1 Junie

1 Junie is die 152ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (153ste in 'n skrikkeljaar). Daar volg nog 213 dae in die res van die jaar.
Gebeure

* 1215 – Die Mongole onder Dsjingis Khan verower die stad Peking. Die Chinese heerser Xuānzōng van die Jin-dinastie, kan betyds na Kaifeng vlug.
* 1485 – Die Hongaarse koning Matthias Corvinus verower die stad Wene na 'n beleg van vier maande.
* 1539 – Ugo Boncompagni (later Pous Gregorius XIII) tree toe tot die priesterskap.
* 1568 – Agtien Vlaamse adellikes in opdrag van Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel (Alva), die Spaanse landvoog, in Brussel onthoof.
* 1773 – Wolraad Woltemade red 14 mense op die gestrande De Jonge Thomas deur sewe keer met sy perd in die stormsee na die skip te swem, maar betaal met sy lewe tydens sy agste poging.
* 1778 – Pous Pius VI stel 10 nuwe kardinale aan onder wie Johann Heinrich von Frankenberg, aartsbiskop van Mechelen.
* 1788 – Kaptein William Bligh lig die anker in die Valsbaai en seil na die Ooste met sy skip HMAV Bounty.
* 1792 – Kentucky word die 15de deelstaat van die Verenigde State.
* 1795 – Pous Pius VI stel Giulio Maria della Somaglia, titulêr patriarg van Antiogië aan as kardinaal.
* 1796 – Tennessee word die 16de deelstaat van die Verenigde State.
* 1831 – James Clark Ross ontdek die posisie van die magnetiese Noordpool op die Boothia-skiereiland.
* 1836 – Charles Darwin kom in Kaapstad aan.
* 1874 – Amptelike stigting van die Vrystaatse dorp Hoopstad.
* 1881 – Die eerste openbare telefoonnetwerk van die Nederlande word in gebruik geneem.
* 1882 – Opening van die Gotthard-spoorlyn in Switserland oor die St. Gotthardpas.
* 1890 – Die VSA se sensusburo begin om Herman Hollerith se tabuleringsmasjien te gebruik om sensusresultate te tel.
* 1906 – Opening van die Simplon-spoorlyn oor die Simplon-bergpas in Switserland. Die Simplon-tonnel is 19,73 km lank.
* 1927 – In die Agterhoek ('n streek in Gelderland) rig 'n hewige tornado groot verwoesting aan.
* 1938 – Die eerste Superman-strokiesprent word gepubliseer.
* 1939 – Die Britse duikboot HMS Thetis sink in 'n ongeluk met 'n verlies van 99 persone.
* 1945 – Duitse oudiotoerustingvervaardiger Sennheiser word deur Fritz Sennheiser gestig.
* 1962 – Rwanda en Burundi word onafhanklik.
* 1962 – Die Nazi-oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann word in Israel tereggestel.
* 1963 – Die VSA begin poskodes gebruik.
* 1968 – Nuclear non-proliferation-ooreenkoms word deur ongeveer sestig lande in Geneve, Switserland geteken.
* 1968 – Die lidstate van die EEG skaf onderlinge doeaneregte vir nywerheidsprodukte af.
* 1974 – Die Flixborough-ramp vind in 'n chemiese aanleg naby die dorp Flixborough in Engeland plaas.
* 1979 – Negentig jaar van wit minderheidsregering eindig in Rhodesië, nou bekend as Zimbabwe.
* 1980 – Cable News Network (CNN) begin om uit te saai.
* 1980 – Agt brandstoftenks word vernietig deur Umkhonto we Sizwe (MK) by SASOL en NATREF in Sasolburg en Secunda.
* 1990 – Naby Tbilisi (Georgië) stort twee kabelkarretjies van 'n sweefspoor neer nadat een van die kabels breek. Vyftien insittendes sterf.
* 1991 – Die Warskouverdrag word amptelik opgehef.
* 1991 – Swede doen aansoek vir toetrede tot die Europese Unie.
* 1997 – Die Verenigde Koninkryk oorhandig Hongkong terug aan China.
* 2001 – Die 12-jarige Suid-Afrikaanse MIV-aktivis en -pasiënt Nkosi Johnson, wat lank die simbool van die stryd teen MIV in Suid-Afrika was, verloor sy stryd teen die siekte en sterf.
* 2002 – Hansie Cronjé, Suid-Afrikaanse krieketkaptein sterf in 'n vliegongeluk naby George.
* 2009 – Die Franse vlug 447 stort neer naby die Sint Petrus en Sint Paulus-argipel in die Atlantiese Oseaan.
* 2016 – Die Gotthard-basistonnel van 57.09 km word geopen in Switserland.
* 2025 – Die Veiligheidsdiens van Oekraïne (SBU) loods 'n oorgrensoperasie teen lugmagbasisse in Rusland, wat die grootste operasie sy soort tot nog toe om militêre infrastruktuur diep binne Russiese gebied te teiken.
Geboortes

* 1637 – Jacques Marquette, 'n Franse Jesuïetsendeling en ontdekkingsreisiger († 1675).
* 1754 – Ferdinand van Oostenryk, Oostenrykse aartshertog († 1806).
* 1780 – Carl von Clausewitz, Pruisiese generaal en militêre strateeg († 1831).
* 1790 – Ferdinand Raimund, Oostenrykse akteur en dramaturg († 1836).
* 1804 – Mikhail Glinka, Russiese komponis († 1857).
* 1815 – Otto I, Griekse koning († 1867).
* 1886 – Daisy de Melcker, moordenares wat haar twee mans en seun vergiftig het († 1932).
* 1926 – Andy Griffith, Amerikaanse akteur († 2012).
* 1926 – Marilyn Monroe, Amerikaanse aktrise († 1962).
* 1932 – Jim Janssen van Raaij, Nederlandse politikus († 2010).
* 1937 – Morgan Freeman, Amerikaanse akteur.
* 1940 – René Auberjonois, Amerikaanse akteur († 2019).
* 1950 – Johann Rupert, Suid-Afrikaanse besigheidsmiljadêr en filantroop.
* 1956 – Lisa Hartman Black, Amerikaanse aktrise en sangeres.
* 1959 – Martin Brundle, Britse Formule Een-renjaer.
* 1963 – Helgard Müller, oud-Springboksenter.
* 1964 – Casper de Vries, Afrikaanse komediant en akteur.
* 1965 – Illse Roos, Suid-Afrikaanse aktrise.
* 1965 – Nigel Short, Britse skaakkampioen.
* 1972 – Stine Stengade, Deense akteur.
* 1973 – Heidi Klum, Duitse fotomodel.
* 1974 – Alanis Morissette, Kanadese sangeres en aktrise.
* 1975 – Frauke Petry, Duitse politikus.
* 1980 – Johann Muller, Suid-Afrika se drie-en-vyftigste Springbokkaptein.
Sterftes

* 1191 – Filips van die Elsas, Graaf van Vlaandere.
* 1773 – Wolraad Woltemade, held van die Kaap die Goeie Hoop (* 1708).
* 1841 – Nicolas Appert, Franse uitvinder (* 1749).
* 1846 – Pous Gregorius XVI, die 254ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1765).
* 1864 – Hong Xiuquan, leier van die Taiping-rebellie teen die Qing-dinastie (* 1814).
* 1868 – James Buchanan, 15de President van die Verenigde State (* 1791).
* 1879 – Napoléon Eugène Louis Bonaparte, seun van Napoleon III sterf in die Anglo-Zoeloe-oorlog (* 1856).
* 1962 – Adolf Eichmann, Duitse SS-offisier en oorlogsmisdadiger (* 1906).
* 1968 – Helen Keller, Amerikaanse skrywer, aktivis vir blindes en dosent (* 1880).
* 1982 – Einar Juhl, Deense akteur (* 1896).
* 2002 – Hansie Cronjé, Suid-Afrikaanse krieketkaptein (* 1969).
* 2014 – Ann B. Davis, Amerikaanse aktrise, The Brady Bunch (* 1926).
* 2015 – Nicholas Liverpool, Dominikaanse president (* 1934).
* 2024 – Ruth Maria Kubitschek, Duitse aktrise (* 1931).
Vakansies, vierings en waarnemingsdae

* Nirwana van Boeddhiste


Kategorie:Junie