JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Jacques Chirac

Jacques René Chirac (29 November 1932 – 26 September 2019) was 'n Franse staatsman wat in die tydperk tussen 17 Mei 1995 en 16 Mei 2007 die amp van die Staatspresident van die Franse Republiek beklee het.

Chirac was 'n lid van die gaullisties-konserwatiewe party Rassemblement pour la République ("Rally vir die Republiek") en Union pour un mouvement populaire ("Volksbewegingsunie", oorspronklik: Union pour la majorité présidentielle).

Chirac studeer aan 'n aantal leidende Franse universiteite (onder meer die ENA) en doen sy diensplig in Algerië. In 1967 word hy vir die eerste keer as 'n lid van die parlement verkies.

In die jare sestig en sewentig was Chirac 'n medewerker van die presidente Georges Pompidou en Valéry Giscard d'Estaing. In die tydperk van 1974 tot 1976 en daarna ook van 1986 tot 1988 is hy Eerste Minister van Frankryk. Chirac was ook van 1977 tot 1995 burgemeester van Parys.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Eerste Ministers van Frankryk
Kategorie:Presidente van Frankryk
Kategorie:Franse burgemeesters
Kategorie:Franse ministers
Kategorie:Ministers van Binnelandse Sake
Kategorie:Ministers van Landbou
Kategorie:Parys
Kategorie:Geboortes in 1932
Kategorie:Sterftes in 2019
Huiskraai

Die huiskraai is standvoël uit Asië wat na Afrika uitgevoer is en oor die algemeen gelokaliseerd geraak het.
Identifikasie

Dit het geen wit in sy veredrag nie. Kleiner as die Swartkraai, met 'n grys agterkop, mantel en bors. Die voël het 'n gemiddelde lengte van 43 cm.
Habitat

Is geheel en al van die mens afhanklik.
Verspreiding

Oorspronklik te vinde in Indië, Pakistan, Sri Lanka, Maldive- en Lakkadive-eilande, Suidwes Thailand, suidelike kusstreke van Iran.

Ook ingevoer na Oos-Afrika in die omgewing van Zanzibar, Port Sudan, Maputo, Inhaca-eiland, Durban en Oos-Londen. Dit word ook in Kaapstad en Rotterdam aangetref.
Geluid

Uiter 'n skril "kwaa, kwaa".
Ander name

* Wetenskaplike naam: Corvus splendens
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bronnelys

* Newman se Voëls van Suider-Afrika; ISBN 1868729826


Kategorie:Kraaie
Ouwêreldse wielewale

Die Ouwêreldse wielewale (Oriolidae) is 'n Ouwêreldse familie van sangvoëls. Die familie bevat 41 spesies wat in 4 genera onderverdeel word. Die familie sluit twee Nieu-Seelandse spesies in wat in die 20ste eeu uitgesterf het, en dié omvat die genus Turnagra. Hulle is insek- en vrugtevretende voëls wat geel, groenerig of bruin geveerd is en dikwels pienk snawels het. Hulle boer meestal in die blaarkrone van groot bome, en hul fluitroepe is helder en welluidend.
Taksonomie en sistematiek

Die familie Oriolidae omvat die piopios (uitgestorwe), vyvreters, pietohoeis en die (Ouwêreldse) wielewale. Die piopios is in 2011 by die familie gevoeg, nadat hulle voorheen as lede van die Turnagridae gereken is. Verskillende bykomende genera is al voorgestel om die genus Oriolus verder te verdeel. Aldus word die Swartkopwielewaal van Afrika soms in sy eie genus, Baruffius, geplaas. Die familie is nie naverwant aan die Nuwewêreldse wielewale nie. Desondanks hul vergelykbare liggaamsgrootte, dieet, gedrag en kontrasterende veerpatrone, word hierdie ooreenkomste eerder aan konvergente evolusie toegeskryf.
Oorlewende genera

Daar is drie oorlewende genera in die familie Oriolidae:
Galery


Green oriole (Oriolus flavocinctus kingi) on nest Daintree.jpg|'n Groenwielewaal (Oriolus flavocinctus) op die nes in Australië
Oriolus oriolus Egg - Foret de la Mamora Maroc (MNHT.ZOO.2010.11.232).jpg|Eier van 'n Europese wielewaal (Oriolus oriolus)

Suid-Afrikaanse voëls

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Verwysings
Bronnelys

* Newman se Voëls van Suider-Afrika
Groenkopwielewaal

Die groenkopwielewaal is 'n seldsame, gelokaliseerde standvoël.
Identifikasie

Sy groen rugkant, kop en keel en sy geel kraag en onderkant onderskei hom van die ander wielewale. Jonges is liggeel van onder, met 'n ligter groen kop. Die voël word 24 cm lank.
Habitat
Verspreiding

Dit word in Suider-Afrika slegs in die bergwoude van die Gorongosaberg in Sentraal-Mosambiek aangetref.
Geluid

Sy geroep klink baie soos die Swartkopwielewaal s'n, nl. 'n helder "fioee".
Ander name

* Engelse naam: Green-headed Oriole
* Wetenskaplike naam: Oriolus chlorocephalus
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bron

* Newman se Voëls van Suider-Afrika,


Kategorie:Wielewale
Jeuksiekte

Jeuksiekte is 'n velsiekte wat veroorsaak word deur die jeukmyt, Sarcoptes scabiei. Dit steek gewoonlik aan met intieme kontak tussen mense. Dit gee 'n erg jeukerige uitslag ook bekend as "skabies", "jolliejeuk" of "lekkerkrap". 'n Ander myt, die skurftemyt, veroorsaak die siekte by diere bekend as brandsiekte.

Behandeling vir jeuksiekte behels die aanwending van 'n gammabenseenheksachloried-room op die aangetaste dele.

Die volwasse myt grawe in die vel in en lê drie tot vier eiers in die vel. Die larwes bly onder die vel en kom as volwasse larwes na die veloppervlak. As die gasheer (bv. 'n hond) die natuurlike gasheer is, begin die siklus weer van voor af. Die mens is nie 'n natuurlike gasheer vir die myt nie en dit kan nie sy hele lewensiklus voltooi nie. Dit veroorsaak egter 'n rooi uitslag op die vel wat erg jeuk.


Lêer:Acarodermatitis Fuß.jpg|Jeuksiekte op 'n voet
Lêer:Acarodermatitis Arm.jpg|Jeuksiekte op 'n arm
Lêer:Acarodermatitis Hand.jpg|Jeuksiekte op 'n hand
Lêer:Acarodermatitis Finger.jpg|Jeuksiekte op 'n vinger


Kategorie:Velaandoenings
Larva migrans

Hierdie infestasie van die vel word veroorsaak deur die larwes van die hond en kat haakwurms. Kontak met besmette sand laat die larwe toe om in die vel in te penetreer en vandaar versprei die larwe deur die vel. Oral waar die larwe gaan veroorsaak dit 'n irritasie wat rooierig is en baie kan jeuk.

Tans word Thiabendazole rome gebruik om die larwe dood te maak. Soms is orale behandeling egter ook nodig.


Kategorie:Aansteeklike siektes
Europese wielewaal

Die Europese wielewaal is 'n groterige sangvoël wat in Eurasië broei, en in Afrika suid van die Sahara oorwinter. In Suider-Afrika kom hulle ylverspreid as enkelinge voor. In Engels staan dit as die European golden oriole bekend.
Identifikasie

duimnael|links|Mannetjie in 'n lukwartboom, Italië
duimnael|links|Die volwasse en onvolwasse mannetjie, geïllustreer deur C.G. Finch-Davies
Die voël is 24 cm (22-25 cm) in lengte. Die mannetjie se swart vlerke onderskei hom van die Afrikaanse wielewaal se mannetjie; die wyfies en jonges lyk eenders. Daar is altyd meer wyfies en jonges as mannetjies.
Gedrag

Dit voed op groot ongewerweldes (insekte en hul larwes) en sappige bessies en vrugte. Hulle bou hul neste hoog in boomtoppe.
Habitat

In Afrika hou hulle een-een in breëblaar-boomveld, gemengde bosveld, oewerbos en verskeie ander digbeboste habitats, insluitend aanplantings van uitheemse bome. In Eurasië bewoon hulle oop bladwisselende woude en mosaïekhabitatte in vlaktes en heuwels, boorde, tuine en parke. Die Europese bevolking toon 'n effense afname. In Serwië waar die bevolking aan die afneem is, is die getal broeipare op 80 000 tot 120 000 geraam. (Puzović et al 2003)
Verspreiding

Die spesie kom ylverspreid oor groot dele van die Suider-Afrikaanse binneland voor. In die broeityd word dit wydverspreid in die grootste deel van Europa en Klein-Asië gevind, met die uitsondering van die Skandinawiese Skiereiland en die Britse Eilande. Dit is ook in dele van die Midde-Ooste, Sentraal-Asië en Noordwes-Afrika aanwesig.
Geluid

Uiter 'n welluidende "wieela-wioee", wat selde gehoor word, asook die skor alarmroep van al die wielewale.
Galery


Golden Oriole at bird ringing, Ventotene.jpg|'n Mannetjie word in Italië bering
Oriolus oriolus Ayodar 2.jpg|'n Wyfie in Spanje
Oriolus oriolus 2.jpg|Die nes in 'n esseboom (Fraxinus sp.) in Serwië
Oriolus oriolus MHNT 232 Foret de la Mamora Maroc RdN.jpg|'n Legsel van Oriolus oriolus uit Marokko
Oriolus oriolus (juvenil) en el parque del Xurés.jpg|'n Kuiken in Spanje

Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bronnelys

* Newman se Voëls van Suider-Afrika,


Kategorie:Wielewale
Afrikaanse wielewaal

Die Afrikaanse wielewaal is 'n skaars somerstandvoël.
Identifikasie

Die mannetjie is die geelste onder die wielewale, met 'n duidelike swart streep wat deur sy oë tot by sy oordekvere strek. Jonges het ook 'n swart oogstreep. Die wyfie is nie so helder soos die mannetjie nie, met 'n groener rugkant en 'n bleker onderkant. Hulle word tot 24 cm lank.
Habitat

Die voël kom oral in goed ontwikkelde boomveld of oewerbos voor.
Verspreiding

In Suid-Afrika kom hulle slegs in die noordelike gedeeltes van die Krugerwildtuin en Limpopoprovinsie voor. Verder strek die verspreiding oor die noordelike deel van Mosambiek, die hele Zimbabwe, die noordoostelike Botswana, die Caprivistrook en noordelike deel van Namibië.
Geluid

Hul helder fluite "wiee-er-er-woel" of "fiee-joee-fiee-joee-fiee-joee" is langer as die swartkopwielewaal s'n.
Ander name

*Engelse naam: African Golden Oriole
*Wetenskaplike naam: Oriolus auratus
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bronne

* Newman se Voëls van Suider-Afrika,


Kategorie:Wielewale
Swartkopwielewaal

Die swartkopwielewaal is 'n sangvoël en algemene standvoël in Oos- en Suidelike Afrika. Dit is 'n aanpasbare spesie wat in verskillende boomryke omgewings aangetref word.
Identifikasie

Die swartkopwieliewaal word aan sy swart kop en pienk snawel uitgeken; in teenstelling met die swartkeelgeelvink wat 'n swart snawel het. Die geslagte lyk eners en het 'n gemiddelde lengte van 25 cm.
Habitat

Hierdie voëls kom een-een of in pare voor in klam, goed ontwikkelde bosveld of gemengde bosveld, oewerbos en uitheemse bome. Hulle is lawaaierige, opvallende voëls wat die droë sentrale en westelike streke van Suider-Afrika vermy.
Verspreiding

Kom voor in die suidelike dele van die Wes-Kaap en Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, eSwatini, Mpumalanga, Limpopoprovinsie, Mosambiek, Zimbabwe, die noordoostelike deel van Botswana, die Caprivistrook en die noordelike deel van Namibië.
Geluid

Sy gewone geroep is 'n helder "fioee"; uiter ook 'n skor alarmroep "tjurr".
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bron

* Newman se Voëls van Suider-Afrika; ISBN 1868729826


Kategorie:Wielewale
Bouillon, België

Bouillon is 'n stad in die Belgiese provinsie Luxemburg (Wallonië), sowat 153 kilometer suidoos van Brussel, met 'n oppervlakte van 149,09 km² en sowat 5 000 inwoners (2011).

Die stad lê in die vallei van die Semoisrivier, te midde van die bosgebied van die Ardenne-gebergte. Danksy die strategiese ligging by die handelsweg tussen die Duitse Eifelgebied en die Franse Champagne het Bouillon in die Middeleeue 'n belangrike rol gespeel.

Die bekendste boorling van die stad is Godfried van Bouillon, 'n deelnemer van die Eerste Kruistog, wat hier sy burg laat oprig het. Die indrukwekkende gebou bo-oor die vallei is die oudste Belgiese monument uit die tydperk van die feodalisme en 'n goeie voorbeeld vir die beskerming en tegelykertyd oorheersing van 'n bepaalde streek vanuit 'n strategies geleë burg.

Die historiese monumente en die natuurskoon van die omgewing maak van Bouillon 'n gewilde toeristebestemming.
Besienswaardighede

duimnael|links|250px|Bouillon - die burg en die ou brug oor die Semoisrivier
* Die burg van Godfried van Bouillon staan tussen die lente en najaar oop vir besoekers. Die Godfried van Bouillon-museum herinner aan die tyd van die Kruistogte.
* 'n Gebou uit die 18de eeu huisves die Hertoglike Museum wat die folklore en geskiedenis van die streek behandel.
* Die vallei van die Semois en die Tombeau de Géant ("Graf van die Reus") is deel van die natuurskoon van die omgewing van Bouillon.


Kategorie:Munisipaliteite in Luxemburg (provinsie)
Kategorie:Nedersettings in Luxemburg (provinsie)
Kategorie:Stede in Wallonië
Mahem

duimnael|regs|240px|'n Mahem-kraanvoël.

Die mahem (Balearica regulorum) is 'n redelik algemene standvoël. Hierdie spesie is die enigste kraanvoëls wat in bome kan broei, want hulle kan met die agterste toon om takke vasklou. Om hierdie rede, en 'n paar ander, word geglo dat hierdie relatiewe klein Balearica-kraanvoël die verteenwoordigers is van hulle Gruidae-voorouers.
Identifikasie

Die mahem is 116 cm hoog en weeg 3,5 kg. Die lyfvere is hoofsaaklik grys. Die vlerke is ook oorwegend wit, maar bevat ook vere met 'n verskeidenheid kleure. Die kop het 'n kroon van stywe goudkleurige vere. Die wange is wit en dit het 'n helderrooi opblaasbare keelsak. Die bek is relatief kort en die bene swart. Die geslagte lyk eenders, hoewel sommige mannetjies effens groter as ander is. Jonges lyk bruiner en hul kuiwe en lelle is swakker ontwikkel.

Die mahem se hofmakery in die broeiseisoen bestaan uit danse, spronge en 'n gebuig, terwyl hy die rooi keelsak opblaas en 'n harde geroep laat hoor. Dit maak ook 'n geluid wat baie verskil van die trompetter van ander kraanvoëlspesies.
Habitat

duimnael|Balearica regulorum gibbericeps
Hulle hou in swerms op grasveld, landerye en naby vleie en soortgelyke gebiede in hoogliggende streke asook langs die kus. Hul oornag op eilande langs die kus, in rietplate by riviermondings en in bome. Swerf rond wanneer hulle nie nes maak nie. Soos alle kraanvoëls vreet hulle insekte, klein reptiele en ander kleinerige diere.

Die nes bestaan uit 'n platform van gras en ander plantmateriaal in hoë vleiland plantegroei. Die mahem lê 2 tot 5 eiers en albei geslagte maak beurte om dit uit te broei. Die proses duur tussen 28 en 31 dae, en die kleintjies verlaat die nes binne 56 tot 100 dae.

Hoewel die mahem steeds algemeen voorkom in baie van sy gebiede, staar dit bedreiging in die gesig, as gevolg van die uitwissing van sy habitat deur die dreinering en oorbeweiding, asook gifbesoedeling.
Verspreiding

Die mahem kom voor in die droë savanne-streke in Afrika, suid van die Sahara, hoewel hulle broei in ietwat natter habitats.

Daar is twee subspesies. Die Oos-Afrikaanse B. r. gibbericeps kom voor in 'n gebied wat strek vanaf die oostelike Demokratiese Republiek van die Kongo deur Uganda en Kenia na die oostelike deel van Suid-Afrika. Dit het 'n groter kaal, rooi gesigvel bokant die wit kol op die wang as die ander, B. r. regulorum , wat vanaf die suide van Angola tot in Suid-Afrika voorkom. Die mahem is die nasionale voël van Uganda en word op hulle nasionale vlag uitgebeeld.
Geluid

Sy tweenoot-getrompetter klink soos "ma-hem", vandaar sy naam.
Ander name

* Engelse naam: "Grey-Crowned Crane"
* Wetenskaplike naam: Balearica regulorum
Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bronnelys

* Newman se Voëls van Suider-Afrika. ISBN 1868729826
Verwysings
Eksterne skakels

* International Crane Foundation Grey-crowned Crane page
* Saving Cranes website (ICF)
* Craneworld website


Kategorie:Kraanvoëls
Maastricht

Maastricht (Limburgs: Mestreech) is 'n stad en munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Limburg. Dit is die hoofstad van hierdie provinsie en die oudste stad van Nederland. Maastricht is in die suide van Limburg geleë en die Maasrivier loop deur die stad. Maastricht grens in die weste aan die Belgiese provinsie Limburg en in die suidweste vir 'n klein deel aan die Belgiese provinsie Luik. Die munisipale gebied het sowat 120 000 inwoners (2011) en 'n oppervlakte van 60 km². Dit is 'n studentestad, met universiteitsgeboue deur die stad versprei, asook ander tersiêre opleidingsentrums.
Geskiedenis

duimnael|200px|links|Saint Servatius brug, die oudste brug van Nederland (ca. 1280)

Die geskiedenis van Maastricht het al voor die Christelike jaartelling begin. Dit is nie bekend hoe die stad in die tyd van die Romeinse Ryk geheet het nie, maar teen die Middeleeue was die stad eers as Traiectum beken, daarna Mosa Traiectum, toe Masetrieth (1051) en uiteindelik Maastricht.

In die begin van die 19de eeu het die grootskaalse industrialisering van Maastricht en Wallonië plaasgevind, veral weens die destyds nuwe funksie van Maastricht as produsent van keramiek. Sedert die einde van die 1980's word internasionale konferensies gereeld in Maastricht aangebied. Op 7 Februarie 1992 is die Verdrag van Maastricht, oor die oprigting van die Europese Unie, in Maastricht onderteken.
Geboortes

* Peter Debye (1884–1966), Nederlands-Amerikaanse fisiese chemikus
* André Rieu (1949), violis en musiekentrepeneur
* Maxime Verhagen (1956), politikus
Verwysings
Bronne

* Nederlandstalige Wikipedia



Kategorie:Nedersettings in Limburg (Nederland)
Kategorie:Provinsiehoofstede van Nederland
Kategorie:Stede in Nederland
Kategorie:Grense van Nederland
Kleinrietreier

Die kleinrietreier of woudapie is 'n skaars standvoël en besoeker. Dit is 'n klein spesie met 'n kort nek en lang snawel.
Identifikasie

Die mannetjie se opvallende kleurpatroon is onmiskenbaar. Die vlerke is swart met 'n groot wit kol op elke vlerk. Die wyfie word aan haar vaalgeel nek, bruiner rug, ligbruin vlerkkol en swart mussie uitgeken. Jonges verskil van die gatto s'n weens hul valer, ligte rooibruin onderkante en olyfkleurige pote (nie oranjegeel nie), en van die Groenrugreier s'n weens hul gevoude vlerke wat geelbruin is (nie donker nie). Word nie maklik opgejaag nie; gaan staan regop met die snawel boontoe en word maklik misgekyk.

Lengte is 33–38 cm met 'n 49–58 cm vlerkspan.
Habitat

Die broeigebied is in riete en hulle maak nes op platforms van riete en ander plantmateriaal en lê 4 tot 8 eiers wat moeilik is om raak te sien.

Kom een-een in rietplate of watergras voor. Daglewend. Nomadies. Hulle vreet insekte, vis, amfibiese diertjies ens.
Verspreiding

Broeigebiede is in die gematigde dele van Europa en die westelike Asië. Hulle is trekvoëls wat in Afrika oorwinter, en word selde noord van hul broeigebiede gesien.
Geluid

'n Kort blaf-geluid "rao".
Ander name

* Engelse naam: Little Bittern
* Wetenskaplike naam: Ixobrychus minutus
* Ander Afrikaanse name: Woudapie
* Nederlandse name: Woudaapje, Wouwaapje
Fotogalery


Lêer:Ixobrychus_minutus_1_(Marek_Szczepanek).jpg |'n Onvolwasse voël, gekamoufleer in sy riet-habitat.
Lêer:Ixobrychus_minutus_2_(Marek_Szczepanek).jpg |'n Onvolwasse voël in die ope, maar steeds in die water.
File:Nederlandsche_vogelen_(KB)_-_Ixobrychus_minutus_(056b).jpg|Woudaapje in Nederlandsche Vogelen 1750
Ixobrychus minutus MHNT.ZOO.2010.11.49.1.jpg |Museum specimen

Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bronnelys

* Newman se Voëls van Suider-Afrika, ISBN 1868729826


Kategorie:Reiers
Leo Apostel

duimnael|Leo Apostel, 1980

Leo Apostel (4 September 1925 in Antwerpen - 10 Augustus 1995 in Gent) was 'n Vlaams-Belgiese filosoof.

Hy studeer onder Chaim Perelman, Rudolf Carnap en Jean Piaget. Hy verwerf sy graad aan die Université Libre de Belgique (ULB) in Brussel en doseer logika en kennisleer aan die Ryksuniversiteit van Gent en die Vrye Universiteit van Brussel. In sy sogenaamde "natuurfilosofie" verwerk hy sy oortuiginge as 'n Vrymesselaar.

Leo Apostel publiseer 'n groot aantal boeke en word bekroon met die Solvayprys vir menslike wetenskappe in 1985 en die Arkprys van die Vrye Woord in 1986.

Leo Apostel was een van die groot pleitbesorgers van interdissiplinêre ondersoek en het gepoog om die kloof tussen die eksakte en menslike wetenskappe te oorbrug. Die Leo Apostel Sentrum vir Interdissiplinêre Studies (CLEA) aan die Vrye Universiteit van Brussel word na hom vernoem. Sy opvattinge oor ateïstiese religieusiteit vind weerklank in filosofiese kringe. Oor die Vrymesselary publiseer hy onder meer die boeke Freemasonry: A Philosophical Essay in 1985, en Atheïstische spiritualiteit in 1997 (postuum).
Eksterne skakels

* Amptelike webwerf vir Leo Apostel


Kategorie:Belgiese akademici
Kategorie:Belgiese Vrymesselaars
Kategorie:Vlaamse filosowe
Kategorie:Ateïste
Kategorie:Geboortes in 1925
Kategorie:Sterftes in 1995
Suider-Afrikaanse Groot Teleskoop

Die Suider-Afrikaanse Groot Teleskoop of SALT, is 'n nuwe teleskoop met 'n 11 meter (36 voet) spieëldeursnee en geleë naby Sutherland in in die Karoo, Suid-Afrika. Dit is in Junie 2005 voltooi en sal na verwagting die setel wees van die Suid-Afrikaanse Astronomiese Sterrewag.

SALT is die grootste optiese teleskoop in die suidelike halfrond. Dit sal gebruik word vir die fotografering en analisering van hemelliggame wat buite bereik is van die noordelike halfrond se teleskope, en dus nie daarmee waargeneem kan word nie. Die nuutste datum vir oorhandiging word as 31 Julie 2005 aangegee, maar die 91 saamgestelde spieëls word alreeds gekalibreer, 'n proses wat 'n paar ure in beslag kan neem.

Die koste van die projek sal na beraming 30 miljoen Amerikaanse Dollar beloop. Dit is 'n gesamentlike poging deur Duitsland, Pole, die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Nieu-Seeland.
Algemene inligting

duimnael|links|SALT se hoofspieël
SALT is opgerig op 'n heuwel in 'n natuurreservaat, 370 km noord-oos van Kaapstad, naby die dorpie Sutherland. Die installasie van die massiewe spieël het in Maart 2004 begin en bestaan uit 91 seskantige, konkawe spieëls, wat elkeen afsonderlik deur rekenaars beheer word en gestel kan word om op 'n gemeenskaplike brandpunt saam te val. Die teleskoop sal wetenskaplikes in staat stel om kwasers en spiraalnewels te bestudeer, wat 'n miljard keer te dof is om met die blote oog waar te neem.

Korea en Japan het ook twee teleskope, en Suid-Afrika het ten minste vyf optiese teleskope op dieselfde perseel. Die Universiteit van Birmingham het ook 'n sonteleskoop daar waarmee die son gedurig bestudeer word.
Medewerkers

* Die Nasionale Navorsingstigting van Suid-Afrika
* Nicolaus Copernicus Astronomical Centre of the Polish Academy of Sciences
* Die Hobby-Eberly Telescope Raad
* Rutgers, die Staatsuniversiteit van New Jersey
* Georg-August-Universität Göttingen
* Die Universiteit van Wisconsin-Madison
* Universiteit van Canterbury (Nieu-Seeland)
* Universiteit van North Carolina at Chapel Hill
* Dartmouth College
* Carnegie Mellon University
* United Kingdom SALT Consortium (UKSC), comprising:
** Armagh Sterrewag
** Keele Universiteit
** Universiteit van Central Lancashire
** Universiteit van Nottingham
** Open University
** Universiteit van Southampton
Verwysings
Bronne

* Reuters. South Africa looks to stars with super scope . United Kingdom: Reuters Limited. 15 Maart 2004.
Eksterne skakels

* SALT – Amptelike werf.


Kategorie:Geboue en strukture in Suid-Afrika
Kategorie:Noord-Kaap
Kategorie:Sterrewagte
Kategorie:Teleskope
Kategorie:Wetenskap en tegnologie in Suid-Afrika