JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
राष्ट्रपतीय प्रणाली

राष्ट्रपतिय शासन प्रणालीमा मुलुकको सम्पूर्ण कार्यकारी शक्ति राष्ट्र प्रमुखमा रहेको हुन्छ| सरकार प्रमुख र राष्ट्र प्रमुख एकै व्यक्ति हुने गर्दछ र ऊ जनताको प्रत्यक्ष मतबाट निर्वाचित भएको हुन्छ। कुनै देशमा भने जनताले सोझै राष्ट्रपतिलाई मत नदिए पनि सोही प्रयोजनका लागि निर्वाचकमण्डललाई निर्वाचित गर्ने खालको पद्धति अपनाइने गरेको पाइन्छ। निर्वाचित निर्वाचकमण्डलको राष्ट्रिय विधायिकासँग कुनै सम्बन्ध हुँदैन। यस खालको निर्वाचन पद्धति अमेरिकाको राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा अवलम्बन गरिएको पाइन्छ। राष्ट्र प्रमुख व्यवस्थापिकाप्रति प्रत्यक्ष रूपमा उत्तरदायी हुँदैन र ऊ संसदको सदस्य पनि हुँदैन। कार्यपालिका र व्यवस्थापिकाले विशेष अवस्थामा बाहेक परस्परमा स्वतन्त्र रूपमा कार्य गर्दछन्।

राष्ट्र प्रमुख निश्चित पदावधिका लागि निर्वाचित हुन्छ र विशेष अवस्थामा बाहेक विधायिकाको नियन्त्रणबाट पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र रही पूरा अवधि सरकारको सञ्चालन गर्दछ। व्यवस्थापिकाबाट महाभियोगका माध्यमबाट मात्र उसलाई हटाउन सकिन्छ। राष्ट्रपतिले पनि संसद् विघटन गर्न नसक्ने हुँदा दुवै निकायले पूरा अवधि कार्य सञ्चालन गर्न सक्दछन्।

राष्ट्र प्रमुखले आफूले चाहे अनुसारको सरकार गठन गर्न सक्दछ। तर यसमा विधायिकाको सहमति भने चाहिँन्छ। सामान्यतया मन्त्रिमण्डलका सदस्यहरूको भूमिका राष्ट्र प्रमुखको सल्लाहकार जस्तो मात्रै हुन्छ। नियुक्त मन्त्रीहरू विधायिकाका सदस्य हुँदैनन् र सिद्दन्तत: संसदप्रति जवाफदेही पनि हुँदैनन् तर विधायिकाले माग गरेको अवस्थामा उपस्थित भै जानकारी दिनु उनीहरूको दायित्व भित्र पर्दछ। यस प्रणालीमा कार्यकारीणीका खासखास कार्यहरूलाई संसदद्वारा अनुमोदन गर्नुपर्ने गरी राष्ट्रपतिको शक्तिलाई केही सीमित भने गरिएको हुन्छ।

राष्ट्रपति संसदमा उपस्थित नहुने र त्यहा प्रत्यक्ष पहुच नहुने भएको तथा विधायिकामा राष्ट्रपति भन्दा भिन्न मत का बहुमत हुन सक्ने सम्भावना रहेकोले नीति निर्माणामा गतिरोध भै रहनु यो प्रणालीको दुर्गुण हो।
राष्ट्रपतिय शासन प्रणाली भएका राज्यहरू

प्रधानमन्त्री नभएको राष्ट्रपतिय प्रणाली

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*


Nations with limited recognition are in italics.
प्रधानमन्त्री सहितको राष्ट्रपतिय प्रणाली

monarchies]].

*
* (see Chief of the Cabinet of Ministers)
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* (राजतन्त्रको रुपमा)
*

Nations with limited recognition are in italics.
सर्वोच्च नेता सहितको देश

प्रशासनिक विभाजनमा राष्ट्रपतिय प्रणाली

पहिलेका राष्ट्रपतिय प्रणाली
आदर्श विद्यालय, बिराटनगर

विराटनगरको आदर्श विद्यालय स्थानीय समाजसेवी श्री कृष्णप्रसाद कोइरालाले स्थापना गरेका हुन्। राणाकालमा गरीबका छोराछोरीले पढ्न पाउन भनेर बीपी कोइरालाका पिता कृष्णप्रसाद कोइलाले वि.सं. १९८६ साल वसन्त पञ्चमीमा स्थापना गरेका थिए। नेपालमा सहशिक्षा सुरू गर्ने यो पहिलो विद्यालय हो। त्यहाँ देशप्रेम, स्वावलम्वन तथा सरल जीवनयापन पद्धतिमा समतामूलक तवरले शिक्षा दिइन्थ्यो। दरवार हाइस्कुलपछिको नेपालको यो दोस्रो हाइस्कुल हो। बालिकाहरूले पठन पाठनमा प्रवेश पाएको यो पहिलो विद्यालय थियो। गिरिजाप्रसाद कोइराला लगायत नेपालका धेरै जना राजनीतिक व्यक्तित्त्वहरूको प्रारम्भिक शिक्षा यसै विद्यालयबाट सुरु भयो।
वर्तमान स्थिति

विज्ञान, व्यवस्थापन र शिक्षा संकायका सबै विषयहरू बाहेक यस विद्यालयमा विहानी पख ऐच्छिक कम्प्युटर, तीन वर्षे डिप्लोमा इन कम्प्युटर इन्जिनियरिङ (डीकम), डिप्लोमा इन सिभिल इन्जिनियरिङ र १८ महिने प्राविधिक एसएलसीको पढाइ हुन्छ।
यस विद्यालयका ५४ शिक्षकहरू मध्ये आधा युवा उमेरका छन्। ५० वर्ष उमेर नाघेका ८, ४० देखि ५० वर्ष उमेर समूहका १६ जना र ४० मुनिका ३० शिक्षकशिक्षिकाहरू छन्।
उल्लेखनीय भूतपूर्व विद्यार्थीहरू

विश्वविद्यालयका केही प्रख्यात स्नातकहरू निम्न हुन्:
*गिरिजाप्रसाद कोइराला
*मनमोहन अधिकारी
*सूर्यबहादुर थापा
*नगेन्द्रप्रसाद रिजाल
*विश्वनाथ उपाध्याय
*शेखर कोइराला
*भोला रिजाल
*प्रफुल कुमार काफ्ले
सन्दर्भ सामग्री


श्रेणी:शिक्षा
श्रेणी:नेपालको पहिलो
श्रेणी:विद्यालयहरू
एएफसी च्यालेन्ज कप फुटबल-२०१२

चौथो एएफसी च्यालेन्ज कप फुटबल-२०१२ नेपालले मार्च ८-१९ २०१२मा आयोजना भएको थियो।बिजेता उत्तर कोरिया २०१५मा हुने एएफसी एसियन कपको लागि छनोट भएको छ।
मैदान


छनोट

छनोट भएका देशहरू

* – Qualification Group A winners
* – Qualification Group A runners-up
* – Qualification Group B winners
* – Qualification Group B runners-up
* – Qualification Group C winners
* – Qualification Group C runners-up
* – Qualification Group D winners
* – Qualification Group D runners-up
समुह चरण

सबै नेपाली समय अनुसारNepal Time (NPT) – UTC+5:45
Tie-breaking criteria

The teams are ranked according to points (३ points for a win, १ point for a tie, ० points for a loss) and tie breakers are in following order:
#Greater number of points obtained in the group matches between the teams concerned;
#Goal difference resulting from the group matches between the teams concerned;
#Greater number of goals scored in the group matches between the teams concerned;
#Goal difference in all the group matches;
#Greater number of goals scored in all the group matches;
#Kicks from the penalty mark if only two teams are involved and they are both on the field of play;
#Fewer score calculated according to the number of yellow and red cards received in the group matches; (1 point for each yellow card, 3 points for each red card as a consequence of two yellow cards, 3 points for each direct red card, 4 points for each yellow card followed by a direct red card)
#Drawing of lots.
समुह ए

----


----
समुह बी

----


----
नकआउट चरण
सेमी फाइनल

----
तेस्रो स्थान
फाइनल
विजेता
अवार्ड

तलका अवार्डहरू दिइएको थियो एएफसी च्यालेन्ज कप फुटबल-२०१२‎ मा
गोलकर्ता

;६ गोल
* Phil Younghusband

;३ गोल
* Pak Nam-Chol I

;२ गोल


* Jang Kuk-Chol
* Pak Kwang-Ryong
* Abdelhamid Abuhabib

* Fahed Attal
* Ángel Guirado

* Arslanmyrat Amanow
* Gahrymanberdi Çoňkaýew


;१ गोल


* Jang Song-Hyok
* Jon Kwang-Ik
* Jong Il-Gwan
* Ri Chol-Myong
* Ri Kwang-Hyok
* Hassan Adhuham

* Mohamed Rasheed
* Alaa Attieh
* Ashraf Nu'man
* Houssam Wadi
* Juan Luis Guirado
* Nuriddin Davronov

* Akhtam Khamroqulov
* Alexei Negmatov
* Guwanç Hangeldiýew
* Ruslan Mingazow
* Berdi Şamyradow
* Elman Tagaýew


;१ आत्मधाती गोल
* विराज महर्जन (playing against Turkmenistan)
बाह्य लिंक

*AFC Challenge Cup
सन्दर्भ



श्रेणी:एएफसी च्यालेन्ज कप
श्रेणी:फुटबल
केशर शमशेर राणा

केशर सम्शेर राणा नेपालका विद्वान व्यक्ति तथा पूर्वमन्त्री थिए। राणा प्रधानमन्त्री चन्द्र शम्शेरका छोरा केशर सम्शेर अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री मोहन शम्शेरका पालामा सेनाको दोस्रो कमाण्डर जंगीलाठ थिए। प्रजातन्त्रको स्थापना पछि यिनी नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति बनेका थिए। यिनले आफ्नै निवास केशर महलमा केशर पुस्तकालयको स्थापना गरेका थिए।
यिनले बनाएको केशरमहल स्थित स्वप्न बगैंचा Garden of Dreams विश्वप्रसिद्ध बगैंचाहरूमा पर्दछ। गोग्राहा बजारलाई विराटनगर नामाङ्करण यिनले गरेका हुन्।
वृत्ती /सेवा

१९५८: मेजर जनरल१९७७: लेफ्टिनेन्ट जनरल१९७९-१९८७: काठमाडौ नगरपालिकाको अध्यक्ष१९९१-२००२: दक्षिण कमान्डिङ जनरल२००२-२००४: पूर्वी कमान्डिङ जनरल२००४-२००५ बेलायतको लागि नेपाली राजदुत२००७-२००९: प्रधानसेनापति २००७-२०११: रक्षामन्त्री २००८-२००९: अर्थ मन्त्री २०१२ फिल्ड मार्सल
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:अमेरिकाको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत

श्रेणी:चन्द्र खलक
श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका फिल्ड मार्सलहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
श्रेणी:नेपाली सैन्य कर्मचारीहरू
महेन्द्र विक्रम शाह

महेन्द्र विक्रम शाह नेपालका विद्वान व्यक्ति तथा पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २००८ मंसीर १ गतेको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।
राजनीति प्रवेश

वि.स. २००३ साल कार्तिक १५ गते अखिल भारतीय नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेसको अधिवेशन भयो । त्यसको संयोजक हुनुहुन्थ्यो वि.पी. कोईराला । वि.स. २००९ साल श्रावण १ मा नेपाल प्रजातन्त्र कांग्रेसको महाधिवेशबाट महेन्द्र विक्रम शाह सभापति हुनु भयो ।

दुबै पार्टी एकिरण पश्चात नेपाली कांग्रेस गठन भयो । वि.स. २००६ चैत्र २७ गते कलकत्तामा (पहिलो महाधिवेशन) भयो । महाधिवेशनबाट मातृका प्रसाद कोईराला सभापति र महेन्द्र विक्रम शाह महामन्त्री हुनुभयो । वि.स. २००९ जेष्ठमा जनकपुरमा दोस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट वि.पी. कोईराला सभापति र धनमान सिंह परियार र राजेश्वरी प्रसाद उपाध्याय हुनु भयो । त्यस्तै बीरगंजमा वि.स. २०१२ माघमा तेस्रो महाधिवेशन भयो । महाधिवेशनबाट सुवर्ण शम्सेर सभापति हुनु भयो भने विश्वबन्धु थापा र तुलसी गिरी महामन्त्री बन्नु भयो ।
भारतको लागि नेपाली राजदुत

शाहको भारतीय प्रधानमन्त्री नेहरुलगायत राजनीतिक नेतासँग निकट सम्बन्ध थियो। भारतमा राणाहरू मात्र राजदूत हुने परम्परा तोड्न उनलाई राजदूत बनाइएको थियो।
२०१२ सालमा भारतबाट महेन्द्रविक्रम शाहलाई फिर्ता बोलाउनुको पछाडि भारतले दिँदै आएको बाणिज्यको कोटासम्बन्धी विवादले काम गरेको थियो । तर, तत्कालीन प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसाद कोइरालासँग निकट मानिने शाहलाई उनी पदबाट हटेपछि त्यही कारणले फिर्ता बोलाएको भनिन्छ ।
वैवाहिक जीवन
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:भारतको लागि नेपाली राजदुत
महावीर शमशेर जङ्गबहादुर राणा

मेजर जनरल महावीर सम्शेर ज.ब.रा. नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २००८ मंसीर १ गतेको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए। यिनी राणा प्रधानमन्त्री भीम सम्शेरका सन्तान हुन्।
पारिवारिक पृष्ठभुमि

महावीर शमशेर भीमशमशेरका नाति तथा प्रकाशशमशेरका छोरा थिए। चन्द्र शमशेरले बनाएको ए बि सि रोलक्रममा, उनी सि क्लासका राणामा पर्दथे। बि.सं. १९९० मा जुद्धशमशेरले सि-क्लासका राणालाई निष्कासन गर्दा प्रकाश समशेर र उनका सन्तानहरू त्यसमा परे। उनको सर्वस्वहरण भयो। त्यसकारण महावीर शमशेर राणाविरोधी आन्दोलनमा लागे।
राजनीति

श्री ३ हुने रोलक्रमबाट हटेपछि महावीर शमशेर राणाविरोधी अभियानमा सहभागी भए। राणा परिवारबाटै राणा शासन अन्त्यको लागि लागिपर्नेमा सुवर्ण शमशेर, रुद्र शमशेर लागयत उनको नाम आउँछ। उनीहरूले नेपाली कांग्रेसको आन्दोलनलाई आर्थिक सहयोग गरे।

२००७ फागुन ७ मा नेपालमा प्रजातन्त्रको घोषणा भयो। त्यसपछि मोहनशमशेरको नेतृत्वमा राणा-कांग्रेस संयुक्त सरकार बन्यो। २००८ असोजमा यो सरकार विघटन भयो। त्यसपछि बनेको मातृकाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारमा उनी योजना बिकास, बन, खानी तथा विद्युत मन्त्री भएका थिए।

२००९ श्रावण ३१ मा राजा त्रिभुवनले गठन गरेको परामर्शदाता समितिमा महावीर शमशेरलाई गृह र योजना तथा विकास बिभागको (मन्त्रालयको) जिम्मेवारी दिइएको थियो।

२०१० असार २ मा बनेको मन्त्रीपरिषदमा पनि उनी मन्त्री नियुक्त भएका थिए।
व्यवसाय

महावीर शमशेर नेपालमा हवाइजहाज सेवाको सुरुवात गर्ने व्यक्ति हुन्। हिमालयन एभिएसनको नाममा नेपालमा पहिलो पटक डिसी ३ हवाईजहाज उडेको थियो।

नेपालको राजनीति त्यागेर उनी कलकत्तामा व्यवसाय गर्न थाले। कलकत्तामा टाइगर सिनेमा, डलहौजी प्रोपर्टिज, हुँमायुँ प्रोपर्टिज, हिमालयन एभिएसन, कलकत्ता क्लब, क्लब थ्री हन्ड्रेड जस्ता कम्पनीका उनी मालिक थिए।
वैवाहिक जीवन

मृत्यु

उनको मृत्यु मृगौला फेल भएको कारणले भयो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू
श्रेणी:भीमशमशेर खलक
नारदमुनि थुलुङ

नारदमुनि थुलुङ नेपाली काङ्ग्रेसका एक नेपाली राजनीतिज्ञ थिए। उनी राणा विरोधी प्रजातान्त्रिक राजनीतिज्ञ थिए। उनले सात सालको क्रान्तिको समयमा भोजपुर मोर्चाको जिम्मेवारी लिएका थिए। उनी पहिलो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्मा स्वायत्त प्रशासन मन्त्री बनेका थिए भने वि.सं २०१० मा दोस्रो मातृकाप्रसाद कोइराला मन्त्रिपरिषद्मा रक्षा मन्त्री बनेका थिए। थुलुङ शाही भूमि सुधार आयोगको अध्यक्ष पनि थिएने। थुलुङको अध्यक्षतामा आयोगले भूमि सीमा, मोहियानी र कृषि ऋणको परिचय दिन सुझाव दिइएको थियो। यद्यपि, यी सुधारहरू कार्यान्वयन भएनन्। उनको जन्म २७ चैत १९६५ भएको थियो भने मृत्यु २२ माघ २०४७ मा भएको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका रक्षा मन्त्रीहरू
सूर्यनाथदास यादव

सूर्यनाथ दास यादव नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको २०१० सालको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए। उनी महात्मा सोनाई दास साहेब यादव राजगंज सिनवारी ४ जगह साविक मोरगं हाल देवानगंञ्ज ७, सुनसरी सरकार को शिष्य हुनुहुन्थ्यो । नेपाली काग्रेशमा प्रवेश गराउन महात्मा सरगुण साहेबको ठुलो योगदान थियो । वहाँ लाई राजधानी काठमाडौं पटकपटक लैजाने वहाँ को गुरुभाई सरगुण साहेबको ठूलो भुमिका थियो ।

सूर्यनाथ दास यादव र देवनाथ दास यादव दुवै दाजुभाइ हुन् । दुवैजना सँगै पार्टीमा थिए । २०१५ सालको आम चुनावमा दुवै दाजुभाइ चुनाव लडेका थिए र दुवै जनाले जितेका पनि ।

सूर्यनाथ दास यादव अलि चलाख र भलाद्मी र धार्मिक भएका कारण उनी दुई पटक मन्त्री पनि भए तर देवनाथ दास यादव अलि स्वभावले कडा मिजासको र क्रान्तकारी भएका कारणले उनी मन्त्री बन्न पाएनन् । बरु पार्टीले सुरु गरेको आन्दोलनमा सक्रिय भएर लागिरहे ।

२०१७ सालको क्रान्तिमा सूर्यनाथ दास यादव पक्राउ परे भने उनी भारत प्रवासमा गएर बसे । उनलाई पटक पटक आत्मसमर्पण गर्न नेपाल सरकारले भनिरह्यो ।

तर, उनले ‘बरु यतै घरजम गरेर बस्छु तर सरकार समक्ष आत्मसमर्पण गर्दिनँ’ भने र उनले त्यही गरे । करिव तीन महिना गुरु सोनाई दास यादवको घर राजगंज सिनवारी ४ मोरगं हाल सुनसरीमा बसेका थिए।

भारतको दरभङ्गामा जग्गा लिएर घर बनाई त्यहीँ बस्न थाले । आन्दोलन चलिरहेका कारण छोरीको विवाह पनि उतै गरे । आन्दोलन समाप्त भएपछि उनी नेपाल फर्केका थिए ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
डिल्लीरमण रेग्मी

डिल्लीरमण रेग्मी नेपालका विद्वान व्यक्तित्त्व इतिहासकार तथा पूर्वमन्त्री हुन् । यिनी मातृकाप्रसाद कोइरालाको [सालको मन्त्रीमण्डल]मा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए ।
राजनीति

उनी सुर्वणसम्शेर ज.ब.रा.को अध्यक्षता मा जेठ २ मा गठन भएको मन्त्रीमण्डल मा गृहमन्त्री थिए। सो मन्त्रीमण्डलले पहिलो आम चुनाव सम्पन्न गर्यो।
वैवाहिक जीवन

मृत्यु

उनको मृत्यु १४ भाद्र २०५८ मा भयो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू


श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:नेपालका इतिहासकारहरू
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका गृह मन्त्रीहरू
श्रेणी:खस जाति
गुञ्जमान सिंह

गुञ्जमान सिंह नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी टंङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

पद्म शमशेरले नेपाल सरकार वैधानिक कानुन २००४ बनाउन सुधार समिति गठन गरेका थिए । सो सुधार समितिको काम थियो संविधान बनाउनु थियो। समितिमा सरदार हेमराज पाण्डे , कृष्ण शमशेर र गुञ्जमान सिंह समेत रहेका थिए ।

राजा त्रिभुवनको उपचारका क्रममा फागुन ०११ मा स्वीट्जरल्यान्डको ज्युरिजमा मृत्यु भएपछी राजगद्दी सम्हालेका राजा महेन्द्रको मुख्य शाही सल्लाहकार भएर सेवा गरेका थिए ।

राजा महेन्द्रको आदेशमा यिनी चीन भ्रमणमा गएर नेपाल चीन सम्बन्ध विस्तार गरेका थिए र उनले कुटनीतिक मस्यौदामा सही गरेपछि नेपाल–चीनबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापनाको ढोका खोलेको हो । टंङ्कप्रसाद आचार्यको प्रधानमन्त्रिकालमा नेपाल चीन दौत्य सम्बन्ध कायम भयो।
सन्दर्भ समाग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका अर्थ मन्त्रीहरू
किरण शमशेर राणा

किरण सम्शेर ज.ब.रा. (१९१६-१९८३) नेपालका पूर्व प्रधान सेनापति हुन्। यिनले २००७ देखि २०१२ सम्म प्रधान सेनापतिको रूपमा काम गरेका थिए। यिनी टङ्कप्रसाद आचार्यको मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

यिनी १९७४ देखि १९७८ सम्म संयुक्त अधिराज्यका लागि नेपाली राजदुत भएर पनि सेवा गरेका थिए ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरू
श्रेणी :त्रिशक्ति पट्ट
श्रेणी:बेलायतको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:फिल्ड मार्सलहरू
श्रेणी:नेपालका फिल्ड मार्सलहरू

श्रेणी:जुद्ध खलक
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
रणधीर सुब्बा

रणधीर सुब्बा (जन्म:बि.सं १९१५) गोरखा परिषदका अध्यक्ष र नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। दार्जिलिंग को गोर्खा लिग नामक पार्टीका संस्थापक सचिब भई गोर्खालैंडको आंदोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेका रणधीर सुब्बाले १९४५.ई देखी गोर्खा साप्ताहिक मार्फ़त क्रांतिको बिचार संप्रेषण गर्थे। सुगौली सन्धिले हड्पेको भूभाग र अरु गोर्खालैंडको बाहूल्य क्षेत्र र गोर्खालीहरुका तर्फबाट २ डिसेम्बर १९४६ मा ब्यारिष्टर डम्बर सिं गुरुङ (जो भारतको संविधान निर्माण गर्ने सभाको सदस्य बनाइए) को नेतृत्वमा आएको डेलिगेसनमा कालिमपोंग को एस यू एम आईका प्राध्यापक र गोरखा साप्ताहिकका संपादक रणधीर सुब्बा (नेपाल आएर क़ानून मन्त्री, परराष्ट्र मन्त्री, राजदूत भए) एस यू एम आई मै पढ़ाउने मास्टर एवम् साहित्यकार टिकाराम शर्मा (नेपाल आएर रेडक्रसको सेवामा लागे) आदि थिए । यो डेलिगसनले जर्नेल बहादुर समशेर जवरालाई भेटेर सम्पूर्ण वृतान्त अवगत गरायो । बहादुर समशेरले आफू एक्लैले निर्णय गर्न नसक्ने तर श्री ३ मा जाहेर गरिदिने वचन दिए । पछि सोही वचन अनुसार भारदारी सभा बस्न गयो । त्यो भारदारी सभामा डेलिगेसनका तर्फबाट ‘हामी जमिनसँगै नेपाल आउँछौं, हाम्रो गोर्खा लिग पार्टीलाई नेपाल सरकारले मान्यता देवस, साथै गोर्खालिगको शाखा नेपालमा खोल्ने अनुमति मिलोस्’ भन्ने प्रस्ताव राख्यो ।यो प्रस्तावलाई जनरल विजय समशेर जवराले मैत्रीपूर्ण तरिकाले स्वागत जनाएका थिए तर भारदारी सभामा बस्ने केही भारदारहरुले यो प्रस्ताव स्विकार गर्न अप्ठ्यारो मानेर असहमति जनाए । ५ डिसेम्बर १९४६ का दिन डेलिगेसन दार्जीलिङ फर्कियो ।
यिनी २००८ भाद्र सुवर्ण सम्शेरको अन्तरिम मन्त्रीमण्डल सरकारमा राष्ट्रवादी गोरखा परिषदको तर्फबाट शिक्षा, स्थानीय स्वायत्त शासन, स्वास्थ्य, कानुन, संसदीय प्रबन्ध, उद्योग र वाणिज्यमन्त्री भएका थिए।
२०१४ चैत ३ मा राजा महेन्द्रले नयाँ व्यवस्था अनुरूपको संविधान निर्माणका निम्ति एउटा संविधान मस्यौदा आयोग बनाएका थिए। आयोगको अध्यक्षमा भगवतीप्रसाद सिंह थिए भने सदस्यहरूमा नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट सूर्यप्रसाद उपाध्याय र होराप्रसाद जोशी, गोरखा दलबाट रणधीर सुब्बा र कानुनविद्का रूपमा रामराज पन्त नियुक्त भएका थिए ।
२०१५ सालको चुनाव

२०१५ सालको चुनावमा गोरखा परिषदका अध्यक्ष रणधीर सुब्बा क्षेत्र नं २६ धनकुटाबाट पराजित भएका थिए।
२०१७ सालपछि

२०१७ सालको राजनैतिक घटनापछि गोरखा परिषद नेपाली काँग्रेसमा विलय भयो। पछि उनी पञ्चायत समर्थक भए। उनले चीनको लागि नेपाली राजदूत र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको उपकुलपति भएर पनि काम गरेका थिए।

बि.सं. २०३९ भदौ १ मा नेपालको उच्च शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका र भविष्यमा देखिन सक्ने समस्या र त्यसको निराकरण राजा बिरेन्द्र द्वारा गठन गरिएको शाही उच्च शिक्षा आयोगमा सुब्बा अध्यक्ष थिए।
मृत्यु

२०४९ सालमा ८४ वर्षको उमेरमा सुब्बाको निधन भएको थियो ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:चीनको लागि नेपाली राजदुत
श्रेणी:नेपालका परराष्ट्र मन्त्रीहरू
काशीनाथ गौतम

काशीनाथ गौतम

अर्घाखाँची जिल्लाको पोखराथोकमा जन्मिएका काशीनाथ गौतम

नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। उनी २०१५ सालको निर्वाचनमा तत्कालीन गुल्मी मध्य पुर्बी क्षेत्रबाट नेपाली काङ्ग्रेसको तर्फबाट निर्वाचित भएका थिए । यिनी २०१६ विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको जननिर्वाचित मन्त्रीमण्डलमा उनी उद्योग मन्त्री भएका थिए।

बिपि कोइरालाका बिश्वास पात्र गौतम नेपाली काङ्ग्रेसको भुमिगत कालमा मध्य नेपालको पाल्पा गुल्मी लगायतको क्षेत्रको कमान्डर थिए ।

एउटा रोचक कहानी के छ भने पन्चायत कालमा गौतमलाई गिरफ्तार गर्न प्रहरी गौतमको घरमा पुग्दा उनी श्रीमतीको सारी चोलो लगाएर प्रहरीको आँखा छली ३ दिन हिडेर काठमाडौ पुगेको उनलाई नजिकबाट चिन्नेहरु बताउछ्न ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
परशुनारायण चौधरी

परशुनारायण चौधरी नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी २०१६ विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको जननिर्वाचित मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक मन्त्री भएका थिए।

नेपाली कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री भैसकेका यिनी दलीय राजनीति छाडेर विसं २०३७मा सहयोगीहरूका साथ पञ्चायत प्रवेश गरी शिक्षामन्त्री पनि बनेका थिए। परशुनारायण चौधरी पञ्चायतमा प्रवेश गरेकोमा बीपीले सारै नरमाइलो मान्नु भयो । २०३९ सालमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले चौधरीलाई राष्ट्रिय पञ्चायतमा मनोनीत गरेपछि पुनः विभिन्न मन्त्रलयको जिम्मेवारी सम्हाल्ने अवसर पाएका थिए ।

वि.सं. २०४३ सालको मरिचमानसिंह श्रेष्ठको प्रधानमन्त्रीकालमा पुनः आपूर्ति मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालें । एक वर्ष वित्न नपाउँदै सो मन्त्रीमण्डल विघटनभयो । २०४६ सालको जनआन्दोलनपछि काङ्ग्रेसका केही नेताहरूको अनुरोधमा पुनः कांग्रेसमा प्रवेश भए ।

२०५९ साल फागुन ७ गते राजपरिषद् स्थायी समितिको सभापति बन्न पुगे। दाङ गोबडिया स्थायी घर भएका चौधरी पछिल्लो समय राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीमा सक्रिय थिए। पिता लीलाराम र माता कृष्णमायाको कोखबाट दाङमा जन्मेका चौधरीको ८६ वर्षको उमेरमा २०६९ मंसीर २१ गते ललितपुरमा निधन भयो। उनी दम र मुटुलगायत रोगबाट ग्रसित थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:राजसभा स्थायी समितिका सभापतिहरू
शिवराज पन्त

शिवराज पन्त

शिवराज पन्त बामदेव पन्त र पूर्णादेवीका छोरा हुन् । पन्तको जन्म डोटी जिल्लाको दानकोट गर्खाको, जैनोलीमा भएको थियो । शिवराज पन्तका बुवा बामदेव पन्त राणाकालमा इलाम जिल्लामा खरिदार थिए । भारतको मुरादावादमा उच्च शिक्षा हासिल गरेका शिवराज पन्त नेपाल प्रहरीको इन्सपेक्टरबाट राजीनामा दिएर नेपाली काँग्रेसबाट राजनीति शुरु गरेका थिए । २००७ सालको क्रान्ति पछि शिवराज पन्त डोटी गौडाको गभर्नर बनेका थिए ।

२०१५ को पहिलो आम निर्वाचनमा शिवराज पन्त नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट डोटी दक्षिण क्षेत्र नं. ७१ र अहिले बझांगमा पर्ने थलारा डोटी उत्तर क्षेत्र नं. ७०बाट विजयी भएका थिए । २०१६ जेठ १३ गते बनेको प्रधानमन्त्री विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको सरकारमा शिवराज पन्त खाद्य, कृषि तथा वन मन्त्री बनेका थिए । नेपालकी पहिलो महिला मन्त्री द्वारिकादेवी ठकुरानी शिवराज पन्तकी दिदी हुन् । द्वारिकादेवी र शिवराज पन्त दुवै दिदी भाइ वीपी कोइरालाको सरकारमा सँगै मन्त्री थिए । डोटी, सिलगढीको पद्म हाइस्कूल र उच्चाकोटको सीताराम हाइस्कूल स्थापनामा शिवराज पन्तको विशेष योगदान रहेको छ ।

२०१७ पुस १ को कू पछि पक्राउ परेका पन्त २०१९ सालमा छुटेका थिए । पन्त पछि पंचायत प्रवेश गरेका थिए । शिवराज पन्त २०४४ सालमा राष्ट्रिय पंचायतको सदस्य बनेका थिए । कैलालीको अत्तरियामा बसोबास रहेका पन्तले २०५७ सालमा आफ्नो घरमा रहेका कमैया मुक्त गरेर कमैया मुक्ति आन्दोलनलाई सघाएका थिए ।

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
होराप्रसाद जोशी

होराप्रसाद जोशी ( वि.सं. - वि.सं. २०६७) नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी वि.सं. २०१६ सालको विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाको जननिर्वाचित मन्त्रीमण्डलमा पहिलोपटक उपमन्त्री भएका थिए।
खेलकुद परिषद्का सदस्यसचिव

जोशी वि.सं. २०१५ - वि.सं. २०१७ का लागि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपाल का पहिलो सदस्यसचिव थिए। उनी सदस्यसचिवमा नियुक्त हुँदा परिषद् 'राष्ट्रिय खेलकुद तथा स्वास्थ्य परिषद्'का नाममा सञ्चालित थियो। उनकै कार्यकालमा पछि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् नामकरण भएको हो।
कानुनसेवी

जोशी वरिष्ठ कानुनविद्समेत थिए। नेपाली कांग्रेसका पूर्वमहामन्त्री जोशी नेपालमा वि.सं. २००७ सालमा भएको प्रजातन्त्रको आन्दोलनपछि संविधान निर्माण मस्यौदा समितिका सदस्यसमेत रहेका थिए।
यसैगरी विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको पालामा जोशी न्याय, कानुन सहायकमन्त्रीसमेत बन्नुभएको थियो। वि.सं. ०१७ सालको 'कु' पछि उनी पटकपटक जेल परेका थिए।
सर्वोच्च अदालत बार एसोसिएसनका अध्यक्ष तथा एनआरटीका संस्थापकसमेत रहिसकेका जोशी खेलाडी जीवनमा फुटबलको 'ए' डिभिजन क्लब न्युरोड कर्नर टिमका पूर्वक्याप्टेनसमेत थिए। जोशी नेपाल ओलम्पिक कमिटीका पहिलो महासचिवसमेत बनेका थिए।
निधन

उनको वि.सं. २०६७ मंसिरमा निधन भयो। उनको संस्मरण पुस्तक नबिर्सने ती दिनहरू प्रकाशित छ।
बाहिरी लिङ्कहरू

*राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्, नेपाल
*प्रथम सदस्य-सचिव जोशीको निधन
*पूर्वमहामन्त्री जोशीको निधन
*काङ्ग्रेसका पूर्वमहामन्त्री जोशीको निधन
राजनीति प्रवेश
वैवाहिक जीवन
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
श्रेणी:नेपाल राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का सदस्यसचिवहरू
श्रेणी:सन् २०१० मा मृत्यु
श्रेणी:काठमाडौँका राजनीतिज्ञहरू
विश्वबन्धु थापा

श्री विश्वबन्धु थापा नेपालका पूर्वमन्त्री हुन्। यिनी २०१७ पुष १मा राजा महेन्द्रले जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला लाई हटाई निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था लागू गरेपछि मन्त्री भएका थिए। भीमसेन थापाका पाँचौं पुस्ताका सदस्य हुन्– वरिष्ठ राजनीतिज्ञ विश्वबन्धु थापा ।
प्रारम्भिक जीवन

उनको जन्म २४ भदौ १९८४ मा भएको हो ।

चन्द्र शमशेरका पालामा निर्वासनमा जानुभएका उनका बुबालाई जुद्ध शमशेरले माफी दिएपछि उनको परिवार बिराटनगर आयो । त्यतिबेला उनी जम्मा ६ वर्षको थिए । आदर्श विद्यालयमा पढेर विसं. २००१ सालमा मेट्रिक उत्तीर्ण गरे । त्यसलगत्तै विवाह गरेर थप अध्ययनका लागि बनारसतिर लागे ।
नेपाली कांग्रेस

सुवर्ण शमसेरको प्रजातान्त्रिक कांग्रेस र राष्ट्रिय कांग्रेस मिलेर २७ चैत २००६ सालमा नेपाली कांग्रेस बन्यो । सभापति मात्रृकाप्रसाद कोइराला र महामन्त्री महेन्द्रविक्रम शाह बने ।
२००७ सालको क्रान्ति

२००७ सालको क्रान्तिमा उनी जनसरकारको विराटनगरमा गृहमन्त्री थिए । केशवप्रसाद कोइराला गभर्नर थिए ।। २४ पुस २००७ सालमा कांग्रेस, राजा र राणाबीचमा दिल्लीमा त्रिपक्षीय सम्झौता भयो । २००७ सालमा उनी केन्द्रीय सदस्यमा मनोनीत भए । त्यतिबेला गिरिजा मोरङको जिल्ला सभापति थिए ।
२०१५ सालको आम चुनाव

२०१५ सालको आम चुनावमा कांग्रेसले १०९ मध्ये ७४ स्थानमा जित्यो । थापा चितवनबाट निर्वाचित भए । त्यसपछि उनी कांग्रेस संसदीय दलको प्रमुख सचेतक भए । वीपी कोइराला प्रधानमन्त्री बने।
पंचायत कालिन राजनीत

विश्वबन्धु थापा ०२० सालमा राष्ट्रिय पञ्चायतको अध्यक्ष भए । त्यसको एक वर्षपछि मन्त्रिपरिषदको उपाध्यक्ष भए । डा. तुलसी गिरीलाई हटाएर उनलाई अध्यक्ष बनाउने राजाको इच्छा रहेछ । तर, राजा बहुदल दिन तयार नभएकाले उनी अध्यक्ष बन्न मानेनन् । ०२३ साल साउनमा राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्यबाटै राजिनामा दिए ।

त्यसको एक वर्षपछि राजाले गाउँ फर्क राष्ट्रिय अभियान घोषणा गरे । ०२६ सालमा उनाकै अध्यक्षतामा गाउँ फर्क राष्ट्रिय अभियानको केन्द्रीय समिति गठन भयो । अभियान सफल बनाउन गाउँ–गाउँ पुगे ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


यो पनि हेर्नुहोला

*चिरण शम्शेर थापा
*सूर्यबहादुर थापा
*नेपालको पहिलो प्रतिनिधिसभा (२०१५) का सदस्यहरू

श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू