JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
වත රතු මල් කොහා

පහතරට කඳුකරයේත් වනාන්තරවලත් වාසය කරන දුලභ පක්‍ෂියෙක් වන වත රතු මල් කොහා වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේනික පක්‍ෂියෙක් ලෙස සැලකේ. මෙම පක්‍ෂියා දකුණු ඉංදියාවේ වාර්ථාවී ඇති නමුත් දැන් එහි නෂ්ටව ගොස් ඇත. දිගින් සාමාන්‍ය ඇටි කුකුළෙකු තරම් වේ. නමුත් ශරීරය වඩා සිහින්ය. පෙඳය වඩා දිගුය. මොහුගේ රතු පැහැති මුහුණ මත සියුම් කෙඳි වැනි පිහාටු දක්නට ලැබේ. හොටය ලා කොළ පැහැතිය. උදරය සුදු පැහැවන අතර ලය කළු පැහැතිය. තනිව,ජෝඩු වශයෙන් හෝ කුඩා රංචු වශයෙන් වාසය කරන මල් කොහා තුරු වියනෙහි වෙසෙන ක්‍රියාශීලී පක්‍ෂියෙකි. එහෙත් පියාපත් කෙටි හා රවුම් ඒවා වන නිසා මොහු දුර්වල පියාසරකරුවෙකි. සාමාන්‍යයෙන් නිහඬ පක්‍ෂියෙකි. කැලෑ ගස්වල හටගන්නා කුඩා ඵල වර්ග මොහුගේ ආහාරය වේ. වසරේ මුල් භාගයේ අභිජනනය කරන වත රතු මල් කොහාගේ කැදැල්ල වනාන්තරයේ උස් පඳුරක තනා ඇති නොගැඔුරු පීරිස් හැඩ එකකි. තණ කොළ මුල් සහ අතු කැබලි වලින් මෙය තනනු ලැබේ.


ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
ශ්‍රී ලංකා‍වට පමණක් ආවේණික කුරුල්ලෝ
අළු කෑදැත්තා

පහතරට වනාන්තර වල සහ කඳුකරයේ මීටර් 1300 දක්වා ඉහළට දක්නට ලැබෙන අළු කෑදැත්තා කෙටි රවුම් සහ පළල් පියාපත් සහිත විශාල වශයෙන් ඵල භක්‍ෂක කුරුල්ලෙකි. විශාල වශයෙන් යැපෙන්නේ නුග ගෙඩි,වල් සාදික්කා,කීන දං,මාදුන් වැනි වන ඵල වර්ග මත නමුත් කටුස්සන් ගස් ගෙම්බන් සහ වන්දන් බඳු කෘමීන් වැනි කුඩා සතුන්ද ආහාරයට ගනී.අභිජනන සමය අප්‍රේල්-අගෝස්තු දක්වා වේ. කැදැල්ල ලොකු ගසක කඳේ සාමාන්‍යයෙන් තරමක ඉහළින් පිහිටි බෙනයකි.


ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවට ඒකදේශීය කුරුල්ලෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
රතු නළල් කොට්ටෝරුවා

දේහ පුමාණයෙන් කොණ්ඩ කුරුල්ලා හා මයිනා ට සමාන වේ. කඳුකර කුරුල්ලෙකි. කඳුකරයේ මීටර් 2000 දක්වා ඉහළටත් පහතරට තෙත් කලාපයේත් සුලභ කුරුල්ලෙකි. වියළි කලාපයේ ඇතැම් තැන්වල දක්නට ලැබේ. මෙහු ඝණ වනාන්තර වලද වාසය කරයි. මූකලන් ‍කොට්ටෝරුවා හෙවත් කඳුකර කොට්ටෝරුවා ලෙසද හඳූන්වනු ලැබේ. අභිජනනය කරන්නේ පෙබරවාරි-මැයි සහ අගෝස්තු-සැප්තැම්බර් කාලයේය. මැරුණු ගසක කඳේ බිම සිට මීටර් 2-3 අතර පිහිටි කුහරයක සුදු පැහැති බිත්තර 2ක් හෝ 3ක් දමයි.කොළ පැහැ සමක් දරයි.


ප්‍රවර්ගය:කොට්ටෝරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
පීතකන් කොණ්ඩයා

පැරණි ලෝකයට අයත් පක්‍ෂි කණ්ඩායමකි. ඵල භක්‍ෂකයෙක් වන නමුත් කෘමීන් ද ආහාරයට ගනී. ලිංගික ද්විරූපතාවයක් නොදක්වයි. කඳුකර කුරුල්ලෙකි. කඳුකරයේ මීටර් 1000ට ඉහළ කලාපයේ වනගත ප්‍රදේශවල සහ හොඳ ශාක ආවරණයක් සහිත ගෙවතුවල දක්නට ලැබෙන පියකරු කුරුල්ලෙකි. පුමාණයෙන් කොණ්ඩ කුරුල්ලාට සමාන වේ. උසින් අඩු ගසක දෙබලක හෝ පදුරක තනා ඇති කෝප්පාකාර කැදැල්ල හරිත වර්ණ පාසි එකතු කොට සාදනු ලබයි. පෙබරවාරි-මැයි සහ අගෝස්තු-ඔක්තෝම්බර් දක්වාත් අභිජනනය කරයි.


ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
ශ්‍රී ලංකා උරුවන් තිරාසිකයා

අරංගයා දුර්ලභ කඳුකර කුරුල්ලෙකි. මොහු වඳවෙමින් යන පක්‍ෂියෙකි. සිවුරුහන් දෙන වල් ආවිච්චියා ලෙසද හඳුන්වයි. අතිශයින්ම වනවාසී පක්‍ෂියෙකි. කඳුකරයේ මීටර් 1000-2000 අතර කලාපයේ හමුවන මොහු වනාන්තරය තුළින් ගලාබසින දියපාරවල් ආශ්‍රිතව ජීවත්වීමට වඩාත් කැමතිය. දේශීය පක්‍ෂීන් අතර ඉතාමත් ව්‍යාප්තියක් සහිත පක්‍ෂියෙකි. හෝටන් තැන්න, ශ්‍රීපාද අඩවිය, නකල්ස් කඳුවැටිය ප්‍රදේශවල හමු වේ.
මූලාශ්‍ර


ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා‍වට ආවේනික සතුන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
ඒඩ්ස්

thum|right|150px|ඒච්.අයි.වී.ෙෙවරසය
Acquired immune deficiency syndrome හෝ acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) යනු මානව ප්‍රතිශක්ති ඌනකාරක වෛරසය (HIV) මගින් මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය තුල ඇතිකරනු ලබන රෝගී තත්වයකි. පුද්ගලයන් රෝගී වන්නේ වෛරස් බැක්ටිරියා හා දිලිරවල ක්‍රියාකාරිත්වයට හසුවිම හේතුවෙනි.එච්.අයි.වී. ඒඩ්ස් සදහා තවමත් ඹෟෂධ නිපදවිම අනෙක් එවාට වඩා දුෂ්කරවී ඇත.මෙයට ප්‍රධානම හේතුව එච්.අයි.වී. වෛරසය ශරිරය තුළම සිටින ප්‍රෝටිනයක් විමයි.ශරිරය තුළම සිටින ප්‍රෝටිනයක් විම නිසා ෙමය බිදිම අපහසුය. වෛරසය ප්‍රෝටිනයක් ලෙස තිබිම හේතුවෙන් එය බිදිදැමිමට අසමත් වු අවස්ථා 4ක් තවමත් තාක්‍ෂණයෙන් හා විද්‍යාවෙන් දියුණු වර්තමාන ලෝකයේ ඇත.

# HIV වෛරසය
# H5N1 කුරුලු උණ වෛරසය
# හෙපටයිට්‍ B
# සෙම්ප්‍රතිශ්‍යා වෛරස

X5 කුරුලු උණ වෛරසය ශරිර ගතවිම නිසා කුරුලු උණෙන් පුද්ගලයන් මිය ගියත් සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වෛරසය නිසා වැළදෙන සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව මගින් පුද්ගලයන් මිය යන්නේ නැත.

නමුත් HIV වෛරසය ශරිර ගතවි ඇති පුද්ගලයකුට සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වෛරසය ශරිර ගතවිම මියයාමට හේතුවකි. එනම් HIV වෛරසය ශරිර ගත වු විට පුද්ගල ශරිරයේ ස්වාභාවික ප්‍රතිශක්තිකරණය බිද වැටිම හා දුර්වලවිමයි.
HIV සහ AIDS

HIV AIDS වල අවස්ථා 2 කි.

# HIV අවස්ථාව.( HIV වෛරසය ශරිර ගත වුවත් වසර 10ක් යන තුරැම කිසිදු රෝග ලක්‍ෂණයක් නොපෙන්වයි.)
# AIDS අවස්ථාව.(රෝග ලක්‍ෂණයක් පෙන්වයි.)
HIV AIDS ආසාදිතයන් සමාඡයෙන් කොන් කළ යුතුද?

* HIV AIDS ශරිරගත විම ස්ව කැමැත්තෙන් සද්භාවයෙන්ම සිදුවන්නක් නොව අහඹු ලෙස සිදුවන්නකි.

* HIV AIDS ශරිරගත විම සිදුවන්නේ සමාඡමය වරදකින්ද පුද්ගල වරදකින්ද යන්න වෙන්කර හදුනාගැනිම දුෂ්කරය.
ලෝකයේ HIV AIDS ශරිරගත වු ....
AIDS බෝවිම පාලනය කිරිම සඳහා

left|150px

* AIDS ශරිරගත වු අය රැඳවුම් නිවාස වල රඳවයි.
* AIDS වැලැක්විමට දැනුවත් කිරිම් සිදුකරයි.

1988 දි ඵක්සත් ඡාතින්ගේ සංවිධානය ලෝකයේ රටවල් හා ඵක්ව HIV AIDS ශරිරගත වු පුද්ගලයන්ටද සමාඡය තුළ සමානව සැලකිය යුතු බව
තිරණයකට එළඹිනි.
එඩ්‍ස් රෝගින් සහ මානව අයිනිවාසිකම්‍

ශ්‍රි ලංකාවේ මේ දක්වා එඩ්‍ස් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරිම සඳහා විධිවිධාන දක්වන පනතක් දක්නට නොලැබේ .
ඒඩ්ස් රෝගියකු හා බැදි පැවතියයුතු අයිතිවාසිකම්

* ජිවත් විමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* නීතීය ඉදිරියේ සමාන ආරක්‍ෂාව හා වෙනසකට භාඡනය නොවිමේ අයිතිවාසිකම.
* නිදහස හා පුද්ගලයකුගේ ආරක්‍ෂාව.
* නිදහසේ ගමන් කිරිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* රහස්‍යය භාවය පිළිබද අයිතිවාසිකම.
* වැඩ කිරිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* විවාහ විමට හා විවාහ ජිවිතයක් ගත කිරිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* ආශ්‍රය කිරිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* අධ්‍යාපනයට ඇති අයිතිවාසිකම.
* ප්‍රමානවත් ජිවන තත්වයක් ගත කිරිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* සමාජ ආරක්‍ෂාව ,පහසුකම් සහ සුබ සාධනයන් සදහා ඇති අයිතිවාසිකම.
* විද්‍යාත්මක වර්ධනයන් සහ එහි වාසිය බෙදා ගැනිමට ඇති අයිතිවාසිකම.
* පොදු සංස්කෘතික ජිවිතයකට අනුගතවිමේ අයිතිවාසිකම.
* වධහිංසාව ,කෲර අමානුෂික සහ අවමන් සහගත සැලකිලි වලින් නිදහස් විම සහ දඬුවම් වලින් තොරවිමේ අයිතිවාසිකම.


ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග
මාපලගම විපුලසාර හිමි

thumb|right|200px|නිශ්ශංක විජයරත්න|ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න මහතා සමග ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය කළ අතිපූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර හිමියන්
අතිපූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර හිමියන් (1925 මාර්තු 3 – 2000 ඔක්තෝබර් 28) බෞද්ධ භික්‍ෂුවකි, කලාකරුවකු වශයෙන් ලද සුවිශේෂ ගෞරවය වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජන රජ ලාංඡනය නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව ලැබීම යි. මෙය රටක කලාකරුවකුට ලැබෙන පරම භාග්‍යයකි. ඉතා අර්ථපූර්ණ ව නිමවන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාව, ප්‍රෞඩත්වය මැනැවින් විදහා දක්වයි.
පූර්ව අවධිය හා අධ්‍යාපනය

ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අරගලයේ හා භාෂා ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනයේ මූලස්ථානයක් ලෙස සැලකෙන රත්මලානේ පරමධම්ම චේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි උපසම්පදාව ලබා පසු කාලීනව එහි අධිපතිත්වය ඉසිලීමට තරම් වාසනාවත් වූ මාපලගම විපුලසාර හිමියෝ, අගලවත්ත ප්‍රතිරාජ පිරිවෙනින් හා මාලිගාකන්ද විද්‍යොදය පිරිවෙනින් ශාසනික වත් පිළිවෙත් හා ධර්‍ම විනය ශබ්ද ශාස්ත්‍ර පිළිබඳ ප්‍රවීණත්වය ලබා ගත්හ. උපතින්ම උරුම කරගෙන ආ හැකියාවන් රැසක් විපුලසාර හිමියන් සතුව පැවතියේය. මෙම හැකියාවන් මැනවින් නිරීක්‍ෂණය කළ මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මහතා ඒ කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීමට හා ඒ කුසලතාවන්ගෙන් රටට සේවාවක් ලබාදීමේ අරමුණ ඇතිව රජයේ කලායතනයේ අධිපති ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා මහතාට විපුලසාර හිමියන් හඳුන්වා දුන්නේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් වසර තුනක් මුළුල්ලේ රජයේ කලායතනයේ අධ්‍යාපනය ලැබූ විපුලසාර හිමියෝ කලාකරුවකු ලෙස සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමට ලක්වූහ.
රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය

එවක රාජ්‍ය ලාංඡනය හා ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය නිර්මාණ කමිටුවේ සභාපතිවරයා වූ ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න මහතාගේ මගපෙන්වීම මත 1972 වර්ෂයේදී මාපලගම විපුලසාර හිමි විසින් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය කරන ලදී. එසේම ජාතික කලා පෙමුණ සදහා විපුලසාර හමියන් 1950 දශකයේ දී නිර්මාණය කළ ලාංචනය වර්තමාන රාජ්‍ය ලාංඡනයට බෙහෙවින් සමාන හෙයින් ද රාජ්‍ය ලාංඡනය උන් වහන්සේ ගේ ම නිර්මාණයක් බව ස්ථිර වේ.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංඡනයේ නිර්මාණකරු

කලාකරුවකු වශයෙන් ලද සුවිශේෂ ගෞරවය වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජන රජ ලාංඡනය නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව ලැබීම යි. මෙය රටක කලාකරුවකුට ලැබෙන පරම භාග්‍යයකි. ඉතා අර්ථපූර්ණ ව නිමවන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාව, ප්‍රෞඩත්වය මැනැවින් විදහා දක්වයි.

ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ලාංඡනයේ නිර්මාණකරු පූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර මහා නාහිමියන්ය
කලාශූරී ගෞරව නාමය

1984 වසරේදී රජය මගින් කලාශූරී ගෞරව නාමය විපුලසාර හිමියන් වෙත පිරිනැමීය.
අපවත්වීම

2000 ඔක්තෝබර් මස 28 දින අපවත් වන විට උන්වහන්සේ 75 හැවිරිදි වියේ පසු විය.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:1952 උපත්

බාහිර සබැඳි

* ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ලාංඡනය ගැන ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
* අතිපූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර හිමියන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
* ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න යන් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව__FORCETOC__
__DISAMBIG__
මැජික් වෘත්තය

thumb|right|ජෝ න් විලියම් වෝටහවුස් (1886) ගේ මැජික් සර්කල්

මැජික් වෘත්තය (මායා වෘත්තය, ශුද්ධ වූ වෘත්තය) යනු භෞතික පරිධියකින් යුතුව පොලොවෙහි අඳිනු ලබන වෘත්තයකි. මෙය Ritual Magic, විකා සහ ගුප්ත ශාස්ත්‍ර වලදී භාවිතා වේ.
වෘත්තය සැකසීම/ඇඳීම

මෙය සිදුකරන ආකාරය සම්ප්‍රදායෙන් සම්ප්‍රදායට වෙනස් විය හැක. මේ සියලුම ආකාරයේ ක්‍රම වල මූලික අරමුණ වන්නේ (අධිමානසික) ශක්තිය ගමන් කිරීම (ඇතුල් වීම සහ පිට වීම) වැලැක්වීමය. සමහර සම්ප්‍රදායන්ට අනුව වෘත්තය සෑදීමේදී ඒ වටා (ඇතුලතින්) තුන් වරක් දක්ශිණාවර්තව පැදකුණු කල යුතුය. සතර දිශා වලට අනුව ආරම්භ කල යුතු සහ අවසන් කල යුතු දිශා සම්බන්ධවද සම්මතයන් ඇත. කන්ඩායමක් සඳහා වෘත්තයක විශ්කම්භය අඩි නවයක් සහ තනි පුද්ගලයෙකු සඳහා අඩි පහක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් ගැනුනද, අවශ්‍යතාවය සහ කැමැත්ත මත මෙය වෙනස් විය හැක.

මේ පිලුබඳව Wiccan Rede වල දක්වා ඇත්තේ...


සමහරුන් නියම වශයෙන් වෘත්තය කිරීමට පෙර භෞතික වශයෙන් ලනුවක්, හුනු කූරක් හෝ ගල් කැට වලින් ලකුණු කරයි.

තවද මෙසේ කරනු ලබන වෘත්තයේ (ඇතුලතින්) සතර දිශා වලට ඉටි පන්දම් සතරක් දල්වයි. මේවා සුදු පාටින් හෝ ඒ ඒ දිශා වලට අයත් වර්ණ වලින් තෝරාගනියි.
* උතුර: කොල
* නැගෙනහිර: කහ
* දකුණ: රතු
* බටහිර: නිල්
අරමුණ
තවද බලන්න

* විකා
* මැජික්
* මන්ඩලා
* යන්ත්‍ර
අධෝ ලිපි

*Buckland, Raymond (2002). Buckland's Complete Book of Witchcraft, Second edition, Revised & Expanded, Llewellyn Publications. ISBN 0-87542-050-8.
*Cunningham, Scott (2001). Wicca: A Guide for the Solitary Practitioner, 29th edition, Llewellyn Publications. ISBN 0-87542-118-0.
වෘත්තය

යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතියට අනුව වෘත්තයක් යනු දෙන ලද ලක්‍ෂ්‍යයක් වටා (අරය නමින් හඳුන්වන) නියත දුරකින් තලයක් මත පිහිටන සියලු ලක්‍ෂ්‍යයන් ගෙන් සමන්විත කුලකයයි.

වෘත්තයක්, සරල සංවෘත වක්‍ර හැඩයකි. වෘත්තයක පරිධිය යනු එහි පරිමිතියයි, (වටේ දිග). වෘත්ත චාපයක් යනු වෘත්තයක ඕනෑම අඛණ්ඩ කොටසකි.

වෘත්තයක් යනු නාභි දෙකම එක මත පිහිටන ඉලිප්සයක් ලෙසද හැඳින්විය හැක. සෘජුකෝණී කේතුවක් පාදමට සමාන්තර (හෝ අක්ෂයට ලම්භක) තලයක් ඔස්සේ ඡේදනය කල විට ලැබෙන්නේද වෘත්තයකි.
වෘත්තයක සමීකරණය

කාටිසියානු ඛණ්ඩාංක ඇසුරින්,

:
\left(x - a \right)^2 + \left( y - b \right)^2=r^2.

මෙහි (x,y) කාටිසියානු ඛණ්ඩාංකද අරය r ද කේන්ද්‍රය (a,b) ද වේ.


ධ්‍රැවක ඛණ්ඩාංක ඇසුරින්,

:
r^2 - 2 r r_0 \cos(\theta - \varphi) + r_0^2 = a^2\,

මෙහි ( r, \theta) ධ්‍රැවක ඛණ්ඩාංකද අරය a ද කේන්ද්‍රය (r_0, \varphi) ද වේ.


වෘත්තය ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත ඇසුරින්,

:x = a+r\,\cos t,\,\!
:y = b+r\,\sin t\,\!


වෘත්තය t පරාමිතික විචල්‍යයක් ඇසුරින්,

: x = a + r \frac{1-t^2}{1+t^2}
: y = b + r \frac{2t}{1+t^2}.
වෘත්ත සම්බන්ධ සමීකරණ

වෘත්තයක අරය r නම් එහි පරිධිය C
:
C = 2\pi \cdot r


වෘත්තයක අරය r නම් එහි වර්ගඵලය A
:
A = \pi \cdot r^2


වෘත්තයක අරය r නම් එහි පරිමාව V
:
V = 4/3\pi \cdot r^3

පයි (\pi)

පයි, යනු ඕනෑම වෘත්තයක පරිමිතිය පරිධියට දක්වන අනුපාතයයි.

\pi = \frac{C}{D} \approx 3.141592653589793238462643383279502884197169399375105820974944592307816
4062862089986280348253421170679...


මෙය නියතයකි, එනම් මෙහි අගය (ජ්‍යාමිතික හේතූන් මත) වෙනස් නොවේ.
උස්සංගොඩ

thumbnail|දකුණ|උස්සංගොඩ
උස්සන්ගොඩ වනාහි දකුණු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි සුවිශේෂී පරිසර පද්ධතියකි. කොළඹ - වැල්වාය (AA2) මාර්ගයේ නෝනාගමට සමීපව පිහිටා ඇත.

අභය භූමියේ හෙක්ටයාර 111 ක් ක පමණ ප‍්‍රදේශයක ව්‍යාප්තව ඇති ශුෂ්ක පරිසර පද්ධතියක පිහිටි පුරා විද්‍යාත්මක උරුමයක් ලෙස නම් කොට ඇති ප‍්‍රදේශයකි.
පාශාණ

250px|thumbnail|දකුණ|උස්සංගොඩ පොළොව
වර්ණය

150px|thumbnail|වම|උස්සංගොඩ පොළොව ඇල්ලූ පසු පාට ගෑවුනු අතක්
පස පිළිබඳ පර්යේෂණ පවත්වන විශේෂඥයන්ගේ අවධානය ඒ කෙරේ යොමු වූයේ රතු පස්, සුවිශේෂී පාෂාණ නිසාය.උස්සන්ගොඩ බිමෙහි ඇත්තේ තද රතු පැහැති පස් ස්ථරයකි. එය හෙක්ටයාර් ගණනාවක් පුරා පැතිර පවතී. උස්සන්ගොඩ පිළිබඳ පර්යේෂණ කරන විද්‍යාඥයන්ගේ අදහස වී ඇත්තේ වසර මිලියන 15 කට පමණ ඉහත දී උල්කාපාතයක් කඩා වැටීම නිසා මෙම සුවිශේෂී භූමිය නිර්මාණය වී ඇති බවකි. පිළිස්සීම නිසා රතු පැහැ වූ පස ද උණු වූ පාෂාණ ද ඒ සඳහා සාක්‍ෂි සපයයි.
යකඩ

උස්සන්ගොඩ පිහිටි රතු පස් මත තැනින් තැන උණු වූ යකඩ නොහොත් පාෂාණ විශේෂයක් දැක ගත හැකිය. ඒවා ඉතා බරැතිය. ගිනි කන්දකින් පිටාර ගලා නිසොල්මනේ සිටින ලාවා වැනිය.

රතු පස් නිසාමදෝ මෙහි ශාක නොවැඬේ මෙම භූමිය පුරා පිහිටි කටු වන ලැහැබ කතරක පිහිටි ක්‍ෂෙම භූමියක අසිරිය ගනියි. මෙම අපූරු භූමියෙහි ශාක පැළවන්නේ නැත. නමුත් සුළඟ ආදියෙන් එම සුවිශේෂී රතු පස් මත වෙනත් පස් ස්ථර තැන්පත්වීමෙන් කළමැටිය අභය භූමියේ ඇති කරඹ, පතොක්, එරමිණියා ආදී ශාඛ ශුෂ්ක පරිසරයට ඔරොත්තු දී සිටින ඒවා තැනින් තැන වන ලැහැබක් සේ විටෙක දිස්වෙයි. උස්සන්ගොඩ එක් අර්ධයක් කෙළවර වන්නේ මහ සයුරෙන්ය. එය ඉතා ශීඝ‍්‍ර ලෙස මුහුදු රකුසාට බිලිවන ප‍්‍රදේශයකි.
ඉතිහාසයේ සිදුවීම් රැසකට මෙන්ම ජනප‍්‍රවාද රැසකට ම තෝතැන්නක් වූ උස්සන්ගොඩ අද ලෝක උරුමයක් වැනිය.
ජීවීන්

ශාක

200px|thumbnail|වම|උස්සංගොඩ ශාක වැවෙන්නේ ඉතාම මද වශයෙනි.
උස්සංගොඩ ශාක වැවෙන්නේ ඉතාම මද වශයෙනි. ඒවාද මෙවැනි ඉතා කුඩා පැලෑටි වේ
සත්තු
ජනප්‍රවාද

කළමැටිය අභය භූමියෙහි ඉහළින් පිහිටා ඇති ප‍්‍රදේශය අතීතයේ සිටම හඳුන්වා ඇත්තේ උස්සන්ගොඩ නමින්ය. සොබා දහමේ අපූර්ව නිර්මාණයක් වන උස්සන්ගොඩ අද ජනප‍්‍රවාද සකටද උරුමකම් කියන දිවයිනේ පිහිටි සුවිශේෂී ම පොළෝ තලයකින් සමන්විත පාරිසරික මෙන්ම පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුතු දුර්ලභ උරුමයකි.
උස්සන්ගොඩ පිළිබඳ ජනප‍්‍රවාද, පුරාවිද්‍යාත්මක නටඹුන් මෙන්ම සාහිත්‍යගත තොරතුරු ද රැසක් වෙයි. ඉන් සමහරක් මෙම භූමියේ පවතින සුවිශේෂී ලක්‍ෂණ හේතුවෙන් බිහි වී ඇත. නමුත් ඇතැම් ජනප‍්‍රවාද පවසන්නේ අතීතයේ සිදු වූ වෙනත් සිදුවීම් නිසා මෙම භූමිය සැකසුණු බවකි.
උස්සංගොඩ ජාතික වනෝද්‍යානය

උස්සංගොඩ සහ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ ක්‍රි.ව.2010දී ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිනි.


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පරිසරය
සංයුක්ත තැටිය

thumbnail|දකුණ|සංයුක්ත තැටියක්

සංයුක්ත තැටිය නොහොත් සංගත තැටිය (සීඩී) යනු ආංකික (Digital) ක්‍රමයට දත්ත රැඳවා තබා ගතහැකි ප්‍රකාෂ තැටියකි. 1982 වසරේ දී සංයුක්ත තැටියක් මුල් වරට වෙළඳ පොළට එළිදැක්වූ අතර අද දක්වාම මේවා වාණිජ වශයෙන් සංගීතය පටිගත කිරිම සඳහා වැඩි වශයෙන් භාවිතා කරයි.

සාමාන්‍ය සංයුක්ත තැටියක් මි.මී. 120ක විශ්කම්භයකින් යුක්ත අතර එහි විනාඩි 80ක හඬ රඳවා තබා ගතහැකිය. මෙම තැටි වලට අමතරව මි.මී. 80ක විශ්කම්භයකින් යුතු තරමක් කුඩා සංයුක්ත තැටි ද භාවිතයේ පවති. එහි විනාඩි 24ක හඬ රඳවා තබා ගතහැකිය.

මුල් කාළීනව හඬ පටිගත කිරීම සඳහා පමණක් භාවිතා කල සංයුක්ත තැටි පසුව දත්ත රඳවා ගැනීම සඳහා ද පරිගණක තාක්ෂණයේ දී භාවිතයට ගැනුනි. පරිගණකයකින් කියවිය හැකි සේ දත්ත ගබඩා කර තිබෙන සංයුක්ත තැටි CD-ROM ලෙසින් හඳුන්වයි. එක් වරක් පමණක් දත්ත ලිවිය හැකි සංයුක්ත තැටි CD-R ලෙස හඳුන්වන අතර නැවත නැවත දත්ත ලිවිය හැකි සංයුක්ත තැටි CD-RW ලෙස හඳුන්වයි.
භෞතික ස්වභාවය

මි.මී. 1.2ක ඝනකමින් හා ග්‍රැම් 16ක බරින් යුතු ඉතා පිරිසිඳු පොලිකාබෙන්ට් තැටියකින් සංයුක්ත තැටිය නිමවී ඇත. සංයුක්ත තැටියක් කියවීමේ දී ඒ මතට එල්ල වන ලේසර් කිරණ ධාරාව පරාවර්තණය කිරීම සඳහා මෙම පොලිකාබෙන්ට් තැටිය මත ඇලුමීනියම් තට්ටුවක් හෝ කලාතුරකින් රන් තට්ටුවක් හෝ අතුරා තිබේ. අවසානයේ ලැකර් තට්ටුවක් ඒ මත ආරක්ෂාව සඳහා අතුරනු ලබයි. සංයුක්ත තැටියක දත්ත ලිවීමේ දී සිදු කරනු ලබන්නේ පොලිකාබෙන්ට් තැටිය මත ඇසට නොපෙණෙන තරමේ ඉතා කුඩා ආවාට (Pits) ලෙස මෙම දත්ත, තැටියේ මැද සිට පිටතට සර්පිලාකාර පථයක් ලෙස සැකසීමයි.දත්ත ගබඩ කරන පත අතර දුර ආසන්න වශයෙන් මයික්‍රො මීටර් 1.6 ක් පමන වේ. ඒ මතට එල්ල වන කිරණ ධාරාව මගින් මෙහි ගබඩා වී ඇති දත්ත කියවනු ලැබේ.
බාහිරට යොමු

* Philips history of the CD
* Sony's CD history
* How Stuff Works - CDs
ක්‍රිපූ 1009 - 1100 දශකය

සිදුවීම් හා නැමියාවන්

*ක්‍රිපූ 1100 — ඇසිරියාවේ පළමු වන ටිග්ලාත්-පිලෙසර් විසින් හිට්ටිට්වරුන් අභිභවනය කිරීම.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — ඩෝරියානුවන් විසින් පුරාතන ග්‍රීසිය ආක්‍රමණය කිරීම.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — මයිසිනියානු ශිෂ්ඨාචාරය නිමා වීම.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — ග්‍රීක අප්‍රකට යුග ආරම්භය.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — උතුරු ඉතාලියේ ප්‍රාග්- විලානෝවන් සංස්කෘතිය ආරම්භය.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — ඊජිප්තුවේ නව රාජධානිය නිමා වීම.
වැදගත් චරිත

* දාවිත් රජ ඊශ්‍රායෙලයේ පාලකයාය.
*ක්‍රිපූ 1100 පමණ — ෂරතූස්ට්රා මෙලොව එලිය දුටි.
නව නිෂ්පාදන, නව සොයාගැනීම්, නව අදහස්

* ෆොනීසියානුවන් විසින් හෝඩිය සොයාගැනීම.
* ඇසිරියානුවන් විසින් මූල්.ආපීන් සොයාගැනීම: තාරකා රාශි පිළිබඳ පැරණි දත්ත එකතුවක්.
ක්‍රිපූ 1150 ගණන්

සිදුවීම් හා නැමියාවන්

* ක්‍රිපූ 1159 — හෙක්ලා ගිනිකන්ද පිපිරීමෙන් අනතුරුව ආරම්භව අවුරුදු 18 ක් පුරා පැවැති ගෝලීය "ශාක වළලු ආචරණය" (ශාකයන්හි වර්ධනය අඩුවු කාල පරිච්ඡේදය).
* ක්‍රිපූ 1154 — ස්පාර්ටා හි රජ මෙනලාවුස් ගේ අභාවය (ඇස්තමේන්තුගත දිනය).
* ක්‍රිපූ 1154 —පිටුවහල් කරන ලද ස්පාර්ටා හි හෙලන් රැජිණ රෝඩ්ස් හිදී සියදිවිහානි කර ගැනීම. (ඇස්තමේන්තුගත දිනය).
වැදගත් චරිත

* ක්‍රිපූ 1153 — ඊජිප්තුවේ III වන රැමිසිස් පාරාවෝ ගේ අභාවය
කොරින්ත් සටන (ක්‍රිපූ 146)

රෝමානු ජනරජය විසින් ක්‍රිපූ 146දී දියත් කරන ලද කොරින්ත් සටන නමින් හැඳින්වෙන සටනෙහි අවසන් ප්‍රතිඵලය වූයේ, අයස්කාන්ත ධන සම්භාරයක් සතුවීම නිස‍ා ඉමහත් කීර්තියට පාත්‍රව සිටි එම ග්‍රීක රාජ්‍යය සම්පූර්ණයෙන් හා මුළුමනින් විනාශ මුඛයට ගොදුරුවීමය.

රෝමන්වරු ක්‍රිපූ 146 හිදී ලූසියස් මමියස් ඇකිකස් ගේ නායකත්වය යටතේ පැමිණ කොරින්ත් වටලා එය විනාශ කර දැමූහ. නගරයට ඇතුළුවූ මමියස් සියළු පුරුෂයන් කඩුගා දැමූ අතර, නගරය ගිනි රකුසාට බිලි දීමට පෙර ස්ත්‍රීන් හා දරුවන් වහලුන් ලෙස විකිණීය. මේ සියළු දෑ ‍අගයනු වස් ඇකියානු සංගමයේ අභිභාවකයා යන අරුතැති ඇකිකස් යන විරුදනාමය ඔහු වෙත පිරිනැමිනි.

පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පෙන්නුම් කරන ආකාරයට මෙම නගරය ඉන් ඉක්බිතිව ඉතාමත් අල්ප ලෙස ජනාවාස වී ඇති අතර, තමා ඝාතනයට ලක්ව මිය පරලොව යෑමට ටික කලකට පෙර ජූලියස් සීසර් විසින් ක්‍රිපු 44 දී මෙම පුරවරය කොලෝනියා ලාවුස් ඉයුලියා කොරින්තියේන්සිස් යනුවෙන් නම් කරමින් නැවත ගොඩ නගා ඇත.

ග්‍රීසිය රෝමානු ආධිපත්‍ය්‍යට නතු වීමෙන් අනතුරුව, රෝම ඉතිහාසයට ග්‍රීක-රෝමානු යුගය නම්වූ අළුත් පරිච්ඡේදයක් එක් විය.
නිකොලස් කොපර්නිකස්

නිකොලස් කොපර්නිකස් (පෝලන්ත: Mikołaj Kopernik; 1473 පෙබරවාරි 19 – 1543 මැයි 24) යනු යුරෝපයේ පුනරුද සමයේ ජීවත් වූ මහාප්‍රාඥයෙක්, ගණිතඥයෙක්, තාරකා විද්‍යාඥයෙක් සහ කතෝලික පූජකවරයෙකු විය. මොහු ඉපදී ඇත්තේ 1473 පෙබරවාරි 19 වන දා පෝලන්ත රාජධානියේ ටෝරන් නගරයේ සාන්ත අමර් වීදියේ නිවසකය. ඔහුගේ නම තම පියාගේ නම වන නිකලස් ගෙන් තබා ඇත. මොහු පොහොසත් තඹ වෙළෙන්දෙකු වු අතර මෝරන් නගරයේ පිළිගත් වැසියෙක් විය. නිකලස්ගේ මව බාබාරා වොස්ටන් රෝඩ් වන අතර පොහොසත් වෙළඳ පවුලකින් පැමිණි ඇය 1995 දි මිය ගියාය. නිකලස්ගේ පියා 1483 හා 1485 අතර මිය ගිය අතර ඔහුගේ මාමා වන ලුකස් වොට්සන් රෝඩ්ස් ඔහුව තම භාරයට ගත් අතර, ඔහුගේ අධ්‍යාපනය හා අනාගතය එමඟින් පෑදුනේය. එකල පැවති පෘථිවිකේන්ද්‍රවාදී විශ්වයේ ආකෘතිය වෙනුවට ඔහු සූර්‍ය කේන්ද්‍රවාදී ආකෘතියක් නිර්මාණය කළේය. ලොව බැමෑ වූ පුරුෂයා ලෙස මොහු හදුන්වනු ලබයි .


ප්‍රවර්ගය:1473 උපත්
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාඥයෝ
අනගාරික

අනගාරික යනු භික්ෂුවකගේ ගිහි උපස්ථායක වරයෙකුට ථේරවාද බුද්ධාගම භාවිතා කරන පදයකි. ශ්‍රමන නීති හෙවත් විනය අනුව, මිල මුදල් පරිහරණය, වෙනත් ස්ථානයකට වාහනයක් පදවා ගෙන යාම, ඇතුළු ජීවිතයට අවශ්‍ය සමහරක් කර්තව්‍යයන්, භික්ෂූන් හට සිදුකිරීම නුසුදුසු හෝ අකැප බව දක්වා ඇති බැවින්, ගිහි උපස්ථායක වරුන්ට මේ පිළිබඳ කටයුතු කිරීමට අවකාශ සලසා ඇත. සෑම අනගාරික වරුන්ම දස සිල් සුරකින අතර, බොහෝ විට පසු කලෙක භික්ෂූන් බවට පත් වීමේ බලාපොරොත්තු ඇතිව සිටින නමුදු, සැමවිටම එසේ නොවෙති.
ප්‍රීතිමත් සඳුදා ක්‍රමය

යනු ජාතික නිවාඩු කිහිපයක් සඳුදා දින වලට මාරු කිරීමට හා එමගින් සාමාන්‍යයෙන් පස්-දින වැඩ සතියක් ඇති අයවළුන් හට දින-තුනක සතිඅන්තයක් නිර්මාණය කිරීමට ජපාන රජය විසින් ගත් තීරණයකි.

මෙසේ වෙනස් කල නිවාඩු දින වලට පහත ඒවාද අයත් වේ:
* වැඩිහිටි බව ලැබීමේ දින: ජනවාරි15 → ජනවාරි මස 2වන සඳුදා (2000 වසරේ සිට)
* නාවික දිනය: ජූලි 20 → ජූලි මස 3වන සඳුදා (2003 වසරේ සිට)
* වැඩිහිටියන්ට ගරුකිරීමේ දිනය: සැප්තැම්බර 15 → සැප්තැම්බර මස 3වන සඳුදා (2003 වසරේ සිට)
* සෞඛ්‍ය හා ක්‍රීඩා දිනය: ඔක්තෝබර 10 → ඔක්තෝබර මස 2වන සඳුදා (2000 වසරේ සිට)

සඳුදා දිනට මාරු කල නොහැකි වූ නිවාඩු දින සමහරක් වනුයේ , අධිරාජ්‍යයාගේ උපන්දින, අළුත් අවුරුදු දින, මහා විෂුවය දින, ශරත් විෂුවය දින.
මෙයද බලන්න

* ජපාන නිවාඩු දිනයන්
* ජපාන දින දර්ශනය
* ජපාන උත්සව
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්

in Colorado, United States is home to Earth's fictional Stargate Command in the Stargate universe.]]

රොස්වෙල් යනු සොනී ව‍යි‍ට්ලෝ සහ ජෙනි‍ෆර් ෆැ‍ලන් විසින් රචිත සහ ෆැන්ඩේමෝනි‍යම් විසින් ප්‍රකා‍ශයට ‍පත් කරන ලද ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1 න‍වකථාවකි.

මෙම කථාව ආරම්භ වන්නේ රූපවා‍හිනී කථාමා‍‍ලාවේ ද‍ස‍වන අදි‍යර අවසාන‍‍යේදී වන අතර ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1 මෙහිදී කණ්ඩායමේ නිත්‍ය සාමාජිකයන් සතර (4) දෙනා‍ට අමතරව කර්න‍ල් කැමරන් මිචෙල් සහ ‍වාලා මැල් ඩෝරන් යන නව සාමාජිකයන් දෙදෙනාද කරළියට පිවිසෙති. එක්දහස් නවසිය අනූ හත වසරේදී නිව් මෙක්සිකෝවේදී සිදුවූ රොස්වෙල් සි‍‍දුවීම වැනි විසිවන සියවසේ සි‍දුවූ කුමන්ත්‍රණ සමහරක් කෘතියේ අන්තර්ගත වේ. එම යුගයේ විද්‍යා‍ ප‍‍්‍රබන්ධ කතුවරු සමහරක්ද මෙම කථාවේ සඳහන් වේ.
සිදුවීම් මාලා සංක්ෂිප්තය

ස්ටාර්ගේ‍ට් ක‍්‍රියාවිරහිත වීම හේතුවෙන් කර්න‍ල් කැමරන් මිචෙල්, ආචාර්ය ඩැනියල් ජැක්සන් සහ කර්න‍ල් සෑම් කාටර් අතීතය‍ට යවන ලද අතර එහිදී ‍ඔවුන්‍ට ජීවත් වීමට ඉතිරිව තිබූයේ මිනිත්තු කිහිපයක් පමණි. ජෙනරල් ජැක් ඕනිල් ‍සහ වාලා මැල් ඩෝරන් යන දෙදෙනා විසින් ඔවුන්ව බේරාගනු ලැබූ පසුව මුහුණ දීමට සිදූවූ කරදර මාලාව ආරම්භ වූවා පමණි.
අධෝලිපි

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නවකතා


en:Stargate SG-1: Roswell
හිරෝෂිමා මල් උත්සවය

හිරෝෂිමා මල් උත්සවය යනු ජපානයේ, හිරෝෂිමාවේ මල් අතින් ගත් හිනැහෙන ජනතාව සමග පැවැත්වෙන ලෝක සාමය සඳහා උත්සවයයි.
සමාලෝචනය

හිරෝෂිමා මල් උත්සවය 1977 සිට, සැම වසරකම මැයි මස 3වන දින සිට 5වන දින දක්වා,රන් සතියතුලදී පැවැත්වේ.

පීස් බොලිවාඩ් වීථිය ඔස්සේ පෙරහැරින් යමින් හා යොසකොයි නැටුම් දක්වමින් ප්‍රදේශයේ ජනතාව මීට සහභාගි වෙති.

රංග වේදිකා, කඩ සාප්පු, කුඩා සත්තු වත්තක් හා අනෙකුත් විනෝදාත්මක ආකර්ෂණ බොහෝමයක් පීස් බොලිවාඩ් වීථිය ඔස්සේ හා හිරෝෂිමා සාම ස්මාරක උද්‍යානයතුල දක්නට ලැබේ. ප්‍රාදේශීය ජනයා සහභාගී වන විවිධ ප්‍රසංග, නැටුම් සංදර්ෂණ, විලාසිතා සංදර්ෂණ, සාකච්ඡා වැඩසටහන්, සාම්ප්‍රදායික හා and නූතන රඟ දැක්වීම් මෙම භූමිය පුරා පැවැත්වේ.

මල් උත්සවයෙහි මූලාරම්භය සෙන්ට්‍රල් ලීග් නම් ජපාන බේස්බෝල් තරඟාවලියේ ජයග්‍රහණය 1975 දී හිරෝෂිමා ටෝයෝ කාප් බේස්බෝල් කණ්ඩායම දිනා ඒ ප්‍රීතිය වෙනුවෙන් පැවැති පෙළපාලියයි.

සැම වසරකම මිලියනයක් පමණ ජනයා මෙම උත්සවයට සහභාගී වෙති.
බාහිර සබැඳුම්

*හිරෝෂිමා මල් උත්සවය
රයිට් සොහොයුරෝ

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයන්ට අනුකූලව අහසින් ගමන් කිරීමට කුරුල්ලකු‍‍ගෙ ස්වරූපයෙන් යුක්ත යානයක් සකසා ප්‍රථම වරට බිමින් ඉහළට නැගු‍ණේ යැයි සැලකෙන්නේ රයිට් සහෝදරයන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන ඕවිල් රයිට්(Orville wright) සහ විල්බර් රයිට්(Wilber Wright) යන දෙදෙනාය. ඔවුන් දෙදෙනාම ප්‍රථම සර්ථන අහස් යානාව නිෂ්පාදනය කළ විද්‍යාඥයන් වශයෙන් ඉතිහාස ගතවී ඇත. මොවුන්ගේ බලසම්පන්න අහස් යානාව පළමු වරට කිටිහොක් නම් ස්ථානයෙන් ගුවන් ගත වූයේ 1903 දෙසැම්බර් 17 වැනිදාය. පොළොවේ සිට අඩි 12 ත් අඩි 85 ත් අතර වූ ඉහළකට නැගියැයි වාර්තා වේ. රයිට් සහෝදරයන් විසින් 1900 සිට 1903 දක්වා වු සමය ඇතුළත දී පවත්වන ලද ගුවන් යානා පර්යේෂණයේ ප්‍රතිළඵල 1904 දී විධිමත් මුල පිරීමකට හේතු වුයේය. 1906 දී මොවුන් අහස් කුස තුළ පැයක පමණ කාලයක් ගතකොට පොළොවට යළි පැමිණීමට හැකියාව ලැබිණි.

රයිට් සොහොයුරෝ 1909 දී The American Wright Company යනුවෙන් සමාගමක් පිහිටුවා ප්‍රථම වරට ගුවන් යානා නිෂ්පාදනය ආරම්භ කළේය. ඕවිල් රයිට් ස්වකීය නිෂ්පාදන‍ය පිළිබඳව ඇමෙරිකා රජයට විස්තර ඉදිරිපත් කළේය. ප්‍රථම පියාසැරියෙන් අනතුරුව ඇමෙරිකා යුද්ධ හමුදාව නව අහස් යානය බැලීමට පැමිණියහ. ඕවිල් රයිට් තප්පර 71ක් ගුවනේ පියාසර කර වොෂින්ටන් නගරයට සමී‍ප පිට්ටනියකට යානය පහත් කළ විට යුධ නිලදරයන්ද පුවත්පත් කලාවේදින්ද ඉමහත් සොම්නසින් ඉදිරියට ආවෝය. ගුවන් යානය පිළිබඳ ආරංචිය ඵතැන් සිට පතළ වන්නට ආරම්භ විය. අහස් යානය නිපදවී‍මේ වෙළෙද ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ විය. අහස් යානා නිපදවී‍මේ වෙළෙද ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට ප්‍රංශ සමාගමක් ඉදිරිපත් විය. 1908 සැප්තැම්බර් 18 වැනි දින ප්‍රංශයට විල්බර් රයිට් දෙපැයක පමණ කාලයක් ස්වකීය ගඟන යානය අහසේ පියාසර කර පෙන්වීය. නව ගුවන් යානය පිළිබඳව ඉමහත් සේ ලොල් වූ ප්‍රංශ වෙළෙද සමාගම ව්‍යාපාරයක් වශයෙන් අහස් යානා නිෂ්පාදනයට රයිට් සොහොයුරන්ට ඉමහත් මුදලක් ගෙවන ලදී.

මේ කාල වකවානුවේ යුරෝපයේ ස්ථාන කිහිපයක ද අහස් යානා පිළිබඳ පර්යේෂණ පවත්වනු ලැබිණි. 1909 දී ලිවී බිලෙරියොන් නැමැති ප්‍රංශ ජාතික ඉංජිනේරුවා ඉංග්‍රිසි ඕඩය හරහා පියාසර කිරීමට මොනෝ ප්ලේන් නමින් හැඳින්වෙන ඵ්ක පුද්ගල අහස් යානාවක් නිපදවා ඉංග්‍රිසි ඕඩය ඉතාමත් කෙටි කාලයකින් තරණය කළේය. ක්‍රි.වර්ෂ 1912 දී විල්බර් රයිට් උණසන්නිපාතය වැළදීමෙන් අභාවප්‍රාප්ත වූයේය. විල්බර් රයිට් සහ ඕවිල් රයිට් සහෝදරයන්ගෙන් අහස් යානා ඉතිහාසයට සිදු වූ විශාල සේවාව සමග ගඟන යානා වල ඉදිරි උන්නතිය බෙහෙවින් වේගවත් විය. මිනිසා විසින් අහස් යානා වල වේගය, පියාසර කරන උස වැඩි කිරීමට ප්‍රයත්න දැරීය. අහසේ පියාඹන යානා ගණයට හෙලිකොප්ටර් යානා, මඟීන් ගෙනයන ප්‍රොපෙලර් එන්ජින් සහිත යානා, ටර්බෝ ජෙට් යානා, ටර්බෝ පංකා සහිත යානා, ශබ්දයේ වේගය පරයන වේගයෙන් දිවෙන සුපර්සොනික් ජෙට් යානා අයත් වේ. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පර්යේෂණයන්හි නිරත වූ ඕවිල් රයිට් 1948 දී අභාවප්‍රාප්ත වූයේය.
=


Image:Wilber_wright.jpg|විල්බර් රයිට්
Image:Orville_wright.jpg|ඕවිල් රයිට්

ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර

Great Scientistis ෂහ