JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ

thumb|240px|alt=|ਲੂਣ ਕੋਹ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜ, ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ (ਯਾਨੀ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਟਿੱਲਾ), ’ਤੇ [[ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ]]
thumb|240px|alt=|ਦੂਰੋਂ ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ

ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ (ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬੀ: ٹِلّہ جوگیاں ; ਦੇਵਨਾਗਰੀ ਪੰਜਾਬੀ: टिल्ला जोगीआं) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਲੂਣ ਕੋਹ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 975 ਮੀਟਰ (3,200 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਇਹ ਲੂਣ ਕੋਹ ਲੜੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ ਜੇਹਲਮ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇਠੋਂ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਚਾਰ ਜ਼ਿਲਿਆਂ - ਜੇਹਲਮ, ਚਕਵਾਲ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਬਹਾਉੱਦੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਟੀਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸੰਨ 100 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੱਠ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਪਾੜ ਕੇ ਮੁੰਦਰਾਂ ਪਾ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੰਨ-ਪਾਟੇ ਜੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੋਗੀ ਅਕਸਰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਲਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਵਕਤ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਆਏ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜਮਘਟਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਗ਼ੁਸਲਖ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਣੀ-ਵੰਡ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਹੈ।
ਹੀਰ ਅਤੇ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ

ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੀਤ-ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤਿਲਮਿਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰਾਂਝਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਹਿੰਦੂ ਮੱਠ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਹੋਰ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਵੀ ਪੜਵਾ ਲਏ ਸਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਲੂਣ ਕੋਹ
*ਪੋਠੋਹਾਰ
*ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਟਿੱਲਾ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸੈਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਦਿਰ ਵਿੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੋਠੋਹਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਹਾੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ-ਅਸਥਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਾਰਮਿਕ ਪਹਾੜ ਥਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਾੜ
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ

250px|thumbnail|right|ਤੋਪਖ਼ਾਨਾ ਜਾਂ ਬੰਬ ਹਊਸ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਕੌਮੀ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ ਜੋ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। 1930 ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ, ਜਨਰਲ ਸਰ ਐਲਗਜ਼ੈਂਡਰ ਗੌਡਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਇਸ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਕ ਅਵ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ 14ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ 'ਚ ਬਣੇ ਮੂਰਿਸ਼ ਗੁਸਲਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵੀ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ 1991 ਤੋਂ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਲਾਈਵ ਫ਼ਿਨਲੇਸਨ ਹਨ।
ਝਾਕੀਆਂ

ਦਅ ਜਿਬਰਾਲਟੇਰੀਅਨ

ਜਿਬਰਾਲਟੇਰੀਅਨ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕਮਰੇ।
ਸਿਨੇਮਾ

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਫ਼ਿਲਮ।
ਦਅ ਰਾਕ-ਤੀਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ

ਦਅ ਰਾਕ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਤ ਕਮਰੇ, ਜਿਨਮੇ ਹਰਕਿਊਲਿਸ ਦੇ ਖੰਬੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਜੋਕੇ ਫੋਨੇਸ਼ਿਅਨ ਅਤੇ ਕਰਥਾਗੇਨੀਇਨ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਹਾਸ ਅਤੇ ਪੂਰਬ-ਇਤਿਹਾਸਕ

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਕਮਰੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਅਜਾਇਬ-ਘਰ
ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼

ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ (ਸਪੇਨੀ ਉੱਚਾਰਨ: [ɡaˈβɾjel ɡaɾˈsia ˈmaɾkes]; 6 ਮਾਰਚ 1927 – 17 ਅਪਰੈਲ 2014) ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪੇਨੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਸਕ੍ਰੀਨਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨੀ

ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

'ਚ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ: "ਜੋ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਤਨ ਅਰਾਕਾਤਾਕਾ ਦੇ ਓਦਰੇਵੇਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਰਤ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਹਕੀਕਤ ਅਤੇ ਓਦਰੇਵੇਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦੇ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਸੀ". —ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼]]
ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ 6 ਮਾਰਚ, 1927 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਨਾ ਅਤੇ ਨਾਨੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਗਾਰਸੀਆ ਅਤੇ ਲੁਈਸਾ ਸੈਂਟੀਆਗਾ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਇਗੁਆਰਾਨ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗਾਰਸੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਾਕਾਤਾਕਾ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਗੈਬਰੀਏਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਰਾਂਕੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਦਸੰਬਰ 1936 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਿਨਸੇ ਲੈ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਚ 1937 ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਪਰਿਵਾਰ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ (ਵਾਪਸ) ਬਾਰਾਂਕੀਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਕਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫਾਰਮੇਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲੁਈਸਾ ਸੈਂਟੀਆਗਾ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਕਰਨਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਗਾਰਸੀਆ ਉਹ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕਰਨਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਦਿਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ: ਗੈਬਰੀਅਲ ਐਲੀਗਿਓ ਇੱਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੂਮੈਨਾਈਜ਼ਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਗੈਬਰੀਏਲ ਐਲੀਗਿਓ ਨੇ ਲੁਈਸਾ ਨੂੰ ਵਾਇਲਨ ਸੇਰੇਨੇਡਾਂ, ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਟੈਲੀਫੋਨ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੁਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਨ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵਚਨਬੱਧ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਣ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬੋਗੋਟਾ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਿਖਾਰੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਚਾਲੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਵਿਭਿੰਨ‍ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰ-ਪੱਤਰਕਾਵਾਂ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਲਮੀ ਪਟਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਵਨ ਹੰਡਰਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲੀਟਿਊਡ

ਵਨ ਹੰਡਰਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲੀਟਿਊਡ (ਸੌ ਸਾਲ ਦਾ ਇਕਲਾਪਾ) (ਸਪੇਨੀ: Cien años de soledad, 1967) ਗੈਬਰੀਅਲ ਗਾਰਸ਼ੀਆ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਲਿੱਖਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਬੁਏਨਦੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਕੇਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਵਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1967 ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ 37 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ 2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਵਲ

*ਲੀਫ ਸਟੋਰਮ (1955)
*ਨੋ ਵਨ ਰਾਈਟਸ ਟੂ ਦ ਕਰਨਲ (1961)
*ਇਨ ਇਵਿਲ ਆਵਰ (1962)
*ਵਨ ਹੰਡਰੇਡ ਈਅਰਸ ਆਫ ਸਾਲਿਟਿਊਡ (1966)
*ਲਵ ਇਨ ਦ ਟਾਈਮ ਆਫ ਕਾਲਰਾ
*ਦ ਆਟਮ ਆਫ ਦ ਪੈਟਰੀਆਰਕ (1975)
*ਕਰਾਨੀਕਲ ਆਫ਼ ਏ ਡੈਥ ਫ਼ੋਰਟੋਲਡ (1989)
*ਆਫ਼ ਲਵ ਐਂਡ ਅਦਰ ਡੈਮਨਜ (1994)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਮੂਰਿਸ਼ ਕਿਲ੍ਹਾ

300px|thumbnail|right|ਮੂਰਿਸ਼ ਕਾਸਲ ਟਾਵਰ ਜੋ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਹੈ।

ਮੂਰਿਸ਼ ਕਿਲ੍ਹਾ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਹਾਸਿਕ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਦਵਾਰ, ਕਿਲੇਬੰਦ ਦੀਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਟਾਵਰ ਆਫ ਹੋਮੇਜ ਅਤੇ ਗੇਟ ਹਾਉਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਟਾਵਰ ਆਫ ਹੋਮੇਜ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਵਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਿਸ਼ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਮਿਰਿਨਿਦ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਇਬਿਰਿਆਈ ਪੇਨਿਜਵੇਲਾ ਕਿ ਇੱਕ ਅਦੁੱਤੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਿਆ।

ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਐਚ ਐਮ ਜੇਲ੍ਹ ਵੀ ਸਥਿਤ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਮੁੰਤਕਿਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਤਹਾਸ

thumb|left|250px|ਰਾਣੀ ਸ਼ੇਰਲੋਟ ਕਿ ਬੈਟਰੀ ਮੂਰਿਸ਼ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ।
ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਕਈ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਦਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਖਿੱਚ ਦਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਨਿੰਦਰਥਾਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮੂਰਿਸ਼, ਸਪੇਨੀ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਚਲਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ 711 ਵਲੋਂ 1309 ਤੱਕ ਚਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰੋਂ 1940 ਤੋਂ 1562 ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਿਹਾ ਜੋ ਕੁਲ 710 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਇਸਾਈ, ਦੋਨਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਸਪੇਨ ਉੱਤੇ ਮੂਰਿਸ਼ ਦੀ ਚੜਾਈ ਤਾਰਿਕ ਇਬਿਨ ਜਿਆਦ ਅਤੇ ਮੂਸਾ ਇਬਿਨ ਨਸੀਰ ਨੇ ਕੀਤੀਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਸ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸਪੇਨ ਦੀ ਚੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਚੜਾਈ ਕੇਵਲ ਬਾਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਨਜਰੀਏ ਤੋਂ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਮੂਰਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਜਦੋਂ ਇਸਾਈਆਂ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਗੁਅਦਾਲਕੁਵਿਰ ਘਾਟੀ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਗਰਾਨਾਡਾ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮੂਰਿਸ਼ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਘਾਟੀ ਸੀ।

ਮੂਰਿਸ਼ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲ੍ਹੇ
ਤੂੰਬੀ

ਤੂੰਬੀ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ: تونبی) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੋੜੇ ਕੱਦੂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਕੱਦੂ ਦੀ ਥਾਂ ਬਿੱਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਕੱਦੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ-ਆਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਤਾ ਇਸ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੀ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਦੂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ‘ਪਤਲੀ’ (ਬਰੀਕ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਬਿੱਲ ਨਾਲ ਬਣੀ ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ‘ਮੋਟੀ’ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਕੱਦੂ ਜਾਂ ਬਿੱਲ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਪਤਲੀ ਖੱਲ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰਬੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਡੰਡੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ 2 ਗਿੱਠ, 4 ਉਂਗਲ (ਕਰੀਬ 21 ਇੰਚ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੱਦੂ ਉੱਤੇ ਲਾਈ ਗਈ ਖੱਲ ਉੱਪਰ ਠਿਕਰੀ (ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਟਿਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਤੂੰਬੇ ’ਤੇ ਫਿੱਟ ਕਰ ਕੇ 2-3 ਘੰਟੇ ਇਸ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ-ਪਾ ਕੇ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੰਡੇ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ‘ਕਿੱਲੀ’ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰਬੀ ’ਤੇ ਲਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰਬੀ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 0 ਨੰਬਰ ਅਤੇ 36 ਨੰਬਰ ਦੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਤਾਰ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਤੂੰਬੀ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਜ਼

ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣਾ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਵਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੂੰਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਰ ਤੋਂ ਨਹੁੰ ਦੇ ਹੇਰ- ਫੇਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰਬੀ ਅਜਿਹਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੌਖਿਆਂ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਅਨੁਸਾਰ ਘੱਟ ਵੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾਰ

ਇਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਗਾਇਕ ਯਮਲਾ ਜੱਟ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਾਇਕ, 1960,70 ਅਤੇ 80 ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ, ਦੀਦਾਰ ਸੰਧੂ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ, ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ, ਸਰਬਜੀਤ ਚੀਮਾ, ਸੁਖਸ਼ਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਪੰਛੀ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂਸ਼
ਵੈੱਸਟਸਾਈਡ

right|thumb|ਵੈੱਸਟਸਾਈਡ ਅਰਬਨ ਖੇਤਰ|210px
ਵੈੱਸਟਸਾਈਡ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Westside) ਔਬੇਰਿਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਭੂਮਧਿਅ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸਵ-ਸ਼ਾਸੀਬਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਰਬਨ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਰਾਕ ਆਫ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਢਲਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਖਾੜੀ (ਬੇ ਆਫ ਜਿਬਰਾਲਟਰ) ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ 98 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਅਰਬਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਗ

ਵੈੱਸਟਸਾਈਡ ਕੁਲ ਛੇ ਆਵਾਸੀਏ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ: ਨਗਰ ਖੇਤਰ (ਟਾਊਨ ਐਰਿਆ), ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਨੋਰਥ ਡਿਸਟਰਿਕਟ), ਦੱਖਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਸਾਉਥ ਡਿਸਟਰਿਕਟ), ਊਪਰੀ ਨਗਰ (ਅਪਰ ਟਾਊਨ), ਸੈਂਡਪਿਟਸ ਅਤੇ ਰਿਕਲੇਮੇਸ਼ਨ ਐਰਿਆ। ਇਸ ਆਵਾਸੀਏ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਬਾਦੀ ਹੈ: 3,588, 4,116, 4,257, 2,805, 2,207 ਅਤੇ 9,599।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਵੈੱਸਟਸਾਈਡ ਸਕੂਲ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਸਾਜ਼

ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਇੱਕ ਸੰਦ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂ ਢਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਕਸਦ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵਸਤ ਸੰਗੀਤ ਸਾਜ਼ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਾਜ਼ ਦਾ ਇਤਹਾਸ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਰਗਨਾਲੋਜੀ (organology) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਨਾਰਥ ਫ਼ਰੰਟ ਸਿਮੇਟਰੀ

300px|thumbnail|right|ਨਾਰਥ ਫ਼ਰੰਟ ਸਿਮੇਟਰੀ।

ਨਾਰਥ ਫਰੰਟ ਸਿਮੇਟਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: North Front Cemetery) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸਿਮੇਟਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Gibraltar Cemetery) ਅਤੇ ਗੈਰੀਸਨ ਸਿਮੇਟਰੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Garrison Cemetery) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਵਾਰ ਗਰੇਵਸ ਕਮੀਸ਼ਨ (ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੜਾਈ ਕਬਰ ਕਮਿਸ਼ਨ) ਦਾ ਵੀ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਾਤਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੜਾਈ ਕਬਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਮਾਰਕ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਮੇਮੋਰਿਅਲ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਕਰਾਸ ਆਫ ਸੈਕਰਿਫਾਇਸ, ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਐਵੈਨੀਊ ਅਤੇ ਡੇਵਿਲਸ ਟਾਵਰ ਰੋਡ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਨਾਰਥ ਫਰੰਟ ਸਿਮੇਟਰੀ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਕ ਆਫ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਚਿਹਰੇ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸਿਮੇਟਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰੀਸਨ ਸਿਮੇਟਰੀ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1756 ਵਿੱਚ ਤਟਸਥ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨਾਣ ਲਈ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕਮਾਤਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ।
ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਵਾਰ ਗਰੇਵਜ਼

left|thumb|150px|ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਕਰਾਸ ਆਫ ਸੈਕਰਿਫਾਈਸ
ਨਾਰਥ ਫਰੰਟ ਸਿਮੇਟਰੀ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕਮਾਤਰ ਕਾਮਨਵੇਲਥ ਵਾਰ ਗਰੇਵਸ ਕਮੀਸ਼ਨ (ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੜਾਈ ਕਬਰ ਕਮਿਸ਼ਨ) ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ 750 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਦੋ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ 41 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਦਫਨ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੰਣਿਇਸਮਰਣ ਸਮਾਰਕ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਸਵਿੱਚ ਦੋ ਕਬਰਾਂ ਹਿਬਰੂ ਅਨੁਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੜਾਈ ਕਬਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦ ਦੋ ਭੂਖੰਡੋਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਇੱਕ ਤਿਕੋਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਇਤਾਕਾਰ। ਹੋਰ ਕਬਰਾਂ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਤੋਂ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਮੁੱਖਤ: ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਲੜਾਈ ਕਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਦ ਕਰਾਸ ਆਫ ਸੈਕਰਿਫਾਇਸ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਸਮਾਰਕ ਕਰਾਸ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਦੂਸਰਾ ਸੰਸਾਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਬਾਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਸਮਾਰਕ, ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਮੇਮੋਰਿਅਲ, 98 ਬੇਪਤਾ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਰਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਕਬਰਿਸਤਾਨ
ਸੈਂਟ ਮਾਈਕਲ ਦੀ ਗੁਫਾ

350px|thumbnail|right|ਸੈਂਟ ਮਾਈਕਲ ਦੀ ਗੁਫਾ

ਸੈਂਟ ਮਾਈਕਲ ਦੀ ਗੁਫਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: St. Michaels Cave; ਸਪੈਨੀਸ਼: Cueva de San Miguel) ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਅਪਰ ਰਾਕ ਨੇਚਰ ਰਿਜਰਵ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਚੂਨਾ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਜਾਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 300 ਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਕ ਆਫ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ 150 ਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪਰਿਆਟਕੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਗੰਤੁਕੋਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,000,000 ਆਗੰਤੁਕ।
ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ

left|180px|thumb|ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰੰਗ ਮੰਚ
ਸਾਰੇ ਕੋਠਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੈਥੇਡਰਲ ਗੁਫਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਇਸਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਕਰਤੀਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਹੀ ਧਵਨਿਕ ਗੁਣ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਿਅ ਆਵਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੰਕਰੀਟ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ 100 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਆਵਾਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਨੇਮੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਥਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਸ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸੌਂਦਰਿਆ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਆਜੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵੀ ਆਜੋਜਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਓਪੇਰਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਿਲਹਾਰਮੋਨਿਕ ਆਰਕੇਸਟਰਾ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਕ ਸੰਗੀਤ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟੀਵ ਹੋਗਾਰਥ ਅਤੇ ਬਰੀਡ 77 ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਸੈਰ

ਨਿਵਰਤਮਾਨ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਮਾਇਕਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਸੰਪੂਰਣ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰਿਆਟਕੋਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਖਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਤਾ ਲਈ ਨਿੱਤ ਖੁਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 1,000,000 ਆਗੰਤੁਕੋਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਸੱਜਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਆਗੰਤੁਕ ਗੁਫਾ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲੱਗੀ ਅਨੇਕਪੱਟਿਕਾਵਾਂਦੁਆਰਾ ਜਾਨ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੇਂਟ ਮਾਇਕਲ ਦੀ ਗੁਫਾ 'ਤੇ ਪੈਦਲ, ਗੱਡੀ, ਟੈਕਸੀ ਜਾਂ ਕੇਬਲ ਕਾਰ ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਅੱਪੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਟਿਕਟ ਦਾ ਮੁੱਲ 10 ਪਾਉਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦ ਰਾਕ ਦੇ ਹੋਰ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪਰਯਟਨ ਖਿੱਚ ਮੂਰਿਸ਼ ਕੈਸਲ ਅਤੇ ਗਰੇਟ ਸੀਜ ਟਨਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*St. Michael's Cave at gibraltarinfo.gi
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦਾ ਭੂਗੋਲ
ਜਿਬਰਾਲਟਰ

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਦਵਾਰ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸਵਸ਼ਾਸੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖੇਤਰ ਹੈ। 6.843 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (2.642 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਨੌਸੇਨਾ (Royal Navy) ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਾਰ ਹੈ।

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਆਂਗਲ - ਸਪੇਨੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਤਰੇਚਤ ਸੁਲਾਹ 1713 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਪੇਨ ਦੁਆਰਾ ਗਰੇਟ ਬਰੀਟੇਨ ਦੀ ਕਰਾਉਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਪੇਨ ਨੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਲੌਟਾਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਰਹਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਚਟਾਨੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਪੇਨ ਦੇ ਮੂਲ ਥਾਂ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਵਂ ਵਿੱਚ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਐਲਜੇਸਿਅਰਾਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। 1713 ਤੋਂ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਛਾਉਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਚਟਾਨੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਨੂੰ ਚੱਟਾਨ (ਦਿੱਤੀ ਰਾਕ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੱਟਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਤੇ ਉੱਠਦੀ ਦਿਸਣਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਟਾਨੀ ਸਥਲਖੰਡ ਉੱਤਰ ਦੱਖਣੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਪਤਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਵਿਭਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਪਰ ਕਈ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ। ਚੱਟਾਨਾਂ ਚੂਨਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਿਰਮਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੀਵ-ਜੰਤੁਵਾਂਦੇ ਚਿਹਨ ਵੀ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਨਗਰ ਨਵਾਂ ਬਸਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ: ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲੜਾਈ (177-83) ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਨਗਰ ਰਾਕ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 3/16 ਵਰਗ ਮੀਲ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕੁੱਝ ਭਾਗ ਸੁਖਾਕਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਗਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਗ ਪੱਧਰਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੱਧਰੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਵੱਲ ਉੱਚੇ ਅਸਮਤਲ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਵੱਲ ਫੌਜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਬੇਰਕ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਕੋਇਲੇ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਉੱਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਜਲਯਾਨੋਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਜਿਆਦਾ ਸਥਿਲਤਾ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਕਬਜ਼ਾ

24 ਜੁਲਾਈ– 1704 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਐਡਮਿਰਲ ਜਾਰਜ ਰੂਕੇ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਕਬਾ ਸਿਰਫ਼ 2.6 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ ਸਿਰਫ਼ 30000 ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ 27% ਇੰਗਲਿਸ਼, 24% ਸਪੈਨਿਸ਼, 20% ਇਟੈਲੀਅਨ, 10% ਪੁਰਤਗੇਜ਼ੀ, 8% ਮਾਲਟਾ ਵਾਸੀ, 3% ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਕੂ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 83% ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿਬਰਾਲਟੀਅਰਨ ਲਿਖਵਾਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*Interactive Map of Gibraltar
*Gibraltar.com – Complete information portal for Gibraltar
*Government of Gibraltar
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ
ਬਿੱਛੂ

thumb|right|230px|ਬਿੱਛੂ
ਬਿੱਛੂ ਆਰਥਰੋਪੋਡਾ (Arthropoda) ਸੰਘ ਦਾ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਐਰੈਕਨਿਡ (ਮੱਕੜੀ) ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਨੇਕ ਜਾਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਬੂਥਸ (Buthus) ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੇ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਘੱਟਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ਼ਣ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਆਦਿ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਛਿਪੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਬਿੱਛੂ ਦੀ ਲੱਗਪਗ 2000 ਜਾਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਰੀਰ ਲੰਮਾ ਚਪਟਾ ਅਤੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ-ਸਿਰੋਵਕਸ਼ ਅਤੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਰੋਵਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜੋੜੇ ਪੈਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪ-ਅੰਗ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਖੰਡ ਨਾਲ ਡੰਗ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ-ਗਰੰਥੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਕਾਇਟਿਨ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਕਾਲ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਦੋ ਤੋਂ ਪੰਜ ਜੋੜੀ ਅੱਖਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ


ਟੁੱਟੀ ਮੰਜੀ ਜੀਜੇ ਦੀ,
ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਪੈਰ ਧਰਿਆ,
ਨੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਏਥੇ ਠੂਹਾਂ ਲੜਿਆਂ,
ਨੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ........,


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿੱਛੂ
ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਸਕਵੈਰ

200px|thumbnail|right|ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਸਕਵਈਰ

ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਸਕਵੈਰ (ਅੰਗਰੇਜੀ: John Mackintosh Square) (ਬੋਲ-ਚਾਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦ ਪਿਆਤਸਾ) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚੌਕ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਦਹਵੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਇਹ ਨਾਮ ਮਕਾਮੀ ਲੋਕੋਪਕਾਰਕ ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਚੌਕ ‘ਤੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਸਿਟੀਹਾਂਲ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਜਾਨ ਮੈਕਿੰਟੌਸ਼ ਸਕਵੈਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਕੱਲੇ ਰਿਅਲ (ਹੁਣ ਮੇਨ ਸਟਰੀਟ) ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੂਰਵ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੂਲਤ: ਇਸ ਦਾ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਾਮ ਪਲਾਜਾ ਮੇਅਰ (ਪੰਜਾਬੀ: ਮੁੱਖ ਚੌਕ) ਸੀ, ਜਿਨੂੰ ਕਦੇ - ਕਦੇ ਗਰਾਨ ਪਲਾਜੇ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਦਰਭਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਲਾਮੀਡਾ ਪੈ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਫੌਜੀ ਪਰੇਡ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰੇਡ ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਚੌਕ
ਚਿਲੀ

ਚਿਲੀ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚਿਲੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (, ਉਚਾਰਨ:ਚੀਲੇ ਮਾਪੂਦੁੰਗੁਨ: ਗੁਲੂਮਾਪੂ), ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਐਂਡੀਜ਼ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਪਤਲੀ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਮੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੇਰੂ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੋਲੀਵੀਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਤੇ ਦੁਰਾਡੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਡ੍ਰੇਕ ਰਾਹਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਿਲੇਆਈ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੂਆਨ ਫ਼ਰਨਾਂਦੇਜ਼, ਸਾਲਾਸ ਈ ਗੋਮੇਸ, ਡੇਸਵੇਂਤੂਰਾਦਾਸ ਅਤੇ ਈਸਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚਿਲੇ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਦੇ 1,250,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਦੇ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਸਭ ਦਾਅਵੇ ਅੰਟਰਕਟਿਕ ਸੰਧੀ ਹੇਠ ਮੁਅੱਤਲ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:BAILE RELIGIOSO.jpg|ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰੰਪਰਾ ਜੋ ਚਿਲੀ ਦੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਇਹ ਚਿਲੀ ਦੇ ਚੌਵੀ ਖੇਤਰ, ਡਿਵੀਸਾਡੇਰੋ ਡੀ ਪੁਨੀਟਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
File:Cochayuyo de Concepción.jpg|ਕੋਚਯਯੋ ਡੀ ਕੌਨਸਪੀਸੀਨ, ਚਿਲੀ
File:Pabellón Criollo Venezolano 1.jpg|ਕ੍ਰਿਓਲੋ ਪੈਵੇਲੀਅਨ: ਕਾਲੀ ਬੀਨਜ਼, ਕੜਕਦੇ ਕਲੋਲੋ, ਕਟਾਈ ਵਾਲੇ ਮੀਟ, ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਟੁਕੜੇ।
File:Morenada Achachis Generación 90' (1).JPG|ਐਂਡੀਅਨ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਫੋਰਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਨ 2012 ਅਰੀਕਾ, ਚਿਲੀ
File:FIESTA RELIGIOSA.jpg|ਐਲ ਡਿਵੀਜ਼ਨੋ ਸੈਕਟਰ, ਪਨੀਤਾਕੀ, ਚੌਥਾ ਖੇਤਰ, ਚਿੱਲੀ, ਵਪਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਚਿੱਲੀ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਲੋਰਕਲੇਅਰ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਰਟੀ
File:Tarqueada (1).JPG|ਐਂਡੀਅਨ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਫੋਰਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਨ 2012 ਅਰੀਕਾ, ਚਿਲੀ
File:Protesters in Dignity Square.jpg|ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਵਿਰੋਧ ਮਾਰਚਾਂ ਵਿਚ ਆਮ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਲੋਕਗੀਤ ਅਤੇ ਚਿਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।


ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਭਾਗ

ਚਿਲੀ 15 ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਅੱਗੋਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਬੇ ਅੱਗੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਹੇਠ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਹਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਅੰਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਛੋਟ ਸਾਂਤਿਆਗੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ RM (Región Metropolitana) ਵਜੋਂ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2006 ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਵੇਂ ਖੇਤਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਏ; ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲੋਸ ਰਿਓਸ (ਖੇਤਰ XIV) ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਿਕਾ ਈ ਪਾਰੀਨਾਕੋਤਾ (ਖੇਤਰ XV)। ਗਿਣਤੀ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ XIII ਨੂੰ ਅੰਕ 13 ਦੇ ਭੈਅ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿਲੇ
ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ

ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ (ਛੋਟਾ ਰੂਪ Česko ਚੈਸਕੋ) ਮੱਧ-ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੋਲੈਂਡ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਰਮਨੀ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਸਟ੍ਰੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਲੋਵਾਕੀਆ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ (13 ਲੱਖ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ) ਪ੍ਰਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੋਹੀਮੀਆ ਅਤੇ ਮੋਰਾਵੀਆ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਿਲੇਸੀਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਲਾਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:03A5B55A-21CE-43D2-BB51-DF057E1D.jpg|ਮੋਰਾਵੀਆ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪਤਝੜ 2019 ਦੌਰਾਨ ਫੜੇ ਗਏ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ
File:170225 Masopust Roztoky 1034.jpg|ਪ੍ਰਾਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੋਜਤੋਕੀ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੀਵਲ
File:1906029 Straznice foto Vit Svajcr 0285.jpg|ਸਟ੍ਰੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ
File:1906029 Straznice foto Vit Svajcr 0580.jpg|ਸਟ੍ਰੈਨਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ
File:190630 Hody Hovorany foto Vit Svajcr 041.jpg|ਬ੍ਰ੍ਨੋ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾਵਤ
File:191019 Vylov Rybnika Jirovce 155.jpg|ਵਲਾ ਇਨਾਮ ਨੇੜੇ ਤਲਾਅ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ
File:191019 Vylov Rybnika Jirovce 162.jpg|ਰਾਇਬਨਿਕ ਜ਼ੀਰੋਵਕਾ ਦਾ ਕੈਚ
File:20. Kulturfest der Thayavölker Mikulov 10.jpg|ਮਿਕੂਲੋਵ 20. ਕੁਲਟੁਰਫੇਸਟ ਡੇਰ ਥਾਈਲਵੈਲਕਰ


ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਵਿਭਾਗ

2000 ਤੋਂ ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ 13 ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ (ਚੈੱਕ: kraje, ਇੱਕ-ਵਚਨ kraj]])। ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਖੇਤਰੀ ਸਭਾ (krajské zastupitelstvo) ਅਤੇ hejtman (ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਰਜਮਾ ਹੇਤਮਨ ਜਾਂ "ਮੁਖੀ" ਹੈ) ਹੈ। ਪ੍ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਾਕਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਮੇਅਰ ਦੇ ਹੱਥ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਚੈੱਕ

ਇੱਕ ਚੈੱਕ, ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਬੈਂਕ (ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੂਨੀਅਨ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੈੱਕ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਰਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਲ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖਾਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਅਕਸਰ ਮੌਜੂਦਾ, ਚੈੱਕ, ਚੈਕਿੰਗ, ਚੈਕਿੰਗ, ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਡਰਾਫਟ ਖਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਾਜ਼ ਚੈੱਕ 'ਤੇ ਮੁਦਰਾ ਰਾਸ਼ੀ, ਮਿਤੀ, ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਤਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੇਰਵੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਰਾਹੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੈੱਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੈਰ-ਨਕਦੀ ਢੰਗ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਚੈੱਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੱਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਰਬਾਂ ਚੈੱਕ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਇਹ ਖੰਡ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਚੈੱਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੈਬਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਸੀਮਾਂਤ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜਾਅਵਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਨੋਟ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Read also about cancelled cheque
* Read also about how to fill a cheque
* Read also about how to fill a Self Cheque

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੈਂਕਿੰਗ
ਚਾਡ

ਚਾਡ (,ਚਾਦ; ), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਚਾਡ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਲੀਬੀਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੂਡਾਨ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕੈਮਰੂਨ ਅਤੇ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਾਈਜਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤਰ, ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ

ਚਾਡ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ:

ਬਥ
ਚਰੀ-ਬਗੀਰਮੀ
ਹਜੇਰ-ਲਮੀਸ
ਵਦੀ ਫ਼ੀਰ
ਬਹਰ ਅਲ ਗਜ਼ੇਲ
ਬੋਰਕੂ
ਏਨੇਦੀ
ਗੇਰਾ
ਕਨੇਮ
ਲੈਕ
ਪੱਛਮੀ ਲੋਗੋਨ

ਪੂਰਬੀ ਲੋਗੋਨ
ਮੰਦੂਲ
ਪੂਰਬੀ ਮਾਇਓ-ਕੱਬੀ
ਪੱਛਮੀ ਮਾਇਓ-ਕੱਬੀ
ਮੋਏਨ-ਚਰੀ
ਊਦਾਈ
ਸਲਾਮਤ
ਸਿਲਾ
ਤਾਂਜਿਲੇ
ਤ੍ਰਿਬੇਸਤੀ
ਅੰ'ਜਮੇਨਾ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼