પૂર

thumb|250px|નદી બેરૌન્કા, ઝેચ રિપબ્લિકે 2002માં યુરોપીયન પૂરમાં તેના કિનારાઓનો અને બેરોન જિલ્લાના હલાસના ગામમાં મકાનો જે ડૂબેલા હતા તેનો નાશ કર્યો હતો.
પૂર એ એકત્ર થયેલી જમીનના પાણીના વિસ્તરણના સંગ્રહ અથવા ઓવરફ્લો (ઉપર થઇને વહેવું)છે. વહેતા પાણીના અર્થમાં આ શબ્દનો ઉપયોગ ભરતીના જુવાળમાં લાગુ પડી શકે છે.

પાણીના સંચયની જગ્યા જેમ કે નદી અથવા તળાવમાં પાણીના જથ્થામાંથી પૂર પરિણમે છે, જે ઓવરફ્લો અથવા કિનારીઓ તૂટી જવાથી થાય છે, તેના પરિણામે કેટલુંક પાણી તેની સાધારણ સપાટી તોડી નાખે છે. જ્યારે તળાવનું કે પાણીનું અન્ય સંગ્રહસ્થાનનું કદ કરા પડવા કે બરફ ઓગળવાના સમયમાં વિવિધ મોસમમાં બદલાતુ રહે છે, જ્યારે આ પ્રકારનું પાણી માનવીઓ જેનો ઉપયોગ કરે છે તેવી જમીન અલબત્ત ગામડું, શહેર અથવા અન્ય વસતીવાળા પ્રદેશમાં જ્યાં સુધી પ્રવેશતું નથી તે સિવાય નોંધપાત્ર પૂર બનતું નથી.

જ્યારે નદીની ક્ષમતા અત્યંત ઊંચી હોય અને તેની ઉપરથી પાણી વહેવા માંડે છે ત્યારે માર્ગથી અન્ય દિશામાં વળી જાય છે અથવા વાંકીચૂંકી વહે છે અને તેના કિનારે રહેલા રહેણાંકો અને વ્યવસાયોને નુકસાન પહોંચાડે છે ત્યારે નદીઓમાં પણ પૂર આવે છે તેમ કહી શકાય. પૂરથી થતા નુકસાનને સમય વીતી જાય તે પહેલા નદીથી અથવા પાણીના સંગ્રહસ્થાનથી દૂર જઇને ટાળી શકાય છે, તો બીજી બાજુ લોકો પોતાનું જીવન ટકાવી રાખવા માટે પાણીની આસપાસ રહે છે અને સસ્તી અને સરળ મુસાફરી કરવા માટે નજીક રહેલા પાણીનો ફાયદો ઉઠાવે છે. પૂરનું જોખમ હોય તેવા વિસ્તારોમાં માનવીઓ રહેવાનં સતત રાખે છે તે એ વાતનો પૂરાવો છે કે પાણીની નજીક રહેવાનું દેખીતું મૂલ્ય વારંવારના વખતોવખત આવતા પૂરને લીધે થતાં ખર્ચથી વધી જાય છે.
પૂરના મુખ્ય પ્રકારો

thumb|225px|ભારે ચોમાસુ વરસાદને કારણે નદીના નાના પ્રવાહમાંથી પૂર અને ઓસ્ટ્રેલીયાના ઉત્તરીય પ્રદેશમાં ડાર્વિન ખાતે મોટી ભરતી.
thumb|225px|ઓક્ટોબર 2005માં વિલમા વાવાઝોડાના કારણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ફ્લોરિડામાં કી વેસ્ટ નજીક પૂર .
thumb|225px|ભારે વરસાદને કારણે મોટી માત્રામાં અચાનક પૂર.
નદીના પૂરો

* ધીમા પ્રકારો : સતત વરસાદ અથવા ઝડપથી ઓગળતા બરફને કારણે થતો પ્રવાહ જે નદીના પટની ક્ષમતામાં વધારો કરે છે. તેના કારણોમાં ચોમાસા, વાવાઝોડા અને ઉષ્ણકટિબંધના દબાણ, ભારે પવન કારણે થતા ભારે વરસાદનો સમાવેશ થાય છે અને હૂંફાળો વરસાદ બરફ શિલાઓને માઠી અસર પહોચાડે છે. અનપેક્ષિત ગટર અંતરાયો જેમ કે જમીન ધસી પડવી,બરફ ધસી પડવો અથવા કાટમાળ ધસી પડવો, જે પૂરને આગળ વધવામાં અંતરાય ઊભો કરે છે.
* ઝડપી પ્રકારો : જેમાં ગરમીને (ઉગ્ર ઠંડા ઝરણા અથવા ડેમની પાછળ રચાયેલા કૃત્રિમ અપસ્ટ્રીમ તળાવમાંથી એકાએક પાણીના છોડવાથી, જમીન કે બરફની શિલા ધસી પડવી) કારણે ઓગળવાથી પરિણમતા ફ્લેશ પૂરનો સમાવેશ થાય છે.
ખાડી પૂર

* તોફાની પવનને કારણે દરિયાઇ મોજાના મિશ્રણથી સામાન્ય રીતે થાય છે. ઉષ્ણકટિબંધીય વાવાઝોડુ કે ખાસ પ્રકારના વાવાઝોડાજે આ કક્ષામાં આવે છે તેના કારણે તોફાનમાં થતો વધારો
દરિયાઇ પૂર

* ભારે દરિયાઇ તોફાન અથવા અન્ય નુકસાનકારક પરિબળને (ઉદા. તરીકે સુનામી અથવા વાવાઝોડું)પરિણામે થતા ઉષ્ણકટિબંધીય વાવાઝોડુ કે ખાસ પ્રકારના વાવાઝોડાજે આ કક્ષામાં આવે છે તેના કારણે તોફાનમાં થતો વધારો
વિનાશકારી પૂર

* ડેમ તૂટવાથી અથવા અન્ય નુકસાનકારક પરિબળ (ઉદા. તરીકે ભૂકંપ અથવા લાવા ફાટી નીકળવો)ને પરિણામે થતી નોંધપાત્ર અને અસંભવિત ઘટનાઓ
કાદવવાળું પૂર

* કાદવવાળું પૂર પાકની જમીનના ધોવાણમાંથી પરિણમે છે.
પાકની જમીન પર એકત્ર થયેલા કાદવમાંથી કાદવવાળું પૂર પેદા થાય છે. ત્યાર બાદ વધુ પડતા પાણી દ્વારા તળીયાના કચરાને છૂટો પાડવામાં આવે છે અને નકામા કચરા તરીકે આગળ ધકેલી દેવાય છે. કાદવવાળા પ્રવાહીનો મોટે ભાગે વસતીવાળા ભાગમાં જાય ત્યારે ખ્યાલ આવે છે.

તેથી કાદવવાળું પૂર ટેકરીના પ્રવાહી વાળું પ્રક્રિયાવાળું છે અને ટોળાની પ્રવૃત્તિને કારણે કાદવવાળુ પાણી ઉત્પન્ન થાય છે તે માન્યતા દૂર થવી જોઇએ.
અન્યઃ

* જ્યારે જળ સંગ્રહ અભેદ્ય સપાટીની ઉપર જાય તો (ઉદા. તરીકે વરસાદને કારણે)તેના લીધે પૂર આવે છે અને તેને ઝડપથી અંકુશમાં લઇ શકાતું નથી. (એટલે કે સામાન્ય પરિસ્થિતિ અથવા હળવું બાષ્પીભવન).
* એક જ વિસ્તારમાંથી પસાર થતા શ્રેણીબદ્ધ તોફાનો
* ડેમ-પર બાંધવામાં આવતીટોપીને કારણે નીચાણવાળા શહેરી અને ગામડાના ભાગમાં પૂર આવી શકે છે, કેટલીકવાર નોંધપાત્ર નુક્શાનમાં પરિણમે છે.
અસરો

મૂળ અસરો

* ભૌતિક નુકસાન - જે પુલ, કાર, ઇમારતો, ગટર વ્યવસ્થા ,માર્ગો, કેનાલમાં થઇ શકે છે અને માળખાના અન્ય ભાગમાં પણ થઇ શકે છે.
* દુર્ઘટના - માનવીઓ અને પશુઓ ડૂબી જવાને કારણે મૃત્યુ પામે છે. તેમજ વ્યાપક રોગચાળો અને જળ સંબંધી રોગોમાં પરિણમે છે.
ગૌણ અસરો

* જળ પુરવઠો - પાણીની દૂષિતતા . ચોખ્ખુ પીવાનુ પાણી જવલ્લેજ ઉપલબ્ધ બને છે.
* રોગો - બિન આરોગ્યસંરક્ષણાત્મક પરિસ્થિતિપાણી સંબંધિ રોગોનો ફેલાવો.
* પાક અને અન્ન પુરવઠો - સમગ્ર પાકને નુકસાન થવાથી અન્ન પાકની તંગી ઊભી થાય છે. જોકે, પૂર દ્વારા એકત્ર કરવામાં આવેલી નદીની માટી પર નદીની આસપાસના નીચાણવાળા વિસ્તારો આધારિત રહે છે કેમ કે તે સ્થાનિક પાકમાં કેટલાક પૌષ્ટિક તત્વોનો ઉમેરો કરે છે.
* વૃક્ષો - પાણી ભરાઇ જવાને કારણે સહન ન થતા મૂળીયા નાશ પામે છે.
વિસ્તાર/લાંબા ગાળાની અસરો

* આર્થિક - થોડા સમય માટે પ્રવાસનમાં ઘટાડો, પુનઃ સર્જનના ખર્ચ, અન્નના સંગ્રહ વગેરેને કારણે ભાવમાં થતા વધારાને કારણે આર્થિક હાડમારી થાય છે.
પૂર અંકુશ

thumb|upright|225px|1997માં અલીકાન્ટેમાં ઓટમન મેડીટેરેનિયન ફ્લડીંગ.

વિશ્વમાં અનેક દેશોમાં નદીને કારણે પરિણમતા પૂરને કેટલીકવાર સંભાળપૂર્વક અંકુશમાં લેવામાં આવે છે. તટબંધ, બંધ, સરોવરો,અનેબંધારા જેવા રક્ષણોનો નદીઓને તેમના કિનારા તોડવા સામે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે આ કિલ્લેબંધી નિષ્ફળ જાય છે ત્યારે કટોકટી વેળના પગલાંઓ જેમ કે રેતીની થેલીઓ અથવા નાની હવા ભરીને ફુલાવી શકાય તેવી ટ્યૂબનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. દરિયાઇ પૂર અંગે યુરોપ અને અમેરિકામાં દરિયાઇ સંરક્ષણ થતું હોવાનું ધ્યાન પર આવ્યું છે, જેમ કે દરિયાઇ દિવાલ, દરિયાકિનારાની સંભાળ, અને આયર્લેન્ડના અંતરાય દ્વારા કરવામાં આવે છે.
યુરોપ

થેમ્સ નદીમાં વિશાળ યાંત્રિક અંતરાયો દ્વારા લંડનને રક્ષિત કરવામાં આવ્યું છે, પાણીનું સ્તર ચોક્કસ સપાટીએ પહોંચે ત્યારે તેને વધારવામાં આવે છે. (જુઓ થેમ્સ અંતરાયો ).

વેનિસમાં ઊંચી ભરતીને ખાળવામાં અસહાય હોવા છતાં પણ સમાન પ્રકારની વ્યવસ્થા છે. જો દરિયાનું સ્તર વધુ ઊંચુ આવે તો લંડન અને વેનિસની સંરક્ષણ વ્યવસ્થા અપૂરતી સાબિત થાય છે.

thumb|left|225px|જેરૂસલેમમાં માર્ગમાં અતરાયો ઊભ કરતું પૂર
સૌથી મોટું અને અત્યંત વ્યાપક પૂર સંરક્ષણ નેધરલેન્ડઝમાં જોઇ શકાય છે, જ્યાં તેમને ડેલ્ટા વર્કસ તરીકે ઓસ્ટરશિડ્યૂલ ડેમ સાથે તેની સુવ્યવસ્થા સાથે ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્કસને નેધરલેન્ડઝના દક્ષિણપશ્ચિમના ઉત્તર દરિયાના 1953ના પૂર બાદ બાંધવામાં આવ્યું હતું. ડચે દેશના ઉત્તર ભાગમાં વિશ્વના અનેક મોટા ડેમોમાંનો એક ડેમ બાંધ્યો હતોઃએએફએસએલયુઆઇટીડીઆઇ (1932માં પૂરું થયું હતું).

હાલમાં સેઇન્ટ પીટર્સબર્ગ ફ્લડ પ્રિવેન્શન ફેસિલીટી કોમ્પ્લેક્સ રશિયામાં વધુ પડતા તોફાન સામે સેઇન્ટ પીટર્સબર્ગને રક્ષવા માટે 2008 સુધીમાં પૂરો થવામાં હતો. સેઇન્ટ પીટરબર્ગની આસપાસ તે રીંગ રોડપૂરો કરતો હોવાથી તે પણ મુખ્ય ટ્રાફિક કામગીરી ધરાવે છે. 11 ડેમો 25.4 કિલોમીટર સુધી લંબાવવામાં આવ્યા હતા અને પાણીના સ્તરથી આઠ મીટર ઉંચા છે.

ઓસ્ટ્રિયામાં,છેલ્લા 150 વર્ષોથી પૂરને વિયેના ડેનુબે નિયમનના વિવિધ પ્રયત્નો દ્વારા અંકુશમાં લેવામાં આવતા હતા જેમાં મુખ્ય 1870-75 દરમિયાન ડેનુબે અને 1972-1988 દરમિયાન ન્યુ ડેનુબેનો પણ સમાવેશ થતો હતો.
અમેરિકા

thumb|right|225px|1936માં પિટ્સબર્ગનું પૂર અન્ય એક પૂર સંરક્ષણની વ્યાપક વ્યવસ્થા કેનેડાના મેનીટોબામાં વિસ્તારમાં જોઇ શકાય છે. રેડ નદી વિન્નીપેગમાંથી પસાર થઇને અમેરિકાથી ઉત્તરમાં વહે છે. (જ્યાં તે અસ્સીનીબોઇન નદી)અને તળાવ વિન્નીપેગમાં મળે છે. ઉત્તરીય ગોળાર્ધના સમશીતોષ્ણ વિસ્તારમાં ઉત્તરમાં વહેતી દરેક નદીના કિસ્સામાં બને છે તેમ દક્ષિણીય વિભાગમાં બરફના પીગળવાથી ઉત્તરીય વિભાગ પહેલા નદીના સ્તરમાં વધારો કરી શકે છે એટલુંજ નહી તે સંપૂર્ણ પીગળી જવાની પણ તક છે. જેમ 1950ના શિયાળામાં વિન્નીપેગમાં બન્યુ હતુ તેમ તે વિનાશકારી પૂરમાં પણ પરિણમી શકે છે. શહેરને ભવિષ્યના પૂરથી રક્ષવા માટે મનીટોબા સરકાર ડાયવર્ઝન, ડાઇક્સ અને પૂરમાર્ગની મોટી વ્યવસ્થા હાથ ધરે છે. (જેમાં રેડ રિવર ફ્લડવે અને પોર્ટેજ ડાયવર્ઝનનો પણ સમાવેશ થાય છે). આ વ્યવસ્થાએ 1997ના પૂર વખતે વિન્નીપેગને સલામત રાખ્યું હતું, તે સમયે વિન્નીપેગના ઉપરવાસમાં આવેલા સમુદાયોને વેરવિખેર કરી નાખ્યા હતા, જેમાં ગ્રાન્ડ ફોર્કસ, ઉત્તર ડેકોટાઅને સેંટ. અગાથે, મનીટોબાનો પણ સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકામાં ન્યુ ઓર્લિન્સ મેટ્રોપોલિટન એરિયા,જેમાંના 35 ટકા દરિયાના સ્તરની નીચે છે, અને તે અસંખ્ય માઇલોના તટબંધ અને પૂર દરવાજાથી રક્ષિત છે. આ વ્યવસ્થા અસંખ્ય વિભાગોમાં કેટ્રીના વાવાઝોડાદરમિયાન વેરવિખેર થઇ ગઇ હતી, જેમાં શહેર અને મેટ્રો વિસ્તારના પૂર્વીય વિભાગનો સમાવેશ થતો હતો, પરિણામે મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારનો દરિયાઇ સમુદાયનો 50 ટકા જેટલો ભાગ થોડા સેન્ટીમીટરથી 8.2 મીટર (27 ફૂટમાં થોડા ઇંચ)ડૂબાણમાં ગયો હતો,[9] પૂરને સફળતાપૂર્વક રોકવાના કાર્ય રૂપે અમેરિકાની ફેડરલ સરકારે 1993ના પૂર બાદ વારંવારના વિનાશને રોકવા માટે મિડવેસ્ટમાં પૂરગ્રસ્ત મિલકતોને ખરીદી લેવાની ઓફર કરી હતી. કેટલાક સમુદાયોએ તે સ્વીકારી લીધુ હતું અને સરકારે રાજ્યોની મદદથી 25,000 મિલકતોને ખરીદી લીધી હતી, જે વેટલેન્ડમાં રૂપાંતરીત કરવામાં આવી હતી. આ વેટલેન્ડઝે તોફાનો વખતે જળશોષકની ભૂમિકા બજાવી હતી, જ્યારે પૂર પાછું આવ્યું ત્યારે સરકારને તે વિસ્તારોમાં સ્ત્રોતો વધારવાની જરૂર પડી ન હતી.
એશિયા

ચીનમાં પૂરડાયવર્ઝન વિસ્તારો ગ્રામિણ વિસ્તારો છે, જેમાં શહેરોને રક્ષણ પૂરુ પાડવા માટે પૂર છોડવામાં આવ્યું હતું. [11]

ઘણા લોકોએ એવી દરખાસ્ત કરી હતી કે શાકાહારી (બિનજંગલકરણ) જોખમ વધારામાં પરિણમશેકુદરતી વન સંરક્ષણ સાથે પૂર આવવાના સમયમાં ઘટાડો થવો જોઇએ. બિનજંગલકરણનો દર ઘટાડતા તે પૂરના બનાવો અને ઉગ્રતાના બનાવોમાં સુધારો લાવશે.
આફ્રિકા

ઇજિપ્તમાં, આસવાન ડેમ (1902) અને આસવાન હાઇ ડેમ (1976) બન્નેએ નાઇલ નદી દ્વારા આવેલા વિવિધ માત્રાના પૂરને નિયંત્રણાં લીધું હતું.
પૂર સફાઇ સલામતી

પૂરને પગલે થતી સફાઇ કામગીરી ઘણીવાર આ કામે લાગતા કામદારો અને અને સ્વયંસેવકો માટે નુકસાનમાં પરિણમે છે. સંભવિત જોખમોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છેઃ તૂટેલી ગટરોમાંથી ઊભરાતા પાણી સાથે ભળી જઇને ઉભરાય છે, વીજ નુકસાન, કાર્બન મોનોક્સાઇડનું નીકળવું, મ્યુસ્કુલોસ્કેલેટલ નુકસાન, ગરમી અથવા ઠંડક, મોટર વાહન-સંબંધિત જોખમો, આગ, ડૂબવુ,અને નુકસાનકારક મટીરિયલનો ઉપયોગ.[13] કેમ કે પૂરથી થતા વિનાશના સ્થળ અસ્થિર હોય છે, તેથી સફાઇ કામદારો કદાચ ભારે કાટમાળથી ઇજા પામે, પૂરના પાણીમાં જૈવિક નુકસાન પામે, ખુલ્લી વીજળી લાઇનો, લોહી નીકળે છે અથવા શરીરના અન્ય ભાગમાં ઇજા થાય અને આ સંજોગોમાં પ્રાણીઓ અને માનવીઓની હયાતી હોય જ છે. પૂરના વિનાશ માટેના આયોજન અને તેના તરફના પ્રત્યાઘાતમાં મેનેજરો એવા કારીગરો પૂરા પાડે છે જેમણે મજબૂત ટોપી,આંખના રક્ષણ માટે ચશ્મા પહેર્યા હોય, મજબૂત હાથના મોજા પહેર્યા હોય, જેકેટ પહેર્યા હોય અને પાણી અંદર ન જાય તેવા ટાઇટ બૂટ પહેર્યા હોય. [14]
પૂરના ફાયદાઓ

માનવીની જિંદગી અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર પૂરની અસંખ્ય અંતરાયરૂપ અસરો છે. જોકે, પૂર ફાયદાઓ પણ કરાવે છે, જેમ કે જમીનને વધુ ફળદ્રુપ બનાવે છે અને તેમાં ખામી હોય તેવા પૌષ્ટિક તત્વો પણ પૂરા પાડે છે. અન્યો ઉપરાંત ટાઇગ્રીસ યુફેરેટ્સ નદીઓ, નાઇલનદી , ઇન્ડુસનદી, ગેન્જીસ અને યલો નદીના કિનારે વસતા પ્રાચીન સમુદાયોની સુખાકારી માટે વખતોવખત આવતા પૂર આવશ્યક હતા. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઉર્જાના હાઇડ્રોલોજિકલ આધારિત નવેસરના માટેની ક્ષમતા
પૂર મોડેલીંગ

પૂરનું મોડેલીંગ રાખવું એ તાજેતરની જ કવાયત હોવાથી ઓછામાં ઓછા છ સહસ્ત્રાબ્દી માટે નદીની બાજુના વિસ્તારમાં કામ માટે સમજવાનો અને વ્યવસ્થા કરવાનો એક પ્રયત્ન છે. તાજેતરની કોમ્પ્યુટેશનલ ફ્લડ મોડેલીંગની પ્રગતિએ એન્જિનિયરોને અજમાયશી કરેલા અને ચકાસેલી પદ્ધતિને મોકુફ અથવા ફગાવી દેવી એવા ખ્યાલથી અને વધુ પડતા એન્જિનિયર્ડ માળખાઓને આગળ ધકેલવાના વલણથી દૂર રાખ્યા છે.તાજેતરના વર્ષોમાં વિવિધ પ્રકારના કોમ્પ્યુટેશનલ ફ્લડ મોડેલો જેમ કે આઇડી મોડેલ્સ (ચેનલમાં પૂરનું સ્તર જાણવા માટે)અને 2ડી મોડેલ્સ (ફ્લડપેઇનની માત્રામાં પૂરની ઊંડાઇ જાણવા માટે) વિકસાવવામાં આવ્યા છે. એચઇસી-આરએએસ, હાઇડ્રોલિક એન્જિનીયરીંગ સેન્ટર મોડેલ હાલમાં અત્યંત લોકપ્રિય છે કેમ કે તે વિનામૂલ્યે ઉપલબ્ધ છે. ફ્લડપ્લેઇનમાં પૂરની ઊંડાઈ જાણવા માટે અન્ય મોડેલો જેમ કે ટફફ્લો માં આઇડી અને 2ડી ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે. જોકે ટાઇડલ અને ફ્લુયવાયલ (નદીમાં આવતા પૂર)જેવી ઘટનાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો પરંતુ 2007માં લંડનની પૂર ઘટનાઓએ સપાટી પરના પૂરની અસર પર ભાર મૂકવા અંગે ધ્યાન ખસેડવામાં આવ્યું હતું.
વિનાશકારી પૂર

વિશ્વભરમાં નીચે જણાવેલા પૂર વિનાશકારી રહ્યા હતા, જેમાં 100,000 કે તેથી વધુના મૃત્યુ થયા હોવાનું માનવામાં આવે છે.


right|thumb|300px|ઓક્ટોબર 2005ના પ્રારંભમાં વરસાદે ઉત્તર પશ્ચિમ બાંગ્લાદેશની નદીઓને તેના કિનારાની બહાર ધકેલતા અસંખ્ય ગામડાઓ ડૂબી ગયા હતા. નાસાના ટેર્રા ઉપગ્રહ પરના ધી મોડરેટ રિસોલ્યુશન ઇમેજિંગ સ્પેક્ર્ટોરેડીયોમીટરે (એમઓડીઆઇએસ)12 ઓક્ટોબર, 2005ના રોજ પૂરગ્રસ્ત ઘાઘટ અને અટ્રાઇ નદીની છબી ઝડપી હતી. નદીઓનો ડિપ બ્લ્યુ પૂરની છબીમાં દેશભરમાં ફેલાયેલો છે.
સંદર્ભો

ગ્રંથસૂચિ

* ઓ'કોનોર, જિમ ઇ. અને જોહ્ન ઇ. કોસ્ટા2004)ભૂતકાળમાં અને હાલમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું પૂરઃ તેના કારણો મેગ્નીટ્યૂડઝ [પરિપત્ર 1254]. વોશિંગ્ટન ડી.સી.: યુ.એસ. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ઇન્ટેરિયર, યુ.એસ. જિયોલોજિકલ સર્વે
* થોમ્પસન, એમ.ટી.1964). ન્યુ ઇંગ્લેંડમાં ઐતિહાસિક પૂર [જિયોલોજિકલ સર્વે વોટર સપ્લાય પેપર 1779-એમ]. વોશિગ્ટોન ડી.સી.: યુનાઇટેડ સ્ટેટસ ગવર્નમેન્ટ પ્રિન્ટીંગ ઓફિસ .
* પોવેલ, ડબ્લ્યુ. ગાબે 2009લોકલ ફંડ પ્લેઇન મેનેજમેન્ટ માટે હાઇડ્રોલિક મોડેલ ઇનપુટ તરીકે નેશનલ એગ્રીકલ્ચર ઇમેજીનરી પ્રોગ્રામ (એનએઆઇપી)નો ઉપયોગ કરીને લેન્ડ યૂઝ/લેન્ડ કવરને ઓળખી કાઢતા.લાગુ પાડવામાં આવેલ સંશોધન પ્રોજેક્ટ ટેક્સાસ સ્ટેટ યુનિવર્સિટી - સાન માક્રોસ. http://ecommons.txstate.edu/arp/296/
નોંઘ
બાહ્ય કડીઓ

* અમેરિકન વોટર રિસોર્સીસ એસોસિયેશન
* વર્લ્ડ મીટીરીયોલોજિકલ ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા ફ્લડ મેનેજમેન્ટ પર એસોસિયેટેડ પ્રોગ્રામ
* ડાર્ટમાઉથ ફ્લડ ઓબ્ઝર્વેટરી
* હાઇડ્રોલોજિકલ અને હાઇડ્રોલિક મોડેલીંગ માટે અનિશ્ચિતતાની પદ્ધતિ નક્કી કરવા માટે ડિસીઝન ટ્રી, ફ્લડ મોડેલીંગ માટે અનિશ્ચિતતા પૃથ્થકરણની પસંદગી.
* ડેલ્ટા વર્કસ ઓઆરજી નેધરલેન્ડઝમાં પૂર સામે રક્ષણ આપતા ડેમ અને અંતરાય પ્રોજેક્ટ
* ફ્લડ રિસ્ક મેનેજમેન્ટ રિસર્ચ કોન્સોર્ટિયમ
* ઇન્ટરનેશનલ ફ્લડ ઇનિશિયેટિવ
* ઇન્ટરનેશનલ ટીચીંગ મોડ્યૂલ "ઇન્ટીગ્રેટેડ ફ્લડ રિસ્ક મેનેજમેન્ટ ઓફ એક્સ્ટ્રીમ ઇવેન્ટસ" (ફ્લડમાસ્ટર)
* ગ્લોબલ વોર્મિંગ ફ્લડ રિસ્ક સામે આગાહીઓ- અભ્યાસ .
* હવે પછીના કેટરીના સામે રક્ષણ - સાયન્ટિફિક અમેરિકન મેગેઝીન (ઓક્ટોબર 2005)
* ઉત્તર સમુદ્રી પ્રદેશમાં દરિયાઇ પૂર અને હવામાન ફેરફાર પર સેફકોસ્ટ નોલેજ વિનીમય
* સામાજિક અને આર્થિક ફાયદાઓ/ભારે વરસાદને કારણે અને પૂરને કારણે થતું ખર્ચ એનઓએએ ઇકોનોમિક્સ

શ્રેણી:હવામાન