ ‍කළේය. මෙය සිදුවුයේ සිද්ධාර්ථ කුමරැ අසිත තවුසාගේ හිස මත දෙපා තැබීම නිසා අසිත තවුසා විසින් ඔහුගේ ශරීර ලක්ෂණ පික්ෂා කිරීමෙන් අනතුරැවය. සුද්ධෝදන රජතුමා‍කුමරාගේ කුමරැගේ උපතින් පස්වනදිනයේදී නම් තැබීමේ උළෙල සදහා බ්‍රාහ්මණියින් 108 දෙනෙක් සදහා ආරාධනා කළේය. මේ සියළු දෙනාම කුමරැ බලවත් රජකෙනෙක් හෝ බුදු කෙනෙක් වන බවට අනාවැකි පල කර අතර මෙයින් කනිෂ්ඨම බ්‍රහ්මණ යා පසුව පළුවෙන්ම රහත් බවට පැමිනි කොන්ඩඤ්ඤ පමණක් සිද්ධාර්ථ කුමරැ අනිවාරයෙන්ම බුද්ධිතවය ලබාගන්න බවට සැකයක් රහිතව ප්‍රකාශ කේළය. පසුව ඇතිවු පුරාවෘතිත වලට අනුව සුද්දෝධන රජතුමා සුර්යා රාජ්‍ය වංශයේ එක්කෝම රජතුමාගේන් පැවතෙන පාරම්පරික රජෙකු ලෙස සැලකුවද‍බොහෝ විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ ඔහු ග්‍රෝතික රාජ්‍ය සංධානයක තෝරාපත්කර ගත් නායකයකු බවයි.


මුල් ජිවිතය හා විවාහය

පින්තූරය - සිදුහත් කුමරැ ළමාකාලයේදී දිය නෑම ගාන්ධාරය 2 වන ශතවර්ෂය සුඛොභෝගී ජීවිතයකට උරම ලැපු සිද්ධාර්ථ කුමරැ හට විවිධ සෘතු ලදී විසීමට ඔහුට විශේෂයෙන් තැනු මාලිගා 3 ක් විය. සිද්ධාර්ථ කුමරැ බලපවත් ර‍ජෙක් වනු දැකීමට කැමති වු සුද්දෝදන රජතුමා ඔහුව ආගමික ඉගැන්වීම හෝ මිනිසුන්ගෙ පීඩා පිළිබද දැනුමෙන් ආරක්ෂා කර තැබුවේය. සිද්ධාර්ථ කුමරැන් හදාවඩා ගත්තේ ඔහුගේ මවගේ බාල සොයුරිය වන මහාප්‍රජාපතී ගෝතමී දෙවියයි.

ඔහුගේ වයස 16 වන විට පියා සිද්ධාර්ථ කුමරැගේ සම වයසේ ඥාති සොයුරියක් වන යශෝධරා සමග ඔහුගේ විවහා සුදානම් කරන ලදී. ඇයට රාහුල නම් පුතෙක් ලැබුණි. කපිල වස්තුපුරය් අවුරැදු 29 කුමාරයෙකු ලෙස ගත කළ සිද්ධාර්ථ කුමරැටෙ පියා අවශ්‍ය කරන සියළුම දේ ලබාදුන්නද ද්‍රව්‍යමය වනය ජීවිතයේ එකම අරුණ නොවන බව ඔහු අවබෝධ කරගත්තේය.
ප්‍රොතෙස්තන්ත නිකාය

ප්‍රොතෙස්තන්තවාදින් ලෙස සලකනුයේ ප්‍රොතෙස්තන්ත ක්‍රිස්තු සභාව හා නිකායන්ය . මෙය අනුමත කර ඇත්තේ දෘෂමාන, අසම්පුර්ණ විදහා පෑමක් ලෙසයි. තනි නිකායන් ද සියුම් දේව ධර්ම වෙනස්කම් මත ගොඩනැඟුනකි. අනෙකුත් නිකාය ද එම විශ්වාස වල ජනවාර්ගික ප්‍රකාශනයන් වේ. 3,090,000 ක‍ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහිත තනි නිකායන් සිටී. විවිධ වු ක්‍රිස්තියානි ලෝකයට අයත් චලන (ecumenical),ප්‍රොතෙස්තන්ත ක්‍රිස්තියානු ක්‍රිස්ති සභාව යලි සංවිධානය කිරීම වෙර දැරූවත් බේදීම මඟින් වෙන්වේ. බොහෝ නිකායන්, ක්‍රිස්තියානු ධර්මයේ විශ්වාසයන් පිළිගනී. රටවල් 238 ක් අතර 33,000 වඩා වැඩි නිකායන් සිටින අතර සෑම අවුරුද්දකදීම 270-300 අතර ප්‍රමාණයක නිකායන් සෑදෙන බව දැක්වේ. ඩේවිඩ් බැරට්ට (1970) අනුව ප්‍රොතෙස්තන්තවාදයේ නිකායන් 8196 සිටිති.

ලෝකයේ ක්‍රිස්තියානුවන් (බිලියන් 1.5) අතරින් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීන් මිලියන 800 ක් සිටී. මීට අයත් වන්නේ උතුරු ඇමරිකාව (මිලියන 170), අප්‍රිකාව (මිලියන 160), යුරෝපය (මිලියන 120), ලතින් ඇමරිකාව (මිලියන 70), ආසියාව (මිලියන 60) ක් හා ඕෂේනියාව (මිලියන 10) යි.

ගර්විත ප්‍රතිශෝධනය (Magisterial Reformation) හා අසභ්‍ය දේ අතිශයින් පිළිකුල් කරන ප්‍රතිශෝධනයන් (Puritan Reformation) හි වැදගත් ක්‍රියාගමන් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීන් අතර විවිධත්වයක් ඇති කිරීමට ඉවහල් වූ කරුණුවේ. මෙහි සමහර ක්‍රියාගමන් පොදු පෙළපතකට අයිතිය. සමහර කණ්ඩායම් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදී ස්ථානයක් නොගන්නා නමුත් ජනතාව විසින් පිළිගනු ලැබේ.
දෙවියන් වහන්සේගේ භෝජනයට ප්‍රොතෙස්තන්තවාදි ක්‍රිස්තුස්ගේ පැමිණිම

16 වැනි සියවසේ මැද සිට අවසාන යුගයේදී , Protestant Movement විවිධ බේදිම් කිහිපයක් සමග බැදීමට පටන් ගැණුනි. මෙහි අපසරණය විමට ප්‍රධාන හේතුවක් වුයේ දෙවියන් වහන්සේගේ භෝජනයයි.

රෝමානු කතෝලික නැඹුරුතාවය හා සත්ප්‍රසාද දෙවියන් වහන්සේගේ ක්‍රිස්තු මාංශයට හා රුධිරයට හැරවීම පිළිබඳ පුවත, මුල් යුගයේ ප්‍රොතෙස්තන්තවාදින් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ශුද්ධ සත්ප්‍රසාද තුළ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ජීවත් වීම යන්න අදහසට ඔවුන් විරැද්ධ විය.

*ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ ශරීරය හා රුධිරය, ස්වභාවික ජිවත්වීම තහවුරු කරන ලුතෙරන් විසින් රදවා තබා ගැනේ. මේ මාගේ ශරීරයයි කියන ප්‍රකාශය ලුතෙන්ගේ සැළකිල්ලට භාජනය වේ. ලුතෙන්ගේ ට අනුව සංක්‍රමේන්තු සංගමය ඇතිවුයේ මේ කාලයේදීය.පුජ්‍යත්වයෙන් දානය කළ පාන් සහ වයින්, සක්‍රමේන්තු සංගමයේ සත්‍යයෙන් පිරිපුන් හා පුජනීය වු ශරීරය ලෙස ලුතෙන් ඔවුන්ගේ ඉගැනීම් වලින් දක්වයි.
* කැල්වින්ට ඉතා සමීප වු සංශෝධනය, ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ සංක්‍රමේන්තු දානය කිරීම අවධාරණය කරයි. මෙම භෝජනය සළකනු ලැබෙන්නේ උද්යෝගිමත් දානය කිරීමක් ලෙසටයි.
* ස්වන්ලියන් මතයට එකග වන ප්‍රොතතෙස්තන්තවාදින් දෙවියන් වහන්සේ භෝජනය විශ්වාස බෙදා ගන්නා සංකේතයක් ලෙස සිහිපත් කරන අතර ඔවුන්ගේ ඒකඟත්වය ක්‍රිස්තුස්ගේ ශරිර ලෙසත් දකිනු ලබති.
* සත්ප්‍රසාදය පිළිබඳව දැනුමක් Atglican C හි පල්ලිවලට නොමැත. ඇතැම් අය ලුතෙරන්ගේ ස්විලියන්ගේ දැනුමට නැඹුරුවයක් දක්වති. ඇතැම් අය සත්ප්‍රසාද වහන්සේගේ ක්‍රිස්තු මාංශයට හා රුධිරයට හැරවීමේ දැනුමට නැඹුරුවේ. ඓතිහාසික Church of England මෙම මතය සමග එකග නොවුණි.

ප්‍රොතෙස්තන්තවාදි ධර්ම ශාස්ත්‍රයට අනුව ක්‍රිස්තියානි සභාවේ අනන්‍යතාවය ක්‍රිස්තු වහන්සේ සමග බෙදා ගන්නේය. (ක්‍රිස්තුගේ ශරිරය ලෙස සැලකේ) ඒ අනුව දෙවියන්ගේ භොජනය ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ ස්වභාවය හෝ ගැලවීමේ ස්වභාවය හා ක්‍රිස්තියානි සභාව හා එකග බව දැක්වේ.
සටහන්

|Protestantism Denominations
|-
{|
ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය

ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය යනු දෙවන විශාලතම වර්ගයෙහි ක්‍රිස්තියානි ආගම වන අතර සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ලොවපුරා මිලියන 900 ඉක්මවන බැතිමතුන් සංඛ්‍යාවක් හෝ සියළු ක්‍රිස්තියානුවන් අතුරින් 40% පමණ එයට අයත් වෙයි.

ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය , ක්‍රිස්තියානු විශ්වාස රැසක් වටා ගෙතුනකි. Reformation ක්‍රිටාවට නංවන එකකි. ප්‍රොතෙස්තන්ත ධර්මය රෝමනු කතෝලික ධර්මය හා සසදන විට පාප් පදවිය බලය හා ධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මෙය යුරෝප මහ්දවීපයේ සංස්කෘතික අනුව කිතු දහම අනුකූල ධර්මයක් ලෙස හදුන්වයි. ශූද්ධ ලියවිලි මගින් සත්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමත්, ගැලවීම දිනාගත හැක්කේ දෙවනියන් වහන්සේගේ දේව වරිමින් බවත් පිළගත්තේය. ප්‍රොතෙත්නත්වාදයේ ප්‍රධානතම පිළිවෙත් සාරාංශය වී ඇත්තේ Five Soals වලය.

"ප්‍රොතෙස්තන්ත" යන වචන පැවත එන්නේ ලතින් "ප්‍රොතෙස්තාෂියෝ' (අර්ථය - නීත්‍යානුකූල ප්‍රකාශය 1599 දි විරැද්ධත්වය පළ කිරිමේ ලිපිය සම්බන්ධව) වන්නෙකි. ඒ කාලය සිටම, ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය විවිධ ආකාරයෙන් භාවිතා වී ඇත. බොහෝ විට, පාප් පදවිය බලය පෙර දැරි නොකොට ගත් බටහිර ලෝකයේ ක්‍රිස්තු ධර්මයට පටහැකිය.

ප්‍රොතෙන්තන්වාදයට අනුගාමීව හෝ නොඅනුගාමීව බිහිවුණු විශ්වාස හා පල්ලි තිබුණ කාලයේදි පොතෙත්න්තුමා රොමාණු කතෝලික ධර්මය හා නැගෙනහරි යුරෝපිය - මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය හා සැසැදීම සදහා භාවිතා විය. නිරවද්‍ය භාවිතයකි. Reformation දිගු කාලෙකට පෙර පැවතෙන්නේ බොහෝ රෝමානු කතෝලික නොවන නැගෙනහිර යුරෝපිය හා මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය නොවන කණ්ඩායම් වලින් බව කියැවේ. එංගලන්තයේ සභාවන් reformation ප්‍රතිපත්ති/ මුල ධර්ම වලට වඩා වෙනස්ය. Mormons හා ජෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරැවන් වැනි අනෙකුත් කණ්ඩායම්, ක්‍රිස්තුධර්ම ප්‍රොතෙස්තන්තවාදයට වඩා වෙනස් බව පිළි නොගනී.
ආදි කර්තෘන් ප්‍රොතෙස්තන් ආගමෙහි ප්‍රධාන සංශෝධයන් සහ දේවධර්මධරයන්

14 වන සියවස

ජොන් වයික්ලිෆ්, ඉංග්‍රිසි සංශෝධනය ආගමික සංශෝධනයේ පහන් තරුව
15 වන සියවස

ජෑන් හස්, චෙක් සංශෝධක/ විමතික, මිත්‍යාදෘෂ්ටිකභාවය නිසා රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානය ඔහුව පුළුස්සා මරණ ලදි.
16 වන සියවස

ජැකොබද් ආර්සිනියස්, ලන්දේසි දේවධර්මධරයෙක්,අආර්මිනියැසියම් නම් චින්තනයේ පාසැලේ ආදිකර්තෘ

හයින්ච් බුලිංජර්, ද්විංග්ලියේ අනුප්‍රාප්තිකයා, ප්‍රධාන සංශෝධකයා දේවධර්මධරයෙකි

ජෝන් කැල්වින්, ප්‍රංශ දේවධර්මධරයෙකි. සිවිස්ටලන්තයේ ජිනිවා හි සංශෝධනයක් ලෙස වාසය කර ඇත. ගැල්විනිසම් නම් දේවධර්මශාස්ත්‍ර පුහුණ කරනා පාසල ආදී කතෘ

ඇබැඔමස් කුල්වියටිස් කොන්ග්ස්බර්ග් ඇල්බටිනා විශ්වවිද්‍යාල‍යේ මහාචාර්යවරයෙකි. ලිතුවෙනායුන දේවස්ථාන‍යේ සංශෝධකයකි.

ජෝන් නොක්ස් ස්කටෝල්නත්යට අයත් කැලවිනිස්ථ සංශෝධකයෙකි.

මාර්ටින් ලුතර් ජර්සනි ජාතික ආගමික සංශෝධයෙකි. දේවදර්ධයෙකිල ලුතරන් දේවස්ථානයේ සහ ලුතරන්වාදයේ ආදි කර්තෘ

ෆිල්ප් මෙලාන්ච්කන්, මුල් කාලින ලුතරන් නායකයෙකි.

මෙන්නෝ සිමෝන්ස්, මෙනොනිස්ට් වාදයේ ආදී කර්තෘ

හුල් ඩිරිච් සිවින්ගිලි, සිවිස් සංශෝධන සම්ප්‍රදායේ ආදිකතෘ

ජෝන් ස්මිත්, බැප්ටිස්ට් නිකායේ ආදී කර්තෘ

ඩේවිඩ් කූර්ටිනි (1542-1621) තන්නක්ය් ඔවුන් සංශෝධනයේ ආදි කර්තෘ
මහජන සෞඛ්‍ය නීතිය

මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු වන්නේ මහජන සෞඛ්‍යය කටයුතූ වල දී ඇතිවන නෛතික ගැටළු සහ නෛතික කටයුතූ මහජන සෞඛ්‍යය කෙරෙහි බලපාන ආකාරයයි. මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී ඊට සම්බන්ධ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර 03 ක් ඇත. ඒ පොලිස් බලය, රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීම සහ ජනගහන නීතිය යි.
පොලිස් බලය

මේ ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා සඳහා බඳවා ගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය ආයතන මඟිනි. මේ ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි වශයෙන් අවධානය යොමු වෙමින් පවතින්නේ ජෛවත්‍රස්තවාදය කෙරෙහිය.මහජන සෞඛ්‍ය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥයින් රාජ්‍යය සැලසුම් ආපත්ති සෞඛ්‍ය බල පනත සහ රාජ්‍යය සැලසුම් මහජන සෞඛ්‍යය පනත නිර්මාණය සඳහා දායකත්වය සපයා ඇත.
රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීම

මහජන සෞඛ්‍යය නීතියට පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක් අදාළ වේ. ඊට අදාළ ගැටළු නම් බෝ නොවන රෝග, අනතූරු හා සම්බන්ධ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු වේ. නීතිඥයින් විසින් මහජන සෞඛ්‍යයේ මෙවලමක් ලෙස ව්‍යවස්ථාවන්, රෙගූලාසි, නඩුකර සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු විසඳීම සඳහා යොදා ගනී. මේ සඳහා හොඳම උදාහරණය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ දුම්කොල සමාගම්වලට එරෙහිව නඩු පැවරීම සැලකිය හැක.
ජනගහන නීතිය

මහජන සෞඛ්‍ය නීතියේ සෛද්ධාන්තික පදනම වන්නේ ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහයයි. ජනගහන නීතිය නීති විද්‍යාවේ වසංගත අධ්‍යනයේ මෙවලම් භාවිතයෙන් නෛතික ගැටළු විග්‍රහ කිරීමට උපකාරී වන නව සෛද්ධාන්තික සැකිල්ලක් වේ. ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහය සාම්ප්‍රදායිකව මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු සඳහා යොදා ගත හැකිය. පාරිසරික නීතිය, කලාපකරණය, සාක්ෂි නීතිය සංකීර්ණ වූ සිවිල් වැරදි සඳහා ද යොදා ගත හැකිය


ප්‍රවර්ගය:නීතිය


ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය
ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය

ව්‍යවස්ථාපිත නීති යනු ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් හෝ ව්‍යවස්ථාදාකයෙක් විසින් පනවනු ලබන ලිඛිත නීති වේ.

මඟින් රජයේ කාර්යයන් අර්ථාන්විතව පැහැදිලි කිරීමට, සිවිල් පාලනයේ යහපත පිණිස පවතින නීතිය සංග්‍රහගත කිරීම සඳහා පුද්ගලයෙකුට හෝ සමාගමකට විශේෂ සැලකිල්ලක් ලැබෙන පරිද්දෙන් පනවනු ලබන ලිඛිත නීතියයි. ඊට අමතරව ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාවන් සහ මහ නගර සභාවන් මඟින් නීතිමය බලයක් ඇති පරිපාලන රෙගුලාසි සහ නාගරික නීති වශයෙන් ව්‍යවස්ථාවන් සම්මත කරනු ලබයි. මෙම පරිපාලන තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සාමාන්‍යයෙන් රීති නිර්මාණය ලෙස හඳුන්වයි. මෙසේ පනවනු ලැබු නීතීන් රටේ ප්‍රධාන නීතියට උපකාරක නීතීන් වන අතර ඒවා ද ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේම කොටසක් වේ. ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේ පවතින අප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ පුද්ගලික කෙටුම්පතකින් ඇරඹෙන පුද්ගලික ව්‍යවස්ථාවන් ය. කැනඩාවේ 1968 දික්කසාද පණත ට පෙර පැවති දික්කසාද නීතිය මීට හොඳම උදාහරණයක් ලෙස දිය හැකිය. එකල දික්කසාදය ලබාගැනීම සඳහා කැනේඩියානු සෙනට් සභාවට ඉල්ලුම් කල යුතු වු අතර සෙනට් සභාව විසින් එම දික්කසාද පෙත්සම් විභාගකර සභාවේ ඡන්ද විමසීමක් පවත්වා ඉන්පසු ව එය නීතියක් බවට පත් කරනු ලැබී ය. එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව 19 වන සියවසේ දී පුද්ගලික කෙටුම්පත් සංස්ථා පිහිටුවීමටත්, ඒකාධිකාරයන් ප්‍රධානය කිරීමටත් සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු පුද්ගලයන් පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කිරීම සඳහාත් භාවිතා කරන ලදී. මේ අතර රජය විසින් පසු පෙළ මන්ත්‍රීවරුන් මාර්ගයෙන් මහජන අපකීර්තියක් ඇති නොන පරිදි නිල නොවන මට්ටමින් කෙටුම්පත් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. එවැනි කෙටුම්පත්වල විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් විසින් ද හඳුන්වා දෙනු ලබන අතර පුද්ගලික මන්ත්‍රීවරුන්ගේ කෙටුම්පත් සමහර විට පුද්ගලික කෙටුම්පතක ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන අතර එවිට ඒවා මුහු කෙටුම්පත් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සංග්‍රහගත කල නීතිය යන යෙදුම ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය සඳහා සමාන යෙදුමක් ලෙස සමහර විටක භාවිතා කරනු ලබයි. සමහර එක්සත් ජනපද රාජ්‍යයන් තුළ මුළු ව්‍යවස්ථාපත නීතියම නීති සංග්‍රහයක් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. (ඔහියෝ සංශෝධිත සංග්‍රහය හෝ නිව් හැම්ප්ෂයර් සංශෝධිත සංශෝධිත ව්‍යවස්ථා) ෆෙඩරල් රාජ්‍ය මට්ටමින් ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේ සමහර කොටස් පමණක් සංග්‍රහ ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත් සංග්‍රහගත නීතිය පටු පාරිභාෂික අර්ථයෙන් බැලු කල, ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය විෂය කරුණු මඟින් සංවිධානය වූ නීතිය ලෙස හඳුන්වයි. නමුත් සෑම නීතියක් ම මෙලෙස හඳුන්වන්නේ නැත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ එසේ සංග්‍රහගත නොකල (පටු පාරිභාෂික අර්ථයෙන්) ව්‍යවස්ථාවන් සඳහා හොඳ උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් පණතක් බලාත්මක වන දිනයන් දක්වන පණතේ වගන්ති දැක්වීය හැකිය. එක්සත් ජනපද සංග්‍රහයේ මුලික ප්‍රතිපාදන නම් එකකින් හෝ කිහිපයකින් සංග්‍රහගත කොට ඇති අතර බලාත්මක දින ප්‍රතිපාදන සංග්‍රහගත කොට නොමැත. එක් පුද්ගලයෙකුට හෝ කිහිප දෙනෙකුට පමණක් බලපාන පුද්ගල නීතියක් එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් සභාව සම්මත කරන ලද සංග්‍රහගත නොකල නීතියකට තවත් උදාහරණයකි. සංග්‍රහගතකල නීතියට දිය හැකි තවත් අර්ථකථනයක් නම් පොදු නීතියේ සමහර ක්ෂේත්‍රයන් ආශ්‍රයෙන් සංග්‍රහගත කල ව්‍යවස්ථාවන් යනුයි.
බදු නීතිය

බදු නීතිය යනු ආර්ථික කටයුතු වලදී රජය මඟින් අයකරන බදු පළිබඳ ව විස්තර කරන සංග්‍රහගත කරන ලද නීති පද්ධතියි.
බදු අයකිරීමේදී සලකාබලන ප්‍රධාන කරුණු

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බදු අයකිරීමේ දී මූලික වශයෙන් බදු අය කරන්නේ ආදායම, ලැබූ ප්‍රාග්ධනය, විශ්‍රාමික ගිණුම්, ඉඩකඩම්, තෑගි, සංස්ථා සහ හවුල් ව්‍යාපාර හෝ විශේෂිත ආයෝජන නිෂ්පාදන හෝ මාදීලි සලකා බලාය.
නීති විද්‍යාල තුළ බදු නීති අධ්‍යයනය

බදු නීතිය නීති විද්‍යාල තුළ “අතුරු නීති විශේෂයක් ලෙස ද විශේෂඥ විෂය ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස ද හැදෑරිය හැකිය. බදු නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයින් බොහෝවිට උපදේශන කාර්යයන් සඳහා බඳවා ගන්නා ලබනු අතර නඩුකීම සඳහා ද සම්බන්ධවන අවස්ථා ද ඇත. ඇමරිකානු නීති ශිෂ්‍යයන් හට තම අභිමතය පරිදි උපාධිය අරමුණු කරගෙන තිබෙන විෂය පථයක් තෝරා ගත හැකි වේ. මේනිසා ඔවුනට නීති ආචාර්යය උපාධියට සහ නීතිඥ මණ්ඩලයට බඳවා ගැනීමේ විභාගයට පෙර ෆෙඩරල් රාජ්‍යය බදු අයකිරීම, ඉඩකඩම් සහ තෑගි බදු සහ අනුප්‍රාප්ත නීතියට අවස්ථාව සැලසේ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා උසස් විශේෂඥ නීති උපාධි වැඩසටහන් ගණනාවක් ම දක්නට ලැබේ. මේවායින් බොහෝමයකදීම දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර බදු අයකිරීම් පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ. උපාධි අපේක්ෂකයින් මෙම විශේෂඥ නීති උපාධි හැදෑරීම සඳහා ඇමරිකානු නීතීඥ සංගමයේ අනුමැතිය ලත් නීති විද්‍යාලයකින් තම නීති උපාධිය හදාරා තිබිය යුතුය.
ව්‍යාපාර පාසල් තුළින් බදු නීති අධ්‍යයනය

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ බලය ලත් ව්‍යාපාර පාසල් ගණනාවක් ම ඇත. මෙම උපාධි පාඨමාලාවන් බදු නීති සම්බන්ධ විශේෂඥ උපාධි මට්ටම දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සලසා ඇත. තවද ගිණුම්කරණ පාඨමාලාවන් මඟින් සහතික ලත් රාජ්‍යය ගණකාධිකාරී තනතුරක් දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සැලසේ.
සටහන්
නැණසල

නැණසල යනු ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මගින් මූල්‍යමය දායකත්වය ලබාදී පවත්වාගෙන යනු ලබන ටෙලිසෙන්ටර් ව්‍යාපෘතියකි. මෙය, ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය මගින් ක්‍රියාවට නංවන ඉ-ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘතියේ එක් අංගයකි. දිළිඳුකම දුරලීමත්, සංස්කෘතිකමය වර්ධනයක් ඇති කිරීමත්, සාමකාමී බව පවත්වා ගැනීමත් අරමුණු කර ගනිමින් , විශේෂයෙන්ම ගම්බද ප්‍රදේශ ඉලක්ක කර ගනිමින්, රජය විසින් මේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථාන ස්ථාපිත කොට ඇත. දැනට දිවයිනේ නැණසල මධ්‍යස්ථාන 1000 ක් ස්ථාපිතයි .
සබැඳි පිටු

* ටෙලිසෙන්ටර්
* ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය
* ශ්‍රී ලංකා Telecentre.org ශාස්ත්‍රාලය
*තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය
නැණසල ශාඛාවන්

ශ්‍රී බෝධිරාජ නැණසල මධ්‍යස්ථාන ජාලය

ජී.ඒම්.ඩී චාමික මධුෂාන් කරුණාතිලක, නැණසල කළමණාකරු , (ස්ථාන භාර නිළධාරී) ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළුල්ල,ඇතිලිවැව.

0703153001 / 0772634234

https://nvqonline.com

https://bvtsl.com


ප්‍රධාන කාර්යාලය - ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළූල්ල, ඇතිලිවැව.

ශාඛා -

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, අංක 01, පස්සර පාර, බල්ලකෙටුව

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මඩවලලන්ද, අම්පාර.

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, විදුන උසස් අධ්‍යාපන ආයතනය, දෙමෝදර

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය,විජේතුංග බිල්ඩිම , මහඔය

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මාතර
බළන්ගොඩ නැණසල(ඉහළම තත්ත්වයෙන් ක්‍රියාකාරීව පවතී)

* 2005 වර්ෂයේ සිට ක්‍රියාත්මක, ‌තොරතුරු තාක්ෂණ පුහුණු සහ ‌තොරතුරු තාක්ෂණ ‌සේවා සපයනු ලබයි.
* අංක 18, කල්තොට පාර, බලගහමුල, බලං‌‌ගොඩ. ශ්‍රී ලංකා.
* +94 45 2289889 / +94 45 7 201206 / +94 777775358 / +94 707775358

*තෙළුල්ල නැණසල ( ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය)
*රිකිල්ලගස්කඩ උදළුමඩ ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය නැණසල
*නැණසල ගාල්ල(අක්‍රියව පවතී)
*නැණසල කුරුවිට
*පරමානන්ද නැණසල (අක්‍රියව පවතී)
*කලවාන නැණසල
*කුරුපැත්ත නැණසල
*සුනන්ද නැණසල - වැලිමන්න - අරණායක (අක්‍රියව පවතී)
*කිතුල්ගල නැණසල
*නෙළුව නැණසල
*මහියංගන නැණසල
*ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදා චින වරාය නැණසල
*නැණසල දඹුල්ල
*නැණසල පානදුර
*හිඟුරුකඩුව නැණසල
*කෑගල්ල නැණසල(වැලිදෙනිය විහාරස්ථානය කෑගල්ල)
*මැදගම නැණසල- ගම්පහ
*සණස නැණසල- ශ්‍රාවස්තිපුර,අ/පුර
*නැණසල ගිරිතලේ- ධර්මවිජයාරාම
අඩවියෙන් බැහැර පිටු

*තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය
*නැණසල නිළ වෙබ් අඩවිය
* නැණසල ප්‍රජාව
* Nenasala (Wisdom Outlet)
* නැණසල තොරතුරු තාක්ෂණ පාසල
බාහිර යොමු

මේ අතර බලංගොඩ නැණසල 2013 සමස්ථ නැණසල ජාලයෙන් විශිෂ්ඨතම නැණසල ලෙස ස්වර්ණ සම්මානය ලබා ගන්නා ලදී.
හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ

හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ (ආදරයේ අංශුමාත්‍රයක්) (How I Wonder What You Are) 2010 දී තිරගත වූ Drama වර්ගයේ චිත්‍රපටයකි. මෙය උදය ධර්මවර්ධන හා චින්තන ධර්මදාසගේ අධ්‍යක්ෂණයකි. මෙය අඩු වියදම් චිත්‍රපටයක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම ස්වාධින සිනමා කෘතිය ලෙස ද හැදින්වේ.
කතා වස්තුව

මේ චිත%පටයේ දැක්වෙන්නේ තමන්ධතා පැවැත්විය නොහැකි, ජීවිතය බෙදාගත නොහැකි මිනිසුන් සහිත පසුබිමක බලාපොරෙත්ත= විරහිත ව ජීවත් වන තරැණයක= පිළිබ ව ය. සරළ ආදරනීය සිදුවීමක් මගින් ඔහුටග් ජීවිතයට බලාපොරොත්ත= ගෙන එන අයුරුත්, ඔහු පෙර සිටියාටත් වඩා ගැඹුරු ශෝකාත්නයකට ඇද දමන අයුරුත් මේ කතාවෙන් කියවේ. මෙය පරාරෝපිත, මුල් ඉදිරුණු, තමන් සොයා යන සම්බන්ධතාවටය අහිමි වූ තාරැණ්‍යය පිළිබද සරළ ආදර කතාවකි.
නිෂ්පාදනය

මෙම චිත්‍රපටය කොළඹ රූපගත කෙරී ඇත. අධ්‍යක්ෂවරුන් දෙදෙනා තම මිත=රන්ගේ උපකාරයෙන් නිෂ්පාදනයට සදහා මුදල් සොයාගෙන ඇත. රංගන හා තාක්ෂණික ශිල්පීන් විශාල පිරිසක් මේ ස හා මුදල් අය ‍කිරීමකින් තොර ව දායක වී ඇත.
රංගනය

පූර්ණිමා මුදහන්දිරම්,
ප්‍රසන්න මහගමගේ, ඩබ්. ජයසිරි සහ මහේන්ද්‍ර පෙරේරා
සංගීතය

සංගීත අධ්‍යක්ෂණය ජයන්ත ධර්මවර්ධනගෙනි. තේමා ගීතය ඉන්ද්‍රචාප ලියනගේ විසිනි.
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැදි

* නිල වෙබ් අඩවිය
* නිල ‍‍පේස්බුක් පිටුව
විනෝදාත්මක නීතිය

විනෝදාත්මක නීතිය හෙවත් මාධ්‍යය නීතිය විනෝදාත්මක කර්මාන්තයට නීතිමය සේවාවන් සැපයීම සඳහා අවධානය යොමුකරන මිශ්‍ර වූත් සහ වඩා පාරම්පරික වූත් නීතියේ අංශයයි. විනෝදාත්මක නීතියේ මූලික ක්ෂේත්‍රයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සම්ප්‍රදායික බුද්ධිමය දේපළ නීතිය හා අතිච්චාදනය වේ. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් විනෝදාත්මක නීතියේ භාවිතයේ දී නිරතුරුවම රැකිරක්ෂා නීතිය, කම්කරු නීතිය, ආගමන, ආරක්ෂක නීතිය, ආයතන, බුද්ධිමය දේපළ, (විශේෂයෙන්ම වෙළඳ ලාඡඅන, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ප්‍රචාරණ හිමිකම්) සහ ජීවිත රක්ෂණ නීතිය යන ක්ෂේතයයන් ස සම්බන්ධ ව පවතී. විනෝදාත්මක නීතිය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු ගණුදෙණු මත පදනම් ව ඇති අතර ඊට ගිවිසුම් කෙටුම් පත් කිරීම, ගිවිස ගැනීම සහ මැදිහත් වීමයි.
විනෝදාත්මක නීතිය සාමාන්‍යයෙන් ඒවාට අදාළ ක්‍රියාකාරකම් විශේෂයෙන් ම ඒවදට අනන්‍යය වූ වෘත්තීය සංගම්, නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්රම, නීති රීතීන් සිරිත් විරිත් නඩු තීන්දු සහ ගණුදෙණු කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුව නැවත පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය.
• චිත්රපට
විකල්ප එකඟතාවන්, මූල්යයමය, කුසලතා ගිවිසුම් (තිර රචකයින්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකයින්, නළුවන්, රචකයින්, නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන්) නිෂ්පාදනය, පසු නිෂ්පාදන සහ වෘත්තීය සමිති ගැටළු, බෙදාහැරීම, චලන චිත්ර, ප්‍රකාශන හිමිකම සහ වෙළඳ නාම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු
• සංගීතය
කුසලතා ගිවිසුම්, (සංගීත නිර්මාණකරුවන් සහ ගීත රචකයින්) නිෂ්පාදන එකඟතා, සමකාල අයිතීන් ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු මීට අයත්වේ.
• රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය
විකාශන අවසරයන් සහ බලපත්‍ර ලබා දීම
• වේදිකා නාට්යය
කුලී ගිවිසුම් සහ සහයෝගිතා ගිවිසුම් සහ රංගනය සම්බන්ධ නීතිමය කරුණු
• බහු මාධ්යය
මෘදුකාංග බලපත්‍ර සහ වීඩියෝ කී්‍රඩා නිෂ්පාදනය සහ වැඩිදියුණු කිරීම
• ප්රචාරණය මුද්‍රිත මාධ්‍යය වෙළඳ දැන්වීම්, නිරූපණ, බලය ලත් එකඟතා සහ ප්‍රකාශන අයිතිය සම්බන්ධ කරුණු
• දෘශ්‍ය කලා සහ නිර්මාණ ලලිත කලා කලා නිර්මාණ අලෙවි නියෝජිතයනට බාර කිරීම, පොදු ස්ථාන වල මූර්ති නිර්මාණ සම්බන්ධ අයිතිය, කාර්මික නිර්මාණ, නිෂ්පාදන වල ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අංග ආරක්ෂා කිරීම.
අපහාස කිරීම, පෞරුෂත්ව අයීතීන් සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතින් විනෝසස්වාද නිතියේ දී පැන නඟී.
නීතිය - හැඳින්වීම

නීතිය - හැඳින්වීම

ආයතන ගණනාවක් මඟින් පනවනු ලබන රීතීන් පද්ධතියක් නීතිය ලෙස හැඳින්වේ. එය විවිධාකාරයෙන් දේශපාලනය ආර්ථිකය සහ සමාජය හැඩ ගස්සවයි. ගිවිසුම් නීතිය බස් ටිකට් පතක් මිල දී ගැනීමේ සිට කොටස් වෙළඳ පොලේ කොටස් හුවමාරු කිරීම දක්වා සියලු දේ දේපළ නීතිය මඟින් පුද්ගලික සහ නිශචල දේපළ පැවරීම සහ හිමිකම සම්බන්ධ අයිතීන් සහ බැඳීම් විස්තර කරනු ලබයි (නිවසක් කුලියට දී ම හෝ උකස් කිරීම). භාර නීතිය ආයෝජන සහ මූල්‍යමය සුරක්ෂිතභාවය සඳහා දේපළක අයිතිය දරා සිටිම (විශ්‍රාමික අරමුදල) ද සිවිල් වැරදි නීතිය යම් පුද්ගලයෙකුට තුවාල සිදු වීම හෝ දේපළමට හානි කිරීම වන්දි බලා ගැනීමට අවකාශ සලසයි. එලෙස හානි සිදු කිරීම දණඩ නීතියේ දක්වා ඇත්නම් අපරධකරුට එරෙහිව රජය විසින් නඩු පවරා දඬුවම් නියම කරනු ලබයි. ආණ්ඩක්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය මඟින් නීති සෑදීම, ජනතාවගේ මානව අයිතිවාසිකම් සහ දේශපාලන නියෝජිතයන් තෝරා පත්කර ගැනීම, සඳහා රාමුවක් සැපයයි. පරිපාලන නීතිය රාජ්‍යය පරිපාලන ආයතන සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා ද ජාත්‍යන්තර නීතිය ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතර වෙළඳාමේ, පරිසරයේ සිට හමුදාමය ක්‍රියා මාර්ග දක්වා කටයුතු හසුරුවනු ලැබේ. ශ්‍රේෂ්ඨ ගී්‍රක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් පැවසූවේ නීතියේ පාලනය තනි පුද්ගලයකුගේ පාලනයට වඩා හොඳ බවයි.
නීත්‍යානුකූල අයිතිචාසිකම් සහ වගකීම් ලොව පුරා පවතින නීති පද්ධතීන් මඟින් විවිධාකාරයෙන් විස්තර කොට ඇත. ප්‍රධානතම වෙනස වන්නේ සිවිල් නීති සහ පොදු නීති සම්ප්‍රදායන්ගේ විනිශ්චයන් හී දීය. සමහර රටවල් වල නීතිය ආගමික මුල ග්‍රන්ථ මත පදනම් ව ඇත. විශාරදයන් නීතියේ සම්භවය සබන්ධයෙන් නීති ඉතිහාසය, දර්ශනවාදය, සමාජ විද්‍යාත්මක වැනි විවිධ දෘෂ්ටි කෝණයන් ඔස්සේ පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී. නීතිය පිළිබඳ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයන් ට අනුව සමානත්වය, සාධාරනත්වය සහ යුක්තිය සම්බන්ධයෙන් නැඟෙන ප්‍රශ්ණ සරල ඒවා නොවේ. නීතියේ වැදගතාම ආයතන වන්නේ අධිකරණය, ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය, එහි නිලධාරීන් කාර්්‍යය මණ්ඩලය, හමුදව, පොලීසිය, නීති වෘත්තිය සහ සිවිල් සමාජයයි.
අප්‍රිකානු නීතිය

අප‍්‍රිකානු නීතිය වනාහී පොදු නීතිය, සිවිල් නීතිය හා ආගමික නීතිය යන විවිධ නීති පද්ධතීන්ගේ එකතුවකින් සකස් වුවකි.
ඉතිහාසය

අප‍්‍රිකානු නීතිය මූලිකව ම හැඩගැන්වී ඇත්තේ, 19 වන සියවස පුරා විවිධ යුරෝපීය රටවල නීති පද්ධතීන්ගේ ආභාසය ලැබීමෙනි. නිදසුනක් ලෙස, ලන්දේසීන්ගේ පැමිණිමෙන් හා බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයේ බලපෑමෙන්, අප‍්‍රිකානු නීතියේ ප‍්‍රාථමික මූලාශ‍්‍රයන් එසේ වීමට රෝම, ලන්දේසි හා ඉංග‍්‍රීසි පොදු නීතිය බලපෑවේය. එහෙයින් සමහර විටකදී එය ඇන්ග්ලෝ - ලන්දේසි නීතිය ලෙසද හඳුන්වයි. කාලයක් යන විට අප‍්‍රිකාවේ විවිධ නීති සම්පාදන ආයතන බිහි වී ඇත. එහෙත්, ඇත්තෙන්ම සමහර පැරණිතම නීති පද්ධති මුලින්ම බිහිව ඇත්තේ අප‍්‍රිකාවේ ය.

නිදසුනක් ලෙස සිවිල් සංග‍්‍රහය :ජසඩසක ජදාැ* භාවිතයට ගත් ඉපැරණි ඊජිප්තු නීතිය පදනම් වන්නේ ‘මාට්’ :ඵ්’්එ* සංකල්පය මතය. ප‍්‍රධාන මූලධර්මයන් වනාහී සම්ප‍්‍රදායන්, උත්ප‍්‍රාසාත්මක දේශන, සමාජ සමානාත්මතාවය හා අපක්ෂපාතීත්වයයි. නීති පද්ධතිය වර්ධනය වූයේ ඉතා මන්දගාමීව වුවත්, පිළිවෙතක් ලෙස පසුව අනුගමනය කිරීම සඳහා විනිසුරුවරු ද වාර්තා ලියා තබති.
සටහන්

|Law_of_Africa
|-
{|
නීතිය - අධිකරණය

නීතිය - අධිකරණය
අධිකරණය යනු මහජනයාගේ ආරවුල් සඳහා මැදිහත් වීම සහ ඒවායේ විපාක කවරේ ද යන්න තීන්දු කිරීම සඳහා විනිසුරුවන්ගෙන් සැදුම් ලත් මංඩලයකි. බොහෝ රටවල ඉහළම අධිකරණ දක්වා අභියාචන කළ හැකි වන අභියාචන අධිකරණ පද්ධතියක් ද ඇත. උදා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, ඕස්ට්‍රේලියාවේ මහාධිකරණය, එක්සත් රාජ්‍යයේ සාමි මංතී්‍ර මණ්ඩලය. කෙසේ වෙතත් බොහෝ යුරෝපා රටවල ලක්ස්ම්බර්ග් හි පිහිටුවා ඇති යුරෝපා අධිකරණය යුරෝපා ව්‍යවස්ථාව අදාළ වන විට ජාතික නීතිය අභ්භවා යයි. යුරෝපා කවුන්සිලයේ සාමාජික රටවල පුරවැසියන් හට මානව හිමිකම් සම්බන්ධ ගැටළු ස්ට්‍රාස්බර්ග් හි පිහිටුවා ඇති යුරෝපා මානව හිමිකම් අධිකරණය වෙත ගෙන ආ හැකිය.
සමහර රටවල ව්‍යවස්ථානුකූල නොවන නීතින් ඉවත් කර දැමීම සඳහා උපරිමාධිකරණයට බලය ලබා දී ඇත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ූඔඑ ව. ීඅඩඑ නඩුවේ දී ගබ්සා කිරීමේ දී කාන්තාවන්ට සහය වීම තහනම් කර තිබූ ටෙක්සන් නීතිය ඉවත් කර දමන ලදී. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 වන සංශෝධනය ඇමරිකානුවන්ට පුද්ගලිකත්වයේ අයිතිය ලබා දී ඇත බවට අරථ කථනය කරමින් කාන්තාවන්ට ගබ්සාවක් සිදු කර ගැනීමට අයිතියක් ඇති බව ප්‍රකාශ කරන ලදී. ව්‍යවස්ථාදායකය තරමටම අධිකරණයත් ෙසෙද්ධාන්තිකව ව්‍යවස්ථාව මඟින් සීමා කරනු ලබයි. බොහෝ රටවල විනිසුරුවන් ව්‍යවස්ථාව සහ අනෙකුත් නීති පමණක් අර්ථකථනය කරනු ලබයි. නමුත් පොදු නීති සම්ප්‍රදා අනුගමනය කරන රටවල ව්‍යවස්ථානුකූල ගැටළු පූර්වගාමී සංකල්පය යටතේ අධිකරණය නීති අසම්පාදනය කරනු ලබයි. නමුත් එක්සත් රාජ්‍යය, ෆින්ලන්තය සහ නවසීලන්තය යන රටවල තවමත් පාර්ලිමේන්තුවේ පරම අධිකාරීත්වය තරයේ පිළිගන්නා අතර එමඟින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව තෝරා ගනු ලැබූ ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් සම්මත කරන ලද නීති තෝරාපත් කර නොගත් අධිකරණයකට ලබා නොදේ.
බර්මා

බුරුමය, නිලවශයෙන් මියන්මා එක්සත් රාජ්‍ය ලෙස හඳුන්වන ඉන්ඩෝචයිනා (ගිනිකොන ආසියාවේ මුල් භූමිය) තුළ භූගෝල විද්‍යාත්මකව පිහිටි විශාලම රටයි. එහි මායිම් ලෙස චීනය ඊසාන හා වයඹ දිගින්ද, නැගෙනහිරින් ලාඕසයද, තායිලන්තයේ දකුණු ගිණිකොන දෙසින්ද, බංගලාදේශයේ බටහිර දෙසින්ද, ඉන්දියාවේ ඊසාන වයඹ සහ බෙංගාල බොක්ක, අන්දමන් සමුද්‍රයේ ගිණිකොන හා දකුණු පරිධිය අතරද වේ. බුරුමයෙහි තුනෙන් එකක් කි.මී. 1930 සමන්විත වනුයේ ස්වාභාවික මුහුදු තීරයකිනි.
රටෙහි සංස්කෘතිය මඟින් අසල්වැසියන් හා බොහෝ සේ බැදේ. එහි මූලික වශයෙන් ථේරවාදී බුදු දහම තිබෙන අතර වෙනත් ආගම් ද අන්තර්ගතය. එහි දේශපාලනය සඳහා බුරුමයේ සිටිනා විවිධ ජනවර්ග මූලික වී ඇත. ඒ සමගම එහි පවතින්නා වූ වාර්ගික අර්බුදය නිසා නිරන්තර සටන් ඇතිවේ. 1962 ජෙනරාල් ෆී වීන් හමුදාවත් මෙහෙයවීමෙන් පසු මෙහි ආණ්ඩුව හමුදාමය පාලනයකට ගන්නා ලදී. බුරුමයේ දැඩි හමුදාමය පාලනයක් පවතින අතර, රාජ්‍ය සාමය හා සංවර්ධන මණ්ඩලද ක්‍රියාන්විතයි.