JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
අම්ල වැස්ස

.]]


අසාමාන්‍ය ලෙසින් ආම්ලික, එනම් ඉහළ නැංවුනු හයිඩ්‍රජන් අයන මට්ටමක් (අඩු pH අගයක්) සහිත, ඕනෑම ආකාරයක වැස්සක් හෝ වර්ෂණයක් අම්ල වැස්සක් වෙයි. සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (SO2) හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් (SO3) ආම්‍ලික ඔක්සයිඩයන්ය. ඒවා ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සල්ෆියුරස් අම්‍ලය හා සල්ෆියුරික් අම්‍ලය සාදයි. වායුගෝලයේ SO2 හා SO3 අණු වල සාන්‍ද්‍රනය වැඩි වීම හේතුවෙන් අම්‍ල වැසි නම්‍ අහිතකර වැසි ඇතිවේ.

වායුගෝලයට SO2 එකතු කරන ප්‍රභවයන් කීපයක් වේ. ගිනිකඳු පිපිරීම එවැනි ස්වාභාවික ප්‍රභවයකි. එසේම බොහෝ ලෝහ ස්‍වාභාවිකව පවතින්‍නේ සල්‍ෆර් සමඟ මිශ්‍ර වීය. මේවා පිරිපහදුවේදී උණු කිරීමට හෝ අධික ලෙස රත් කිරීමට ලක් කරන අතර; එවිට මෙම සල්‍ෆර්, ඔක්සිජන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර SO2 සාදයි. බොහෝ විට මෙසේ නිකුත් වන SO2 ; වාතයේ ඇති O2 සමඟ එකතු වී SO3 සාදයි.

මෙම අම්‍ල වැසි; පාෂාණ ප්‍රතිමා, ගොඩනැගිලි, වනාන්තර හා ජලජ ජීවීන්ට ඉතා අහිතකර වේ.
නිර්වචනය

"අම්ල වැස්ස" යනු ෙතත්(සි, හිම, sleet, මීදුම, cloudwater, and dew) හා වියළි(acidifying particles සහ වායු) අාම්ලික සංරචක තැන්පත් වීම සදහා භාවිතා කරන යෙදුමකි.
ඉතිහාසය

thumb|right|Trees killed by acid rain
මානුෂ ක්‍රියාකාරකම්

thumb|The coal-fired Gavin Power Plant in [[Cheshire, Ohio]]
අම්ල deposition
තෙත ( නිධිසාධනය )
වියළි deposition
වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රම

තාක්‍ෂණික විසදුම්
ආශ්‍රිත ලිපි

* Alkaline precipitation
* Citizen science – one of two 'first uses' of the term was in an acid rain campaign in 1989.
* Gene Likens
* List of environmental issues
* Lists of environmental topics
* Ocean acidification
* Rain dust (an alkaline rain)
* Soil retrogression and degradation
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* National Acid Precipitation Assessment Program Report – a 98-page report to Congress (2005)
* Acid rain for schools
* Acid rain for schools – Hubbard Brook
* United States Environmental Protection Agency – New England Acid Rain Program (superficial)
* Acid Rain (more depth than ref. above)
* U.S. Geological Survey – What is acid rain?
* Acid Rain: A Continuing National Tragedy – a report from The Adirondack Council on acid rain in the Adirondack region (1998)
* What Happens to Acid Rain?
* Acid Rain and how it affects fish and other aquatic organisms
* Fourth Report for Policy Makers (RPM4): Towards Clean Air for Sustainable Future in East Asia through Collaborative Activities- a report for policy-makers, Acid Deposition Monitoring Network in East Asia, EANET, (2019).


ප්‍රවර්ගය:ජල දූෂණය


ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:පරිසර දූෂණය
කඨින ජලය

left by the use of hard water.]]
කඨින ජලය හෙවත් කිවුල් වතුර යනු ඉහළ ඛනිජ අන්තර්ගතයක් සහිත (මෘදු ජලය හා සැසඳූවිට) ජලය වේ.
කඨිනත්‍වය
ඛඨින ජල ප්‍රවර්ග
තාවකාලික කඨිනත්‍වය
ස්ථිර කඨිනත්‍වය
මැනීම
සෞඛ්‍ය ගැටළු
මෘදුකරණය
ක්‍රියාවලිය
සමට වන හානිය
ප්‍රාදේශීය තොරතුරු

ඕස්ට්‍රේලියාවේ කඨින ජලය
කැනඩාවේ කඨින ජලය
එංගලංතයේ හා වේල්සයේ කඪින ජලය
එක්සත් රාජධානියේ කඨින ජලය

තරමක් කඨින ජලය, ටෙනසි, මහා විල්, ශාන්තිකර වයඹ, සහ ඇලස්කාව යන ප්‍රදේශයන්හී බොහෝ ගංගාවන්හී බහුල ලෙසින් හමු වෙති.
මේවාත් බලන්න
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැදුම්

*Akzo Nobel, Langelier Saturation Index (LSI) Calculator
*Water hardness unit converter, Converter for hardness of water


ප්‍රවර්ගය:ජලය
ජලය මෘදු කිරීම

thumb|200px| අයන හුවමාරු රෙසින පබළු අසුරා ඇති අයන හුවමාරුව|අයන හුවමාරු ස්තම්භ අතරින් ජලය ගලා යෑමට සැලැස්වීමෙන්, ජලය සාමාන්‍යයෙන් මෘදු කරනු ලැබේ.

ජලය මෘදු කිරීම යනු, කඨින ජලයෙහි ඇති, කැල්සියම්, මැග්නීසියම්, සහ වෙනත් බොහෝ ලෝහ කැටායන ඉවත් කිරීමය. මෙසේ ලැබෙන මෘදු ජලයෙහි සබන් පහසුවෙන් දියවන අතර ඒවා භාවිතා කිරීම නිසා ජලනල වල ආයුකාලය දීර්ඝ වෙයි. ජලය මෘදු කිරීම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කෙරෙන්නේ අයන හුවමාරු රෙසින භාවිතා කිරීමෙනි.
කඨින ජලය හා බැඳි ගැටළු

සමහරක් ලෝහ කැටායන ජලයේ පැවතීම නිසා ගැටළු රාශියක් ඇති වෙයි. සබන් වර්ග වල ක්‍රියාකාරිත්වය හා මෙම අයන මැදිහත් වෙයි. එය විසින්, ජලනල වැඩ අවුල් කරවන හුණුගල් කල්කය සැදීමට සහ, ගැල්වානි විඛාදනය සඳහා හේතුකාරක විය හැක. කර්මාන්ත මට්ටමෙහි ජලය මෘදුකරන යන්ත්‍රයන්හී පුනර්ජනක ක්‍රියාවලියෙහි අපවාහ ගලායෑම විසින්, පල්දෝරු පද්ධතීන්හී කල්කය තැන්පත් කිරීමෙන්, ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය හා මැදිහත් විය හැක.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
සිමෙන්ති

thumb|අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය සහ ජලය සමග මිශ්‍ර කිරීමට පෙර, සිමෙන්ති සාමාන්‍යයෙන් අළු පැහැති කුඩක් වෙයි. සාමාන්‍යයෙන්, සම සමග ගැටුනු විට එය විසින් ආසාත්මික ප්‍රතික්‍රියා දක්වන බැවින් සහ සම, ඇස් සහ පෙනහළු වලට සිමෙන්ති කුඩු විසින් උත්කෝපී ප්‍රතිචාර දක්වන බැවින්, එය භාවිතා කරන්නන් විසින් ධූලි ආවරණය|ධූලි ආවරණයක්, [[ආරක්ෂක කණ්ණාඩි සහ, ආරක්ෂිත අත්වැසුම් පැලඳිය යුතු වෙයි ]]
සිමෙන්ති පිළිබද අතීත තොරතුරු

පූර්ව භාවිත
නූතන සිමෙන්ති
Types of modern cement

පෝර්ට්ලන්ඩ් සිමෙන්ති
අප්‍රිකාව
මූලාශ්‍ර
වැඩිදුර කියැවීම්

*
*
*
* Friedrich W. Locher: Cement : Principles of production and use, Düsseldorf, Germany: Verlag Bau + Technik GmbH, 2006, ISBN 3-7640-0420-7
* Javed I. Bhatty, F. MacGregor Miller, Steven H. Kosmatka; editors: Innovations in Portland Cement Manufacturing, SP400, Portland Cement Association, Skokie, Illinois, USA, 2004, ISBN 0-89312-234-3
* "Cement Industry Is at Center of Climate Change Debate" article by Elizabeth Rosenthal in the New York Times October 26, 2007
*
*
බාහිර සබැඳුම්

* British Cement Association (UK)
* Cembureau (EU)
* Portland Cement Association (US)
* Verein Deutscher Zementwerke e. V. (VDZ), (Germany)
* Carbon dioxide emission from the global cement industry (in 1994)
* World Business Council for Sustainable Development: Cement Sustainability Initiative
* How is Cement Made? Flash Animation
* Cement by the Barrel and Cask, Concrete in Australia, 26 3: 10-13, 2000
සිමෙන්ති (වක්‍රෝක්තිහරණය)

සිමෙන්ති is a material for bonding stone or brick, the most common of which in modern use is පෝට්ලන්ඩ් සිමෙන්ති. Adhesive materials may also be called සිමෙන්ති හෝ මැලියම්.

සිමෙන්ති මේවාට ද සබැඳිය:

*සිමෙන්ති(නවකථාව), Fyodor Gladkov ගේ රුසියානු නවකථාව 1925දී.
*සිමෙන්ති(සංගීත කණ්ඩායම), Chuck Mosley's post-Faith No More band
**සිමෙන්ති (එකතුව), ඔවුන්ගේ debut එකතුව
*සිමෙන්ති(film), a 1999 neo-noir film directed by Adrian Pasdar
*සිමෙන්ති(geology)
*සිමෙන්ති(single), single by Feeder
*Cementum, a specialized bony substance covering the root of a tooth
වස්කෝ ද ගාමා

වස්කෝ ද ගාමා (1460 හෝ 1469 ගණන් – 24 දෙසැම්බර් 1524), විඩිගෙයිරාහී පළමු සිටුවරයා, පෘතුගීසි දේශ ගවේෂකයෙක් වූ අතර, හෙළිදරව් යුගයෙහි ඉමහත් සාර්ථකත්වයක් ළඟාකරගත් එක් පුද්ගලයෙකු සහ යුරෝපයෙහි සිට ඉන්දියාවට සෘජු ලෙසින් යාත්‍රා කල පළමු නැව් පෙළෙහි අණ දෙන නිලධාරියාද විය.

]]



ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාලයේ සාමුද්‍රීය ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආසියාවේ ගවේෂකයෝ
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාවේ ගවේෂකයෝ
ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි ඉන්දියාවේ ප්‍රතිරාජයෝ
ප්‍රවර්ගය:හෙළිදරව් යුගය
ප්‍රවර්ගය:මැලේරියාවෙන් වූ මරණ
ප්‍රවර්ගය:බෝවෙන රෝගවලින් ඉන්දියාවේදී වූ මරණ
ප්‍රවර්ගය:දකුණු අප්‍රිකාවේ සාමුද්‍රීය ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:15වන-සියවසේ රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:යටත්විජිත කේරලය
ප්‍රවර්ගය:ගෝවාහී ඉතිහාසය
සුභාස් චන්ද්‍රබෝස්

සටහන්
වැඩිදුර කියැවීම්

* Indian Pilgrim: an unfinished autobiography / Subhas Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Oxford University Press, Calcutta, 1997
* The Indian Struggle, 1920-1942 / Subhas Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Oxford University Press, Calcutta, 1997 ISBN 978-0-19-564149-3
* Brothers Against the Raj—A biography of Indian Nationalists Sarat and Subhas Chandra Bose / Leonard A. Gordon, Princeton University Press, 1990
* Lost hero: a biography of Subhas Bose / Mihir Bose, Quartet Books, London; 1982
* Jungle alliance, Japan and the Indian National Army / Joyce C. Lebra, Singapore, Donald Moore for Asia Pacific Press,1971
* The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence, 1942–1945, Peter W. Fay, University of Michigan Press, 1993, ISBN 0-472-08342-2 / ISBN 81-7167-356-2
* Democracy Indian style: Subhas Chandra Bose and the creation of India's political culture / Anton Pelinka; translated by Renée Schell, New Brunswick, NJ : Transaction Publishers (Rutgers University Press), 2003
* Subhas Chandra Bose: a biography / Marshall J. Getz, Jefferson, N.C. : McFarland & Co., USA, 2002
* The Springing Tiger: Subhash Chandra Bose / Hugh Toye : Cassell, London, 1959
* Netaji and India's freedom: proceedings of the International Netaji Seminar, 1973 / edited by Sisir K. Bose. International Netaji Seminar (1973: Calcutta, India), Netaji Research Bureau, Calcutta, India, 1973
* Correspondence and Selected Documents, 1930-1942 / Subhas Chandra Bose; edited by Ravindra Kumar, Inter-India, New Delhi, 1992.
* Letters to Emilie Schenkl, 1934-1942 / Subhash Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Permanent Black : New Delhi, 2004
* Japanese-trained armies in Southeast Asia: independence and volunteer forces in දෙවන ලෝක යුද්ධය / Joyce C. Lebra, New York : Columbia University Press, 1977
* Burma: The Forgotten War / Jon Latimer, London: John Murray, 2004
බාහිර සබැදි


* Biography (Calcuttaweb.com)
*
* Speeches of Netaji
* Biography in Banglapedia
* Biography in Kamat's Potpouri
* Excerpts from Mihir Bose's "The lost hero: A Biography of Subhas Bose" in Tamilnation.org
* Subhas Chandra Bose in Sify itihaas
* Free Indian Legion
* The True Story of Bose
* India's Holy Grail: Back from Dead by Anuj Dhar , Asia Times Book Review
* Quotesdaddy.com
* Netajibosemysteryrevealed.org


ප්‍රවර්ගය:1897 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1945 මරණ
නාසි වාදය

thumb|සෞව්වස්ථිකය|ස්වස්ථිකය (නාසිවාදයේ ලාංඡනය)
නාසිවාදය, නට්සිවාදය, සහ ජාතික සමාජවාදය (ජර්මානු: Nationalsozialismus) යන නම් වලින් හැඳින්වෙන්නේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් සහ ඔහුගේ නාසි පක්ෂය සමග සබැඳි අන්ත-දක්ෂිණාංශික, ඒකාධිපතිවාදී දේශපාලනික මතවාදයකි. 1930 දශකයේදී යුරෝපයේ හිට්ලර්ගේ නැගී ඒමත් සමග මෙය “හිට්ලර්වාදය” ලෙසද හැඳින්විය. පසු කාලීනව ඇතිවූ “නව-නාසිවාදය” යන යෙදුම දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පිහිටවන ලද වෙනත් අන්ත-දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් සඳහාද යොදාගැනුනි.

නාසිවාදය ෆැෂිස්ට්වාදයෙහි එක් ආකාරයක් වන අතර, එහිදී ලිබරල් ප්‍රජාත්‍රන්ත්‍රවාදය සහ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කෙරෙයි. නාසිවාදයෙහි මූලාංග වන්නේ ඒකාධිපතීත්වය, උග්‍ර යුදෙවු විරෝධය, කොමියුනිස්ට් විරෝධය, ස්ලාව් විරෝධය, විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය, සුදු ස්වෝත්තමවාදය, නෝඩික්වාදය, සමාජ ඩාවින්වාදය, සහ සුජනක විද්‍යාව යනාදියයි.
මූලාශ්‍ර
සුන් යත්-සෙන්

නාම
පෙර අවුරුදු

link=https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B7%80:Sun%20Yat%20Sen's%20family.png|thumb|Sun Yat-sen (back row, fifth from left) and his family.
thumb|Plaque in London marking the site of a house where Sun Yat-sen lived while in exile

thumb||Letter from Sun Yat-sen to James Cantlie
thumb|Sun Yat-sen in Guangzhou, 1924
Guangzhou militarist government

thumb|Sun Yat-sen (middle) and චිං කායි-ෂෙක්|Chiang Kai-shek (on stage in uniform) at the founding of the [[Whampoa Military Academy in 1924.]]
thumb|Sun's portrait adorns Taiwan's [[NT$100 bill.|link=Special:FilePath/Sun_yat_sen_money_portrait.jpg]]

thumb|Sun Yat-sen tribute in Tiananmen Square, 2005.

thumb|Sun Yat-sen Mausoleum in [[Nanjing]]

thumb|Sun Yat-sen's original handwriting expressing his unchanging love to his wife [[Soong Ching-ling.]]
Gallery


File:Lumuzhenp.JPG|Lu Muzhen (1867-1952), Sun's First wife from 1885 to 1915
File:Sun Yat-sen and Sung Qing-ling 1911.jpg|Sun's second wife, Soong Ching-ling (1893-1981) with Sun in 1924.
File:Sun Yat-sen and Chiang Kai-shek.jpg|Sun Yat-sen and Chiang Kai-shek

References
Further reading

*
* Sun Yat-sen's vision for China / Martin, Bernard, 1966.
* Sun Yat-sen, Yang Chu-yun, and the early revolutionary movement in China / Hsueh, Chun-tu
* Sun Yat-sen / Bergere, Marie-Claire. c. 1998.
* Sun Yat-sen 1866-1925 / The Millennium Biographies / Hong Kong, 1999
* Sun Yat-sen and the origins of the Chinese revolution Schiffrin, Harold Z. /1968.
* Sun Yat-sen; his life and its meaning; a critical biography. Sharman, Lyon, / 1968, c. 1934
*
*
*
*
*
* The Man Who Changed China / Buck, Pearl, 1953.
External links

* ROC Government Biography
* Sun Yat-sen in Hong Kong University of Hong Kong Libraries, Digital Initiatives
* Contemporary views of Sun among overseas Chinese
* Yokohama Overseas Chinese School established by Dr. Sun Yat-sen
* National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall Official Website
* Dr. Sun Yat Sen Middle School 131, New York City
* Dr. Sun Yat Sen Museum, Penang, Malaysia
* Was Yung Wing Dr. Sun's supporter? The Red Dragon scheme reveals the truth!
* Miyazaki Toten He devoted his life and energy to the Chinese people.
* Sun Yat-sen Memorial Hall A place to commemorate Sun Yat-sen in Guangzhou
* MY GRANDFATHER, DR. SUN YAT-SEN - By Lily Sui-fong Sun
* 浓浓乡情系中原—访孙中山先生孙女孙穗芳博士 - 我的祖父是客家人
* Dr. Sun Yat-Sen Foundation of Hawaii A virtual library on Dr. Sun in Hawaii including sources for six visits
* Who is Homer Lea? Sun's best friend. He trained Chinese soldiers and prepared the frame work for the 1911 Chinese Revolution.


ප්‍රවර්ගය:1866 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1925 මරණ
ඉස්ලාමාබාද්

ඉස්ලාමාබාදය පාකිස්ථානයේ අගනුවර වන අතර ජනගහනය අතින් එරට දහවැනියට විශාලතම නගරයයි.

මෙය උතුරු පාකිස්ථානයේ පෝතොහාර් සානුව තුළ පිහිටා ඇත. ඉස්ලාමාබාද් නගරය නිර්මාණය කෙරුණේ 1960 දී වන අතර එතෙක් අගනුවර ලෙස පැවති කරච්චිය යි.

හරිත නගරය යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන ඉස්ලාමාබාදය ඉතාම සැලසුම් සහගත ආකාරයට ගොඩනගන ලද්දකි. සමීක්ෂණවලට අනුව පාකිස්ථානයේ පිරිසිදුම නගරය ඉස්ලාමාබාද් වෙයි. විවිධ කලාප සහ අංශවලට බෙදා මෙම නගරය සැලසුම් කර ඇත. දකුණු ආසියාවේ විශාලතම මුස්ලිම් පල්ලිය සහ ලොව හයවැනියට විශාලතම මුස්ලිම් පල්ලිය වන ෆයිසාල් පල්ලිය පිහිටා ඇත්තේ ද ඉස්ලාමාබාදයෙහිය.

ප්‍රවර්ගය:පාකිස්ථානය
ප්‍රවර්ගය:අගනගර
ලෝකයේ ඉතිහාසය

ලෝකයේ ඉතිහාසය යනු හෝමෝ සැපියානුවන්ගේ අත්දැකීම් පිළිබඳ වාර්තාගත මතකයයි. පුරාතන මානව ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ, පෘථිවියෙහි ස්ථාන කිහිපයක ස්වායත්ත ලෙසින්, ‍ලේඛනය සොයාගැනීම හේතුවෙන්, මෙම මතකයන් කල්පවතින, හා නිරවද්‍යලෙසින් විකාශය කලහැකිවීමට ඇවැසි යටිතල ව්‍යුහයන් නිමැවීම නිසා දැනුමෙහි වර්ධනය හා පැතිරීම ඉවහල් වීම සමගිනි. එනමුදු, මානව වර්ගයාගේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය විෂයයෙහි ඉතා අඩු සැලකිල්ලක් හෝ ලැබුමට ශිෂ්ඨාචාරයෙහි මූලාරම්භයන් අගයකිරීම සුදුසු බව සැලකිය මනාය.
සටහන්
තෝමස් කුරේ

අති උතුම් තෝමස් බෙන්ජමින් කුරේ හිමිපාණන්, රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික කාදිනල් හිමිපාණන් වන සේක. මුන්වහන්සේ 1947 සිට 1976 දක්වා කොළඹ අගරදගුරු පදවිය ඉසිලූ සේක.

එතුමා ශුද්ධවරයට එසවීමෙහි ක්‍රියාවලිය, 2010 වසරෙහිදී ඇරඹුනු අතර දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයා නමැති අභිධානය ප්‍රදානය කෙරිණි.
බාහිර සබැඳි

* Official Website of the Government of Sri Lanka
* Cardinals of the Holy Roman Church
* Catholic-Hierarchy


ප්‍රවර්ගය:1901 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1988 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:Sri Lankan cardinals
ප්‍රවර්ගය:20th-century Roman Catholic archbishops
ප්‍රවර්ගය:Participants in the Second Vatican Council
ප්‍රවර්ගය:Alumni of the University of Ceylon
ප්‍රවර්ගය:Alumni of the University of Colombo
ප්‍රවර්ගය:Cardinals created by Pope Paul VI
ටෙනිස් පිටියේ දිවුරුම

of the Tennis Court Oath. David later became a deputy in the National Convention in 1792 ]]
The Tennis Court Oath () was a pivotal event during the first days of the French Revolution. The Oath was a pledge signed by 576 out of the 577 members from the Third Estate during a meeting of the Estates-General on 20 June 1789 in a tennis court.

On 17 June 1789 this group, led by Honoré Gabriel Riqueti, began to call themselves the National Assembly. On the morning of 20 June the deputies were shocked to discover that the doors to their chamber were locked and guarded by soldiers. Immediately fearing the worst and anxious that a royal attack by King Louis XVI was imminent, the deputies congregated in a nearby indoor real tennis court where they took a solemn collective oath "not to separate, and to reassembly wherever circumstances require, until the constitution of the kingdom is established"

The deputies pledged to continue to meet until a constitution had been written, despite the royal prohibition. The oath was both a revolutionary act, and an assertion that political authority derived from the people and their representatives rather than from the monarch himself. Their solidarity forced Louis XVI to order the clergy and the nobility to join with the Third Estate in the National Assembly.

The only deputy recorded as not taking the oath was Joseph Martin-Dauch from Castelnaudary. He can be seen on the right of David's sketch, seated with his arms crossed and his head bowed.
Significance

The Oath signified the first time that French citizens formally stood in opposition to Louis XVI, and the National Assembly's refusal to back down forced the king to make concessions. The Oath also inspired a wide variety of revolutionary activity in the months afterwards, ranging from rioting across the French countryside to renewed calls for a written French constitution.

Moreover, the Oath communicated in unambiguous fashion the idea that the deputies of the National Assembly were declaring themselves the supreme state power. From this point forward, Louis XVI would find the Crown increasingly unable to rest upon monarchical traditions of divine right.
References
ශිෂ්ටාචාරය

මධ්‍යය. නගර වනාහි මානව ශිෂ්ඨාචාරයෙහි තථ්‍යාංකයකි.]]
හී ගීසාහී මහා පිරමිඩය ඉදිරිපිට ඇති මහා ස්පින්ක්ස්, පුරාතන ඊජිප්තියානු ශිෂ්ඨාචාරයෙහි වඩාත් පතල සංකේතය.]]
5වන සියවසෙහිදී තැනුනු චීන මහා ප්‍රාකාරය, චීන සංස්කෘතියෙහි සංකේතයක් බවට පත්ව ඇත.]]
ශිෂ්ඨාචාරය යන පදය භාවිතා වන්නේ මානව සමාජයක කිසියම් ආකාරයක සංවර්ධනයක් විස්තර කිරීමටය. ශිෂ්ටසම්පන්න සමාජයක් බොහෝවිට ලක්ෂණනය කෙරෙන්නේ දියුණු කෘෂිකර්මය, දිගු-දුර වෙළෙඳාම, වෘත්තිය විශේෂීකරණය, සහ නාගරිකත්වය වෙතිනි. මෙම ප්‍රධාන වස්තුමාත්‍රයන්ට අමතරව, ශිෂ්ඨාචාරය පිළිබඳ අගැයිම් සිදුකිරීමෙහිලා, ප්‍රවර්ධිත ප්‍රවාහන පද්ධතිය, ලේඛනය, මිනුම් හි ප්‍රමිතීන් (මුදල් ආදිය), කොන්ත්‍රාත් සහ තෝරතය-පදනම් කරගත් අධිකරණ පද්ධතියක්, උසස් කලා ශෛලීයක්, ස්මරණීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, ගණිතය, විදග්ධ ලෝහ විද්‍යාව, සහ තාරකා විද්‍යාව ඇතුළු, ද්විතියික වස්තුමාත්‍රයන් කිහිපයක සම්මිශ්‍රනයන්ද උපයෝගී කර ගැනේ.
සටහන්
පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකාවේ රාජධානි

right|thumb|300px|පූර්ව-යටත් විජිත රාජ්‍යයන්
විවිධ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සහ ප්‍රභූත්වයෙන් යුතු පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකානු රාජධානි ගණනාවක් පැවැතී ඇත:
*උතුරු අප්‍රිකාවේ යකඩ යුගයට අයත් අධිරාජ්‍යයන්
*උතුරු අප්‍රිකාවේ මධ්‍යතන (8වන සිට 13වන සියවස දක්වා) ඉස්ලමීය අධිරාජ්‍යයන් (caliphates)
*මධ්‍යතන සහේලියානු රාජධානි
*ඉතියෝපියානු අධිරාජ්‍යය අධිරාජ්‍යයක් ලෙසින් සංගණ්‍යත්වයෙන් සැලකෙන්නේ, 13වන සියවසෙහි සිට 20වන සියවස දක්වා, ඉස්ලාමීය අභිභවනයන් හෝ යුරෝපියානු යටත්විජිතවාදයට හෝ නතු නොවී, අවිඡ්ඡින්නව පැවැතීම නිසාය.
*15වන සිට 19වන සියවස් දක්වා පැවැති අධිරාජ්‍යයන්.
**සුඩානයෙහි සහ අප්‍රිකාවෙහි අ‍ඟෙහි පැවැති ඉස්ලමීය සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
** සහේලියානු රාජධානින්ගෙන් අනුප්‍රාප්තී වූ බටහිර අප්‍රිකාවෙහි රාජධානියන්
**කොංගෝ රාජධානිය සහ මුටාපා අධිරාජ්‍යය වැනි මධ්‍ය හා දක්ෂිණ අප්‍රිකාවෙහි රාජධානි.
ආශ්‍රිත

* African empires
* List of current non-sovereign African monarchs
* List of Nigerian traditional states
* Monarchies in Africa
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* Haffenreffer Museum of Anthropology


ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
අරාබි මුහුද

අරාබි මුහුද යනු ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රදේශයකි. මෙය නැගෙනහිරින් ඉන්දියාවෙන් ද, උතුරෙන් පාකිස්ථානයෙන් සහ ඉරානයෙන් ද, බටහිරින් අරාබි අර්ධද්වීපයෙන් ද, දකුණින් (දළ වශයෙන්) ඊසානදිග සෝමාලියාවේ ග්වාඩෆී තුඩුව සහ ඉන්දියාවේ කන්‍යාකුමාරි යාකරන මනඃකල්පිත රේඛාවෙන් ද මායිම් වී පවතියි. අතීතයේ දී මෙම මුහුදු කලාපයට සින්ධු මුහුද සහ එරිත්‍රියානු මුහුද යන නම් ද භාවිත වී තිබේ.

අරාබි මුහුදේ පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය වර්ග කි.මී. 3,862,000ක් පමණ ද, උපරිම පළල කි.මී. 2,400ක් පමණ ද, වැඩිම ගැඹුර මීටර 4,652ක් ද වෙයි. මෙම ගැඹුරුම ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ අරාබි ද්‍රෝණියේ ඉන්දියාවේ දකුණු කෙළවරේ අක්ෂාංශය දිගේය. අරාබි මුහුදට වැටෙන විශාලතම ගංගාව සින්ධු ගඟ වන අතර නේත්‍රාවතී, ෂාරවතී, නර්මදා, තප්ති, මහී සහ තවත් කේරළයේ ගංගා රාශියක් අරාබි මුහුදෙන් අවසන් වෙයි.

අරාබි මුහුදට සම්බන්ධ වෙරළවල් සහිත රටවල් වන්නේ සෝමාලියාව, ජිබූටි, යේමනය, ඕමානය, ඉරානය, පාකිස්ථානය, ඉන්දියාව සහ මාලදිවයින යි.
ආශ්‍රිත
ඇසිටිලින්

Reactions
Reppe chemistry

Walter Reppe discovered that in the presence of metal catalysts, acetylene can react to give a wide range of industrially significant chemicals.

* With alcohols, hydrogen cyanide, hydrogen chloride, or carboxylic acids to give vinyl compounds:
:

* With aldehydes to give ethynyl diols.
:
:1,4-Butynediol is produced industrially in this way from formaldehyde and acetylene.

* With carbon monoxide to give acrylic acid, or acrylic esters, which can be used to produce acrylic glass.
:
:

* Cyclicization to give benzene and cyclooctatetraene:
:
:
References
External links

* Acetylene at Chemistry Comes Alive!
*
* Movie explaining acetylene formation from calcium carbide and the explosive limits forming fire hazards


ප්‍රවර්ගය:වායු
එවරස්ට් කන්ද

එවරස්ට් කන්ද යනු කන්දකි , එය ලොව උසම කඳු මුදුන ලෙස හදුන්වයි . මෙහි උස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 8,848 (අඩි 29,029) කි. මැන්නේ කවුද කියා නොදනී, ඔවුන් කියන නිසා අපට පිලි ගැනීමට සිදුවෙති.අවිෂ්වාස කෙනෙකු සිටීනම් එහි ගොස් එය මැන හරියටම දැන ගැනීමට කාගෙන්වත් බාදාවක් නැත. ආසියාවේ හිමාල කඳුකරයේ කොටසක් වන මෙය නේපාලයට අයිති සාගරමාතා ප්‍රදේශයේ සහ චීනයට අයිති ටිබෙටයේ මායිමේ පිහිටා ඇත.
ගවේෂණ ඉතිහාසය

thumb|right|පීත කලාපය පසුකරන කඳු නගින්නන්
එවඑස්ට් කන්ද යනු ලෝකයෙහි උසම කන්ද බැවින්, සැලකිය යුතු තරම් අවධානයක් සහ කඳු නැගීම් උත්සාහයන් මාලාවක් යොමු කර ගැනීමට එය සමත් වී ඇත. දශක කිහිපයක් මුළුල්ලේ කන්ද වෙත සිදුවී ඇති කඳු නැගීමේ ගවේෂණ නිසා කඳු නැගීමේ මාර්ග මාලාවක් තහවුරු වී ඇත. පුරාතන කාලයෙහිදී කන්ද වෙත නගින ලද්දේ යන බව නොදනී; 1924 දී එය වෙත නගින ලද බවක් සිතිය හැක.
සමාලෝචනය

1953 දී කඳු මුදුන තරණය කල බව අවසානයේදී තහවුරු වූ නමුදු, දශක මාලාවක් තිස්සේ එය නැගීමට අපහසු කඳු මුදුනක් ලෙසින් පැවතිණි. ගවේෂණ සඳහා යොමු වූ උද්‍යෝගය සහ අවධානය මහත් වුවද, 1987 වසර වන විට කඳු මුදුන තරණය කර සිටියේ 200 ක් පමණ දෙනෙක් පමණි.වෘත්තිය කඳු නගින්නන්ගේ සහ විශාල ජාතික ගවේෂණයන්හී බරපතල උත්සාහයන් හමුවේ පවා, එවරස්ට් කන්ද දශක ගණනක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ඉලක්කයක් බවට විදහා පෑවේ, 1990 ගණන් වලදී එම සම්මතය බිඳ දමමින් වාණිජ යුගය මුළු දෙන තෙක්ය.
2016 කඳු නැගුම් කාලවාරය

thumb|400px| නප්ට්සී සහ ලෝට්ස් කඳු මුදුන් ඉහළ දකුණු කෙළවරෙහි දක්වමින් එවරස්ට් කන්ද 2016 මැයි මාසයෙහිදී දිස් වුනු අයුරු


නේපාල සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව නිවේදනය කල පරිදී 2016 ජූනි මස වන විට, කාන්තාවන් 45 දෙනෙකුද ඇතුළු පුද්ගලයන් 456 දෙනෙකු පමණ සංඛ්‍යාවක් එවරස්ට් කන්ද මුදුන තරණය කර තිබුණි. කඳු මුදුන තරණයට හිතකර වූ කාල කවුළු කිහිපයක් ඔවුන් විසින් විශේෂයෙන් සඳහන් කර තිබූ අතර, 2016 මැයි 19 දිනදී කඳු මුදුන තරණය කිරීමට 209 දෙනෙක් සමත් වූ බව සඳහන් කර තිබුණි. 2016 මැයි 11 දින වන විට එවරස්ට් කන්දෙහි දකුණු පැත්තෙහි රැහැන් සවි කර තිබූ අතර කඳු නගින්නන් සිය ගණනක් විසින් අවදානම් සහිත කාලගුණ කාල කවුළු තුල කන්ද නගින ලදි.

2016 මැයි 11 දිනදී ෂර්පාවරු නව දෙනෙක් එවරස්ට් කඳු මුදුන තරණය කලහ. ඊළඟ දිනයෙහි තවත් පුද්ගලයන් සය දෙනෙක් කඳු මුදුනට සැපත් වූහ. 106 දෙනෙකු කඳු මුදුනට ළඟාවූ 2014 වසරට පසු කඳු මුදුන තරණය කල පළමු පිරිස මොවුන් වූහ. මැයි 13 වන විට, කඳු නගින්නන් 42 දෙනෙකු කඳු මුදුන තරණය කොට තිබූ අතර මැයි 22 වන විට, යහපත් කාලගුණයෙහි උපකාරයද සහිතව 400 කට වැඩි කඳු නගින්නන් ගණනක් කඳු මුදුන තරණය කිරීමට සමත්ව සිටියහ. කෙසේවෙතත්, කඳු නගින්නන් 30 දෙනෙකු පමණ ශීත-කුෂ්ඨ සැදීම හෝ වෙනත් අසනීප වැලඳීම සිදුවූ අතර උන්නතාංශ ආබාධය විය හැකි ව්‍යාධියක් නිසා කඳු නගින්නන් දෙදෙනෙකු මිය ගිය බවට වාර්තා විය . (අමතර වාර්තා සඳහා අනතුරු ඡේදය බලන්න)

එවරස්ට් කන්ද මුලින්ම තරණය කල ශ්‍රී ලාංකිකයා වූයේ වීරහැන්නැදිගේ ජයන්ති කුරු උතුම්පාල මහත්මියයි.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:එවරස්ට් කන්ද
ප්‍රවර්ගය:භූගෝලය
ප්‍රවර්ගය:කදු වැටි
ජෝන් නැපියර්

ලඝුගණකයත්, නේපියර්ස් ඇටර් ගණිත ක්‍රමය වන දශමස්ථානය සොයා ගැනීමත් නිසා ජොන් නේපියර් ලෝප්‍රකට වූවේය. පර්ව ප්‍රදාහ තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මියගිය ඔහුව ශාන්ත කට්බර්ග්ස් හි භූමිදානය කෙරිණි. ගණිතය සහ ඉංජිනේරු විෂය තුළ ලඝුගණකය භාවිතා කිරීම මඟින් ගණනය කිරීම් වඩා පහසු මෙන්ම වඩාත් වේගවත් වී ඇත. ඔහුගේ ඉදිරිපත් කිරීම තුළ වාක්‍යාත්මක පහදාදීම් 57 ක් ද චක්‍ර අණුවක් ද වේ. තාරකා විද්‍යාවට, ගති විද්‍යාවට, භෞතික විද්‍යාවට, ඡ්‍යෝතිෂ්‍ය ශාස්ත්‍රයට ඒවා උපයෝගී විණි. ලෝක විනාශය පිළිබඳව අනාවැකි පළකිරීමට ද ඔහු මෙම ගණිත දැනුම යොදා ගෙන ඇත. නේපියර්ගේ විශ්වාසය වුයේ ක්‍රි. ව. 1668 දී හෝ ක්‍රි. ව. 1700 දී ලෝක විනාශය සිදුවන‍ බවටය. ගණිතයට හා ආගමට ඔහු තුළ පැවැති උනන්දුවට අමතරව ඔහු ඉන්ද්‍රජාලික කටයුතු කෙරෙහිද කැමැත්තක් දැක්වූවේය. මෙය ඔහුගේ රස විද්‍යාව, භූත විද්‍යාවට සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි තරමක් ඉවහල් වී ඇත. ඔහු විසින්කළු මකුළුවකු දැමූ පෙටිට්යක් රැගෙන ගිය අතර කළු කුකුළෙකු ආත්මය ලෙස සලකනු ලැබීය. ඔහු මෙම කුකුළා ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් මෙහෙකරුවන් කළ සොරකම් අනාවරණය කර ගැනීමට සමත්වූවේය. තවත් අවස්ථාවක ඔහු මායාකාරයෙකු ලෙසද කීර්තියට පත් වී ඇත.


මර්චිස්ටන්හි ජෝන් නැපියර් (1550 – 1617 අප්‍රේල් 4) (නිපරි, නිපෙයාර් ලෙස ද හඳුන්වන) ස්කොට්ලන්ත ‍ජාතික ගණිතඥයෙකු, භෞතිකඥයෙකු, තාරකා විද්‍යාඥයකු/ දෛවඥයකු හා මර්චිස්ටන් හි 8 වන ඉඩම් හිමියා විය. ඔහු මර්චිස්ටන්හි සර් අචිබෝල්ඩ් නැපියර්ගේ පුතු විය. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ ලඝු ගණක හා නැපියර් බෝනස් නිර්මාතෘ ලෙස හා දශමස්ථානයේ ජනප්‍රිය කිරීමටය. නැපියර් උපත ලැබූ ස්ථානය වූ නැපියර් විශ්ව විද්‍යාලයේ කොටසකි. පා ඇඟිලි ඉදිමීමේ රෝගය වැළඳීමෙන් මිය ගිය ඔහු එඩින්බර්ග් හි St. කත්බර්ට්ගේ පල්ලියෙහි ආදාහනය කරන ලදී.

ප්‍රවර්ගය:1550 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1617 මරණ