JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය

ශ්‍රි ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක වන උත්තරීතර සහ අවසානාත්මක අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය වේ.එහි ප්‍රධානියා අගවිනිසුරුය.අගවිනිසුරු ඇතුළු අනෙකුත් විනිසුරු මඩුල්ල නිර්දේශ කිරීම සහ පත් කිරීම ජනාධිපතිවරයා විසින් සිදු කරනු ලැබේ.18 වන සංශෝධනයට පෙර අගවිනිසුරු සහ ශේෂ්ඨාධිකරණයේ අනෙකුත් විනිශ්චයකාරවරු පත් කිරීමට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යාවස්ථා සභාවේ අනුමැතිය අවශය විය. නමුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට කරන ලද 18 වන සංශෝධනයෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව අහෝසි කර පාර්ලිමේන්තු සභාව පත් කරන ලදි. එනිසා වර්තමානයේ අග්‍රවිනිෂ්චයකාරවරයා සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අනෙකුත් විනිශ්චයකාරවරු පත් කිරීම ජනපති විසින් සිදු කිරීමේ දී පාර්ලිමේන්තු සභාවේ නිරීක්ෂණ සලකා බැලීම පමණක් සිදු කරනු ලබයි. .
බලතල

*ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අර්ථ නිරූපණය කිරීම
*අවසානාත්මක අභියාචනා අධිකරණ බලය
*ජනාධිපතිවරයා සම්බන්ධයෙන් ඇති උපදේශාත්මක අධිකරණ බලය
*මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනයන් සම්බන්ධ නඩුකර විභාග කිරීම
*ජනාධිපතිවරණ හා ජනමතවිචාරණ ඡන්ද පෙත්සම් විභාග කිරී‍මේ බලය
අභියාචනාධිකරණය

ශ්‍රි ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක වන දෙවන ජ්‍යෙෂ්ඨතම උසාවියයි. මෙහි ප්‍රධානියා අභියාචනාධිකරණ සභාපතිය.උපරිම 11සහ අවම 06වශයෙන් විනිසුරු මඩුල්ල සමන්විත වේ.
බලතල

*අභියාචනා අධිකරණ බලය
*ප්‍රතිශෝධන අධිකරණ බලය
*රිට් (writ) ආඥා නිකුත් කිරීමේ බලය

* මහමැතිවරණ ඡන්ද පෙත්සම් විභාග කිරීමේ බලය

* අධිකරණයට අපහාස කිරීම සම්බන්ධ නඩු විභාග කිරීමේ බලය
පළාත් බද මහාධිකරණය

1988 වසරේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ගෙන එන ලද 13 වන සංශෝධනය මගින් මෙය පිහිටුවන ලදි. අධිකරන බලය විමධ්‍යගත කිරීම සම්බන්ධව මෙය සාර්ථක නිදසුනකි.
බලතල

*පෙර අභියාචනාධිකරණය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද අභියාචනා සහ රිට් ආඥා නිකුත් කිරීමේ බලය
*ප්‍රාථමික හා මහේස්ත්‍රාත්අධිකරණයන්හි නඩු තීන්දු වලට එරෙහි අභියාචනා සහ ප්‍රතිශෝධන විභාග කිරීම
මහාධිකරණය

ශ්‍රි ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක වන ඉහළම මුල් අවස්ථා අපරාධ අධිකරණය මෙය වේ.ජූරි සභාවක් ඉදිරියේ නඩු විභාග වන එකම අධිකරණයයි. අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාවේ නිර්දේශය අනුව ජනාධිපති විසින් විනිසුරුවරු පත් කරනු ලබයි.
බලතල

*බරපතල අපරාධ නඩු විභාග කොට දඬුවම් නියම කිරීම
*ජූරියක් සහිතව හෝ රහිතව ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් ඉදිරියේ (Trail at bar) නඩු විභාග කිරීම
*අද්මිරාල්ති අධිකරණ බලය
*ඇප නියම කිරීම් සහ හදිසි නීති රෙගුලාසි කඩකිරීම් සම්බන්ධ නඩු විභාග කිරීම
දිසා අධිකරණය

ඉහළම මුල් අවස්ථා සිවිල් අධිකරණයයි.මෙය පවුල් අධිකරණය ලෙසද හදුන්වයි.
බලතල

*සියලුම සිවිල් නඩු විභාග කරයි (සිවිල්, ආදියම්, භාර අාදී වන)
*පවුල් ආරවුල් සම්බන්ධ නඩු විභාගය
*දේපළ හිමිකාරිත්වය සම්බන්ධ නඩු විභාගය
*බාලවයස්කරුවන් සම්බන්ධ ඉහළම භාරකරු ලෙස සැළකීම
මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය

මුල් අවස්ථා අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි.සිවිල් නඩු විභාග කිරීමේ බලයද ඇත. නමුත් මූලිකව "අපරාධ අධිරණයක්" ලෙස හදුන්වයි.
දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය හා අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය අනුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය වෙත බලය ලබාදී ඇත
ප්‍රාථමික අධිකරණය

මුල් අවස්ථා සුළු අපරාධ අධිකරණ බලතල හා සුළු සිවිල් අධිකරණ බලතල ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. ආරවුල් හැකිතාක් දුරට සමථයට පත් කිරීමට විනිසුරුවරයා බැඳී සිටී.
බලතල

*රු. 1500 ට වඩා අඩු සිවිල් නඩු විභාග කිරීම
*පළාත් පාලන ආයතන වල අනුනීති ක්‍රියාත්මක කිරීම
*66 වගන්තිය යටතේ වන නඩු විභාගය
ආශ්‍රේය

*ශ්‍රී ලංකාවේ නීති විද්‍යාල ප්‍රවේශ අත්පොත
මේවාද බලන්න

* නීතිය
* ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය
* ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහ නීතිය
* ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය

* රිට් ආඥා []


ප්‍රවර්ගය:නීතිය
මාධ්‍යවිකි

මාධ්‍යවිකි යනු විකිමාධ්‍ය පදනම විසින් සංවර්ධනය කරනු ලබන ජාලය මත පදනම් වූ ජනප්‍රිය හා නිදහස් විකි මෘදුකාංග වැඩසටහනකි. විකිපීඩියා, විකිෂනරි සහ විකිපුවත් ඇතුළු ව්‍යපෘති රැසක් ධාවනය කිරීම සඳහා එය භාවිතා කරනු ලබයි. ලෝකය වටේම තිබෙන අනෙකුත් බොහෝ විකියන්ද ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩවි ජව ගැන්වීම සඳහා මෙය භාවිතා කරයි. එය PHP ක්‍රමලේඛන බසින් රචනා කොට ඇති අතර බැකෙන්ඩ් දත්ත ගබඩාව භාවිතා කරයි.
නාමාවකාශ

අන්තර්ගතය ව්‍යුහගත කිරීම සඳහා හයිපර්ලින්ක් ඉක්මවා බොහෝ විශේෂාංග, මාධ්‍යවිකි විසින් සැපයෙයි. නාමාවකාශ යනු එවැනි එක් විශේෂාංගයකි. විකිපීඩියාවේ මුල්ම ගැටලුවක් වූයේ නඩත්තු සහ ප්‍රජා සාකච්ඡාවලට අදාළ පිටු වලින් මෙන්ම විශ්වකෝෂ සංස්කාරකවරුන් පිළිබඳ පුද්ගලික පිටු වලින් විශ්වකෝෂ අන්තර්ගතය වෙන් කිරීමයි. නාමාවකාශ යනු, පිටුවේ අරමුණ පැහැදිලි කරන, පිටු නාමවලට වන උපසර්ග (උදාහරණ ලෙස "පරිශීලක:" හෝ "සාකච්ඡාව:") වෙයි.
අමතර අවධානයට

* List of content management systems
* List of wiki software
* BlueSpice
* Semantic MediaWiki
* XOWA – for viewing Wikipedia and other wikis offline
* PHP – a programming language that powers MediaWiki
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*
*


ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි


ප්‍රවර්ගය:පරිගනකයේ පරිනාමය
ටාට්‍රසින්

thumb|right|300px|Chemical structure of tartrazine, C16H9N4Na3O9S2
thumb|right|300px|Space-filling model of tartrazine - the sodium ions are shown in purple.
ටාට්‍රසින් (Tartrazine) (හෙවත් E102 හෙවත් FD&C Yellow 5) යනු කෘතිම ලෙමන් කහ පැහැති azo වර්ණකයකි.ආහාර වර්ණකයක් ලෙස බහුලව භාවිතා කෙරේ. මෙය නිපදවන්නේ ගල් අඟුරු වලිනි. It is water soluble and has a max absorbance in an aqueous solution at 427±2 nm.

තවමත් බොහෝ රටවල කාතිම කෑම වර්ග සඳහා මෙය යොදන්නේ ඉතාමත් අඩු මිල වර්ණකයක් බැවිනි. - obviously used for yellow, but can also be used with E133 Brilliant Blue FCF (FD&C Blue 1) or E142 Green S to produce various green shades.

ටාට්‍රසින් වෙනුවට භාවිතා කලහැකි සෞඛ්‍යට හානිකර නොවන වර්ණක නම්....
ඇනාටෝ(annatto),
මෝල්ට් (malt) වර්ණය,
බීටාකැරොටීන් (betacarotene)
(see Sensitivities & Intolerance, below).
Products containing tartrazine

ආහාර

ධනවත් රටවල් ටාට්‍රසින් භාවිතයට සීමා පනවමා ඇතත් ලංකාවේ තවමත් සීමා රහිතව බහුලව භාවිතා කරයි.

නිදසුන් කිහිපයක්....

බිස්කට්, cotton candy, කාබනීකෘත බීම, ටිපි ටිප්, flavored chips යෝගට්, cereals (corn flakes, muesli, etc.), cake mixes, pastries, custard powder, soups (particularly instant or "cube" soups), sauces, some rices (like paella, risotto, etc.), kool-aid,Gatorade, ice cream, ice lollies, candy, chewing gum, marzipan, ජෑම්, jelly, gelatins, marmalade, mustard, horseradish, noodles, pickles and other pickled products, certain brands of fruit squash, fruit cordial, chips, tim tams, and many convenience foods together with glycerin, lemon and honey products.
මූලාශ්‍ර


බාහිර සබැඳි

* Color Additives Information (Food and Drug Administration)
* FDA Docket to delist Yellow #5 (Food and Drug Administration)
* MSDS for Tartrazine (MSDS)

* Electrochemical Studies on a Pharmaceutical Azo Dye: Tartrazine (American Chemical Society)
* Some more details, other common names

ප්‍රවර්ගය:ආහාර වර්ණක
ප්‍රවර්ගය:පෝෂණය
සුමන සමන් දෙවියෝ

කැලණියට වැඩමකල බුදුන් වහන්සේ සමන් දේවියන්ගේ ආරාධනය අනුව තම වම් සිරිපා සලකුන මෙහි තැබු බව පිළිගැනෙයි. ඒ අනුව වන්දනාමාන පූජෝපහාර දක්වති. බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයේ දී ,බුදුන්වහන්සේ ලංකාවට තෙවන වරට වැඩම කලේ කැළණියේ නා රජු ගේ ආරාධනයක් අනුවය. එම ගමනේදී සුමන සමන් දෙවියන්ගේ ආරාධනයෙන් සමනොළ ගිර සිරිපද සළකුණ පිහිටුවන්නට ඇතැයි ‍බෞද්ධයෝ විශ්වාස කරති. සබරගමුවෙහි රත්නපුර පිහිටි සමන් දේවාලය වසරක් පාසා පෙරහැර පවත්වන දේවාලයක් වන අතර 1236 දි දඹදෙණිය රාජධාණියේ රජකල පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු රජුගේ ඇමතියෙකු මගින් කරවන ලද්දකි.
මේවාද බලන්න

* පරුමක ශුමන
* මහ ලොකු දේවතාවිය
* මහියංගනය සමන් දේවාලය


ප්‍රවර්ගය:තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
ශ්‍රී ලංකා ජාතික සහ ආගමික උත්සව

Sri Lanka having a history as long as many ancient civilizations, positioning in the crossroad of the East and the West, and being a multicultural society, celebrates a wide variety of festivals, ceremonies and events.

Every year on or about April 13th Sinhala and Tamil people celebrate Sinhala and Tamil New Year Festival, and Muslims celebrate Ramasan. Esala Perahera (A-suh-luh peh-ruh-ha-ruh) is the grand festival of Esala held in Sri Lanka. It is very grand with elegant costumes. Happening in July or August in Kandy, it has become a unique symbol of Sri Lanka. It is a Buddhist festival consisting of dances and richly-decorated elephants. There are fire-dances, whip-dances, Kandian dances and various other cultural dances. The elephants are usually adorned with lavish garments. The festival ends with the traditional 'diya-kepeema'. The elephant is paraded around the city bearing the tooth of Buddha.
ග්‍රිගේරියන් දිනදසුනට අනුව උත්සව හා අවස්ථා

(මෙම පිළිවෙල may differ from year to year due නක්‍ෂත්‍ර සහ astronomical reasons)
ජනවාරි

* ජනවාරි- තෛපොන්ගල් - (ආගමික/හින්දු)
* (බොහෝ විට) ජනවාරි- දුරුතු පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/බෞද්ධ)
* ජනවාරි- අළුත් සහල් මංගල්‍යය (New Rice Festival) at the Temple of the Tooth - (Customary/සිංහල/Agriculture related)
* ජනවාරි- Patti Pongal - (Religious/Hindu/Agriculture related)
* ජනවාරි- Patti Kiri Ithirima - (Customary/Sinhalese/Agriculture related)
පෙබරවාරි

* පෙබරවාරි 4 - The National Day

* (බොහෝ විට) පෙබරවාරි- Navam Full Moon Poya - (ආගමික/Buddhist)
මාර්තු

* මාර්තු- Mahasivarathri - (ආගමික/Hindu)
* (බොහෝ විට) මාර්තු- Milad-Un-Nabi - (ආගමික/Islam)
* මාර්තු- මැදින් පසොළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
* මාර්තු- මහ සිකුරාදා - (ආගමික/Catholic/Christian)
අප්‍රේල්

* අප්‍රේල්- Watching the new moon for the new Lunar year - (Customary/Astrology related)
* අප්‍රේල්- Day Prior to Sinhala and Tamil New Year - (ආගමික/Customary/Buddhist/Hindu/Sinhalese/Agriculture related/Astrology related)
* අප්‍රේල්- Sinhala and Tamil New Year - (Religious/Customary/Buddhist/Hindu/Sinhalese/Agriculture related/Astrology related)
* අප්‍රේල්- National herbal oil anointing ceremony - (Customary/Buddhist/Sinhalese/Astrology related)
* (බොහෝ විට) අප්‍රේල්- Bak Full Moon Poya - (Religious/Buddhist)
මැයි

* මැයි- May Day - (Customary/Political)
* මැයි- Watching the new moon for the new Solar year - (Customary/Astrology related)
* (බොහෝ විට) මැයි- වෙසක් - (ආගමික/Buddhist)
ජුනි

* (බොහෝ විට) ජුනි- පොසොන් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
ජූලි

* (බොහෝ විට) ජූලි- ඇසල පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
අගෝස්තු

* (බොහෝ විට) අගෝස්තු - නිකිණි පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
* අගෝස්තු - ඇසළ පෙරහර - (Customary/ආගමික/Political/Buddhist/හින්දු/සිංහල)
සැප්තැම්බර්

* (බොහෝ විට) සැප්තැම්බර් - බිනර පසළොස්වක පෝය - (Religious/Buddhist)
ඔක්තෝම්බර්

* ඔක්තෝම්බර්- රාමසාන් උත්සවය - (ආගමික/Islam)
* (බොහෝ විට) ඔක්තෝම්බර්- වප් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
* ඔක්තෝම්බර්- දීපවාලි - (ආගමික/Hindu)
නොවැම්බර්

* නොවැම්බර්- ඉල් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
දෙසැම්බර්

* දෙසැම්බර්- හජ්ජි උත්වසය - (ආගමික/ඉස්ලාම්)
* (බොහෝ විට) දෙසැම්බර්- උඳුවප් පසළොස්වක පෝය - (ආගමික/Buddhist)
* දෙසැම්බර්- නත්තල - (ආගමික/කතෝලික/ක්‍රිස්තියානි)


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
අළුත් සහල් මංගල්ලය

The Aluth Sahal Mangalle or new rice festival is an important event of the harvest festival of the Maha kannaya in Sri Lanka. The first batch of new rice after being plucked, threshed and winnowed is offered to the Lord Buddha and deities.

Every January Poya Day, new rice festival commences. Rice and paddy donated to Sri Dalada Maligawa are stored at Kundasale Pallekele in a separate location allocation and distribution of Rice and paddy to Devales relevant, is done. A traditional procession takes place from the Palace to Kundasale headed by Diyawadana Nilame and Basnayakes together with other representatives. This is an annual sacred event, 80 measure of rice will be prepared as a traditional rite and offered to the sacred tooth relic.

Only after the new rice festival at the Sri Dalada Maligawa and offering rice to the sacred tooth relic, can the farmers around the country collect their harvest and commence their own new rice festivals in the respective villages.

The most important new rice festival that happens afterwards is the Aluth Sahal Mangalle at the Sri Maha Bodhi in අනුරාධපුරය.
ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි

ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින එක් සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. එමෙන්ම ඔහු රංගකලාව හා රූපවාහිනිය යන අංශවලද අධ්‍යක්ෂණ කටයුතු කරන්නෙකි.
රංග කලාව

* සරස්වතී
* අත්
* මෝරා
* ඔත්තුකාරයා
රූපවාහිනිය

අධ්‍යක්ෂණ:

* වෙද හාමිනේ
* දඩුබස්නාමානය
* අකාල සන්ධ්‍යා
* නන්නත්තාර
* සතර දෙනෙක් සෙන්පතියෝ
සිනමාව

අධ්‍යක්ෂණ :

* ගරිල්ලා මාකෙටින් (Guerilla Marketing) (2005)
* අග්නිදාහය [Fire and Water] (2002)
* සමනල සංධ්වනිය (Samanala Sandhawaniya) Butterfly Symphony (2013)
* ඝරසරප
* මහරජ ගැමුණු
ලේඛකයා:

* Guerrilla Marketing (2005) (writer)
* සමනල සංධ්වනිය (Samanala Sandhawaniya) Butterfly Symphony (2013)(writer)
සම්මාන

* සුමති- Best Teledrama Director - 1995
* සුමති- Best Teledrama Script - 1995
සරත් ගුණපාල

ශ්‍රී ලංකා රන්ජන ආචාර්ය සරත් ගුණපාල (ඉංග්‍රීසි: Sarath Gunapala) (තවද: සරත් ඩේවිඩ් ගුණපාල) යනු ඇමරිකන් නාසා අයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ප්‍රධාන විද්‍යාඥ ආචාර්ය අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාඥයෙක් වන අතර ඝනත්ව පිළිබඳ (සොලිඩ් ස්ටේට්) භෞතික විද්‍යාඥයෙක් ද වෙයි.

මොහු 1979 දී කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයයෙන් පළමු පෙළ ගෞරව සමාර්ථයක්‌ හා භෞතික විද්‍යා උපාධිය, ඇමෙරිකාවේ පීටර්ස්බර්ග් සරසවියෙන් විද්‍යාව විදුලි ඉංජිනේරු විෂය සමත් වී ආචාර්ය උපාධියත් ලබාගෙන තිබේ. කලක් ඇමෙරිකාවේ ATNT ආයතනයේ පර්යේෂණ නිලධාරියකු ලෙස සේවය කළ ආචාර්ය ගුණපාල නාසා ආයතනයට එක්වී ඇත්තේ 1991 දී ය.

1994 දී නාසා ආයතනයෙන් අඟහරු ලොවට යැවු ටෙරස්ටිසල් ප්ලැනට් ෆයින්ඩර් යානයටත් ස්පෙස් ඉන්ටෆෙරෝ මීටර් (PATHFINDER යානය) නම් චන්ද්‍රිකාවටත් අධෝරක්ත කිරණ කැමරාවේ නිර්මාතෘවරයා, ආචාර්ය සරත් ගුණපාලය.

2012 දී නාසා ආයතනය විසින් අඟහරු ග‍්‍රහයා වෙත ගොඩ බස්වනු ලැබූ කියුරියෝසිටි රොබෝ යානයට සෑම් නම් උපකරණයේ ඇති ලේසර් නිර්මාණය කර ඇත්තේ සරත් ගුණපාලගේ නායකත්ව කණ්ඩායම විසිනි.

වසර 2006 දී ඔහු ඉගෙන ගත් නාලන්දා විද්‍යාලය ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුවේය.

සරත් ගුණපාල කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත

* ආචාර්ය සරත් ගුණපාලයන්ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

* නාලන්දියයන්ගේ ආඩම්බරය - නාලන්දා කීර්තී ශී‍්‍ර ගෞරව සම්මානය

* අඟහරුගේ ජීවය ගැන සොයන්න මිනිස්සු තුන්දෙනෙක් අඟහරුට

* බ්‍රහස්පතිගේත් සෙනසුරුගේත් චන්ද්‍රයන් මත ජීවීන් ඉන්න පුළුවන්

* Dr.Sarath Gunapala -Nalanda Keerthi Sri 2006

* LIFE BEYOND THE STARS

* National Honours – 2017

* PRESIDENT AT NATIONAL HONOURS-2017 CEREMONY

* National Honours after 12 years

* Interview With Dr.Sarath Gunapala

*

*

*

*

* Pinbara Udesana (පින්බර උදෑසන) | 2017-02-12 | 8.30 AM (නාලන්දා විද්‍යාලය (කොළඹ 10))


ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන්
චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග

චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග ( උපත 1945 ජූනි 29 ) ශ්‍රී ලංකාවේ පස්වන ජනාධිපති සහ හතර වන විධායක ජනාධිපති ( 1994 නොවැම්බර 12 - 2005 නොවැම්බර 19 ) වූවාය. 2005 අග වන තුරුම ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව වූවාය. ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම කාන්තා ජනාධිපති විය.

1945 ජූනි මස 29 දින උපත ලද චන්ද්‍රිකා මැතිණිය ශ්‍රි ලංකාවේ හතර වන විධායක ජනාධිපතිවරයා වේ. ඇය 2005 අවසානය වන තෙක් ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස කටයුතු කල අතර ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරිය ද වේ.

1974 දී ඇය ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂ කාන්තා ලීගයේ විධායක කමිටුවේ සාමාජිකාවක් බවට පත්වූවාය. 1972-1976 දක්වා කාලයේදී ඇය ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසමේ ප්‍රධාන අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස කටයුතු කලාය. 1976-1979 දක්වා කාලයේදී ඇය ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කලාය. ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්ෂය අතහැර දමන ලද ඇය තම සැමියා වන විජය කුමාරතුංගගේ ශ්‍රි ලංකා මහජන පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරි ලෙස වැඩකටයුතු කලාය. තම සැමියාව ඝාතනයට ලක්වු පසුව ඇය එක්සත් රාජධානියට ගොස් UNU-WIDER (එක්සත් ජාතීන්ගේ විශ්වවිද්‍යාලය-ලෝක ආර්ථික සංවර්ධන පරීක්ෂණ ආයතනය) සංවිධානයේ 1991 දක්වා කටයුතු කළා ය.

1993 දී ඇය බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රධාන ඇමතිණිය ලෙස පත්වූවාය. 1994 අගෝස්තු 9 දින ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණු රජයේ අගමැතිවරිය ලෙස පත්වූවාය. එම වසරේම නොවැම්බර් මාසයේ පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් ඇය ජය ගත් අතර එය වසර 17 ක එක්සත් ජාතික පක්ෂ පාල‍නයේ නිමාව විය.

ඇගේ පාලන කාලය තුල ඇය එවකට පැවති ජනවාර්ගික ගැටළුව නිරාකරණය කිරීමට උත්සාහ කලාය. පළමුව සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් දෙවනුව යුධවාදී උත්සාහයකින්ද කොටි ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය පරාජය කිරීමට ඇය උත්සාහ කලාය. මෙම නිසා වරක් ඇයව (1999 දෙසැම්බර් 18 කොළඹ නගර ශාලාවේ පැවති) මහජන රැස්වීමකදී කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ඝාතනය කිරීමට තැත් කලේය. එහිදි ඇයගේ දකුණු ඇස සම්පුර්ණයෙන්ම අන්ධභාවයට පත්විය. පසුව පැවති (දෙසැම්බර් 21 දින) මැතිවරණයෙන් රනිල් වික්‍රමසිංහ විපක්ෂ නායකවරයා පරදවමින් නැවත වරක් ජය ගැනිමට ඇයට හැකිවිය.

2001 දෙසැම්බර් පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය, එක්සත් ජාතික පක්ෂයට පැරදුණ අතර කුමාරතුංග මැතිණිය ජනාධිපති ධුරයේ සිටින අතරතුර විපක්ෂය පාර්ලිමේන්තු බලය හිමිකර ගත්තේය.

2002 පෙබරවාරි මස වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව ත්‍රස්තවාදින් සමග සටන් විරාමයක් කොන්දේසි සහිතව අත්සන් කරන ලදි. කොටි ත්‍රස්තවාදින්ට ඕනෑවට වඩා නිදහස ලබාදී ඇති බව විශ්වාස කල කුමාරතුංග මැතිණිය 2002 නොවැම්බර් 4 දින පාර්ලිමේන්තුව අත්හිටවා විසුරුවා හැරියාය.

2004 අ‍ප්‍රේල් 2 දින ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ආධාරයත් ඇතිව ඇය මහින්ද රාජපක්ෂගේ අගමැතිධුරය යටතේ නව ආණ්ඩුවක් පිහිටවූවාය.

සුනාමි විපතෙන් අනතුරුව ලැබුණු විදේශාධාර ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතුවලදී කොටි ත්‍රස්තවාදින් සමග බෙදා ගැනිමට රජය එකග විම නිසා ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ 2005 දී රජයට දැක්වු සහය ඉවත්කර ගත්තේය. කුමාරතුංග පාලනය 2005 නොවැම්බර් මස අවසන් වු අතර මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපති ධූරයට පත්විය.
ආශ්‍රිත

*ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු
*ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
මේ අඩවිත් බලන්න

* චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග
* විජය කුමාරතුංග
* බණ්ඩාරනායක පරපුර
* රත්වත්තේ පරපුර
* ලොව දේශපාලන පවුල්


ප්‍රවර්ගය:1945 උපත්


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ ශාන්ත බ්‍රිජට් කන්‍යාරාමයේ ආදි සිසුවියෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි

අතිපූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපුවේ නිර්මාතෘන් වහන්සේ යි. උන් වහන්සේ කලක් අමරපුර ශ්‍රී කලයාණිවංශ නිකායේ අතිපූජනීය අනුනායක ස්වාමීන්වහන්සේ ලෙස ද කටයුතු කලේ ය.
ආධ්‍යාත්මික චරිතාපදානය

අති පූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ උපත ලැබුවේ, ක්‍රිස්ටි කබ්‍රාල් සහ වයලට්‍ පෙරේරා යන දෙමාපියන්ට දාව රෝමානු කතෝලික පවුලකය. එම හිමියන්ගේ උපත පසු පස ආ සිදුවීම් දාමය ආශ්චර්ය ජනකය; එය අවසන් වූයේ එ හිමියන් ගේ උපතින් සය මසක් ඉක්මවූ තැන මුලු පවුලම බුදු දහම වැළඳ ගැනීමෙනි. ඒ නිසාම එ හිමියන්ට බෞද්‍ධ අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට හැකි පරිසරයක් සැකසිණි.

1979 මාර්තු 26 දින (එනම් වයස 17 දී) පූජ්‍ය දඹගස්ආරේ ශ්‍රී සුමේධංකර සහ පූජ්‍ය දික්වැල්ලේ පඤ්ඤානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේලා යටතේ සේරුවවිල දී පැවිදි බිමට පිවිසි උන් වහන්සේ , සම්ප්‍රදායික බෞද්‍ධ ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපනයක් ලැබ ශ්‍රී ජයවර්ධන විශ්ව විද්‍යාලයට පිවිසුන හ. තමන් සොයන දෙය මෙම පසුබිම තුළ නොලැබෙන බව වටහාගත් උන් වහන්සේ කළේ , විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය අතහැර භාවනා අසපු සහ ආරාම ඇසුරු කරමින් නිවැරදි දහම් මග සොයා යෑමයි.

වසර ගණනාවක් බුදු දහම ප්‍රගුණ කොට දහම් සේවාවේ හැසිරෙමින් සිටි උන් වහන්සේ, පූජ්‍ය කොටපොල අමරකිත්ති ස්වාමීන් වහන්සේ ගේ ආශිර්වාදය මැද, 1999 දී පොල්ගහවෙල වඩුවාවෙහි මහමෙව්නාව අරඹන්න ට යෙදිනි. ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ ගේ මග පෙන්වීම යටතේ මහමෙව්නාව නොනැවතී ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී (මෙ වනවිට මහමෙව්නාව අසපු සංචිතය කැනඩාව, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඕස්ට්‍රේලියාව ආදී රටවල් විශාල ප්‍රමාණයක පැතිරි පවතින අතර සිරිලක පුරා විහිදුණු අසපු ශාකා 100 කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ).
ඉගැන්වීම්
බාහිර සබැඳි

මහමෙව්නාව
* බ්ලොග් අඩවිය
* නිල වෙබ් අඩවිය


වෙනත්

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ
ප්‍රවර්ගය:හිමිවරුන්
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
කුණ්ඩලකේසි

කුණ්ඩලකේසි කථාව ඉන්දියානු ජන කතාවකි. එක් සිටු දුවක් සිය මැදුරේ උඩු මහලේ සිට වීදිය දෙස බලා සිටියදී, සොරකම් කොට අසුවී රජු විසින් මරණ දඬුවම දුන් සොරෙකු රාජ පුරුෂයන් විසින් හිස ගසා මරන්නට ගෙනයනු දකියි. ඔහුගේ කඩවසම් රුපය දැක ඔහු කෙරෙහි ආලයක් උපන් ඇය, සිය ධනවත් පියා ලවා අල්ලස් දී ඒ සොරා මුදවා ගෙන ඔහු සරණ කරගැනී. මේ සිද්ධිය ා දඹදෙණි යුගයේ විසු ධර්මසේන ස්වාමින් වහන්සේ විසින් ලියු සද්ධර්ම රතනාවලිය ග්‍රන්ථයේ කුණ්ඩල කේසි වස්තුව ලෙස, එක කතාවක් ලෙස අඩංගු කර ඇත. . මේ ඇසුරින් කුණ්ඩල කේශී නමින් සිංහල නාට්‍යයක් නිමවා තිබේ.
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රබන්ධ
ප්‍රවර්ගය:වේදිකා නාට්‍ය
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ සාහිත්‍යය
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ සාහිත්‍යය
පොත්

, one of the first books to be printed using the printing press.|447x447px]]
thumb|150px

කියවීමට හා ලිවීමට ගැනේ. මෙයින් දැනුම ලබා ගත හැක.මෙයින් අපට ඉගෙනගනිමට හැක.
පොතේ පරිණාමයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත.
කඩදාසි සොයාගැනීමට පෙර ඈත අතීතයේදී ගස් පත්‍ර මත ලිවීමෙන් විවිධ පොත් නිර්මාණය වී ඇත උදාහරණ ලෙස පුස්කොළ පොත් දැක්විය හැකිය.
පසු කාලයකදී චීන ජාතික යන් විසින් තීන්ත සොයා ගැනීම චීන ජාතික සායි ලූන් විසින් කඩදාසි සොයා ගැනීම ආදිය නිසා ග්‍රන්ථකරණය දියුණු විය.
ලෝකයේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය ලෙස සැලකෙන්නේ වසර 2000 ට ප්‍රථම යෙන් චීනයේ ලියා ඇති බුදු දහමට අයත් වජ්ජ සූත්‍රයයි. අඩි 12 ක් පමණ දිග කොළයක ලියා ඇති මෙය රෝල්කර මැටි භාජනයක බහා ගබඩා කර ඇත.
ලොව ප්‍රථම නවකතාව ජපන් ජාතික කාන්තාවක් විසින් ලියූ බව සැලකෙයි.
ලංකාවේ ප්‍රථම නවකතාව වන්නේ මීනා නවකතාවයි .
වර්තමානයේ ග්‍රන්ථයක් ලෙස සලකුණු ලබන්නේ අයි එස් බීඑන් අංකයක් ඇතොත් පමණි.
කාර්මි කරන සමයට පෙර මුද්‍රණ යන්ත්‍රය සොයා ගැනීමත් සමඟින් ග්‍රන්ථකරණය සීඝ්‍ර විය.
විශේෂයෙන්ම චීනයේ පැවැති මුද්‍රණ ක්‍රමය දේශ ගවේෂකයන් විසින් බටහිරට ගෙන ඒමත් බටහිර ජාතිකයන් එය දියුණු කිරීමත් නිසා ඇතැම් අය මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ හිමිකරුවන් බටහිර යැයි පවසති නමුත් ඇත්තෙන්ම සිදු වූයේ චීන ජාතිකයන්ගේ මුද්‍රණය බටහිර ජාතිකයන් දියුණු කිරීමයි කෙසේ වෙතත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1550 දී පමණ ප්‍රථම වරට බයිබලය මුද්‍රණය විය.
අද විවිධ පොත් වර්ග විශාල ප්‍රමාණයක් අපට දැක ගත හැකියි නවකතාවක් කෙටි කතා යොවුන් කතා කවි පොත් චිත්‍රපත් ළමා පොත් විෂයානු බද්ධ පොත් මේ අතර විශේෂ වේ. පොත් වලට ඇති ඇල්ම නිසාම මේ වන විට එක් එක් භාෂා වලින් රචිත පොත් විවිධ භාෂා වලට පොත් පරිවර්තනය වීම සිදුවේ.
පාකිස්ථානය

පාකිස්ථානය යනු දකුණු ආසියාතික රටකි. අරාබි මුහුදින් සහ ඕමාන බොක්කෙන් මායිම්වූ කිලෝමීටර් 1,046ක මුහුදු සීමාවක් සහිත පාකිස්ථානය බටහිරින් ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් සහ ඉරානයෙන් ද, නැගෙනහිරින් භාරතයෙන් ද, ඊසාන දිගින් චීනයෙන් ද මායිම් වෙයි. මේ අනුව මෙය පිහිටා ඇත්තේ දකුණු ආසියාව, මධ්‍යම ආසියාව සහ මැද පෙරදිග යාකරන තැනකයි. ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය ද පදනම් වී තිබුණේ මෙම වත්මන් පාකිස්ථාන භූමිය තුළයි. වෛදික, පර්සියානු, ඉන්දු-ග්‍රීක, ඉස්ලාම්, තුර්කි-මොන්ගෝලියානු සංස්කෘතිවලින් ආභාෂය ලැබුණු පාකිස්ථානය ඉතිහාසයේදී ඉන්දු-ආර්ය, පර්සියානු, ග්‍රීක, අරාබි, තුර්කි, ඇෆ්ගන්, මොන්ගෝල්, සහ බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණවලට මුහුණ දී ඇත.

ඉන්දීය නිදහස් අරගලය නිදහස් ඉන්දියාවකට මං සොයද්දී, පාකිස්ථාන ව්‍යාපාරය බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ බටහිර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල විසූ මුස්ලිම් බහුතරය සඳහා නිදහස් රාජ්‍ය ලබාගැනීමට වෙහෙසුණි. බ්‍රිතාන්‍යයෝ ඉන්දියාවට නිදහස දෙනවාත් සමගම සින්ද්, වයඹ පෙරමුණු ප්‍රාන්තය, බටහිර පන්ජාබය, බලුකිස්තානය සහ නැගෙනහිර බෙන්ගාලය එක් කොට මුස්ලිම් බහුතරයක් සහිත පාකිස්ථානය වෙන් කළහ. 1956 දී ඉදිරිපත් කරන ලද ව්‍යවස්ථාවත් සමග පාකිස්ථානය ඉස්ලාම් ජනරජයක් බවට පත්විය. 1971 දී ඇතිවුණු සිවිල් යුද්ධයෙන් අනතුරුව නැගෙනහිර පාකිස්ථානය බංගලාදේශය නමින් වෙනම රාජ්‍යයක් බවට පත්විය.

පළාත් හතරකින් සහ ෆෙඩරල් ප්‍රාන්ත හතරකින් සමන්විත පාකිස්ථානය ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ජනරජයකි. එහි ඉතිහාසය පුරා හමුදා පාලනය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ අසල්වැසි ඉන්දියාව සමග අරගල දැකිය හැකිවෙයි. එය ලොව සය වැනියට වැඩිම ජනගහණය සහිත රටවන අතර ඉන්දුනීසියාවට පසුව වැඩිම මුස්ලිම් ජනගහණයක් ජීවත් වන රට ද වෙයි. ෂියා මුස්ලිම් ජනගහණය අතින් ද ලොව දෙවැනි තැන පාකිස්ථානයට හිමිවෙයි. එය මුස්ලිම් බහුතරයක් වෙසෙන රටවල් අතරින් එකම න්‍යෂ්ටික අවි බලය සහිත රට වන අතර ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධානතම මිත්‍ර රටක් ලෙස නම් දරයි.පකිස්ථානය ඉස්ලාම් සමුළු සංගමයේ නිර්මාතෘ වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, නෙන්ස් ඉලෙවන් G 20 සංවර්ධනය වන රාජ්‍යයන්හි සාමාජිකයෙකි.
ආශ්‍රිත


ප්‍රවර්ගය:පාකිස්ථානය
කොංගෝලියානු වනාන්තර

කොංගෝලියානු වනාන්තර යනු,මධ්‍යම අප්‍රිකාවෙහි කොංගෝ ගංගාවේ හා එහි අතු ගංගාවන්හී ද්‍රෝණිය ඔස්සේ විහිදෙන උස් බිම් නිවර්තන තෙත් පුළුල්පත්‍ර වනාන්තරයන්ගෙන් හෙබි පුළුල් තීරයකි. කොංගෝලියානු වනාන්තරවිසින්, අග්නිදිග කැමරූන්හී, නැගෙනහිර ගැ‍බෝන්හී, උතුරු සහ මධ්‍යම කොංගෝ ජනරජයයෙහි,සහ උතුරු සහ මධ්‍යම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කොංගෝ ජනරජයයෙහි, සහ දකුණු හා නිරිත දිග මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජයේ කොටස්ද ආවරණය කරයි. ලොව දෙවැනි විශාලතම වැසි වනය.
ප්‍රවර්ගය:වනාන්තර