JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Wepsies

Wepsies (vepsän kel’) is 'n taal in Noordwes-Rusland met minder as 10 000 sprekers. Die taal behoort tot die Oosseefinse tale en is daarmee nou verwant aan Fins en Esties en ook aan Karelies: met die Kareliërs het die Wepse ook nou kulturele bande. Die Oosseefinse tale maak deel uit van die Fins-Oegriese taalfamilie.

duimnael|links|Wepsies
duimnael|links|Wepsies (Petrozawodsk)
Die Wepse woon binne die Russiese Federasie versprei oor die Republiek van Karelië en die oblaste Leningrad en Wologda. In Karelië geniet die taal amptelike status, hoewel juis daar het baie Wepse reeds Verrussies.

Drie Wepsiese dialekte kan onderskei word. Die groepe het onderling weinig kontak en word geskei deur 'n Russiesstalige gebied. Die noordelikste groep woon aan die suidwesoewer van die Onegameer, die middelste oos van die Ladogameer aan die bolope van die riviere Ojat en Kapsji, en die suidelikste oos van Sint Petersburg in die distrik Boksitogorsk.

Aan die begin van die twintigste eeu is Wepsies en Karelies as 'n skryftaal ontwikkel, volgens die Finse voorbeeld gegrond op die Latynse alfabet met fonetiese aanpassings om voorsiening te maak vir die unieke eienskappe van die tale. Die middelste Wepsiese dialek is vir die skryftaal gebruik. In 1937 het Stalin 'n einde aan die emansipasie van die taal gemaak en 'n halwe eeu van onderdrukking begin. Meeste tekste wat in Wespies gepubliseer is, is transkripsies van alledaagse spraak wat deur vakkundiges vir navorsingsdoeleindes gedoen is. Tans bestaan daar in Sint Petersburg en in die Kareliese hoofstad Petrozawodsk organisasies van Wepse wat onder meer die tydskrif Kodima uitgee.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Fins-Oegriese taalfamilie
Kategorie:Tale van Rusland
Karelies

Karelies (karjala, karjal or kariela) is 'n taal wat in Karelië deur 118 000 mense gepraat word. Karelies behoort tot die Oosseefinse tak van die Fins-Oegriese tale, wat een van die twee subfamilies van die Oeraalse tale verteenwoordig. Karelies word in die Russiese deelrepubiek Karelië en deur omtrent 5000 mense in Finland gepraat.

duimnael|links|Verspreiding van Kareliese dialekte
Karelies is nou verwant aan Fins en dit word nie altyd as 'n aparte taal gesien nie. Die twee tale se grammatika is identies en dit verskil hoofsaaklik in woordeskat en uitspraak. Karelies beskik oor die klanke "z", "sh" en "zh" terwyl die klanke in Fins gereduseer is na "s". Fins is sterk deur Sweeds beïnvloed as gevolg van die lang geskiedenis wat dit as Sweedse besitting gehad terwyl Karlies reeds lank in die Russiese sfeer is en dus meer Russiese leenwoorde insluit en op ander maniere deur Russies beïnvloed is. Westelike Kareliese dialekte kan nouliks van oostelike Finse dialekte onderskei word. Karelies word dus as 'n taal apart van Fins besou eerder om geopolitiese redes as taalkundige oorweginge.

Onder die Finse tale het Karelies die onderskeid dat die oudste geskrewe vorm van Fins daarin geskryf is, wat terug dateer na die 13de eeu. Dit bestaan uit 'n drie-lyn teksfragment op 'n strook boombas wat in 1957 tydens argeologiese opgrawings in Nowgorod ontdek is. Ironies genoeg is daar, anders as in die geval van Fins, egter steeds geen Kareliese standaardtaal en gepaardgaande ortografie nie.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Fins-Oegriese taalfamilie
Kategorie:Tale van Rusland
Geldeenheid

'n Geldeenheid is geld in enige vorm as dit gebruik word as 'n ruilmiddel, veral sirkulerende banknote en muntstukke. 'n Meer algemene definisie is dat 'n geldeenheid 'n stelsel van geld (monetêre eenhede) is wat algemeen gebruik word, veral vir mense in 'n nasie. Onder hierdie definisie is die Suid-Afrikaanse Rand (ZAR), Amerikaanse dollar (US$), Pond sterling (£), Europese euro (€), Russiese roebel (₽) en die Indiese roepee (₹) voorbeelde van geldeenhede. Hierdie verskillende geldeenhede word erken as 'n stoor van waarde en word verhandel tussen lande in valutamarkte, wat die relatiewe waardes van die verskillende geldeenhede bepaal. Geldeenhede in hierdie sin word deur regerings gedefinieer, en elke soort het beperkte grense vir aanvaarding.
Lys van die belangrikste wêreldbetaling geldeenhede

Die volgende tabel is 'n raming van die 15 mees gereeld gebruikte geldeenhede in wêreldbetalings van 2012 tot 2018 deur SWIFT.


Sien ook

* Geld
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Geldeenhede
La Défense

duimnael|links|upright|Die standbeeld La Défense de Paris deur Louis-Ernest Barrias uit die jaar 1883, waarvan die naam La Défense afgelei is
duimnael|La Défense
duimnael|Die Grande Arche is die ikoniese sentrale gebou van La Défense
duimnael|Wolkekrabbers in La Défense kontrasteer met geboue in die Paryse stadsgebied wat dekades lank tot ses of sewe verdiepings beperk is

La Défense (Frans: [la de.fɑ̃s]; letterlik: "die verdediging") is die sentrale besigheidsdistrik van die Franse hoofstad Parys. Die hipermoderne sakesentrum met sy wolkekrabbers, groot woonstelblokke en inkoopsentra – die grootste van sy soort in Europa – het ná die Tweede Wêreldoorlog ontstaan om in die groeiende vraag na kantoorruimtes te voorsien. Om die historiese stadsbeeld van Parys te bewaar, is die sakesentrum buite die stadsgrense in die westelike voorstede (banlieues) Courbevoie, Nanterre en Puteaux, in die département Hauts-de-Seine – nadat eerste voorstelle in hierdie verband reeds gedurende die 1930's gemaak is – teen die middel van die 1950's beplan en vervolgens verwesenlik.
Geskiedenis

Die naam La Défense is afgelei van die standbeeld La Défense de Paris ("die verdediging van Parys") wat in 1883 ter ere van die Franse soldate, wat in die Frans-Duitse Oorlog (1870–1871) geveg het, opgerig.

Die stadsbeplanning vir die nuwe buurt begin in die vyftigerjare van die 20ste eeu, en aanvanklik word die hoogte van nuwe geboue tot 100 m beperk. Hoewel die ontwikkeling tydens die ekonomiese krisis van 1973 en later nog eens aan die begin van die negentigerjare tot 'n tydelike stilstand kom, groei La Défense steeds verder. Dit is nou die grootste Europese sakesentrum met sowat 30 000 inwoners en 150 000 mense wat in sy kantore werk. Danksy die ekonomiese betekenis van die buurt het dit die bynaam "Wall-Street-sur-Seine" gekry.

Die stadswyk is 'n reusagtige wandellaan, terwyl die parkeerplekke, stasies, buslane en ander geriewe ondergronds aangelê is.

Die futuristiese karakter van hierdie wolkekrabberbuurt word deur die reusagtige Grande Arche, 'n moderne weergawe van die Arc de Triomphe (Triomfboog), beklemtoon. Wit Carrara-marmer verleen 'n pragtige voorkoms aan die kubus wat sowat 100 m hoog is en in sy midde plek genoeg bied om die Notre-Dame-katedraal op te neem. President François Mitterrand het die oprigting van die Grande Arche as 'n simbool vir die uitdagings van die moderne tyd aangemoedig. Die kubus is deur die Deense argitek J.O. von Spreckelsen ontwerp en in 1989 ter herinnering aan die Franse Rewolusie ingewy.

Die utopiese karakter van die argitektuur word versag deur 'n aantal kunsobjekte soos die Stabile van Calder en die fantasieryke figure van Miró.
Verwysings
Eksterne skakels

; Nuus
----
* Paris La Défense
; Argitektuur
----
* Paris La Défense – Buildings
; Stadsbeplanning
----
* Topos – The International Review of Landscape Architecture and Urban Design 85 | 2013: Learning from La Défense
* Metropolitiques.eu | La Défense: the Planning and Politics of a Global Business District


Kategorie:Parys
Nicolaas Johannes Diederichs

Nicolaas Johannes Diederichs (17 November 1903, Ladybrand, Oranjerivierkolonie – 21 Augustus 1978, Kaapstad) was ’n Suid-Afrikaanse akademikus en politikus en die derde Staatspresident van Suid-Afrika.

Diederichs studeer aan die Grey-kollege in Bloemfontein en daarna aan die universiteite van München, Keulen en Leiden. Hy sluit hom aan by die personeel van die Universiteit van die Oranje-Vrystaat en skryf breedvoerig, veral oor sy belangstelling in die ekonomiese heropbou van Afrikaners. Hy word hoof van die Reddingsdaadbond, voorsitter van die Ekonomiese Instituut van die FAK en van die Desimale Muntkommissie.

Hy sluit by die Nasionale Party aan en word tot die parlement verkies vir Randfontein (1948), later Losberg (1958) en uiteindelik Overvaal (1974).

Hy is van 1958 tot 1967 minister van ekonomiese sake en van 1961 - 1964 ook minister van mynbou. As minister van finansies (1967-1975) speel hy 'n leidende rol in die kabinet.

Van 19 April 1975 tot met sy dood op 21 Augustus 1978 in Kaapstad beklee hy die amp van staatspresident van die Republiek van Suid-Afrika. Marais Viljoen tree na sy afsterwe op as waarnemende Staatspresident en hy word uiteindelik opgevolg deur John Vorster.
Publikasies

* Nicolaas Diederichs: Vom Leiden und Dulden. Bonn, 1930. (Proefschrift Universiteit Leiden)
* N. Diederichs: Die Volkebond, sy ontstaan, samestelling en werksaamhede. Pretoria, 1933
* N. Diederichs: Nasionalisme as lewensbeskouing en sy verhouding tot internasionalisme. Bloemfontein, 1936
Bron

* Rosenthal, Eric, Encyclopaedia of Southern Africa, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.


Kategorie:Staatspresidente van Suid-Afrika
Kategorie:Suid-Afrikaanse ministers van finansies
Kategorie:Geboortes in 1903
Kategorie:Sterftes in 1978
Kategorie:Afrikaners
François Chabot

François Chabot (23 Oktober 1756 - 5 April 1794) was 'n radikale politikus tydens die Franse Rewolusie. As gewese Kapusyne-monnik het hy in die Konvent as fanatieke Cordelier bekend gestaan. Hy het onder meer voorgestel dat die katedraal Notre-Dame in Parys tot Tempel van die Rede omvorm word. As een van Danton se aanhangers word hy in 1794 onthoof.


Kategorie:Franse politici
Kategorie:Mense in die 18de eeu
Kategorie:Tereggestelde mense
Kategorie:Franse Rewolusie
Kategorie:Geboortes in 1756
Kategorie:Sterftes in 1794
Ondernemingsargitektuur

duimnael|Voorbeeld van 'n ondernemingsargitektuur.
Ondernemingsargitektuur is 'n tydgeordende, dinamiese ontwerp van 'n onderneming in sy geheel, wat:
* gebaseer is op 'n verlangde toekomsvisie en migrasieplan
* opgestel is volgens 'n gemeenskaplike stel riglyne, beginsels en basiese boustene,
* beoog om 'n bepaalde gemeenskaplike ondernemingsbevoegdheid te vestig
* die onderneming se kompeterend fiksheid verhoog, risiko's bestuur en rykdom skep.
* prioritiseer in watter volgorde verbeterings geïmplementeer word.
Ondernemingsargitektuurdomeine

'n Ondernemingsargitektuur bestaan uit verskeie domeine wat die volgende insluit:
* Besigheidsargitektuur
** Prosesargitektuur
* Inligtingsargitektuur
** Data-argitektuur
** Sekuriteitsargitektuur
** Integrasieargitektuur
* Toepassingsargitektuur
* Tegnologiese argitektuur
** Bedryfstelselargitektuur
** Bedienerargitektuur
** Netwerkargitektuur
* Diensgeoriënteerde argitektuur
Verwante skakels

* Bedryfsingenieurswese
* Inligtingstegnologie


Kategorie:Tegnologie
Marseillaise

duimnael|regs|Die komponis Rouget de Lisle sing die Marseillaise
duimnael|thumbtime=1|La Marseillaise (1907).
duimnael|Instrumentale weergawe van La Marseillaise.
Die Marseillaise is die volkslied van Frankryk. Luitenant Rouget de Lisle skryf die lied 1792 in Straatsburg. Die Marseillaise verwerf bekendheid toe die vrywilligers van Marseille, wat destyds op pad na die front is, dit tydens hulle mars deur Parys sing.
Eksterne skakels

* Die Franse sangeres Mireille Mathieu sing La Marseillaise (MP3)
* Mireille Mathieu sing (video)


Kategorie:Franse Rewolusie
Kategorie:Nasionale simbole van Frankryk
Vierde Weg

Die Vierde Weg fokus op 'n nuwe manier van lewe. Die leëring fokus op innerlike ontwikkeling binne die alledaagse konteks waarbinne 'n mens lewe. Die rigting het ontstaan deur die leringe van George Ivanovitch Gurdjieff (1866-1949). Gurdjieff se lering is veral gewild gemaak deur P.D. Ouspensky, 'n student van Gurdjieff, in sy boek: "In Search of the Miraculous". Gurdjieff het sy lering opgesom in die boek: "Beelzebub's tales to his grandson"
Leringe

# Die mens in sy gewone toestand is aan die slaap, soos 'n masjien wat slegs reageer om stimulus vanuit die omgewing.
# Die mens het drie breine naamlik die verstandelike brein, die gevoelsbrein en die instinktiewe brein.
# Ten einde optimaal te funksioneer moet die mens sy denke, emosies en fisieke aspekte in die regte verhouding bring met mekaar.
# Ten einde sy doel in die heelal uit te lewe moet die mens wakker gemaak word vanuit sy meganistiese bestaan.
# Voordat 'n mens wakker gemaak kan word moet 'n mens besef dat hy aan die slaap is.
# Ten einde te besef dat 'n mens slaap moet 'n mens poog om homself voortdurend waar te neem.
# Selfwaarneming moet bevestig word deurdat die mens homself onthou.
# Deur selfwaarneming en selfonthou ontwikkel die mens 'n innerlike liggaam wat die sterflike liggaam kan oorleef.
# Die mens speel 'n rol in die samestelling van die heelal.
# Die mens se primêre doel is die transformasie van energie tussen die onbewustelike en bewustlike.

Die Vierde Weg word ook met Okkultisme geassosieer.
Navolgers van Gurdjieff

# P.D. Ouspensky - Hy is een van die mees bekende navolgers van Gurdjieff.
# J.G. Bennett - Hy was veral later in Gurdjieff betrokke en het aktief Gurdjieff se leringe met sy eie idees verweef.
# A.R. Orage - Was toegewy om die leringe van Gurdjieff in Amerika te versprei
# Jeanne de Salzmann - Sy was gesien as die amptelike opvolger van Gurdjieff
Bronnelys

* 1950, Beelzebub's tales to his grandson, G.I. Gurdjieff, Penguin Books Ltd, Middlesex, England
* 1957, The fourth Way, P.D. Ouspensky,Random House, Inc., New York
* 1969, In Search of the Miraculous, P.D. Ouspensky, Compton Printing Ltd., London
* 1999, Gurdjieff - a Biography, J Moore, Elemental Books, Inc. 160 North Washington Street, Boston, MA 02114
Eksterne skakels

* The Fourth Way - A Summary of the Gurdjieff teachings


Kategorie:Esoterie
Diensgeoriënteerde argitektuur

Diensgeorienteerde argitektuur is 'n integrasie argitektuur gebaseer op die benutting van Internetdienste.
Agtergrond

'n Inligtingstegnologie domein van ondernemingsargitektuur wat begin belangstelling wek het in 2004. Die argitektuur word in 2005 beskou as die mees gevorderde basis vir besigheidsoutomatisering deurdat dit gebruik maak van al die internetstandaarde. Die doelwit wat nagejaag word deur hierdie benadering is om nuwe vlakke van buigsaamheid, aanpasbaarheid en kompleksiteit baas te raak.
Bronne

* 2006, Service-Oriented Architecture Compass – Business Value, Planning and Enterprise Roadmap. By Norbert Bieberstein, Sanjay Bose, Marc Fiammante, Keith Jones, Rawn Shah.
* 2004, Service -Oriented Architecture – A field guide to integrating XML and Web Service. By Thomas Erl, Pearson Education,Inc.


Kategorie:Rekenaars
Provokasie (laterale denke)

Provokasie is een van die laterale denktegnieke wat deur Edward de Bono ontwikkel is. Die tegniek behels die opstel van 'n doelbewuste prikkeling/uitdaging in 'n argument of probleem. Anders as met logiese denke hoef die prikkeling nie sin te maak nie en is die doelwit daarvan eerder om van die gevestigde denkpatroon te ontsnap. Die doelwit is dus nie om, soos baie maal misverstaan word, laf te wees nie, maar om vore te sny dwarsoor die landskap (wat die brein se werking verteenwoordig) waar die riviere in gevestigde groewe vloei. Wanneer daar byvoorbeeld gedink word aan die ontwerp van die kajuit in 'n nuwe vliegtuig kan mens byvoordeeld 'n provokasie daarstel deur te sê: "die vliegtuig moet onderstebo vlieg".

Anders as met normale logika is die doelwit nie hier om die voor- en nadele van 'n vliegtuig wat onderstebo vlieg te debatteer nie, maar om die provokasie te gebruik om beweging te bewerkstellig. Dit beteken dat 'n mens sy verbeelding inspan en die provokasie gebruik om vars idees te stimuleer. 'n Mens kan jouself byvoorbeeld voorstel hoe dit sal wees om hierdie vliegtuig te land - hoe 'n mens 'n uitstekende uitsig op die aanloopbaan gaan hê as 'n mens kom land.
Verwysings

* Lateral Thinking, A textbook of creativity; Edward de Bono; Penguin Bookss 1970; ISBN 0-14-013779-3
Eksterne skakels

* Verduideliking van provokasie
* Edward de Bono se persoonlike webwerf

Kategorie:Kreatiewe denke
Mumbai

Mumbai of Moembai (Marathi: मुंबई Mumbaī [ˈmumbəi], tot 1996 Bombaai) is die hoofstad van die Indiese deelstaat Maharashtra en die Indiese subkontinent se belangrikste seehawe. Met 'n bevolking van 12,5 miljoen in die stadsgebied (volgens die laaste sensus van 2011 en sonder periferiese voorstede) is Mumbai die grootste stedelike nedersetting in Indië en een van die bevolkingrykste metropole ter wêreld. Die Metropolitaanse Gebied van Mumbai (Mumbai Metropolitan Region, MMR) sluit digbevolkte gebiede in die noorde en die stad Thane in, met 'n totale bevolking van 28,4 miljoen.

duimnael|links|Kaart van Mumbai in 1890
duimnael|links|Die Taj Mahal Palace Hotel, voltooi in 1903, is 'n voorbeeld van koloniale Indo-Saraseense boukuns
duimnael|links|Die Wankhedestadion is in 1974 opgerig en is Mumbai se vernaamste krieketveld
Die stadsgebied is op die eiland Salsette langs die weskus van Maharashtra geleë. Die historiese middestad is op 'n smal landstrook geleë wat vanuit die moerasgebiede in die Arabiese See strek. Hier word 'n ryk argitektoniese erfenis aangetref met 'n kenmerkende plaaslike variant van historisme. Hierdie boustyl kombineer Britse invloede met 'n Britse interpretasie van die inheemse Mogoel-boukuns.

Mumbai is die ekonomiese spilpunt van Indië asook 'n belangrike vervoerspilpunt. In Mumbai se diep natuurlike hawe word meer as die helfte van Indië se passasiersvervoer hanteer. Die stad is daarnaas 'n eersteerangse kulturele en opvoedkundige sentrum met universiteite, teaters, musea en kunsgalerye.
Geskiedenis

Naam

Die naam Mumbai is afgelei van Mumba of Maha-Amba – die naam van die Koli-godin Mumbadevi – en ai, wat "moeder" in Marathi beteken.

Die naam Mumbai het sy oorsprong in die 16de eeu, toe die Portugese die naam aan die stad gegee het. In die 17de eeu het die Engelse Mumbai beset en dit Bombay (Afrikaans: Bombaai) begin noem omdat dit makliker was om uit te spreek. In 1995 is dit terug verander na Mumbai, soos Indiërs dit nog altyd uitgespreek het.
Toerisme

Mumbai is die enigste Indiese stad wat drie Unesco-wêrelderfenisgebiede huisves: Die Olifantgrotte (1987), die Chhatrapati Shivaji Terminus spoorwegstasie (2004) asook die Victoriaanse en Art Deco-ensemble (2018).
Sport

Mumbai beskik met Brabourne-stadion, Wankhedestadion en Bombay Gymkhanaveld oor drie belangrike toetskrieketstadions. Beide die Indiese nasionale krieketspan en die Indiese nasionale vrouekrieketspan speel van hulle tuiswedstryde in die stad. Die Wankhedestadion het onder andere wedstryde tydens die Vrouekrieketwêreldbeker 1997, die krieketwêreldbekertoernooie in 1987, 1996, 2011 en 2023, asook die Kampioenetrofee 2006, beide die T20I-wêreldbeker 2016 en die gelyktydige T20I-vrouewêreldbeker 2016, asook die T20I-wêreldbeker 2026 gehuisves. Tydens die Vrouekrieketwêreldbeker 2013 is ook wedstryde in Mumbai aangebied.
Verwysings
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
*


Kategorie:Kusstede
Kategorie:Nedersettings in Maharashtra
XML

duimnael|Voorbeeld van XML.

XML (Extensible Markup Language, Uitbreibare markeertaal) is 'n voorstel van die W3C om markeertale vir spesiale doelwitte te skep. Dit is 'n vereenvoudigde subversameling van SGML wat gebruik kan word om verskeie tipes data te beskryf. Die hoofdoel van XML is vir gestruktureerde voorstelling van data, veral vir versending oor die Internet.

Struktuur word in XML voorgestel met bykomende inligting wat die data definieer. Hierdie metadata maak dit moontlik om die data weer inteligent te interpreteer by ontvangs van die dokument, sonder dat die ontvanger noodwendig beskik oor vooraf kennis van die data.
Sien ook

* Document Object Model
* XHTML, 'n toepassing van XML
Eksterne skakels

* XML-spesifikasies
** Geannoteerde XML-spesifikasie
** World Wide Web Consortium - webwerf
** World Wide Web Consortium - XML-tuisblad
** Die XML 1.1-spesifikasie
** Die XML 1.0-spesifikasie
** XeML.net Uitleg van XML
** XML met Java


Kategorie:Markeertale
Kategorie:Standaarde
Data

duimnael|regs|Dataversameling vanaf 'n sonarboei onder 'n skip vasgemaak.
Data verwys na gegewens, wat byvoorbeeld mates, waarnemings en veranderlikes insluit. Data-elemente kan bestaan uit getalle, woorde of beelde.
Data in inligtingstegnologie

In inligtingstegnologie word data gewoonlik as getalle gestoor en hanteer, maar allerhande tipes data word daarmee voorgestel. Data word soms geklassifiseer volgens die manier waarop dit verwerk word in 'n stelsel, volgens die toevoer/afvoer-model, waar sekere data as toevoer (insette) tot 'n stelsel gesien word, en die resultaat van die verwerking in die stelsel as afvoer geklassifiseer word. Daar word soms na onverwerkte of ongestruktureerde data verwys as rou data. Verwerkte of geïnterpreteerde data word inligting genoem.

Data word gereeld in 'n vaste formaat gestoor, sodat dit volgens 'n vaste standaard geïnterpreteer kan word. Data kan byvoorbeeld voorgestel word as 'n stel rekords en velde. 'n Rekord bestaan uit 'n aantal velde. 'n Veld definieer 'n spesifieke data-element in 'n spesifieke formaat. Sulke data word gewoonlik in 'n databasis gestoor.
Sien ook

* Databasis
* Datastruktuur
* Sintetiese data
* Statistiek
Eksterne skakels

Kategorie:Data
Kategorie:Inligtingkunde
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica

duimnael|Newton se eie kopie van sy Principia, met handgeskrewe korreksies vir die tweede uitgawe

Philosophiae Naturalis Principia Mathematica is waarskynlik een van die invloedrykste en belangrikste wetenskapboeke van alle tye. Isaac Newton publiseer hierdie boek in drie volumes op 5 Julie 1687, en plaas fisika daarmee op 'n standvastige wiskundige basis. Dit bevat Newton se bewegingswette wat die basis vorm van klassieke meganika, asook sy universele gravitasiewet. Hy lei ook Kepler se wette af vir die beweging van die planete (wat eers empiries verkry is).
Uitgawes

* Philosophiae naturalis principia mathematica, auctore Is. Newton, Londini, iussu Societatis Regiae ac typis Josephi Streater, anno MDCLXXXVII (eers)
* Philosophiae naturalis principia mathematica, auctore Isaaco Newtono, Cantabrigiae, MDCCXIII (tweede)
* Philosophiae naturalis principia mathematica, auctore Isaaco Newtono, Editio tertia aucta & emendata, Londini, apud Guil. & Ioh. Innys, MDCCXXVI (terminaal)
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Meganika
Okkultisme

Okkultisme ondersoek die verborge, geheimsinnige en bonatuurlike aspekte van die lewe. Okkultiste is oortuig daarvan dat 'n mens toegang het tot dieper kennis en insig as wat bereik kan word deur 'n gewone lewenservaring van die normale vyf sintuie. Okkultisme eksperimenteer met verskeie tegnieke om die bewussynsvlak van mense te verskuif sodat hierdie geheimsinnige aspekte as 'n realiteit ervaar kan word. Aanhangers beweer dat dit moontlik is om toegang te verkry tot magte wat nog nie deur die natuurwetenskappe verklaar is nie. Die drie primêre benaderings om tot geheime magte in die okkulte sfeer toegang te kry, is: waarsêery, towerkrag en spiritisme.

Hierdie sogenaamde insigte word mondelings of deur middel van simboliek oorgedra van een generasie na 'n volgende. Die insigte word gewoonlik oor 'n periode stelselmatig aan 'n leerling oorgedra. Baie okkulte leerstellings het meer bekend geword tydens 'n oplewing in die sewentigerjare van die 20ste eeu. Die meeste okkulte insigte kan nie verkry word deur bloot meer daaroor na te lees nie. Die okkulte beginsel is dat die meeste van die insigte slegs verkry kan word in die ervaringsdimensie deur sekere oefeninge, gewoontes of handelinge.

In die verlede is baie mense al uitgebuit deur okkulte bewegings wat later as vals beskou is. Okkultisme beslaan 'n wye verskeidenheid van weë en daar is geen waarborg dat indien 'n bepaalde pad geloop word, die student by die beloofde eindbestemming gaan arriveer nie.
Sleutelfigure

* Levi Eliphas
* 1486 - 1535 :Cornelius Agrippa
* 1527 - 1608 :John Dee
* 1848 - 1919 :Guido von List
* 1875 - 1947 :Aleister Crowley
* 1890 - 1946 :Dion Fortune
* George Ivanovitch Gurdjieff