JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਉਸਦੀ ਵਾਪਸੀ

ਉਸਦੀ ਵਾਪਸੀ () (, ਜਿਸਦਾ ਖੁੱਲਾ ਜਿਹਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ "ਹੀ ਇਜ਼ ਬੈਕ (He's Back)" ਜਾਂ "ਲੁੱਕ ਹੂ ਇਜ਼ ਬੈਕ (Look Who's Back)") ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਡੋਲਫ ਹਿਟਲਰ ਬਾਰੇ, ਜਰਮਨ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਤਿਮੂਰ ਵੇਰਮਜ ਦਾ ਲਿਖਿਆ, 2012 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਿਅੰਗ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕਦਮ ਜਰਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਸਦਾ ਲਿਖਿਆ ਪਲੇਠਾ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜੋ ਫਰਵਰੀ 2013 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਲਾਟ

2011 ਵਿੱਚ ਡਿਕਟੇਟਰ ਹਿਟਲਰ ਬਰਲਿਨ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਉਠ ਪਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤਹਿਖਾਨੇ ਵਿੱਚੋ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਪੁੰਹਚਿਆ। 1945 ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਚੇਤਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬੇਘਰ ਅਤੇ ​​ਮੁਥਾਜ਼ ਹੈ। ਐਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕਾਸੇ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸੂਚਕ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਕਾਰਲ ਦੋਨਿਤਜ਼ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ "ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ" "ਵਿਕਿੰਗਰ" ਤੋਂ ਪਿਆ ਕੋਈ ਨਾਮ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ, ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਹਿਟਲਰ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਮੇਡੀਅਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਲਦ ਹੀ ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਗੁਸ਼ੈਲ ਤਕਰੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਫਾਮਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੇਲਿਬ੍ਰਿਟੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਨਾਵਲ
ਹੰਸ

ਹੰਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਚਿੱਤਰ ਤੇ ਰੁਮਾਂਸਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ | ਇਸੇ ਲਈ ਹੰਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ |
ਬਣਤਰ

ਬੋਗ ਹੰਸ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕੀ ਗੁਲਾਬੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਚਿੱਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਪਾਲਤੂ ਬੱਤਖ ਜਿੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ| ਇਸ ਦੀ ਧੌਣ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵਲਦਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਡੇਢ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇਹ ਬੱਤਖ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤੈਰ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਹੰਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਮਾਦਾ ਨਾਲ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਹੀ ਗੱਭਰੂ ਅਤੇ ਮੁਟਿਆਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਪੰਛੀ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੋਲੇ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|
ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਂਨ

ਹੰਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨਸਲ ਬੋਗ ਹੰਸ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੰਭਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਈ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ| ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਹੰਸ ਖਮੋਸ਼ੀ ਪਸੰਦ ਪੰਛੀ ਹੈ | ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲਦਾ ਹੈ|
ਖੁਰਾਕ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਲਾਰਵੇ, ਕਿਰਮ, ਪੇਪੜੀ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਜੀਵ, ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਦਲਦਲੀ ਗਾਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ|
ਮਿਥਿਹਾਸਕ

ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਵਾਹਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ | ਅਧਿਆਤਮਕ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਵਾਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ |
ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਥਾ

ਹੰਸਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਥਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ ਕਿ ਹੰਸ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਜਿਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ, ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਚੁਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ|
ਕਿਸਮਾਂ

*ਕਾਲਾ ਹੰਸ
*ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਹੰਸ
*ਵੂਲਰ ਹੰਸ
*ਟਰੁੰਪੇਟਰ ਹੰਸ
*ਟੁੰਡਰਾ ਹੰਸ
*ਬੇਵਿਕ ਹੰਸ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਛੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਨਵਰ
ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ

thumb|ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ 2024 ਵਿੱਚ।
ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1952 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਗੋਇਲ ਓਹਨਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ ਹੈ। ਓਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹਨ। ਨਾਵਲ "ਸੁਧਾਰ ਘਰ" ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਕਤੂਬਰ 1952 ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਮੁਲਾਜਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੋਤਨਾ (ਉਦੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਐਲ.ਐਲ.ਬੀ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ (ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍, ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ) ਧਾਰਕ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸਦੀਆਂ ਪੀੜਤਾਂ ਪੱਖ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਧਾਰਣ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿੱਦਿਆ

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਪਟਵਾਰੀ ਸਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ। 1952 ਵਿਚ ਉਹ ਬਰਨਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੋਤਨਾ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਦਲੀ ਭੋਤਨੇ ਤੋਂ ਕਾਲੇ-ਕੇ ਦੀ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਥੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਠ-ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ। 1962 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਬਰਨਾਲੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨੀਵੇਂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ‘ਧਾਨਕਿਆਂ’ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਲੜਕਪਨ ਕੁੱਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਧਾਨਕਿਆਂ ਤੇ ਸਾਂਸੀਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਦਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਤਿਆ। ਉਥੇ ਹੀ 1968 ਵਿੱਚ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਬੀ.ਏ. ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਰਿਹਾ। (ਆਨਰਜ਼. ਗਣਿਤ ਵਿਚ) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਸਾਲ 1976 ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਨਾਵਲ

*ਅੱਗ ਦੇ ਬੀਜ (1971)
*ਕਾਫਲਾ (1986)
*ਤਫਤੀਸ਼ (1990),
*ਕਟਿਹਰਾ (1993)
*ਕੌਰਵ ਸਭਾ (2003)
*ਸੁਧਾਰ ਘਰ (2006)
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਪੁਨਰਵਾਸ (1987)
*ਲਾਮ (1988)
*ਠੋਸ ਸਬੂਤ (1992),
ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

ਮਿੱਤਰ ਸੈਨ ਮੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਉਂਤਵਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਬਣਾ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ.ਉਸ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਚਨਾ ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦਾ ਕਰਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹੋ ਕਲਾ ਕਿਰਤ ਹੈ।
ਸਨਮਾਨ

ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਵਲ ਸੁਧਾਰ ਘਰ ਲਈ 2008 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* www.mittersainmeet.in
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਰਨਾਲੇ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1952
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ

ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ (ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1966, ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰ (ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ) ਹੈ ਅਤੇ ਵਸੀਕਾ ਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਸਵੈ ਕਿੱਤਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉs ਦੇ ਦੋ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ "ਘੋੜ ਦੌੜ ਜਾਰੀੇ ਹੈੇ" ਅਤੇ "ਮਿਹਣਾ" ਅਤੇ ਪਲੇਠਾ ਨਾਵਲ "ਸਵਾਹਾ" ਵੀ 2020 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਅਖਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਰਚਨਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਨ।
ਜੀਵਨ

ਗੁਰਸੇਵਕ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਜਨਮ 13 ਮਾਰਚ 1966 ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚੋਂ ਬੀ.ਏ., ਐਲ ਐਲ ਬੀ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਮੁਕਤਸਰ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਖੇ ਸਵੈ ਕਿੱਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਘੋੜ ਦੌੜ ਜਾਰੀ ਹੈ (2011)
*ਮਿਹਨਾ (2018)
*ਸਵਾਹਾ (ਨਾਵਲ) 2020
ਇਨਾਮ

*2013 ਸਾਹਿਤਿਕ ਕਲੱਬ ਸਾਦਿਕ ਵੱਲੋਂ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਧੀਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
*2013 ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਜਲੰਧਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੁਜਾਨ ਸਿਘ ਪੁਰਸਕਾਰ
*2014 ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਿਲੇ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਹਵਾਲੇ

*ਘੋੜ ਦੌੜ ਜਾਰੀ ਹੈ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966
ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ

ਪ੍ਰਿੰ: ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ (15 ਸਤੰਬਰ 1914 - 26 ਫਰਵਰੀ 1999)ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਰੜ੍ਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਈਸੜੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਨ।
ਜੀਵਨ ਬਿਓਰਾ

ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲਾਇਲਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਨੰਬਰ 50 ਈਸੜੂ ਵਿਖੇ 15 ਸਤੰਬਰ 1914 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ ਵਿਦਿਆ ਮਿਸ਼ਨ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖੁਸ਼ਪੁਰ, ਚੱਕ ਨੰਬਰ 51 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਜਦ ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਆ ਕੇ ਉਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬੋਰਡ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਚੱਕ ਸ਼ੇਰੇ ਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗੇ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਕਾਵਿ-ਹਿਲੂਣੇ (1949)
*ਵੰਗਾਰ (1956)
*ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ (1962)
*ਹੰਭਲੇ
*ਅਣਖ ਦੇ ਫੁੱਲ
*ਮੇਰੀ ਗਜ਼ਲ-ਯਾਤਰਾ (1974)
*ਲਿਸ਼ਕੋਰਾਂ (1986)
*ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ
ਨਮੂਨਾ

ਕੁਝ ਸ਼ੇਅਰ


ਜ਼ੋਰ ਬਥੇਰਾ ਮਾਰਨ ਤਤੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ
ਟੁੱਟਣ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਨਾ ਰੁਖ ਨਾਲੋਂ ਪਰਛਾਵਾਂ।

ਰਚ ਰਚ ਕੇ ਸਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੀ
ਉਲਝਾਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮੂਹਰੇ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਮੇਰੇ ਤੇ ?

ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੱਸਦੀ ਏ ਸਰਦ ਸਰਦ ਆਹਾਂ ਤੇ
ਇਹ ਬਹਾਰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਦੈਣ ਲੱਗੀ ਏ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸੰਗਤਾਰ

ਸੰਗਤਾਰ ਹੀਰ , (ਜਨਮ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1973) ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਸੰਗਤਾਰ, ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਹੀਰ, ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਦੇਬੀ ਮਖਸੂਸਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਗਾਇਕਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਮਨਮੋਹਨ ਵਾਰਿਸ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਕਮਲ ਹੀਰ ਦੋਨੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪੌਪ/ਫੋਕ ਗਾਇਕ ਹਨ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਢਾਈਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ (2011)
ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ
ਲਿਖੇ ਗੀਤ

* "ਗਿੱਧੇ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੀ"
* "ਲੈ ਗਈ ਕਾਲਜਾ"
* "ਅਖੀਆਂ ਦੇ ਵਣਜ"
* "ਲਾਰੇ ਲਾ ਕੇ"
* "ਦੋ ਜੁਗਤਾਂ"
* "ਰੰਗ ਨਾ ਵਟਾ ਲਈ"
* "ਠੁਮਕੇ ਤੇ ਠੁਮਕਾ"
* "ਇੰਡੀਆ ਸਲਾਮਾ ਕਰਦਾ"
* "ਹਾਥ ਹਾਥ ਮੇਂ"
* "ਲੱਕ ਪਤਲਾ ਜਿਹਾ"
* "ਗਾਉਨੇ ਦਾ ਘਰ ਦੂਰ"
* "ਦੁਨੀਆ ਖੜੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਦੇਖੇ"
* "ਮਰ ਗਏ ਮਜਾਜਣੇ"
* "ਵਸਦੇ ਰਹੋ ਪਰਦੇਸੀਓ"
* "ਸਾਰੇ ਹੀ ਟਰੱਕਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ"
* "ਮੁੱਲ ਮੋੜਤਾ"
* "ਨਸ਼ੇੜੀ ਦਿਲ"
* "ਢੋਲ ਵਜਦਾ ਰਿਹਾ"
* "ਦਿਲ ਤੇ ਨਾ ਲਾਈਂ"
* "ਧੀਆਂ, ਰੁੱਖ ਤੇ ਪਾਣੀ"
* "ਲੋਡ ਚੱਕਨਾ"
ਲਿਖਤ ਨਮੂਨਾ

1. ਜਿਹਨੇ ਖੇਡ ਕੇ ਗਲ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਨਾ
ਜਿਹਦੇ ਤਨ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਕਦੇ ਲੱਗੀ
ਹੱਥ ਫੜੀ ਨਾ ਕਦੇ ਗੁਲੇਲ ਹੋਵੇ
ਰੇੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣੀ ਗੱਡੀ
ਰਗੜੀ ਅੰਬ ਦੀ ਕਦੇ ਨਾ ਗੁਠੀ ਹੋਵੇ
ਨੜਾ ਚੀਰ ਨਾ ਬੀਨ ਬਣਾ ਛੱਡੀ
ਮੁੰਜ ਬਗੜ ਸਰੁਹਾੜ ਕੀ ਖੜ ਕਾਹੀ
ਤੂੜੀ ਤੂੜ ਕੇ ਵੇਖੀ ਨਾ ਹੋਏ ਲੱਦੀ

ਠੋਹਲੇ ਅਤੇ ਭੜੋਲੇ ਨੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ
ਚਾਟੀ ਚੱਪਣੀ ਗਾਗਰ ਤੇ ਘੜਾ ਕੀ ਏ
ਭਾਬੀ ਸੱਸ ਤੇ ਨਣਦ ਦੀ ਕੀ ਟੱਕਰ
ਅਜੇ ਕੌਣ ਕੁਆਰਾ ਤੇ ਛੜਾ ਕੀ ਏ
ਸੱਥ ਕੀ ਤੇ ਕੀ ਪੰਚਾਇਤ ਹੁੰਦੀ
ਬੁੱਢਾ ਪਿੱਪਲ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਥੜ੍ਹਾ ਕੀ ਏ
ਏਕੜ ਖੇਤ ਘੁਮਾ ਤੇ ਕੀ ਪੈਲ਼ੀ
ਮਰਲਾ ਕਰਮ ਕਨਾਲ਼ ‘ਚੋਂ ਬੜਾ ਕੀ ਏ

ਅਰਲ਼ੀ ਹਲ਼ਸ ਪੰਜਾਲ਼ੀ ਤੇ ਜੁੰਗਲ਼ੇ ਨੂੰ
ਭੁੱਲ਼ੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਲੋਕ ਬੇਲੋੜ ਕਹਿ ਕੇ
ਦੇਸੀ ਆਖਦੇ ਨੇ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਤਾਂਈਂ
ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਵਕਤ ਦਾ ਮੋੜ ਕਹਿ ਕੇ
ਉਂਞ ਠੀਕ ਵੀ ਏ ਵਕਤ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਤੁਰਨਾ
ਪਰ ਭੁੱਲ ਨਾ ਜਾਇਓ ਜ਼ੁਬਾਨ ਆਪਣੀ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਰੇਗੀ ਸ਼ਰਮ ਜਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ
ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਸਫੈਦੇ ਨੂੰ ਬੋਹੜ ਕਹਿਕੇ
...
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਾਇਕ
ਤੂਤ

ਤੂਤ, ਮੋਰਾਸੇਈ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ‘ਮੋਰੁਸ ਨਿਗਰਾ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਤਝੜੀ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ 10–16 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਬੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ, ਕੁਰਦ, ਪੰਜਾਬੀ, ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਆਮ ਨਾਮ ਤੂਤ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਰੁੱਖ ਹੈ ਪਰ ਅਨੇਕ ਤਪਤਖੰਡੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਜਾਮਨੀ, ਚਿੱਟਾ ਗੁਲਾਬੀ ਫਲ ਲਗਦਾ ਹੈ।ਜੋ ਕਿ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਠਾ ਹੰਦਾ ਹੈ। ਤੂਤ ਦੀਆਂ ਛਟੀਆਂ ਜਾਂ ਡੰਡੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਂਉਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਘਰੇਲੂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ

;ਪਿੱਪਲ ਗਾਵੇ ਬੋਹੜ ਗਾਵੇ, ਗਾਵੇ ਹਰਿਓਲਾ ਤੂਤ
;ਖੜ ਕੇ ਸੁਣ ਰਾਹੀਆ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਹੋ ਜੂਗੀ ਸੂਤ।
ਗੈਲਰੀ


File:Mulberryflowerbud3000px.JPG|Clusters (inflorescences) of unopened female flower buds.
File:Morus nigra male flowers.jpg|Morus nigra male flowers.

File:Unripe white mulberry.jpg|Unripe white mulberries

File:Black Mulberry Female Flowers.jpg|Female flower clusters.
File:2014-10-30 10 05 50 Mulberry autumn foliage along Dunmore Avenue in Ewing, New Jersey.JPG|Autumn foliage

ਹਵਾਲੇ

14 (UTC)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰੱਖ਼ਤ
ਬਾਂਸ

ਬਾਂਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:bamboo - ਬੈਂਬੂ (ਬੈਂਬੂਸੇਈ) ਬੰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਘਾਹ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਫੁੱਲਦਾਰ ਸਦਾਬਹਾਰ ਪੌਦਾ ਹੈ।
ਬਾਂਸ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਲੱਕੜੀ ਵਾਲਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਰਹਿਜੋਮ-ਨਿਰਭਰ ਸਿਸਟਮ ਹੈ। ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਸਰੋਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਸਾਮੱਗਰੀ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਮੰਤਵੀ ਪਰਭਾਵੀ ਕੱਚੇ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ,ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਹਾਈ-ਕੁਆਲਟੀ ਬੈੰਬੂ ਸਟੀਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਗੁਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਸਾਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਗੀਕਰਣ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਾਂਸਾਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਣ ਡਾ. ਬਰੈਂਡਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕੰਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:

(ਕ) ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਪ੍ਰਕੰਦ (rhizome) ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਸਮੂਹਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਪਰੋਕਤ ਪ੍ਰਕੰਦਵਾਲੇ ਬਾਂਸ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

:1. ਬੈਂਬਿਊਸਾ ਅਰੰਡਿਨੇਸੀ (Bambusa arundinacea) - ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵੇਦੁਰ ਬਾਂਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਡੇਦਾਰ ਬਾਂਸ ਹੈ। 30 ਤੋਂ 50 ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ 30 ਵਲੋਂ 100 ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੋਧੀ ਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਔਸ਼ਧਿ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਚਰਚਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

:2. ਬੈਂਬਿਊਸਾ ਸਪਾਇਨੋਸਾ - ਬੰਗਾਲ, ਅਸਮ ਅਤੇ ਬਰਮਾ ਦਾ ਕੰਡੇਦਾਰ ਬਾਂਸ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੇਤੀ ਉੱਤਰੀ - ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਾਰ ਬਾਂਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

:3. ਬੈਂਬਿਊਸਾ ਟੂੱਲਾ - ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਬਾਂਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪੇਕਾ ਬਾਂਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

:4. ਬੈਂਬਿਊਸਾ ਵਲਗੈਰਿਸ (Bambusa vulgaris) - ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਧਾਰੀਵਾਲਾ ਬਾਂਸ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

:5. ਡੇਂਡਰੋਕੈਲੈਮਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਜੋ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

(ਖ) ਕੁੱਝ ਬਾਂਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕੰਦ ਭੂਮੀ ਦੇ ਨੀਚ ਹੀ ਫੈਲਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਪਤਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਕੰਦਵਾਲੇ ਬਾਂਸ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

:(1) ਬੈਂਬਿਊਸਾ ਨੂਟੈਂਸ (Babusa nutans) - ਇਹ ਬਾਂਸ 5,000 ਤੋਂ 7,000 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਨੇਪਾਲ, ਸਿੱਕਿਮ, ਅਸਮ ਅਤੇ ਭੁਟਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

:(2) ਮੈਲੋਕੇਨਾ (Melocanna) - ਇਹ ਬਾਂਸ ਪੂਰਬੀ ਬੰਗਾਲਅਤੇ ਬਰਮਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਾਹ
__LEAD_SECTION__

ਬਾਂਸ ਜਿਆ ਵਾਂਸ ਬੜੇ-ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਹਨ , ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਿਆਦੇ-ਜ਼ਿਆਦੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਸਦੀਵੀ । ਇਹ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ-ਪਰਿਵਾਰ , ਬੰਬੂਸੋਇਡਐਇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਗੜੀ ਬਾਂਸ ਘਾਹ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਦੈਂਦ੍ਰੋਕੈਲਾਮਸੑ ਸਿਨਿਕਸੑ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ (ਕੁਲਮਜ਼) ੪੬ ਮੀਟਰ (੧੫੧ ਫ਼ੁੱਟ ) ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ‘ਤੇ ੩੬ ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ (੧੪ ਇੰਚ) ਚੌੜੇ ਨੇ । ੪੫੦ ਕਿੱਲੋਗ੍ਰਾਮੑ (ਹਯਾਰ ਪੌਂਡ) ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਏ ਭਾਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਹੋਸਕਦੀ .
ਸੇਂਟ ਪੀਏਰ ਅਤੇ ਮੀਕਲੋਂ

ਸੇਂਟ ਪੀਏਰ ਅਤੇ ਮੀਕਲੋਂ (, ) ਇੱਕ ਖੁਦ-ਮੁਖਤਿਆਰ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। overseas collectivity ਇਹ ਉਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਆਖਰੀ ਬਚਿਆ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ

* Thomas, Martin. "Deferring to Vichy in the Western Hemisphere: The St. Pierre and Miquelon Affair of 1941," International History Review (1997) 19#4 pp 809–835.
ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕੜੀਆਂ

*
* Local autonomous government of Saint-Pierre-et-Miquelon
* Government of Saint-Pierre-et-Miquelon
* Tourism and Travel in Saint-Pierre and Miquelon
* Comité Régional du Tourisme (local government initiative)
* History of Saint-Pierre and Miquelon

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੂਗੋਲ
ਅਰਥਚਾਰਾ

ਆਰਥਿਕਤਾ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਢਾਂਚਾ ਕਿਸੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਘਟਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੀਮਿਤ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਵਿਤਰਣ ਜਾਂ ਵਪਾਰ, ਅਤੇ ਖਪਤ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਰਥਿਕ ਘਟਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਕਾਰੋਬਾਰ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਦੋ ਪੱਖ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੀਮਤ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ

* Friedman, Milton, Capitalism and Freedom, 1962.
* Galbraith, John Kenneth, The Affluent Society, 1958.
* Keynes, John Maynard, The General Theory of Employment, Interest and Money, 1936.
* Smith, Adam, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776.

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਖਸਰਾ

ਖਸਰਾ ਬੱਚਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਖਸਰਾ ਇੱਕ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਸਰਦੀ ਦੇ ਆਖੀਰ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਬਹਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਾਇਰਸ ਲੱਗੀ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਖੰਘਦਾ ਜਾਂ ਨਿੱਛ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਤੁਪਕਿਆਂ ਵਿਚਲਾ ਵਾਇਰਸ ਹਵਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਰਾਹੀਂ ਫ਼ੈਲ ਕੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਤਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੁਪਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੁਆਰਾ ਅੰਦਰ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ, ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਜਾਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਂਹਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਛਣ

*ਬੁਖ਼ਾਰ
*ਬੰਦ ਨੱਕ
*ਖੰਘ
*ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਡਾ. ਜਸਵੰਤ ਗਿੱਲ

ਡਾ. ਜਸਵੰਤ ਗਿੱਲ (20 ਮਈ 1921 - 15 ਨਵੰਬਰ 1997) ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਉੱਘੀ ਡਾਕਟਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਮਨਪਸੰਦ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਜਸਵੰਤ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਈ 1921 ਨੂੰ ਕੋਇਟਾ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਡਾਕਟਰੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਅਪਣਾਇਆ। ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੁਚੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 1969 ਵਿਚ ਪੁਸਤਕ ‘ਬਹੂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ’ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਨੈਸਕੇ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਉੱਘੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਨੇ 1988 ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਅਰੋਗਤਾ ਮਾਰਗ
*ਗਿਆਨ ਕਣੀ
*ਲਿੰਗ ਵਿਗਿਆਨ
*ਨਰੋਈ ਸਿਹਤ
*ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
*ਤਨ ਮਨ ਦੀ ਲੋਆ
*ਆਪਣੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝੋ
*ਸਿਹਤ ਝਰੋਖੇ 'ਚੋਂ
*ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਸਿਹਤ
*ਨਾਰੀ ਅਰੋਗਤਾ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਅੱਕਿਨੇਨੀ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ

ਅੱਕਿਨੇਨੀ ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ ਰਾਓ (20 ਸਤੰਬਰ 1924 – 22 ਜਨਵਰੀ 2014) ਖਾਸਕਰ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨਮੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿਧ ਫ਼ਿਲਮ ਐਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਸੀ। ਉਹ ਥੀਏਟਰ ਰਾਹੀਂ ਝੋਨੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਚ ਕਲਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਸਕਰ ਜਨਾਨਾ ਪਾਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਾਰਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕਰਨਾ ਵਰਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਆਪਣੇ 75 ਸਾਲ ਦੇ ਫਿਲਮੀ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਰਾਵ ਨੇ 240 ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਾਓ ਨੂੰ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜੇ ਸਰਬਉਚ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਤੋਂ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਵੀ ਸਿਹਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਸਟੂਡੀਓ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਓ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਤੇਲੁਗੂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1924
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2014
ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ

ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ (ਹਿੰਦੀ: उपेन्द्रनाथ अश्क), (14 ਦਸੰਬਰ 1910 – 19 ਜਨਵਰੀ 1996)
ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸਨ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਅਸ਼ਕ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਗਰ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਕਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਲ ਕੀਤੀ।
ਅਸ਼ਕ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋਏ। 1932 ਵਿੱਚ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1933 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਔਰਤ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮੁਨਸ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਨੇ ਲਿਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪ੍ਰਭਾਤ ਪ੍ਰਦੀਪ 1938 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਬੰਬਈ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪਟਕਥਾਵਾਂ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਪਰ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਈ। 19 ਜਨਵਰੀ 1996 ਨੂੰ ਅਸ਼ਕ ਜੀ ਸੁਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1972 ਦੇ ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਪੇਂਦਰਨਾਥ ਅਸ਼ਕ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਹਿਚਾਣ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ, ਡਰਾਮਾ, ਯਾਦ, ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ, ਆਲੋਚਨਾ ਆਦਿ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੂਬ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਹਰ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਉਲੇਖਨੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਹਿੰਦੀ-ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ ਤੋਂ ਮਗਰਲੇ ਕਥਾ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬੱਝਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਜੋ ਰੂਪ ਅਸ਼ਕ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਨੁਭਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਚਿੱਤਰ ਵਰਣਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਕ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਪੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਇਹੀ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਲਪੀ ਦੀ ਬਰੀਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਇੱਕ - ਇੱਕ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਇਕਾਂਗੀ

*ਜੈ ਪਰਾਜਯ
*ਸਵਰਗ ਦੀ ਝਲਕ
*ਛਠਾ ਬੇਟਾ
*ਪੈਂਤਰੇ
*ਕੈਦ ਔਰ ਓਡਾਨ
* ਭੰਵਰ
*ਅੰਜੋ ਦੀਦੀ
*ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਰਾਸਤੇ
*ਲੋਟਾ ਹੂਆ ਦਿਨ
* ਬੜੇ ਖਿਲਾੜੀ
* ਸਾਤ ਪੁਲ
ਇਕਾਂਗੀ

*ਚਰਵਾਹੇ
*ਦੇਵਤਾਓ ਕੀ ਛਾਇਆ ਮੇਂ
*ਪਰਦਾ ਉਠਾਓ ਪਰਦਾ ਗਿਰਾਓ
*ਅੰਧੀ ਗਲੀ,
*ਸਾਹਬ ਕੋ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੈ
* ਪੱਕਾ ਗਾਨਾ
* ਸੂਖੀ ਡਾਲੀ
*ਨਏ ਰੰਗ ਏਕਾਂਕੀ
*ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਾ ਸਵਾਗਤ
*ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਏਕਾਂਕੀ,
*ਤੁਫ਼ਾਨ ਸੇ ਪਹਿਲੇ,
* ਅੰਧੀ ਗਲੀ
* ਮੁਖੜਾ ਬਦਲ ਗਿਆ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ

ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਉਰਫ਼ ਬੱਚਨ (ਹਿੰਦੀ: हरिवंश राय बच्चन) (27 ਨਵੰਬਰ 1907 – 18 ਜਨਵਰੀ 2003) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਛਾਇਆਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ ਕਾਇਸਥ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਜਿਲੇ ਦੇ ਬਾਬੂਪੱਟੀ (ਰਾਣੀਗੰਜ) ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਬੱਚਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ (मधुशाला) ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਬੱਚਨ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1907 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰੋ ਰੋਡ, ਬਾਬੂਪੱਤੀ, ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਂਤ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਅਵਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਧੀ ਹਿੰਦੂ ਕਾਇਸਥ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਉਪਜਾਤੀ ਦਾ ਪਾਂਡੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੀ ਬਜਾਏ "ਬੱਚਨ" (ਮਤਲਬ ਬੱਚਾ) ਦਾ ਕਲਮ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1941 ਤੋਂ 1957 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ ਕਾਲਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਯੇਟਸ ਉੱਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਤਾਏ।
ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

#ਤੇਰਾ ਹਾਰ (1929
#ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ (1935),
#ਮਧੂਬਾਲਾ (1936),
#ਮਧੂਕਲਸ਼ (1937),
#ਨਿਸ਼ਾ ਨਿਮੰਤ੍ਰਣ (1938),
#ਏਕਾਂਤ ਸੰਗੀਤ (1939),
#ਆਕੁਲ ਅੰਤਰ (1943),
#ਸਤਰੰਗਿਨੀ (1945),
#ਹਲਾਹਲ (1946),
#ਬੰਗਾਲ ਕਾ ਕਾਵ੍ਯ (1946),
#ਖਾਦੀ ਕੇ ਫੂਲ (1948),
#ਸੂਤ ਕੀ ਮਾਲਾ (1948),
#ਮਿਲਨ ਯਾਮਿਨੀ (1950),
#ਪ੍ਰਣਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ (1955),
#ਧਾਰ ਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ (1957),
#ਆਰਤੀ ਔਰ ਅੰਗਾਰੇ (1958),
#ਬੁੱਧ ਔਰ ਨਾਚਘਰ (1958),
#ਤ੍ਰਿਭੰਗਿਮਾ (1961),
#ਚਾਰ ਖੇਮੇ ਚੌਂਸਠ ਖੂੰਟੇ (1962),
#ਦੋ ਚੱਟਾਨੇਂ (1965),
#ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਬੀਤੇ (1967),
#ਕਟਤੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਓਂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ (1968),
#ਉਭਰਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨੋਂ ਕੇ ਰੂਪ (1969),
#ਜਾਲ ਸਮੇਟਾ (1973)
ਆਤਮਕਥਾ

#ਕ੍ਯਾ ਭੂਲੂੰ ਕ੍ਯਾ ਯਾਦ ਕਰੂੰ (1969),
#ਨੀੜ ਕਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਰ (1970),
#ਬਸੇਰੇ ਸੇ ਦੂਰ (1977),
#ਬੱਚਨ ਰਚਨਾਵਲੀ ਕੇ ਨੌ ਖੰਡ (1983),
#ਦਸ਼ਦਵਾਰ ਸੇ ਸੋਪਾਨ ਤਕ (1985)
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ

* मधुशाला का मूल पाठ (ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੇ)
* हरिवंश राय बच्चन (ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੇ)
* हरिवंशराय बच्चन हरिवंशराय बच्चन के बारे में
* ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਵਿਤਾ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ
* ਹਰੀਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ (ਹਿੰਦੀਕੁੰਜ ਵਿੱਚ)
* दशद्वार से सोपान तक (ਬੱਚਨ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ; ਗੂਗਲ ਕਿਤਾਬ)
* ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਗੌਰਵ:ਹਰਿਵੰਸ਼ ਬੱਚਨ, ਹਿੰਦੀ ਭਵਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੇ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਚਨ ਪਰਿਵਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2003
ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ

ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਬੀਬੀ (, ਜ. 1972, ਹੁਣ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ, ) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੁਜਫ਼ਰਪੁਰ ਜਿਲੇ ਦੀ ਜਤੋਈ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਮੀਰਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ। ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਕੂਰ ਉੱਤੇ ਮਸਤੋਈਆਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰਾਦਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਸਲਮਾ ਨਾਲ 'ਗੱਲ' ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਜਤ ਦਾ ਸੁਆਲ ਬਣਾਕੇ
ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਸਤੋਈ ਬਲੋਚ ਗਲਬੇ ਵਾਲੀ ਪੰਚਾਇਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ 2002 ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਮਾਈ ਦੇ ਤਤਲਾ ਕਬੀਲੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕਮਜੋਰ ਸਨ।

ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ-ਵਿਰੋਧੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਛੇ ਜਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ। ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਬੂਤ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਮੁਲਜ਼ਿਮਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਮਰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਬਰਕ਼ਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਚੇਤੇ ਰਹੇ ਕਿ ਰਿਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਜਣੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜਾ ਕੱਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਜਹਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਜਨਾਹ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਾਕੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਮੁਜਰਿਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਲਵਾਉਣ ਲਈ ਮੁਖ਼ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਜਗੰਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ

ਜਗੰਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ (, , ; 5 ਦਸੰਬਰ 1918 – 24 ਜੁਲਾਈ 2004) ਉਘਾ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਵਿੱਦ੍ਵਾਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 70 ਤੋਂ ਵਧ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਮੁਹੰਮਦ ਇਕ਼ਬਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਅਥਾਰਟੀ ਸੀ। ਅੱਲਾਮਾ ਇਕ਼ਬਾਲ ਬਾਰੇ (ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਆਜ਼ਾਦ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਰਦੂ ਬੋਲਣ ਵਾਲ਼ੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਟੀਕ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ (1981-85) ਲਈ ਇਕ਼ਬਾਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟ੍ਰਸਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।
ਜੀਵਨੀ

ਜਗੰਨਾਥ ਆਜ਼ਾਦ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਦਸੰਬਰ 1918 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਾ ਖੇਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਆਰੰਭਿਕ ਵਿੱਦਿਆ ਮੀਆਂਵਾਲੀ (1933) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਐਫ਼.ਏ. ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (1934) ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਐਮ.ਏ. ਲਹੌਰ (1944) ਤੋਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਤਿਲੋਕ ਚੰਦ ਮਹਿਰੂਮ ਕੋਲ਼ੋਂ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ਼ ਪਿਆਰ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ – ਉਹ ਆਪ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾਨ-ਏ-ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨਾਲ਼ ਤੁਆਰਫ਼ ਕਰਾਇਆ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਾਇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਲ਼ ਲੈ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਆਜ਼ਾਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹਫ਼ੀਜ਼ ਜਲੰਧਰੀ ਨਾਲ਼ ਹੋਈ ਮੁਲਾਕ਼ਾਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਹਮਾਰਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਕਰੀਅਰ

ਬਤੌਰ ਪੱਤਰਕਾਰ

ਅਜ਼ਾਦ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨਾਲ਼ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਜਦੋਂ, ਆਪਣੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਗੋਰਡੋਨੀਅਨ - ਕਾਲਜ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਲਹੌਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਉਰਦੂ ਮਾਸਿਕ ਅਦਬੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਉਰਦੂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1918
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004
ਤਿਲੋਕ ਚੰਦ ਮਹਿਰੂਮ

ਤਿਲੋਕ ਚੰਦ ਮਹਿਰੂਮ (1887-1966) (), (Hindi: तिलोक चंद महरूम) ਉਘੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਮਹਿਰੂਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1887 ਨੂੰ ਮੂਸਾ ਨੂਰ ਜ਼ਮਨ ਸ਼ਾਹ (ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ, [ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ]) ਨਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡ' ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ 20-25 ਘਰ ਸਨ, ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਾਖੇਲ ਚਲੇ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਖ਼ੁਆਜਾ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਆਤਿਸ਼

﻿ਖ਼ੁਆਜਾ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਆਤਿਸ਼ ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਲੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੇ ਬੇਟੇ ਸਨ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਵਤਨ ਬਗ਼ਦਾਦ ਸੀ ਜੋ ਰੋਜੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਜਹਾਨਾਬਾਦ ਚਲੇ ਆਏ। ਨਵਾਬ ਸ਼ੁਜਾ-ਉਲ-ਦੋਲਾ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਲੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਨੇ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਕੇ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਾਇਸ਼ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਆਤਿਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਥੇ ਹੀ 1778 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਾਪ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਆਤਿਸ਼ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਅਤੇ ਤਰਬੀਅਤ ਬਾਕਾਇਦਾ ਤੌਰ ਪਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ। ਆਤਿਸ਼ ਨੇ ਫ਼ੈਜ਼ਾਬਾਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਮੁਹੰਮਦ ਤੱਕੀ ਖ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਤ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲਖਨਊ ਚਲੇ ਆਏ। ਨਵਾਬ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਆਤਿਸ਼ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਤਾੱਸਿਰ ਹੋਏ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਕੁੱਲੀਆਤ-ਏ-ਖ਼ੁਆਜਾ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਆਤਿਸ਼
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* Khwaja Haidar Ali Atish at Kavita Kosh (Hindi font)
* Khwaja Haidar Ali Atish Poetry
* Read Khwaja Haidar Ali Atish at Jakhira.com in Hindi font

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1764
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1846