George

George is 'n stad in die provinsie Wes-Kaap, Republiek van Suid-Afrika, aan die suidekant van die Outeniekwaberge, met sowat 157 400 inwoners.

George lê aan die kus sowat 300 km oos van Kaapstad aan die bekende Tuinroete. George is die ekonomiese hoofstad van die Tuinroete. In die omgewing lê toeristetrekpleisters soos die wye strande Heroldsbaai, Victoriabaai en Wildernis, die volstruisdorp Oudtshoorn en Knysna met sy lagune, sedert Maart 2009 deel van die Tuinroete Nasionale Park.

Die inheemse woude met majestueuse ou geelhoutbome en ander boomsoorte, die pragtige fynbos met tientalle soorte proteas, ericas en heide en 'n groot verskeidenheid varingsoorte trek toeriste en vakansiegangers wat lief is vir die buitelewe en natuurskoon.

George is bekend om sy uitstekende gholfbane (daar is drie verskillende 18-putjie bane op die Fancourt-landgoed alleen) en die geskiedkundige Montagupas oor die Outeniekwaberg (geopen in 1847).
Geskiedenis

Hoewel George, wat oorspronklik as George Town bekend gestaan het, eers in 1778 gestig is, het die eerste boere en houtkappers reeds vroeër daar gevestig. Volgens historiese dokumente het hierdie pioniers 'n houtkapperspost aan die voet van die Outeniekwaberge gestig toe die destydse owerheid met die ontginning van die welige inheemse woude begin het.

George Town, die eerste distrik, is op 23 April 1811 deur die destydse Britse goewerneur Caledon geproklameer. Die naam het die destydse monarg George III vereer. Adrianus (Jan) van Kervel is as die eerste landdros aangestel. Van Kervel het sy stempel op die dorp afgedruk met die beplanning van die straatuitleg.

Die NG moedergemeente is in 1812 gestig. Die eerste predikant was ds. T.J. Herhold, na wie die dorpie Herold en die vakansieoord Heroldsbaai genoem is. Die historiese NG Moederkerk van George is in 1842 ingewy en is tans een van die dorp se grootste toeriste-aantreklikhede. Die klipkerk in Pacaltsdorp is die sesde oudste kerk in Suid-Afrika, terwyl die Rooms Katolieke kerk Ss.Peter and Paul die oudste Katolieke kerk in Suid-Afrika is.

Die eerste plaaslike owerheid is in 1837 verkies en die dorp het in 1884 volle munisipale status verkry. In 1907 is George per spoorlyn met Kaapstad en Oudtshoorn verbind, en in 1947 het paaie ontstaan wat die dorp met alle hoofsentrums in Suid-Afrika verbind. Die dorp het vervolgens al hoe gewilder geraak as vakansieoord en as sentrum vir konferensies, kongresse en saamtrekke.
Wapens

Munisipaliteit (1) — Teen 1931 het George se munisipale raad 'n skynheraldiese "wapen" in gebruik geneem, waarop 'n rooi kruis vergesel van 'n landskaptoneel, 'n loerie, rooi berglelies en 'n eikeboom uitgebeeld word. 'n Bosbok staan bo die skild. Die wapenspreuk was "Semper amabile".

Munisipaliteit (2) — Die College of Arms (in Londen) het in 1958 'n behoorlike wapen aan die munisipaliteit verleen: Gevierendeel van rooi en silwer, 'n kruis, kruislings verdeel van die een in die ander, in die eerste kwartier vergesel van 'n silwer galopende perd, in die tweede kwartier van 'n Knysnaloerie sittend op 'n skuinslinksgeplaaste tak, in die derde kwartier van 'n gestingelde en geblaarde proteablom, alles van natuurlike kleur, en in die vierde kwartier van 'n silwerbevrugte eikeboom, die stam afgesnede. Die helmteken was 'n bosbok, en die wapenspreuk het "Semper amabile" gebly. Hierdie wapen is in 1994 by die Buro vir Heraldiek geregistreer. Die wapen is deur Ivan Mitford-Barberton en H. Ellis Tomlinson ontwerp.

Afdelingsraad — George se afdelingsraad (d.w.s. die plaaslike owerheid vir die landelike gebiede buite die dorpsgrense) het in 1962 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer: In groen, 'n skildvoet golwend gedwarsbalk van silwer en blou en 'n hoekige silwer skildhoof belaai met drie gestingelde en geblaarde appels van natuurlike kleur. Die helmteken was 'n proteablom; die skildhouers was twee bosbokke; en die wapenspreuk was "Regio melle dulcior". Die wapen is deur Schalk Pienaar ontwerp.
Landbou

George staan as die hart van die Tuinroete bekend. Die Suid-Afrikaanse hopsbedryf is hier gesetel. Met sy Mediterreense klimaat en voldoende reën regdeur die jaar is die dorp uiters geskik vir die aanplanting van hierdie belangrike bestanddeel in die bierbrouproses. Die enigste brouery in die omgewing is in Knysna te vinde.
Infrastruktuur

George beskik oor 'n lughawe wat dit regstreeks verbind met die groot stede soos Kaapstad, Bloemfontein en Johannesburg. Teen 2018 bedien die lughawe reeds meer as 700 000 toeriste en sakemanne jaarliks. Die dorp is padlangs verbind met Kaapstad en Port Elizabeth met die N2 nasionale pad. Die N12 verbind George via die Outeniekwapas met die binneland. Daar is ook 'n spoorlyn wat George met Mosselbaai en Oudtshoorn verbind. Die spoorlyn vanaf Kaapstad het die dorp in 1907 bereik.
Onderwys

Van die skole in George sluit in:
* Laerskool Outeniqua
* George Voorbereiding
* Hoërskool Outeniqua
* HTS Eden
* Van Kervel Vaardigheidskool
* Laerskool Parkdene
* Laerskool George-Suid
* George Sekondêre Skool
Besienswaardighede

* George-museum
* Tuinroete Botaniese Tuin
Susterstede

* 21px Tacoma, Washington, VSA
* 21px Fuzhou, Volksrepubliek China
Sien ook

* Cradockpas
* Montagupas
* Outeniekwapas
* Outeniekwa Spoorwegpas
* Sewepassepad
* Gereformeerde kerk George
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Spookplekke in Suid-Afrika
* Woonstelgebou-ineenstorting in George (2024)
Fotogalery


Lêer:George teater.jpg|George se teater is in die geskiedkundige middedorp geleë.
Lêer:George NG kerk terrein.jpg|Die NG gemeente George het 'n ruim perseel naby die middedorp.
Lêer:George restaurant.jpg|Die Rose on York Restaurant is gevestig in die geboutjie bekend as Oorskotjie.
Lêer:George Presbiteriaanse kerk.jpg|George se Presbiteriaanse kerk.
Lêer:George ou gebou.jpg|Die toeristeburo is gevestig in die voormalige koning Edward VII-biblioteek.
Lêer:George ou gebou 3.jpg|In Junie 2012 was White House-gebou as sakeperseel te huur. Dit is ook in die middedorp geleë.
Lêer:George ou gebou 2.jpg|Lache House.
Lêer:George NG kerk ou pastorie.jpg|Die ou pastorie van die NG gemeente, nou 'n gastehuis wat die gemeente bedryf.
Lêer:George museum.jpg|Die George-museum is in die ou drosdy en latere Victoria Hotel gevestig.
Lêer:George gebou.jpg|'n Sakegebou in die ouer deel van die stad.
Lêer:George Old Oak Slave Tree.JPG|Die Ou Slaweboom. Volgens legende is slawe aan die boom vasgemaak, maar in werklikheid was die roller van die tennisbaan hier vasgemaak.

Verwysings

Kategorie:Nedersettings in die Wes-Kaap