JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
कम्प्युटर विज्ञान

कम्प्युटर विज्ञान गणित, विज्ञान र समस्या समाधान गर्ने खुबीको प्रयोग गरेर कम्प्युटरको निर्माण र प्रयोग सम्बन्धि अध्ययन हो। यसले गर्दा विश्व हाम्रो सामु सानो भएको छ। कम्प्युटर विज्ञान २०औँ शताब्दीको अन्त्य तिर मात्र छुट्टिएको हो र यसले कार्य सम्पादनमा आफ्नै तरिका अपनायो अनि आफ्नै शाब्दिक व्याख्या पनि। यसका जराहरू इलेक्ट्रिक इन्जिनियरिङ, गणित र भाषा विज्ञानमा रहेका छन्। तपाईँले यसलाई विज्ञान, इन्जिनियरिङ र कलाको सम्मिश्रणको रूपमा लिन सक्नुहुन्छ।

कम्प्युटर विज्ञनले साध्यात्मक गणितीय आदर्शमा रहेर कम्प्युटरका अवयवहरूको अध्ययन गर्दछ, कम्प्युटर इन्जिनियरिङले वा स्तविक कम्प्युटरका पाटपुर्जाहरूको अध्ययन गर्दछ (जसलाई हामी छुन र हेर्न सक्छौँ), र सफ्टवेयर इन्जिनियरिङले कम्प्युटर कार्यक्रमहरू कसरी प्रभावकारी, सहज बनाउन सकिन्छ भनेर र तिनीहरूको निर्माणमा ध्यान दिन्छ।
कम्प्युटर विज्ञानका अङ्गहरू

भित्री गणित

* बूलियन अल्जेब्रा (जहाँ केही कुरा सही वा गलत मात्र हुन सक्छ)
* कम्युटर सांखिकरण (कम्प्युटरले कसरी गणना गर्दछ)
* डिस्क्रेट गणित ( संख्या सहितको गणित जसलाई गणना गर्न सकिन्छ)
* सांकेतिक लजिक (गणितको बारेमा सोच्ने र बोल्ने तरिका)
कम्प्युटर विज्ञान कार्यक्षेत्र
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:कम्प्युटर
जीव विज्ञान

जीवशास्त्र बिज्ञानको एक विधा हो जसमा बनस्पति र जनावर जस्ता जीवहरूको अध्ययन गरिन्छ। यस विधाका बैज्ञानिकहरूलाई जीवशास्त्री भनिन्छ। यस शास्त्रमा जीवहरूको गुण र स्वभाव, जीवहरूको उत्तपति र विकासक्रमका बारेमा अध्ययन गरिन्छ। जीवशास्त्र एक विशाल विज्ञान हो र यसको सुरुवात धेरै अघिदेखि भएको हो। यसका थुप्रै शैक्षिक हाँगाहरू छन् र तिनमा जीवहरूका विभिन्न बिषयहरूमा अध्ययन हुन्छ।


जीवशास्त्र

जीवशास्त्रका हाँगाहरू

* शरीरविज्ञान
* Arachnology
* खगोलजीवशास्त्र
* वनस्पति शास्त्र
* जीवरसायन शास्त्र
* Biogeography
* Bioinformatics
* Biophysics
* कोषशास्त्र
* Cytology
* Dendrology
* Developmental biology
* पर्यावरण विज्ञान
* Entomology
* Ethology
* विकासवादी जीवशास्त्र
* भ्रूणशास्त्र
* Genetics / Genomics / Proteomics
* Herpetology
* तन्तुशास्त्र
* मानव जीवशास्त्र / Anthropology / Primatology
* Ichthyology
* Limnology
* Malacology
* Mammalogy
* समुद्री जीवशास्त्र
* सुक्ष्म जीवशास्त्र / Bacteriology
* Molecular Biology
* Mycology / Lichenology
* Nematology
* Neurobiology / Neuroscience
* चराशास्त्र
* Palaeontology
* Phycology
* Phylogenetics
* Physiology
* Plant pathology
* Taxonomy
* Virology
* पशु शास्त्र


File:Guriezo Adino vaca toro terneras.jpg|Animalia - Bos primigenius taurus
File:Zboże.jpg|Planta - Triticum
File:Morchella esculenta 08.jpg|Fungi - Morchella esculenta
File:Fucus serratus2.jpg|Stramenopila/Chromista - Fucus serratus
File:Gemmatimonas aurantiaca.jpg|Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer)
File:Halobacteria.jpg|Archaea - Halobacteria
File:Gamma phage.png|Virus - Gamma phage


*
इमेल

इलेक्ट्रोनिक मेल वा इमेल (email वा e-mail) इन्टरनेटको सबै भन्दा बढी प्रयोग हुने सेवा मध्येको एक हो। यो सेवा प्रयोग गरेर इमेल ठेगाना भएका ब्यक्तिहरू बीच आपसमा विद्युतिय माध्यमबाट पत्राचार गर्न सकिन्छ। यो सेवा हुलाक चिठ्ठि जस्तै हो, तर यसको गति धेरै नै छिटो हुन्छ। यसबाट विद्युतिय रूपमा सन्देशहरू पठाइने हुँदा, भौतिक रूपमा पाउनको लागि मुद्रण गर्नुपर्ने हुन्छ। मुख्यतः सन्देशरू टाइप गरिएका अक्षर, चित्र, श्रवण सामग्री, चलचित्र आदि हुनसक्छन्। यो सेवा धेरै जसो नि:शुल्क हुन्छ। इमेल प्रयोग गर्न कम्प्युटर, इन्टरनेट र इमेल प्रोग्रम चाहिँन्छ। कम्प्युटरको विकल्पमा मोबाइलबाट पनि इमेल सेवा प्रयोग गर्न सकिन्छ।

ईमेल ठेगानाको धेरै रूपहरू रहेका हुन्छन्। सर्वमान्यरूपमा रहेको RFC २८२२ मा इमेल ठेगाना user@domain.tld जस्तो देखिन्छ। ईमेल संन्देशहरू सामान्यतया साधा पाठ या HTML शैली प्रयोग गरी पठाइन्छ।

वास्तविक पत्राचारमा जस्तै यसमा पनि नचाहिँँदा ईमेलहरू प्राप्त हुनसक्दछन्। इमेलमा यसलाई स्पाम भनिन्छ। ईमेल पठाउन प्रयोग गरिने केही अनुप्रयोगहरूले स्पामलाई चिनेर नष्ट गर्न सक्ने क्षमता रहेको हुन्छ। यसरी छानिएर आएका इमेल मात्रै प्रयोगकर्ताले आफ्रनो इमेल पत्राचार बक्समा पाउन सक्छन।

केही कम्पनीहरूले कुनै टाढाको स्थानमा रहेको वेभसाइट प्रयोग गरेर पनि इमेल पठाउने सुविधा प्रदान गर्दछन। जिमेल, आउटलुक र याहु!आदि यस प्रकारका सुबिधाहरू प्रदान गर्दछन् जसलाई "वेब मेल" भनिन्छ।
अरु पनि हेर्नुहोस

* अनुप्रयोग
बाहिरी लिङ्कहरू

* आरएफसि २८२२ इन्टरनेट सन्देश स्वरूप अप्रिल २००१
* इमेलको इतिहास


श्रेणी:कम्प्युटर
श्रेणी:इन्टरनेट
स्वास्थ्य

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार "स्वास्थ्य भनेको रोग तथा दुर्बलताबाट मुक्त हुनु मात्र नभई सम्पूर्ण शारीरिक, मानसिक तथा सामाजिक अवस्था तन्दुरुस्त हुनु पनि हो ।"
रोग र दुर्बलताबाट मुक्त हुनु मात्र नभई शारीरिक, मानसिक तथा सामाजिक तवरले पुर्ण तन्दुरूस्तिको अवस्थालाई नै स्वास्थ्य भनिन्छ ।" (डब्लु.एच.ओ, १९४६)
सन्दर्भ स्रोत

*World Health Organization, Constitution, World Health Organization, Geneva, १९४६. Available online at http://w3.whosea.org/aboutsearo/pdf/const.pdf . Accessed October २४, २००५.
*WHO (१९७९) Health for All, Sr. Nos. १, २
बाह्य कडीहरू

*The Child Health Site
*World Health Organization
*Healthy Living Site NHS Health Scotland र the Scottish Executive Health Site (UK)
*National Center for Health Statistics (USA)
*National Institute of Health (USA)
*Centers for Disease Control र Prevention (USA)



श्रेणी:Personal life
श्रेणी:School subjects
कृषि

कृषि बाली तथा पशुपालन, मत्स्यपालन्र खाद्य तथा गैर खाद्य उत्पादन गरिने तरिका हो। यो खेत वा बारीमा अन्न रोपी त्यसलाई गोडमेल गरेर अन्न उब्जाउने काम हो। पशुपालन्, बाली उत्पादन्, मत्स्यपालन्, र अन्य जिव-जन्तुको खेती वा पालन यस अन्तर्गत पर्दछन्। कृषि मानव सभ्यताको उदयमा प्रमुख विकास थियो, जहाँ विविध प्रजातिहरूको खेतीले खाद्य अधिशेष सिर्जना गर्यो जसले मानिसहरूलाई शहरहरूमा बस्न सक्षम बनायो।

आधुनिक कृषि विज्ञान, वनस्पति प्रजनन, कृषि रसायन जस्तै कीटनाशक र मल, र प्राविधिक विकासले बालीको उत्पादनमा तीव्र वृद्धि गरेको छ, तर यसले पारिस्थितिक र वातावरणीय क्षतिमा पनि योगदान पुर्याएको छ। पशुपालनमा चुनिंदा प्रजनन र आधुनिक अभ्यासहरूले पनि मासुको उत्पादनमा वृद्धि गरेका छन्, तर पशु कल्याण र वातावरणीय क्षतिको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। वातावरणीय मुद्दाहरूमा जलवायु परिवर्तन, जलस्तरको क्षय, वन विनाश, एन्टिबायोटिक प्रतिरोध र अन्य कृषि प्रदूषणमा योगदान समावेश छन्। कृषि वातावरणीय क्षतिको कारण र संवेदनशील दुवै हो, जस्तै जैविक विविधताको हानि, मरुभूमिकरण, माटोको क्षतिको कारण, र जलवायु परिवर्तन, जुन सबै बालीनालीमा कमी ल्याउन सक्छ। आनुवंशिक रूपले परिमार्जित जीवहरू व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ, यद्यपि केही देशहरूले तिनीहरूलाई प्रतिबन्धित गर्छन्।
वाह्य सूत्र

श्रेणी:कृषि
श्रेणी:भूगोल
श्रेणी:अर्थ
श्रेणी:मानव सभ्यता
राष्ट्रभाषा

राष्ट्रभाषा, राष्ट्र भाषा वा राष्ट्रिय भाषा एउटा सार्वभौम सम्पन्न राष्ट्रको वास्तविक 'डी फ्याक्टो' वा कानुनी र औपचारिक 'डी जुरी' रूपमा प्रचलित तथा सो राष्ट्रका बहुसङ्ख्यक जनताले बोल्ने प्रमुख भाषा हो। यस शब्दको उपयोगमा भने केही स्थिरता छ। कुनै देशको एउटा क्षेत्रमा पहिलो भाषाको रूपमा बोलिने एउटा वा सो भन्दा बढी भाषाहरूलाई देशको राष्ट्रिय भाषाको रूपमा अनौपचारिक वा संविधानमा निर्दिष्ट गर्न सकिन्छ। १५० भन्दा बढी देशको संविधानमा राष्ट्रिय भाषाको उल्लेख गरिएको छ।
आधिकारिक भाषा र राष्ट्रभाषा
राष्ट्रभाषा

दक्षिण एसियाली देश

दक्षिण एसियामा रहेका आठ वटा राष्ट्रहरूको राष्ट्रभाषाको विवरण निम्नानुसार रहेको छ।

; नेपाल
नेपालको संविधान २०७२ को धारा ६ अनुसार नेपालमा बोलिने सबै मातृभाषाहरूलाई राष्ट्रभाषा मानिएको छ। नेपालको जनगणना २०६८ अनुसार नेपालमा १२३ वटा भाषा मातृभाषाको रूपमा बोल्ने गरिन्छ। नेपालको संविधान २०७२ को धारा ७ को दफा १ बमोजिम नेपालको सरकारी कामकाजको भाषा नेपाली भाषालाई कायम गरेको छ।
; भारत
भारतीय संविधानमा कुनै पनि भाषालाई राष्ट्रभाषाको रूपमा मानिएको छैन। भारत सरकारले भारतमा बोलिने २२ वटा भाषाहरूलाई आधिकारिक भाषाको रूपमा स्थान दिएको छ। जसमा केन्द्र सरकार वा राज्य सरकारले आफ्नो क्षेत्र अनुसार कुनै पनि भाषालाई आधिकारिक भाषाको रूपमा चयन गर्न सक्छ। केन्द्र सरकारले आफ्नो कार्यहरूको लागि हिन्दी र अङ्ग्रेजी भाषालाई आधिकारिक भाषाको रूपमा राखेको छ। यस बाहेक छुट्टा छुट्टै राज्यहरूमा स्थानीय भाषा अनुसार भिन्न भिन्न आधिकारिक भाषाहरूलाई छानिएको छ। वर्तमान समयमा २२ वटा आधिकारिक भाषाहरूमा असामी, उर्दु, कन्नड, कश्मीरी, कोङ्कणी, मैथिली, मलयालम, मणिपुरी, मराठी, नेपाली, ओडिया, पन्जाबी, संस्कृत, सन्थाली, सिन्धी, तमिल, तेलगु, बोडो, डोगरी, बङ्गाली र गुजराती छ।
सन् २०१० मा भारतको गुजरात उच्च अदालतले सबै भाषाहरूलाई समान अधिकार दिएर राख्नुपर्ने भनेको थियो, यद्यपि अदालत र अन्य केही स्थानहरूमा मात्रै अङ्ग्रेजी भाषालाई स्थान दिइएको छ।
; पाकिस्तान
; अफगानिस्तान
; भुटान
; बङ्गलादेश
बङ्गलादेशको एक मात्र आधिकारिक र वास्तविक भाषा बङ्गाली भाषा हो।
; श्रीलङ्का
; मालदिभ्स
; बङ्गलादेश
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भाषा नीति
पाल्पा जिल्ला

पाल्पा जिल्ला नेपालको लुम्बिनी प्रदेशमा अवस्थित एक पहाडी जिल्ला हो। तानसेन मुख्यालय भएको जिल्लाले १,३७३ किमी २ (५३० वर्ग मील) क्षेत्रफल ओगटेको छ र जनसंख्या २४२, ४२३ छ। पाल्पा जिल्ला पोखराबाट धेरै टाढा छैन र बसबाट सजिलै पुग्न सकिन्छ।
नामाकरण

इटालीका प्रसिद्ध विद्धान तथा इतिहासकार प्रो. जोशेफ टुचीको भनाई अनुसार यस जिल्लाको अस्तित्व ईसाको पाचौँ शताब्दी तिर थियो। त्यस समयमा भारतवर्ष र चीन प्रदेशको ठूलो क्षेत्र मंगोलियाको अधिपत्यमा रहेको अड्कल काटिएको छ। उनको भनाई अनुसार मंगोलियन शव्द "वाल्वा" यसको अर्थ "सीप कला र कालीगढ"बाट पाल्पा बन्न गएको हो।
इतिहास

भारतमा मुगलहरूको आक्रमण सहन नसकी तुथारय सेन पैयागबाट धपिएर बुटवलको बाटो भएर रिसिङ हालको फेक गाविस वडा नम्बर ४मा लामो समयसम्म बसी पछि रिब्दीकोट कुसुमखोला पालुङमैनादी र ठिमुरे गाविसको साँधमा पर्नेमा आपुनो स्वतन्त्र राज्य स्थापना गरे। तानसेन आउनु अघि सेनवंशीय राजाहरू शिलाङथोकको नजिकहेको पुरानकोट हाल भैरवस्थान गा।वि।स। लाई राजधानी बनाई शासन गरेको इतिहासमा उल्लेख गरेको पाइन्छ। वि.सं. १३६३मा तुथारय सेन देखि प्रारम्भ भइ पाल्पा राज्यको संस्थापक मानिने रुद्र सेनले १५६६मा पाल्पा राज्यको स्थापना गरेका थिए। झण्डै ४९८ वर्षसम्म शासन गर्ने पाल्पाली सेन राजहरू मध्ये पछिल्ला पृथ्वीपाल सेनको पालमा रणबहादुर शाह र भीमसेन थापाको रणनैतिक षड्यन्त्र चतुर् याइले पाल्पा राज्य विसं १८६१मा नेपाल राज्यमा गाभियो। मुकुन्द सेन प्रथमको नेतृत्वमा पाल्पाले काठमाडौँ, धनकुटा र भोजपुरसम्म राज्य विस्तार गरेको पाईन्छ।

सेन वंशका दशौ पुस्ताका राजा चन्द्र सेनका छोरा रुद्र सेनले वि.सं. १५६३मा पाल्पा राज्यको स्थापना गरेका थिए भने मुकुन्द सेन प्रमको नेतृत्वमा पाल्पा राज्यको विस्तार काठमाडौँ धनकुटा र भोजपुर सम्म भएको पाइन्छ। झण्डै ४९८ वर्षसम्म शासन गर्ने सेन राजाहरू मध्ये पछिल्ला राजा पृथ्वीपाल सेनको पालामा वहादुर शाह र भीमसेन थापाको रणनैतिक चतुर्‍याईले पाल्पा राज्य विस १८६१मा नेपाल राज्यमा गाभिएको थियो।
प्रशासनिक विभाजन

जिल्लामा २ नगरपालिका र ८ गाउँपालिकाहरू गरि १० वटा स्थानीय तहहरू रहेका छन्।


अङ्गुठाकार|पाल्पा जिल्लाका पूर्व गाविसहरूको नक्सा
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लाहरू
भाषा

thumb|भाषा
मानव मानवबीच भावना वा विचार सम्वेदना गर्ने माध्यम भाषा हो। भाषा यस्तो साधन हो जसको माध्यमले हामी आफ्नो विचारहरूलाई व्यक्त गर्छौं र विचार ब्यक्त गर्नलाई जुन पारिभाषित ध्वनिहरूको उपयोग गर्छौं ती सबै मिलेर एउटा सम्पूर्ण भाषाको उत्पत्ति गर्छन। प्रायः भाषालाई लिखित रूपमा व्यक्त गर्नको लागि लिपिहरूको सहायता लिनु पर्छ। भाषा र लिपि, भाव व्यक्तीकरणको लागि दुई विभिन्न माध्यम हुन। कुनै एउटा भाषालाई कयौँ लिपिहरूमा लेख्न सकिन्छ, र दुई वा त्यो भन्दा बढी भाषाहरूलाई एउटै लिपिमा लेख्न सकिन्छ। उदाहरणार्थ पञ्जाबी, गुरूमुखी तथा शाहमुखी दुबै भाषाहरूमा लेखिन्छन् जबकि नेपाली, मराठी, संस्कृत, हिन्दी आदी सबै देवनागरीमा लेखिन्छ।
परिचय

भाषा बिना मनुष्य सर्वथा अपूर्ण छ र आफ्नो इतिहास तथा परम्परा देखि विच्छिन्न छ।

सामान्यतः भाषालाई वैचारिक आदान-प्रदानको माध्यम भन्न सकिन्छ। भाषा-वैज्ञानिकहरूको अनुसार ‘‘भाषा वा दृच्छिक वाचिक ध्वनि-संकेतहरूको यस्तो पद्धति हो, जस द्वारा मानव परम्परा विचारहरूलाई आदान-प्रदान गर्छ।’’ स्पष्ट यस कथनमा भाषाको लागि चार कुराहरूमा ध्यान दिईयेको छ-

(१) भाषा एक पद्धति हो, अर्थात एक सुसम्बद्ध र सुव्यवस्थित योजना या संघटन हो, जसमा कर्ता, कर्म, क्रिया, आदि व्यवस्थिति रूपमा आउन सक्छन।

(२) भाषा सङ्केतात्कम छ अर्थात् यसमा जुन ध्वनिहरू उच्चारित हुन्छ, ती कुनै वस्तु वा कार्य सँग सम्बन्ध हुन्छ। यि ध्वनिहरू सङ्केतात्मक वा प्रतीकात्मक हुन्छन्।

(३) भाषा वाचिक ध्वनि-सङ्केत हुन, अर्थात् मनुष्य आफ्नो वागिन्द्रियको मद्दतबाट संकेतहरूको उच्चारण गर्छन, ती नै भाषा अंतर्गत आउदछन।

(४) भाषा यादृच्छिक सङ्केत (choice Of freedom) हो। यादृच्छिकको तात्पर्य हो - ऐच्छिक, अर्थात् कुनै पनि विशेष ध्वनिको कुनै विशेष अर्थबाट मौलिक अथवा दार्शनिक सम्बन्ध हुँदैन। प्रत्येक भाषामा कुनै विशेष ध्वनिलाई कुनै विशेष अर्थको वाचक ‘मानिन्छ’। फेरी त्यो त्यही अर्थको लागि रूढ भई हाल्छ। अर्थात त्यो परम्परानुसार त्यही अर्थको वाचक भई हाल्छ। दोस्रो भाषामा ती अर्थको वाचक कुनै अरु हुन्छ।
भाषा परिवार

विश्वमा बोलिने सबै भाषाहरूको भाषावैज्ञानिक अध्ययन गरी परिवारहरूमा वर्गिकृत गरिएको छ ।
भाषाका प्रकार

* मिश्रित भाषा
भाषिका
नेपाल

सन् २०११को जनगणना अनुसार नेपालमा १२३ भाषाहरूको सूची गरिएको छ भने सन् २०१९मा ६ वटा नयाँ भाषाहरू पहिचना भएको छ । तर नेपालको जनगणनाले भाषाहरूलाई राम्ररी पहिचान गर्न नसकेको र छुट्टै भाषावैज्ञानिक सर्वेक्षण हुनुपर्ने भनी भाषाविज्ञहरूले अध्ययन गरेका छन् ।
सन्दर्भ
भक्तपुर जिल्ला

भक्तपुर (भादगाउँ वा ख्वःप) नेपालको बागमती प्रदेश मा अवस्थित एक प्राचिन सहर हो जुन काठमाडौँउपत्यकाको पूर्वी भागमा पर्दछ। यो सहर भक्तपुर जिल्ला अन्तर्गत भक्तपुर नगरपालिकामा पर्दछ। क्षेत्रफलको हिसावले भक्तपुर जिल्ला नेपालको सबैभन्दा सानो जिल्ला हो। मध्यपुर (थिमी) नगरपालिका पनि यही जिल्लामा पर्दछ। भक्तपुर जिल्ला भादगाउँले टोपी र जुजु धौ भनिने स्थानीय दहीको परिकारका लागि प्रशिद्ध छ। भक्तपुरमा ख्वःप कलेज र ख्वःप इन्जिनियरिङ्ग कलेजहरू छ्न् जुन भक्तपुर नगरपालिकाले सञ्चालन गर्दछ।
जिल्लाको नामाकरण

, भक्तपुरको सबैभन्दा प्रशिद्ध स्मारक]]
यस जिल्लाको ऐतिहासिक पृष्ठभूमितर्फ नियाल्दा भक्तपुरको नामाकरण सम्बन्धमा विभिन्न शिलालेख र प्रमाणहरूका आधारमा विश्लेषण गर्दा लिच्छवीकालीन राजा मानदेवको पालामा देवपाटनमा रहेको रत्न संघको अभिलेखमा "खोपाङ्ग" ग्रामको उल्लेख भएको छ भने भक्तपुरको खलाछें टोलमा भएको अभिलेखमा "खृपाङ्ग" ग्राम उल्लेख भएको पाइन्छ। यसैका आधारमा भक्तपुरलाई ख्वप या खोप भन्ने चलन चलेको अनुमान छ जुन चलन हालसम्म पनि नेवारी भाषामा यद्यपि छदैछ। अर्को ऐतिहासिक प्रमाण अनुसार वि.सं. १९९२ तिर भक्तपुर नगरलाई भद्रगाउँ भन्ने नाम प्रचलनमा रहेको पनि देखिन्छ। यसै भद्रग्राम शव्दका आधारमा भादगाउँ रहन गएको भन्ने अर्को अनुमान पनि छ।

भक्तपुरमा विभिन्न देवदेवीहरूका देवालय मन्दिर मठ तिर्थस्थलहरू जताततै भएको र मन्दिरमा कुँदिएको नेपाली शैलीको कलात्मक कौशल एवं सांस्कृतिक तथा धार्मिक भावनामा ओतप्रोत भएकाले र भक्तपुरका बासिन्दा ज्यादै धर्मात्मा भएकाले राणा प्रधान मन्त्री जुद्ध शम्शेरबाट साविक नाम भादगाउँको सट्टा भक्तहरूको पुर अर्थात शहर भक्तपुरको नामाकरण भएको देखिन्छ।
भौगोलिक अवस्था

* देशान्तरः- ८५.२१" देखि ८५.३२" पूर्वी देशान्तरसम्म।
* अक्षांश:- २७.३६" देखि २७.४४" उत्तरी अक्षांश सम्म छ।
* सिमाना:- पूर्वमा काभ्रेपलाञ्चोक, पश्चिम र उत्तरमा काठमाडौँ र दक्षिणमा ललितपुर जिल्ला पर्दछ।
* क्षेत्रफल:- ११९ वर्ग किलोमिटर
* लम्वाई:- पूर्व पश्चिम लम्वाई १.६ किलोमिटर
* चौडाई:- उत्तर दक्षिण चौडाई ११.२ किलोमिटर
* सरदर उचाई:- यस जिल्लाका यसको सरदर उचाई समुन्द्र सतहबाट १,३३१ मिटर उचाइमा रहेको छ।
* सबै भन्दा अग्लो भाग :- जिल्लाको सबैभन्दा अग्लो भूभाग नगरकोट हाइटलाई मानिन्छ जसको उचाई २१९१ मिटर छ।
* सदरमुकाम:-भक्तपुर
प्रशासनिक विभाजन

भक्तपुर जिल्लामा ४ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ४ नगरपालिका छन्।


thumb|भक्तपुर जिल्लाका पूर्व गाविसहरूको नक्सा
धार्मिक एवं पर्यटकीय स्थलहरू

भक्तपुर दरबार क्षेत्र, नगरकोट, चाँगुनारायण मन्दिर, सूर्यविनायक मन्दिर, ठिमी, राधे राधे, कैलाशनाथ महादेव मन्दिर, पाइलट बाबा आश्रम
यो पनि हेर्नुहोस

*नेपालको क्षेत्रीय वर्गीकरण
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:भक्तपुर जिल्ला
श्रेणी:भक्तपुर जिल्लाका ठाउँहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका जिल्लाहरू
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला (काभ्रे भनेर पनि चिनिने) नेपालको ७७ जिल्लाहरू मध्ये एक हो। यो बागमती प्रदेशमा पर्दछ। धुलिखेल जिल्लाको सदरमुकाम हो। जिल्लाले १,३९६ किमी २ (५३९ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ। नेपालको बाह्रौँ राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ अनुसार जिल्लाको जनसङ्ख्या ३,६४,०३९ रहेको थियो।
जिल्लाको नामाकरण

विक्रम संम्वत् २०१९मा नेपाल अधिराज्यलाई १४ अञ्चल र ७५ जिल्लामा विभाजन गर्नुभन्दा अगाडि हालको काभ्रेपलाञ्चाेक जिल्ला पूर्व १ नं. क्षेत्र अन्तर्गत तत्कालीन २८ वटा मौजाहरूको सदरमुकाम चौताराबाट प्रशासित थियो। "काभ्रे" वर्तमान काभ्रेपलान्चोक जिल्लाभित्र पर्ने एक गा.वि.स. हो भने "पलाञ्चोक" साठीघर भगवती गाविसमा पर्ने एक डाँडा हो जहाँ प्रसिद्ध पलाञ्चोक भगवतीको मन्दिर छ।

विसं २०१८ सालमा नेपाललाई १४ अञ्चल ७५ जिल्लामा प्रशासनिक विभाजन गर्नु पूर्व यो पूर्व १ नम्बर क्षेत्र अन्तर्गत पर्दथ्यो। पूर्व १ नं. क्षेत्रका २८ मौजा मध्ये काभ्रे र पलाञ्चोक नामका दुई ठूला मौजा भित्र रहेका विभिन्न गाँउ क्षेत्रलाई मिसाई काभ्रेपलान्चोक जिल्लाको स्थापना गरिएको थियो। कम्तीमा एकदेखि बढीमा ५४ वटासम्म गाउँहरू समाविष्ट हुने त्यस्ता मौजाहरू मध्ये वर्तमान प्रसिद्ध पलाञ्चोक भगवतीबाट पलाञ्चोक र काभ्रे नित्यचण्डेश्वरीबाट काभ्रे चयन गरी यस जिल्लाको नाम काभ्रेपलान्चोक रहन गएको पाइन्छ।
भौगोलिक स्थिति

देशको राजधानी काठमाडौँबाट काभ्रेपलान्चोक जिल्ला प्रवेशद्वार साँगा २१ किलोमिटर पूर्वमा पर्दछ भने सदरमुकाम धुलिखेल ३१ किलोमिटरको दुरिमा छ। यो जिल्ला ८५०२४' देखि ८५०४९' पूर्वी देशान्तर र २७०२१' देखि २७०८५' उत्तरी अक्षांशका बिच १४०४ बर्ग कि.मि. क्षेत्रमा फैलिएको छ। यस जिल्लाको पूर्वमा रामेछाप जिल्ला र दोलखा जिल्ला, पश्चिममा काठमाडौँ, ललितपुर जिल्ला र भक्तपुर जिल्ला, उत्तरमा सिन्धुपाल्चोक जिल्ला, दक्षिणमा सिन्धुली जिल्ला र मकवानपुर जिल्ला पर्दछन। पूर्वमा सुनकोशी, पश्चिममा नगरकोट डाडा एंव साँगा भन्ज्याङ्ग, उत्तर इन्द्रावती एवं सुनकोशी नदी र दक्षिण कोखाजोर र एवं खानी खोलाले वेष्टित यो जिल्ला भौगोलिक विषमता र प्राकृतिक सम्पदायुक्त जिल्ला मानिन्छ। समुद्र सतह देखि ३१८ मिटर (कोखाजोर खोला) देखि ३०१८ मीटर (वेथान्चोक नारायण डाँडा) सम्मको उचाइ रहेको यस जिल्लाको अधिकांश भाग पहाडी भू-धरातलले भरिएको छ।
प्रमुख व्यापारिक स्थलहरू

यस जिल्लाका महत्त्वपूर्ण व्यापारिक स्थलहरूमा बनेपा, धुलिखेल (सदरमुकाम), पनौती, दोलालघाट, भकुण्डे वेंसी,तेमाल, पाँचखाल, ढांडखोला (सिपाघाट), लामीडाँडा, कुन्तावेसी, दाप्चा, मङ्गलटार, खोपासी, कात्तिके देउराली र नगरकोट आदि हुन्।
प्रशासनिक विभाजन

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा १३ स्थानीय तहहरू छन्, जसमध्ये ६ नगरपालिका र ७ गाउँपालिका छन्।।


अङ्गुठाकार|काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाका पूर्व गाविसहरूको नक्सा
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:पहाडी जिल्लाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका जिल्लाहरू
काठमाडौँ जिल्ला

काठमाडौँ जिल्ला (नेपालभाषामा:येँ जिल्ला) नेपालको राजधानी जिल्ला हो । नेपाल अधिराज्यको मध्य पहाडी प्रदेशमा पूर्वमा साँगा भञ्ज्याङ, पश्चिममा वाडभञ्ज्याङ, उत्तरमा पाँचमाने भञ्ज्याङ र दक्षिणमा फर्पिङ गरी ४ भञ्ज्याङभित्र पर्ने काठमाडौँ उपत्यकाभित्रका ३ जिल्लामध्ये काठमाडौँ एक हो । यस जिल्लाको पूर्वमा भक्तपुर र काभ्रेपलाञ्चोक, पश्चिममा धादिङ र नुवाकोट, उत्तरमा नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोक र दक्षिणमा ललितपुर र मकवानपुर जिल्ला पर्दछन् ।

यस जिल्लाको सीमाना उत्तरमा जर्के खोला, सिन्धु खोला ठाडो खोला र शिवपुरी लेकले सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक र नुवाकोट जिल्लाहरूसँग, पूर्वमा कात्तिके खोला, मनोहरा खोला र बागमती नदीले भक्तपुर र ललितपुर जिल्लासँग, पश्चिममा कोलफु खोला, नागार्जुन डाँडा, दहचोक, चन्द्रागिरी पहाड आदिले नुवाकोट, धादिङ र मकवानपुर जिल्ला तथा दक्षिणमा महादेवटारका डाँडा, रातेमाटे खोलाले मकवानपुर जिल्लासँग छुट्याएको छ ।
जिल्लाको नामाकरण

काठमाडौँको ऐतिहासिक पृष्ठभूमितर्फ नियाल्दा लिच्छविकालको पूर्वार्धतिरसम्म यस भूमिको नाम काठमाडौँ रहेको थिएन भन्न सकिन्छ । त्यसताकासम्म नेपाल उपत्यका पशुपति क्षेत्र, मन्जुपतन आदि नाम रहेको अड्कल लगाइएको पाइन्छ ।
* वि.सं. १०४३ तिर प्रसिद्ध लिच्छवी राजा गुणकामदेवले यस क्षेत्रमा यो सहर विकास गरेपछि यहाँको नाम काष्ठमण्डप रहन आएको हो ।
* अर्को भनाई अनुसार वि.सं. १२०० तिर काठमाण्डौं शहरको दक्षिण पश्चिम भागमा एउटा ठूलो रुखवाट काठैकाठको सत्तल बनेको हुँदा काष्ठमण्डप भनिन थाल्यो । संस्कृत शब्द काष्ठमण्डपको नेपाली रूपान्तर काठमाडौँ भएकोले पछि यस क्षेत्रलाई काठमाडौँ भनिन थालियो तर मल्लकालमा यसलाई कान्तिपुर पनि भनिन्थ्यो ।

यसरी संक्षेपमा यो क्षेत्रको नाम विभिन्न समयमा विभिन्न रूपले बदलिँदै काठमाण्डौं हुन आएको हो भन्न सकिन्छ ।
इतिहास

कान्तिपुर सहरको स्थापना राजा गुणकामदेवले गरेका हुन्| किम्बदन्ति अनुसार उहांले शक्तिको अराधना गरी खड्ग आकारको सहरको निर्माण गर्न लगाएका थिए जसको जग हनुमानढोका दरबार क्षेत्रमा राखिएको थियो ।
गोपाल तथा महिषपाल वंश
किरांत काल

लिच्छिवि काल

ठकुरी काल

मल्ल काल

४ सहर कान्तिपुर, ललितपुर, भक्तपुर तथा कीर्तिपुरको विभाजन तथा नगर राज्यको स्थपना भएको थियो ।
शाह काल

राणा काल

प्रथम प्रजातन्त्रकाल

पंचायत काल

द्वितीय प्रजातन्त्रकाल

काठमाडौँ नगरपालिकालाई महानगरपालिका घोषणा गरियो ।
शाही घोषणा पश्चात
भूगोल

काठमाडौँ पहाडी भूभागमा पर्ने जिल्ला हो ।
माटो

यस जिल्लाको माटो मलिलो तथा राम्रो उब्जनी हुने किसिमको छ ।
नदी

यस जिल्लामा बागमती र विष्णुमती नामक दुई नदीहरू तथा धेरै साना खोलाहरू बग्दछन् ।
वर्षा

मनसुन ऋतुमा बङ्गालको खाडीबाट आउने जलसंतृप्त बादल चिसिन गएर धेरै वृष्टि हुन्छ । शीतकालमा अरबी सागरबाट आउने बादलले गर्दा केही मात्रामा वृष्टि हुन्छ ।
तापक्रम

शीतकालमा ० डिग्री सेल्सियसदेखि गृष्मकालमा ३७ डिग्री सेल्सियससम्म ।
प्रशासनिक विभाजन

जिल्लामा १ महानगरपालिका र १० नगरपालिकाहरू छन्।
महत्त्वपूर्ण स्थलहरू

केही महत्त्वपूर्ण ठाउँहरू यस प्रकार छन्

*त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
*स्वयम्भूनाथ मन्दिर
*हनुमानढोका दरवार परिसर
*श्री पशुपतिनाथको मन्दिर
*कीर्तिपुर
*बौध्दनाथ स्तुप
*बुढानीलकण्ठ
*सिंहदरबार
*काठमाडौँ भित्री सहर
स्रोतहरू

*
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:नेपालका जिल्लाहरू
श्रेणी:बागमती प्रदेशका जिल्लाहरू
अल्जेरिया

अल्जेरिया (, ), आधिकारिक रूपमा जनवादी प्रजातान्त्रिक अल्जेरिया, उत्तरी अफ्रिकाको एक देश हो। अल्जेरियाको उत्तरपूर्वमा ट्युनिसिया रहेको छ भने पूर्वमा लिबिया, दक्षिणपूर्वमा नाइजर, दक्षिण पश्चिममा माली, मौरिटानिया र पश्चिममा मोरोक्को र उत्तरमा भूमध्य सागरद्वारा घेरिएको छ। यसलाई उत्तरी अफ्रिकाको मगरेब क्षेत्रको एक भाग मानिन्छ। अर्ध-शुष्क भूगोल रहेको यस देशको अधिकांश जनसङ्ख्या उर्वर उत्तरमा बसोबास गर्दछन् र सहारा दक्षिणको भूगोलमा हावी छ। अल्जेरिया २,३८१,७४१ वर्ग किलोमिटर (९१९,५९५ वर्ग माइल) क्षेत्रफलमा फैलिएको छ, जसले गर्दा यो क्षेत्रफलको आधारमा विश्वको दसौँ ठूलो राष्ट्र र अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो राष्ट्र हो। ४ करोड ४० लाख जनसङ्ख्या भएको अल्जेरिया अफ्रिकाको नवौँ सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको देश हो र विश्वको ३२औँ सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको देश हो। यसको राजधानी र सबैभन्दा ठूलो सहर अल्जियर्स हो, जुन भूमध्यसागरीय तटको सुदूर उत्तरमा अवस्थित छ।
टिप्पणी


सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* जनवादी प्रजातान्त्रिक अल्जेरिया आधिकारिक सरकारी वेबसाइट
* प्रथम मन्त्रालय
* अल्जेरिया। द वर्ल्ड फ्याक्टबुक। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
*
*
* अल्जेरियाको जानकारी पृष्ठ बीबीसी समाचार
*
*
* अल्जेरियाको लागि विकास पूर्वानुमान इन्टरनेसनल फ्युचर्सबाट
* अल्जेरियाको छिमेकी राष्ट्रहरू



श्रेणी:उत्तर अफ्रिकी राष्ट्रहरू
श्रेणी:मगरेब राष्ट्रहरू
श्रेणी:सहारा राष्ट्रहरू
श्रेणी:अरब गणतन्त्र
श्रेणी:गणतन्त्रहरू
श्रेणी:अरबी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:फ्रान्सेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:जि१५ राष्ट्रहरू
श्रेणी:अफ्रिकी सङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अरब लिगका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अफ्रिकाका देशहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
बोत्स्वाना

बोत्स्वाना, आधिकारिक नाम गणतन्त्र बोत्स्वाना () एक दक्षिण अफ्रिकामा अवस्थित भूपेरिवेष्ठित देश हो ।
जनसङ्ख्या

इतिहास

भूगोल

राज्यनीति

अर्थतन्त्र

धर्म

जीवनशैली

अरु सम्बन्धित विषयहरू

सन्दर्भ सूची
बाहिरी लिङ्कहरू

* http://www.botswanaportal.com
*
*
*Botswana from UCB Libraries GovPubs
*
*Botswana from the BBC News
*
*
* Key Development Forecasts for Botswana from International Futures


बोत्स्वाना
श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:अफ्रिका
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
बुर्किना फासो

बुर्किना फासो ( ; ) पश्चिम अफ्रिकामा अवस्थित भूपेरिवेष्ठित राष्ट्र हो ।
जनसङ्ख्या

इतिहास

भूगोल

राज्यनीति

अर्थतन्त्र

धर्म

जीवनशैली

अरु सम्बन्धित विषयहरू

सन्दर्भ सूची
बाहिरी लिङ्कहरू

* Premier Ministère official government portal (in French)
* Chief of State and Cabinet Members
*
* LeFaso.net News information site
* Burkina Faso from UCB Libraries GovPubs
*
* Burkina Faso profile from the BBC News
*
* News headline links from AllAfrica.com
* Overseas Development Institute
*
* Country profile at New Internationalist
* Key Development Forecasts for Burkina Faso from International Futures


श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:अफ्रिका
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:फ्रान्सेली भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू