JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල්පී

නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී යනු ඉතා ඉහළ ගණයේ ඇමරිකානු පුවත්පත් සමාගම් විසි හතරේ සහ නිව්ස්පේපර් ඇසෝසියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතනවල වෙළඳ කොටස්කාර ආයතනයකි. මෙම NNN නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී ආයතනය 9000 කට අධික පුවත්පත් හරහා ප්‍රධාන පෙළේ දැන්වීම්කරුවන් වෙත සැළසුම් සහ තනතුරු ආදිය සම්බන්ධ අනුග්‍රහයන් මුද්‍රිත මාර්ග සහ අන්තර්ජාලය හරහා සැපයුවේය.

1994 වර්ෂයේදී NNN ආරම්භ කරන ලද්දේ එවකට පරිහාණියට පත්වෙමින් තිබූ ජාතික දැන්වීම්කරණය නැවත යථා තත්වයට ගෙන ඒම සඳහාය.

ඉතා පරෙස්සමෙන් කරන ලද අධ්‍යයනවලින් පසු ඇමරිකාවේ පුවත්පත් සමාගම් සහ නිව්ස්පේපර් ඇසෝෂියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතන NNN හි නිර්මාණය සහ දියත් කිරීමට මූල්‍ය පහසුකම් සැලසුවේය. NNN ආයතනය ඉතා හොඳින් තෝරාගත් දැන්වීම් පලකරන කණ්ඩායම්වල හොඳම කොටසක ඉලක්කය විය. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පුවත්පත්වල දැන්වීම් පල නොකරන්නේය. NNN හි විෂය පථය පුළුල් වූ අතර 1994 සිට ඩොලර් බිලියන දෙකකට වඩා පුවත්පත් දැන්වීම් ව්‍යාපාරයන්හි යොදවා තිබේ.

NNNහි කොටස්කාර සමාගම් නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්, ලොස් අන්ජලීස් ටයිම්ස්, සහ වොෂින්ටන් පෝස්ට් වැනි අලෙවිය අතින් ප්‍රධාන පෙළේ පුවත්පත් බොහොමයක් අයිතිකරගෙන තිබේ. මාධ්ය් වියදමෙන් 10% කට වඩා අඩුවෙන් පුවත්පත් ලබාගන්නා ප්‍රධාන දැනවීම් පලකරන්නන් 16 කගේ අවධානයට NNN දැන් ලක් වී තිබේ. 2003 දී NNN කොටස් හි හවුල්කරුවන් නව වැඩපිළිවෙළක් සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මූලධර්ම මගින් NNN සේවා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වූහ.

කණ්ඩායමේ මූලස්ථානය නිව් යෝර්ක් NY හි පිහිටුවා ගන්නා ලදී.
සංවේදන ශීලී ඕපාදූපවලින් පිරි කුඩා පුවත්පත

කුඩා පුවත්පත යන පද පුවත්පත් කලාවේ හැඟීම් දනවන සුළු අපරාධ සම්බන්ධ පුවත්, ඕපාදූප කොළම, පුද්ගලයෙකුගේ ජනප්‍රිය භාවය මත ඔවුනගේ පුද්ගලික ජීවිතය, සැමරීම් සහ රසවත් සිද්ධීන් ( බොහෝ විට ක්‍රීඩා තරු, සිනමා තරු මේ අතර වේ.) සහිතව එන කුඩා පුවත්පතයි. බොහෝ වෙලාවට මෙම ජනප්‍රිය පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික හැසිරීම් අලලා අපහාසාත්මක නැතහොත් අපකීර්තිමත් පුවත්, සමහර විට ලිංගිකව නැතහොත් මත්ද්‍රව්‍යය සම්බන්ධව හෝ පලකරන අතර ඒවාට විරුද්ධව අපහාසාත්මක නඩු පවරා බොහෝ විට සාර්ථකව වන්දි ලබා ගත් අවස්ථා ද වේ. එමගින් ඔවුන්ට අපහාස වූ බව සාර්ථකව පෙන්ණුම් කර ඇත. මෙවැනිම වූ විනෝදාත්මක තොරතුරු රැගෙන එන කුඩා පුවත්පත් ද පිළියෙල වන අතර ඒවායේ බොහෝවිට රූපවාහිනී වැඩසටහන් විස්තර ගෙන එන අතර ඒවා පුවත්පත් රූපවාහිනිය ලෙසද හැඳින්වේ.මූලිකවම බොහෝ අය මෙම කුඩා පුවත්පත කිසිම වටිනා කමක් නැති අනවශ්‍ය දේ පවසන කියවන්නෙකුට කිසිදු අගයක් නැති ලෙසද සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍යයේ ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් පිළිබඳ පුවත් සිත්ගන්නා සුළු සහ සංවේදන ශීලිව ලියන අතර ඒවාට මනා ප්‍රමුඛත්වයක් දෙන්නේ ඒවා විශාල පුවත්පත්වල දෙන ඉඩ කඩටත් වඩා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් දීමෙනි. මෙම පුවත් ක්‍රීඩා, අපරාධ සිදුවීම් පිළිබඳ හෝ විහිළුවට කෙරෙන රැවටීම් සම්බන්ධව ද වේ. තවද මේවා දේශපාලන ස්ථානයන් සම්බන්ධ නව පුවත් විය හැක. ( දක්ෂිණාංශිකව හෝ වාමාංශිකව) විසුළු කාරක දේශපාලනය , ඉල්ලා අස්වීම් පිලිබඳව, මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ අනාවැකි පලකිරීම් මේ පුවත්පත් අතර වේ. රතුහිස යන පදය රතු නාම පුවරු සහිත කුඩා පුවත්පත් සම්බන්ධව පැවසෙන අතර ඒවා ‘දසන්’, ‘ද ඩේලි ස්ටාර්’, ‘ද ඩේලි මිරර්’සහ ‘ද ඩේලි ස්පෝර්ට්’ වන අතර එසේම කළු හිස වන ‘ඩේලි එක්ස්ප්‍රස්’ සහ ‘ඩේලි මේල්’ යන ඒවායින් වෙන්කර ගත හැක. රතු හිස් සහිත පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් සරල ආකාරවලින් ලියැවෙන අතර පින්තූර වලින් ඔපවත් වේ. එහිදී ඉතා සංවේදන ශීලීව ඒවා අලෙවි වේ. තවද ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් උණුසුම් අපහාසාත්මක ලිපි,සනසන ඕපාදූපවලින් පිරි ඒවා ලෙසද සැලකේ.

ද නැෂනල් ඉන්කිවයරර් , ද ස්ටා , දග්ලොබ්, නැෂනල් එග්සැමිනර්, මීරා, සන්, වීක්ල් වර්ල්ඩ් නිව්ස් සහ රේඩාර් යනු එක්සත් ජනපදයේ ඇමරිකන් මීඩියා මගින් මුදුණය කර පලකරන ප්‍රසිද්ධ ප්‍රධාන සුපිරි වෙළඳ සැල් ටැබ්ලොයිඩ් වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Tabloid#As_a_sensational.2C_gossip-filled_newspaper
වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත්පත්

වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත් පත් වශයෙන් උසස් ලෙස නිපදවන ‍පරිගණක මුද්‍රණයෙන් නිකුත් වන ලෝක පුවත් අඩංගු පුවත් පත්ය. මේවා ස්පර්ශයට සංවේදී පාරි‍භෝගිකයන්ගේ රුචිකත්වය අනුව තෝරා ගත හැකි පරිදි පරිගණක යන්ත්‍ර මඟින් නිකුත් වේ.

උදාහරණයක් වශයෙන් හොංකොං හි Kowloon නඟරයේ Harbour City නම් සාප්පු සංකීර්ණයේ ඇති c!ty'super නම් ස්ථානයේ ඇති යන්ත්‍රය මඟින් ඇමරිකානු ඩොලර් 5ක් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ක්‍රමය මඟින්‍ගෙවීමෙන් Daily Telegraph නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පුවත් පතෙ‍හි අලුත්ම පිටපතක් Satellite Newspapers (චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයෙන් යුත් පුවත්පත්) මඟින් පවත්වා‍ගෙන යන යන්ත්‍රයෙන් ලබා ගත හැකිය. විනාඩි 2ක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුළත් එම මුළු මුද්‍රණයම ලබා ගැනීමට හැකි බව එම යන්ත්‍රය පෙන්වා දී ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Newspapers_on_demand
වාග් මාලාව

ශ්‍රිතයක විශේෂිත ආදානයක්, ශ්‍රිතයේ ස්වායත්ත විචල්‍ය ලෙස හඳුන්වයි. එක් එක් ස්වායත්ත විචල්‍ය අගයන් x ට අනුරූප කොඩොමේන් අනන්‍ය y , x හි දී ශ්‍රිතයේ අගය ලෙස හෝ f යටතේ x හි ප්‍රතිබිම්භ ලෙස ලිවිය හැක. (අංකනය පිළිබඳ කොටස බලන්න)
f ශ්‍රිතයේ ප්‍රස්ථාරය යනු x, වසමේ සියලු x සඳහා , සියලු පටිපාටිගත යුගල (x,f(x) වල කුලයයි. x හා y යනු තාත්වික සංඛ්‍යා R හි උප කුලක වේ නම් මෙම අර්ථ දැක්වීම, පටිපාටිගත යුගල, ලක්ෂවල කාටීසියානු ඛණ්ඩාංක බවට පත් වී ශ්‍රිතයක රූපයක් හෝ රූප සටහනක් ලෙස වන ප්‍රස්ථාරවල සාමාන්‍ය හැඳින්වීම සමඟ සම්පාත වේ.
ප්‍රතිබිම්භ පිළිබඳ සංකල්පය, ලක්ෂ්‍යක ප්‍රතිබිම්භයේ සිට කුලකයක් ප්‍රතිබිම්භය දක්වා ව්‍යාප්ත වේ. වසමේ ඕනෑම උපකුලකයක් A නම් , A අවයවයේ සියලු ප්‍රතිබිම්භ අඩංගු පරාසයේ උප කුලකය f(A) යන්න f යටතේ උපකුලකයකි.
f ශ්‍රිතය යටතේ Y කොඩොමේන් හි B උපකුලකයේ පෙර ප්‍රතිබිම්භය (හෝ ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය හෝ වඩාත් නිරවද්‍යව සම්පූර්න ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය) X හි උපකුලකයක් යන්න අර්ථ දැක්වෙන්නේ ,


එම නිසා උදාහරණ ලෙස වර්ගජ ශ්‍රිතය යටතේ (4,9) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය {−3,−2,+2,+3} කුලකය.
සාමාන්‍යයෙන් ඒකජ කුලකයක (එක් අවයවයක් පමණ් ඇති කුලකයක්) පූර්ව ප්‍රතිබිම්භයෙහි අවයව ඕනෑ තරමක් අඩංගු විය හැකිය. උදාහරණ ලෙස ƒ(x) = 7 නම් , (5) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය අභිශුන්‍ය කුලකයක් වන අතර (7) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්ඵය මුලු වසමම වේ. ඒ අනුව කොඩොමේන්හි අවයවයක පූර්ව ප්‍රතිබිම්ඵය, වසමෙහි උප‍කුලකයක් වේ. අවයවයක පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය ගැන සාමාන්‍ය සම්මතයක් වන්නේ ƒ−1(b) මඟින් කියැවෙන්නේ ƒ−1({b}) යන්න යන බවයි.


වැදගත් ශ්‍රිත වර්ග තුන වන්නේ ආක්ෂේපණ (හෝ ඒකජ - ඒකජ ශ්‍රිත) , ƒ(a) = ƒ(b) නම් a, bට සමාන විය යුතුයි යන ගුණය ඇති ශ්‍රිත, සර්ජෙක්ෂන් (මතට වූ ශ්‍රිත) ƒ(x) = y ලෙස කොඩොමේන්හි සියලු y අගයයන් සඳහා වසමෙහි x අගයක් තිබේ යන ගුණය ඇති ශ්‍රිත , හා සමක්ෂේපණ ශ්‍රිත ඒකජ - ඒකජ හා මතට වූ ශ්‍රිත ද්විත්වයම මෙම නාමකරණය හඳුන්වා දුන්නේ බොර්බාකි කණ්ඩායම විසිනි.
සීමා කිරීම් හා ව්‍යාප්ත වීම්
අවිධිමත්‍ලෙස ශ්‍රිතයක් සීමා කිරීම යනු එහි වසම කප්පාදු කිරීමේ ප්‍රතිඵලයකි.
වඩා නිරවද්‍ය ලෙස , ƒ , x සිට y ට ඇති ශ්‍රිතයක් නම් හා S , x හි ඕනෑම උප කුලකයක් නම් , f, S දක්වා සීමා කිරීම යනු S සිට Y ට වූ ƒ|S ශ්‍රිතයයි. එලෙස S හි සියලු S සඳහා ƒ|S(s) = ƒ(s) වේ.
g යනු f හි ඕනෑම සීමා කිරීමක් නම්, අපි f , g හි ව්‍යාප්ත වීමක් යැයි කි
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Function_%28mathematics%29#Vocabulary
සනෝ විරුද්ධාභාස

“ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” හි එක් යෙදුමක් මෙහි දැක්වෙන අතර අනෙකුත් යෙදුම් සඳහා “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” පැහැදිලි කිරීම් බලන්න.

ඊතල විරුද්ධාභාසිකයේ එක් යෙදුමක් මෙහි දැක්වේ. වෙනත් යෙදුම් සඳහා “ඊතල විරුද්ධාභාසය පැහැදිලි කිරීම” බලන්න.


අපට සංවේදනය වන්නා වූත් අප විශ්වාස කරන්නා වූත් බහු විවිධත්වයට සහ වෙනස් වීමට සැබෑ පැවැත්මක් නොමැති බවත්, විශේෂයෙන්ම චලනය හුදෙක් මායාවක් වන බවත් ප්‍රකාශ කෙරෙන පැමිනිඩේස්ගේ ‘සියල්ල එකම වේ’ - ("all is one") යන මතවාදයට සහාය පළ කරමින් එහිලා සීනෝ විසින් ඉදිරිපත් කළ ගැටලු සමූහයක් සීනෝ විරුද්ධාභාසය නම් වේ. වෙනත් දාර්ශනිකයන් පැමිනිඩේස්ගේ මතයට එරෙහිව විරුද්ධාභාස නිර්මාණය කිරීම සීනෝ මෙම විරුද්ධාභාර නිර්මාණය කිරීමට හේතු වූ බව පොදු මතය වේ. එබැවින් මෙම විරුද්ධාභාස ඔස්සේ සීනෝ උත්සාහ කරනුයේ බහුවිවිධත්වය පිළිගැනීම ඒකීයත්වය පිළිගැනීමට ද වඩා හාස්‍යජනක බව පෙන්වීම යැයි සිතිය හැකිය. අප සීනෝ විරුද්ධාභාස විශ්වාසය කරයි නම් පැමිනිඩේස්ගේ මතවාදය අප වඩාත් වැදගත් කොට සැලකිය යුතු යැයි වරක් ප්ලේටෝ ප්‍රකාශ කර ඇත.

දැනට ඉතිරි වී ඇති සීනෝ විරුද්ධාභාසය (ඇරිස්ටෝටල්ගේ “Physics” සහ සිම්ප්ලිසිස්ගේ “commentary thereon” තුළ අන්තර්ගත) අටෙන් කිහිපයක්ම බොහෝ දුරට එකිනෙකට සම ආකාර ගනී. තවද අතීතයේ පවා ඒවා නිෂ්ප්‍රභා කිරීම ඉතා පහසු යැයි සලකන ලදී. සීනෝ විරුද්ධාභාසය අතරින් වඩාත් ශක්තිමත් සහ ප්‍රසිද්ධ වන “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” “ද්විධාකරණ තර්කය” සහ ඊතලයක ගමන් මග පිළිබඳව තර්කය වඩාත් සවිස්තරව පහත ඉදිරිපත් කර ඇත.

“reductio ad absurdum” හෙවත් විසංවාදයෙන් ඔප්පු කිරීමේ ක්‍රමය සඳහා මුල්ම ආදර්ශයක් සීනෝ විරුද්ධාභාස ලෙස සැලකිය හැකි වේ. සොක්‍රටීස් විසින් යොදාගත් තර්කන ක්‍රමයට මූලාංගයන් මේවා මඟින් සපයන ලද බවත් සැලකේ.

සීනෝ විරුද්ධාභාසය ආදී සහ මධ්‍යතන යුගවල දාර්ශනිකයන්ට දැඩි ගැටලුවක් වූ අතර ඒවා සඳහා යෝජනා වූ බොහෝ විසඳුම් අසතුටුදායක බව ඔවුන් විසින් සොයාගන්නා ලදී. කලනය භාවිතයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති වඩාත් නූතන විසඳුම් සතුටුදායක බව සමස්තයක් ඉංජිනේරුවන්ගේ හා ගණිතඥයන්ගේ පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත. නමුත් මෙම විරුද්ධාභාස සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳා ඇති බව පිළිගැනීමට වර්තමානයේ පවා බොහෝ දර්ශනවාදීයෝ මැලිකමක් දක්වති. ඒ අතරම මෙම විරුද්ධාභාස සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කිරීමට උත්සාහ කිරීම බොහෝ බුද්ධිමය සොයා ගැනීම්වලට හේතු වී ඇති බව ද ඔවුහු පෙන්වා දෙති. වර්තමානයේ පවා මෙම විරුද්ධාභාසවල විවිධ විචලනයන් (තොම්සන් ලාම්පුව බලන්න) පැහැදිලි කිරීමේ දී අප යොදා ගන්නා තර්කයේ යම් වැරදි තිබේ ද , එසේ නම් ඒ මොනවාද යන්න පිළිබඳ තාවකාලික හෝ ගැටලු සහගත තත්ත්ව ඇතිවීම සිදු වේ.

මෙම විරුද්ධාභාසයන්හි උපත යම්තාක් දුරට අපැහැදිලි වේ. ෆැවෝරින්ස්ට අනුව “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” නම් තර්කය මුල්වරට යොදාගෙන ඇත්තේ සීනෝගේ ගුරුවරයා වූ පැමිනිඩේස් බව ඩයෝජීනස් ලාටියස් පවසයි. නමුත් පසුකාලීනව විරුද්ධාභාස සීනෝගේ නිර්මාණ බව ලාටියස් විසින්ම ප්‍රකාශ කර ඇත.
සටහන්

{|
ජෝසැෆ් ලුවී ලග්රේන්ජ්

ජූසෙප්පේ ලොඩොවීකෝ ලග්රේන්ජියා යන නමින් උපත ලැබූ ජෝසැෆ් ලුවී ලග්රේන්ජ් (1736 ජනවාරි 25 – 1813 අප්‍රේල් 10) ඉතාලි ජාතික ගණිතඥයෙක් හා තාරකා විද්‍යාඥයෙක් විය. ඔහුගේ ජීවිතයෙන් බොහෝ කාලයක් ඔහු ප්‍රංශයේ ජීවත් වූ අතර සියලුම විශේෂණ ක්ෂේත්‍රවලට, සංඛ්‍යාවාදයට, සම්භාව්‍ය හා අභ්‍යාවකාශ යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. යුලර්ගේ සහ ඩි ඇලෙම්බර්ට්ගේ නිර්දේශය මත, යුලර් වෙනුවට ,1766 දී , බර්ලින් නුවර පිහිටි විද්‍යාවන් පිළිබඳ ඇකඩමියේ ගණිතය පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂකවරයා ලෙස ලැෆ් රේන්ජ් පදවි ප්‍රාප්තිය ලැබුවේය. විශාල වැඩ කොටසක් ඉදිරිපත් කරමින්, විද්‍යා‍වන් පිළිබඳ ප්‍රංශ ඇකඩමියේ ත්‍යාගයන් කිහිපයක් දිනා ගනිමින් ඔහු එහි වසර 20කට වඩා වැඩි කලක් වාසය කළේය. ලැග් රේන්ජ්ගේ විශ්ලේෂණ යාන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ විධිමත් ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනය (විශ්ලේෂී යාන්ත්‍ර විද්‍යාව - මිකැනික් ඇනලයිටික්, සංස්කරණ 4, වෙළුම් 2 , ප්‍රංශය (Gauthier-Villars et fils, 1888-89) බර්ලිං නුවර දී ලියූ අතර ප්‍රථමයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 1788 දීය. නිවුටන්ගෙන් පසුව සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට ඉතා සම්පූර්ණ සැලකිල්ලක් මෙහි දී දක්වන ලදී. තවද 19 වැනි ශත වර්ෂයේ දී ගණිතමය භෞතික විද්‍යාවේ දියුණුව සඳහා මූලාරම්භයක් ද ඇති කරන ලදී. තූරීන් නුවර ඉතාලි ජාතික දෙමාපියන්ට දාව ජියෝසෙෆි ලොඩොවිකෝ ලැග් රෙන්ජියා උපත ලැබීය. ඔහුට පිය පාර්ශවයෙන් ප්‍රංශ ජාතික මුතුන් මිත්තෝ සිටියහ. 1787 දී ඔහු ප්‍රංශ ඇකඩමියේ සාමාජිකයෙක් බවට පත් වූ අතර ඔහු , ඔහුගේ ජීවිතයේ අවසානය තෙක් ප්‍රංශයේ ම රැඳුණි. එම නිසා විකල්පයක් ලෙස ලැග් රේන්ජ් ප්‍රංශ හා ඉතාලි ජාතික විද්‍යාඥයෙක් ලෙස සලකනු ලැබේ. ලැග් රේන්ජ් රුසියානු විප්ලවයෙන් දිවි ගලවා ගත් අතර 1794 දී ආරම්භ කෙරිණි. ඉකෝල් බහු තාක්ෂණික ආයතනයේ එතැන් පටන් ගැටලු විසඳීමේ දී ශ්‍රිතවාදය, සීමාව, සාන්ත්‍යය හා කලනය භාවිතය ( විශ්ලේෂණය) පිළිබඳ පළමු මහාචාර්යවරයා බවට පත් විය. නැපෝලියන් විසින් කීර්තිමත් සේනාව අතරට ලැග් රේන්ජ් නම් කරන ලද අතරම 1808 දී අධිරාජ්‍යයේ වංශවතෙක් බවට ද පත් කළේය. ඔහු 1813 දී මිය ගිය පසු පැන්තියොන්හි දී භූමදාන කරන ලදී.
සටහන්

{|
ද්විපද ප්‍රමේයය

ගණිතයේ දී ද්විපද ප්‍රමේයය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඓක්‍යයන්ගේ බලයන්හි ප්‍රසාරණයක් ලබා දෙන වැදගත් සුත්‍රයකි. එහි සරලම ආකාරය පහත දැක්වේ.

n සෘණ නොවන නිඛිලයක් වන ඕනෑම විටෙක සංඛ්‍යාව ද්විපද සංගුණකය වන (තේරුම් ශ්‍රිතය ඇසුරිනි) අතර n! මඟින් n හි ක්‍රමාරෝපිත දැක්වේ..]]

මෙම සමීකරණය සහ ද්විපද සංගුණකයන්ගේ ත්‍රිකෝණාකාර සැකැස්ම පිළිබඳ ගෞරවය 17 වැනි සියවසේ දී එය විස්තර කළ බ්ලේස් පැස්කල්ට හිමිවේ යැයි සැලකේ. නමුත් ඔහුට පෙර විසූ බොහෝ ගණිතඥයින් මේ සම්බන්ධව දැනුවත් අය වුහ. 13 වැනි සියවසේ විසු චීන ගණිතඥ යැන්ග් හුයි ,11 වැනි සියවසේ විසූ පර්සියානු ගණිතඥ පින්ගාලා යන අය පැස්කල්ගේ ප්‍රතිඵලවලට සමාන ප්‍රතිඵල ව්‍යුත්පන්න කිරීමට සමත් වූ අය වෙති.

උදාහරණ ලෙස 2 ≤ n ≤ 5 වන අවස්ථා සලකමු.

1 වැනි සමීකරණය x සහ y තාත්වික හෝ සංකීර්ණ සංඛ්‍යා වන ඕනෑම විටෙක වලංගු වන අතර තවදුරටත් සාධාරණීකරණය කළ විට xy = yx වන ආකාරයට අර්ධ වලයක අවයවක් වන ඕනෑම x සහ y සංඛ්‍යා යුගලක් සඳහා වලංගු වේ. (ප්‍රමේයය තවදුරටත් සාධාරණීකරණය කළ හැකිය. සංඝටතාව අත්‍යාවශ්‍ය නොවන බව නිරීක්ෂණය කරන්න. එය විකල්පයක් පමණි)HARI
සටහන්

{|
ප්‍රවර්ගය:වීජ ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:ගණිතමය ප්‍රමේයයන්
ප්‍රවර්ගය:සාධනය අඩංගු ලිපි
ප්‍රකෘති ලඝුගණක

ප්‍රකෘති ලඝුගණක විධිමත් ලෙස බහුවලයික ලඝුගණක යනු පාදය e වු ලඝුගණකයි. මෙහි e යනු 2.718281828459 ට ආසන්න අපරිමිත නියතයකි. වඩා සරලව x සංඛ්‍යාවේ ප්‍රකෘති ලඝුගණකය යනු x ට සමාන වීම සදහා e නැංවිය යුතු බලයයි. උදාහරණයක් ලෙස e හි ප්‍රකෘති ලඝුගණකය 1 ක් වේ. මන්ද e1 = e බැවිනි. 1 හි ප්‍රකෘති ලඝුගණකය o වේ. ඒ e0 = 1 වන බැවිනි. සියලු ධන තාත්වික සංඛ්‍යා x සදහා ප්‍රකෘති ලඝුගණකය 1 සිට x දක්වා y = 1/t වක්‍රය යට වර්ග ඵලය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර ශුන්‍ය නොවන සංකිර්ණ සංඛ්‍යා සදහාද ඉහත පරිදිම අර්ථ දැක්විය හැකිවේ.


පහත සර්වසාම්‍යයන්ට අනුව ප්‍රකෘති ලඝුගණක ශ්‍රිතය ඝාතිය ශ්‍රිතයේ ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිතය ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැකිය.

වෙනත් ආකාරයකට ප්‍රකෘති ලඝුගණක ශ්‍රිතය, ධන තාත්වික සංඛ්‍යා කුලක‍යේ සිට සියලු තාත්වික සංඛ්‍යා කුලකයට සමක්ෂේපයකි. වඩාත් පැහැදිලි ලෙස එය ආකලනය යටතේ වු තාත්වික සංඛ්‍යා ඛාණ්ඩයකට ගුණනය කළ විට තාත්වික සංඛ්‍යා ඛාණ්ඩයකින් වු සමරූපතාවයක් ඇතිවේ. මෙම ශ්‍රිතයෙන් එය නිරූපණය කළ හැකිය.

එමෙන්ම ලඝුගණක ‍e ට පමණක් නොව 1 හැර අනෙක් ඕනෑම ධන පාදයකටද අර්ථ දැක්විය හැකිය. මෙය නොදන්නා දෙය වෙනත් රාශියක ඝාතයක් ලෙස ඇතිවිට ගැටලු විසදීමේදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.
බ්ලේස් පැස්කල්

බ්ලේස් පැස්කල් (1623 ජුනි 19 , 1662 අගෝස්තු 19) ප්‍රංශ ජාතික ගණිතඥයෙක්, භෞතිකවාදියෙකු හා ආගමික දර්ශනවාදියෙකු වේ. ඔහු කුඩා කළ අසිරිමත් දරුවකු විය. ඔහු තම පියාගෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ගත්තේය. පැස්කල්ගේ මුල් වැඩ කටයුතු සිදු වූයේ ස්වාභාවික හා ව්‍යවහාරික විද්‍යාවෙනි. එහිදී ඔහුගේ වැදගත්ම ඉදිරිපත් කිරීම වූයේ ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ යාන්ත්‍රික ගණක යන්ත්‍රයයි. තවද තරල පිළිබඳ හැදෑරීම් හා ඉවාන්ගෙලිස්ටා ටොරිශෙලිගේ පීඩනය හා රික්තය පිළිබඳ මූලධර්මය පැහැදිලි කිරීම ද අයත් වේ. මෙහි දී පැස්කල් විද්‍යාත්මක ක්‍රමය ආරක්ෂා කර ගනිමින් එම ලිපි ලිවීය.

මූලික වශයෙන් පැස්කල් ගණිතඥයෙකි. ඔහුගේ උදව්වෙන් පරීක්ෂණවල නව ප්‍රධාන දොරටු දෙකක් විවෘත විය. ඔහු ඉතා සිත් ගන්නා ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධන කිහිපයක්ම ප්‍රක්ෂේපී ජ්‍යාමිතිය පිළිබඳව වයස අවුරුදු 16 දී ලිවීය. පසුව පියරේ ඩී ෆර්මාට් හා එක් වී නූතන වාණිජ විද්‍යාවේ හා සමාජ විද්‍යාවේ ගොඩනැගීමට හේතු වූ සම්භාව්‍යතා සිද්ධාන්තයන් සොයා ගන්නා ලදී.
මෙම විශ්මය ජනක සොයා ගැනීම්වලින් අනතුරුව 1654 අග භාගයේ දී ඔහු තම විද්‍යාත්මක කටයුතු අත්හැර දර්ශනවාදය හා සිද්ධාන්තමය කරුණු සෙවීය. මෙම කාලය තුළදී ඔහු අතින් සිදු වූ ප්‍රධාන කටයුතු දෙකක් නම් Lettres provinciales හා Pensées ය. පැස්කල් තම ජීවිතය පුරාම අයහපත් සෞඛ්‍ය තත්වයෙන් පීඩා විඳි අතර ඔහු තම 39 වන උපන්දිනයෙන් මාස දෙකකට පසු මිය ‍ගියේය.
ආශ්‍රිත

* Expected value
* Gambler's ruin
* Pascal's barrel
* Pascal distribution
* Pascal's mugging
* Pascal's pyramid
* Pascal's simplex
* Problem of points
* Scientific revolution
* List of pioneers in computer science
* List of works by Eugène Guillaume
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* Oeuvres complètes, volume 2 (1858) Paris: Libraire de L Hachette et Cie, link from HathiTrust.
*
*
*
*The Correspondence of Blaise Pascal in EMLO
*
*
*
* Pensées de Blaise Pascal. Renouard, Paris 1812 (2 vols.) ()
* Discussion of the Pascaline, its history, mechanism, surviving examples, and modern replicas at http://things-that-count.net
* Pascal's Memorial in orig. French/Latin and modern English, trans. Elizabeth T. Knuth.
* Biography, Bibliography. (in French)
*
* BBC Radio 4. In Our Time: Pascal.
* Blaise Pascal featured on the 500 French Franc banknote in 1977.
* Blaise Pascal's works: text, concordances and frequency lists
*
* Etext of Pascal's Pensées (English, in various formats)
* Etext of Pascal's Lettres Provinciales (English)
* Etext of a number of Pascal's minor works (English translation) including, De l'Esprit géométrique and De l'Art de persuader.
*


ප්‍රවර්ගය:1623 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1662 මරණ
සංයෝජන

සමායුක්ත ගණිතයේ දී සංයෝජනයක් යනු අනන්‍ය ප්‍රමාණවල පටිපාටිගත නොවූ (අපටිපාටිගත) කුලකයකි. (පටිපාටිගත එකතුවක් සංස්කරණයක් නම් වේ) සියලු අනන්‍ය අවයව ඇතුළත් කුලක S හි අවයව ඇතුළත් උප කුලකයකි. සංයෝජනයක අවයවවල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවේ. (සමාන අවයව එකිනෙකට වෙනස් පිළිවෙලට සකස් කර ඇති ලැයිස්තු දෙකක් එකම සංයෝජනයක් ලෙස සැලකේ) තවද සංයෝජනයක අවයව පුනරාවර්තනය විය නොහැක. (එනම් ඕනෑම අවයවයක් අනන්‍ය එක් වරක් පමණක් සඳහා වේ.) මෙය පුනරාවර්තනයකින්/ ප්‍රතිස්ථාපනයකින් තොරව ලිවීම යැයි කියනු ලැබේ. මීට හේතුව සංයෝජන ඒවා තුළ අඩංගු අවයව අනුව අර්ථ දක්වනු ලැබීමයි. එබැවින් (1,1,2) යන කුලකයක (2,1,1) යන කුලකයන් එකම සංයෝජනයකි. උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 ක කාඩ් කුට්ටමකින් ඕනෑම කාඩ් 5ක් වලංගු සංයෝජනයක් සෑදීමට යොදා ගත හැකිය. කාඩ්වල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවන අතර කාඩ් පුනරාවර්තනය විය නොහැකිය.
k- සංයෝජනයක් (නැතහොත් k- උපකුලකයක්) යනු අවයව k- ප්‍රමාණයක් ඇති උප කුලකයකි. අවයව n ප්‍රමාණයක් ඇති S කුලකයකින් (ප්‍රමාණය n වේ) තැනිය හැකි k- සංයෝජන (එක එකක ප්‍රමාණය k- වේ) සංඛ්‍යාව ද්වි පද සංගුණකයෙන් ලබා ගත හැකිය. (මෙය තේරුම් ශ්‍රිතය ලෙස ද හැඳින්වේ)

ගොනුව:1061-1.jpg

මෙහි n යනු අපට තෝරාගැනීමට දී ඇති වස්තු සමූහයේ විශාලත්වයයි. k- යනු අප තෝරාගත යුතු වස්තු සංඛ්‍යාවයි. n! මඟින් සංඛ්‍යාත්මක අගය ලැබේ.
උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 සම්මත කාඩ් කුට්ටමක් යොදා ගෙන තැනිය හැකි කාඩ් පහේ අත් ගණන පහත පරිදි ගණනය කළ හැකිය.

ගොනුව:1061-2.jpg

පුනරාවර්තන සහිතව සංයෝජන ගණන පහත ලෙස ගණනය කළ හැකිය.

ගොනුව:1061-3.jpg

උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් ඇණවුම් පතක ඔබට තෝරාගත හැකි ඩෝනට් වර්ග 10 ක් තිබේ නම් ඔබට ඩෝනට් තුනක් අවශ්‍ය නම් (10 + 3 − 1)! / 3!(10 − 1)! = 220 සමීකරණයට අනුව ඔබට තෝරා ගැනීම් කළ හැකි ක්‍රම 220ක් පවතී. (බහු කුලක බලන්න)
සංයෝජනයක් යනු කුලක විභාගයේ විශේෂ අවස්ථාවකි. වඩාත් නිවැරදිව කියතොත් මෙහිදී සිදු වන්නේ කුලකයක් k- සහ n − k ප්‍රමාණයේ කුලක දෙකකට වෙන් කිරීමකි.
n ඉතා විශාල වූ විට ඉහත ක්‍රම මඟින් n! ගණනය කිරීම ප්‍රායෝගික නොවන බැවින් ඒ සඳහා පහත ඇල්ගොරිතමය යොදාගත හැක.

ගොනුව:1061-4.jpg


උදා -

ගොනුව:1061-5.jpg


k යොදා ගත් විට ලැබෙන අගයටම සමාන අගයක් n − k යොදාගත් විට ද ලැබෙන බැවින් k, n ගෙන් අර්ධයකට වඩා විශාල වන විට ගණනය සඳහා k වෙනුවට n − k යොදා ගැනීම වඩා පහසු විය හැක.
සටහන්

{|


Combination
|-
ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා

thumb|180px|right|පාදවල දිග අනුයාත ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යාවලට අනුරූප වන ආකාරයේ සමචතුරස්‍ර ඇසුරින් කළ ඇතිරුමක් ඉහත දැක්වේ
right|thumb|180px|ඉහත දක්වා ඇති ඇතිරුමෙහි සමචතුරස්‍රයන්හි ප්‍රතිවිරුද්ධ ශීර්ෂ යා කරමින් චාප ඇඳීම මඟින් නිර්මාණය කරගත් ෆිබොනාච්චි සර්පිලය මෙහි දැක්වේ; මෙය භාවිතා කරන්නේ 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, සහ 34 යන ප්‍රමාණයේ සමචතුරස්‍ර වෙති. - රන්මය සර්පිලය බලන්න.
ගණිතයෙහි, ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා හෝ ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රම හෝ ෆිබොනාච්චි ශ්‍රේණි යනු පහත නිඛිල අනුක්‍රමය අනුගමනය කරන සංඛ්‍යා වෙයි:
:0,\;1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\; \ldots\;
හෝ, විකල්ප වශයෙන්,
:1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\; \ldots.

අර්ථ දැක්වීම අනුව, ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමයෙහි පළමු සංඛ්‍යා දෙක 0 සහ 1 (විකල්ප වශයෙන්, 1 සහ 1) වන අතර, එක් එක් අනුයාත සංඛ්‍යාව පෙර සංඛ්‍යා දෙකෙහි එකතුව වෙයි.

ගණිතමය භාෂිතය අනුව, Fn යන ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා අනුක්‍රමය අර්ථ දැක්වෙන්නේ පහත පුනරාවර්තන සම්බන්ධය පරිදීය
:F_n = F_{n-1} + F_{n-2},\!\,

මෙහ සන්තති අගයයන්
පළමු ආකාරයෙහිදී
:F_0 = 0,\; F_1 = 1
වන අතර, දෙවන ආතාරයෙහිදී
:F_1 = 1,\; F_2 = 1
වෙයි.

ෆිබොනාච්චි ලෙසින්ද හැඳින්වුනු පීසාහී ලියොනාර්ඩෝ අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමය නම් තබා ඇත. පෙරදී ඉන්දියානු ගණිතයෙහි මෙම අනුක්‍රමය විස්තර කර තුබුණද, ෆිබොනාච්චිගේ 1202 ග්‍රන්ථය ලිබර් අබාසි තුලින් මෙම අනුක්‍රමය බටහිර යුරෝපීය ගණිතය වෙතට හඳුන්වා දෙන ලදි .
සටහන්

ප්‍රවර්ගය:සංඛ්‍යා
ප්‍රවර්ගය:ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
රන්මය අනුපාතය

thumb|
රන්මය නියමය, දින දර්ශන අධ්‍යයනයේ දී සහ තාරකා විද්‍යාවේ දී වර්ෂ නිරූපණයට ගන්නා රන්මය සංඛ්‍යා, අන්ත දෙකක් අතර ‍පවතින ඉතා යෝග්‍ය මධ්‍යන්‍ය හෙවත් රන්මය මධ්‍යන්‍ය දර්ශනවේදය , යනාදිය සමඟ පටලවා නොගත යුතුය.

ගොනුව:1064.jpg

රන්මය ඡේදයක් යනු රන්මය අනුපාතයට අනුව දෙකට බෙදා ඇති රේඛා ඛණ්ඩයකි. රේඛා ඛණ්ඩයේ මුළු දිග වන a+b , දිගින් වැඩි ඡේදය වන , a ට දරන අනුපාතය , a වඩාත් කුඩා ඡේදය වන b දරණ අනුපාතයට සම වේ.

ගණිත සහ කලා ක්ෂේත්‍රවලදී සලකනු ලබන අගයන් දෙකක් සඳහා ඒවායේ ඓක්‍යය ඒවා අතරින් විශාල අගයට දරන අනුපාතය, විශාල අගය කුඩා අගයට දරන අනුපාතය, සමාන වේ නම් එම අගයයන් රන්මය අනුපාතයෙන් පවතී යැයි කියනු ලැබේ. රන්මය අනුපාතයේ අගය 1.6180339887 පමණ වේ.

අවම වශයෙන් පුනරුද සමයේ පටන් බොහෝ කලාකරුවන් හා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් සිය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා රන්මය අනුපාතයට ආසන්න අගයයන් භාජක කර ඇත. මෙම යෙදුම් අතර රන්මය සෘජුකෝණාස්‍රය වැඩි වශයෙන් දැකගත හැකි අතර එහි දිගු පාදය කෙටි පාදයට දරන අනුපාතය රන්මය අනුපාතයට සම වේ. මෙසේ රන්මය අනුපාතය යෙදීම කලාත්මකව වඩාත් ආකර්ශනීය බව විශ්වාස කෙරුණි. රන්මය අනුපාතයේ අනන්‍ය හා ආකර්ශණීය ගුණ හේතුවෙන් ගණිතඥයින් විසින් ද එය අධ්‍යයනය කර ති‍බේ.

රන්මය අනුපාතය ගණිතමය නියතයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැකි අතර සාමාන්‍යයෙන් ගොනුව:1064-3.jpg (ෆයි) නම් ග්‍රීක අක්ෂරයේ නිරූපණය කෙරේ. ඉහත රන්මය ඡේදයේ රූප සටහන මඟින් මෙම නියතය අර්ථ දැක්වීමට යෙදෙන ජ්‍යාමිතික සම්බන්ධතාව ආදර්ශනය කෙරේ. වීජ ගණිතය ඇසුරෙන් රන්මය අනුපාතය පහත පරිදි ප්‍රකාශ කළ හැක.

ගොනුව:1064-1.jpg

මෙම සමීකරණ‍යේ විසඳුම සඳහා පහත දැක්වෙන අනන්‍ය ධන වීජ ගණිතමය අපරිමේය සංඛ්‍යාව ලැබේ.


ගොනුව:1064-2.jpg

රන්මය අනුපාතය වෙනුවෙන් හෝ ආශ්‍රිතව යෙදෙන අනෙක් වචන අතරට රන්මය ඡේදය (ලතින් බසින් sectio aurea) රන්මය මධ්‍යන්‍යය, රන්මය සංඛ්‍යාව සහ ෆයි (ගොනුව:1064-3.jpg ) නම් ග්‍රීක අක්ෂරය යනාදිය අයත් වේ.

ආද්‍යත්ත හා මධ්‍යන්‍ය අනුපාතය, මධ්‍ය ඡේදය , දිව්‍යමය සමානුපාතය (ඉතාලි බසින් proporzione divina) දිව්‍යමය ඡේදය (ලතින් බසින් sectio divina) රන්මය සමානුපාතය, රන්මය කැපුම සහ ෆීඩියාස්ගේ මධ්‍යන්‍යය යනාදිය මේ හා සම්බන්ධව හමුවන අනෙකුත් යෙදුම් අතර වේ.
සටහන්

{|

|-
|මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව ආශ්‍රයෙන් සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලද්දකි.
සැලකිය යුතුයි : මෙම පරිවර්තන කාලය තුල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව වෙනස් වී තිබිය හැක.

|-
|
Golden_ratio
|-
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
අනාගාමි

අනාගාමි බව ලැබු තැනැත්තා යනු නිවන් මගෙහි කොටසක් අවබෝධ කර ගත් තැනැත්තාය. ඔහු සාමාන්‍ය මනසේ මුල් බැඳිම් පහේ දාමය කපා ඉවත් කළ පුද්ගලයෙකි. අනාගාමි යන්නෙහි (පාලි) තේරුම නැවත නොපැමිනෙන්නා යනුයි. අනාගාමි තත්වය නිවන් මග ලබා ගැනීමට තබන පියවර හතරෙන් තුන්වැන්නයි.

අනාගාමි ඵලයට පත්වූ අය මරණයෙන් පසු නැවතත් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි නොඉපදෙති. ඔවුන් නැවත උපත ලබන්නේ ශුද්ධාවාස බ්‍රභ්මලෝකයකය. එහි ජීවත්වන්නේ අනාගාමි ඵලය ලැබූ අය පමනි. එහිදි ඔව්හු අර්හත් ඵලය ලබා ගනිති.

අනාගාමි ඵලය ලැබූ තැනැත්තෙකු නිදහස් වන බන්ධන (පාලී .සංයෝජන) පාලී භාෂාවේ සඳහන් වන්නේ

1. සක්ඛාය දිට්ඨි2. විචිකිච්චා 3. සීලබ්බත පරාමාස4. කාමරාග5. ව්‍යාපාද

අනාගාමි ඵල ලැබූ තැනැත්තෙක් එතෙක් නිදහස් නොවන බැඳීම් නම්:

1. රූපරාග - ද්‍රව්‍යවලට ඇති කැමැත්ත. (පළමු ධ්‍යාන 4)

2. අරූප රාග - අද්‍රව්‍ය දේට ඇති අශාව. (අන්තිම ධ්‍යාන 4)

3. මාන - අභිමානය

4. උද්ධච්ච - අසහනය

5. අවිජ්ජා - අනවබෝධය

අනාගාමි තත්වය සකෘදාගාමි සහ අරහත් අතර පවතින අතරමැදි තත්වයයි. අරහත් ඵලය ලැබු තැනැත්තා බැඳීම් දහයෙන් මිදුනු පූර්ණ විමුක්තිය භුක්ති විඳින්නේය.
ආශ්‍රිත ලිපි

* සෝවාන්
* සකෘදාගාමි
* රහත්

ප්‍රවර්ගය:මාර්ග ඵල
දන්ත ධාතුන් වහන්සේ

ලංකාවට වැඩම කරවීම.
අනුරාධපුර

දන්ත ධාතුව මෙහි ළඟා වන විට ඉන්දියන් පාලක ගුහාශිව ගේ මිතුරා වූ මහාසේන රජු මිය ගොස් තිබිණ. ඔහුගේ පුතා කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්න ඉන් පසු රජු බවට පත් විය. ඔහුද භක්තිමත් බෞද්ධයෙකු විය. එම රජතුමා විසින් දන්ත ධාතුව මහත් බැතියෙන් පිළිගෙන ඉතා ගරුසරු ලෙස තම සිංහාසනයේ වඩා හිඳවූයේය. රජතුමා දන්තධාතුන් වහන්සේ ධම්මචක්කගෙහ නම් මන්දිරයක තැන්පත් කල බව මහාවංශය කියයි. මෙම මන්දිරය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් 3 වැනි සියවසේ මාළිගා පරිශ්‍රයේම (රාජවත්තු) ඉදි කර තිබුනු එකකි. රජතුමා විශේෂ විහාරයක් ඉදි කොට දන්ත ධාතුන් වහන්සේ එහි තැන්පත් කළහ. මහාපාලි නම් දාන ශාලාවට යාබදව තිබෙන නටබුන් වූ මන්දිරය මෙම විහාරය ලෙසට හඳුනාගෙන තිබේ.
සෙංකඩගල

සෑම පසළොස්වක පෝය දිනකම විශේෂ ආගමික පූජාවන් මාළිගය තුල පවත්වනු ලැබේ. මෙම දිනපතා, සතිපතා, සහ මාස් පතා කරන උත්සව හැරුණු විට සෑම වසරකම පාහේ ප්‍රධාන උත්සව හතරක් පවත්වනු ලැබේ. ඒවා නම් අලුත් සහල් මංගල්‍යය, අවුරුදු මංගල්‍යය, ඇසල මංගල්‍ය සහ කාර්තික මංගල්‍යය යනුවෙනි. මේවායින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ඇසල මංගල්‍යයයි.
'දාන් කෘයික්ෂැංක්' විසින් ඉදිරිපත් කළ එරවුන්ඩ් ද වර්ල්ඩ් ඉන් 80 ට්‍රෙෂර්ස් හි දැක්වෙන වටිනා සම්පත් 80 අතරට දන්ත ධාතුව ද ඇතුලත් වේ.
අවිද්‍යාව (බුදු දහම)

අවිද්‍යාව (සංස්කෘත; පාලි: අවිජ්ජා) යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් අදහස් වන්නේ "මුග්ධතාව" හෝ "මෝහය" යන්නයි. බුදු දහමෙහි අවිද්‍යා යනු චතුරාර්ය සත්‍යයන්හී නියම අදහස සහ ගම්‍යාර්ථය තේරුම් නොගැනීම හෝ සක්‍යයෙහි ස්වරූපය පිළිබඳ මූලික අනවබෝධය ලෙසින් මෙය අර්ථදැක්විය හැක.

සමාන වචන:


අවිද්‍යා යනු මායාවයි - නොදැනීමයි. බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් වල මෙය බොහෝ ලෙසින් සාකච්ඡාවට පාත්‍ර වී තිබේ.

සමාන අර්ථ
• චීන Wúming
• ජපන් Mumyõ
• වියට්නාම් Vô minh • ටිබෙට් Ma.rig.pa

බුදු දහමෙහි සහ බෞද්ධ දර්ශනයෙහි අවිද්‍යාව ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන විෂයයකි. අවිද්‍යාව යනු සංසාරයෙහි දුක ඇති වීමට මූලික හේතුවයි.


ක්ලේශයන්ගෙන් එකක් ලෙස අවිද්‍යාව, තණ්හාව සහ ඇලිම (උපාදානය)අැති. භවචක්‍රයෙහි පළමු ගරාදිය ලෙස සියලුම දේ ඒ පසු පස ගමන් ගනී. පටිච්ච සමුප්පාදයෙහි පළමු පුරුක ලෙස සියලු පුරුක් නොහොත් අනිකුත් සියලු ක්‍රියා දාමයන් වලට හේතුව වන්නේ අවිද්‍යාවයි.
අවිද්‍යාවෙහි ප්‍රතිවිරුද්ධ තත්වය ප්‍රඥාවයි. ප්‍රඥාව ලබා ගන්නේ දැනුවත්වීම, ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීම සහ ධ්‍යාන වැඩීමෙනි. මෙම අංශ තුන ථේරවාද සම්ප්‍රදායේ ආර්යාෂ්ඨාංගික මාර්ගයේද මහායානයේ පාරමිතා වලද අන්තර්ගත වී ඇත.

එක් පැතිකඩක සිට පැතිකඩ හයක් දක්වා.
අවිද්‍යාව යනු දැනීම හීන වීමයි. එය චේතනා සමග සමිබන්ධෙෙවී. වේදනා කාණ්ඩ තුනක් හා බැඳී පවතින පාර්ශවයන් තුනක් ඊට ඇත්තේය. අවිද්‍යාව යනු චතුරාර්ය සත්‍යය නොදන්නා බව ෙහවත් මෝහයයි. සසර ගමනේ නවතින්නට ඉඩ නොදී (සංසාරය) දිගින් දිගට ඇලීම ද අවිද්‍යාවයි. ඉන්ද්‍රය දොරටු හය හෙවත් සලායතන හා බැ‍ෙදන අංශ හයක් අවිද්‍යාවේ ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි

* අවිද්‍යාව (හින්දු)
* විද්‍යාව (බෞද්ධ සංකල්පය)

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම