JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ප්රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකම් නීතිය සීමාවු එඓතිවාසිකම්

ප්‍රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකම් නීතිය සීමාවු ඓතිවාසිකම්

බොහෝ සීමාවු ඓතිවාසිකම් සාමාන්‍යයයෙන් ප්‍රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකරුවා හට බද්ධ කර ඇත.

* එම කාර්යන්ගේ පිටපත් නිපදවීමට සහ ඒවා නැවත විකිණීමට.

* එම කාර්යන් ආනයනය හෝ අපනයනය කිරීමට.

* එම කාර්යයෙහි ව්යුත්පන්නයන් නිපද වීමට

* එම කාර්යය ප්රසිද්ධියේ ශිල්ප දැක් වීමට හෝ ප්රසිද්ධියේ ප්රදර්ශනය කිරීමට.

* විකිණීමට හෝ එම අයිතිවාසිකම් අන් අයෙකුට පැවරීමට

* ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රචාරය කිරීමට

සීමාවු ඓතිවාසිකම් යන යෙදුමින් අදහස් වන්නේ ප්‍රකාශන හිමිකරුට පමණක් ඉහතින් දැක්වු ඓතිවාසිකම් ඇති බවය. මෙය සමහර අවස්තා වලදී සාවද්‍ය ඓතිවාසිකම් ලෙස හැඳින් වේ, මක්නිසාදයත් එම දෙය භාවිතයෙන් වෙනත් නිර්මාණයක් සිදු කිරීමේ හැකියාව ඇති සමහරක් පුද්ගලයන්ව එවැනි දෙයක් සිදු කිරීමට ඇති අවස්තාවෙන් තහනම් කරයි ( උදාහරන ලෙස පාඨකයන්, සවන්දෙන්නන්, ප්‍රරාම්භක ප්‍රකාශකයන්). මෙවැනි අවස්ථාවකදී එය ඉංග්‍රිසි සහ යුරෝපීය නීතීන්වල දක්වා ඇති ලියාපදිංචි නොවූ නිර්මාණකරණ ඓතිවාසිකම් වලට සමාන වේ. උපුටාගැනීමේ හිමිකරුවාගේ ඓතිවාසිකම් ඔහුට/ඇයට ඔවුන්ගේ උපුටා ගැනීමේ හිමිකම සමූපයෝජනයට, සමහරක් හෝ සියලුම කොන්දේසි වලින් වලක්වාලනු ලබයි.

නමුත් නිශ්චිත ප්‍රකාශයක් ප්‍රතික්ෂේප කරන විශ්වව්යාපී නොවූ විචාරයක්, උපුටා ගැනීමේ නීතියෙහි ශාස්ත්‍රිය විවරණය පදනම් කරගෙන පවතී. එසේම ප්‍රකාශන උපුටා ගැනීමේ නීතිය සදාචරාත්මක අයිතියක් ලෙස හෝ දේපලමය අයිතියක් ලෙස සැලකිය යුතුද යන්න පිළිබඳව විවාදයක් පවතී. බොහෝ තර්කයන් දක් වන්නේ මෙම නීතිය තෙවැනි පාර්ශවයන් හට ඔවුන්ගේ අදහස් සහ තොරතුරු ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කිරීම සඳහා පමණක්ම නොවන බවයි, සහ මෙම නීතිය සාවද්‍ය එඓතියක් ලෙස අර්ථ දැක්වීම කර්තෘ වරුන්ට නව නිර්මාණ කිරීමට දිරි ගැන්වීමේ පොදු ප්‍රතිපත්තියට පටහැනි වේ.

අනුවර්ථනය කිරීමේ අයිතිය යනු එම කාර්යය ප්‍රකාශ කර ඇති ආකාරය පරිණාමිත ස්වරූපයකින් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති හැකියාවයි. උදාහරණ ලෙස නවකතාවක් පාදක කරගෙන වේදිකා නාට්‍යයක් නිර්මාණය කිරීම හෝ තිරනාටක පිටපතක් ලිවීම, කෙටිකතාවක් අනුවර්තනය කිරීම, නව සංගීතමය කාර්යයක් සිදු කිරීම දැක්විය හැක.
උපුටා ගැනීමේ ඓතිය පිළිබඳ නීතිය - ඉතිහාසය

ඉතිහාසය

උපුටා ගැනීමේ අයිතිය මුද්‍රණාල බිහි වීමෙන් පසු පුළුල්ව පැතිරුණු සාක්ෂරතාවයත් සමග ආරම්භ විය. නීතිමය සංකල්පයක් ලෙස මූලිකව මෙය දහ අටවන සියවසේ ආරම්භයේදී බ්‍රිතාන්‍යයේදී මුද්‍රණකරුවන්ගේ ඒකාධිකාරයට ප්‍රතික්‍රියාවක් ලෙස ප්රතිස්ඨාපනය විය. 2වන චාල්ස් රජු විසින් නීත්‍යානුකූල නොවන කෘතීන් පිළිබඳ සලකා බලා බලපත්‍ර පනත 1662 පාර්ලිමේන්තු පනතක් මගින් ඉදිරිපත් කරන ලදී. මෙමගින් බලපත්‍රලාභි කෘතීන්ගේ ලේඛණයක් ආරම්භ වූ අතර මුද්‍රණකරුවන් හට එම පොත් ලියාපදිංචිය සඳහා තැන්පතුවක් තැබීමට නියම කරන ලදී.

ඈන් පනත යනු ප්රථම නියමාකාර උපුටා ගැනීමේ අයිතිය පිළිබඳ පනතකි. එමගින් ප්‍රකාශකයන් හට එම උපුටා ගැනීමේ අයිතිය අදාල කාලය නිමා කිරීමට ස්ථාපිත කාලයක් නියම කරන ලදී. මෙය නීතිමය සංකල්පයක් ලෙස පොත් සහ සිතියම් සෑම නව්ය කර්මාන්තයකට අනුකූලවම ප්‍රකාශ කිරීමට වර්ධනය විය. වත්මනෙහි මෙය ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීම්, සිනමා පට, ඡායාරූප, මෘදුකාංග සහ ගෘහනිර්මාණ කාර්යයන් යනාදී පුළුල් පරාසයක් ආවරණය කරයි.

1886 දී බර්න් කන්වෙන්ශන් මගින් ප්‍රථමවරට ද්විපාර්ශවික වෙනුවට පරම ජාතිකයන් අතර අයිතිය ස්ථාපිත කරන ලදී. මේ යටතේ නිර්මාණශීලී කාර්යයන් සඳහා උපුටා ගැනීමේ අයිතිය නැවත දැක්විය යුතු නොවේ. මක්නිසාද යත් එය ස්වකීයවම නිර්මාණයේදී දායාද වන බැවිනි. ලේඛකයෙකු විසින් බර්න් කන්වෙන්ශන් වෙත සාමාජික වූ රටවල් වලදී උපුටා ගැනීමේ අයිතියට ලියාපදිංචි වීමට හෝ ඉල්ලුම් කිරීමට අවශ්‍ය නොවේ. යම් නිර්මාණශීලී කාර්යයක් ස්ථාපිත ඌ වහාම එම නිර්මාණකරුවා එම නිර්මාණයට හෝ එහි ව්යුත්පන්නයන්ට ස්වයංක්‍රීම සියලුම උපුටා ගැනීමේ අයිතීන් පිළිබඳ කාර්යයන් සඳහාම සුදුසුකම් ලබයි. මෙමගින් විදේශීය නිර්මාපකයන්ද දේශීය නිර්මාපකයන් හා සමානවම එයට අත්සන් තැබූ සෑම රටකදීම අනුමත වේ. එක්සත් රාජධානිය විසින් මේ සඳහා 1887 දී අත්සන් තැබූ නමුත් එහි බොහෝ කොටස් වසර 100යක් අට පසුව 1988දී උපුටා ගැනීම් නිර්මාණ සහ පේටන්ට් පනත සම්මත වන තුරුම භාවිතයට නොගැනුනි. එක්සත් ජනපදය මෙයට 1989 වනතුරුම අත්සන් නොතබන ලදී.

එක්සත් ජනපදය සහ බොහෝ ලතින් ඇමරිකානු රටවල් මේ වෙනුවට 1919දී බුවනෝස් අයර්ස් කන්වෙන්ශන් වෙත අත්සන් තබන ලදී. මෙමගින් උපුටා ගැනීම තහනම් යනුවෙන් සඳහන් කිරීම අවශ්‍ය

විය. එසේම අත්සන් තැබූ රාජ්යයන් හට කාල සීමා පැනඅදාවකාශ සකසන ලදී. විශ්වීය උපුටාගැනීම් පිලිබඳ පනත 1952දී එලිවනදකන ලද අතර සෝවියට් දේශය වැනි ජාතීන් මගින්ද අනුමත කරන ලදී.

බර්න් කන්වෙන්ශන්හි ඇතුලත් රෙගුලාසි ලෝක වෙලඳ සංවිදානයේ ටී ආර් අයි පී එස් ගිවිසුම මගින් එකි දකවන ලදී. 2002දී ඩබ්ලිව් අයි පී ඕ උපුටා ගැනීමේ පනත මගින් තාක්ශණය උපුටා ලබාගැනීම භාවිතය සදහා ඉතා ඉහල නීති පනවන ලදී.
තවත් බලන්න

* Copyright law of Sri Lanka
* ප්‍රකාශන හිමිකම
ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා දැක්වීමේ නීතිය විෂය පථය

ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා දැක්වීමේ නීතිය_විෂය පථය

ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා ගැනීම නිර්මාණාත්මක, බුද්ධිමය දේපළ හෝ කළා කෘතීන් යනාදී වූ පුළුල් පරාසයකට අනුගත වේ. මේවායේ අන්තර්ගතය අධිකරණ බලය අනුව වෙනස් වේ, නමුත් කාව්ය කෘතීන්, සාහිත්ය කෘතීන්, චිත්රපට, නර්තනාංගයන්,ගීත රචනාවන්, ශ්රව්ය පටිගතකිරීම්, සිතුවම්, පින්තාරු සිත්තම්, මූර්ති කළාවන්, ඡයාරූප, මෘදුකාංග, රූපවාහිනී හෝ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන්, චිත්රක නිර්මාණ, සහ කර්මාන්තමය නිර්මාණ සඳහා යෙදවෙන සමහරක් අධිකරණ බලතල සන්තුලනය හෝ අතිච්ඡාදනය විය හැක.

උපුටා ගැනීමේ ඓතිය ඒවා ප්රකාශ කර අති අකාරය මිස එම අදහස් හෝ තොරතුරු ආවරණය නොකරයි. උදාහරණයක් වශයෙන් මිකී මවුස් කාටූනය එය උපුටා දැක්වීම හෝ එහි මනුෂ්යත්වාරෝපිත ව්යුත්පන්නයන් නිර්මාණය කිරීම සීමා කරයි, නමුත් එය පොදුවේ මිකීමවුස් චරිතය උපුටා නොගත්තේ යයි සාමාන්යයෙන් හඟී යන බව විනිශ්චය කළ හැකිනම් මනුෂ්යත්වාරෝපිත වෙනත් මූසිකයන් නිර්මාණය කිරීම තහනම් නොකරයි.බොහෝ අධිකරණයන් වලදී උපුටාගැනීමේ එඓතිය පිළිබඳ නීතිය, එම කාර්යය පරිකතාවක් ලෙස හෝ සමහර සම්බන්දිත අවස්ථවලට යොදා ගත් අවස්ථා වලදී ව්යාතිරේඛයක් ලෙස සකකනු ලබයි. මේ අතරම අනෙකුත් නීතීන් සමහර අවස්ථාවලදී (උදාහරණ ලෙස වෙළඳ නාම, සධාරණ ගනුදෙනු ) උපුටා ගැනීමේ නීතිය මගින් නොපනවන අමතර සීමාවන් පනවනු ලබයි.

උපුටා ගැනීමේ ඓතිවාසිකම් නීතිය බර්න් සම්මුතිය, සාර්වත්ර උපුටාගැනීමේ එඓතිවාඅසිකම් සම්මුතිය වැනි අන්තර්ජාතික සම්මුතීන් මගින් සම්මතකර්ණය කර ඇත.
මෙම බහුපාර්ශ්වික ගිවිසුම් සියලුම රටවල් මගින් බලාත්මක කර ඇති අතර යුරෝපා කොමිසම, ලෝක වෙළඳ සංවිදානය වැනි අන්තර්ජාතික සංවිදාන මගින් එය තම සාමාජික රටවල් වල අනුගත කිරීමට දක්වා ඇත.
ඈයතනික නීතිය- ආයතන සංයුතිය

ඈයතනික නීතිය- ආයතන සංයුතිය

ලොව බලපැවත්වෙන සියලුම අධිකරණ නීතියකින්ම පාහේ දක්වා ඇති පරිදි සමාගමක සතුව එහි සංයුතියක් පැවතිය යුතු වේ. මෙමගින් එම ආයතනයේ පැවැත්ම අර්ථ දැක්වෙන අතර එම ආයතනයේ ව්යුහය සහ පරිපාලනය විස්තර වේ.

සම්මුතියක් ලෙස බොහෝ පොදු නීති අධිකරණ බලතල මගින් ආයතනික සංයුතිය ලේඛන දෙකකට බෙදා දක්වයි. ඒවා නම්

* සාංගමික සංස්ථා පත්රය (සමහරක් රටවල සංස්ථාගත කිරීමේ ව්යවස්ථාවලිය හෝ සංස්ථාගත කිරීමේ සහතික පත්රය ලෙස්ද හැඬින් වේ) යනු ප්රාථමික ලියවිල්ලයි, මෙය ආයතනයේ භාහිර ලෝකයත් සමග ඇති කාර්යයන් නියම කරයි. උදාහරන ලෙස ආයතනයේ අරමුණු සහ බලතල මගින් එම ආයතනයේ අනුමත කොටස් ප්රාග්ධනය විදහා දක්වයි.

* සාංගමික ව්යවස්ථාවලිය (සමහර රටවල අතුරු ව්යවස්ථාව ලෙස හඬුන්වයී යනු ද්විතීය ලියවිල්ලයි. මෙය සාමාන්යයෙන් ආයතනයේ අභ්යන්තර සබඳතා සහ කලමනාකරනය නියාමනය කරයි. උදාහරණ ලෙස අධ්යක්ෂ මණ්ඩල රැස්වීම් සඳහා ක්රියා පතිපාටි සැකසීම, ලාභාංශ නිකුතු දැක්විය හැක.

බොහෝ රටවල ප්රාථමික ලියවිල්ල පමණක් ගොනු කරන අතර ද්වීත්යික ලියවිල්ල පුද්ගලිකව තබා ගනී. අනෙකුත් රටවල ලියවිලි ද්විත්වයම ගොනු කරනු ලබයි. සමහරක් රටවල් මගින් ආයතනයක තිබියයුතු සංයුතිය පිළිබඳ ව්යවස්ථාපිත ලේඛණයක් මගින් ඉදිරිපත් කරයි ( උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් රාජධානියේ චක්රලේඛන ඒ සහ ඕස්ට්රේලියාවේ ප්රතිස්ථාපන නීති දැක්විය හැක .)

සිවිල් නීති සංග්රහයන්ට අනුව ආයතනික ව්යුහය එක් ලියවිල්ලකට ගෙන හැර දක්වයි. මෙය අධිකාර පත්රය ලෙස හඳුන්වයි.

සාමාන්යයෙන් ආයතනික සාමාජිකයන් විසින් ආයතනික ව්යුහය අවශ්ය අමතර සැකස්මද සමග පරිපූර්ණය කරයි, උදාහරණ ලෙස කොටශිමි ගිවිසුම් දැක්විය හැක. එමගින් ඔවුන් තමාගේ සාමාජික එඓතිවාසිකම් අනුගමනය කිරීමට එකඟ වේ. සංකල්පමය වශයෙන් කොටස් හිමියන්ගේ ගිවිසුම බොහෝ ආයතනික ව්යුහයන් ඒ ලෙසින්ම සපුරාලනු ලබයි, නමුත් එය ගිවිසුමකි. මෙමගින් එය යම්කිසි ලෙසකින් සඬහන් කර ඇත්නම් මිස නවක සාමජිකයන් ඒ සඳහා බැඳී නොසිටී. මෙහි එක් වාසියක් වන්නේ බොහෝ විට රහස්යගත වීමයි, මක්නිසාද යත් බොහෝ අධිකරණ සංග්රහයන් එය පොදුවේ ගොනු කිරීමට ඉල්ල නොසිටින බැවිනි.

අනෙක් පරිපූරණය සිදු කරන පොදු ක්රමය නම් ඡන්ද විශ්වාසය පලකිරීමයි, මෙය එක්සත්ජනපද අධිකරණය ශ සමහරක් අනෙකුත් අධිකරණ ප්රතික්ෂේප කයි.

සමහරක් නීති සංග්රහ ආයතනික මුද්රාව ව්යුහයේ පාර්ශවයක් ලෙස සලකනු ලබයි. නමුත් මෙය බොහෝ රටවල අත්යාවශ්ය නොවේ.
පුනරැද අධ්‍යයනය

Renaissance learning - පුනරැද අධ්‍යයනය

ස්වකීය සරසවියක් හෝ වෙනත් අධ්‍යයන ආයතනයක් රහිතව, අවම වශයෙන් අධිකරණයක් හෝ අමාත්‍යවරැන් රහිතව, වේල්ස් දේශය, පුනරැදයත් සමග නැගී සංකල්ප විප්ලවයකට දායක වීමට සුදුසු තත්වයක නොවිය.

එ‍සේ දැනුම හා සංකල්ප ජනිත කිරීමේහි ලා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කටයුතු කිරිමට සුදුසු වු ප්‍රදාන නගරයක් වුව ද වේල්ස් හී නොවීය.

නමුත් පුනරැදය මගින් වේල්ස් මත නිසැක ‍බලපෑමක් තිබුණි. එනම්, යම් යම් පුද්ගලයින් (රෙපරමාදු හා කතෝලික බැතිමතුන්ද) තම ‍ෙව්ල්ෂ් භාෂාව පුනරැදයෙන් නැගී ආ මේ නව ව්‍යාපාරයේ කොටසක් කිරීමට දැක්වු කැපවිම හා අභිප්‍රාය හෙයිනි.

ප්‍රවර්ගය:Konsthanthinapalaya
වහල් කතාන්දර

'සබ්ජන්' අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ 19 ශතවර්සයේ මැද භාගයේ ආරම්භ වු වහල් කතාන්දරයකි. 'අන්කල් ටොම්ස් කැබින්' වැනි ග්‍රන්ථ තුලින් සාහිත්‍යයේ ඇති පැති දෙකක් කරා වහල් මතවාද වේගයෙන් පැතිරැන අතර, මෙයින් දුෂ්ට වහල් බව අවලංගු කරවන දර්ශන නිරෑපනය වන අතර දක්ෂිණ ලේඛකයින් වන 'විලියම් ග්ලිමෝ සිම්ස්, වයිට්' විසින් රචිත 'ඇන්ට් ටොම්' සාහිතය මගින් පෙර වහල් බවේ අදහස් නිරෑපණය විය.

සත්‍යය යථාර්ථය පෙන්නුම් කිරීමට පුරාණ වහලුන් වන 'හැවියන් ජෙකොබ්ස්' සහ 'ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්' කතුවරයන් විසින් වහල් කතාන්දර රචනා කළ අතර ඒවා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය මුඛය ප්‍රතිෂ්ඨාවට පත් විය. හය දහසකට පමණ අධික උතුරැ ඇමරිකානු සහ කැරේබියානු පුරාන වහලුන් ඔවුන්ගේ ජිවිත වල විස්තර රචනා කල අතර ඒවායින් 15 ක් පමණ ග්‍රන්ථ ලෙස ප්‍රකාශ විය.

වහල් කථාන්දර ප්‍රධාන වශයෙන් ඛාණ්ඩ 3 කට ගොනු කළ හැක. ධාර්මික, විමුක්තියේ කතාන්දර, සටන අවලංගු කිරිමට පොලඹ වන කතාන්දර, වැඩි දියුණුවේ කතාන්දර, තමන් විසින් රචනා කරන ලද හැගිම් මහත් සේ ගෙන දෙන නිසා සටන අවලංගු කිරිමට ලියු කතාන්දර බොහෝ ප්‍රකට විය. අප්‍රිකානු ඇමරිකාවේ 19 වන ශතවර්ෂයේ රචනා අතුරින් සාහිත්‍යමය රචනා ලෙස මෙම 'ඔටෝග්‍රැෆි' යන 'හැමියට් ජේකොබස්' (1861) ගේ 'ඉඩන්ටස් ඉන් ද ලයි‍ෆ් ඔෆ් අ ඩ්ලේව් ග්ර්ල්' (Incidents in the lifw if a daeve girl)
සාත්‍රීය

right|thumb|250px|ප්‍රාක්රිති ඔරා, යනු මාටි-ආකෝරා හෝ මූලික සාත්‍රීය අභ්‍යාස හැට හතරෙන් එකකි.
සාත්‍රීය, හෝ සාත්‍රීය න්‍රිත්‍ය, ප්‍රධාන සම්භාව්‍ය ඉන්දියානු නර්තන සම්ප්‍රදායයන් අට අතුරින් එකකි. සමහර පරම්පරාගත චාරිත්‍ර මෑත අතීතයේ වන අතර සන්ට්‍රියා නර්තනය ජීව මාන දෙයක් ලෙස එහි නිර්මාර්තෘ 'ශ්‍රීමන්ත සංකාර දේව' ශත වර්ශ 15 ආසාමි සිට නැවත එයි. සංකාර දේව සන්ට්‍රියා නර්තනය නිර්මාණය කළේ අන්කියානාත් (අසැම්ස් නැමැති රංගන මාර්ගයක් ) සන්ට්‍රියා තුල බොහෝ විට රග දැක්වෙන රංගනය උදෙසාය. එම නර්තනය සන්ට්‍රියා තුල ව්‍යාප්ත වීමේදි සන්ට්‍රියා වශයෙන් ශාස්ත්‍රඥ මහේෂ්වර මියෝග් විසින් ප්‍රචලිත කිරිම පිණිස එය නම්කර ඇත. මෙම නර්තනයේ සීමාව සන්ට්‍රියා තුළින් බොහෝ ප්‍රේක්ෂකයින් අතරට ගිය අතර ඒ චාරිත්‍රනු කූල හා වෙනත් කටයුතු සදහා යොදා ගැනේ. ඒ අතරම ඒය මුලින්ම නිර්මාණය කලේ. වර්ෂ 500 කට පෙරයි.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ සම්භාව්‍ය නර්තන ප්‍රභේද
ප්‍රවර්ගය:ඇසෑමයේ සංස්කෘතිය
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ නර්තන
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නර්තනයන්

ඇමරිකාවේ විවිධ වර්ගයේ නර්තනයන් ඇත. රොක් ඇන්ඩ් රෝල් නර්තනයෙන් ව්‍යුත්පන්න ලින්ඩි හෝප් රංගනයෙහි උප්පත්ති ස්ථානය වනු‍යේ ඇමරිකාවයි. තවද නුතන ස්කුවෙයර් නර්තනයෙහි ද (ඇමරිකාවේ ඓතිහාසික දියුණුව නිසා මෙහි ඇමරිකාවට සම්බන්ධ - 19 වන සියවසේ ඇමරිකාව විසින් මෙය ඔවුන්ගේ රාජ්‍ය නර්තනය ලෙස නම් කර ඇත.) උප්පත්ති ස්ථානය වනුයේ ඇමරිකාවයි. නුතනයේහි ද කෙන්ද්‍රය වනුයේද, ඇමරිකාවයි.

විවිධ වර්ගයේ සමාජීය නර්තන හා ප්‍රාසාංගික හෝ දර්ශනීය නර්තන අතර සම්ප්‍රදායික, ස්වදේශීය ආදී ඇමරිකානු නර්තන රාශියක් ද ඇත.

"So You think you can Dance"සහ " Dancing with stars" වැනි යථාර්ත වැඩසටහන් හා තරඟ" ප්‍රේක්ෂකයන්ව නර්තනයට යොමු කර ඇත

ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව
නර්තන අංකනයන්

නර්තනයේ දි යමක් අගවන අයුරින් නිරූපනය කර දැක්විම නර්තන අංකනයයි. එය සංගිත ප්‍රභන්ධන අංකනයට යම් තරමින් සමනා කම් දැක්වුවත් විවිධ ලෙස විළුඹ හා පයේ ඇගිලි ශබ්ද වන සේ බිම ඇනිමෙන් කරනු ලබන නැටුම් විශේෂයේදී මිනිසාට නියත වු චාරිත්‍ර, ආචාර පිළිවෙත දැකිය හැකිය. නර්තනයේදි මේ පිළිබදව අඩංගු වන විවිධ නිරූපන ක්‍රමයක් ඇත.

• වෙන් කොට යමක් ඇගවිම.

• හැඩය නිරෑපනය.

• සිතියම් ලකුණු කිරිමේ මග.

• ගණන් වශයෙන් වු පද්ධතිය/ රීතිය.

• සංගීත අංකනය.

• සටහන් අංකනය.

• ලිපි හා වචන අංකනය.
නර්තන අංකනය

නර්තනයේ දී යමක් අඟවන අයුරින් නිරූපනය කර දැක්විම නර්තන අංකනයයි. එය සංගීත ප්‍රබන්ධන අංකනයට යම් තරමින් සමානකම් දැක්වුවත් විවිධ ලෙස විළුඹ හා පයේ ඇඟිලි ශබ්ද වන සේ බිම ඇනීමෙන් කරනු ලබන නැටුම් විශේෂයේදී මිනිසාට නියත වු චාරිත්‍ර, ආචාර පිළිවෙත දැකිය හැකිය. නර්තනයේදි මේ පිළිබඳව අඩංගු වන විවිධ නිරූපන ක්‍රමයන් ඇත.

* වෙන් කොට යමක් ඇඟවිම.

* හැඩය නිරූපනය.

* සිතියම් ලකුණු කිරිමේ මඟ.

* ගණන් වශයෙන් වු පද්ධතිය/ රීතිය.

* සංගීත අංකනය.

* සටහන් අංකනය.

* ලිපි හා වචන අංකනය.
නර්තන ප්‍රස්තාර‍ය - ඉතිහාසය

පළමු පරිගණක අංකනය, සජිවීකරණය කරන ලද රූපයක් නර්තන සැලසුම් කරන්නා විසින් යෙදූ චලනයන්ට අනුව DOM නරත්න අංකනයක් සේ එඩී. ඩොම්බ්‍රොවර් විසින් ඇපල් 2 වන පුද්ගලික පරිගණය 1982 දී නිපදවන ලදී. සමහර අංගයන් හි විෂේෂිත රංගනයන් වන පෝර්ට්හැන්ඩ් නර්තනය,මොරිස් නරත්නය හා බේලාමෑස් ෆුයුලේ සඳහන් කල හැක. ඈන් හට්චින්සන්ගේ පොත වන නැටුම් ශාස්ත්‍රය 1989 හි නර්තන අංකනයන් 13 ක් සෑදෙන අතර, එකට එන සමාන කිරීම් වලින් එම පද්ධතීන්ගේ වාසි හා අවාසි දැන ගත හැක. මෙම පොත එලිදැක්විමට හා නර්තන අංගනයේ ගොඩනැගීමට හා ක්‍රියාවෙහි යෙදවීමට උපකාරී වෙයි. 1975 වර්ෂයේ දී ඈන් හට්චින්සන්, ආතර් පෙන්ටි ලියොන්ගේ පැස් ඩී සික්ස් නැටුම් රචන ය නැවත රචනා කල අතර 1844 ලා විවැන්ඩ්යර් එහි මුල් සංගිතය ද ජොෆ්රි බැලේ නාට්‍යයට ‍යොදා ගැනුනි. මෙය සෙන්ටි ලියෝ විසින් ඔහුගේ සිමෙන්නොරියාග්‍රැෆි නර්තන අංගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කලහ. 1978 මැරික්ස් බැලේ නර්තනය පිර්ලැනොම් විසින් වේදකා ගත කරන ලද අතර වර්තමානයේ එය ඔහු සතුව ඇත. පැස් ඩී සික්ස් බැලේ නර්තනය තවමත් ලාව පුරා රංගන ගත කෙරේ. ඉතා ප්‍රචලිත නර්තන අංකනයන් වන සර් ජේම් එකතුව නර්තනයේ ක්‍රමයෙන් ලෙස බ්ලැඩිමියර් ඉවැනොව්ව් ස්ටෙපනොව් විසින් පටිගත කරන ලදී. එහි අන්තර්ගත වන්නේ ප්‍රසිදධ ඉම්පිරියල් බැලේය. එය 20 වන ශතවර්ෂයේ එකතුවකිනි. මෙයින් බහුතරයක් නැටුම් ශාස්ත්‍රය මෙරයිස් පෙටියා ගේ එකතුවකි. මෙයින් ඔහුගේ මුල් රචකා වන ද ස්ලිපින් බියුටි ගිසෙල් ලානොසයර් හා ස්බෝන් විල වේ. අනෙක් රචනා අතර ද නට්ක්‍රැකර් මුල් පිටපත, ‍කොපෙලා බැලේ නර්තනය වේ.


|Dance notation

|-
{|
ලතින් ඇමරිකානු නර්තනයන්

මුල් නර්තනයේ උත්පත්තිය ලතින් ඇමරිකාව වේ. මේවා චා චා, රෑම්බා, සම්බා, සල්සා, මැම්බෝ, මෙරින්ගුයි, බචාටා,තුම්බියා හා බොලේරෝ වේ. සමහර නර්තන උපදේශනයන් ටැන්ගෝ හා ආජන්ටයන් ටැන්ගෝ ද මෙම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ඇත. මේවා අනෙකුත් නර්තන ශෛලීන්ගෙන් වෙනස් වේ. ආජන්ටිනාව තුළ චනාරේරා, ගටෝ, එසතොන්ඩිඩෝ සහ සම්බා නර්තනයන් අතරින් ටැන්ගෝ ජන නැටුමක් සේ නොසලකයි. බොහෝ බොල්වියානු ජන නැටුම් වන මොරෙන්ඩා, තුළවාඩා, ලමරාඩා, තැපරෙල්ස් සහ මෑතක දී නීර්මාණය වු ටින්තු ද වෙයි. කොලොම්බියාව තුළ වඩා ප්‍රචලිත නර්තනයකි, තුම්බියා, මෙය ආජන්ටයින් තුම්බියා ලෙස වරදවා නොගත යුතුයි. මෙය පැවත එන්නේ කැරබියන් රෙගේ හා ස්තා යන නර්තනයන් ගෙනි.


ප්‍රවර්ගය:නර්තනය
රංගනය හා සංගීතය

බොහෝ මුලික සංගීත හා රැඟුම් ආකාර රඟ දක්වනු ලැබු‍වේ එකටය. මෙම යුගල නර්තනයන් පැවත එනු ලබන්නේ රැඟුම් හා සංගීත ඇතුලත් ජිග්, වොල්ට්ස් , ටැන්ගෝ, ඩිස්කෝ, සල්සා, ඉලෙක්ට්‍රොනිකා හා හිප්-හොප් ඔස්සේය. සමහර සංගීත වර්ග සමාන්තර නර්තන හැඩ අඩංගු බැරොක් සංගීතය පදනම් වූ බැරොක් නර්තන වූද, අනෙකුත් නර්තන ගොඩ නැඟුනේ වෙන් වෙන් වශයෙනි. එනම් සම්භාව්‍ය සංගීත සහ සම්භාව්‍ය බැලේ ලෙසයි.

නර්තනය බොහෝ විට සංගීතය හා බැඳෙන මුත්, එය ස්වාධීනව හෝ එහිම අඩංගු දෑ සැපයමින් රඟ දැක්වේ(ටැප් ඩාන්ස්). නර්තනය සංගීතය සමඟ යෙදෙන රංගන හා ශෛලීය සංගීතයට උචිත ලෙස හෝ එයින් බැහැරව යන ආකාරයට ඉදිරිපත් කරයි. සංගීතය නොමැතිව දක්වන රංගනය සෑම විටම නර්තනයේ රිද්මයට අනුව යයි.
සටහන්

{|


|Dance - Dancing and music
{|
පාද ක්‍රියාකාරිත්වය (නර්තනය)

පාද ක්‍රියාකාරිත්වය යනු නර්තන ශිල්ප ක්‍රම‍යේ පාද තබන ආකාරයන් වේ. එනම් පාද ස්ථානය හා පාද ක්‍රියාකාරිත්වයයි.

පහත සඳහන් ආකාරයේ පාද ක්‍රියාකාරිත්වයන් සැලකිල්ලට ගනු ලැබේ.
* නර්තන ශිල්පක්‍රම - නිවැරදි පාද ක්‍රියාකාරිත්වය, නිවැරදි ඉරියව් හා චලනයන් කෙරෙහි මූලිකව බලපායි.
*සෞන්දර්යය වටිනාකම| - සමහර පාද ස්ථානයන් හා ක්‍රියා සාම්ප්‍රදායික ලෙස සිත් ඇද ගන්නා සේ සැලකුවත්, සමහර දෑ අසෝබනය. නමුත් එය සංස්කෘතිය මත තීරණය වේ.
*ශිල්පාත්මක ස්වභාවය - වඩා ගැඹුරු පාද ක්‍රියාකාරිත්වයන් නර්තන ශිල්පයේ මූලික අභිප්‍රාය වේ.


වෙනස් නර්තනයන් ඉහත දෘෂ්ටීන් කෙරෙහි වෙනස් ආකාරයෙන් බලපායි.
සටහන්
පෙරටුව සහ අනුගමනය

සහකාර රංගනයේ, සහකරුවන් දෙදෙනා 'නායකයා' සහ 'අනුගාමිකයා' ලෙස හෝ 'මූලිකත්වය' සහ 'අනුගමන' වශයෙන් සඳහන් කෙරේ. සාම්ප්‍රදායිකව පුරුෂ සහකරු නායකත්වය දෙන අතර ස්ත්‍රී සහකාරිය අනුගමනය කරයි. නමුත් සෑම විටම මෙය නිසැක තත්ත්වය නොවේ. බොහෝ 'සමාජ නර්තන' ආකාරයක්ම සමාන ලිංග සහ භූමිකාව රේඛනය වන හවුල් සම්බන්ධතා වලින් පැවතෙන දිගු ඉතිහාසයක් ද, තරඟ හෝ රඟ දැක්විම් වලදී නර්තන ශීල්පීන්ගේ විධිමත් ලිංග‍ භේදයන් සම්බන්ධයෙන් සමහර වෙනස් කම් කිහිපයක් ඇති වී තිබේ.

පුළුල්ව පවසනවා නම්, නායකයා මඟ පෙන්වමින් නර්තනයේ සම්පුර්ණ ආකෘතිය තීරණය කරමින්, රඟ දැක්විය යුත්තේ කුමන චලන හෝ දර්ශනය ද යන්නයි. එය දර්ශන තලය ඔස්සේ කුමන ආකාරයෙන් චලනය විය යුතු ද යන බවයි. නායකයාගේ ප්‍රධාන භූමිකාව වන්නේ චලනයන් යොදා ගනිමින් ඔහුගේ සහයකයන්ට මඟපෙන්වීමයි. සාමාන්‍යයෙන් නර්තනයේ භාව විෂය හෝ ලාලිත්‍ය 'ස්වරය' හා මුලික චලනයන් භාවිතයෙන් එය ඉදිරිපත් කරයි. වෙනස්වු අනුගාමිකයන් නායකයා අනුගමනය කරමින්, නායකයා තීරණය කරන චලනයන් කරනු ලැබේ.
නවීන බෝල්රූම් ‍මුලික කොටස්

රෝජර්ස් ඇන්ඩ් ඇස්ටෙයාර්


මුල් 20 වන ශත වර්ෂයේ නර්තන යුගලයක් වන ‍ෆ්රෙඩ් ඇස්ටේයාර් සහ ජින්ජර් රෝජර්ස් බෝල්රූම් රංගනයට ඇමරිකාව තුළ බොහෝ සේ දායක විය. මොවුන් දෙදෙනා හට වෙනත් ජීවන මාර්ගයක් හා අරමුණු තිබුණත්, ඔවුන් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ඔවුන්ගේ චිත්‍රපට නර්තනයන්හටය. ඇස්ටේයාර් සහ රෝජර් ගේ බොහෝ නිර්මාණ සමාජ නර්තන විදහා දක්වන අතර නැටුම් ශාස්ත්‍රයද කීර්තියට භාජන විය. (බොහෝ විට ඇස්ටෙයාර් හා හර්මස් පෑන් ) මෙය අතිශයෙන් නිවැරදිව වේදිකා ගත කරන ලදි.
නවීන බෝල්රූම් රංගනය - මූලික කොටස්

සම්භාවනීය හා පැරණි නර්තන සමාජ, බෝල්රූම් නර්තනය සංරක්ෂණයට හා රඟ දැක්වීමට අතීතයේ මනා ලෙස දායක වී ඇත. මෙම සමාගම් විශේෂ උත්සව වලදි සම්ප්‍රදායික ඇඳුමෙන් නර්තනයන් දක්වයි. සමහර උපදේශකයන් කාලය හා ස්ථානය පිළිබඳ නර්තනයන්හි විශේෂත්වයක් විදහා පායි. තවද ‍ෆැඩ් නර්තන, කෙටි කාලීන, කාල විශේෂිත, නර්තන එක් වකවානුවක ශෛලිය හා සංගීතය හා සම්බන්ධ වු (ද ට්ව්ස්ට් වැනි ) හා විශේෂිත ගීත (YMCA හා ලාමකරිනා) ද ඇතුලත්ය.
සටහන්
සමාජ නර්තනය

සමාජ නර්තනය, නර්තන රූප හා නර්තන ශෛලවල ප්‍රධාන කොටසකි. එය සමාජීකරණය හා පොදු අයිතිය මූලිකව විදහා පායි. මෙය අනෙකුත් මුලික වර්ගයන් හා සැසදේයි.

* උත්සවාකාර නර්තනය

*තර්කානුකූල නර්තනය

* ශෘංගාරාත්මක නර්තනය

*සහභාගිත්ව නර්තනය

*රැගුම් දැක්වීමේ නර්තනය

බොහෝ සමාජ නර්තන සහකාර නර්තනයයි. නමුත් බොහෝ විට සමාජ නර්තන පිළිබදව කථා කරන විට බෝල්රූම් හා අනෙකුත් සහකාර නර්තන මතකයට නැගේ.


• බෝල්රෑපි

• ස්වීන්ග් නර්තනය

• ක්ලබ් නර්තනය

• කොන්ට්‍රා නර්තනය

• කන්ට්‍රි ඇන්ඩ් වෙස්ට(ර්) නර්තනය

• ඉංග්‍රීසි කන්ට්‍රි නර්තනය

• ෆෝල්ක් නර්තනය

• ස්කොට්ලන්ත ජන නැටුම

• ස්කොයාර් නර්තනය

• ස්ට්‍රීට් නර්තනය

• ටැන්ගෝ නර්තනය

• තනි පුද්ගල නර්තනය
සටහන්
පීන්තූරය/ජිටර්බගින් ජුක් සංගීත ස්ථානයක

ස්ටින්ග් ඩාන්ස්' යනු 1920, 30 හා 40 ජෑස් සංගීතයට අනුව පැද්දිම නර්තනයක් කොට ගත් ජන කණ්ඩායමක් විසින් ගොඩ නැගුවකි. නමුත් මෙම නර්තන ආකාරය ජෑස් සංගීතයේ රිද්මය දක්වා දිවයයි. වඩාත් ප්‍රචලිත නර්තන කණ්ඩායමක් වන්නේ ලින්ඩා බෝච් නැමැති හාලෙම් සිට අද දක්වා පැවත එන සහකාර නර්තනයකි. මෙම නර්තන වැඩි සංඛ්‍යාවක් අප්‍රිකානු ඇමරිකන් ජන සමුහය හා වර්ණ කියුලර් අප්‍රිකානු ඇමරිකන් නර්තන ශීල්පින් හා ආකාරයන් වන 'වැල්බෝ ආ ඇන්ජලෝ' ඇමරිකානු හා අනෙකුත් ජන සමාජ තුලය. මෙම පැද්දෙන නර්තනයේ මුල් ආකාරයන් වන 'බැලැක් බොටම්' චාල්ස්ටන්, ටැබ්ඩාන්ස්, ඩික්සිලන්ඩ් ජෑස් හා හවුල් වන අතර එය දකුණු ඇමරිකන් හි නව සර්ලියන්ස් හි ගොඩ නැගි ඇත. මෙම නර්තන උතුරු දිශාවේ නගරවන නිව් යෝර්ක්, කැන්සාසිටි, හා චිකාගෝ යන නගර කරා 1920 ගිය අතර ගම්බර කළු ජාතිකයන් ද පිඩා වලින් මිදිමට උතුරට ගිය අතර ජිම්ක්‍රෝලෝස්, ලින්චින් හා පසුව දකුණේ පැවැති රැකියා වියුක්තිය එහි පැවැති අවනතිය හේතුවෙන් සංක්‍රමණය වුහ. ස්වින්ජෑස් බටහිර අප්‍රිකානු සහ ඇමරිකන් අප්‍රිකානු නර්තනය හා සංගීතයෙහි ස්වර සංයෝග විදහා පායි. මෙය 'ස්ව කාල' සහ 'අට වන ස්වර' නො‍හොත් තුම්පියවර වශයෙන්ද එහි නාද වන රිද්මයන්ගේ වෙනස් විම්ද කාලය අනුව පරතරයද වේ. වර්තමානයේ බොහෝ දියුණු රටවල මෙම ස්වින්ග් ඩාන්ස් ශෛලයන් තිබේ. ලින්ට් හෝප් වඩාත් ප්‍රචලිත වුවන් හැම රටක, නගරයකම රග දැක්විම් නර්තනයන් අනුව වෙනස් වේ. සෑම ප්‍රදේශිය ස්වින්ඩාන්ස් සමාජය තුළ ආවේණික සංස්කෘතියන් හා ස්වීන් ඩාන්ස් භාවිතා වන විවිධ ආකාරයන් ඇත.
අඛණ්ඩතාව (සිනමා ඉතිහාසය)

Film History from 1895 to 1906 - Film continuity
අඛණ්ඩතාව (සිනමා ඉතිහාසය)

චිත්‍රපටයක් තුල දක්නට ලැබෙන අඛණ්ඩතාවය ලෙස හදුන්වනු ලබන්නේ එක් රෑප රාමුවකින් අනෙක් රෑප රාමුවට මාරැවිමේදි පියවි ඇසට අඛණ්ඩ සිදුවිමක් ලෙස පන්වනු ලැබිමයි. 1898 දී රෝබට් ඩබ්. පොල් විසින් නිපදවන ලද Come along, Do! චිත්‍රපටය උදාහරණයක් ලෙස ගනිමු. මෙහි පළමු රෑපරාමුවේදි මහලු යුවලක් කලා ප්‍රදර්ශණයක් පැවැත්වෙන ස්ථානයක පිටත සිටින දර්ශණයක් පෙන්වයි. දෙවන රෑප රාමුවේදි ඔවුන් දෙපල කලා ප්‍රදර්ශණය තුලදි ක්‍රියාකරන ආකරය පෙන්වයි.

බහුරෑප රාමු සහිත චිත්‍රපට වලදි මෙම අඛණ්ඩතාවය යන සිද්ධාන්තය භාවිතා කරනු ලැබුවේ 1879 සිට ය. එම වර්ෂයේ අගභාගයේ දී ‍ජෝජ් ඇල්බට් ස්මිත් විසින් " The kids in the tunnel' නිපදවන ලදි. එම චිත්‍රපටියේ ආරම්භක රෑප රාමුවේ 'Phinatm ride' එකක් පෙන්නයි. මෙහිදි දුම්රියක් උමගක් තුලට ගමන් කරයි. පසු දර්ශණයේදි කාන්තාවක් සහ පුරැෂයෙකු දුම්රිය තුළදි සිපගන්නා දර්ශණයක් පෙන්වයි. ඉන්පසු නැතත් දුම්රිය උමගෙන් පිටතට එන අවස්ථාවේ 'Phinatm ride' එක නැවත පෙන්වයි. ඊට මසකට පසු යොක්ෂර් වල පිහිටි බැමිෆොක් වෙළද සමාගම මගින් එම චිත්‍රපටයම නැවත රෑගත කරන ලදි. මෙහිදි දුම්රිය උමගට ඇතුලුවන හා පිටවන රෑපරාමු එම දුම්රිය මාර්ගයේ පසකින් සිට රෑගත කරන ලද අතර පසුව එම දර්ශණ දෙක අතර‍ට සිප ගැනිමේ දර්ශණයක් ඇදන ලදි.

1900 දී සාර්ථකව අඛණ්ඩතාවය භාවිත කිරීමේ ගෞරවය හිමිවනුයේ ජෝජ් ඇල්බට් ස්මිත් සහ ජෙම්ස් බිලියන්සමන් හට ය. එම වර්ෂයේදි ස්මිත් විසින් "seen through the tekescope' නිපදවන ලදි මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන රෑපරාමුව පෙන්වුයේ මහා මාර්ග‍යක සිටින තරැණයෙකු සපත්තු බදින පටියක් ගැට ගසන ආකාරයත් පසුව ඔහු තම පෙම්වතියගේ පාද වැලද ගන්නා ආකාරයත් මහල්ලකු මේ සියල්ල දුරදක්නයකින් නිරික්ෂණය කරන ආකාරයත්ය. පසුව මෙ දර්ශණය කළු පැහැ පසුබිමක් මැද ඇති රවුම් දර්ශණයකින් පෙම්වතිවය පාද මත ඇති අත්වල දර්ශණයකට මාරැවේ. පසුව නැවත කළු රෑපරාමුවලට මාරැවේ.
මලල ක්‍රීඩා - ජවන හා පිටිය ඉසව්

මෙම අසාමාන්‍ය තරග නියමආකාරයෙන් පවත්වනු ලබන්නේ ගෘහස්ථ තරග කාල සීමාවලදිය. එය එසේ සිදු කරනුයේ දිග මීටර 200 ඇතුලත වු කෙටි දුර ධාවන පථය නිසාය.සැතැප්ම තරගය හැරුණු විට බාධක, දිගු දුර තරග කලාතුරකින් පැවැත් වෙන නමුත් බොහෝ ධාවන පත සැතපුම් කාල (402.3 මීටර්) සිට මීටර් 400 බවට පරිවර්තනය කර ඇත. සෑම දිගු දුර තරගයක්ම වාර්තා ගත නොකරන නමුත්, IAAF වාර්තා පොත තුළ සැතපුම්‍ ලෝක වාර්තාව වර්තමානයේ දරන්නේ කිනම් එල් ගුරෝජ් නැමැති මොරොක්කෝ ජාතිකයා වන අතර ස්වෙට්ලනා මැස්ටනෝමා නැමැති රැසියානු ජාතික කාන්තාව විසින් එහි පුරාණ වටිනාකම දරයි.

පුරුෂයන් හා ස්ත්‍රීන් අතර තරග නොවදින අතර සමහර අවස්ථාවල පාසල් අතර තරග තුළ එසේ කිරීමට සිදු වේ. ස්ත්‍රීන්, පුරුෂයන් ධාවනය කරන දුර ප්‍රමාණයට ධාවනය කරන අතර කඩුලු පැණීම හා අසුන් පන්නා කරන තරගය තුළ බාධක උස් නොවන අතර, යක්ගුලිය, හෙල්ල සහ මිටියේ බර ප්‍රමාණය අඩුය.
ධාවන තරග

* දීවිමේ තරග - මීටර් 400 ධාවන පථය මත

*කෙටි දුර තරග - මීටර් 400 හා ඊට අඩු තරග, පොදු තරග වන ‍මීටර 60 (ගෘහස්ථ පමණි) මීටර් 100, මීටර් 200 , මීටර් 300 , මීටර් 400 වේ.

*මධ්‍යම දුර- මීටර 800 සිට මීටර් 3000, මිටර් 800, මීටර් 1500, සැතපුම හා මීටර 3000 (ඇමරිකාව තුළ බොහෝ ප්‍රාන්තයන්හි උසස් අධ්‍යාපන පාසල් ශිෂ්‍යයන් බොහෝ විට මීටර 800, මීටර් 1600 සහ මීටර් 3200 ධාවනය කරයි) සමහර ප්‍රන්තයන්හි පාසල් තුළ මීටර 1500, මීටර් 3000 හා සැතපුම් තරග පවත්වයි.

*බාධක ‍දිවීම - සාමාන්‍ය මීටර් 3000 තරගයන් වන අතර තරගකරුවන්ට බාධක හා විලය මගින් පැනීමට සිදු වේ.

*දුර දිවීම - මීටර් 5000 හා ඊට වැඩි පොදු තරග මීටර් 5000 හා මිටර් 10 000 වේ. අනෙකුත් තරග පැය 01,06,12,24 වේ.


*කඩුලු පැණීම - උස මීටර් 110 හා කාන්තාවන් සදහා මීටර් 100වෙයි.මීටර් 400 අතර මැදි බාධක හා මිටර් 300 සමහර උසස් අධ්‍යාපන පාසල් තුළ භාවිතා වේ.


*සහය දිවීම - මීටර් 4x100" මීටර් 4x400, මීටර් 4x800 හා 4 සැතපුම යන ආදිය වේ. කලාතුරකින් සහය දිවීමේ සැණකෙලියකදී මිශ්‍ර තරග පැවැත්වේ. නියම ආකාරයෙන් මිශ්‍ර තරග දුර මිශ්‍ර සහය දිවීම හා කෙටි දුර මිශ්‍ර සහය දිවීම වශයෙන් වේ. දුර මිශ්‍ර සහය දිවීමෙන් තරගයන් මීටර් 1200, මීටර් 400, මීටර් 800 හා මීටර් 2600 පවැත්වේ. කෙටිදුර සහය දිවීම මීටර් 400, මීටර් 2200, හා මීටර් 800 වේ. බොහෝ පාසල් තුළ කෙටිදුර සහය දිවීමට මීටර් 200 හා මීටර් 2100 අවසන් මීටර් 400 වේ. ‍ බොහෝ ඇමරිකානු පාසල් මීටර් 4 400 හා 4 800 හා තරගයක් අවසන් තරගය ලෙස තෝරා ගැනේ.
මාර්ග ධාවනය

විවෘත පාසල් යොදා ගැනෙන අතර බොහෝවිට ධාවන පථයන් අවසානයත් සමඟ අවසන් වේ. පොදු තරග කී.මි. 5 ට වැඩි, කි.මී.10, කෙටි දුර හා දිගු දුර වේ. වඩා සුලභ නොවන තරග ලෙස කි.මී. 15, සැතපුම් 10 (කි.මී. 16) කි.මී. 20 හා සැතපුම් 20 (කී.මී.32)දැක්විය හැකිය. දිගු දුර දිවීමේ තරගය ඔලිම්පික් ධාවන තරගය තුළ පවත්නා එකම පොදු මාර්ග බාධක තරගය වේ.

වේගයෙන් ඇවිදීම - බොහෝ විට වීවෘත මාර්ග භාවිතා කරන අතර පාසල් තරග අතර බොහෝ විට පවතින තරගයකි. පොදු තරග කි.මී. 10, කි.මී. 20 හා කි.මී. 50 වේ.

*පිටියේ තරග - විසිකිරිමේ ඉසව් - යගුලිය මිටිය හෙල්ල කවපෙත්ත

*පැණිමේ ඉසව් - උස පැණීම, රිටි පැණීම, දුර පැණීම, තුන් පිම්ම

*දුර්ලභ තරඟ - සිටගෙන උස පැණීම, සිටගෙන දුර පැණීම, සිටගෙන තුම් පිම්ම
*සහය දිවීම
සටහන්