JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਮੰਮੋ

ਮੰਮੋ 1994 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰੀਦਾ ਜਲਾਲ, ਸੁਰੇਖਾ ਸੀਕਰੀ, ਰਜਿਤ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਫਾਲਕੇ ਸਿਤਾਰੇ ਹਨ।
ਕਾਸਟ ਅਤੇ ਪਾਤਰ

* ਫਰੀਦਾ ਜਲਾਲ ਮੰਮੋ ਵਜੋਂ
* ਸੁਰੇਖਾ ਸੀਕਰੀ ਫਿਆਜ਼ੀ ਵਜੋਂ
* ਅਮਿਤ ਫਾਲਕੇ ਰਿਆਜ਼ ਵਜੋਂ (ਅੱਲ੍ਹੜ)
* ਰਜਿਤ ਕਪੂਰ ਰਿਆਜ਼ ਵਜੋਂ (ਬਾਲਗ਼)
* ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਅਨਵਰੀ ਵਜੋਂ
* ਸ਼ਰੀਬਲਭ ਵਿਆਸ ਸਬੀਰ ਵਜੋਂ
* ਸੰਦੀਪ ਕੁਲਕਰਨੀ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਆਪਟੇ ਵਜੋਂ
* ਸਲੀਮ ਸ਼ਾਹ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਨੂਪਮ ਖੇਰ

ਅਨੂਪਮ ਖੇਰ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਰਨ ਖੇਰ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਕਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਛੋਟੇ ਪਰਦੇ ਭਾਵ ਟੀ.ਵੀ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਸ਼ੋਅ ਦ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋਅ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਲਰਜ਼ 'ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਾਰਾਂਸ਼ (1984) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਜੇ (1988) ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਲਖਨ (1989), ਲਮਹੇ (1991), ਖੇਲ (1992), ਡਾਰ (1993) ਅਤੇ ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ (1995) ਲਈ ਪੰਜ ਵਾਰ ਸਰਬੋਤਮ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਖੇਰ ਨੇ ਡੈਡੀ (1989) ਅਤੇ ਮੈਨੇ ਗਾਂਧੀ ਕੋ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾ (2005) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿਕਰ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।
ਕੰਮ

ਖੇਰ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਐਂਡ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਐਫਟੀਆਈਆਈ) ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੀ। ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਕਥਿਤ ਹਮਾਇਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ FTII ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਐਫਟੀਆਈਆਈ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਖੇਰ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਮਾਰਚ 1955 ਨੂੰ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਥ ਖੇਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਲਰਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਦੁਲਾਰੀ ਖੇਰ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਹੈ।
ਕੈਰੀਅਰ

1984 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ 29-ਸਾਲਾ ਖੇਰ ਨੇ ਫਿਲਮ ਸਰਾਂਸ਼ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਮੱਧ-ਵਰਗੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਝੜ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਭੂਮਿਕਾ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 65 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈ ਨਾ ਨਾ ਕੁਛ ਟੂ ਅਨੁਪਮ ਅੰਕਲ, ਸਵਾਲ ਦਸ ਕਰੋੜ ਕਾ, ਲੀਡ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਦਿ ਅਨੁਪਮ ਖੇਰ ਸ਼ੋਅ - ਕੁੱਛ ਭੀ ਹੋ ਸਕਤਾ ਹੈ ਵਰਗੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਹਮ ਆਪਕੇ ਹੈ ਕੌਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦਾ ਨਾਮਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੇਰ ਨੇ ਕਈ ਹਾਸਰਸ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਮ ਡੈਡੀ (1989) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਆਲੋਚਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਓਮ ਜੈ ਜਗਦੀਸ਼ (2002) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਫਿਲਮ ਮੈਨੇ ਗਾਂਧੀ ਕੋ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾ (2005) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਂ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ| ਕਰਾਚੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਿਲਮਇੱਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਰਾਠੌਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ

thumb|ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ
ਡਾ. ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ (1 ਨਵੰਬਰ 1942 - 20 ਸਤੰਬਰ 2008) ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਧਿਅਕਸ਼ਾ, ਨਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰ, ਫਿਗਰੇਟ ਨਾਮਕ ਨਾਰੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਕ 1966 ਤੋਂ 1976 ਤੱਕ ਚਮੜੇ ਅਤੇ ਸਿਲੇ-ਸਿਲਾਏ ਵਸਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਰਿਆਤਕ, ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਨਿਊ ਹੋਰਾਈਜਨ ਲਿਮਿਟਡ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਕਾ, ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵਿਤਰੀ, ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤਾ ਚੈਂਬਰ ਆਫ ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਗੌਰਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

ਪ੍ਰਭਾ ਖੇਤਾਨ ਦਰਸ਼ਨਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਐਮਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਯਾਂ ਪਾਲ ਸਾਰਤਰ ਦੇ ਹੋਂਦਵਾਦ ਉੱਤੇ ਪੀਐਚਡੀ, ਕਵਿਤਾ, ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਆਤਮਕਥਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਲਈ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਅਪਰਿਚਿਤ ਉਜਾਲੇ
*ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਧਰਮਾ ਮੈਂ
*ਛਿੰਨਮਸਤਾ
*ਪੀਲੀ ਆਂਧੀ
*ਸ਼ਬਦੋਂ ਕਾ ਮਸੀਹਾ ਸਰਤਰ
*ਬਾਜਾਰ ਕੇ ਬੀਚ: ਬਾਜਾਰ ਕੇ ਖਿਲਾਫ
*ਅੰਨਿਆ ਸੇ ਅਨੰਨਿਆ
ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਚਿੰਤਨ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਤਿੰਨ ਸੰਪਾਦਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਦ ਸੇਕੇਂਡ ਸੈਕਸ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਿਤ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ

ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ - 3 ਜਨਵਰੀ 1938) ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਸੰਸਦੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਸਦ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਡਮੇਰ ਦੇ ਜਸੋਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਹੇ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਜੋਧਪੁਰ ਦੇ ਪੂਰਵ ਮਹਾਰਾਜਾ ਗਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮੇਓ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਖਡਕਵਾਸਲਾ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ 16 ਮਈ 1996 ਤੋਂ 1 ਜੂਨ 1996 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ-ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 5 ਦਸੰਬਰ 1998 ਤੋਂ 1 ਜੁਲਾਈ 2002 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਵਾਜਪਾਈ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਵੰਤ ਸਿਨਹਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਰ ਫਿਰ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ-ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਪਦ ਤੇ ਮਈ 2004 ਤੱਕ ਰਹੇ। ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ-ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ-ਹਿਤਕਾਰੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। 19 ਅਗਸਤ 2009 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਜਿਨਾਹ-ਇੰਡੀਆ, ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ, ਇੰਡੀਪੇਂਡੈਂਸ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ-ਪਟੇਲ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਜਿਨਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 29 ਮਾਰਚ 2014 ਨੂੰ ਉਹ ਫੇਰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਬਾੜਮੇਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਦਿਵਸ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 7 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੇ 1948 ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸਭਾ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਸਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਗੋਸ਼ਟੀਆ, ਨਾਟਕ, ਨੁਕੜ ਨਾਟਕ ਕਰਵਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਾਟੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਚੰਗੇ ਅਸੂਲ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਵਾਧਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਇਆ। ਕਸ਼ਰਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੰਕ ਫੂਡ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮੁਖ ਮਕਸਦ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਿਹਤ ਉੱਪਰ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼

* 2014: ਵੈਕਟਰ-ਬਰਦਾ ਰੋਗ
* 2013: ਸਿਹਤਮੰਦ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਟ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ
* 2012: ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
* 2011 ': ਅੱਜ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਈ ਇਲਾਜ
* 2010 ': ਸਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ
* 2009:, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉ ਤਾਂ ਕਿ ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਹਸਪਤਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ।
* 2008: ਜਲਵਾਯੂ ਦੇ ਗਲਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਸਿਹਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ।
* 2007: ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੁਰੱਖਿਆ।
* 2006: ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
* 2005: ਹਰ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇ।

* 2004: ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ
* 2003: ਬੱਚੇ ਲਈ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੰਭਾਲੋ।
* 2002: ਸਿਹਤ ਲਈ ਕੰਮ
* 2001: ਮਾਨਿਸਕ ਸਿਹਤ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰੋ।
* 2000: ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੂਨ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
* 1999: ਉਮਰ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਫਰਕ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* 1998: ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਾਤਾ
* 1997: ਛੂਤ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾ।
* 1996: ਬਿਹਤਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸ਼ਹਿਰ।
* 1995: ਪੋਲੀਓ ਦਾ ਖਾਤਮਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ‏‎
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਨ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ

ਸੰਸਾਰ ਸਿਹਤ ਜਥੇਬੰਦੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਅਪਰੈਲ 1948 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੰਤਵ ਅਨੇਕ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਮਸਲਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ,ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਜਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਕਰਨੀ ਆਦਿ ਹਨ।
ਭਾਰਤ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬੱਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਧਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਹਿਸਾ ਪਾਉੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਅਸੈਂਬਲੀ ਇਸ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਸਰਵਉਚ ਨੀਤੀ ਨਿਰਧਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਡੂ ਸਿਹਤ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਐਮ.ਐਮ.ਆਰ, ਆਈ.ਐਮ.ਆਰ. ਅਤੇ ਟੀ.ਐਫ.ਆਰ. ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਕਦ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪੋਲੀਓ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 28 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਪੋਲੀਓ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸਟਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ 18 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ, ਕੈਂਸਰ, ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਘਾਤਕ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਪੌਣੇ ਚਾਰ ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸੰਬੰਧ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ 24 ਫੀਸਦੀ ਮੌਤਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ, 6 ਫੀਸਦੀ ਕੈਂਸਰ, 11 ਫੀਸਦੀ ਸਾਹ ਸੰਬੰਧੀ ਤੇ 2 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਹੋਰ ਅਛੂਤ ਰੋਗਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1987 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਏਡਜ਼ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਟੀ.ਬੀ ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਛੇ ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ, ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਏਡਜ਼ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਗੰਭੀਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਅਤਿ ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਜਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਐਚਆਈਵੀ-ਏਡਜ਼ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ 'ਚ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ
ਕੁੰਤੀ

ਹਿੰਦੂ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੰਤੀ ( Kuntī) ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਯਾਦਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਕੁੰਤੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਭੂਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜ ਕੁੰਤੀਭੋਜ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕਰਣ ਅਤੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੀ।

ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪਾਂਡੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਲ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਕਰਣ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਭੀਮ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਕੁੰਤੀ ਸ਼ੂਰਾਸੇਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯਾਦਵ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਿਥਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਸੂਦੇਵ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬੇਔਲਾਦ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਕੁੰਤੀਭੋਜਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਹਸਤਨਾਪੁਰਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ

ਜਦੋਂ ਕੁੰਤੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਸਤਨਾਪੁਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਪਦੀ ਬਹੁ-ਵੰਡ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੰਜਰ ਭੂਮੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ [ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੰਤੀ ਆਪਣੀ ਦੀ ਭਾਬੀ, ਗੰਧਾਰੀ ਨਾਲ ਹਸਤਨਾਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਜਦੋਂ ਪਾਂਡਵ ਇੱਕ ਡਾਈਸ ਗੇਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਦੁਰਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ।
ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ

[ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ] ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁੰਤੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਵਾ ਵਿਤਾਉਣਵਿਦੁਰਾ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ] ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਸੰਜੇ ਅਤੇ ਭਾਬੀ ਗੰਧਾਰੀ। ਵਿਦੁਰਾ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਜੈ ਹਿਮਾਲਿਆ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ]
ਸੁਭੱਦਰਾ

ਦੀ ਭੈਣ, ਸੁਭੱਦਰਾ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਰੱਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਠਾ) ਰੱਥ ਦੁਆਰਕਾ ਤੱਕ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।]]

ਸੁਭੱਦਰਾ () ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਭੈਣ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਸੁਭੱਦਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਿਉ ਸੀ।
ਵਿਆਹ

ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਮੁਤਾਬਕ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੁਭੱਦਰਾ ਦੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ ਬਲਰਾਮ ਅਰਜੁਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਆਖ਼ਰ, ਬਲਰਾਮ ਮੰਨ ਗਿਆ ਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਖੇ ਸੁਭੱਦਰਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਦੀਪਾ ਸਾਹੀ

ਦੀਪਾ ਸਾਹੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 1993 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ "ਮਾਇਆ ਮੇਮਸਾਬ" ਵਿੱਚ, ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਫ਼ਿਲਮ 'ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਫੇਰੇ' ਨਾਲ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਦੀਪਾ ਸਾਹੀ ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਸੀ ਜੋ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਈ। Sahi pursued her education at Indraprastha College for Women, ਸਾਹੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਸੋਸਾਇਓਲਜੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਸੀ। ਸਾਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਐਨ.ਐਸ.ਡੀ. ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਨੈ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਸਾਹੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਅਤੇ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ "ਨਾਨਾ ਕਾਰਤੇ ਪਿਆਰ" ਮੰਦੀ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਕੇਤਨ ਮਹਿਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਜੋ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਊਸ਼ਾ ਮਹਿਤਾ ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਸਾਹੀ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਝੁਕਾਅ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਮੁੱਲ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਉੱਘੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ "ਆਘਾਤ" (1985) ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਥੈਸਪੀਅਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸ ਸੁਤੰਤਰ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਟੈਲੀਵੀਯਨ ਫ਼ਿਲਮ ਤਮਸ (1986) ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ

* ਮਾਂਝੀ- ਦ ਮਾਊਂਟੇਨ ਮੈਨ (2015)
* ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਫੇਰੇ (2011) (Director)
* ਮੰਗਲ ਪਾਂਡੇ: ਦ ਰਾਈਜ਼ਿੰਗ as (producer)
* ਡਾਟਰਸ ਆਫ਼ ਦਿਸ ਸੈਂਚਰੀ (2001)
* ਆਰ ਯਾ ਪਾਰ (1997)
* Oh Darling! Yeh Hai India! (1995) as (writer) (screenplay)
* Bhookamp (1993)
* Maya Memsaab (1992)
* Siyasat (1992)
* Hum (1991)
* Ek Doctor Ki Maut (1991)
* Trinetra (1991)
* Dushman (1990)
* Hero Hiralal (1988)
* Tamas (1986)
* Aghaat (1985)
* Party (1984)
ਹਵਾਲੇ
ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ

ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ (ਜਨਮ 29 ਮਈ 1954) ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਥੀਏਟਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸੀਰੀਅਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸੰਸਾਯੋਗ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਰਾਖ (1989) ਵਿੱਚ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਪੀ.ਕੇ. ਦੀ, ਏਕ ਡਾਕਟਰ ਕੀ ਮੌਤ (1991) ਵਿੱਚ ਡਾ. ਦੀਪਾਂਕਰ ਰਾਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਮੈਕਬੇਥ ਦੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਵਿੱਚ ਅੱਬਾ ਜੀ, (ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਕਿੰਗ ਡੰਕਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ) ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਮਈ 1954 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਸਾਲ 1976 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਸਰੋਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 12 ਜਮਾਤਾਂ ਤਕ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ੧੯੭੯ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਡਾਂਸਰ ਨੀਲਿਮਾ ਅਜ਼ੀਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਏ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ੧੯੮੧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੱਚਾ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਸੀ। 1984 ਵਿਚ ਇਸ ਜੋੜੇ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੰਕਜ ਕਪੂਰ ਨੇ ੧੯੮੮ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਪ੍ਰੀਆ ਪਾਠਕ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਬੇਟੀ ਸਨਾਹ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟਾ ਰੁਹਾਨ ਕਪੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼ੀਲਾ ਕੌਲ

ਸ਼ੀਲਾ ਕੌਲ (7 ਫਰਵਰੀ 1915 - 14 ਜੂਨ 2015) ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂ, ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ, ਸ਼ਿਖਿਆਵਿਦ, ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਆਗੂ, ਪੂਰਵ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਿਨੇਟ ਮੰਤਰੀ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਪਾਲ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਿਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਸਾਲੇ ਵਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੈਲਾਸ਼ਨਾਥ ਕੌਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮਾਮੀ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਵਿਮੈਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ ਟਰੇਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1915
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2015
ਐਪਰਲ ਫੂਲ ਡੇ

ਐਪਰਲ ਫੂਲ ਡੇ ਜੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਦਿਵਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਖੁਦ ਮੂਰਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਅਪਰੈਲ ਫੂਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਚੀ ਜਿਹੀ "ਅਪਰੈਲ ਫੂਲ!" ਚਿਲਾ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਾਕ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਓਡੇਸਾ, ਯੂਕਰੇਨ, ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਪਰੇਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਜਨਤਕ ਛੁੱਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹਾਨੀ-ਰਹਿਤ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ

in London. No such event ever took place.]]

1 ਅਪਰੈਲ ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸੰਗਠਨ ਜੈਫਰੀ ਚੌਸਰ ਦੇ ਦਿ ਕੈਂਟਰਬਰੀ ਟੇਲਜ਼ (1392) ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਈ ਐਫ ਸ਼ੂਮੈਕਰ

ਅਰਨੈਸਟ ਫਰੈਡਰਿਕ "ਫ੍ਰਿਟਜ਼" ਸ਼ੂਮੈਕਰ (16 ਅਗਸਤ 1911 - 4 ਸਤੰਬਰ 1977), ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਕ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* New Economy Coalition (following the merger of the New Economics Institute and New Economy Network)
* Schumacher Center for a New Economics (formerly The E.F. Schumacher Society) in Great Barrington, Massachusetts, which houses his personal library and archives.
* Schumacher pic.
* Intermediate Technology Development Group / Practical Action
* About E. F. Schumacher, from British Schumacher Society website
* The Schumacher Institute for Sustainable Systems is an independent research organisation working to continue Schumacher's legacy.
* Essay on Buddhist Economics
* "The Education of E.F. Schumacher"
* Small is Still Beautiful an interview with Joseph Pearce by Angelo Matera, Godspy, 2004
* Economics as if People Mattered, E. F. Schumacher observed
* Dialogue with E.F Schumacher and Fritjof Capra
* E.F. Schumacher: A Retrospect and Reflection After September 11, 2001
* Interview with E. F. Schumacher published in Manas Journal, May 19, 1976
* The world improvement plans of Fritz Schumacher by John Toye. Published in Cambridge Journal of Economics, 36,2: 387–403
* Fifty Possible Ways to Challenge Over-Commercialism
* Beyond Simplicity: Tough Issues For A New Era by Albert J. Fritsch, SJ, PhD
* Introduction to Schumacher (MP3)
* Watch the documentary Small Is Beautiful: Impressions of Fritz Schumacher
* ef-schumacher.org site set up by Schumacher's family to mark his centenary
*


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1911
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1977
ਅਲ ਗੋਰ

ਅਲਬਰਟ ਆਰਨਲਡ ਅਲ ਗੋਰ, ਜੂਨੀਅਰ (ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1948) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ 45ਵੇਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਗੋਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਗੋਰ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ 1977-1985 ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਫਿਰ 1985-1993 ਤੱਕ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। 1993 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਗੋਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣਿਆ 1993 ਵਿੱਚ ਗੋਰ ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਾਰਜ ਐਚ. ਡਬਲਿਉ. ਬੁਸ਼ ਅਤੇ ਡੈਨ ਕਵੇਲ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।

ਗੋਰ 2000 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪਦ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਡੇਮੋਕਰੈਟ ਉਮੀਦਵਾਰ ਸਨ ਪਰ ਪਾਪੂਲਰ ਵੋਟ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਓੜਕ ਰਿਪਬਲੀਕਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਾਰਜ ਡਬਲਿਊ. ਬੁਸ਼ ਕੋਲੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਏ। ਇਸ ਚੋਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫਲੋਰੀਡਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੋਟ ਦੀ ਪੁਨਰਗਣਨਾ ਉੱਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਾਦ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਰਬ-ਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬੁਸ਼ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਚੋਣ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੋਟ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Board of Trustees at World Economic Forum
*
*
*
*
*
* including his Nobel Lecture December 10, 2007

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਿਆਵਰਣਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਲ ਗੋਰ
ਓਵਨ ਜੋਨਸ (ਲੇਖਕ)

ਓਵਨ ਜੋਨਸ (ਜਨਮ 8 ਅਗਸਤ 1984) ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਜੋਨਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ੇਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਟਾਕਪੋਰਟ ਗਰੇਟਰ ਮਾਨਚੈਸਟਰ,
ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਫਾਲਕਿਰਕ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਈ ਟੀ ਲੈਕਚਰਾਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ "ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਦਾਦਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਟਸਕੀਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਕ
ਪੰਚਸ਼ੀਲ

ਮਾਨਵ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਪੰਜ ਆਧਾਰਭੂਤ ਸਿਧਾਂਤ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਚਸੂਤਰ ਅਤੇ ਪੰਚਸ਼ੀਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। 29 ਅਪਰੈਲ 1954 ਨੂੰ ਤਿੱਬਤ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰਭੂਤ ਮੰਨ ਕੇ ਸੁਲਾਹ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਸੰਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੰਜ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹਨ -

#ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ
#ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲਾਵਰ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ
#ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਾ ਦੇਣਾ
#ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਇਦੇ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਅਤੇ
#ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ - ਚੀਨ ਸੰਬੰਧ
ਜਸਰਾਜ

ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ (; 28 ਜਨਵਰੀ 1930 - 17 ਅਗਸਤ 2020) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਪੰਡਤ ਜਸਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ 1930 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਪੰਡਿਤਜੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਮੇਵਾਤੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਸਰਾਜ ਕਾਫ਼ੀ ਛੋਟੇ ਸਨ ਉਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਪੰਡਤ ਮੋਤੀਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਤ ਮਣੀਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਹਰਿਆਣੇ ਦੇ ਹਿਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਮੇਵਾਤੀ ਘਰਾਨੇ ਨਾਲ ਤਾਲੁਕ ਰਖਦਾ ਸੀ।

ਜਸਰਾਜ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਪੰਡਿਤ ਮੋਤੀਰਾਮ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਬਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪੰਡਿਤ ਮਨੀਰਾਮ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਏਕਲ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਅਪਣਾਇਆ।
ਗੈਲਰੀ


File:Jasraj 002.jpg
File:Jasraj 003.jpg
File:Jasraj 041.jpg
File:Jasraj 049.jpg
File:Jasraj 048.jpg
File:Pandit Jasraj at Bhopal 2015.jpg
File:Pandit Jasraj ji 2015.JPG

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

right|thumb|ਜੈਪੁਰ ਦੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇਵ ਜੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਸੰਗ ਭਵਨ ਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਜਸਰਾਜ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਧੁਰਾ ਨਾਲ (2011) ।
ਜਸਰਾਜ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵੀ. ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ ਦੀ ਧੀ ਮਧੁਰਾ ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1960 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ,ਫੇਰ 1963 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਦੇਵ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਦੁਰਗਾ ਜਸਰਾਜ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਵੀ ਸਨ ।

ਮਧੁਰਾ ਨੇ 2009 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਿਲਮ, ਸੰਗੀਤ ਮਾਰਤੰਡ ਪੰਡਿਤ ਜਸਰਾਜ ਬਣਾਈ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਰਾਠੀ ਫਿਲਮ ਆਈ ਤੁਜ਼ਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਸਰਾਜ ਅਤੇ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਨੇ ਮਰਾਠੀ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ।
ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ

ਬ੍ਰਿਜਮੋਹਨ ਮਿਸ਼ਰ (ਹਿੰਦੀ: बृजमोहन मिश्र) ਆਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਡਤ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ (ਹਿੰਦੀ: पंडित बिरजू महाराज) (ਜਨਮ 4 ਫਰਵਰੀ 1938) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਵਾਚਕ ਨਾਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਚ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਪਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਮਾਂਡ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਗਾਇਕ ਵੀ ਹਨ।

ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੱਥਕ ਗੁਰੂ ਪੰਡਤ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਚ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਦੇ ਵੀ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਉਸਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇ। ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬਿਰਜੂ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰਤਮਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋ ਰਹੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਤ ਵੀ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਥਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਕਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣ ਵਾਲੇ ਲਖਨਊ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇਸ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਅੱਛਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਅਤੇ ਚੇਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* Pandit Birju Maharaj (Official Website)
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1938
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਦ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ

ਦ ਜੰਗਲ ਬੁਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:The Jungle Book) (1894) ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਲੇਖਕ ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1893 - 94 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੂਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਛਪੇ ਕੁੱਝ ਚਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਡਯਾਰਡ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜਾਨ ਲਾਕਵੁਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇਸਦੇ ਉਪਰੰਤ ਲਗਪਗ ਦਸ ਸਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ ਅਤੇ ਲਗਪਗ ਅਗਲੇ ਸਾਢੇ ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰੁਡਯਾਰਡ ਨੇ ਉਦੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਰਮੋਂਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਵਿੱਚ ਮੋਗਲੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣਾ ਬਘਿਆੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿੰਡ ਪਰਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਅਤੇ 1895 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ‘ਦ ਸੈਕੰਡ ਜੰਗਲ ਬੁੱਕ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੋਗਲੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਜ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ) ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਨਵੀਕ੍ਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ, ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ ‘ਦ ਲਾ ਆਫ ਦ ਜੰਗਲ’ (ਜੰਗਲ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ) ਦੇ ਛੰਦ ਵਿੱਚ, ਆਦਮੀਆਂ, ਪਰਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਪਲਿੰਗ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸਦੀ ਉਸ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਰੂਪਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਿੰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਾਵਕ ਮੋਗਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ ਸ਼ਾਇਦ ਰਿੱਕੀ-ਟਿੱਕੀ- ਟਾਵੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵੀਰ ਨਿਓਲੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਟੂਮਾਈ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਵਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੀ ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਅਤੇ ਅੰਤ ਇੱਕ ਛੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ