JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Kasimir Mtakatifu

Mtakatifu Kasimir (kwa Kipolandi Kazimierz; Krakow, Polandi, 3 Oktoba 1458 - Grodno, Belarus, 4 Machi 1484) alikuwa mwana wa mfalme wa Polandi.

Ametambuliwa na Kanisa Katoliki chini ya Papa Adrian VI kuwa mtakatifu kuanzia mwaka 1522.

Tarehe ya kifo chake, yaani 4 Machi, ni pia sikukuu yake.
Maisha

Katika maisha yake alidhihirisha fadhila za Kikristo, hasa usafi wa moyo, toba na upendo kwa maskini.

Alikuwa na imani thabiti, na aliheshimu sana Ekaristi na Bikira Maria.

Alifariki dunia mapema kwa ugonjwa wa Tibii mwaka 1484.
Tazama pia

*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 78-80
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 80
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 65-66

Jamii:Waliozaliwa 1458
Jamii:Waliofariki 1484
Jamii:Watakatifu wa Polandi
Jamii:Watakatifu wa Lituania
Jamii:Watakatifu wa Belarus
Paulo Miki

thumbnail|right|280px|Mtakatifu Paulo Miki
Paulo Miki (Kyoto, takriban 1565 – Nagasaki, 5 Februari 1597) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Japani.

Ametambuliwa kuwa mtakatifu kama mfiadini.

Sikukuu yake ni tarehe 6 Februari.
Maisha

Paulo Miki alizaliwa nchini Japani kati ya miaka 1564 na 1566.

Alijiunga na Shirika la Yesu (Wajesuiti), akahubiri Injili kwa ufanisi .

Lakini dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu .

Hadi sasa Wafiadini wa Japani waliotangazwa watakatifu ni 42, mbali na wenye heri 393.
Tazama pia

*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 54-57
* Sala ya Kanisa ya Ki-fransisko - Benedictine Publications Ndanda - Peramiho, 1996, uk 36-40
* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 47
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 426-428


Jamii:Waliozaliwa 1565
Jamii:Waliofariki 1597
Jamii:Mapadri
Jamii:Wajesuiti
Jamii:Wafiadini Wakristo
Jamii:Watakatifu wa Japani
Turibio wa Mongrovejo

Turibio wa Mongrovejo (16 Novemba 1538 – 23 Machi 1606) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki nchini Peru.

Alitangazwa mwenye heri na Papa Inosenti XI tarehe 2 Julai 1679 halafu mtakatifu na Papa Benedikto XIII tarehe 10 Desemba 1726.

Tarehe ya kifo chake, yaani 23 Machi ndiyo sikukuu yake.
Maisha

Turibio wa Mongrovejo alizaliwa nchini Hispania mnamo mwaka 1538.

Alijifunza sheria huko Salamanca, na mwaka 1580, akiwa bado mlei, aliteuliwa kuwa Askofu wa Lima nchini Peru, akaenda Amerika.

Alikuwa motomoto kwa kazi za kitume, akiitisha mikutano mbalimbali ili kurekebisha mambo ya dini na maadili na kukomesha makwazo ya waklero katika nchi nzima.

Kwa nguvu zote alitetea haki za Kanisa, mara kadhaa alitembelea, hasa kwa miguu, Wakristo wa jimbo lake pana, na kufanya kazi kwa muda mrefu kwa mafaa ya wenyeji wa Peru .

Alifariki dunia mwaka 1606.
Tazama pia

*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 100-102
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 85-86
Viungo vya nje

*
* TURIBIUS of Mogroveio
* His biography at Lives of the Saints
* Short biography at MSN Encarta
*

Jamii:Waliozaliwa 1538
Jamii:Waliofariki 1606
Jamii:Wamisionari
Jamii:Maaskofu Wakatoliki
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Jamii:Watakatifu wa Peru
Yohane wa Mungu

thumb|right|Yohane wa Mungu

Yohane wa Mungu (8 Machi 1495 – 8 Machi 1550) alikuwa mtawa wa Ureno aliyetoa huduma zake nchini Hispania.

Ametambuliwa na Kanisa Katoliki kuwa mtakatifu.

Sikukuu yake ni tarehe 8 Machi.
Maisha

Yohane wa Mungu alizaliwa nchini Ureno mwaka 1495.

Baada ya kuishi maisha ya hatari kama askari, na akitamani kutumia muda wake uliokuwa umebaki kwa kufanya matendo mema, alijitoa mhanga kabisa ili awauguze wagonjwa na maskini kwa upendo usiokubali uchovu .

Kwa ajili hiyo alianzisha hospitali huko Granada nchini Hispania, akapokea wafuasi ambao baadaye waliunda Shirika la Wauguzi la Mt. Yohane wa Mungu .

Alijulikana sana kwa upendo wake kwa wagonjwa na maskini.

Alifariki huko Granada siku ya kutimiza umri wa miaka 55, tarehe 8 Machi, mwaka 1550.
Tazama pia

*Watakatifu wa Agano la Kale
*Orodha ya Watakatifu Wakristo
*Orodha ya Watakatifu wa Afrika
*Orodha ya Watakatifu Wafransisko
Tanbihi
Marejeo ya Kiswahili

* John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 84-85
* Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 69
Viungo vya nje

* The Life of St. John of God
* John of God at the Catholic Encyclopedia
* Founder Statue in St Peter's Basilica
* Order of Knights of Saint John of God
* St. John of God Hospital Sierra Leone
* St. John of God in The Netherlands

Jamii:Waliozaliwa 1495
Jamii:Waliofariki 1550
Jamii:Watawa waanzilishi
Jamii:Watakatifu wa Ureno
Jamii:Watakatifu wa Hispania
Kizamiachaza

Vizamiachaza ni ndege wa jenasi Haematopus, jenasi pekee ya familia Haematopodidae. Ndege hawa ni weusi au weusi na weupe na wana domo na macho nyekundu na miguu pinki au myeupe. Huonekana pwani kwa kawaida ambapo hutafuta chakula wakiingiza domo lao kwa matope. Hula wanyamakombe, mwata, nyungunyungu na lava wa wadudu, pengine wanyama ngozi-miiba, kaa na samaki pia. Ndege wanaokula wanyamakombe wana domo lenye ncha nyembamba kama ubapa na hulitumia kulifungua kombe ikikata musuli wa mnyama. Wale wanaokula nyungunyungu wana domo kama msharasi. Hii ni kwa sababu ya uchakavu. Vizamiachaza hutaga mayai 2-4 chini ndani ya tundu ya kina kifupi.
Spishi za Afrika

* Haematopus meadewaldoi, Kizamiachaza Mweusi wa Kanari (Canary Islands Oystercatcher) imekwisha sasa (1940?)
* Haematopus moquini, Kizamiachaza Mweusi (African Oystercatcher)
* Haematopus ostralegus, Kizamiachaza wa Ulaya (Eurasian Oystercatcher)
Spishi za mabara mengine

* Haematopus ater (Blackish Oystercatcher)
* Haematopus bachmani (Black Oystercatcher)
* Haematopus chathamensis (Chatham Island Oystercatcher)
* Haematopus finschi (South Oystercatcher)
* Haematopus fuliginosus (Sooty Oystercatcher)
* Haematopus leucopodus (Magellanic Oystercatcher)
* Haematopus longirostris (Pied Oystercatcher)
* Haematopus palliatus (American Oystercatcher)
* Haematopus unicolor (Variable Oystercatcher)
Picha


Image:Haematopus moquini P1040460.JPG|Kizamiachaza mweusi
Image:Haematopus ostralegus He2.jpg|Kizamiachaza wa Ulaya


Image:Haematopus ater.jpg|Blackish oystercatcher
Image:Haematopus bachmani.jpg|Black oystercatcher
Image:South Island pied oystercatcher.JPG|South Island pied oystercatcher
Image:Sooty Oystercatcher.jpg|Sooty oystercatcher
Image:Pied Oystercatcher.jpg|Pied oystercatcher
Image:American Oystercatcher.jpg|American oystercatcher
Image:Variable Oystercatcher.jpg|Variable oystercatcher


Jamii:Vitwitwi na jamaa
Uwanja wa Ndege wa Dong Hoi

thumb|right|300px|Kiwanja cha Ndege cha Dong Hoi
Kiwanja cha Ndege cha Dong Hoi ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Dong Hoi nchini Vietnam.

Jina kamili kwa Kivietnam ni Sân bay Đồng Hới au kwa Kiingereza Cảng hàng không Đồng Hới.

Inahudumiwa na Vietnam Airlines. Ilianzishwa kama kiwanja cha ndege cha kijeshi wakati wa ukoloni wa Ufaransa. Tangu 2007 ilipanushwa hasa kwa ajili ya mipango ya utalii katika sehemu hii ya Vietnam.

Kiwanja cha ndege kipo kilomita 6 kusini ya Dong Hoi na safari kwa treni kutoka mjini ni dakika 1A.
.
Marejeo
Viungo vya nje

* Construction begins on new Quang Binh airport Viet Nam News, 1 Septemba 2004
Jamii:Quang Binh
Jamii:Viwanja vya ndege nchini Vietnam
Matsuo Bashō

right|thumb|Sanamu ya Basho mjini Ogaki

Matsuo Munefusa anayejulikana pia kama Matsuo Bashō (1644 - 28 Novemba 1694) alikuwa mshairi nchini Japani.

Husifiwa kama mshairi mashuhuri wa kipindi cha nasaba ya Edo. Amesifiwa hasa kwa ajili ya mashairi yake aina ya haiku ambayo ni mashairi mafupi yenye silabi 5-7-5. Haiku zake zinaandikwa mara nyingi kwenye majengo au sanamu nchini Japani.
Maisha

Alizaliwa Iga kwenye kisiwa kikuu cha Honshu upande wa magharibi wa Tokyo mnamo 1644 katika familia ya makabaila wadogo wa samurai. Alijifunza mwenyewe kazi ya vita kama samurai akaiacha badaye kuwa mwandishi na mashiri akadumisha maisha yake kama mwalimu. Alizunguka kote nchini Japani. Alijenga nyumba yake mjini Fukagawa kando la mjini wa kifalme wa Edo (leo: eneo la Tokyo) alipopanda mgomba bustani mwake akaipenda na kujiita "Basho" kwa sababu mgom ba kwa Kijapani ni "basho".

Aliaga dunia katika nyumba wa mwanafunzi wake akiwa safarini. Kabla ya kufa alitunga haiko ya mwisho:

:Tabini yande / yume ha kareno wo / kake meguru

::Safarini nimegonjeka
::Ndoto yangu ni kuzunguka
::shamba linalojaa manyasi makavu


Basho, Matsuo
Basho, Matsuo
Basho, Matsuo
George Byron

thumb|250px|Byron

George Gordon Byron, 6th Baron Byron (22 Januari 1788 – 19 Aprili 1824) alikuwa mshairi na mwandishi mashuhuri nchini Uingereza. Mara nyingi anatajwa kwa cheo chake cha kikabaila kama Lord Byron.

Alikuwa mrithi wa mali kubwa hivyo aliweza kuendesha maisha kufuatana na mapenzi yake tu. Alikuwa maarufu kwa wapenzi wake wengi. Pamoja na kuandika alisafiri mahali pengi katika nchi za Bahari ya Mediteranea.

Tangu 1816 alihamia Italia alipojiingiza katika kundo la kisiasa lililolenga kuanzisha mapinduzi dhidi ya utawala wa Austria katika Italia ya Kaskazini. Aliamriwa kukaa katika mji wa Pisa bila kibali cha kutoka nje akatumia muda kwa mashairi.

1823 alipokea wito kutoka Ugiriki akawa kiongozi wa jeshi la Wagiriki waliopigania vita ya Uhuru dhidi ya Waturuki Waosmani. Hapa alikufa 1824 baada ya kungonjeka. Wagiriki wanamkumbuka hadi leo kama msaidizi wa uhuru wao.
Kazi zake

* English Bards and Scotch Reviewers (1809)
* Childe Harold's Pilgrimage (1818)
* The Giaour (1813)
* The Prisoner of Chillon (1816)
* Manfred 1817)
Kazi ndogo

* So, we'll go no more a roving
* The First Kiss of Love (1806)
* Thoughts Suggested by a College Examination (1806)
* To a Beautiful Quaker (1807)
* The Cornelian (1807) (text on Wikisource}
* Lines Addressed to a Young Lady (1807)
* Lachin y Garr (1807)
* Epitaph to a Dog (1808)
* She Walks in Beauty (1814)
Viungo vya Nje

* Pictures of Byron's Walk, Seaham, County Durham
* Poems by Lord Byron at PoetryFoundation.org
* Podcast—Listen Live or download Audio of Childe Harold's Pilgrimage by Lord Byron
* A Website of the Romantic Movement
*
* The Byron Society
* The Byron Society's Journal
* The International Byron Society
* Byron's Grave
* Detailed site on Newstead Abbey, Byron's ancestral home, and on Byron's life in general
* Hucknall Parish Church, Byron's final resting place
* Statue of Byron at Trinity College, Cambridge
* Complete list of Byron poetry
* The Byron Cronology
* Childe Harold's Pilgrimage
* Discussion of Byron's homosexuality
* Byron's Poetical Works, Vol. 1
* Byron's Poetical Works, Vol. 6
* The Works Of Lord Byron, Letters and Journals, Vol. 1
* The Works of Lord Byron: Letters and Journals, Vol. 2
* Byron's 1816-1824 letters to Murray and Moore about Armenian studies and translations
* The biography Byron by John Nichol
* Byron quotes
* Lord George Gordon Byron—Biography & Works
* Centre for Byron Studies, University of Nottingham
* The first Full English translation of Fantasmagoriana (Tales of The Dead)
* Byron page on The Literature Network
* Films based on Byron's life and works
* 2003 television dramatization of Byron's life by the BBC
* Detailed account of Byron's love for animals
* Inscription on the monument to Boatswain, Byron's dog
* More on Byron's Newfoundland dogs
* Byron manuscripts at the Harry Ransom Center, The University of Texas
* George Gordon, Lord Byron at Find-A-Grave


Jamii:Washairi wa Uingereza
Luís de Camões

thumb|250px|Camoes
Luís Vaz de Camões (1524 – 10 Juni 1580) alikuwa mshairi Mreno anayesifiwa kama mshairi mkubwa katika historia ya Ureno. Alilinganishwa na Homer, Virgil na Dante. Aliandika mashairi kwa Kireno na Kihispania na utenzi mkubwa wa Os Lusíadas yaani safari za mabaharia Wareno walioongozwa na Vasco da Gama wakielekea Uhindi kupitia Rasi ya Tumaini Jema na pwani la Afrika ya Mashariki.

Kuna habari chache juu ya maisha yake. Alikuwa nusu yatima kwa sababu babake alikufa safarini Luis akiwa bado mdogo. Alipata elimu nzuri akafuata masomo kwenye chuo kikuu cha Coimbra. Akiwa na umri wa miaka 25 akajiunga na jeshi la Ureno akahudumia katika Ceuta (Afrika ya Kaskazini) akatumwa kwenda Uhindi. Alikaa Goa kwa miaka baadaye akapewa kazi kwenye kituo cha Kireno cha Macau huko China. 1570 alirudi Lisboa alipotoa maandiko yake akapewa mshahara kutoka mfalme.
Marejeo
Viungo vya Nje

* Luis Vaz de Camões - makala katika kamusi elezo ya kikatoliki


Jamii:Washairi wa Ureno
Miguel de Cervantes

thumb|right|200px|Cervantes alivyochorwa.
Miguel de Cervantes Saavedra (29 Septemba 1547 – 23 Aprili 1616) alikuwa mwandishi wa Hispania anayesifiwa kama mwandishi bora kabisa wa nchi yake. Mara nyingi riwaya yake "Don Quixote" inahesabiwa kati ya vitabu muhimu zaidi vya fasihi ya Ulaya nzima. Riwaya hii imetafsiriwa kwenda lugha zaidi ya 140 na kuifanya kuwa kitabu kilichotafsiriwa kwa lugha nyingi zaidi duniani baada ya Biblia.
Maisha

Cervantes alizaliwa kama mtoto wa nne kati ya saba wa mganga. Hakuna habari kamili juu ya maisha yake kama kijana.

Alipokuwa na miaka 23 alijiunga na jeshi la wanamaji wa Hispania akashiriki kwenye mapigano ya Lepanto dhidi ya milki ya Osmani alipojeruhiwa na kupotewa na mkono wa kulia.

Mwaka 1575 alikamatwa na maharamia Waalgeria akawa mfungwa hadi kununuliwa na wamonaki Wakristo waliomrudisha nyumbani.

Tangu mwaka 1584 alianza kuandika lakini mwanzoni bila mafanikio ya kipesa. Alipata kazi kama mkusanyaji kodi lakini alishindwa kuonyesha hesabu safi ya mikusanyo yake akatupwa jela. Hapo alianza kazi ya kuandika riwaya yake ya "El ingenioso Hidalgo Don Quijote de la Mancha" iliyotolewa mwaka 1605 na sehemu ya pili ikafuata mwaka 1615.

Hata hivyo alikufa maskini na sifa zake zilikua baada ya kifo chake tu.

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki. Mwaka 1613 alijiunga na Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko na tarehe 2 Aprili, siku kadhaa kabla ya kifo chake, aliweka nadhiri yake kamili.
Kazi

* El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha (1605): First volume of Don Quixote.
* Novelas ejemplares (1613): mkusanyiko wa hadithi fupi 12:
** "La gitanilla" ("The Gypsy Girl")
** "El amante liberal" ("The Generous Lover")
** "Rinconete y Cortadillo" ("Rinconete & Cortadillo")
** "La española inglesa" ("The English Spanish Lady")
** "El licenciado Vidriera" ("The Lawyer of Glass")
** "La fuerza de la sangre" ("The Power of Blood")
** "El celoso extremeño" ("The Jealous Man From Extremadura")
** "La ilustre fregona" ("The Illustrious Kitchen-Maid")
** "Novela de las dos doncellas" ("The Novel of the Two Damsels")
** "Novela de la señora Cornelia" ("The Novel of Lady Cornelia")
** "Novela del casamiento engañoso" ("The Novel of the Deceitful Marriage")
** "El coloquio de los perros" ("The Dialogue of the Dogs")
* Segunda Parte del Ingenioso Cavallero [sic] Don Quixote de la Mancha (1615): Second volume of Don Quixote.
* Los trabajos de Persiles y Sigismunda (1617).
* La Galatea
Marejeo


Viungo vya nje

*
* Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes (Tovuti ya Kispaniola yenye kazi zake mbalimbali ikiwemo rekodi ya kitabu cha Don Quixote
* Wahisapania maarufu
* The Cervantes Project
* Maelezo kuhusu Miguel de Cervantes
* Cervantine Collection of the Biblioteca de Catalunya
* Miguel de Cervantes (1547–1616): Wasifu waa Miguel de Cervantes
* Jumba la Makumbusho la Miguel de Cervantes
* Mkusanyiko wa kazi za Miguel de Cervantes kwenye Library of Congress


Jamii:Waandishi wa Hispania
Jamii:Wafransisko
Geoffrey Chaucer

thumb|right|Geoffrey Chaucer
Geoffrey Chaucer (mnamo 1343 – 25 Oktoba 1400) alikuwa mwandishi, mshairi na mwanafalsa Mwingereza. Ameitwa "Baba wa Fasihi ya Uingereza". kazio yake mashuhuri ni masimulizi ya "Canterbury Tales".

Chaucer alizaliwa mjini London katika familia ya wafanyabiashara wa divai. Habari za maisha yake kama mtoto na kijana ni chache. Alikuwa mwanajeshi katika vita ya Waingereza dhidi ya Ufaransa alipokamatwa 1360 akawa mfungwa kwa mudi mfupi. Kuna hati ya 1366 anaponekana kama balozi wa mfalme wa Uingereza kwenye safari kwenda Hispania. Mwaka uleule alifunga ndoa. Tangu 1367 alitajwa mara kwa mara kama mtumishi kwenye nyumba ya mfalme wa Uingereza akatumwa tena kama balozi kwenda nchi mbalimbali.

Tangu 1374 hadi 1385 alikuwa msimazi wa forodha kwenye bandari ya London. Baadaye akahamia mashambani aliposhika vyeo mbalimbali katika utumishi wa wafalme. Baada ya kifo chake alizikwa katika kanisa la Westminster Abbey.

Umuhimu wakle kwa fasihi ya Uingereza ni ya kwamba alikuwa kati ya waandishi wa kwanza waliotumia lugha ya Kiingereza. Hadi wakati wake lugha ya wasomi ilkuwa Kilatini au Kifaransa. Chaucer alitumia lugha ya watu wa kawaida (Kiingereza cha Kati) akainyosha kwa fasihi bora.

Pamoja na mashairi mbalimbali alitunga hasa masimulizi ya Canterbury Tales. Akiweka kwanza msingi wa kundi la wahiji wanaoelekea pamoja kusali kwenye kaburi la mtakatifu huko Canterbury kila mmoja kati ya hao anapewa kaziy a kusimulia hadithi. Kwa njia hii Chaucer aliunganisha hadithi nyingi juu ya msingi wa simulizi la safari ya pamoja. Hadithi hizi zimeonyesha pande zote za jamii ya Uingereza wa karne yake yaani maisha ya makabaila, wakulima, maskini na matajiri.


Chaucer, Geoffrey
Chaucer, Geoffrey
Chaucer, Geoffrey
Anton Chekhov

thumb|Anton Chekhov
thumb|Nyumba alikozaliwa Chekhov
Anton Pavlovich Chekhov (Kirusi Антон Павлович Чехов; 29 Januari 1860 - 15 Julai 1904) alikuwa mwandishi Mrusi aliyeandika riwaya fupi na tamthiliya.
Early life

Anton Chekhov alizaliwa mjini Taganrog. Babake alikuwa mwenye duka. Baada ya baba kufilisika familia ilikuwa maskini sana. Anton alilipa masomo yake kwa kufundisha wanafunzi wadogo. Shuleni alisoma mengi pamoja na vitabu vya Miguel de Cervantes na Arthur Schopenhauer. 1879 Chekhov aliweza kujiunga na chuo kikuu cha Moskva alipofuata kozi ya tiba.

Akiwa mwanafunzi alianza kuandika hadithi na riwaya fupifupi kama njia ya kujipatia riziki na kusaidia familia yake. Tangu 1876 gazeti kubwa lilimwagiza kuandika hadithi za mara kwa mara. Kwa njia hii alikufa maarufu na watu wengi walipenda maandishi yake. Aliendelea kutunga pia vitabu na tamthiliya.

1890 Chekhov alifanya ziara kwenda kisiwa cha Sakhalin kilichokuwa gereza akaandika kitabu juu ya hali mbaya ya gereza hili na jinsi gani wafungwa walivyotendewa kwa udharau na unyama.

1892 aliweza kununua ardhi na nyumba mashambani karibu na Moskva. Hapa aliendeela kuandika mengi akisaidia watu maskini walioishi sehemu zile kwa kuwapa chakula na kuwatibu.

1897 aligonjeka akahamia Yalta penye hali ya hewa nzuri zaidi kwa hali yake. Hapa aliendelea kuandika hadi safari yake ya mwisho. Alienda Ujerumani kwa kutibiwa akafa hapo.
Viungo vya Nje

* Web page A.P. Chekhov on a site of the Taganrog Central Public Library named after A. P. Chekhov


Jamii:Waandishi wa Urusi
Arnaut Daniel

thumb|Uchoraji wa Arnaut Daniel
Arnaut Danièl alikuwa mshairi na mwimbaji wa karne ya 13 katika Ufaransa ya Kusini.
Kutokana na habari chache juu ya maisha yake zilizohifadhiwa alizaliwa kama mtoto katika familia ya makabaila wadogo akaendelea kusoma kwenye ngazi ya chuo. Inaonekana hakumaliza masomo bali aliendelea kuzunguka nyumba na maboma ya wakubwa alipoimba mashairi yake.

Alikuwa maarufu kwa lugha yake na sifa hizi zilidumu kwa karne nyungi ingawa kuna sehemu ndogo tu ya kazi yake iliyohifadhiwa hadi leo.


Jamii:Washairi wa Ufaransa
Rubén Darío

Félix Rubén García Sarmiento (jina la kisanii: Rubén Darío; 18 Januari 1867 – 6 Februari 1916) alikuwa mshairi na mwandishi kutoka nchini Nikaragua. Maisha yake aliyatumia kama mwanahabari na balozi wa nchi yake.
Maisha

Rubén Darío alizaliwa katika familia ya wastani akaanza kutunga mashairi tangu umri wa miaka 6. Tangu 1890 alifanya kazi ya mwandishi wa habari kwa magazeti ya Nikaragua akatumwa kuwa mwandishi mkazi katika nchi mbalimbali kama Chile, Argentina, Marekani hadi Ulaya.

Miaka 1908-1910 alikuwa balozi wa Nikaragua nchini Hispania lakini alipaswa kuacha kazi baada ya badiliko la serikali ya nyumbani.

Aliaga dunia nchini Nikaragua mwaka 1916.

Alipata umaarufu kwa mashairi yake ya "Prosas Profanas" (1896; mashairi ya kawaida).
Kiguudau

Viguudau ni ndege wa maji wa familia Heliornithidae. Familia hii ina spishi tatu tu, kila moja katika jenasi yake. Ndege hawa wana mwili mwembamba, shingo ndefu, mkia mpana na domo lenye ncha kali. Wana tando za ngozi kati ya vidole vyao zinazowasaidia kuogelea. Wanatokea kanda za tropiki kwa maji yatiririkayo polepole au katika vinamasi na mabwawa ya mikoko. Hula wadudu, makoa, gegereka, vyura na samaki wadogo. Hujenga tago lao la vitawi na mimea kwa matete.
Spishi ya Afrika

* Podica senegalensis, Kiguudau wa Afrika (African finfoot)
Spishi za mabara mengine

* Heliopais personatus (Masked finfoot)
* Heliornis fulica (Sungrebe)
Picha


Image:Africanfinfoot.jpg|Kiguudau wa Afrika


Image:Masked Finfoot.JPG|Masked finfoot
Image:Sungrebe2.jpeg|Sungrebe


Jamii:Korongo na jamaa
Sululu-uzuri

Sululu-uzuri (au Sururu-uzuri) ni ndege wa jenasi Rostratula na Nycticryptes katika familia Rostratulidae. Wakifanana na sululu, kwa kweli wana mnasaba zaidi na sile-maua. Wana rangi kali kuliko sululu na jike, kama yule wa sile-maua, ni mkubwa na ana rangi kali zaidi kuliko dume ambaye huatamia mayai na kutunza makinda. Wanatokea katika vinamasi na mabwawa ya matete na hutembea wakati wa utusitusi na mwanzo wa usiku. Hula mbegu, wadudu, gegereka, makoa na nyungunyungu. Jike hutaga mayai 2-4 ndani ya tundu juu ya biwi la mimea.
Spishi ya Afrika

* Rostratula benghalensis, Sululu-uzuri Mkubwa (Greater Painted Snipe)
Spishi za mabara mengine

* Nycticryptes semicollaris (Lesser Painted Snipe)
* Rostratula australis (Australian Painted Snipe)
Picha


Image:Greater Painted-snipe (Female) I2 IMG 9477.jpg|Sululu-uzuri mkubwa


Image:Australian Painted-Snipe female Nov02.JPG|Australian painted snipe


Jamii:Vitwitwi na jamaa
Kiparara

Viparara (au Ndege-msumeno) ni ndege wa bahari wa jenasi Rynchops, jenasi pekee ya familia Rynchopidae (Rhynchops na Rhynchopidae ni tahajia nyingine isio sahihi kwa mujibu wa uainishaji). Ndege hawa wanafanana na buabua lakini wana domo ambalo sehemu yake ya chini ni refu kuliko ile ya juu. Huruka kwa urefu mdogo juu ya maji wakiitia sehemu ya chini ya domo lao majini ili kuwakamata samaki wadogo. Jike huyataga mayai 3-6 kwa pwani za kanda za tropiki na za karibu na tropiki.
Spishi ya Afrika

* Rynchops flavirostris, Kiparara wa Afrika (African Skimmer)
Spishi za mabara mengine

* Rynchops albicollis (Indian Skimmer)
* Rynchops niger (Black Skimmer)
Picha


Image:Skimmer1.jpg|Indian skimmer
Image:SkimmerSkimming.JPG|Black skimmer


Jamii:Vitwitwi na jamaa