JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Wilaya ya Rufiji

thumb|Mkoa wa Pwani na Wilaya ya Rufiji.
Wilaya ya Rufiji ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Pwani yenye postikodi namba 61600.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 92,602 , walioongezeka kuwa 217,274 wakati wa sensa ya mwaka 2012. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 159,906 .

Wilaya ya Rufiji imegawanyika sehemu mbili, visiwani na bara: wenyeji wa visiwani ni wa kabila la Wanyagatwa na walio bara ni Wamatumbi, Warufiji na Wandengereko. Wenyeji wa visiwani wanajishughulisha sana na uvuvi, kilimo cha mnazi na kupika chumvi, wakati wale wengine wanajishughulisha sana na mazao ya vyakula kama vile mpunga, mahindi n.k.

Makao makuu ya wilaya yanapatikana Utete.
Marejeo

R
Biharamulo

thumb|Eneo la Wilaya ya Biharamulo ndani ya Mkoa wa Kagera.
Biharamulo Mjini ni kata ya Wilaya ya Biharamulo katika Mkoa wa Kagera, Tanzania, yenye postikodi namba 35601 .

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 27,432 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,573 waishio humo.
Marejeo
Viungo vya nje

* [[Picha] za Biharamulo kwenye miaka ya 1950]


Jamii:kata za Mkoa wa Kagera
Jamii:Wilaya ya Biharamulo
Jamii:Miji ya Tanzania
Karagwe

Karagwe ni eneo la kihistoria ya Tanzania ya kaskazini magharibi upande wa magharibi wa Ziwa Viktoria Nyanza karibu na mpaka wa Burundi.

Sehemu kubwa ya eneo hili leo ni wilaya ya Karagwe katika Mkoa wa Kagera.

Kihistoria ilikuwa utemi au ufalme mdogo. Hakuna historia ya kimaandishi lakini watawala wake wanakumbukwa tangu karne ya 15.

Wapelelezi Wazungu wa karne ya 19 na wakoloni Wajerumani walikuta eneo lililokaliwa na wakulima Wanyambo waliotawaliwa na wafugaji Wahima .

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani ikulu ya mtemi ilipatikana huko Bweranyange

Wanyambo wa Karagwe walijua teknolojia ya kufuma si chuma tu, bali feleji pia.
Watawala wa Karagwe

Watawala wa Karagwe walikuwa na cheo cha "Umugabe". Nasaba ilianzishwa mnamo mwaka 1450 na mtemi Ruhanda I aliyeitwa pia Bunyambo.

:1675 - 1700 Ruhinda V
:1700 - 1725 Rusatira
:1725 - 1750 Mehinga
:1750 - 1775 Kalemera I Ntagara Bwiragenda (d. 1775)
:1775 - 1795 Ntare V "Kiitabanyoro"
:1795 - 1820 Ruhinda VI Orushongo "Lwanyabugondo" (b. 1777 - d. 1820)
:1820 - 1853 Ndagara I "Luzingamcucu lwa nkwanzi"
:1853 - 1881 Rumanyika I Rugundu
:1882 - 1886 Ndagara II Nyamkuba
:1886 - 1893 Kalemera II Kanyenje
:1886 - 1893 Kakoko -Regent
:1893 - 1914 Ntare VI
:1914 - 1916 Kahigi -Regent
:1916 - 1939 Daudi Rumanyika II
:1939 - 1962 - 9.12. B. Itogo Ruhinda VII
Marejeo
Viungo vya Nje

*Karagwe Kingdom, fortuneofafrica.com, imeangaliwa 16-09-2015
*Karague, chapter VIII in A Walk Across Africa, by James Augustus Grant, 1864

jamii:Mkoa wa Kagera
jamii:Historia ya Tanzania
Muleba

280px|thumb|Ramani ya Muleba mjini
Muleba ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania, yenye postikodi namba 35501 .

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 25,585 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,464 waishio humo.

Kaigara shule ya msingi na Rubungo shule ya msingi ni kati ya shule maarufu sana zilizokuwepo tokea zama za ukoloni; shule hizo zilikuwa na upinzani wa jadi katika taaluma na michezo na wanafunzi wa shule nyingine waliwaogopa sana wanafunzi kutoka shule hizo.

Aliyekuwa waziri wa ardhi nyumba na makazi Anna Tibaijuka alisoma Kaigara Shule ya Sekondari enzi za ukoloni.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Kagera
Jamii:Wilaya ya Muleba
Jamii:Miji ya Tanzania
Bukoba Vijijini

thumb|250px|Mahali pa Bukoba Vijijini (kijani) katika mkoa wa Kagera.
Wilaya ya Bukoba ni wilaya mojawapo kati ya 8 za Mkoa wa Kagera yenye postikodi namba 35200 .
Wakazi

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 289,697 . Mwaka 2007 wilaya mpya ya Misenyi iliundwa kutokana na maeneo ya awali ya Bukoba vijijini. Hata hivyo, katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 322,448 .
Marejeo

B
Wilaya ya Kinondoni

thumb|250px|Mahali pa Kinondoni (kijani cheusi) katika mkoa wa Dar es Salaam.thumbnail|right|280px|Picha ya angani ya Wilaya ya Kinondoni mnamo mwaka 2015.
Wilaya ya Kinondoni ni mojawapo ya wilaya 5 za Mkoa wa Dar es Salaam yenye postikodi namba 14000. Kwa lugha nyingine ni manispaa ndani ya jiji la Dar Es Salaam.

Eneo lake ni sehemu za kaskazini za jiji. Kinondoni inaanza upande wa pwani kwenye Selander Bridge juu ya mto Upanga (pia: Msimbazi Creek) na kuendelea kupitia rasi ya Msasani, Kunduchi hadi Mbweni pamoja na hoteli za kitalii zilizopo sehemu hizo.

Barani inaelekea kuvukia barabara ya Morogoro hadi Mbezi na Kibamba. Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kipo ndani ya manispaa hii.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Kinondoni ilihesabiwa kuwa 1,775,049 . Baada ya wilaya kumegwa, katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 982,328 .
Marejeo
Viungo vya nje

* Halmashauri ya Manisipaa ya Kinondoni (pamoja na ramani, takwimu n.k.


K

Jamii:Dar es Salaam
Wilaya ya Ilala

ya sehemu ya Ilala.]]
kuu za kitovu cha jiji.]]
Wilaya ya Ilala (Dar es Salaam City) ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikadi namba 12000. Upande wa kaskazini na kaskazini-mashariki imepakana na wilaya ya Kinondoni na ya Ubungo, upande wa magharibi imepakana na Wilaya ya Ubungo, kusini imepakana na Wilaya ya Temeke.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 634,924. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 1,649,912 .

Eneo lake ni km² 273, likijumlisha kitovu cha kihistoria cha jiji la Dar es Salaam ambako kuna ofisi nyingi za serikali pamoja na kampuni kubwa na maduka. Nafasi ya kitovu chenyewe ni Sanamu ya Askari; mitaa mingine maarufu ni Kariakoo, Buguruni, Kivukoni na kando yake iko Pugu.
Marejeo

Jamii:Wilaya za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Jamii:Dar es Salaam
Shinyanga (mji)

thumbnail|right|280px|Soko la Mbao katika Mji wa Shinyanga
Shinyanga ni manisipaa nchini Tanzania ambayo ni makao makuu ya Mkoa wa Shinyanga yenye msimbo wa posta 37100. Manisipaa ya Shinyanga ni sawa na Wilaya ya Shinyanga Mjini.
Eneo

Manispaa ya Shinyanga ina eneo la km² 548. Eneo la utawala linaundwa na jumla ya tarafa 3, kata 17,vijiji 19, mitaa 25 na vitongoji 95.
Wakazi

Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 161,391 na katika ile ya mwaka 2022 walihesabiwa 214,744 .
Halihewa

Hali ya hewa ni ya kitropiki ambayo ina vipindi viwili ya majira ya mvua na kiangazi. Msimu wa mvua ni kati ya mwezi Oktoba na Desemba,pia huanza mwezi machi hadi Mei. Kiasi cha mvua kwa mwaka ni kati ya milimita 600 hadi 1000. Kiangazi huanza mwezi Mei hadi Oktoba, pia huanza Januari hadi Februari. Wastani wa jotoridi ni kati ya nyuzi za sentigredi 18 hadi 31.
Usafiri

Shinyanga huwa na kituo cha reli kwenye njia ya reli kutoka Mwanza kwenda Tabora; kwa hiyo imeunganishwa na reli ya kati Dar es Salaam - Tabora - Kigoma. Kuna uwanja wa ndege mdogo. Mji unapitiwa na barabara ya lami kutoka Mwanza kwenda Tabora.
Utamaduni

Wakazi wengi hupendelea ngoma za asili pamoja na michezo ya mbio za baiskeli, kwani ndio utamaduni wa wasukuma.

Pia, Shinyanga ni moja ya mikoa ambayo vijana wengi wako katika mrengo wa muziki wa Hip Hop, wengi wao wakifanya harakati tofauti kwa ajili ya ukombozi.

Kati ya wanamuziki maarufu wapo Noorah, Ibrah Mpanduji, na Big.com ambao wote wanafanya mahadhi ya Hip Hop.
Marejeo
Viungo vya Nje

*Tovuti rasmi ya Manisipaa ya Shinyanga
*Makisio ya Halmashauri ya manisipaa ya Shinyanga kwa mwaka 2011-12


Jamii:Shinyanga
Jamii:Miji ya Tanzania
S
Jamii:Wilaya ya Shinyanga Mjini
Bukoba (mji)

thumbnail|right|280px|Muonekano wa Mji wa Bukoba
Bukoba ni manisipaa katika nchi ya Tanzania ambayo ni makao makuu ya Mkoa wa Kagera yenye postikodi namba 35100.

Bukoba iko kando ya Ziwa Viktoria Nyanza upande wa magharibi. Eneo lake liko chini ya Halmashauri ya Bukoba mjini (Bukoba Municipal Council) yenye madaraka ya wilaya.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa kuwa 144,938. Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 128,796.
Historia

Mji ulianzishwa mwaka 1890 wakati Wajerumani walipoteua sehemu hiyo kwa boma la jeshi lao la kikoloni. Likaendelea kuwa makao makuu ya mwakilishi mkazi Mjerumani katika falme ndogo za Karagwe, Washubi na Wahaya ambazo kwanza hazikuingizwa moja kwa moja katika koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Marejeo

Jamii:Bukoba
B
B
Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Wilaya ya Bukoba Mjini
Kibaha (mji)

thumbnail|right|280px|Mandhari ya Mji wa Kibaha
Kibaha ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Pwani yenye postikodi namba 61100. Tangu kuwa na halmashauri yake ni Wilaya ya Kibaha Mjini, tofauti na Wilaya ya Kibaha Vijijini.

Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, eneo la Mji wa Kibaha lilikuwa na wakazi wapatao 128,488 walioishi humo. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 265,360 .

Wilaya ya Kibaha Mjini ina eneo la kilomita za mraba lililogawiwa kwa kata 11.
Historia

Asili ya wakazi wa Kibaha ni kabila la Wazaramo. Kijiji na baadaye mji ulikua kutokana na mahali pake kwenye barabara kuu kati ya Dar es Salaam na Morogoro ukateuliwa kuwa makao makuu ya mkoa.
Marejeo

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Pwani
Jamii:Wilaya ya Kibaha Mjini
Songea (mji)

thumbnail|right|280px|Soko katika Mji wa Songea
Songea ni manisipaa nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Ruvuma yenye postikodi namba 57100. Eneo la mji ni wilaya ya Songea Mjini.

Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 131,336 .

Kuna barabara ya lami kutoka Songea kupitia Njombe hadi barabara kuu ya Dar es Salaam - Mbeya; pia nyingine ya kwenda pwani kupitia Tunduru na Masasi.
Jiografia

Mji uko kwenye kimo cha m 1210 juu ya UB katika nchi ya Ungoni kwenye nyanda za juu za kusini za Tanzania. Chanzo cha mto Ruvuma kipo karibu na mji.
Historia

Jina la Songea ni kumbukumbu ya chifu Songea wa Wangoni aliyekuwa na ikulu yake hapa wakati wa kuenea kwa ukoloni wa Ujerumani akauawa na Wajerumani wa kati wa vita ya majimaji.

Mji wa Songea (iliyoandikwa Ssongea wakati ule) ulianzishwa mwaka 1897 kama kituo cha kijeshi cha Kijerumani. Ukakua kuwa makao makuu ya utawala wa mkoa Songea wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

Mazingira ya mji yaliathiriwa vibaya na vita ya majimaji na ukandamizaji wake na Wajerumani.

Songea ikaendelea kuwa makao makuu ya mkoa wakati wa utawala wa Uingereza katika Tanganyika na baada ya uhuru katika Tanzania huria.
Marejeo

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Ruvuma
Jamii:Wilaya ya Songea Mjini
Jamii:Songea
Mtwara (mji)

thumbnail|right|280px|Sehemu ya magharibi mwa Bahari ya Hindi kama inavyoonekana kutoka Mtwara.
Mtwara ni mji wa Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mtwara wenye postikodi namba 63100.

Mtwara ni mji wa bandari kando ya Bahari Hindi karibu na mpaka wa Tanzania na Msumbiji.

Kiutawala Mtwara ni wilaya ya Mtwara mjini, umeunganishwa pamoja na mji wa kihistoria wa Mikindani katika halmashauri ya manisipaa.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 146,772 . Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilikuwa 92,602 .
Historia

Mtwara ni mji mpya ulioanzishwa tangu 1947 mahali ambako kulikuwa na kijiji kidogo cha wavuvi tu. Waingereza waliotawala Tanganyika wakati ule walipanga mradi mkubwa wa kilimo katika Tanganyika ya Kusini wakahitaji bandari kwa ajili ya kubeba mazao yake. Mji ulipangwa kitaalamu kwa ajili ya wakazi 200,000 na mahali palichaguliwa kwa sababu ya bandari asilia iliyofaa hata kwa meli kubwa.

Bandari ilijengwa na mji mpya ulianzishwa lakini tangu 1950 ilionekana ya kwamba mradi wa kilimo kilishindikana. Mwaka 1953 mji ulikuwa na wakazi 36,999 pekee. Mji haukuendelea, ukarudi nyuma hasa kwa sababu pwani ya Kusini ilikosa barabara na njia za mawasiliano. Vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Msumbiji ilizuia biashara ya mpakani.

Tangu miaka ya 1990 uchumi ulianza kusonga mbele polepole. Barabara ya lami inaendelea kutengenezwa kutoka Dar es Salaam kuelekea Mtwara. Tangu kukamilishwa kwa daraja la mto Rufiji mawasiliano kwa barabara yameboreshwa hata wakati wa mvua. Vilevile feri inayovuka mto Ruvuma imeongeza biashara ya mpakani na Msumbiji.
Mawasiliano

Mtwara ni kitovu cha usafiri katika kusini-mashariki ya Tanzania. Mabasi kadhaa hufika kila siku kutoka Dar es Salaam. Meli hufika mara kwa mara. Uwanja wa ndege hufikiwa na Air Tanzania mara tano kwa wiki. Barabara ya lami imefikia Lindi na Masasi. Feri ya mto Ruvuma inabeba magari na mizigo karibu kila siku. Daraja kwenda Msumbiji unapangwa.

Kuna pia mipango ya kujenga barabara imara ya lami kutoka Mtwara kwenda Songea na Ziwa Nyasa itakayowezesha bandari ya mji kuhudumia kusini mwote mwa Tanzania pamoja na Malawi.
Marejeo

Jamii:Mkoa wa Mtwara
Jamii:Miji ya Tanzania

M
Lindi (mji)

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Lindi
Lindi ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Lindi ikiwa na halmashauri yake ya kujitegemea kama wilaya ya pekee. Msimbo wa posta ni 651 . Lindi iko mdomoni wa mto Lukuledi takriban 150 km kaskazini ya Mtwara mwambaoni wa Bahari Hindi. Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 41,549
Historia

Lindi ilikuwa kati ya miji ya Waswahili wa kale katika pwani ya Bahari ya Hindi. Mdomo wa Lukuledi ulikuwa bandari nzuri kwa ajili ya jahazi za Waswahili na pia kwa meli ndogo za zamani za ukoloni. Siku hizi hautoshi tena kwa meli kubwa.

Wakati wa ukoloni wa Wajerumani ilikuwa makao makuu ya kusini-mashariki ya Tanzania bara. Ilikuwa kituo cha posta na pia cha kikosi na. 3 cha jeshi la Kijerumani.
Ilibaki kitovu cha kusini wakati ya Waingereza hadi kujengwa kwa bandari ya Mtawara. Mazao ya kibiashara yalikuwa hasa katani baadaye pia korosho.

Maendeleo ya Lindi ilikwama kutokana na hali mbaya za barabara amabazo hazikutunzwa vizuri wakati wa uhuru. Kuna matumaini ya kwamba barabara mpya ya lami ya Dar es Salaam - Mtwara italeta nafasi mpya kwa maendeleo ya mji na mazingira yake.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
Marejeo

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Miji ya kale ya Waswahili
Jamii:Mkoa wa Lindi
Jamii:Wilaya ya Lindi Mjini
Mwanza (mji)

thumb|200px|Wilaya za Jiji la Mwanza
Jiji la Mwanza ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Mwanza. Mji upo kando la ziwa Viktoria Nyanza Kulingana na sensa ya mwaka 2012 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 706,453 (ukijumlisha wakazi wa Wilaya ya Nyamagana na sehemu za Wilaya ya Ilemela). Mwaka 2022 walihesabiwa 1,004,521 .

Jiji hili limekuwa na vivutio mbalimbali vikiwemo mawe yaliyo katika Ziwa Victoria katika eneo la Nyanza. Pia jirani kuna hifadhi za wanyama wa porini kama Sanane, ambapo kuna wanyama kama simba, swala, pundamilia, sokwe,duma na chui
Historia

Mwanza ilianzishwa na Wajerumani wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Mahali paliteuliwa kutokana na nafasi ya bandari asilia upande wa kusini ya Ziwa Viktoria. Wajerumani waliuita mji kwa jina "Muansa" inaaminiwa ilikuwa matamshi yao ya neno "nyanza". Walijenga boma kubwa iliyoendelea kitovu cha mji. Takwimu ya Kijerumani ya 1912 ilihesabu wazungu 85, Wagoa 15, Wahindi wengine 300 na Waarabu 70 lakini haikutaja wakazi Waafrika. Palikuwa na makampuni ya biashara 12 ya kizungu na 50 ya Wahindi..
Picha


Image:Mwanza Boma la Kijerumani 1912.png|Mwanza: Boma la Kijerumani mnamo 1912
Image:Mwanza miamba ya Bismarck Rock.png|Mwanza: miamba ya Bismarck Rock

Tazama pia

* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania
Marejeo

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Jamii:Wilaya ya Ilemela
Jamii:Wilaya ya Nyamagana
Jamii:Ziwa Viktoria
Sumbawanga (mji)

thumbnail|Soko Kuu la mjini Sumbawanga mwaka 2009
Sumbawanga ni mji nchini Tanzania ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Rukwa.

Manispaa hiyo ya Sumbawanga ni mojawapo ya wilaya nne za mkoa wa Rukwa. Wilaya nyingine ni Kalambo, Nkasi, na Sumbawanga Vijijini.

Kulingana na sensa ya mwaka 2002 idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 147,483 . Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 303,986 .

Asilimia kubwa ya wakazi wake wanategemea kilimo cha mazao ya chakula na biashara, kama mahindi, alizeti, maharage, ulezi, karanga, na kadhalika.

Kabila maarufu mjini ni la Wafipa wakitumia lugha ya Kifipa.
Marejeo

Jamii:Miji ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Rukwa
Jamii:Wilaya ya Sumbawanga Mjini
Jamii:Sumbawanga
Wilaya ya Ilemela

Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa
thumb|200px|Wilaya za Jiji la Mwanza
Manisipaa ya Ilemela ni wilaya moja kati ya mbili zinazofanya Jiji la Mwanza kwenye Mkoa wa Mwanza, pamoja na manisipaa ya Nyamagana.

Wakati wa sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 343,001

Misimbo ya posta katika Ilemela inaanza kwa tarakimu 332 .
Marejeo

Jamii:Manisipaa ya Ilemela
Jamii:Mkoa wa Mwanza
Kilindoni

thumb|Kilindoni katika Mafia
Kilindoni ni kata ya Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania, yenye postikodi namba 61701.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 25,680 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,221 na katika ile ya mwaka 2002 kata ilikuwa na wakazi 11,751 walioishi humo.

Kilindoni ni mji mkubwa zaidi kwenye kisiwa cha Mafia na ni makao makuu ya wilaya. Uko upande wa magharibi kusini mwa kisiwa.
Marejeo

Jamii:Wilaya ya Mafia
Jamii:Kata za Mkoa wa Pwani
Longido

thumb|Maduka kwenye barabara kuu inayopita Longido. Mlima Longido unaonekana nyuma.
Longido ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha upande wa kaskazini wa Tanzania wenye postikodi namba 23501.

Iko kwenye barabara katikati ya miji ya Arusha na Namanga mpakani mwa Kenya, kando ya mlima Longido wenye kimo cha mita 2,629 juu ya UB.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa 3,948 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,285 walioishi humo.

Wakazi ni hasa Wamasai.

Kuna maduka, nyumba za wageni, hoteli, vilabu, kituo cha polisi, shule ya msingi na ya sekondari pamoja na makanisa mbalimbali.
Marejeo

Jamii:Wilaya ya Longido
Jamii:kata za Mkoa wa Arusha
Mpwapwa (mji)

thumb|Ramani ya wilaya ya Mpwapwa katika Tanzania
thumb|Wilaya ya Mpwapwa katika mkoa wa Dodoma.

Mpwapwa ni mji nchini Tanzania katika Mkoa wa Dodoma.

Ni makao makuu ya Wilaya ya Mpwapwa yenye postikodi namba 41601.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 24,670 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ya Mpwapwa Mjini ilikuwa na wakazi wapatao 21337 waishio humo.

Ina historia ndefu inayorejea wakati wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.

Wakazi wa mji huu hasa ni Wagogo na Wahehe.

Ni makao makuu ya Dayosisi ya Kianglikana ya Mpwapwa.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dodoma
Jamii:Wilaya ya Mpwapwa
Jamii:Miji ya Tanzania
Kamusi ya Koloni za Kijerumani (1920)

"Deutsches Kolonial-Lexikon" ni jina la Kijerumani la "Kamusi ya Kikoloni ya Kijerumani" iliyotolewa mwaka 1920. Kamusi hiyo ilikusanya habari juu ya koloni zote za Ujerumani kabla ya 1914.

Kamusi imepita kipindi cha hakimiliki ikawekwa mtandaoni kama programu huria. Ni rejeo muhimu la habari za kihistoria kuhusu nchi zilizokuwa chini ya Ujerumani hadi Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kama vile Tanzania, Rwanda, Burundi, Kenya (Witu), Namibia, Togo na Kamerun barani Afrika na maeneo ya Pasifiki kama Samoa, Guinea Mpya na visiwa vya Mariani halafu Tsingtao (Uchina).

Kamusi iliandikwa kwa lugha ya Kijerumani na wataalamu wa jiografia, biolojia, uchumi, lugha na masomo mengine mengi wenye ujuzi kuhusu nchi waliozieleza katika kamusi. Kuna takwimu nyingi katika makala za kamusi hii.

Katika mambo ya utamaduni na historia inapaswa kusoma makala yake kwa uangilifu. Mara nyingi itikadi ya ubaguzi wa rangi iko wazi kabisa pamoja na dharau kwa wenyeji wa koloni hizi. Hata hivyo mwanahistoria ataitumia kama kumbukumbu muhimu.

Kamusi ilikuwa tayari MWAKA 1914 lakini haikuchapishwa kwa sababu ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kuchapishwa kulitokea baada ya vita kwisha tu. Mhariri alikuwa Heinrich Schnee aliyewahi kuwa gavana wa mwisho wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Marejeo

* Deutsches Kolonial-Lexikon / hrsg. von Heinrich Schnee. - Leipzig : Quelle & Meyer 1920. - 3 Bde.
*Deutsches Kolonial-Lexikon online , tovuti ya Chuo Kikuu cha Frankfurt/M.
Viungo vya Nje

Kamusi inapatikana mtandaoni kwenye anwani:
Deutsches Koloniallexikon

Jamii:Ukoloni wa Ujerumani
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Kamusi mtandaoni
Mkondo wa Benguela

thumb|400px|Mkondo wa Benguela kati ya mikondo ya Atlantiki ya Kusinimikondo baridi kwa rangi ya buluu - mikondo ya vuguvugu kwa rangi nyekundu

Mkondo wa Benguela ni mkondo wa bahari katika Atlantiki ya Kusini unaotoka katika bahari baridi karibu na Antaktika na kuelekea kaskazini ukipita kwenye pwani la magharibi la Afrika. Mkondo una upana wa 200-3000 km.

Mkondo husukuma maji baridi kwenye pwani la Afrika Kusini, Namibia na Angola. Maji yake huwa vuguvugu kiasi jinsi inavyofika kaskazini katika halijoto ya juu zaidi. Karibu na ikweta unabadilika mwelekeo wake na kuingia katika mkondo wa kusini ya ikweta. Sehemu ya maji yake inaingia katika bahari ya Karibi na kulisha mkondo wa ghuba.

Kusini ya rasi ya Afrika mkondo wa Benguela unakutana na maji ya vuguvugu ya mkondo wa Agulhas kutoka Bahari Hindi.
Athira kwa hali ya hewa Namibia

Ukipita kwenye pwani la Namibia husababisha hali ya hewa kavu sana. Baridi ya mkondo wa Benguela hupoza upepo kutoka kusini-magharibi na kuusababisha kunyesha unyevu wake kama mvua baharini hivyo kuzuia mvua barani. Jangwa la Namib ni tokeo la mazingira haya. Halijoto ya maji kwenye mwambao wa Namibia huwa ni kwenye 15 °C na ukungu hutokea mara kwa mara mwambaoni.

Jamii:Mikondo ya Bahari
Jamii:Jiografia ya Namibia
Joseph Sinde Warioba

Joseph Sinde Warioba (amezaliwa Bunda, Mkoa wa Mara, Septemba 3, 1940) ni mwanasiasa wa Tanzania. Aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Tanzania kuanzia mwaka 1985 hadi 1990. Kwa kuongezea, aliwahi kutumika kama Makamu wa Rais wa nchi hiyo. Pia aliwahi kuwa jaji katika Mahakama ya Haki ya Afrika Mashariki, na mwenyekiti wa Tume ya Mabadiliko ya Katiba ya Tanzania tangu mwaka 2012.

Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Afrika Mashariki jijini Dar es Salaam, Tanzania mnamo 1966. Kuanzia 1966 hadi 1968, aliwahi kuwa wakili wa serikali jijini Dar es salaam, na kutoka 1968 hadi 1970, kama wakili wa Halmashauri ya Jiji. Mnamo mwaka wa 1970, alihitimu kutoka Chuo cha Hague cha Sheria ya Kimataifa. Kuanzia 1976 hadi 1983, aliwahi kuwa Wakili Mkuu wa Tanzania. Kuanzia 1983 hadi kuchaguliwa kwake kama waziri mkuu, alihudumu kama waziri wa haki.

Kufuatia umiliki wake kama waziri mkuu, aliwahi kuwa jaji wa Hamburg, Korti ya kimataifa ya makao yake makuu ya Ujerumani ya Sheria ya Bahari kutoka 1996 hadi 1999. Zaidi ya hayo, mnamo 1996, Rais Benjamin Mkapa alimteua kama mwenyekiti wa Tume ya Rais Dhidi ya Serikali Rushwa, inajulikana zaidi kama Tume ya Warioba.

Warioba alichaguliwa kuongoza Kundi la Waangalizi wa Jumuiya ya Madola katika uchaguzi wa Aprili 2007 wa Nigeria. Alitoa tathmini chanya ya uchaguzi huo, akiona ni ya maendeleo huku akisema pia kwamba kuna makosa.

Warioba aliteuliwa mnamo Novemba 2016 na Rais wa Tanzania John Magufuli kama Kansela wa Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine cha Morogoro, Tanzania.
Marejeo
Viungo vya nje

* Tovuti ya Ofisi ya Waziri Mkuu wa Tanzania kuhusu Mawaziri Wakuu waliopita


Jamii:Waliozaliwa 1940
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Mawaziri wakuu wa Tanzania