JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
પંચમહાલ જિલ્લો

પંચમહાલ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. પંચમહાલ એટલે કે પાંચ મહાલ (જિલ્લા). આ પાંચ જિલ્લા ગ્વાલિયરના સિંધિયા રાજાએ બ્રિટિશરોને સોંપ્યા હતા. પાંચ મહેલ દેવગઢ બારીયા, જાંબુઘોડા, લુણાવાડા, સંતરામપુર અને પાવાગઢ હતા. આ આખા વિસ્તારને બ્રિટિશરોએ પંચમહાલ તરીકે નામ આપ્યું હતું. પંચમહાલ જિલ્લાનું મુખ્યમથક ગોધરા ખાતે આવેલું છે.
અર્થતંત્ર

ઇ.સ. ૨૦૦૬ના પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના અહેવાલ અનુસાર પંચમહાલ જિલ્લાનો દેશના સૌથી પછાત ૨૫૦ જિલ્લામાં સમાવેશ થતો હતો. તે ગુજરાતના ૬ જિલ્લાઓમાં બેકવર્ડ રિજીયન ગ્રાંટ ફંડ પ્રોગ્રામ (BRGF) હેઠળ સહાય મેળવતો એક જિલ્લો છે.
વસ્તી

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી મુજબ આ જિલ્લાની જનસંખ્યા ૨૩,૮૮,૨૬૭ હતી. ભારતના ૬૪૦ જિલ્લાઓમાં વસ્તી પ્રમાણે જિલ્લો ૧૮૭મો ક્રમ ધરાવે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા છે. તેનો વસ્તી વધારાનો દર ૨૦૦૧-૨૦૧૧ દરમિયાન ૧૭.૯૨% રહ્યો હતો. પંચમહાલમાં લિંગ પ્રમાણ ૯૪૫ છે, અને સાક્ષરતા દર ૭૨.૩૨% છે.
તાલુકાઓ

પંચમહાલ જિલ્લામાં ૭ તાલુકાઓ આવેલા છે:

* હાલોલ
* કાલોલ
* ગોધરા
* જાંબુઘોડા
* શહેરા
* ઘોઘંબા
* મોરવા (હડફ)
રાજકારણ

વિધાન સભા બેઠકો

|}
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* પંચમહાલ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ
* પંચમહાલ જિલ્લા વિશે માહિતી


શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
અમલસાડ

250px|thumb|અંધેશ્વર મહાદેવ મંદિર-પ્રવેશદ્વાર, અમલસાડ
250px|thumb|અંધેશ્વર મહાદેવ મંદિર, અમલસાડ
અમલસાડ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૬ (છ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા ગણદેવી તાલુકાનું મહત્વનું અને મોટું ગામ છે.

અમલસાડ જવા માટે બીલીમોરા, નવસારી તેમ જ ગણદેવીથી રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા જઇ શકાય છે. અહીંથી માસા, પનાર, કનેરા, કૃષ્ણપુર, આટ, અબ્રામા વગેરે કાંઠા વિસ્તારમાં જવા બસ, રીક્ષા વગેરે વાહનો મળે છે. આસપાસનાં કાંઠા વિસ્તારનાં ગામો માટેનું નજીકનું મોટું ગામ હોવાને કારણે અહીં નાના પાયે બજાર વિકાસ પામ્યું છે.

અહીં ખ્યાતનામ કલા મહાવિદ્યાલય તેમ જ અંધેશ્વર મહાદેવનું મંદિર જેવાં મહત્વનાં સ્થળો આવેલ છે. અમલસાડનાં ચીકુ દેશ તેમ જ પરદેશમાં વખણાય છે.
અમલસાડ રેલ્વે સ્ટેશન

અમલસાડ અમદાવાદથી મુંબઇ રેલ્વે માર્ગ (પશ્ચિમ રેલ્વે) પરનું મહત્વનું સ્ટેશન છે.
સમયપત્રક

રેલવે મંત્રાલયે ૧૦મી ઑક્ટોબર, ૨૦૧૭થી ૪ ટ્રેનોની પેસેન્જર સેવાઓને બદલીને એમઇએમયુ (મેમુ) રૅક્સમાં ફેરવવાનું નક્કી કર્યું છે. જે નીચે પ્રમાણે છે:
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* અંધેશ્વર મહાદેવ, અમલસાડના મંદિર વિશે માહિતી


શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગણદેવી તાલુકો
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લામાંનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
ઉનાઇ

thumb|240px|right| ઉનાઇ રેલ્વે સ્ટેશન
ઉનાઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકાનું ગામ છે, તેમ જ આસપાસનાં ગામડાંઓ માટે વેપારમથક પણ છે. અહીં આવેલા ઉનાઇ માતાના મંદિર પાસેના ગરમ પાણીના કુંડને કારણે ગુજરાતભરમાં ઉનાઇ ગામ પ્રખ્યાત છે. આ મંદિરે બારેમાસ દર્શનાર્થીઓની ભીડ જોવા મળે છે. ઉનાઇ સરા લાઇન તરીકે ઓળખાતી નેરોગેજ રેલ્વે દ્વારા બીલીમોરા સાથે જોડાયેલ છે, જે ગાડી દિવસમાં બે વાર બીલીમોરાથી વઘઇ વચ્ચે દોડે છે અને પરત થાય છે.

ઉનાઇ ગામમાંથી વાપી-શામળાજી રાજ્ય ધોરી માર્ગ નં. ૫-અ પસાર થાય છે, જેના કારણે અહીંથી વિવિધ સ્થળોએ જવાની સગવડ સરળતાથી મળી રહે છે. આસપાસનાં ગામોનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે અહીં નાના પાયે બજાર વિકાસ પામ્યું છે. અહીં પ્રાથમિક શાળા, માધ્યમિક શાળા, પોલીસ મથક, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, પંચાયતઘર, દૂધની ડેરી વગેરે સગવડો પ્રાપ્ય છે.

ઉનાઇની આસપાસ ચરવી, સિણધઇ, ખંભાલીયા, ચઢાવ, બારતાડ વગેરે ગામો આવેલાં છે.
આ પણ જુઓ

* પદમડુંગરી
* જાનકી વન
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* વાંસદા તાલુકા પંચાયતની વેબસાઇટ પર ઉનાઇ માતાના મંદિર વિશે સચિત્ર માહિતી
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર ઉનાઇના ગરમ પાણીના ઝરા વિશે માહિતી
* ઇન્ડીયા નાઇન ડોટ કોમ પર ઉનાઇ વિશે માહિતી


શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો

શ્રેણી:ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ
વલસાડ

વલસાડ ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લાનું તેમ જ વલસાડ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. વલસાડ અમદાવાદ-મુંબઇ રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ તેમ જ રેલ્વે માર્ગ દ્વારા જોડાયેલું છે. વલસાડમાં રેલ્વે સ્ટેશન, બસ સ્ટેશન, આઝાદ ચોક, હાલર રોડ, તિથલ રોડ, મોગરાવાડી, ધરમપુર રોડ, રેલ્વે કોલોની, કોસંબા રોડ, ધોબી તળાવ, ગવર્મેન્ટ કોલોની, જૂના બજાર, કંસારાવાડ, નાનકવાડા જેવા વિસ્તારો આવેલા છે. આ ઉપરાંત અહીં તડકેશ્વર મહાદેવ, કલ્યાણ બાગ, જલારામ મંદિર વગેરે જોવાલાયક સ્થળો આવેલાં છે. વલસાડથી પાંચ કિમીના અંતરે દરિયાકિનારે પ્રખ્યાત હવાખાવાનું સ્થળ તિથલ તેમ જ ત્રણ કિમી અંતરે પારનેરાનો કિલ્લો જેવાં જોવાલાયક સ્થળો આવેલાં છે.
ભૂગોળ

વલસાડ શહેર ભૌગોલિક રીતે જોતાં . પર આવેલું છે. આ શહેરની સરેરાશ ઉંચાઈ ૧૩ મીટર (૪૨ ફૂટ) જેટલી છે. આ શહેર અરબી સમુદ્રથી માત્ર ૫ (પાંચ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે આવેલું છે.
નોંધપાત્ર વ્યક્તિઓ

* મોરારજી દેસાઈ (ભારત ના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન)
* નિરુપા રોય (ફિલ્મ અભિનેત્રી)
* બરજોરજી પારડીવાલા (ગુજરાત વિધાનસભાના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ)
જોવા લાયક સ્થળો

* તિથલ
* પારનેરા
* કપરાડા
* સંજાણ
* ઉદવાડા
* ઉમરગામ
* વિલ્સન હીલ, ધરમપુર
* બરુમાળ
* મોહન ગઢ
* ધરમપુર વિજ્ઞાન સંગ્રહાલય
ચિત્રો


Image:A_street_in_the_Valsad_city_of_India.jpg|વલસાડ શહેર
Image:Street in Valsad with an old building.jpg|વલસાડ શહેરની ગલીઓ
File:Tithal Beach Sun Set.JPG|તિથલ દરિયાકિનારો
File:Swaminarayan Temple.Tithal,Valsad.JPG|સ્વામીનારાયણ મંદિર, તિથલ
File:Shri Swami Narayan Temple Tithal.JPG|સ્વામીનારાયણ મંદિર, તિથલ
File:Shri Sai Baba Mandir, Tithal, Valsad.JPG|શ્રી સાંઇ બાબા મંદિર, તિથલ

સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાત પ્લાઝાની વેબસાઇટ પર વલસાડ વિશે માહિતી
* Official Website વલસાડ જિલ્લા સમાહર્તા કાર્યાલયનું અધિકૃત વેબસાઇટ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
તિથલ

તિથલ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લાના વલસાડ તાલુકામાં આવેલું ગામ છે.
જોવાલાયક સ્થળો

તિથલ તેના દરિયાકિનારા આવેલું પર્યટન સ્થળ છે, જે તેની કાળી રેતી માટે જાણીતું છે. તિથલ ગામ ૫ર્યટક સ્થળ ઊપરાંત તીર્થ સ્થળ તરીકે પણ વિકસી રહ્યું છે. તિથલથી ૧.૫ કિ.મી. દક્ષિણે "સાંઇબાબાનું મંદિર" તેમજ ૧.૬ કિલોમીટર ઉત્તરમાં અક્ષરપુરૂષોત્તમ બોચાસણવાસી સંપ્રદાયનું "સ્વામીનારાય મંદિર" આવેલ છે. આ ઊપરાંત પ્રખ્‍યાત જૈન મુનીઓ, પૂ. બંધુ ત્રિપુટીજીનું સાધના કેન્દ્ર "શાંતિનિકેતન સંકુલ" આવેલું છે. માનસિક શાંતિ અને આધ્યાત્મિક અનુભવ પ્રાપ્ત કરવા માટે સમગ્ર વિશ્વમાંથી લોકો અહીં આવે છે.

તિથલ જવા માટે રેલ્વે અથવા મોટરમાર્ગે વલસાડ પહોંચવું પડે છે. તિથલ ખાતે ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ દ્વારા રહેવા તથા જમવાની સગવડ ઉપલબ્ધ છે.

આ ગામથી નજીકનું હવાઇમથક દક્ષિણ દિશામાં મુંબઇ તેમ જ ઉત્તર દિશામાં સુરત ખાતે આવેલું છે.
છબીઓ


Tithal Beach Sun Set.JPG|તિથલ દરિયાકિનારો
Shri Swami Narayan Temple Tithal.JPG|સ્વામિનારાયણનું મંદિર
Shri Sai Baba Mandir, Tithal, Valsad.JPG|સાંઇબાબાનું મંદિર

સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર તિથલના દરિયાકિનારા વિશે માહિતી


શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:વલસાડ તાલુકો
બકરી

thumb|પિગ્મી બકરી
બકરી એ ભારતમાં ઠેર ઠેર જોવા મળતું એક પાલતું પ્રાણી છે. બકરીઓની સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ ભારતનું સ્થાન વિશ્વમાં બીજા નંબરનું છે. આ પ્રાણીની માદાને બકરી કહે છે જ્યારે નરને બકરો કહે છે. બકરીનો ઉછેર તેના દૂધ, માંસ અને મોહેર (પાતળા વાળ) માટે થાય છે. મળી આવેલા અવશેષો અનુસાર બકરીનું પાલન ભારતમાં સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના સમયથી થતું આવ્યું છે.
ઉપયોગિતા

* દુધ
* માંસ
* વાળ/ઊન
જાતો

ભારતીય

* કાઠિયાવાડી દેશી
* ગોહિલવાડી
* ઝાલાવાડી
* કચ્છી
* સુરતી
* મહેસાણવી
* સીરોહી
* બીટલ
* જમનાપારી/જમનાપરી
વિદેશી

* અંગોરા/અંગોલા
* બોઅર
* સાનેન
* ટોગનબર્ગ
ઝઘડીયા

ઝઘડીયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભરૂચ જિલ્લાના ઝઘડીયા તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. અહીં મોટાભાગની વસ્તી આદિવાસીઓની છે. ઝઘડીયા અંકલેશ્વરથી રાજપીપળા જતા રાજ્ય ધોરીમાર્ગ તેમ જ નેરોગેજ રેલ્વેમાર્ગ પર આવેલ છે. ઝઘડીયા વાલિયા સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા તેમ જ નેત્રંગ સાથે નેરોગેજ રેલ્વે દ્વારા જોડાયેલું છે. વર્તમાન સમયમાં અંકલેશ્શ્વર થી રાજપીપળા જતા રેલ્વેમાર્ગના ગેજ પરિવર્તન (નેરોગેજમાંથી બ્રોડગેજ)નું કાર્ય ચાલી રહ્યું છે.
મહત્વના સ્થળો

thumb|200px|right|ઐતિહાસિક કડિયા ડુંગર
અહીં ગાયત્રી મંદિર, જૈન દેરાસર, ગુમાનદેવ હનુમાનદાદાનું મંદિર, સેવા રૂરલ હોસ્પિટલ, સ્વામી વિવેકાનંદ ગ્રામીણ તકનીકી કેન્દ્ર, જી,આઇ.ડી.સી. વગેરે મહત્વનાં સ્થળો આવેલ છે. અહીંથી નજીક આવેલા ઝાઝપોર ગામની બાજુમાં આવેલ કડિયા ડુંગર પર પ્રાચીન કાળની ગુફાઓ આવેલી છે, તેમ જ આ ડુંગરની તળેટીમાં ઉદાસીન અખાડા દ્વારા એક આશ્રમ પણ બનાવવામાં આવેલ છે. ઘણા પર્યટકો તેમ જ શ્રદ્ધાળુઓ અહીંની મુલાકાતે આવતા જોવા મળે છે.
બાહ્ય કડીઓ

* ઝઘડીયા ગામ વિશે માહિતી


શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ઝઘડીયા તાલુકો
મેઘધનુષ

મેઘધનુષ આકાશમાં ખાસ કરીને ચોમાસા દરમિયાન જોવા મળે છે. વરસાદના વાદળ પર પડતાં સૂર્યના કિરણોને કારણે આકાશમાં અર્ધગોળાકાર તેમ જ સાત રંગોનું મેઘધનુષ રચાય છે. મેઘધનુષમાં સૌથી ઉપર જાંબલી રંગ, પછી નીલો રંગ, પછી વાદળી રંગ, પછી લીલો રંગ, પછી પીળો રંગ, પછી નારંગી રંગ તેમ જ છેલ્લે લાલ રંગ એમ સાત રંગો જોવા મળે છે.

મેઘધનુષ વાતાવરણમાં રહેલા પાણીના સુક્ષ્મ બિંદો વડે સૂર્યના કિરણોના વિભાજન ને કારણે રચાય છે. મેઘધનુષ્ય હંમેશા આકાશમાં સૂર્યની વિરૂદ્ધ દિશામાં રચાય છે પાણીનાં બુંદો અતિ નાના પ્રિઝમ તરીકે વર્તે છે. આ બુંદો દાખલ થતા પ્રકાશનું પ્રથમ વક્રીભવન અને વિભાજન, ત્યારબાદ આંતરિક પરાવર્તન અને અંતે બુંદમાંથી બહાર નીકળતા પ્રકાશનું વક્રીભવન કર છે. પ્રકાશના વિભાજન તથા આંતરિક પરાવર્તનના કારણે વિવિધ રંગો અવલોકનકારની આંખો સુધી પહોંચે છે. સુર્ય દેખાતો હોય તેવા દિવસે સૂર્ય તરફ પીઠ ફેરવીને ઊભા હો અને પાણીના ધોધ કે પાણીના ફુવારામાંથી આકાશ તરફ જોતા હો તોપણ મેઘધનુષ્ય દેખાઇ શકે છે.

thumb|વક્રીભવન
ગોળાકાર હોવાથી તે ધનુષ જેવું દેખાય છે અને આ ગોળાકાર આકાર પૃથ્વીના ગોળ હોવાને કારણે સર્જાય છે.
સંદર્ભ
ખાંડવી

ખાંડવી ગુજરાતી ફરસાણ છે. આ વાનગી ચણાના લોટમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે ચણાનો એકદમ ઝીણો લોટ, કે જે બજારમાં 'ફાઇન બેસન'નાં નામથી વેચાય છે, તે અને છાશમાંથી આ વાનગી બનાવવામાં આવે છે.

ગુજરાતના પારંપારિક ફરસાણ જે બાફીને બનાવવામાં આવતાં હોવાને કારણે પૌષ્ટિક, સ્વાદિષ્ટ અને પચવામાં હલકાં હોય છે (દા.ત. ઈદડાં, મૂઠિયાં, ઢોકળાં, પાનકી, પંડોળી) ખાંડવી તેમાંની એક છે.
વિવિધ રૂપો

મગની દાળની ખાંડવી

મગની દાળની ખાંડવીમાં ચણાના ઝીણા લોટને બદલે મગની દાળનો ઝીણો લોટ વાપરવામાં આવે છે.
સંભારીયા ખાંડવી

સંભારીયા ખાંડવીના વીટા વાળતા પહેલા, થાળી પર પાથરેલા ખીરાના થર ઉપર તુવેર, લીલા વટાણા, લીલવાનો કે કોપરા-કોથમીરનો સંભાર ભરવામાં આવે છે. આ ખાંડવી ખાવામાં સ્વાદિષ્ટ લાગે છે અને તે વધુ પૌષ્ટિક પણ છે.
શિંગોડાના લોટની ખાંડવી

આ ખાંડવી શિંગોડાના લોટની બને છે. આ ખાંડવી ચણાના લોટ જેવી પાતળી નથી બનતી અને તેના વીટા પણ નથી પાડી શકાતાં. આ ખાંડવી ઉપવાસના સમયમાં ફરાળી વાનગી તરીકે ખવાય છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુર્જરી.નેટ પર ખાંડવી બનાવવાની રીત ‍‍(અર્કાઇવ.ઓર્ગ પર સંગ્રહિત)


શ્રેણી:ગુજરાતી વાનગી
શ્રેણી:ગુજરાતી ભોજન
શ્રેણી:ફરસાણ
વ્યારા

વ્યારા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તાપી જિલ્લાનું નગર તેમ જ વ્યારા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે. વ્યારા નગરનું શાસન નગરપાલિકા દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.
ઇતિહાસ

ઇ.સ. ૧૭૨૧ થી ૧૯૪૯ દરમિયાન વ્યારા ગાયકવાડના શાસન હેઠળ બરોડા રાજ્યમાં આવતું હતું, તેમજ આ વિસ્તાર ઇ.સ. ૧૭૮૧ દરમિયાન વાંસદા રજવાડા હેઠળ પણ હતો. ૧૦ જૂન ૧૯૪૮ના રોજ તે ભારત સંઘમાં ભળી ગયું હતું.
ભૂગોળ

વ્યારા પર સ્થિત છે. તેની સરેરાશ ઉંચાઇ ૬૯ મીટર છે. વ્યારા સુરત-ભુસાવલ (તાપ્તી લાઇન) રેલ્વે માર્ગ તેમ જ સુરત-ધુલિયા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૬ પર સુરતથી ૬૫ કિમીના અંતરે આવેલું છે. આ ઉપરાંત રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા વ્યારા માંડવી, આહવા, વાંસદા, વાલોડ વગેરે સ્થળો સાથે જોડાયેલું છે.
જોવાલાયક સ્થળો

વ્યારામાં ઘણા બાગ જેમ કે જલ-વાટીકા, અમર-વન વગેરે આવેલા છે.

અહીં આવેલો ફતેહ બુર્જ રાષ્ટ્રીય મહત્વનું સ્મારક (N-GJ-182) છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ

* હોમાય વ્યારાવાલા - જાણીતા મહિલા ફોટોજર્નાલિસ્ટ.
સંદર્ભ

શ્રેણી:વ્યારા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ઉમરગામ

ઉમરગામ ભારત દેશમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વલસાડ જિલ્લાના ઉમરગામ તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે. એક બાજુ દમણગંગા નદી અને એક બાજુ દરિયાકિનારો ધરાવતું ઉમરગામ રમણીય છે.
ઉદ્યોગો

ઇ.સ. ૨૦૧૭માં ઉમરગામ ખાતે ભારતનું સૌપ્રથમ નેનોટેકનોલોજી એકમ સ્થપાયો હતો.

અહીં રામાયણ, મહાભારત (૨૦૧૩), શનિ, રઝિયા સુલ્તાન, સૂર્યપુત્ર કર્ણ, રાધાકૃષ્ણ, પોરસ જેવી વિવિધ ટી.વી. ધારાવાહિકોનું નિર્માણ સાગર સ્ટૂડીયો (નિર્માતા રામાનંદ સાગરનો સ્ટૂડીયો) ખાતે થયું હતું.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ઉમરગામ તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
ભજન

ભગવાનને અનુલક્ષીને ગવાયેલા કોઇપણ પદ કે પદ્યને ભજન કહેવાય છે. ભારત દેશના લોકોમાં પૌરાણિક જમાનાથી જુદા જુદા દેવ-દેવીઓને અનુલક્ષીને જુદી જુદી ભાષાઓમાં બહોળી સંખ્યામાં ભજનો ગવાય છે. ગુજરાતી લોકો કહે છે કે ભોજનમાં પ્રભુની ભક્તિ ભળે તો ભોજન પ્રસાદ બની જાય અને જો કોઈ ગીતમાં પ્રભુની ભક્તિ ભળે તો ગીત ભજન બની જાય.

નરસિંહ મહેતા, મીરાંબાઈ, દાસી જીવણ, સંત કબીર, ત્રિકમ સાહેબ, રવિ સાહેબ, નિરાંત મહારાજ અને ગંગાસતી વગેરેનાં ભજનો ગુજરાતનાં લોકોમાં ખુબ જાણીતાં છે.

ભજન શબ્દ 'ભજ' ધાતુ પરથી બન્યો છે. ભજન એ માત્ર ગાવાની વસ્તુ નથી, ગાવાની સાથે ભજન (ભજવાનું) કરવાનું હોય છે.

ભારતના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીજીને અનેક ભજનો કંઠસ્થ હતાં. એમાં નરસિંહ મહેતાનું વૈષ્ણવ જન તો એમને અત્યંત પ્રિય હતું.
સંત સાહિત્યમાં પ્રખ્યાત

* સાખીઓ = કબીર સાહેબની
* પદો = મીરાંબાઇનાં
* રવેણીઓ\રમૈની = કબીર સાહેબની
* ભજનો = દાસી જીવણના
* આગમ = દેવાયત પંડિતનાં
* પ્યાલા = લખીરામના
* કાફી = ધીરા ભગતની
* ચાબખા = ભોજા ભગતના
* છપ્પા = અખા ભગતના
* કટારી = દાસી જીવણની
* ચુંદડી = મૂળદાસની
* પંચપદી = રતનબાઇની
* પ્રભાતિયાં = નરસિંહ મહેતાનાં
* દોહા = કબીર સાહેબ, રહીમ અને તુલસીદાસના
* ચોપાઇઓ = તુલસીદાસની


શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
શ્રેણી:હિંદુ ધર્મ
હાંસોટ

હાંસોટ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભરૂચ જિલ્લાનાં હાંસોટ તાલુકાનું એક નગર છે, તેમ જ આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. હાંસોટ નર્મદા નદીના મુખ ત્રિકોણ પ્રદેશ પાસે વસેલું છે, જ્યાં નર્મદા અરબી સમુદ્રમાં ભળે છે. હાંસોટ અંકલેશ્વર, સુરત, કોસંબા તેમ જ કીમ સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ વડે જોડાયેલું હોવાને કારણે વાહન વ્યવહારની સવલત સુગમતાથી મળે છે. હાંસોટથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન અંકલેશ્વર છે.
ઇતિહાસ

મધ્યકાલિન સમયમાં તે એક અગત્યનું બંદર હતું. મોઘલ કાળ દરમ્યાન મોઘલો અહીંથી ઇજિપ્ત, આફ્રિકા અને આરબ દેશોમાં યાતાયાત કરતાં હતાં. એક સમય દરમ્યાન હાંસોટ સમૃદ્ધ નગર હતું જે તેનાં શાહુકારોની હવેલીઓને કારણે પ્રખ્યાત હતું. અહીં અનેક વેપારીઓ વસવાટ કરતાં હોવાથી ચાંચીયાઓ વારંવાર નગર ઉપર અને અહીંથી આવતા જતાં વહાણો ઉપર હુમલા કરતા હતાં. ઇ.સ. ૧૬૦૦માં મુગલ બાદશાહ જહાંગીરે આમેરનાં ચૌહાણની આગેવાની હેઠળ સૈન્ય અહીં મોકલ્યું જેને કરાચીનાં સિંધીઓનાં દરિયાઇ સૈન્યનું સારૂ એવું પીઠબળ હતું. એક વખત મુઘલ રાજકુમારી 'બીબી તુર્ક' હાંસોટની મુલાકાતે આવી હતી અને તેને આ સમૃદ્ધ નગર એટલું તો પસંદ આવ્યું કે તે મક્કાની હજ યાત્રા કરવા ગઇ હતી ત્યાંથી પાછા ફર્યા બાદ તે હંમેશા માટે અહીં જ રોકાઇ ગઇ.

બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન હાંસોટને "હાંસનગરી" તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. આ ગામ અને તેનો આજુ-બાજુનો વિસ્તાર ૧૭૭૫માં બ્રિટિશરો દ્વારા હસ્તગત કરવામાં આવ્યો હતો અને ૧૭૮૩માં સ્થાનિક શાસકોને પરત અપાયો હતા, જે પછી ૧૮૦૩માં બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીના ભરૂચ જિલ્લામાં ભેળવવામાં આવ્યો હતો.
સંદર્ભ

શ્રેણી:હાંસોટ તાલુકો
સરા લાઇન

સરા લાઇન દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી જિલ્લાના બીલીમોરા શહેર અને ડાંગ જિલ્લાના વઘઇ ગામ વચ્ચે કાર્યરત નેરોગેજ રેલ્વે સેવા છે. આ રેલ્વેની સ્થાપના ડાંગ જિલ્લામાંથી ઇમારતી લાકડાં લાવવાના હેતુથી કરવામાં આવી હતી.

આ રેલ્વે વાંસદા તાલુકાના સરા ગામમાંથી પસાર થતી હોઇ સરા લાઇન તરીકે ઓળખાય છે.
રેલ્વે માર્ગનાં સ્ટેશનો

*૧. બીલીમોરા જં.
*૨. ગણદેવી રોડ
*૩. ચિખલી રોડ
*૪. રાનકુવા
*૫. ધોળીકુવા
*૬. અનાવલ
*૭. ઉનાઇ અને વાંસદા રોડ
*૮. સરા અને કેવડી રોડ
*૯. કાળાઆંબા
*૧૦. ડુંગરડા
*૧૧. વઘઇ

બીલીમોરા-વઘઇ નેરોગેજ રેલવે લાઇનની શરુઆત સાત-આઠ દાયકા પૂર્વે ગાયકવાડી રાજ વખતે થઇ હતી, પછી તેનો વિકાસ ખાસ થયો નથી. દક્ષિણ ગુજરાતમાં એક માત્ર આ નેરોગેજ રેલવે લાઇન ખોટમાં ચાલતી હોવા છતાં આદિવાસી વિસ્તારના લોકોની સુવિધા માટે ચાલુ છે.

આ રેલવે લાઇનના માર્ગે વરસો જુનું પ્રખ્યાત યાત્રાધામ ઉનાઇ, મોક્ષમાર્ગીઓનું પરમધામ, શુકલેશ્વર મહાદેવ (અનાવલ), વાંસદા રાષ્ટ્રીય વન અભયારણ્ય, જાનકી વન, તોરણિયો ડુંગર, ઘુસ્માઇ માતા મંદિર, પદમડુંગરી, વઘઈ વનસ્પતિ ઉદ્યાન, ગિરાધોધ જોવા લાયક સ્થળો પર આ ગાડી દ્વારા જઇ શકાય છે. સરાગાડી બીલીમોરાથી સવારે ૧૦.૨૦ કલાકે ઉપડે છે અને વઘઇ ૧.૨૦ કલાકે પહોંચાડે છે. આ જ ગાડી ફરી બપોરે ૨.૩૦ કલાકે વઘઇથી ઉપડી બીલીમોરા સાંજે ૫.૩૫ કલાકે પહોંચે છે.

તેવી જ રીતે સાંજે ૭.૪૦ કલાકે બીલીમોરાથી ઉપડી રાત્રે ૧૧.૪૦ કલાકે વઘઇ પહોંચે છે. જે બીજે દિવસે સવારે ૬.૧૫ કલાકે વઘઇથી ઉપડી સવારે ૯.૨૦ કલાકે બીલીમોરા આવે છે. બીલીમોરાથી વઘઇ ૬૨.૦૫ કિ.મી.નું અંતર છે.

બીલીમોરાથી નીકળી વઘઇ ગાડી પહોંચે છે, તેમાં લગભગ ત્રણેક કલાકનો સમય જાય છે.

શ્રાવણ માસના સોમવારે બીલીમોરામાં સોમનાથ મંદિરે મેળો ભરાય છે ત્યારે આ ગાડીમાં મુસાફરોની ભારે ભીડ રહે છે. ડાંગ જિલ્લાના આહવા ખાતે ડાંગ દરબાર-હોળી-ધુળેટી દરમિયાન ડાંગમાં લોકો ઉત્સવ જોવા આ રેલ્વે માર્ગનો ઉપયોગ કરે છે.
છબીઓ


ચિત્ર:sara1-gu.jpg|સરાગાડી
ચિત્ર:unai1.jpg|ઉનાઇ સ્ટેશન
ચિત્ર:unai2.jpg|ઉનાઇ સ્ટેશન
ચિત્ર:dungarda1.jpg| ડુંગરડા સ્ટેશન પર સરાગાડી
ચિત્ર:KalaambaSARA.JPG| કાળાઆંબા રેલ્વે સ્ટેશન પર સરા ગાડી
ચિત્ર:Toraniyo1.JPG| કેવડી રોડ સ્ટેશન પરથી દેખાતો તોરણિયો ડુંગર

બાહ્ય કડીઓ

* બીલીમોરા-ઉનાઈ-વઘઇ વચ્ચેનાં સ્ટેશનો

શ્રેણી:ગુજરાતની રેલ્વે
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લો
શ્રેણી:ડાંગ જિલ્લો
ઋષભ દેવ

ઋષભ દેવ જૈન ધર્મના ચોવીસ તિર્થંકરમાંના પ્રથમ તિર્થંકર છે. જેમને ઋષભનાથ, આદિનાથ કે આદિશ્વર નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. સંસ્કૃતમાં ઋષભ નો અર્થ "ઉત્તમોત્તમ" કે "અતિ ઉત્તમ" એવો થાય છે. જૈન ધર્મ અનુસાર ઋષભ દેવ હાલનાં ચાલુ કાળ (અવસર્પિણી કાળ)નાં પ્રથમ તિર્થંકર હતા. આ કારણે તેમને આદિનાથ કહેવાય છે. તેઓએ પોતાના તમામ કર્મોનો ક્ષય કરી અને સિદ્ધ પદની પ્રાપ્તી કરી હતી.
જીવન

ઋષભ દેવનો જન્મ અયોધ્યાના સુર્યવંશી ઇક્ષ્વાકુ કુળના રાજા નાભિ રાય અને રાણી મરૂદેવીને ત્યાં થયેલો. જૈન માન્યતા અનુસાર ઋષભદેવનો જન્મ સંસ્કૃતિઓના વિકાસ પહેલા થયેલો. તેમણે લોકોને ખેતી, પશુપાલન, રસોઇ અને બીજું ઘણું શિખવ્યું અને સંસ્કૃતિની સ્થાપના કરી. તેમને ૧૦૧ પુત્રો હતા.

તેમના જ્યેષ્ઠ પુત્ર ભરત ચક્રવર્તિ સમ્રાટ બન્યા. જૈન માન્યતા અનુસાર તેમના માનમાં ભારત દેશનું નામ ભારત કે ભારત વર્ષ પડ્યું. ઋષભ દેવ તેમના જીવનનાં ઉત્તરાર્ધમાં સાધુ બનીને મોક્ષને પ્રાપ્ત થયા.

ઋષભ દેવનાં દ્વિતિય પુત્ર બાહુબલી હતા, જેમની વિશાળ પ્રતિમા શ્રવણબેલગોડા, કર્ણાટકમાં અને કેરળમાં પણ જોવા મળે છે. ઋષભ દેવની માતા મરૂદેવી પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જેમણે મોક્ષ પ્રાપ્ત કર્યો, એટલે કે ઋષભદેવની પણ પહેલાં. ઋષભ દેવના પૌત્ર મરીચિના આત્માનો પછીથી મહાવીર સ્વામી રૂપે જન્મ થયો. જેમને પાલીતાણામાં "કેવલજ્ઞાન"ની પ્રાપ્તી થઇ અને હિમાલયનાં અષ્ટપદ શિખર પર જેઓને મોક્ષ પ્રાપ્ત થયો.

શ્રેણી:દેવી દેવતા
શ્રેણી:વર્તમાન ચોવીસીના તીર્થંકરો
બીરેન કોઠારી

બીરેન કોઠારી ગુજરાતી લેખક છે. જેઓ જીવનચરિત્રો, જીવનચિત્રોના સ્વતંત્ર આલેખન ઉપરાંત હાસ્યવ્યંગ્ય લેખો લખે છે અને હાલમાં વડોદરામાં નિવાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ રસાયણ ઇજનેર હોવાની સાથો સાથ સાહિત્ય અને સંગીતમાં રસ ધરાવે છે. તેમણે ઔદ્યોગિક વાતાવરણમાં રહેવા છતાં લેખનનો આરંભ કર્યો અને વરિષ્ઠ સાહિત્યકારોની સોબતથી મુખ્ય સહાયક તરીકે જીવનચરિત્રના ઘણા પ્રોજેક્ટમાં કાર્ય કર્યું.

કટાર લેખક ઉર્વીશ કોઠારી તેમના નાના ભાઈ છે.
સર્જન

* ઓજસનો અવતાર (નડીઆદના ઇપ્કો ટૂથપેસ્ટના ઉદ્યોગપતિ ઇંદુભાઈ પટેલ વિષેનું પુસ્તક, સાહિત્યકાર રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* સૌના ભાઈ: રતિભાઈ (રાજકોટના લોકસેવક રતિભાઈ ગોંધીયાનું જીવનચરિત્ર, સાહિત્યકાર રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* રજનીકુમાર: આપણા સૌના (ઉર્વીશ કોઠારી સાથે)
* પુરુષાર્થની પેલે પાર ( મુંબઇના વૈજ્ઞાનિક ઉદ્યોગપતિ નવનીતરાય આર. ત્રિવેદીની જીવનકથા, રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* મારોય એક જમાનો હતો (રાજવી શાયર રુસ્વા મઝલૂમીની જીવનકથા, સાહિત્યકાર રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી: આત્મકથન અને અન્ય આલેખ (ગુજરાતી ફિલ્મોના જાણીતાં કલાકાર ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદીની જીવનકથા, રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* અમૃત સૌરભ (મુંબઇના સાહસિક વ્યવસાયવીર ચાંપશી દેવશી નંદુની જીવનકથા, રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* સૌમ્ય સુગંધ (આચાર્ય રામપ્રસાદ જાનીની જીવનકથા)
* પડકાર સામે પુરુષાર્થ ('આદર્શ પ્રકાશન'ના સ્થાપક અને દક્ષિણ ભારતની ચારેય ભાષાઓની સાઠેક કૃતિઓને સીધી ગુજરાતીમાં અનુવાદિત કરનાર શબ્દસેવી અને સ્વાતંત્ર્યવીર નવનીત મદ્રાસીની જીવનકથા)
* 'ક્રાંતિકારી વિચારક' (વડોદરાના અનોખા વિચારક રાવજીભાઈ પટેલ 'મોટા'ની જીવનકિતાબનાં પૃષ્ઠો)
* કર્મયોગી (કુશળ કર્મયોગી અરુણ બૂચની જીવનકથાના કેટલાક અંશો, રજનીકુમાર પંડ્યા સાથે)
* ગુઝરા હુઆ ઝમાના (હિન્‍દી ફિલ્મોમાં છ દાયકા જેટલી અભિનય કારકિર્દી ધરાવનાર વિખ્યાત ચરિત્ર અભિનેતાનાં ફિલ્મી જીવનનાં સંભારણાંનું સંપાદન)
* નાનુભાઇ ભોંસલે: એક સમર્પિત રાષ્ટ્રવાદીની જીવનકથાનાં કેટલાક પૃષ્ઠો (આર.એસ.એસ.માં પ્રચારક તરીકે કાર્ય કરીને અનેકોનાં જીવનઘડતર કરનાર સમર્પિત અને પાયાના કાર્યકર એવા આગેવાનની જીવનકથા)
અનુવાદ

(અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતી)
* પ્રજ્ઞા (મૂ.લે.: ઓશો)
* મુક્તિ (મૂ.લે.: ઓશો)
*સાહસ (મૂ.લે.: ઓશો)
* નર (મૂ.લે.: ઓશો)

(ગુજરાતીમાંથી અંગ્રેજી)
* Beyond the horizons (Translation of પુરુષાર્થની પેલે પાર, compiled by: Biren Kothari, with Rajnikumar Pandya)
* The Wonderful Divine Idol (Part 1) (Translation of અદ્‍ભુત દિવ્યમૂર્તિ, by Gurjar yogi Dinkarnath)
* The Wonderful Divine Idol (Part 2) (Translation of અદ્‍ભુત દિવ્યમૂર્તિ, by Gurjar yogi Dinkarnath)

તેમણે આકાશવાણી, વડોદરા કેન્દ્ર દ્વારા નિર્મિત હિન્દી ફિલ્મના ગીતકારો પર આધારીત સાપ્તાહિક કાર્યક્રમ 'ગીત તમારા હોઠો પર' માટે વિવિધ ગીતકારોનો પરીચય કરાવ્યો છે. એપ્રિલ,૨૦૦૭ થી તેઓ ઇન્ડીઅન પેટ્રોકેમિકલ્સ લિમિટેડ, વડોદરા જેવા વિશાળ ઔદ્યોગિક સાહસની નોકરી છોડી પૂરા સમયના વ્યાવસાયિક લેખક બન્યા છે.
કટાર

તેમણે જાન્યુઆરી, ૨૦૦૮ થી ઑગસ્ટ, ૨૦૧૧ સુધી 'અહા!જીંદગી' માસિકની 'ગુર્જરરત્ન' કોલમમાં પ્રતિભાશાળી ગુજરાતીઓનો પરિચય કરાવ્યો.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
બ્રહ્મકુંડ

બ્રહ્મકુંડ ગુજરાત રાજ્યના ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર શહેરમાં આવેલો મંદિર કુંડ છે. તે જૂના શહેરની દક્ષિણ દિશાના કોટ નજીક આવેલો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેનું બાંધકામ સિદ્ધરાજ જયસિંહે કરાવ્યું હતું.
ઇતિહાસ

બ્રહ્મકુંડની ચોક્કસ તારીખ અજ્ઞાત છે. તેનો ઉલ્લેખ સ્કંદ પુરાણમાં મળી આવે છે.

લોકવાયકા મુજબ, સોલંકી રાજા સિદ્ધરાજ જયસિંહ રાણકદેવીના શ્રાપથી ચર્મરોગથી પીડિત હતો. આ કુંડમાં સ્નાન કરવાથી તેનો રોગ મટ્યો હતો, તેથી સિદ્ધરાજે કુંડનું સમારકામ કરાવ્યું હતું. આ કુંડનું પાણી હજુ સુધી ચમત્કારિક ગણાય છે.મેરુતુંગ રચિત પ્રબંધ ચિંતામણીમાં પણ એનો ઉલ્લેખ છે. ૧૨મી સદીથી આ કુંડ અંગેના સંદર્ભ અને ઉલ્લેખ સિદ્ધરાજ સાથે મળી આવે છે.

તેનો આઈને અકબરીમાં પણ ઉલ્લેખ છે. કવિ ન્હાનાલાલ પોતાનાં હરિસંહિતા નામક મહાકાવ્યમાં ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ અહીં આવ્યાનું જણાવે છે.
સ્થાપત્ય

બ્રહ્મકુંડ મધ્યકાલીન સ્થાપત્ય શૈલીમાં બંધાયેલો છે અને તેની રચના પગથિયાંઓ, નાનાં મંદિરો, હિંદુ દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ, પથ્થરનું કોતરકામ અને સંકુલમાં દરેક જગ્યાએ કોતરણી અને કેટલીક વૈજ્ઞાનિક રચનાઓ ધરાવે છે.

કુંડની નજીક નીલકંઠ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે. નજીકમાં ગૌતમ તળાવ નામનું તળાવ અને ગોમતેશ્વર મંદિર આવેલું છે.

આ કુંડ ગુજરાત રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક (S-GJ-35) છે. તેની દેખરેખ હાલમાં યોગ્ય રીતે થતી નથી.
સંસ્કૃતિ

શ્રાવણ માસના છેલ્લા દિવસે, એટલે કે ભાદરવી અમાસ અથવા ભાદ્રપદ અમાવસ્યાના દિવસે આ સ્થળે મેળો ભરાય છે, જેમાં આશરે એક લાખ લોકો મુલાકાત લે છે.
નોંધો અને સંદર્ભો
નોંધો

* આ નામના ઘણા કુંડ ભારતમાં આવેલા છે, જેમાં હરિદ્વાર, પુષ્કર, વૃદાંવન અને આસામના કુંડોનો સમાવેશ થાય છે.
સંદર્ભો

શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:સૌરાષ્ટ્ર
શ્રેણી:સિહોર તાલુકો
શ્રેણી:રાજ્ય સંરક્ષિત સ્મારક
તોરણિયો ડુંગર

તોરણિયો ડુંગર ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના પાંચ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા વાંસદા તાલુકામાં સરા અને મહુવાસ ગામોની વચ્ચેના ભાગમાં આવેલો પર્વત છે. આસપાસના ગામોમાં આ ડુંગર પર આવેલા મંદિરો ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. લીલીછમ વનરાજીથી આચ્છાદિત પ્રદેશમાં આવેલ આ ડુંગર દેખાવમાં મન મોહી લે છે.

અહીં જવા માટે સરા લાઇન તરીકે ઓળખાતી બીલીમોરાથી વઘઇ જતી નેરોગેજ રેલ્વેમાં કેવડી રોડ સ્ટેશન પર ઉતરી એસટી બસ, રીક્ષા કે જીપ દ્વારા જઇ શકાય છે. મોટરમાર્ગે બીલીમોરા-વઘઇ રાજ્ય ધોરી માર્ગ પર આવેલા મહુવાસ ગામથી ઉત્તર દિશામાં સરા જતા સડકમાર્ગ દ્વારા જઇ શકાય છે. ફોટોગ્રાફી માટે આ ખુબજ સરસ જગ્યા છે.

અહીં વાહન પાર્કિંગ કે રહેવાની સગવડ ન હોવાને કારણે આજુબાજુના ગામમાં વાહન રાખી ઉપર ચઢવું પડે છે. આ ઉપરાંત આ ડુંગર ઉપર ચઢવા માટે પગથીયાંની સગવડ નથી, પરંતુ નાની કેડી દ્વારા સરળતાથી જઇ શકાય છે. ઉપર પણ નાસ્તા તેમ જ પીવાના પાણીની સગવડ ન હોઇ ખાસ સાથે લઇ જવું પડે છે. અહીંના મંદિરનું ખાસ આકર્ષણ તરતો પથ્થર, પથ્થર ઉપર શ્રીરામ અને સીતાજીના પગલાં, ઉપરાંત ડુંગરની પાછળની બાજુએ રહસ્યમયી ગુફા પણ છે.

આ ડુંગરની નજીકમાં વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન આવેલું છે, જેની મુલાકાત લેવા માટે વન વિભાગ, ગુજરાત સરકારની પરવાનગી લેવી જરૂરી છે.


શ્રેણી:જોવાલાયક સ્થળો
શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતના પર્વતો
ચિખલી

ચિખલી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા નવસારી જિલ્લાના ચિખલી તાલુકાનું તાલુકા મથક છે.

અહીંથી દિલ્હીથી મુંબઇ તરફ જતો રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પસાર થાય છે. વળી બીલીમોરા, વાંસદા, વઘઇ, સાપુતારા, નાસિક, ખેરગામ, ધરમપુર, નાનાપોંઢા, વાપી વગેરે સ્થળો સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા ચિખલી જોડાયેલ છે. અહીંથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન ચિખલી રોડ (નેરોગેજ રેલ્વે માટે) ૨ (બે) કિલોમીટર જેટલા અંતરે ઉત્તર દિશામાં તેમ જ બીલીમોરા (બ્રોડગેજ રેલ્વે માટે) ૧૦ (દસ) કિલોમીટર જેટલા અંતરે પશ્ચિમ દિશામાં આવેલ છે.

ચિખલી ખાતે સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્ર, ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન નિગમનું બસ સ્ટેશન, માધ્યમિક શાળા, પૂર્વ પ્રાથમિક શાળા, પ્રાથમિક શાળા, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા, આર્ટસ તેમ જ કોમર્સ કોલેજ જેવી સવલતો પ્રાપ્ય છે. આ ઉપરાંત અહીં સિનેમા થીયેટર, શોપિંગ સેન્ટરો, રેસ્ટોરન્ટો વગેરે જોવા મળે છે. આસપાસના ગામોનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે અહીં દરેક જાતની વસ્તુઓ માટેનું બજાર મોટા પાયે વિકસેલું જોવા મળે છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:નવસારી જિલ્લામાંનાં રેલ્વે સ્ટેશનો
શ્રેણી:ચિખલી તાલુકો
સોનગઢ

સોનગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલા તાપી જિલ્લાના સોનગઢ તાલુકાનું નગર અને તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
સ્થાન

સોનગઢ સુરત-ધુલિયા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૬ તેમ જ સુરત-નંદરબાર-જલગાંવ જતી રેલ્વે લાઇન (ટાપ્ટી લાઇન) પર આવેલું મહત્વનું મથક છે.
સોનગઢનો કિલ્લો

સુરત-ધુલિયા માર્ગની બાજુ પર આવેલ ઊંયી ટેકરી પર તાલુકા મથક સોનગઢમાં સયાજીરાવ ગાયકવાડે બંધાવેલ પ્રાચીન કિલ્લો ઈ.સ. ૧૭૨૯થી ગાયકવાડોનું મુખ્ય થાણું હતું.
સાહિત્યમાં

ગુજરાતી સર્જક અને વિવેચક સુરેશ જોષીએ પોતાના જનાન્તિકે નામનાં નિબંધસંગ્રહમાં સોનગઢના કિલ્લાનું તથા ત્યાંના પ્રાકૃતિક સૌંદર્યનું ચિત્રાત્મક વર્ણન કર્યું છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો