JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
කානෝ චක්‍රය

කානෝ චක්‍රය යනු තාපගතික චක්‍රයකි. මෙය නිකොලස් ලෙනාඩ් සාඩි කානෝ (Nicolas Leonard Sadi Carnot) විසින් වර්ෂ 1824 දී හඳුන්වාදෙන ලදි. බර්නුවා පෝල් ඒමිල් ක්ලැපේහොන් (Benoit paul Emile Clapeyron) විසින් එක්දහස් අටසිය තිස් ගණන් හා හතලිස් ගණන් වලදී එය තවදුරටත් වැඩි දියුණු කරනු ලැබීය. කා‍නෝ තාප එන්ජිම යන කල්පිත ආකෘතිය මත පදනම් වූවකි.

සෑම තාපගතික පද්ධතියක්ම කිසියම් අවස්ථාවක පවතී. තාපගතික චක්‍රය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ පද්ධතිය මෙම මුලාරම්භක අවස්ථාවේ සිට විවිධ අවස්ථාවන් හරහා අවසානයේ දී නැවත මුලාරම්භක අවස්ථාවට රැගෙන ඒමේ දී ය. මෙම ක්‍රියාවලියේ දී පද්ධතිය අවට පරිසරය මත යම්කිසි කාර්යයක් කරමින් තාප එන්ජිමක් ලෙස ක්‍රියා කළ හැකි ය.

තාප එන්ජිමක් අවකාශයේ ඇති උණුසුම් කලාපයක සිට සිසිල් කලාපයකට ශක්තිය ලබාදේ. එම ක්‍රියාවලියේදී එම ශක්තියෙන් කොටසක් යාන්ත්‍රිය කාර්යය බවට පරිවර්තනය කරයි. එමෙන්ම මෙම ක්‍රියාවලිය අනෙක් අතට සිදුකරමින් චක්‍රය ප්‍රතිවර්ත කළ හැක. පද්ධතියට බාහිර බලයක් යොදා ඇති අවස්ථවක දී මෙම ක්‍රියාවලිය හරහා සිසිල් පද්ධතියක සිට උණුසුම් පද්ධතියකට තාප ශක්තිය මාරු කළ හැක. එවිට පද්ධතිය තාප එන්ජිමක් නොව, තාප පොම්පයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

කානෝ චක්‍රය, යම්කිසි තාප ශක්ති ප්‍රමාණයක් කාර්යයක් බවට පත්කිරීමට හෝ යම්කිසි කාර්යය ප්‍රමාණයක් භාවිත කරමින් සිසිල් කිරීමේ කටයුතු කිරීමට ද, දැනට පවතින කාර්යක්ෂම බවින් ඉහළම චක්‍රය වේ.

කානෝ චක්‍රය තාප එන්ජිමක් ලෙස ක්‍රියාකිරීමේ දී එය පහත පියවර වලින් සමන්විත වේ.


1. ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී (TH) වායුවේ සිදුවන ප්‍රතිවර්ත්‍ය සමෝෂ්ණ ප්‍රසාරණය (සමෝෂ්ණ, තාපය එකතු වීම)

මෙම පියවරේදී (1 රූප සටහනේ A සිට B දක්වා) ප්‍රසාරණය වන වායුව හේතුවෙන් පිස්ටනය මඟින් අවට පරිසරය මත කාර්යයක් සිදුකරයි.

මෙහිදී වායුවේ ප්‍රසාරණය සිදුවන්නේ ඉහළ උෂ්ණත්වයේ ඇති නිධියෙන් අවශෝෂණය කරගන්නා තාපය මඟිනි.

2. වායුවේ සමඑන්ට්‍රොපික (ප්‍රතිවර්ත්‍ය ස්ථිරතාපී) ප්‍රසාරණය
මෙම පියවරේදී (1 රූපසටහනේ B සිට C දක්වා ) පිස්ටනය සහ සිලින්ඩරය තාප පරිවරණය කර ඇතැයි උපකල්පනය කරන අතර, එබැවින් තාප අව‍ශෝෂණයක් හෝ හානියක් සිදු නොවේ යැයි සැලකේ. අවට පරිසරය මත කාර්යයක් සිදුකරමින් වායුව දිගටම ප්‍රසාරණය වේ. මෙම වායු ප්‍රසාරණය ‍හේතුවෙන් පද්ධතියෙහි උෂ්ණත්වය, පහළ උෂ්ණත්වය (Tc) අඩු වේ.

3. ප්‍රතිවර්ත්‍ය සමෝෂ්ණ, පහළ උෂ්ණත්වයේ (Tc) ඇති වායුවේ සම්පීඩනය (සමෝෂ්ණ තාප ඉවත් වීම)
(1 රූප සටහනේ C සිට D දක්වා) මෙහිදී අවට පරිසරය මඟින් වායුව මත කාර්යය කරනු ලබන අතර, එබැවින් තාපය වායුවේ සිට පහළ උෂ්ණත්වයේ ඇති පෙදෙසට (තාප නිධියට) ගලා ගෙන යයි.

4. වායුවේ සමඑන්ට්‍රොපික සම්පීඩනය
(1 රූපසටහනේ A සිට D දක්වා) මෙහිදී නැවතත් පිස්ටනය හා සිලින්ඩරය තාප පරිවරණය කර ඇති බවට උපකල්පනය කෙරේ. මෙම පියවරේදී අවට පරිසරය වායුව මත කාර්යයක් කරන අතර, එය සම්පීඩනය කරමින් උෂ්ණත්වය (TH) දක්වා ඉහළ නන්වයි. මෙහිදී වායුව පළමු පියවරේ ඇති අවස්ථාවටම පත් වේ.
කලම්පය

කලම්පය යනු යම් කිසි උපකරණයක් චලනය වීම වැලැක්වීම සඳහා පීඩනයක් යෙදීමට භාවිතා කරන උපකරණයකි. ඔස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවලදී නම් කලම්පය විවිධ ක්ෂේත‍්‍රවලදී ඒ ක්ෂේත‍්‍රයට ගැලපෙන ලෙස නිපදවා ඇත.

ඒ අනුව විවිධ කාර්යයන් සඳහා භාවිතාවන විවිධ වර්ගයේ කලම්ප ඇත. මෙහිදී සමහර කලම්පයන් කෙටිකාලීනව භාවිතා කරන ඒවා වන අතර තවත් සමහර ඒවා දිගු කාලිනව භාවිත වේ. සත්ව පාලනයේදී විවිධ කලම්පයන් භාවිතා කරන අවස්ථා ඇත. සත්වයන්ගේ චලනය සීමා කිරීම සඳහා ද, ශල්‍යකර්ම ආදී කටයුතු වලදී විවිධ අවයව වල චලනය සීමා කිරිම සඳහා ද, කලම්පයන් භාවිතා වේ.

විවිධ අවස්ථා වලදී භාවිතා වන විවිධ කලම්පයන් මෙසේ දැක්විය හැකිය. බැන්ඞ් කලම්ප, බාර් කලම්ප, බෙන්ච් කලම්ප, කාඩෙලිනි කලම්ප, සී කලම්ප, ෆ්ලෝරින්ග් කලම්ප, ග‍්‍රයිප් , හැන්ඞ්ස්කෘ, චුම්භකමය කලම්ප, මීටර් කලම්ප, පයිප් කලම්ප, සෑෂ් කලම්ප, සෙට් ස්කෘ, ස්පීඞ් කලම්ප, ටොග්ල් කලම්ප, සහ ටුල්මේකර්ස් කලම්ප වේ.ඒවායින් සමහරක් තාවකාලිව විවිධ උපාංග ස්ථානගත කර එකට සවිකර තබා ගැනීමට භාවිතා කරන අතර අනෙක්වා ස්ථිරව සවිකර තැබේ.

සත්ත්වයින් යොදාගෙන කරන කෘෂිකාර්මික කටයුතු වල දී ද සත්ත්වයෙකු නිශ්චල වස්තුවකට ගැටගසා තැබීමට ද කලම්ප භාවිතා කෙරේ. කලම්පයක කාර්යය ඉටුකරන සෑම වස්තුවක් ම පාහේ කලම්පයක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර මේ නිසා විවිධ කේෂ්ත්‍රයන්හි භාවිතා වෙනු කලම්ප වර්ග විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. පහත එවැනි බහුලව භාවිතා වන කලම්ප දැක්වේ.

ඉහළ - පයිප්ප කලම්පය
ඉහළ සිට දෙවන පේළිය - ෆ කලම්පය/ දඩු කලම්පය, තනි අත් දඩු කලම්පය, තුන්වන පේළිය - දුනු කලම්පය, G කලම්පය (C - කලම්පය), දැවමය භුමි කලම්පය

පහත දැක්වෙන කලම්ප තාවකාලිකව උපකරණ ස්ථානගත කිරිමට යොදා ගනී.
• පටි කලම්පය (Band clamp)
• F - කලම්පය (පින්තූරයේ වම්පස ඉහළ කෙළවරේ)
• බංකු කලම්පය (‍Bench clamp)
බංකුවක් මත උපකරණ සවිකිරිමට භාවිතා වේ. බංකුව මෙහි දී එක් බාහුවක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
• කාඩ්ලිනි කලම්පය (cardellini clamp)
මෙය රවුම්, සමචතුරස්‍රාකාර, සෘජුකෝණාස්‍රාකාර බට වලට හෝ පැතලි වස්ත+න් මතට සවිකෙරේ. (උදා( ලී දඩු, ප්ලයිවුඩ් ෂීට්)

• C - කලම්පය (Gකලම්පය&
පින්තූරයේ පහළ මැද දැක්වේ
• ෆ්ලෝරින් ක්රෑම්ප් (Flooring cramp)
වඩුවන් විසින් බිම ලෑලි සවිකිරීමේ දී තද කොට තැබීමට භාවිතා කරයි.
• ග්‍රයිප් (Gripe)
ක්ලින්කර් (clinker) බෝට්ටු නිර්මාණයේ දී දෙණ නියමාකාරයෙන් තබා ගැනීමට කුඤ්ඤයකින් සවිකොට භාවිතා කරන විශේෂිකලම්පයකි.
• අත් දඩු කඳ
(පින්තූරයේ ඉහළ දකුණු කෙළවරේ)
• චුම්බක කලම්පය (magnetic clamp)
ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී පරිගණක භාවිතය

ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී පරිගණක භාවිතය
අභ්‍යවකාශ යානාවක් නැවත ඇතුලුවීමේ දී එය වටා ඉහළ ප්‍රවේශයක් සහිත සුළග හමායන අයුරු පරිගණකයකින් අනුරූපනය කර ඇති අයුරු.

නවීන විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික කටයුතු සදහා පරිගණක හ පරිගණක මෘදුකාංග බෙහෙවින් වැදගත් වේ. ව්‍යාපාර කටයුතු වල දී භාවිතා කරන මෘදුකාංග මෙන්ම ඉංජිනේරු කටයුතු වල දී ද ඒ සඳහාම විශේෂිත වූ පරිගණක ආශ්‍රිත මුලික භෞතික ක්‍රියාවලීන් හි ආකෘතීන් සෑදිය හැකි අතර ඒවා සංඛ්‍යාත්මක ක්‍රම මගින් විසදිය හැකි වේ.

ඉතා පහුලව භෘවිතා කරන CAD (Computer - aided design) මෘදුකාංගය ඉංජිනේරුවන් හට ත්‍රිමාණ ආකෘතීන් හා ද්විමාන රූප නිර්මාණය කිරිමට ද තම නිර්මාණයන් හි දළ නිරූපණය සඳහා උපකාරී වේ. CAD මෘදුකාංගය, DMU (Digital mockup) සහ CAE මෘදුකාංග (Finite element method analysis වැනි) ඉංජිනේරුවන් හට තමා නිර්මාණ‍යන් හි ආකෘතීන් ගොඩනගා ඒවා අධ්‍යයනය කිරීමට උපකාරී වේ. මෙහිදී අධික වියදමක් දරමින් හා වැඩි කාලයක් ගත කරමින් භෞතික මුලාකෘතින් සෑදීම අවශ්‍ය නොවේ. මෙමගින් නිෂ්පාදනයන් සහ උපාංග වල ඇති දුර්වලතා නිරීක්ෂණය, යෝග්‍යතාව පරීක්ෂා කිරීම, ඒවා එකට එකතු කිරීම සහ ඒවා අධ්‍යයනය කිරීම සිදු කළ හැක. තවද පද්ධතියක උෂ්ණත්වය, ආතතිය, විද්‍යුත් චුම්බක විමෝචනය, විද්‍යුත් ධාරාවන් හා වෝල්ටීයතාව, ඩිජිටල් ලොජික් ලෙවල්ස්, තරල ප්‍රවාහයන් හා ප්‍රගතිය (kinematics) යන ස්ථිතික හා ගතික ගති ලක්ෂණ ද මෙහි දී අධ්‍යයනය කළ හැක. මෙම තොරතුරු පරිශීලනය හා බෙදා හැරීම සාමාන්‍යයෙන් සංවිධානය කරනු ලබන්නේ නිෂ්පාදන දත්ත කළමණාකරණ (Product data management) මෘදුකාංග මගිනි.

ඉංජිනේරු වෘත්තිය සදහා විශේෂ වූ තවත් මෙවලම් අතුරින් කිහිපයක් ලෙස CNC යන්ත්‍ර ආශ්‍රිත පුහුණුව සදහා භාවිතා වන CAM මෘදුකාංගය, නිෂ්පාදන ඉංජිනේරු අංශය සදහා වන නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලි කලමණාකරණ (Manufacturing process management) මෘදුකාංගය, ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරුවන් සදහා PCB (Printed circuit board) සහ පරිපථ සටහන් සදහා වූ EDA, නඩත්තු කලමණාකරණය සදහා MRO භාවිතය සහ සිවිල් ඉංජිනේරු වෘත්තියේ දී AEC මෘදුකාංගය දැක්විය හැක.

මෑත කාලයේ දී නිෂ්පාදනයන්ගේ වර්ධනය සදහා පරිගණක මෘදුකාංග භාවිතය PLM (Product Lifecycle Management) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.


ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
20 වන සියවස ආරම්භයේ දී විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව

20 වන සියවස ආරම්භයේ දී විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ගුවන් විදුලිය සෑදීමේ දී බොහෝ විද්‍යාඥයින් සහ නිමැවුම්කරුවන් ගුවන් විදුලි තාක්ෂණයට හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවට තම දායකත්වය සැපයීය.හයින්‍රිච් හර්ට්ස් (Heinrich Hertz) 1888 දී තම යූ.එච්.ෆ්. පර්යේෂණ වලදී ගුවන් විදුලි තරංග සම්ප්‍රේෂණය (ස්පාක් ගැප් ට්‍රාන්ස්මීටරයක් මගින්) සහ විද්‍යුත් උපකරණයක් මගින් ඒවා ග්‍රහණය ගැනීම සිදුකරන ලදී. 1895 දී නිකොලා ටෙල්සා නිව්යෝක් හි පිහිටි තම පර්යේෂණාගාරයේ සිට සම්ප්‍රේෂණය කල සංඥා වෙස්ට් පොයින්ට් හි දී ග්‍රහණය කර ගැනීමට සමත් විය (කි.මි.80.4 ක දුරකින්). 1896 දී ඇලෙක්සන්ඩර් පොපෝව් (Alexander Popov) මීටර් 60 ක් අතර රැහැන් රහිත(වයර්ලස්) සම්ප්‍රේෂණය සිදුකල අතර එම කාල වකවානුවේදීම ගුග්ලීමෝ මාර්කෝනි (Guglielmo Marconi) කි.මි. 2.4 ක් හරහා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට සමත් විය. ජෝන් ෆ්ලෙමින් (John Fleming) විසින් 1904 දී ප්‍රථම ඩයෝඩය නිපදවන ලදී.

රෙජිනෝල්ඩ් ෆෙසෙන්ඩන් (Reginald Fessenden) විසින් කට හඬ සම්ප්‍රේෂණය සඳහා අඛණ්ඩව තරංගයක් ජනනය කලයුතු බව හඳුනා ගත් අතර ඔහු විසින් නිකොලා ටෙල්සා, ජෝන් ස්ටෝන් සහ එලිහු තොම්සන් ගේ පර්යේෂණ දිගටම සිදුකරන ලදී. 1906 දී ඔහු ප්‍රථම වරට ගුවන් විදුලිය හරහා කට හඬ සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට සමත් විය. තවද 1906 දී රොබර්ට් වොන් ලීබන් (Robert von Lieben) හා ලී ඩි ෆොරස්ට් (Lee De Forest) වෙන් වෙන්ව ට්‍රයෝඩය නිපදවන ලදී. එඩ්වින් හොවර්ඩ් ආම්ස්ට්‍රෝං (Edwin Howard Armstrong) 1931 දී ඉලෙක්ට්‍රොනික රූපවාහිනිය සඳහා වූ තාක්ෂණය සොයාගැනීමට සමත් විය.

දෙවෙනි ලෝක යුද්ධය

දෙවෙනි ලෝක යුද්ධ සමයේ දී ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවේ සීඝ්‍ර දියුණුවක් දක්නට ලැබිණි. විශේෂයෙන්ම රේඩාර් සහ 1940 දී බ්‍රිමිංහැම් සරසවියේ දී රැන්ඩල් සහ බූට් විසින් මැග්නිට්‍රෝනය නිපදවීම මේ අතර වැදගත් වේ. මේ කාලයේදීම බ්‍රිතාන්‍යයේ ගුවන් යානාවල රේඩියෝ පිහිටුම,රේඩියෝ සන්නිවේදනය හා රේඩියෝ මඟ පෙන්වීම පිලිබඳ තාක්ෂණය වර්ධනය විය. ජී.පී. හි ටොමී ෆ්ලවර්ස් විසින් ජර්මන් ලෝරන්ස් සයිෆර් (Lorenz cipher machine) යන්ත්‍රයෙහි සංඛේතාත්මක පණිවුඩ තේරුම් ගැනීමට කොලෝසියස් නැමැති ප්‍රාථමික ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිගණක යන්ත්‍රය නිපදවන ලදී. මේ අවධියේදී රහස් ඔත්තු සේවාවේ නියෝජිතයින් සඳහා රහසිගත රේඩියෝ සංඥා සම්ප්‍රේෂණය හා ලබාගැනීමේ තාක්ෂණය ද සොයාගන්නා ලදී. ඇමෙරිකානුවන් විසින් චර්චිල් හා රූස්වෙල්ට් අතර දුරකතන පණිවුඩ මිශ්‍ර කිරීමේ උපකරණයක් නිපදවන ලදී. ග්‍රීන් හෝනට් (Green Hornet) නම් වූ මෙම පද්ධතිය ක්‍රියා කලේ අදාල සංඥාවට වෙනත් ශබ්ද සංඥාවක් එක් කිරීමෙනි. ඉන්පසු එම සංඥාව අනෙම් පසින් ලබාගන්නා ලදී. ජර්මානුවන් හට මෙම පද්ධතිය අඩාල කිරීමට කිසිසේත් නොහැකි විය. රේඩියෝ දිශා සොයා ගැනීම, රේඛීය ස්පන්දන ජාල, සංඛ්‍යාත සැකසීම, වැකියුම් ටියුබ් පරිපථ, සම්ප්‍රේෂණ න්‍යාය සහ විද්‍යුත් චුම්භක ඉංජිනේ විද්‍යාව පිලිබඳ මූලධර්ම යනාදී දේ පිලිබඳ ව වූ යුධ පුහුණු කටයුතු සඳහා එක්සත් ජනපදයෙහි විශාල වැඩපිලිවෙලවල් දියත් කෙරිනි. මෙම අධ්‍යයන කටයුතු යුද්ධයෙන් පසු "රේඩියෝ සන්නිවේදන ශ්‍රේණිය" ලෙස 1946 දී මැක්ගෲහිල් මගින් ප්‍රකාශනයට පත් කරන ලදී. 1941 දී කොන්‍රඩ් සූස් (Konrad Zuse) ලොව ප්‍රථම ක්‍රියාකාරී සහ වැඩසටහන් සම්පාදනය කල හැකි පරිගණකය වන Z3 නිපදවන ලදී.
ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ක්‍රමවේදය

ටර්බයිනයක් නිර්මාණය කිරීමේ දී විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි නියැලෙන ඉංජිනේරුවන්ගේ සහභාගීත්වය අවශ්‍ය වේ.

ඉංජිනේරුවන් ප්‍රශ්න වලට විසඳුම් සෙවීමට හෝ පවතින දෙයක් වැඩි දියුණු කිරීමට භෞතික විද්‍යාව හා ගණිතය උපයෝගී කර ගනී. තෝරා ගැනීම් කිහිපයක් තිබුණහොත් ඉංජිනේරුවන් ඒවායේ යෝග්‍යතාව මැන අවශ්‍යතාවයට වඩාත්ම උචිත විසඳුම තෝරාගනී. ඉංජිනේරුවෙකුගේ ඉතාම වැදගත්ම හා විශේෂිතම කාර්යභාරය වන්නේ නිර්මාණයක ඇති සීමාවන් හඳුනා ගැනීම, තේරුම් ගැනීම හා අර්ථ දැක්වීම මඟින් සාර්ථක ප්‍රථිඵල අත්කර ගැනීමයි. සාමාන්‍යයෙන් තාක්ෂණික අතින් සාර්ථක නිර්මාණයක් කිරීම පමණක් නොසෑහේ, එය ඉදිරි අවශ්‍යතාවයන් සඳහා ද ගැලපිය යුතුය. සීමාවන් අතරට භාවිතයට ඇති සම්පත්, භෞතික, සංකල්පමය, තාක්ෂණික සීමාවන් , අනාගත සංශෝධනයට ඇති නැඹුරුව,වියදම් ,ආරක්ෂාව ,ඉල්ලුම, ඵලදායීතාව සහ වැඩදායීතාව වැනි සාධක ඇතුලත් වේ. මෙම සීමාවන් හඳුනා ගැනීම මඟින් ඉංජිනේරුවන් සෑදිය හැකි වස්තුවක් හෝ පද්ධතියක් නිපදවීමට හෝ ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය සීමාවන් පනවනු ලබයි.

ගැටළු වලට විසඳුම් සෙවීම

ඉංජිනේරුවන් ඔවුන්ගේ විද්‍යාව, ගණිතය සහ මනා පලපුරුද්ද භාවිතා කරමින් ගැටළු වලට විසඳුම් සොයයි. ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ව්‍යවහාරික ගණිතය හා විද්‍යාවෙහි එක්තරා ශාඛාවකි. ගැලපෙන ගණිතමය ආකෘතියක් නිර්මාණය කිරීම ඉංජිනේරුවන්ට එය අධ්‍යයනය කිරීම පහසු කරන අතර ගැලපෙන විසඳුම් පරීක්ෂා කිරීමද කල හැක.බොහෝ විට තෝරා ගැනීම් කිහිපයක් තිබෙන අතර ඉංජිනේරුවන් එම නිර්මාණ වල යෝග්‍යතාව පරීක්ෂා කර අවශ්‍යතාවයට වඩාත්ම උචිත විසඳුම තෝරාගත යුතුය. ගනරික් අල්තුරෙල් (Genrich Altshuller), පේටන්ට් බලපත්‍ර විශාල සංඛ්‍යාවක් අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පසුව, පහල මට්ටමේ ඉංජිනේරු නිර්මාණ සඳහා සම්මුතියකට එලඹීමේ හැකියාව මූලික වන බවත් ඉහල මට්ටමේදී වඩාත්ම උචිත නිර්මාණය වන්නේ ප්‍රධානතම ගැටළුව ඇති කරන සාධකය ඉවත් කිරීම බවත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
මහා පරිමාණයෙන් නිපදවීමට පෙර ඉංජිනේරුවන් තම නිර්මාණයන් කෙතරම් දුරට නියමිත පරිදි ක්‍රියා කරන්නේදැයි නිගමනය කිරීමට උත්සාහ දරයි. ඔවුන් මේ සඳහා මූලාකෘති, සුළු පරිමාණයේ ආකෘති, අත්හදා බැලීම්, ආතතිය පිලිබඳ පරීක්ෂණ, විනාශවීම හා නොවීම පිලිබඳ පරීක්ෂණ භාවිතා කරයි. මෙවැනි පරීක්ෂණ මඟින් නිෂ්පාදනය කොතරම් දුරට අපේක්ෂිත පරිදි ක්‍රියාකරන්නේද යන්න නිගමනය කල හැකිය.ඉංජිනේරුවන් හොඳ වෘත්තිකයන් වශයෙන් තම නිෂ්පාදනයන් නියමිත පරිදි ක්‍රියා කරනවාද යන්න පිලිබඳ ඇති වගකීම ඉතා බරපතල ලෙස සලකන අතර මහ ජනතාවට හිතාමතාම හානියක් වන අයුරින් ක්‍රියා නොකරයි. අනපේක්ෂිත හානි අවම කර ගැනීමට ඔවුන්ගේ නිර්මාණ වල ආරක්ෂාකාරීබව පිලිබඳ විශේෂ කොටස් ඇතුලත් වේ. කෙසේ වුවද බොහෝවිට ආරක්ෂාකාරීබව ඉහල යන විට නිර්මාණයේ කාර්යක්ෂමතාව පහල බසී.
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ද්‍රව්‍ය අමුණා තැබීමට භාවිතා කරන උපකරණ

ද්‍රව්‍ය අමුණා තැබීමට භාවිතා කරන උපකරණ

සාමාන්‍යයෙන් දක්නට ලැබෙන උපකරණ(කාසිය පරිමාණය දැක්වීමට භාවිත කර ඇත )

ද්‍රව්‍ය අමුණා තැබීමට භාවිතා කරන උපකරණයක් යනු ද්‍රව්‍ය දෙකක් හෝ වැඩි ගනණක් යාන්ත්‍රිකව එකතුකිරීමට හෝ සවිකොට තැබීමට භාවිතාකරන උපාංගයකි.

මේවා බෑග්, පෙට්ටි හෝ ලියුම් කවර වැනිදේ වැසීමට භාවිතා කල හැක. නැතහොත් නම්‍යශීලී ද්‍රව්‍යයක සිදුරක දෙපස එකට එකතුකොට තැබීමට හෝ භාජනයක පියන සවිකොට තැබීම වැනි දේ සඳහා භාවිතා කල හැක. වැසීම් කටයුතු සඳහා ම විශේෂිත වූ උපකරණ මෙන් නොව බොහෝ විට මේවා තාවකාලික වන අතර නිතරම ඇරීම හා වැසීම සිදු කෙරේ.

දැව කර්මාන්තයේ සමහර සන්ධි වලට භාවිතා කරන කූඤ්ඤ ද ඇමුණුම් ද්‍රව්‍ය ලෙස සැලකිය හැකි වුවද ඒවා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන ඇමුණුම් ද්‍රව්‍ය ලෙස හඳුනා නොගැනේ.

ෆ්ලැට් පැක් ස්වරූපයෙන් සපයන ගෘහ භාණ්ඩ, කන්ෆෝමැට් ඇමුණුම් උපකරණය ලෙස හැඳින්වෙන කැම් අගුළු වලින් අගුළු දැමූ කැම් කූඤ්ඤ භාවිතා කරයි.

යාන්ත්‍රිකව ද්‍රව්‍ය එකට එකතු කිරීමට ලණු, නූල්, වයර්(කම්බි,බොහෝවිට ප්ලාස්ටික් වලින් වටවූ හෝ ප්ලාස්ටික් ස්ට්‍රිප් කෝටින් කල සමාන්තර කම්බි ), කේබල්, දම්වැල් හෝ ප්ලාස්ටික් දැවටුම් භාවිතා කල හැකි වුවත් ඒවා බහුලව වෙනත් කාර්යයන් සඳහා භාවිතා වන බැවින් ඇමුණුම් උපකරණ ලෙස නම් නොකෙරේ. එලෙසින්ම අසව්ව හෝ දුනු ද ද්‍රව්‍ය එකට එකතුකිරීමට භාවිතා කලද ඒවායේ ප්‍රධාන කාර්යය වන්නේ දැඩිව සවිකර තැබීමට වඩා, නැවීම වැනි දේට සහය දීමය.

ද්‍රව්‍ය එකට එකතු කිරීමේ අනෙකුත් ක්‍රමවේදයන් වශයෙන් පෑස්සීම, ටේප් කිරීම, පිත්තලෙන් පෑස්සීම, ග්ලූ ගෑම, සිමෙන්ති ගෑම, බ්‍රේස් කිරීම හෝ අනෙකුත් මැලියම් ගෑම දැක්විය හැක. එමෙන්ම කාන්දම්, රික්තය(චූෂ්ණ නළය වැනි ) හෝ ඝර්ෂණය වැනි බලයක් ද යෙදිය හැක.


ඇමුණුම් උපකරණ වර්ග

බැටන්(batten)
යතුරු ඇණය, ඉස්කුරුප්පු ඇණය, ස්ටඩ්
පිත්තල
ගාංචුව - Bocklebee clasp
කලම්පය
ක්ලිපය
ගිරිවර
ඇණය
ඇබය
අල්පෙනිත්ත- ක්ලෙවිස් අල්පෙනිත්ත (clevis pin)
-ඇඳුම් අල්පෙනිත්ත
-කොටර් අල්පෙනිත්ත (cotter pin)
රැඳවුම් වළල්ල - බාහිර වළල්ල
-අභ්‍යන්තර වළල්ල
-ඊ-වළල්ල
මිටියම් ඇණය
රබර් පටිය
ඉස්කුරුප්පුව

මැහුම්
Fixed-wing ගුවන් යානය (Fixed-wing aircraft)

ස්ථාවර පියාපත් (fixed-wing) ගුවන් යානය වාතයට වඩා බර යානාවක්(heavier-than-air craft) වන අතර එහි එසවීම සිදුකෙරෙනුයේ යානාවට සාපේක්ෂව තටු වල චලනය උපයෝගී කරගැනීමෙන් නොව,වාතය තුලින් ඉදිරියට යෑම උපයෝගී කරගැනීමෙනි.මෙම වදන භාවිතා වන්නේ ගුවන් යානාවට සාපේක්ෂව තටු චලනය වීම මගින් එසවීම සිදුකරන්නා වූ rotary-wing aircraft හා ornithopters වලින් මෙය වෙන්කොට දැක්වීම සඳහා ය.


වඩා බහුල ලෙස " aeroplane "(අයර්ලන්තයේ හා පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල් වල, කැනඩාව හැර ) හෝ " airplane” (එක්සත් ජනපදයේ හා කැනඩාවේ )යන යෙදුම් ,ඕනෑම අවර පෙති වලින් හෝ ජෙට් එන්ජින් මගින් ක්‍රියාකරන fixed wing ගුවන්යානයක් හැඳින්වීමට යොදාගැනේ. මෙම වචනය ග්‍රීක භාෂාවේ αέρας (aéras-) ("වාතය") සහ -plane යන වචන වලින් සාදන ලද්දකි. " aeroplane" මෙම යෙදුම් දෙක අතුරින් වඩා පැරණි වන අතර එය 19 වන සියවස දක්වා විහිදේ. මිනිසුන් සේවයේ යෙදුන හෝ නොයෙදුන ද; ප්‍රමාණයෙන් විශාල හෝ කුඩා වුවද; සෑම fixed wing ගුවන්යානයක්ම පාහේ ආදර්ශනය කරනු ලබන්නේ සමහර විට ඊට වඩා විශාල හෝ කුඩා වූ fixed wing ගුවන් යානාවක අනුරුවක් භාවිතා කරමිනි. මෙවැනි බොහෝ ගුවන් යානා දුරස්ථ පාලකයක් හෝ රොබෝවෙක් මගින් පාලනය කල හැක.
තාක්ෂණය

ගුවන් යානා වල පියාපත් සැලසුම් කිරීම සහ විශ්ලේෂණය කිරීම තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වන වායුගතික විද්‍යාවේ ප්‍රධාන යෙදුම් වලින් එකකි. ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන්, චලනය වන ඕනෑම වස්තුවක් වටා ඇති වාත ප්‍රවාහයේ ගුණාංග, දියර ගතිකතාවයේ නේවියර්-ස්ටොක්ස් සමීකරණ විසඳීමෙන් සොයා ගත හැකිය. කෙසේ වෙතත්, සරල ජ්‍යාමිතික හැරුණු විට මෙම සමීකරණ විසඳීමට ඉතා අසීරු වන අතර සරල සමීකරණ භාවිතා කෙරේ. පියාපත් සෝපානයක් නිපදවීමට නම් එය සුදුසු ප්‍රහාරක කෝණයකට යොමු කළ යුතුය. මෙය සිදු වූ විට, පියාපත් පියාසර කරන විට වාතය ගලායාම පහළට හරවයි. පියාපත් එහි දිශාව වෙනස් කිරීම සඳහා වාතයට බලයක් යෙදෙන බැවින් වාතය ද පියාපත් මත සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ බලයක් යෙදිය යුතු අතර එමඟින් පියාපත් මතුපිට විවිධ වායු පීඩන ඇති වේ.
හරස්කඩ හැඩය

එයාර්ෆෝයිල් (ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි) හෝ එයාරොෆොයිල් (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි) යනු පියාපත්, තලය (ප්‍රචාලකය, රෝටර් හෝ ටර්බයිනයක) හෝ රුවල් හැඩයේ හැඩයයි (හරස්කඩෙහි පෙනෙන පරිදි). අසමමිතික හරස්කඩක් සහිත පියාපත් උප ශබ්දයක් තුළ පියාසර කිරීම සාමාන්‍ය දෙයකි. සමමිතික හරස්කඩක් සහිත පියාපත් වලට වාතය පහළට හැරවීම සඳහා ධනාත්මක ප්‍රහාරක කෝණයක් භාවිතා කිරීමෙන් එසවීමක් උත්පාදනය කළ හැකිය. සමමිතික එයාර්ෆොයිල් වල එකම පියාපත් ප්‍රදේශයේ කැම්බර්ඩ් එයාර්ෆෝයිල් වලට වඩා වැඩි ස්ථායි වේගයක් ඇති නමුත් ගුවන් යානා කෙළින්ම හෝ පෙරළී තිබියදී ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබා දෙන හෙයින් එය ගුවන් යානා වල භාවිතා කෙරේ. තවත් උදාහරණයක් නම් රුවල් බෝට්ටු වලින් වන අතර එහිදී රුවල් යනු සිහින් පටලයක් වන අතර එහි එක් පැත්තක් සහ අනෙක් පැත්ත අතර දිග-දිග වෙනසක් නොමැත. ශබ්දයේ වේගය ආසන්නව පියාසර කිරීමේ වේගය (ට්‍රාන්සොනික් ෆ්ලයිට්) සඳහා, ශබ්දයේ වේගය ආසන්නයේ වාත ධාරාව හා සම්බන්ධ ඩ්‍රැග් වල දැඩි වැඩිවීම අවම කිරීම සඳහා සංකීර්ණ අසමමිතික හැඩතල සහිත එයාර්ෆොයිල් භාවිතා කෙරේ. සුපර්ක්රිටිකල් එයාර් ෆොයිල් ලෙස හැඳින්වෙන එවැනි ගුවන් පථ ඉහළින් පැතලි වන අතර පතුලේ වක්‍ර වී ඇත.
පින්තූර ගැලරිය
ද්‍රාව ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ද්‍රාව ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු තරල (ප්‍රධාන වශයෙන් ජලය ) ගලා යාම හා ගෙන යාම පිලිබඳ වූ සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අනු විෂය ක්ෂේත්‍රයකි. මෙම ඉංජිනේරු විෂය ක්ෂේත්‍රය, පාලම්, අමුණු,සොරොව්ව ,ඇළ මාර්ග,වේල්ල,ආරෝහක ඉඳිකිරීම සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂක සහ පරිසර ඉංජිනේරු විද්‍යාව සමඟ සමීප සබඳතාවක් පවතී.
යෙදීම්

ද්‍රාව ව්‍යුහයන්(hydraulic structures);අමුණු හා වේල්ල ඇතුළුව, ජලය බෙදාහැරීමේ ජාලයන්, ජලය එක් රැස්කිරීමේ ජාලයන්,කුණාටු වලදී ඇති වන ජලය පාලනය කිරීම, රොන් මඩ ප්‍රවාහනය සහ ප්‍රවාහන ඉංජිනේරු විද්‍යාවට හා භූතාක්ෂණික ඉංජිනේරු විද්‍යාවට(geotechnical engineering) සම්බන්ධ අනෙකුත් විවිධ කටයුතු නිර්මාණය, ද්‍රාව ඉංජිනේරුවන් හට බහුලව අතින් බහුලව කෙරෙන නිර්මාණයන් ය. තරල ගති විද්‍යාවේ නියමයන්ගෙන් විකාශනය වූ සමීකරණයන්, රථ ගමනාගමනය පිලිබඳ වූ ඉංජිනේරුවන්(traffic engineers) විසින් ඉතා සුලභව භාවිතා කරනු ලැබේ.
අදාල ශාඛාවන් අතර ජල විද්‍යාව, ද්‍රාව ආදර්ශ සෑදීම, ගං වතුර අනුරූපණය, ජල ආධාරක ගං වතුර(catchment flood) පාලනය කිරීමේ සැලැසුම්, වෙරළ මායිම් පාලනය කිරීමේ සැලැසුම්, මෝය පිලිබඳ උපාය මාර්ග(estuarine strategies), වෙරල බඩ සංරක්ෂණය සහ ගංවතුර අඩු කිරීම ආදිය වේ.
ඉතිහාසය

එකල විශේෂයෙන්ම මාතිකා(aqueducts) වල ඉදිකිරීම් හා නඩත්තු කිරීම් සඳහා උපයෝගී වූ ද්‍රව ඉංජිනේරු විද්‍යාව රෝමානු අධිරාජ්‍යය යටතේ ඉතා ඉහල දියුණුවක් ලබා තිබුණි. ඔවුන් දියළු රත්‍රන් නිධි(alluvial gold deposits) පිරික්සීම හා ගොඩගැනීම සඳහා ද්‍රාව කැනීම් ක්‍රම භාවිතා කල අතර එම ක්‍රම වේදය, දියෙන් පෙරික්සුම(hushing) නමින් හැඳින්විය. එම ක්‍රම අනෙකුත් ටින් හා ලෙඩ් වැනි ලෝපස් සඳහාද යොදාගන්නා ලදී.

මෑත කාලයේ දී වැඩිම ප්‍රමාණයක් අලෙවි වූ Pompeii ඓතිහාසික නව කතාවෙහි එවැනි රෝමානු ද්‍රාව ඉංජිනේරුවෙකු(ලතින් භාෂාවෙන් " aquarius ") ප්‍රධාන චරිතය උසුලයි.

නවීන ද්‍රාව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ, නිවැරදි ව ප්‍රවාහයන් හි ගතිලක්ෂණ පිලිබඳ අනාවැකි පලකිරීම සඳහා වන ගණනය කිරීම් සඳහා HEC-RAS වැනි පරිගණක මෘදුකාංග භාවිතා කරයි.
Reference

http://en.wikipedia.org/wiki/Hydraulic_engineering
සාගර ඉංජිනේරු විද්‍යාව

සාගර ඉංජිනේරු විද්‍යාව

Argonaute නැමැති ප්‍රංශ සැපයුම් නෞකාවේ එන්ජින් කාමරය.

සාගර ඉංජිනේරුවා නැමැති යෙදුම නාවික යන්ත්‍ර සූත්‍ර නිර්මාණය හා ගොඩ නැගීමෙහි විශේෂඥ දැනුමක් ඇති නිමාණකරුවන් හැඳින්වීමටද සමහර අවස්ථා වල නාවික නිර්මාණකරණයේ සහ නැව් තැනීම් හි විශේෂඥ වූ පුද්ගලයින් හැඳින්වීමටද යොදාගැනේ.
සාගර ඉංජිනේරුවන් යනු නැවක ප්‍රචාලනය(propulsion) හා නැවෙහි පවතින අනෙකුත් පද්ධති ක්‍රියාකරවන හා නඩත්තු කරන නාවික පිරිසෙහි සාමාජිකයන් ය. සාගර ඉංජිනේරුවන් නැවේ හෝටල් පහසුකම්, මලාපවහනය, ආලෝකනය(lighting), වායු සමනය සහ ජල පද්ධති සම්බන්ධවද කටයුතු කරනු ලබයි. තවද ඉන්ධන තොගය මාරු කිරීම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන ඔවුන් ගිනි නිවීම් කටයුතු පිලිබඳ හා ප්‍රථමාධාර පිලිබඳ පුහුණුවක්ද ලබා තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම නැවේ තිබෙන බෝට්ටු හා අනෙකුත් නාවික කටයුතු සම්බන්ධව, විශේෂයෙන්ම නැව් බඩු පැටවීම හා බඩු බෑම සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ සහ ආරක්ෂක පද්ධති පිලිබඳ (නැවේ බඩු බෑම සම්බන්ධ කාර්යයන් නැවේ තට්ටුවේ නිලධාරින්ගේ හා සේවකයින්ගේ වගකීම වුවද) පුහුණුවක්ද ලබා තිබිය යුතුය.
සමහර අවස්ථාවල ඔවුන් මෙම සංකීර්ණ පද්ධති නිර්මාණය හා ඉදිකිරීම් කටයුතු වලද නියැලේ. නව නිර්මාණ, බොහෝ විට නාවික නිර්මාණ හෝ නැව් නිර්මාණ ගණයට වැටේ. මෙම ක්ෂේත්‍රය, යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාවට සමීප සබඳතාවක් දැක්වුවද, නවීන ඉංජිනේරුවන් හට විද්‍යුත්, ඉලෙක්ට්‍රොනික, වායව(pneumatic), ද්‍රාව(hydraulic), රසායනික, පාලක ඉංජිනේරු විද්‍යාව(process engineering), නාවික නිර්මාණකරණය, ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව, වායු තලබමර සහ සමහර යුධ නෞකාවල න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය පිලිබඳ දැනුමක් ලබාතිබීම(සහ ප්‍රායෝගික පලපුරුද්ද ) අත්‍යවශ්‍ය වේ.
නැනෝ ඉංජිනේරු විද්‍යාව

නැනෝ ඉංජිනේරු විද්‍යාව

නැනෝඉංජිනේරුවිද්‍යාව යනු ඉංජිනේරුවිද්‍යාවේ නැනෝ පරිමාණයේ යෙදීමයි. එහි නාමය සෑදී ඇත්තේ නැනෝමීටර යන, මීටරයකින් බිලියනයකින් එකකට සමාන වන මිනුම් ඒකකය ආශ්‍රයෙනි.
නැනෝඉංජිනේරුවිද්‍යාව, නැනෝතාක්ෂණය හා ඉතා සමීප සම්බන්ධතාවක් පවතී.

ක්‍රමවේදයන්

• ගල්වල කැටයම් කර මුද්‍රණය කිරීම(Photolithography)
ආලෝකය භාවිතා කර රසායනික ද්‍රව්‍යවල මෝස්තර සෑදීම හා ඉන්පසු පෘෂ්ඨය නිරාවරණය කරගැනීම සඳහා නිරේඛණය(etching) කිරීම.

• ඉලෙක්ට්‍රෝන කදම්බයක් ආධාරයෙන් ගල්වල කැටයම් කර මුද්‍රණය කිරීම(Electron beam lithography)
මෙය Photolithography වලට බොහෝ සෙයින් සමාන වන අතර මෙහිදී ආලෝකය වෙනුවට ඉලෙක්ට්‍රෝන කදම්බයක් යොදාගනී.

• Scanning tunneling microscope (STM)
මෙය අනුරූපනය කිරීම හා පරමාණුවක් වැනි ඉතා කුඩා ව්‍යුහයන් මෙහෙයවීම සඳහා යොදා ගත හැක.

• අණු ස්වයං-බන්ධනය(Molecular self-assembly)
අභිමත DNA අනුපිළිවෙලවල් විශාල ලෙස අඩු වියදමකින් සංස්ලේෂණය කල හැකි අතර ඒවා ප්‍රෝටීන හෝ ක්‍රමවත් ඇමයිනෝ අම්ල රටාවන් නිර්මාණය කිරීමට යොදාගත හැකිය.එලෙසම DNA දාමයන් අනෙකුත් DNA දාමයන් හා එකිනෙක බැඳීම මගින් සරල ව්‍යුහයන් ද නිර්මාණය කල හැක.
තලබමනය හෙවත් ට'බයිනය

තල බමරය/ට'බයිනය (Turbine)

ආවරණය ඉවත් කල සීමන්ස්(Siemens) වාශ්ප ට'බයිනයක් රූපයේ දැක්වේ.

ට'බයිනය යනු ගලා යන තරලයකින් ශක්තිය උකහා ගෙන භ්‍රමණය විය හැකි උපකරණයකි. turbo යන ලතින් භාෂාවේ වචනය අනුසාරයෙන් turbine යන වචනය හදුන්වා දී ඇත්තේ ක්ලෝඩ් බ'ඩින්(Claude Burdin)(1788-1873) විසිනි. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන Benoit Fourneyron(1802-1876) විසින්, පලමු ප්‍රායෝගික ජල ට'බයිනය නිපදවිනි.

සරලතම ට'බයිනයක්, එක් චලනය වන කොටසකින් සහ තල සහිත, භ්‍රමණය වන දණ්ඩකින් යුක්තය. ගලා යන තරලය තල මත ඇති කරන බලය නිසා ඒවා භ්‍රමණය වන අතර එමගින් භ්‍රමකයට ශක්තිය සැපයේ. සුළං මෝල, ජල රෝදය වැනි දෑ අතීතයේ යොදාගත් ට'බයින වලට උදාහරණ වේ.

යොදා ගන්නා තරලය රඳවා තබා ගැනීමටත්, එය පාලනය කිරීමටත්, වායු,වාශ්ප සහ ජල ට'බයින වල තල වටා ආවරණයක් යොදා ඇත. බ්‍රිතාන්ය ජාතික ඉන්ජිනේරුවරයකු වන සර්.චාර්ල්ස් පාසන්ස්(Charles parsons) (1854-1931)හට, නූතන වාශ්ප ට'බයිනය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමිවේ.

සම්පීඩකය/පොම්පය යනු ට’බයිනයට සමාන එහෙත් ඊට ප්‍රතිවර්ත ක්‍රියාවක් සිදු කරන උපකරණයකි. බොහෝ වායු ට'බයින එන්ජිම වල අක්ෂීය සම්පීඩකයක් දැකිය හැක.
දෙපහර එන්ජින්

දෙපහර අන්තර් දහන එන්ජිම (), සුලභව දක්නට ලැබෙන සිව්පහර එන්ජිමෙන් වෙනස් වන්නේ, මෙහි, චූෂණය (intake), සම්පීඩනය (compression), දහනය (combustion) සහ පිටාරය (exhaust) යන ක්‍රියාවලීන් හතර පිස්ටන පහර දෙකක් තුලදී සම්පූර්ණ කිරීමයි. සිව්පහර එන්ජිමක මේ සඳහා පිස්ටන පහර හතරක් අවශ්‍ය වේ. දෙපහර එන්ජිමක සිදුවන්නේ, සම්පීඩන පහරේ ආරම්භයේදී සහ දහන පහර අවසානයේදී චූෂණය සහ පිටාරය යන ක්‍රියාවලීන් සිදුකිරීමයි. මේ නිසා සිව්පහර එන්ජිමේ මෙන් ක්‍රෑන්කයේ (crank) සෑම චක්‍රයකදීම තවත් අමතර චක්‍රයක් ඇති නොවී ඒ වෙනුවට බල පහරක් (power stroke) ඇතිවේ. මේ නිසා දෙපහර එන්ජිම මගින් වැඩි බලයක් (high specific power) සපයන අතර එය තැන තැන ගෙනයාහැකි දම්වැල් කියත වැනි උපකරණ සඳහා මෙන්ම දුම්රිය එන්ජිම වැනි මහා පරිමාණ කාර්මික යෙදවුම් සඳහාද යෝග්‍ය වේ.
ඉතිහාසය

වර්ෂ 1880 දී පමණ ඩුගල්ඩ් ක්ලාක් (Dugald Clerk) විසින් නිර්මාණය කරන ලද විශේෂ දහන සිලින්ඩරයක් සහිත එන්ජිම, දෙපහර එන්ජිමෙහි සොයා ගැනීමට මුල් වූ බව කිව හැකියි.
අමතර අවධානයට

* අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම
* සිව්පහර එන්ජිම
* Bourke engine
* Four-stroking
* Junkers Jumo 205
* Kadenacy effect
* Rolls-Royce Crecy
* Rotary engine
* Twingle engine
* Stroke (engine)
** Two- and four-stroke engines
** Four-stroke engine
** Five-stroke engine (uncommon)
** Six-stroke engine

* Wärtsilä-Sulzer RTA96-C
* Wankel engine
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*
* Two-Stroke Engine at How Stuff Works
* .


ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම