Soetdoring

Die soetdoring (Vachellia karroo) is 'n immergroen doringboomspesie wat algemeen in suidelike Afrika aangetref word.
Verspreiding

Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Namibië, Zambië en Zimbabwe. Dit is ook lokaal gevestig in Noord-Afrika, Europa en Asië en is 'n indringerplant in Australië, waar dit as 'n onkruid beskou word. Van die trope af noordwaarts word dit deur Acacia seyal verplaas.
Beskrywing

Die soetdoring kan tot 'n hoogte van vyftien meter groei. Die baskleur is rooibruin tot swart. Die boom het dubbelveervormige, saamgestelde blare.

Die goudgeel blomhofies van 10 tot 13 mm in deursnee word in die vroeë-somer voortgebring, en versprei 'n soet geur. Die vrugte van die boom is bruin, plat sekelvormige peule wat oopbreek om die sade te versprei. Die lang, reguit dorings kom in pare voor en is grys tot wit van kleur.

Met bewatering groei die boom vinnig, tot soveel as 'n meter per jaar. Dit is ryp- en droogtebestand en het 'n lewensverwagting van 30 tot 40 jaar.
Gebruike

In die verlede is die gom van die boom vir lekkergoed gebruik. Die inheemse mense van Suider-Afrika benut die boom reeds eeue lank as kruiemedisyne, en in moderne tye word die kruiemedisinale potensiaal daarvan, met gepaardgaande fitochemiese en biologiese aktiwiteit, weereens ondersoek. Literatuurbronne het aangedui dat dit tradisioneel vir behandeling van minstens 32 menslike en 5 dieresiektes benut is. Benewens aanwending as etnoveterinêre medisyne is die kruie toegedien vir verkoue, diarree, disenterie, griep, malaria, seksueel oordraagbare infeksies, wonde en koliek. Die teenwoordigheid van fitochemikalieë soos flavonoïede, fenole, fitosterole, proantosianidien, tannien en terpene, benewens verskeie minerale, is al in die blare en wortels bevestig. Belowende farmakologiese potensiaal sluit antibakteriese, antifungale, antigonokokkiese, antihelmintiese, antilisteriale, antimalariale, antimikobakteriese, antioksidant-, omgekeerde MIV-1 transkripsie-, anti-inflammatoriese en pynstillende aktiwiteite in. Die doeltreffendheid, toksisiteit en kliniese relevansie van 'n groot aantal isoleerbare verbindings moet egter nog bepaal word.
Gasheerplant

Die boom is 'n gasheerplant vir verskeie motte soos Braura truncatum, Chlorerythra rubriplaga en Brachylia terebroides
Ander benamings

* Engelse naam: Sweet thorn
* Noord-Sothonaam: Mookana
* Tswananaam: Mooka
* Zoeloenaam: umuNga
* FSA-nommer: 172
Galery


Lêer:Blue Wildebeest (Connochaetes taurinus) (6021685229).jpg|Wild onder Soetdoring, Krugerwildtuin
Lêer:Bird ^ Thorns - panoramio.jpg|Bosbontrokkie tussen die reguit, wit dorings
Lêer:Acacia karroo03.jpg|Blare en goudgeel blomhofies
Lêer:Acacia karroo, blomhofies, Jimmy Aves Park, g.jpg|Blomhofies
Vachellia karroo 5Dsr 6020.jpg|Groen peule
Vachellia karroo 5Dsr 2449.jpg|Droë peule

Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Verwysings
Bronne

* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online


Kategorie:Vachellia
Kategorie:Bome van Afrika
Kategorie:Flora van Angola
Kategorie:Flora van Botswana
Kategorie:Flora van Eswatini
Kategorie:Flora van Lesotho
Kategorie:Flora van Malawi
Kategorie:Flora van Mosambiek
Kategorie:Flora van Namibië
Kategorie:Flora van Suid-Afrika
Kategorie:Flora van Zambië
Kategorie:Flora van Zimbabwe