Hugenote-kollege

Die Hugenote-kollege (1896–1950) op Wellington in die Wes-Kaap was die opvolger van die Hugenote-seminarie wat in 1874 gestig is deur die Amerikanse opvoedkundiges mes. Anna Bliss en Abbie Park Ferguson, die eerste inrigting in Suid-Afrika waar vroue opleiding in hoër onderwys kon ontvang. Dit het groot aanmoediging van die NG Kerk en ds. Andrew Murray geniet en is bygewoon deur dogters van gesiene families uit die hele Kaapkolonie en elders in Suider-Afrika. Dit het later graadprogramme aangebied onder die beskerming van die Universiteit van Suid-Afrika, Die Hugenote Kollege is by die Raad op Hoër Onderwys geregistreer as 'n privaat instelling en fokus op maatskaplike werk, teologie, vroeë kinderontwikkeling en verskeie kerkdienstewerkers. Die Hugenote-kollege gebruik ook Afrikaans as voertaal in sy graadopleiding.
Agtergrond

duimnael|links|Ou foto van die Hugenote-kollege uit die Wellington Museum se argief
duimnael|Ds. Andrew Murray, die stigter van die [[Hugenote-seminarie, by die graduandi van 1912 en die twee prinsipale, drr. Ferguson en Bliss.]]
duimnael|Die laaste personeel van die Hugenote-universiteitskollege, 1950. Dr. Anna de Villiers, die prinsipale, sit voor in die middel.
Die Hugenote-universiteitskollege het ontstaan uit die Hugenote-seminarie, ’n meisieskool wat ds. Andrew Murray in 1874 gestig het geskoei op Mount Holyoke in Massachusetts in die VSA, ’n instelling met ’n bepaald godsdienstige karakter. Twee onderwyseresse, mejj. Anna Bliss en Abbie Park Ferguson, het van Mount Holyoke af gekom om die skool te help begin. Die instelling het goed gevorder en kort voor lank was daar ’n vraag na meer gevorderde onderrig vir vroue. Dit het in 1896 gelei tot die registrasie van twee vroue vir ’n B.A.-graad aan die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop. Hulle het hul graad in 1898 voltooi. Daarna is die Hugenote-seminarie as ’n kollege erken met dr. A.P. Ferguson as prinsipale.

In 1907 is die kollege geïnkorporeer as ’n universitêre instelling ingevolge 'n Suid-Afrikaanse wet en in 1918 het dit ’n samestellende kollege van die Universiteit van Suid-Afrika geword met die naam Hugenote-universiteitskollege. Destyds het dit naskoolse opleiding aan vroue gebied, maar ook ’n beperkte aantal mans aanvaar. Ten spyte van die inkorporasie, is die Hugenote-tradisies gehandhaaf, veral die godsdienstiges. Kursusse is aangebied vir die baccalaureus-, honneurs- en meestersgrade in die lettere en wetenskap (insluitend huishoudkunde), verskeie onderwyssertifikate, met inbegrip van die B.Ed.-graad.

Friedenheim, 'n ander hoeksteen, het in 1888 ontstaan as ’n bybelstudiegroep binne die Hugenote Seminarium. Dit is amptelik erken in 1903 en het ontwikkel tot ’n sentrum waar jong vroue opgelei is in Bybelstudie, praktiese vaardighede soos verpleging en huiswetenskappe, en later ook sending- en maatskaplike werk. In reaksie op ’n groeiende behoefte aan kerklike maatskaplike werkers, het Friedenheim in 1939 ’n wetenskaplik-gebaseerde driejaar-kursus begin aanbied.

Die Sendinginstituut is in 1877 gestig en het aanvanklik onder die beskerming van die Nederduitse Gereformeerde Gemeente van Wellington gefunksioneer, maar is in 1903 deur die Kaapse Sinode oorgeneem. Dit het sendingopleiding verskaf tot 1962, toe hierdie opleiding oorgedra is aan die Fakulteit Teologie van die Universiteit van Stellenbosch. Die oorblywende aktiwiteite van die Sendinginstituut is daarna in die breër raamwerk van Hugenote Kollege geïntegreer.
Die stigting van Hugenote-kollege

Hugenote-kollege is amptelik op 28 Februarie 1951 geopen en het die opvoedkundige nalatenskap van sy voorgangers voortgesit. Die Kollege het ’n dubbele roeping aanvaar: wetenskaplike én geestelike opleiding vir maatskaplike dienswerk en Christelike bediening. Teen 1961 het die programme studente voorberei vir rolle as maatskaplike werkers, sendelinge, evangeliste en personeel van versorgingsinstellings. In 1970 het die Algemene Sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk die kollege formeel erken as ’n denominasionele opleidingsinstansie en sodoende die belangrike rol van die kollege in kerklike en maatskaplike dienswerk bevestig.
Akademiese ontwikkeling

Hugenote-kollege het hom oor dekades aangepas by die veranderende landskap van hoër onderwys. In 1975 is ’n samewerkingsooreenkoms met Unisa aangegaan, wat die Kollege in staat gestel het om Baccalaureus in Diakoniologie-grade aan te bied in verskeie studierigtings soos Maatskaplike Werk, Sendingwerk, Jeugwerk en Speelterapie. Hierdie vennootskap het in 2009 tot ’n einde gekom weens veranderings in wetgewing oor hoër onderwys.

As gevolg hiervan moes die Kollege sy programme diversifiseer en het begin met die ontwikkeling en aanbieding van vaardigheidsopleiding in velde soos maatskaplike hulpwerk, gemeenskapsontwikkeling, kinder- en jeugsorgwerk, vroeëkinderontwikkeling en teologie.

In 2010 het die kollege geakkrediteerde verskafferstatus ontvang by die HWSETA en die ETDP SETA en later ook by die QCTO.
Moderne tyd

Vandag gaan Hugenote-kollege voort met sy roeping deur programme aan te bied wat maatskaplike uitdagings aanspreek met etiese en innoverende oplossings. Die Kollege is geakkrediteer deur verskeie SETA’s en die Raad op Hoër Onderwys. Dit bied baccalaureusgrade in Maatskaplike Werk en Teologie, sowel as SETA- en QCTO-sertifikaatprogramme en kortkursusse in sosiale innovasie, etiese leierskap en die missionale kerk. Die Kollege lei geestelikes op vir verskeie denominasies terwyl dit fokus op sy historiese roeping van gebed, roeping en diens.
Nalatenskap en toewyding

Met meer as ’n eeu van toegewyde diens bly Hugenote-kollege ’n hoeksteen van Christelike Hoër Onderwys in Suid-Afrika. Dit dra steeds die visie van sy stigters: om intellektuele uitnemendheid te kombineer met ’n toewyding om gemeenskappe op te hef deur sosiale en geestelike betrokkenheid.
Visie, missie, roeping, etos en waardes

Visie

Hugenote-kollege is ’n Christelike opvoedkundige instelling vir volhoubare ontwikkeling, wat studente toerus met kennis en vaardighede vir innoverende leierskap.
Missie

Die kollege bemagtig studente deur toeganklike akademiese programme wat deurtrek is van ’n Christelike etos en spiritualiteit. Ons kweek innoverende opvoedkundige leierskap om die karakter van studente te vorm. Deur samewerkende navorsing met geloofsgemeenskappe en ander vennote spreek ons werklike wêrelduitdagings aan en het ons ’n lewensbevestigende impak. Hugenote Kollege is daartoe verbind om sy akademiese programme volhoubaar te bestuur, gelei deur gesonde kommersiële beginsels.
Roeping, etos en waardes van Hugenote-kollege

In die hart van Hugenote-kollege lê ’n diep roeping: om sosiale leiers te vorm wat met integriteit dien, deur hulle optrede inspireer en ander seën deur hul toewyding.

Hierdie leiers bring skoonheid in die wêreld, lig menslike potensiaal uit, verbreed horisonne en verdiep die betekenis van die lewe. In ’n land wat steeds worstel met ongelykheid, armoede, geweld en sosiale disfunksie, stel Hugenote-kollege ’n Suid-Afrika voor waar gemeenskappe gevorm word deur omgee, innoverende en toegeruste individue wat hulself toewy aan die heling en herstel van die samelewing.

Hugenote-kollege verbind hom daartoe om hierdie leiers op te lei deur verskeie geakkrediteerde onderwysprogramme in Maatskaplike Werk, Teologie en Bediening, asook nie-geakkrediteerde kortkursusse in Sosiale Innovasie. Die Kollege bemagtig studente om hul talente en energie toe te wy aan die opheffing van die samelewing oor grense van rykdom, kultuur, etnisiteit en bevoorregting heen. Deur voortgesette sosiale innovasie ontwikkel en implementeer Hugenote-kollege navorsingsgebaseerde, konteksgevoelige oplossings vir die uitdagings waarmee individue, groepe en gemeenskappe gekonfronteer word. Op 1 April 2025 het die Raad van Direkteure, Prof. Retha Bloem (PhD, Universiteit van Pretoria) aangestel as die eerste vrou en maatskaplike werker om as Rektor leiding te neem.

Die bekende geskiedenis van Hugenote-kollege word weerspieël in die argitektoniese omgewing van die instelling. Hugenote Kollege is reeds sedert die vorige eeu in Wellington geleë en word gehuisves in waardevolle en skilderagtige geboue in ’n atmosfeer wat sterk ooreenkomste toon met die mikroklimaat en historiese omgewing van ander universiteitstede soos Potchefstroom en Stellenbosch. Hugenote Kollege streef daarna om hierdie omgewing en karakter vir toekomstige geslagte te bewaar. Verskeie van Hugenote Kollege se geboue geniet Graad 2 erfenis status. In die konteks van erfenisbestuur in Suid-Afrika, dui "Graad 2" op 'n vlak van erfenisstatus wat deur die Nasionale Erfenisbronne Akte van 1999 vasgelê word. Hierdie gradeer stelsel, wat deur die Nasionale Erfenisbronne Akte (Akte 25 van 1999) vasgestel is, rangskik erfenisbronne volgens hul belangrikheid en bestuur vereistes. Graad 2 erfenisbronne is van nasionale belang en vereis spesiale beskerming en bestuur,

Sedert sy ontstaan is Hugenote-kollege nou verbonde aan die Nederduitse Gereformeerde Kerk. As predikant van die NG Kerk het dr. Andrew Murray ’n leidende rol gespeel in die stigting van die Hugenote Seminarium, Friedenheim en die Sendinginstituut. Die NG Kerk het die Kollege bestuur en tot in die 1960’s finansiële verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. In die amptelik goedgekeurde grondwet word die Christelike waardes en etos van die Kollege omskryf. Alhoewel die kollege formeel as ’n Christelike instelling beskryf kan word, is dit nie eksklusief vir lidmate van die kerk nie, en “geloof” is nie ’n vereiste vir toelating tot die kollege nie. Dit is wel so dat die Kerk en die Kollege se Raad verwag dat ’n waardestelsel, geïnspireer deur die Christelike geloof, as rigtinggewende beginsel dien vir die bestuur en praktyk by die kollege.
Studentelewe by Hugenote-kollege

Hugenote-kollege bied ’n lewendige en betrokke studentelewe wat diep gewortel is in sy verbintenis tot gemeenskapsdiens, akademiese uitnemendheid en ’n ondersteunende leeromgewing. Die Kollege beklemtoon die integrasie van praktiese ervarings in die opvoedkundige reis en moedig studente aan om aktief betrokke te raak by hul plaaslike gemeenskappe, veral gemarginaliseerde groepe. Hierdie model verryk nie net die studente se praktiese opleiding nie, maar strook ook met die instelling se historiese roeping van “Gebed, Roeping en Diens”.
Gemeenskapsbetrokkenheid

’n Kernaspek van studentelewe by Hugenote-kollege is die toewyding aan gemeenskapsbetrokkenheid. Studente neem deel aan verskeie diensgerigte projekte wat plaaslike sosiale kwessies aanspreek en sodoende ’n sin vir verantwoordelikheid en leierskap ontwikkel. Hierdie betrokkenheid berei studente voor om komplekse uitdagings binne hul gemeenskappe aan te spreek en onderstreep die instelling se etos van menslike waardigheid en sistemiese verandering.
Ondersteuningsdienste

Hugenote-kollege plaas ’n hoë premie op studente se welstand deur middel van ’n verskeidenheid ondersteuningsdienste. Dit sluit akademiese berading, mentorskap en individuele ondersteuning in, wat ontwerp is om aan uiteenlopende studentebehoeftes te voldoen. Die Kollege se kleiner klasgroottes maak persoonlike aandag vanaf dosente moontlik, wat die leerervaring verdiep en gerigte ondersteuning bevorder.
Terugvoer en verbetering

Die instelling moedig aktiewe studente-insette aan deur gestruktureerde terugvoermekanismes wat die onderriggehalte, kurrikulumrelevansie en algehele tevredenheid evalueer. Gereelde opnames en terugvoersessies gee studente die geleentheid om tot voortdurende verbeteringsinisiatiewe by te dra, en verseker dat hul stemme sentraal staan in die ontwikkeling van die Kollege.
Buitemuurse aktiwiteite van studente

Hugenote-kollege moedig ’n gebalanseerde studentelewe aan deur ’n verskeidenheid buiteskoolse aktiwiteite, werksessies en gemeenskapsgeleenthede aan te bied wat interaksie en samewerking tussen studente bevorder. Hierdie aktiwiteite verbeter nie net akademiese betrokkenheid nie, maar help ook om sterk interpersoonlike verhoudings en ’n gevoel van behoort te vestig.
Inklusiewe omgewing

Hugenote-kollege is daartoe verbind om inklusiwiteit en toeganklikheid binne sy studentegemeenskap te bevorder. Die instelling ondersteun meertaligheid en bied werksessies aan wat daarop gemik is om studente se akademiese vaardighede te verbeter, en verseker dat alle studente die geleentheid het om sukses te behaal.

Die studentelewe by Hugenote-kollege word gekenmerk deur ’n sterk gemeenskapsgevoel, aktiewe deelname aan diensgerigte inisiatiewe, robuuste ondersteuningsisteme en ’n verbintenis tot ’n positiewe en verrykende opvoedkundige ervaring. Deur hierdie holistiese benadering berei die kollege studente voor om meevoelende leiers en veranderingsagente in hul gemeenskappe te wees.
Studenteverblyf by Hugenote-kollege

Hugenote-kollege bied ’n verskeidenheid akkommodasie-opsies aan vir sy studente, ontwerp om hul leef- en leerervaring te verbeter. Die instelling prioritiseer die skep van ’n veilige en ondersteunende omgewing waar studente akademies en sosiaal kan floreer. Die akkommodasie is toegerus met noodsaaklike fasiliteite om in die behoeftes van ’n diverse studentegemeenskap te voorsien, insluitend gedeelde leefruimtes en gemeenskaplike areas wat interaksie bevorder.

Die Kollege is daartoe verbind om toe te sien dat hierdie huisvesting aan standaarde van gerief en veiligheid voldoen, wat bydra tot ’n positiewe kampuslewe. Gereelde evaluasies en terugvoermetodes word aangewend om die gehalte en doeltreffendheid van die akkommodasiedienste te monitor, en te verseker dat dit aan die veranderende behoeftes van studente voldoen, terwyl dit ’n gevoel van behoort en welstand binne die kampusgemeenskap bevorder.
Vorige rektore van die Hugenote-kollege sedert 1980

*Prof Jaap Furstenburg
*Prof Attie van Wijk
*Prof Johan Viljoen
*Prof Ignasius Swart (waarnemend)
*Dr Willie van der Merwe
*Prof Nelus Niemandt
Bestuurstruktuur

Hugenote-kollege word bestuur volgens ’n gestruktureerde raamwerk wat doeltreffende toesig, strategiese beplanning en akademiese integriteit fasiliteer, in ooreenstemming met die instelling se missie en waardes wat gegrond is in Christelike onderwys. Die bestuursraamwerk bestaan uit die Raad van Direkteure, die Bestuurspan, die Akademiese Komitee en ander gespesialiseerde komitees, elk met ’n spesifieke rol in die bestuur van die Kollege. Die Hugenote-kollege is geregistreer as 'n nie-winsgewende maatskappy.
Raad van direkteure

Die Raad van Direkteure dien as die primêre bestuursliggaam van Hugenote-kollege en is verantwoordelik vir die algehele strategiese bestuur en rigting van die instelling. Lede van die Raad word aangestel tydens ’n ledevergadering en sluit verteenwoordigers van verskeie belanghebbende groepe in, insluitend plaaslike kerke en akademiese spesialiste. Hierdie diverse samestelling verseker dat die Raad die doelwitte van die Kollege kan belyn met die behoeftes van die gemeenskap en die opvoedkundige landskap. Die verantwoordelikhede van die Raad sluit in: die vasstelling van strategiese doelwitte, voldoening aan onderwysregulasies, en die monitering van instellingsprestasie.
Bestuurspan

Die daaglikse bedrywighede van Hugenote-kollege word oor die algemeen bestuur deur die bestuurspan onder leiding van die rektor. Hierdie span is verantwoordelik vir die implementering van die beleid en strategiese rigting wat deur die Raad van Direkteure bepaal is. Die Bestuurspan fokus op verskeie aspekte van die Kollege se bedryf, insluitend akademiese programme, hulpbron-toewysing en personeelontwikkeling, en verseker dat strategiese doelwitte doeltreffend en doeltreffend bereik word.
Akademiese komitee

’n Onlosmaaklike deel van die bestuursraamwerk is die Akademiese Komitee, wat toesig hou oor die akademiese aanbiedinge van Hugenote-kollege. Hierdie komitee is verantwoordelik vir kurrikulumontwikkeling, goedkeuring van akademiese programme, en die handhawing van akademiese standaarde. Die Akademiese Komitee verseker dat die akademiese beleid van die Kollege in lyn is met sowel nywerheidsbehoeftes as nasionale onderwysstandaarde, en dra by tot die verbetering van die onderwysgehalte.
Bestuurskomitees

Hugenote-kollege het verskeie subkomitees en taakspanne ingestel om spesifieke bestuurs- en operasionele behoeftes aan te spreek. Hierdie sluit in komitees vir gehalteversekering, risikobestuur en menslike hulpbronne. Elke komitee funksioneer binne ’n duidelik omskrewe mandaat en bevorder samewerking tussen die verskillende bestuurs- en bestuursstrukture om deursigtigheid, aanspreeklikheid en doeltreffende besluitneming te verseker.
Belanghebbende betrokkenheid

’n Sleutelaspek van die bestuursmodel by Hugenote-kollege is die aktiewe betrokkenheid van belanghebbendes—studente, personeel, gemeenskapsverteenwoordigers en beroepslui — deur gereelde vergaderings en konsultasies. Hierdie betrokkenheid verseker dat terugvoer geïntegreer word in moontlike beleids- en programontwikkeling en help die Kollege om responsief te bly tot die behoeftes van sy gemeenskap terwyl ’n kultuur van voortdurende verbetering bevorder word.
Strategiese beplanning

Die bestuursraamwerk word onderlê deur ’n verbintenis tot strategiese beplanning, onder andere in dokumente soos die “Hugenote-kollege 2035 Strategiese plan.” Hierdie raamwerk rig die instelling se langtermynvisie en verseker dat alle bestuurs- en bestuursaktiwiteite belyn is met die doelwitte van die uitbreiding van akademiese aanbiedings, bevordering van digitale leeromgewings, en die implementering van volhoubare praktyke.
Indiensneembaarheid van gegradueerdes

Die indiensneming van gegradueerdes en die interaksie met werkgewers is ’n kritieke aspek van hoëronderwysinstellings, met die doel om studente se indiensneembaarheid te verbeter en te verseker dat akademiese programme belyn is met die behoeftes van die nywerheid. Die Skool vir Sosiale Hervorming by Hugenote Kollege het verskeie strategieë geïmplementeer om die suksesvolle indiensneming van sy gegradueerdes te fasiliteer, veral dié in die Baccalaureus in Maatskaplike Werk (BSW)-program.

Die Skool vir Sosiale Hervorming beklemtoon dat werksplek-geïntegreerde leer (WIL) ’n noodsaaklike komponent van die BSW-kurrikulum vorm. Reeds vanaf die eerste jaar van studie neem studente deel aan modules wat hulle blootstel aan die werklikhede van professionele praktyk. Hierdie betrokkenheid kulmineer in die vierde jaar, waar studente ’n hele semester wy aan voltydse werksplek-geïntegreerde leer onder toesig van ervare maatskaplike werkers.

’n Onlangse studie wat deur die instelling uitgevoer is om die indiensneembaarheid van sy gegradueerdes te evalueer, het belowende resultate opgelewer. Van die 28 respondente uit twee afstudeerkohorte het 19 aangedui dat hulle as maatskaplike werkers in diens geneem is, waarvan 12 binne drie maande ná afstudering werksgeleenthede gekry het. Opmerklik is dat verskeie gegradueerdes reeds indiensneming verkry het selfs voor hul studies voltooi is. Hierdie vroeë integrasie in die arbeidsmark is ’n aanduiding van die program se doeltreffendheid in die voorbereiding van studente vir professionele rolle.
Interaksie met werkgewers

Die instelling handhaaf aktief sterk verhoudinge met verskeie werkgewers in die maatskaplike werksektor. Hierdie interaksie is van kardinale belang vir die verkryging van terugvoer oor die kurrikulum en verseker dat dit relevant bly ten opsigte van die voortdurend veranderende eise van die bedryf. Deur saam te werk met werkgewers kan die Skool vir Sosiale Hervorming sy opleidingsmetodes verfyn en meer geteikende ondervinding aan sy studente bied.

Boonop beklemtoon die geografiese verspreiding van gegradueerdes in diens die reikwydte van die program, met oud-studente wat werksgeleenthede verkry het in verskeie provinsies soos die Wes-Kaap, Noord-Kaap, Vrystaat en Gauteng. Sommige gegradueerdes het selfs internasionale poste beklee, wat die wye aantrekkingskrag van die program en die doeltreffendheid van sy opleidingsbenadering verder bevestig.

Die Skool vir Sosiale Hervorming is daartoe verbind om indiensneembaarheid onder sy gegradueerdes te bevorder deur doelgerigte kurrikulumontwerp wat werklike wêreldervarings integreer en sterk verbindings met werkgewers in die veld behou. Hierdie deurlopende interaksie verseker dat gegradueerdes toegerus is met die vaardighede en kennis wat nodig is om te floreer in ’n mededingende arbeidsmark, terwyl hulle ook ’n positiewe bydrae tot hul gemeenskappe lewer.
Raamwerk vir die Raad van direkteure

Die Kollege word bestuur deur die Raad van direkteure van Hugenote-kollege, en die lede van hierdie raad word as volg saamgestel:

* 4 verteenwoordigers aangestel deur die akademiese vennoot-universiteit
* 2 verteenwoordigers aangestel deur die Nederduitse Gereformeerde Kerk (Algemene Sinode)
* 2 verteenwoordigers aangestel deur die eienaars van die geboue en perseel, naamlik die NG Kerk (Wes- en Suid-Kaap)
* 2 verteenwoordigers aangestel deur die Algemene Sinode van die Verenigende Gereformeerde Kerk in Suider-Afrika
* 1 verteenwoordiger gesamentlik aangestel deur die NG Kerk, Wellington en VGK, Wellington
* 1 verteenwoordiger van die Wellington Plaaslike Owerheid, aangestel deur die Drakenstein Munisipaliteit
* Die Rektor van die Kollege (hoof uitvoerende beampte)
* 1 verteenwoordiger van die Akademiese Raad van HK, aangestel deur die Raad
* 4 kundiges met betekenisvolle ervaring in die wêreld van finansies, maatskappywetgewing en algemene bestuur
* 2 uitvoerende direkteure, aangestel deur die Raad
* ’n Maatskappysekretaris (nie ’n lid van die Raad nie)
Noemenswaardige alumni

* Mabel Jansen
* Wouter de Vos Malan
* Elsie Chubb
* A.V. Duthie
* A.I. Malan
* Karl Bremer
* Charlie Hofmeyr
* Ds. M.L. de Villiers
* D.I.C. de Villiers
* Alba Bouwer
* Elizabeth Conradie
* Prof Lambert Engelbrecht (Universiteit Stellenbosch)
* Prof Lizane Wilson (NWU, Potchefstroom)
Bronne

* Oberholster, mev. J.A.S. 1940. Gedenkboek van die Nederduitse Gereformeerde Gemeente te Wellington.
Eksterne skakels

* Die Wellington Hugenote-kollege
* Hugenote-kollege voor groot uitdagings 16 Mei 2012, Kerkbode
* Die Kollege slaan 'n nuwe rigting in, Augustus 2012

*
Kategorie:Suid-Afrikaanse universiteite
Kategorie:Wes-Kaap