JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
राउत (थर)

राउत नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको थर हो।नेपाल का विभिन्न जिल्ला मा बसोबास गर्छन् । नेपालको विभिन्न जिल्लाहरु जस्तै हुम्ला, जुम्ला, मुगु, कालिकोट, जाजरकोट, दैलेख, सुर्खेत, सल्यान, दाङ, बाँके, प्यूठान, गुल्मी, अर्घाखाँची, पाल्पा, कपिलबस्तु, रुपन्देही, नपलपरासी, चितवन, तनहुँ, लम्जुङ, धादिङ, मकवानपुर, नुवाकोट, काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर, काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक, दोलखा, रामेछाप, सिन्धुली, रौतहट, सर्लाही, महोत्तरी, धनुषा, सिरहा, उदयपुर, ओखलढुङ्गा, खोटाङ, भोजपुर, धनकुटा, सुनसरी, मोरङ, झापा लगायतका जिल्लाहरूमा राउत समुदायको बसोवास रहेको छ।
पूर्वज

संख्या

यति उति भनेर तथ्यांक थाहा नपाए पनि राउतहरू छरिएर बसेका छन । राउतहरू नेपाल का विभिन्न जिल्ला मा बसोबास गर्छन् ।।

राउतहरु बशिष्ठ गोत्रका हुन्छन। हिन्दु धर्म मान्ने भएकाले धार्मिक परम्परा अनुसार मानिने पर्वहरु मान्ने गर्छन तर विशेष भने कुल पुजालाई मान्ने गर्दछन । कुल पुजालाई "देवाली" भनिन्छ। कुल पुजामा देवि देवताको रूपमा विशेष गरी "मष्टो र बराह" लाई पुज्ने गर्दछन ।

श्रेणी:थरहरू
सुयल (थापा)

सुयल (थापा) क्षेत्री थापा अर्थात् थापा काजीहरूको एक कुलघरान हो । नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतय नेपालीहरूको थर थापाको उपसमुह हो ।

उनीहरूको गोत्र वशिष्ठ गोत्र हो । भट्टराई, राउत, आदि सगोत्री बान्धव हुन् ।

==पूर्वज==सिन्धुपाल्चोक थापा
संख्या

सुयल (थापा)ले मान्ने विशेष पर्वहरू== दशैं,तिहार,तीज,माघेसंक्रान्ति,जनैपूर्णिमा,साउनेसक्रन्ती इत्यादी
स्रोत
यो पनि हेर्नुहोला

*बगाले थापा
*गोदार थापा
*खुलाल
*लामिछाने (मुगाली)


श्रेणी:थरहरू
बसेल

बसेल नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
बसेलको पुर्ख्यौली थलो दैलेखको बाँसी हो। यहाँका बासिन्दालाई बैँसेल भन्ने गरिन्छ । बैँसेल भन्दाभन्दै बसेल /बस्याल भनिएको हुनुपर्छ ।यहाँ धनञ्जयगोत्री दाजुभाइको खोजी गर्न दुल्लु न पा का तिलक रिजालज्यू ९८४८०९७६०५ सँग संपर्क गर्न सकिन्छ। उहाँका अनुसार धनञ्जय ॠषिको तपोभूमी मानसरोवरको आसपासमा थियो र उनका वंशजहरु अछाम जिल्लाको धमालीमा लामो समयसम्म बसे । त्यहाँबाट दैलेख आएपछि उनिहरू धमला थरले चिनिए । तिनिहरूमध्येका दुल्लु नजिकै रिजुमा बसेकाहरू रिजाल कहलिए । बाँसीमा दुई पुस्तासम्म बसेर पुर्वतिर लागेका तीन भाई पाल्पाको बराङ्दी पुगेर बसोबास गर्न थालेपछि बसेल / बस्याल कहलिए । दुल्लु नजिकै हुमिगाउँमा केही काल बसोबास गरेर काभ्रेपलान्चोक पुगेकाहरू त्यहाँ बसोबास गर्न थालेपछि हुमागाईँ कहलिए ।
पुर्ख्यौली थलो दैलेख भएका बसेलको गोत्र धनञ्जय हो भने त्रिप्रवरमा विश्वामित्र मधुछन्दस र धनञ्जयती पर्दछन् ।

दैलेखका धमला ,रिजाल र हुमागाईँहरू कुलदेवताको रुपमा रुमाल(रुद्र ) मष्टो र कुलदेविको रूपमा विन्ध्यवासिनीलाई मान्ने गर्छन् ।
संख्या

बसेलले मान्ने विशेष पर्वहरू

श्रेणी:थरहरू
भुसाल

उत्पत्ति

भुसालको इतिहास र उत्पत्ति

इतिहासको बारेमा थाहा छ ?

यो 100% सहि हो कि होइन भन्ने बारे म पक्का छैन, तर मलाई भुसालहरूको कथाको बारेमा थाहा छ। मेरो दिवंगत हजुरबुबाले मलाई यो दिनुभयो :-)

भुसालहरू पहिले रिजाल हुन्थ्यो र अहिले हामीले नेपालको अर्घाखाँची जिल्ला भनिने ठाउँबाट भुसाल शब्दको उत्पत्ति भएको मानिन्छ।

त्यतिबेला अर्घा र खाँची दुई राज्य वा दुई रियासत भनौं । एक दिन खाँचीका एक कुलीन युवकले अर्घाकी एउटी सुन्दर केटीलाई मन पराए । समस्या यो थियो कि केटी उच्च श्रेणीको (उपाध्याय ब्राह्मण) थियो र केटा तल्लो श्रेणीको (जैसी) थियो।

केटाले त्यो केटीलाई जोशका साथ माया गर्यो र जसरी पनि विवाह गर्न चाहन्थे। अन्तमा, उसले आफू जैसी ब्राह्मण भएको कुरा झुटो बोल्यो र उनको हात मागे। केटीको परिवारले सजिलै सहमति जनायो किनभने केटा साँच्चै राम्रो, धनी र कुलीन परिवारको थियो।

दुलहा दुलही र परिवारका अन्य सदस्य र आफन्तसहित विवाह टोली खाँची फर्कदै गरेको थियो । उनीहरुले खाँचीको सानो मैदानमा भोज (नेपालीमा जनता बखरो) गर्ने निर्णय गरे। पार्टी गर्दै गर्दा केटा र उसको परिवार जैसी ब्राह्मण भएको थाहा भयो । निस्सन्देह, त्यसपछि यो ठूलो मुद्दा बन्यो।

केटा र केटीले एकअर्कालाई साँच्चै मन पराए, त्यसैले तिनीहरूले विवाह रद्द गर्न सकेनन्। अन्ततः परिवारका सदस्यहरूले वार्ता गरेर समस्या समाधान गर्ने निर्णय गरे। उनीहरूले विवाह भूलवश (भुल) भएकोले दम्पतीका सबै सन्तान वा सन्तानलाई भुसाल उपनाम दिने निर्णय गरे । उनीहरुले यो गोप्य खुलासा भएको ठाउँको नाम भुजेलपानी राख्ने पनि निर्णय गरेका छन् । साथै भुजेलपानीको पानी भुसालले पिउन नदिने पनि बताए । तर पनि यो सत्य हो कि मैले चिनेका भुसालहरूले भुजेलपानीको मुहानको पानी पिउँदैनन्।

भुसालहरूको इतिहास जोश, संक्षिप्तता र प्रेमसँग जोडिएको छ। त्यो ऐतिहासिक सम्बन्धका कारण सामान्यतया भुसालहरू भावनात्मक, बौद्धिक र मेहनती पनि हुन्छन् भन्ने विश्वास गरिन्छ।

यो मलाई थाहा भएको भुसालहरूको सबैभन्दा वैध इतिहास हो। मेरो हजुरबुबा परम्परागत इतिहास मा एक जानकार हुनुहुन्थ्यो, त्यसैले मलाई लाग्छ कि उहाँले सत्य बोल्दै हुनुहुन्थ्यो।

म पर्बतको हुँ तर मलाई थाहा छ भुसालहरू अहिले नेपालका विभिन्न भागमा मात्र होइन विश्वका विभिन्न भागमा बस्न थालेका छन् ।

https://www.somatbhusal.com.np1
पूर्वज

भारतमा हिन्दु र मुस्लिमहरुको युद्धमा भुसालहरुले हिन्दुत्व जोगाउन नेपाल छिरेको र पस्चिम नेपालको भुसाकोट राज्यमा शासन गर्ने भुसालहरुको राज्य एकिकरण भएपछि गुल्मि , अर्घाखाचि हुदै स्याङ्जा पर्बतमा बसोबस गर्ने थालेको हाल पनि पश्चिमान्चल बिकास क्षेत्रमा बाहुल्य रहेको
संख्या
53,292
भुसालले मान्ने विशेष पर्वहरू

{दशैं र तिहार महान चाडमा पर्दछन्। हिन्दु धर्मले मनाउने अरू चाडपर्वपनि भुसाल जातिले मनाउछन् ।}

श्रेणी:खस जातिका थरहरू
सामान्य तय हिन्दू चाड्बाड नै यो जाती का मुख्य चाड्बाड हुन
सुवेदी

सुवेदी नेपाल, भारत, म्यान्मार(बर्मा) तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। सुवेदीहरू आफूहरू भारद्वाज ऋषिका सन्तान ठान्दछन्। सुमधुर स्वरमा वेदको वाचन गर्ने भएर सुवेदी थर रहन गएको भन्ने मान्यता रहेको छ।
सुवेदी थर भएका उल्लेखनीय मानिसहरु

*देवेन्द्र सुवेदी, अतिरिक्त प्रहरी महानिरिक्षक(पूर्व)
*ऋषि प्रसाद सुवेदी, समाजसेवी, व्यवसायी, सुवेदी कल्याण प्रतिष्ठानका पूर्व कुलाधिपति, भारद्वाज संस्कृती संबर्धन तथा प्रबर्धन केन्द्रका अध्यक्ष, तुँदी कन्स्ट्रक्सन प्रा.लि. का अध्यक्ष
*नवराज सुवेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
* अभि सुबेदी, राष्ट्रिय स्तरका कवि
*झक्कु प्रसाद सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
*राम हरि सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
*सीता सुबेदी, नेपाली राजनितिज्ञ
* पुर्णा कुमारी सुबेदी, संविधान सभा नेपालकी उपाध्यक्ष, २०६४
* सुर्य सुबेदी, ओबिइ, एक बार्सिस्टर र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनको प्रोफेसर
*राम हरि सुबेदी, दोस्रो नेपाली संविधान सभाको सदस्य।
*प्राध्यापक डाक्टर राजाराम सुवेदी : इतिहासकार
*सोमलाल सुवेदी : नेपाल सरकारका पूर्व मूख्यसचिव ।
*धिरेन्द्र राज सुवेदी।समाजसेवी, संस्थापक नेपाल परोपकार समाज कुवेत। अध्यक्ष गैर आवसिय नेपालीसंघ राष्ट्रिय समन्नवय परिषद कुवेत।President NRNA NCC Kuwait.
*दीपक सुवेदी, भयवाद अध्ययन प्रतिष्ठान नेपालका संस्थापक महासचिव, समीक्षक एवम् समालोचक
*परशुराम सुवेदी : राजनीतिज्ञ , सुवेदी कल्याण प्रतिष्ठान (सुकल्प) नेपाल ।

श्रेणी:खस जातिका थरहरू
श्रेणी: भारद्वाज गोत्र
उप्रेती

उप्रेती भारतको उत्तराखण्ड राज्य र कुमाउँ क्षेत्रमा जीवित मान्यता प्राप्त बाहुन को एक समुदाय हो। उप्रेतीहरूको केही संख्या नेपाल र सिक्किममा पनि रहेको छ । ईतिहास अनुसार यिनीहरु आफुलाई ऋषी भारद्वाजको वंशज मान्छन। यिनीहरु शैव सम्प्रदायको अनुयायी हुन्, आफ्नो ईष्ट देव शिव भगवानलाई मान्छन।

मनकोटी राजाको पालामा शिवप्रसाद आफूकहाँ आएपछि राजाले विद्वानहरूका लागि शाही पुजारी बनाएर उप्रेतयाडा गाउँमा जागिर दिएका पण्डित रामदत्त ज्योतिर्विद बताउँछन् । यसरी तिनीहरूका वंशहरूलाई उप्रेती भनिन्थ्यो। र कतिपय उप्रेती राजाका घरमा शाही पुजारी, राजमन्त्री, दिवान आदिलाई उच्च पदमा सम्मान गरिन्थ्यो।

पण्डित बद्रीदत्त पाण्डेको एतिहासिक पुस्तक "कुमाउँ र गढवाल को इतिहास" () अनुसार, उप्रेती मूल उत्तरि भारत क्षेत्रको मनकोटी राज्य र कुमाउनि राज्य का वासिन्दाहरू थिए, तिनीहरू २ शताब्दीमा उत्तर को हिमालय र हाल को नेपाल क्षेत्रमा बसाइँ सरे। र ३ शताब्दीमा नेपाल को पस्चिम बाट बसाइ सर्दै हाल भारत को आस्साम र मनिपुर सम्म बसाइ सरेर गएका थिए ।
ख्यातीप्राप्त उप्रेती

*नन्दु उप्रेती (नन्दप्रसाद उप्रेती)*
** नेपाली लेखक नन्दु उप्रेतीको जन्म पूर्वी नेपालको इलाममा वि.सं २०२३-०३-१५(सन् 1966, June 29) मा भएको हो । उनका प्रकाशित कृतिहरूमा १. नेपाली लघु उपन्यास : परम्परा र प्रवृति (साहित्यिक अनुसन्धान), २. कालापानी यात्रा, (नियात्रा सङ्ग्रह), ३. हृदयको ज्योति (अनुवाद), ४. हामी साना लालाबाला (बाल कविता सङ्ग्रह), ५. सानासाना पुतली (बाल कविता सङ्ग्रह), ६. फेवादेखि विवासम्म (नियात्रा सङ्ग्रह), ७. नन्छदु उप्रेतीका कविताहरू (सुन्ने कविता सङ्ग्रह): म्युजिक नेपाल । उनीद्वारा सम्पादित कृतिहरूमा चर्चित व्यङ्ग्य लेखक विष्णु नवीनका कृतिहरू 'सोझा नवीनका बाङ्गा निबन्ध', 'केही सोधी केही खोजी' र 'धेरै कुरा एकै ठाउँमा' हुन् । उनले 'सम्झनामा माधव गुरु - प्रोफेसर माधव भण्डारी स्मृतिग्रन्थ' र नन्दकला सुवेदीको नियात्रा सङ्ग्रह'अठासी वर्षमा कैलाश मानसरोवर' जस्ता पुस्तकहरू पनि सम्पादन गरेका छन् । इहातोभ अवार्ड,जापान, नेपाल सम्मान, इलाम नगरपालिका साहित्य पुरस्कार आदि उनले प्राप्त गरेका सम्मान एवं पुरस्कार हुन् । साहित्यिक पत्रकारितामा पनि रुचि राख्ने उप्रेतीले झोक्का, अन्तु, साहित्य सन्ध्या, कविता आदि साहित्यिक पत्रिकाहरूको सम्पादन र सहसम्पादन गरेका छन् । उनले व्यावसायिक पत्रकारिता पनि गरे । यस अवधिमा उनी श्री सगरमाथा दैनिकको उपसम्पादक र विभिन्न राष्ट्रिय साप्ताहिक पत्रिकाको सम्पादक बने । उनी रेडियो नेपालबाट प्रशारण हुने ‘घटना र विचार’ कार्यक्रमका सह-निर्देशक थिए र उनले चलचित्र सेन्सर बोर्ड, नेपालका सदस्यका रूपमा पनि काम गरेका थिए। उप्रेती नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको प्राज्ञसभा सदस्य बने । उनी कवि युद्धप्रसाद मिश्र स्मृति प्रतिष्ठानको महासचिव र राष्ट्रिय जनसंस्कृतिक महासंघ नेपालको केन्द्रीय सदस्यका रूपमा कार्यरत छन् ।

*टङ्क उप्रेती (नेपाली लेखक)
*निखिल उप्रेती (नेपाली चलचित्र अभिनेता)
*मोहन उप्रेती (भारतीय नाट्यकार र रङमञ्च कलाकार)
* शङ्कर प्रसाद उप्रेती (चिकित्सक तथा लेखक) : उनले जीवन एक सपना नामक पुस्तक लेखेका थिए।
* सञ्जीव उप्रेती: घनचक्कर (उपन्यास), सिद्धान्त का कुरा (सिद्धान्त), मकैको अर्कै खेती (नाटक), हंस (उपन्यास) का लेखक
यो पनि हर्नुहोस्

*कुमाउँ
*कुमाउँनी मानिसहरू
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:खस जातिका थरहरू
मुडुला कार्की

मुडुला कार्की नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर कार्कीको एक कुलघरान हो। यिनीहरू मौदगल्य गोत्रका हुन् ।
पूर्वज

नेपालीहरूले आ आफ्नो वंशावलीको इतिहास संकलनगर्ने क्रममा म्यान्मार (बर्मा) मा रहेका मुडुला कार्कीहरूको पनि आ आफ्नो वंशेलीइतिहास संकलनगर्ने जमर्को भएको छ । पुर्बकालबाट नै मुडुला कार्कीहरूको वंशको इतिहास लाई विद्वानहरु आ-आफ्नो पबित्र विचार साथै आफ्नो वंशका रहन सहन र रिति स्थिति परम्परागत चलन हरूको प्रमाणसँग प्रस्तुत गरेको पाइन्छ ।
मुडुला कार्कीहरूको संक्षिप्त वंश परिचय

नेपालको कर्णाली अञ्चल मुडुली कोटमा मुदगल ऋषिको आश्रम समेत रहेको र कार्की हरूको राज्य रहेको पनि हुंदा मुडुली कोट कार्की भनिन्दा मुडुला कार्की भन्ने चलन रहदैं गयो । मुदगल ऋषिको आश्रम क्षेत्रका सन्तान हुंदा मौदगल्यगोत्र मानिन्छन् हुनत "कार्की" भन्ने सहि अर्थमा-आज्ञामा कारक वा आज्ञापालक-देश मुलुकमा सैनिक क्षेत्रमा सुरक्षा सुव्यवस्थामा आज्ञा दिइनेमा र राजा महाराजाको आज्ञा अनुसार कार्यहरु सैनिक हरूलाई कार्यक्षेत्रमा व्यवस्थित पार्न कुशल ब्यक्तीत्वको नाम नै कारकि अर्थात कार्की हो ।

कार्की राजा धामदेव कार्की मुडुली कोटमा बसि राज्य गरेको प्रमाण पनि छ । मौदगल्य गोत्रलाई पत्तो लगाउंदा मौडाल्यायनबाट (जस्ले २७ नक्षत्र मध्य अभिजित नक्षत्रको खोजगर्ने ऋषि मुडाल हुनाले मौदगल्यायन मुडाल र उन्का सन्तान मौदगल्य भएको हो । प्राचीनकालमा ऋषिमुनिहरु धेरै जसो ब्राह्मण वर्ग र क्षेत्री वर्गमा हुन्थे । वेद विधा पढेर ब्राह्मणको आचरण गर्नेलाई ब्राह्मण र देश सेवाकार्य गर्नेलाई कर्म अनुसार ब्राह्मण क्षत्रीको दर्जा हुने गर्थियो । हुनपनी विश्वामीत्र पैला राजाथिए, पछि तपस्यामा लागेर ब्रह्मऋषि भयपनि , मुदगलका जेठाछोरा इन्द्रसेनलाई पनि ब्रह्मऋषिमा मानिएको छ । यिनीहरूले आंगिरस गुरुकुल पक्ष लिएकाले आंगिरस मुदगला र कण्ठा कुलसँग सम्बन्ध राखेकाले कण्ठामुदगला पनि भनिए, त्यती बेला मातृपक्षको समेत गोत्र वा वंशाको नाममा राखिने गरिन्थियो ।
ऋगवेद र अथर्व वेदका सुक्तहरु निर्माण कर्ता र गंकुवेदका मुदगल कठ शाखाको ब्याख्याताको रूपमा चर्चित महर्षी मुदगुलका सन्तान चेलामौदगल्य कहलाए । यसरि प्राचीनकालमा पुर्खाको र गुरुको पनि चेलाले गोत्र चलाउन हक हुन्थ्यो । मौदगल्यगोत्रमा-त्रिप्रवरमध्य मौदगल्य, आंगिरस, माम्यवच्चेती त्रिप्रवरहरू हुन । मौदगल्य गोत्रि मुडुला कार्कीहरु आजको युग सम्म ताकाधारी झरा क्षत्री अर्थात असली क्षेत्रीमा मानिन्छन् । त्यती बेलाबाट नै कार्कीहरु शिवपच्चायन मान्ने, कुलपुजा गर्ने तुलसीको बोट नलगाउने, एकादशी हरिबोधनी नमान्ने, तिहारमा गाई नपुज्ने, सहि झरा क्षत्री र ब्राह्मण बाहेक अरुले पकाएको नखाने, विहे गरेर गएका चेलीहरूले मात्र पकाएको सेल र खिर खाने झरा क्षत्री बाहेक अरु क्षेत्रीहरूलाई आफ्ना चेलीनदिने, सतीजाने प्रथा स्वीकार नगर्ने जस्ता चलनहरूमा पनि दीर्घकाल सम्म कहरता देखिन्थ्यो ।

यस्को पछि कुनै न कुनै रहस्य रहेको प्रमाणिक कथा बताउँछन । मुडुला कार्कीहरुका संगोत्रिमा पर्ने हरूमा कोइराला, उप्रेती, तिम्ल्सिना, बेल्काणिहरू प्रवर मिल्ने संगोत्रि हुन । थरले जातिका स्थान क्षेत्र या कर्म विशेष र गोत्रले ऋषि कुलको परिचय दिन्छ । यसरी नै आफ्ना संगोत्रिहरू पनि अलग स्थान अलग्गै कर्मले गर्दा थरहरू फेरिएका हुन्छन् । मुडुला कार्कीहरु प्रायसो क्षत्री कर्ममा निपुण हुने हुँदा आदिकाल देखिनै साहसी, इमानदार, सुशील, निर्भीक न्यायप्रेमी परोपकारी आदि कार्यले कुलीन मानिन्छन् ।
मुडुला कार्कीमा चलिआएको परम्परागत प्रचलनहरु तुलसी रोपनी कि नरोप्ने
बाह्य लिंक

मुडुला कार्की सेवा समाज
स्रोत
यो पनि हेर्नुहोला

*लामा (कार्की)
*सुतार कार्की

श्रेणी:थरहरू
सिंखडा

सिंखडा नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। सिंखडाको गोत्र मौद्गल्य गोत्र हो |साथै नेपालमा बसोबास गर्ने कोइराला, कुइंकेल, मुडुला कार्की, उप्रेती, बेल्काणी, तिम्सिना, तिमल्सिना, बेल्बासे र बगाले मौद्गल्य गोत्री हुन् ।
पूर्वज
संख्या
सिंखडाले मान्ने विशेष पर्वहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

* सूत्र
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:थरहरू
राणा

, कास्की तथा लम्जुङ्गका राणा (राजा)]]

राणा हिन्दू धर्मावलम्बी राजपुत र क्षेत्रीहरूको थर हो। राणा खासमा एक राजपुत उपाधि हो । कुँवरमाथि राणा उपाधि धारण गरी राणा वंश स्थापना गर्ने जंगबहादुर राणा (वीरनरसिंह कुँवर) पहिलो नेपाली राणा वंशज हुन्। यी राणा क्षेत्रीहरू वत्स गोत्रका हुन् भने मेवाडका राणाहरू वैशमपायन गोत्रका हुन् ।
शब्द

राणाको अर्थ सार्वभौम राजा मानिएको छ । तर मेवाड राज्यका राणाहरूले राणा उपाधिलाई राज्यको संरक्षक (Royal Custodian) का रूपमा मान्दै आएका छन् । भारतीय राजपुत समाजमा राणा उपाधि सर्वाधिक उच्चतम् मानिएको छ । राजाझैं राणाकी श्रीमतीलाई पनि रानी नै भनिन्छ । राणाका बन्धु शब्दहरू रावल, राव, राय, राई, राजा, राया, आदि हुन् । यी सबैको अर्थ एउटै हुन्छ ।

राणा उपाधि प्रथम चोटि राणा हम्मीर सिंह (१३२६-१३६४)ले लिएका थिए । उनले आफ्ना पूर्वजको रावल उपाधि त्यागी राणा उपाधि लिएका थिए ।
मेवाडका राणा

right|thumb|महाराणा प्रताप ([[राजा रवि वर्मा द्वारा चित्रित)]]
* राणा हम्मीर सिंह (1326-1364)
* राणा क्षेत्र सिंह (1364-1382)
* राणा लखा (1382-1421)
* राणा मोकल (1421-1433)
* राणा कुम्भ (1433-1468)
* राणा उदय सिंह (1468-1473)
* राणा रैमाल (1473-1509)
* राणा साङ्गा (संग्राम सिंह) (1509-1527)
* राणा रतन सिंह (1527-1531)
* राणा विक्रमादित्य सिंह (1531-1537)
* राणा उदय सिंह द्वितीय (1537-1572)
* महाराणा प्रताप सिंह (1572-1596)
* राणा अमर सिंह (1596-1607)
* राणा सुग्र (1607-1615)
* राणा करण (1620-1628)
* राणा जगत सिंह (1628-1652)
* राणा राज सिंह (1652-1680)
* राणा जय सिंह (1680-1699)
* राणा अमर सिंह द्वितीय (1699-1711)
* राणा संग्राम सिंह द्वितीय (1711-1734)
* राणा जगत सिंह द्वितीय (1734-1752)
* राणा प्रताप सिंह द्वितीय (1752-1754)
* राणा राज सिंह द्वितीय (1754-1761)
* राणा अरि सिंह (1761-1771)
* राणा हम्मीर द्वितीय (1771-1777)
* महाराणा भीम सिंह (1777-1828)
* महाराणा जवान सिंह (1828-1838)
* महाराणा सरदार सिंह (1838-1842)
* महाराणा सरूप सिंह (1842-1861)
* महाराणा शम्भू (1861-1874)
* महाराणा सुज्जन सिंह (1874-1884)
* महाराणा फतेह सिंह (1884-1930)
* महाराणा भूपाल सिंह (1930-1955).
* महाराणा भागवत सिंह (1955-1985)
* महाराणा महेन्द्र सिंह (1984 - )
* महाराणा अरविन्द सिंह (वर्तमान राणा)
नेपालको राणाहरू प्रधानमन्त्री

*जंगबहादुर राणा
*रणोद्दिप सिँह बहादुर राणा
*वीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*देव शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*भिम शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*जुद्ध शमशेर जंगबहादुर राणा
*पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा
*सुवर्ण शमशेर राणा
पूर्वज

यिनीहरूको पूर्वज कुँवरहरू हुन्। आजका राणाहरूको पुर्ख्यौली ३ दाजुभाइ बालनरसिंह कुँवर, बलराम कुँवर र रेवन्त कुँवरमा पुग्दछ। जंगबहादुर राणाले सत्तामा आउनासाथ धारण गरेको वा पाएको उपाधि राणालाई थर बनाइयो। त्यसरी कुँवरबाट राणा अलग्गिएका हुन्।
संख्या

राणाहरू नेपालमा निम्नसङ्ख्यक छन् । उनीहरूको बसोबास काठमाण्डौ उपत्यकामा विशेष छ ।
वर्तमानमा "राणा" थर लेख्ने को को

राणा थर लेख्ने राजपुत मात्र नभएर वैश्य र थारुहरू पनि भेटिन्छन । यसैकारण थरले सम्पूर्ण परिचय खुल्दैन । हेरौ तालिका र बुझौ वास्तविकता के के छ हाम्रो समाजमा
राणाले मान्ने विशेष पर्वहरू

स्रोत
यो पनि हेर्नुहोला

*थापा
*पाण्डे
*जुम्ला
*रैका राजवंश

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:पाकिस्तानको इतिहास
लम्साल

लम्साल नेपाल,तथा भारतका विभिन्न स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो।
लम्साल वंशहरु

यिनीहरूका पूर्वज दैलेख जिल्लाको लम्शु गाउँबाट उद्गम भएको मानिन्छ। साथै स्याङ्जा जिल्लाको ज्याग्दीखोलामा र मग्याम चिसापानीमा पनि लम्शालहरूको पूर्ख्यौली थलो हो भन्ने पनि पाईएको छ । हाल आएर नेपाल भरी लम्साल थर भएका मानिसहरू छन् । विशेषगरी स्याङ्गजा, तनहुँ जिल्ला, [चितवन, नवलपुर], गुल्मी जिल्ला,पर्वत जिल्ला वाग्लुङ्ग, । कास्की, दैलेख, भोजपुर, संखुवासभा र ताप्लेजुङ्गमा वढी बसोबास छ ।

{|class="wikitable"
style="text -align:center"
|-
!rowspan=1| क्र.सं.
!rowspan=1|उपनाम
!width=10p×rowspan=1|बारेमा
!width=60p× rowspan=1| नाम(जन्म-मृत्यु)
!width=80% colspan=1| बुबाको नाम
!width=80% colspan=1| आमाको नाम
!width=80% colspan=1| दाजुभाइको नाम
!width=80% colspan=1| अन्यसदस्यहरूको नाम
!width=50% colspan=1|दिदीबहिनीको नाम
!width=28% colspan=1| ठेगाना
!rowspan=1|पेसा
!width=20% colspan=1| धर्म
|-
|१
|सन्तोष सार्थक
|सरल मन र गम्भीर धारणा राख्ने मानवतावादी सोच बोकेको एक सच्चा मानवको रूपमा आफैँलाई जाच्ने एक युवक
|सन्तोष लम्साल .
(२०४६-)
|हरिप्रसाद लम्साल
|रन्जुमाया लम्साल
|लोकनाथ लम्साल डिल्लिराम लम्साल होमनाथ लम्साल
|रिजन लम्साल(भतिजो)
|कल्पना न्यौपाने र पवित्र बराल
| मे.न.पा. १०
धुलाबारी
|अध्यापन
| हिन्दू
|-
|२
|सागर शर्मा
|स्वभिमानी
|लोकनाथ लम्साल
( २०४४-)
|„
|„
|सन्तोष लम्साल,डिल्लीराम लम्साल र होमनाथ लम्साल
|रिजन लाम्सल(छोरो)i
|„
|„
|फ्याक्ट्रिमा
|„
|-
तिलकराम हजुरबुवा
टेकनाथ लम्साल (बुवा) चिसापानी स्याङ्गजा हाल गैंडाकोट नवलपुर

पुर्णचन्द लम्साल
नारायण लम्साल (याम)
आयुष लम्साल (मुक्क्ति) छोरा
पूर्वज

यिनीहरूका पूर्वज दैलेख जिल्लाको लम्शु गाउँबाट उद्गम भएको मानिन्छ। साथै स्याङ्जा जिल्लाको ज्याग्दीखोलामा पनि लम्शालहरूको पूर्ख्यौली थलो हो भन्ने पनि पाईएको छ । हाल आएर नेपाल भरी लम्साल थर भएका मानिसहरू छन् । विशेषगरी स्याङ्गजा, तनहुँ जिल्ला, चितवन, गुल्मी जिल्ला,पर्वत जिल्ला वाग्लुङ्ग, दैलेख, भोजपुर, संखुवासभा र ताप्लेजुङ्गमा वढी बसोबास छ ।
संख्या

लम्सालले मान्ने विशेष पर्वहरू

हिन्दु धर्मालम्वी भएको भएकाले यिनीहरु हिन्दु परम्परा तथा संस्कर्ती मनाउँछन् । नेपाली भाषा बोल्ने तथा शिक्षामा अगाडि रहेका यिनीहरु नेपालको इतिहासबाट नै अगाडि र विशिष्ट मानिन्छन् ।
श्रेणी:जाति
दुवाडी

दुवाडी नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर हो। दुवाडी आत्रेय गोत्रीय बाहुन जातीको एक थर हो। दुवाडी थरको उत्पत्तिको बारेमा उनीहरू दैलेखको दुवाडाबाट क्षेत्रबाट उत्पत्ति भएको विश्वास गरिएको छ। वि.सं. १२४६ मा राजपाठ आफ्नी रानी (क्षेत्रीकी छोरी विदुला पट्टिबाट जन्मेका) छोरा कालू थापालाई दिई काशीबास गर्न जाने संयुक्त डोटी राज्यका राजा श्रीवत्सराज भट्टकी ब्राह्मणी पत्नी कान्तिमती पट्टिका नाति (श्रीदेव भट्टकी माहिली पत्नी नीलाम्बराका साहिँला छोरा) श्रीनाथ भट्ट वझाङ् पौडीको झोता दरबारमा जन्मी हाल दैलेख साविक जुम्ला राज्य भित्र पर्ने दुवाडाबाट मा बसाईं सरेकाले उनका सन्तानहरू दुवाडी थरले चिनिन पुगे |दुवाडीहरू हाल गोरखा , धादिङ् , चितवन आदि ठाउँमा फैलिएर रहेकाछन् |
पूर्वज

दुवाडी आत्रेय ऋषिका सन्तान हुन् । उनीहरूको गोत्र आत्रय हो । दुवाडीहरु डोटीबाट गोरखा आई त्यहाबाट नेपालका विभिन्न भेगमा बसाई गरिरहेएका छन् ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:थरहरू
अत्रि ऋषि

thumb|200px|अत्रि राम र लक्ष्मणसँग, अनुसूया सीतासँग बोल्दै
अत्रि पौराणिक ऋषि, नौ प्रजापतिमध्य एक, ब्रम्माका मानस पुत्र र अत्रि वा आत्रय गोत्रको पुर्खा मानिन्छन् । पुराणहरूका अनुसार ब्रह्माजीदेखि अत्रि, अत्रिदेखि चन्द्रमा, चन्द्रमादेखि बुध र बुधदेखि इला-नन्दन पुरूरवाको जन्म भयो ।
ऋग्वेदका दश मण्डलमध्ये पाँचौ मण्डलका मन्त्रद्रष्टा महर्षि अत्रि हुन्, त्यसैले यस मण्डललई आत्रेय मण्डल भनिन्छ । यस मण्डलमा ८७ सूक्त छन् ।
कर्दम ऋषिकी पुत्री अनसूयासंग यिनको विवाह भएको थियो ।

अत्रेर्भार्यानसूया च पञ्चात्रेयानसूयत

सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपोमूर्तिः शनैश्चरः ।

सोमश्च पञ्चमस्त्वेते पञ्चात्रेयाः प्रकीर्तिताः

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च ह्यात्रेयाणाम् महात्मनाम् ।

(शिवपुराण वायवीय संहाता पूर्वखण्ड १७ – ३०,३१,३२)

शिवपुराणको उपर्युक्त कथनले अत्रिपत्नि अनसूयाका गर्भबाट सत्य नेत्र, हव्य, आपोमूर्ति, शनैश्चर र सोम गरी ५ पुत्र प्रादुर्भाव भएको देखाइएको छ ।
सन्दर्भ सूची

श्रेणी:ऋषि
कश्यप गोत्र

कश्यप गोत्र नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो । कश्यप गोत्रका गोत्र प्रवर्तक कश्यप ऋषि हुन् ।
राहादी

*क्षत्रिय/देउवा
*रुचाल
*शाह
*जेठारा
*बिष्ट
*ठकुरी/राठौर
*माझी
*घिमिरे
*भट्ट
*गोदारथापा
*गर्तौला
*अधिकारी (भँडारे,खिलचिने र कौवाली)
*बोगटी
*बुढाथोकी
*पाँडे (सिमलदिया र बडखोरा)
*छतकुली
*बडाल
*श्रेष्ठ (नेवार)
*राजभण्डारी (भक्तपुर) (नेवार)
* वैध्य (नेवार)
राहाद
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
कौडिन्य गोत्र

कौडिन्य नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।
कौडिन्य गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु

नेपालको सन्दर्भमा बैतडी जिल्लाको पालीगाउँ, गुरूखोलामा बसोवास रहेका तथा पालीगाउँ मूलथलो भएका (पल्याल) भट्ट थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन । हाल यि‌ भट्ट थरि डडेल्धुरा पनि‌ बसाेबास गर्दै आएका छन्। लास, डाडाँकोट निवासी अवस्थी थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन । यसै गरी बैतडी जिल्लाकै पालीगाउँ, दखन्समा बसोवास रहेका भाट थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन् । यसै गरी प्याकुर्याल,लम्जेल पनेरु,आचार्य,सापकोटा,सत्याल,मरासिनी,पराजुली, बाँसकोटा, त्रिताल,न्यौपाने,कमलकोटे,लकाई खड्का,गाम्ले थापा, बन्जाडे, रावल, बन्जारा, गैरे थर पनि कौडिन्य गोत्री हुन ।
काक्तेकर थर पनि कौडिन्य गोत्र भएको मानिन्छ।


श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि
श्रेणी:गोत्र
घृतकौशिक गोत्र

घृतकौशिक नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।
घृतकौशिक अन्तरगत पर्ने थरहरु

“बरुवाल,बडुवाल,सिजापती,सुतारकार्की, बराल, खनाल, बुढा, नेपाल, घमाल,पण्डित अनि -
काशीया र कुशे विंडाल र जिरे पाण्डे कुशौला पनि -
घृतकौशिक गोत्र तीन प्रवर हो सन्तान गाधेयको -
शाखा वाजसेन सूत्र यीनको ता आपस्तम्वेय हो “

झापा मा कन्काइ नदि पुर्व घृतकौशिक प्रवरपुरुष मन्दिर साथै संस्था रहेको छ । बराल थर का पहिला बराल जयतु बराल हुन् ।


श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
कौशिक गोत्र

कौशिल्यनेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।
कौशिक अन्तर्गत पर्ने थरहरु

कठेत,भट्ट, जेठारा, अंगाईं, रेग्मी, बुढा, साउँद, खप्तरी खड्का, खपतरी बिष्ट, बोहरा, खप्तडी बुढाथोकी, बेडारी, फुँयाल, जनाला, रिमाल,सिजापती, बडुवाल, कुमाल, ढुँगाना, कटुवाल, जुलारी , दशौदि, तिवारी, माझी, रायमाझी, दसौलिया, खप्तरी बस्नेत, लुइँटेल, पुडासैनी, बाँनियाँ, रघुवंशी, भण्डारी,भँडारी, बस्ताकोटी, गौलि , सन्जेल, पाठक, धिताल

श्रेणी:गोत्र
माण्डव्य गोत्र

माण्डव्य नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो।
माण्डव्य अन्तर्गत पर्ने थरहरु

*बजगाइ
*पन्थी
*कटुवाल


श्रेणी:थरहरू
gyawali,Mahatara

माण्डव्य_गोत्र
श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:ऋषि
माण्डव्य_गोत्र

१ भण्डारी
२ रावल
३ अधिकारी
४ स्वााँर
५ बिष्ट
६ महत्तारा
७ भट्ट
८ जोशी
९ कटुवाल
१० ज्ञवाली
११ कर्माचार्य
१२ मास्के
१३ मास्की
१४ पन्ती
१५ बजगाई
१६ मगर
१७ गिरी
१८ खरान्चुली मल्ल
१९ बजिमय
२० खत्री
२१ मल्ल
२२ माण्डव्य
२३ रोकाया
२४ बोहरा
२५ श्रेष्ठ
२६ कोईराला
२७ बिटालू
२८ पालिखे
२९ लाकौल
३० सिजापती
३१ घर्ती
३२ मढिकर्मी
३३ धिताल
३४ थोर्गेली
३५ मल्लश्रेष्ठ ३६) पुरी ३७) नायाजू 38) शाक्य

३९) प्रधान ४०) राजभण्डारी ४१) बिजुक्छे ४२) जोन्छे 43) प्रधानाङग ४६) घोडासैनी ४७) जोईसी ४८) जैसी ४९) पाध्याय ५०) उपाध्याय ५१) शर्मा ५२) कटवाल ५३)खडका

५४) मुलेल ५५) बटाला ५६) घोडाकादी ५७) कुलकर्णी ५८) माण्डवीय

५९) माण्डव ६०) पहेलिया ६१) माण्डोवा ६२) माण्डवी ६३)भगत ६४) गिरी ६५) हमाल ६६) धालाछें प्रधान ६७) न्युछें (न्हच्छे) प्रधान ६८) मुलनकर्मी
गर्ग गोत्र

गर्ग सप्तऋषीमध्ये ऋषी विश्वामित्रका सन्तान हुन जसले पछि गएर आफ्नो छुट्टै नामको गोत्रको सुरुवात गरेका थिए । गर्ग नेपाल, भारत तथा अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको गोत्र हो। गर्ग, गार्ग्य, गैातम, विश्वामित्र, पाराशर गरि गर्ग गोत्रका पञ्च प्रवर रहेका छन् ।
एक प्रकारका गर्ग गोत्री सन्तानहरु नेपालको पश्चिमि भेग्मा बस्दै आएका छन्। उनिहरूले गाथा भन्ने प्रौराणीक ठाउँलाई आफ्नो गोत्रका देवता बस्ने ठाउँ मान्दै पुजा गर्ने गरेका छन् ।
गर्ग गोत्र अन्तर्गत पर्ने थरहरु

बास्तोला, गजुरेल, भट्ट,पन्त,डोटेल, रिसाल, भट्ट लामिछाने, भुर्तेल, भेट्वाल, लामिछाने थापा, मुगाली थापा, आचार्य, रोकाहा, चुडाल, जोशी, पालपाली खड्का,लामिछाने बस्नेत ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* कोइराला
* सूत्र
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:गोत्र
श्रेणी:थरहरू
श्रेणी:ऋषि