JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Cyprian Ekwensi

jẹ́ òǹkọ̀wé ọmọ Orílẹ̀èdè Nàìjíríà.
ÌBẸ̀RẸ̀PẸ̀PẸ̀ AYÉ ÀTI Ẹ̀KỌ́

Cyprian Odiatu Duaka Ekwensi jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Ìgbò tí wọ́n bí sí ìlú Minna, Ìpínlẹ̀ Niger. Ọmọ bíbí ìlú Nkwelle Ezunaka ní Ìjọba ìbílẹ̀ Oyi, Ipinle Anambra, Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ ni David Anadumaka, apàlọ́ àti ọdẹ aperin. Ekwensi lọ sí Government College ní Ìbàdàn, Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́, Achimota College ní Ghana àti Iléẹ̀kọ́ ìmọ̀ ajẹmọ́-igbó Ìbàdàn, leyin náà ló ṣisẹ́ gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ asọ́gbó fún ọdún méjì. Bákan náà ló lọ sí Ilé-ẹ̀kọ́ṣẹ́ Yaba Technical Institute, àti Iléẹ̀kọ́ nípa oògùn ní ìlú Èkó, Lagos School of Pharmacy àti Iléẹ̀kọ́ Chelsea nípa oògùn ní Yunifásítì ti London. Ó siṣẹ́ Olùkọ́ ní Kọ́lẹ́jì Igbóbì (Igbóbì College)
ẸBÍ

Ekwensi fẹ́ Eunice Anyiwo, wọ́n sì bí ọmọ márùn-ún pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọmọọmọ, lára wọn ni Cyprian Ikechi Ekwensi tí wọ́n sọ nù orúkọ bàbá bàbá rẹ̀ àti Adrianne tí i ṣe ọmọọmọ tí ó dàgbà jù
IṢẸ́

Wọ́n yan Ekwensi ní olórí ajẹmọ́-àwòmọ́ ní Iléeṣé Iroyin Orílẹ̀èdè Nàìjíríà (Nigerian Broadcasting Corporation), bákan náà ni ẹ̀ka ìròyìn yàn án sípò ni àsìkò ìjọba Olómìnira àkọ́kọ́. Ó padà di olùdarí ẹ̀ka náà. Ó fi iṣẹ́ sílẹ̀ ní ọdún 1966 ṣáájú ogun Abẹ́lé. Ó kó àwọn ẹbí rẹ̀ padà sí Enugu. Bákan náà ló jẹ́ alága Àjọ fún ìpolongo ìlú Biafra.

Ekwensi tí kọ ogúnlọ́gọ̀ àwọn ìtàn kéékèèké, eré onísẹ́ fún rédíò àti tẹlifíṣàn àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ìtàn àròsọ pẹ̀lú àwọn ìwé ọmọdé.
IKÚ

Ekwensi di olóògbé ni ọjọ́ kẹrìn, Oṣù Ọ̀wàrà Ọdún 2007 ní Niger Foundation ní ìlú Enugu níbi tí ó ti lọ ṣe iṣẹ́ abẹ fún àìsàn tí wọ́n kó sọ di mímọ̀. Ẹgbẹ́ àwọn Òǹkọ̀wé fẹ́ fún ní àmì ẹ̀yẹ ṣáájú ikú rẹ̀, wọn padà fi ṣe ìyẹ́sí fún un lẹ́yìn ikú rẹ̀
ÌTỌ́KASÍ

"Cyprian Ekwensi dies at 86". Daily Trust online. 6 November 2007. Retrieved 21 November 2007.

"Nigeria Today Is Like A Yarn By Cyprian Ekwensi -". The NEWS. 1 December 2021. Retrieved 6 March 2022.

Adenekan, Shola (11 November 2007). "Prolific Writer Who Chronicled Modern Life in West Africa". The New Black Magazine online. Retrieved 21 November 2007.

Gérard, Albert S. (1986). European-Language Writing in Sub-Saharan Africa. John Benjamins Publishing Company. p. 654. ISBN 963-05-3834-2.

"Cyprian Ekwensi". Encyclopedia of World Biography. Thomson Gale.

CHUKA NNABUIFE (29 October 2009). "Authors convention begins in Minna". Nigerian Compass. Retrieved 9 November 2009.[permanent dead link]

"Ekwensi, Cyprian". Africana: The Encyclopedia of the African and African American Experience. Running Press. 2003. pp. 226–227. ISBN 0-7624-1642-4.

Gérard, p. 656.

"Jagua Nana's Daughter". Michigan State University Press. Archived from the original on 10 May 2007. Retrieved 21 November 2007.

"ANA plans post humous award for Ekwensi". The Tide Online. Rivers State Newspaper Corporation. 11 November 2007. Archived from the original on 17 July 2011. Retrieved 21 November 2007.

#
#
#
#
#
#
#
#
#
# "ANA plans post humous award for Ekwensi". The Tide Online. Rivers State Newspaper Corporation. 11 November 2007. Archived from the original on 17 July 2011. Retrieved 21 November 2007.


Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ígbò
Buchi Emecheta

Buchi Emecheta je olukowe omo ile Naijiria ta bini óṣu July ọdun 1944 to si ku ni ọjọ kàrunlèèlogun, óṣu January ni ọdun 2017. Aràbinrin naa bẹrẹ si ni gbe ilẹ UK lati ọdun 1962 nibi to tin kọ nipa awon ere onitan , itan ati nipa awọn ọmọde
Ígbèsi Àyè Àràbinrin naa

Buchi Emecheta ni à bini óṣu july, ọdun 1944 si ilú Eko fun Alice Okwuekwuhe Emecheta ati Jeremy Nwabudinke. Awọn óbi arabinrin naa wa lati Umuezeokolo. Ibusa ni Ipinlẹ Delta. Baba olukọwè naa jẹ óṣiṣẹ ti Railway ati Amọ ikan

Arabinrin naa wa lara awon ọmọ ẹgbẹ ti ilè british secretary advisory council race ni ọdun 1979

Ni ọdun 1960, Arabinrin naa fẹ Sylvester Onwordi to si bi ọmọ ọkunrin ati óbinrin.
Onwordi lọsi ilè iwè ni ilú london ti Buchi Emecheta ati awọn ọmọ rẹ si darapọ mọ ni ọdun 1962. Larin ọdun mẹfa, Emecheta bi ọmọ mààrun; ọmọ óbinrin mẹta ati ọmọ ọkunrin meji.
Igbèyawó arabinrin naa koro to si kun fun jagidigan eleyi lo mu kuro lọdọ ọkọ rẹ to si ko awọn ọmọ rẹ dani.
Ẹkọ

Nitóri ipó tiwọn fi awọn óbinrin sini awujọ, aburó Buchi ló kọkọ lọsi ilè iwè ṣugbọn lẹyin arọwa fun awọn óbi buchi ni ó to lọsi ilè iwè missionary ti awọn óbinrin lẹyin ọdun kan ni Emecheta gba ẹkọ ọfẹ lati lọsi ilè iwè methodist ti awọn óbinrin ni Yaba.
Buchi gba B.Sc. lori imọ sociology ni ọdun 1972 ni ilè iwè giga ti london lẹyin naa lo gba PhD ni ilè iwè giga naa ni 1991.
Ami Ẹyẹ ati Idanilọla

Arabinrin naa gba idanilọla lóri literature rẹ to si gba ẹbun ti Jock Campbell ni ọdun 1978 fun iwè rẹ ti akọlè naa jẹ "Ẹrú Óbinrin". Buchi wa lori magazine ti Granta to da lóri awọn ólukọwè ọdọ to darajulọ ti ọdun 1983.

Buchi gba doctorate ta fi da lọla lori literature lati ọdọ ilè iwè giga ti Farleigh Dickinson ni ọdun 1992.

Ni óṣu September, ọdun 2004 Buchi wa ninu Awóran ti "A Great Day in London" to da lóri awọn ólúkọwẹ alawọ dudu ati funfun to kopa ninu itẹsiwaju literature ti ilẹ british.

Ni ọdun 2005, Buchi ni a da lọlà OBE lóri iṣẹ ribi ribi tó ṣè lori literature.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Olaudah Equiano

Olaudah Equiano(c. 1745 – 31 osù ke̩ta, o̩dún 1797), jẹ́ ọmọ bíbí Igbo tí wọ́n kó lẹ́rú nígbà okowò ẹrú.
Igbèsi Ayè Àràkunrin naa

Equiano ni a bini Essaka, Eboe ni ilẹ Benin ni ọdun 1745 to si kere julọ ninu awọn ọmọ ti baba rẹ bi.
Equiano ni awọn ọga rẹ ninu oko ẹru sọ ni lórukọ lèèmeji, oun jẹ Michael nigba to wa ninu ọkọ óju ọmi ti awọn ẹru to gbè lọ si ilẹ́ america atipè ẹni to ra lẹru lakọkọ sọ ni Jacob.

Mary Guerin ati aburó rẹ to jẹ mọlẹbi fun ọgà to ra Equiano lẹru kọ ni èdè gẹẹsi.
Ni óṣu kejìlá ọdun 1762, pascal ta Equiano lẹru fun Captain James Doran ti Charming Sally ni Gravesend nibi to ti lọ si Caribbean lẹyin naa ni Montserrat ni àwọn erekusu ti Leeward nibi ti wọn ti ta arakunrin naa fun Robert King to jẹ olokowo ni Caribbean ṣugbon to wa lati ilu Philadelphia.

Ni ọjọ keje, óṣu ke̩rin ọdun 1792, Equiano fẹ Sussanah Cullen ni ilè ijọsin ti St Andrew ni Soham, Cambridgeshire ti wọn si bi ọmọ óbinrin meji; Anna Maria (1793-1797) ati Joanna (1795-1857) ti wọn ṣè iribọ ọmi ni ìjo̩ ti Soham.
Iyawó Equiano Susannah ku ni óṣu kejì ọdun 1796 ni ọmọ ọdun mẹrin lèèlọgbọn. Ọmọ óbinrin Equiano agba ku ni ọmọ ọdun mẹrin ni ọdun 1797 ti wọn sin si ìjo̩ ti St Andrew ni Chesterton, Cambridge.
Joanna Vassa tọ jẹ ọmọ óbinrin keji ti equiano bi fẹ Henry Bromley ni 1821 ti wọn si awọn mejèèji si itẹ ti Abney Park ni Stoke Newington, London.

Equiano ku ni ọjọ kan lèèlọgbọn óṣu ke̩ta ni ọdun 1797 ti wọn si sọ nipa iku rẹ ninu iwè iroyin ti ilẹ british ati AmeriKa. Wọn si arakunrin naa si Whitefield Tabernacle ni ọjọ kẹfa óṣu ke̩rin ọdun 1797.
Idanilọla

Óṣèrè lọkunrin ilẹ Gambia Louis Mahoney ṣèrè lóri Equiano ninu television ti BBC lori ijagbara ati ominira tita ati rira ẹru ni ọdun 1975.
Crater to wa ni Mercury ni a sọ ni "Equiano" ni ọdun 1976.
Ni óṣu kankànlá, ọdun 1996 e̩gbé̩ Equiano ni wọn da silẹ ni ilú london lati fi yẹ arakuneim naa si.

Equiano ni ṣè afihan rẹ ninu ere agbelewó ti Amazing grace lati ọdọ ólórin ilẹ senegal Youssou N'Dour ni ọdun 2006.
Ni óṣu keje, Equiano ni ìjo̩ ti England yẹ si fun ijagbara ninu óminira tita ati rira ẹru.
Ni ọdun 2008, ere equiano ni awọn ọmọ ilè iwè ti Edmund waller mọ si Telegraph Hill, lower park ni New cross ni ilú London.

Ni ọdun 2022, cambridge yẹ Equiano si pẹlu sisọ afara Riverside si afara Equiano.
Ni ọdun 2022, ere agbelewó nipa igbesi aye Olaudah Equiano waye lati ọdọ Redio ti BBC.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ígbò
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Helon Habila

Helon Habila (ojoibi 1967) je olukowe omo ile Naijiria ti arakunrin naa gba ẹbun ti Caine ni ọdun 2001.
Ígbèsi Àyè Àrakunrin naa

Helon Habila ni a bini Kaltungo,ipinlẹ Gombe, ilẹ Naigiria.

Ni ọdun 2002, Habila lọsi ilú England ni ọdun 2002 ti arakunrin naa di fellow ti akọwè ilẹ africa ni ilè iwè giga ti East Anglia. Ni ọdun 2005, Chinua Achebe pè Habila lati di fellow rẹ akọkọ ni college ti Bard.

Lati óṣu July 2013 di óṣu June 2014 Habila di fellow ti DAAD Fellow ni Berlin, Germany.
Arakunrin naa ni wọn fi ṣè adajọ ninu ẹbun ti Etisalat lori literature ni ọdun 2016.
Ẹkọ

Helen kẹẹkọ lóri èdè gẹẹsi ati imọ literature ni ilè iwè giga ti jos lẹyin naa lo ṣiṣẹ ólukọ ni ninu Federal polytechnic ti Bauchi.
Ami Ẹyẹ ati Idanilọla

Ni ọdun 2000 Ami ẹyẹ ti ẹgbẹ awọn ólórin ti ilẹ Naigiria apapọ ewi.
Ni ọdun 2001 Ẹbun ti Caine, "Love Poems".
Ni ọdun 2003, Ẹbun ti Commonwealth awọn akọwè ti ilẹ africa, Waiting for an Angel.
Ni ọdun 2007 Ẹbun ti Emily Clark Balch, "The Hotel Malogo".
Ni ọdun 2008 Ami ẹyẹ ti Library of Virginia Literary fun for Fiction, Measuring Time.
Ni ọdun 2011, Ẹbun ti Commonwealth awọn akọwè Oil on Water.
Ni ọdun 2012 Ami ẹyẹ ti iwè Orion, Oil on Water.
Ni ọdun 2020, Ẹbun ti James Tait Black Memorial, Travelers.
Itokasi

* A Brief Biography of Helon Habila


Ẹ̀ka:àwọn ọjọ́ìbí ní 1967
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀wé ará Nàìjíríà
Victor Omololu Olunloyo

Victor Omololu Olunloyo (tí a bí ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹrin ọdún 1935 o si ku ni Oṣu Kẹrin Ọjọ 6, Ọdun 2025) jẹ́ onímọ̀ Mati tí ó di Gómìnà ìpínlẹ̀ Oyo, Nàìjíríà ní oṣù Kẹ̀wá ọdún 1983, ó di ipò náà mú fún ìgbà díẹ̀ kí ìjọba ológun Muhammadu Buhari tó gba ìjọba ní oṣù Kejìlá ọdún 1983. Ó padà darapọ̀ ẹgbẹ́ òsèlú People's Democratic Party (PDP) ní Ìpínlẹ̀ Oyo.
Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Àwọn Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́
Cross River State University of Technology

Yunifásítì ti Ìpínlẹ̀ Cross River tí a tún mọ̀ sí UNICROSS jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti ìjọba tí ó ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga mẹ́rin tí ó tàn káàkiri àwọn ìjọba ìbílẹ̀ mẹ́rin ti ìpínlẹ̀ náà. Ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí a mọ̀ tẹ́lẹ̀ sí Cross River University of Technology (CRUTECH). Ó tún orúkọ rẹ̀ ní ní oṣù kejì ọdún 2021 nípasẹ̀ àbádòfin tí ó kọjá ní Ilé-ìgbìmọ̀ aṣòfin Ìpínlẹ̀ Cross River èyítí Gómìnà Ìpínlẹ̀ náà, Benedict Ayade fọwọ́sí lẹ́hìn náà. Ìyípadà ti orúkọ ilé-ẹ̀kọ́ gíga ni láti jẹ́ kí iṣẹ́ fásítì ṣiṣẹ́ bí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti àṣà, èyítí ó pèsè àyè láti fúnni ní àwọn iṣẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ díẹ̀ síi dípò ìdojúkọ́ lórí àwọn iṣẹ́ ìkẹ́kọ̀ọ́ ti ìmọ̀-ẹ̀rọ.

Ilé-ẹ̀kọ́ gíga gba orúkọ abínibí ti ìpínlẹ̀ náà padà ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Ìpínlẹ̀ Cross River, Uyo ní báyìí Yunifásítì ti Uyo, Ìpínlẹ̀ Akwa Ibom, Nàìjíríà títí di ọjọ́ kìíní oṣù kẹ́wàá ọdún 1991 nígbà tí ìjọba àpapọ̀ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà da Fásítì ti Uyo sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ilé-ẹ̀kọ́ gíga àpapọ̀ lẹ́hìn ìpínyà ti ìlà Akwa Ibom láti Ìpínlẹ̀ Cross River ní ọdún 1987. Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Uyo jogún àwọn ọmọ ilé-ìwé, òṣìṣẹ́, àwọn ètò ẹ̀kọ́ àti gbogbo àwọn ohun èlò ti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga ti Ìpínlẹ̀ Cross River nígbà náà ti ìṣètò nípasẹ̀ Ìpínlẹ̀ Cross River ní ọdún 1983.
Itokasi

Ẹ̀ka:Yunifásítì ní Nàìjíríà
Yunifásítì Tẹknọ́lọ́jì Àpapọ̀ ilú Àkúrẹ́

ni yunifásítì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.
Ni óṣu Igbe, ọdún 2023, Ọ̀gbẹ́ni Charles Adélẹ́yẹ tó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́rìn dín lọ́gọ́ta ni a fi jẹ ọ̀gá àgbà àti olùdarí tuntun fún ilé ìwé gíga náà ti Ọ̀gbẹ́ni Robert Awóyẹmí tó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́tàleláàdẹ́ta jẹ́ alákòóso yàrá ìkàwé tuntun táa ṣẹ̀ṣẹ̀ yàn.


Ipò ti Yunifasiti Akure wa ni orílẹ̀èdè Naijiria.
File:Albert Ilemobade Library, Federal University of Technology, Akure, Ondo State 2.jpg
Albert Ilemobade Library, Federal University of Technology, Akure, Ondo State102.jpg
Albert Ilemobade Library, Federal University of Technology, Akure, Ondo State2.jpg
CCE Multipurpose Hall, Federal University of Technology, Akure, Ondo State.jpg
CCE Multipurpose Hall, Federal University of Technology, Akure, Ondo State4.jpg
Centre for Continuing Education, Federal University of Technology, Akure, Ondo State..jpg
Computer Resource Centre, Federal University of Technology, Akure, Ondo State3.jpg
Department of Physics, Federal University of Technology, Akure, Ondo State2.jpg

Itokasi

Ẹ̀ka:Yunifásítì ní Nàìjíríà
Yunifásítì Ìpínlẹ̀ Èkó

tí a tún mọ̀ sí LASU, wà ní Ojo, ìlú kan ní Ìpínlẹ̀ Eko, Nàìjíríà. A dá ilé ẹ̀kọ́ gíga náà sílẹ̀ ní ọdún ọdun 1983 ní ìlànà pẹ̀lú òfin tí o fun lálẹ̀ ni Ìpínlẹ̀ Èkó, fún ìlọsíwájú ti ẹ̀kọ́; ọ̀rọ̀ àkọmọnà wọn Fun Otitọ ati Iṣẹ.
Ìtàn

Ilé-ẹ̀kọ́ gíga yìí dáyé ní ìbẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ilé-ẹ̀kọ́ àgbègbè pẹ̀lú èrò láti jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ tí kò ní ilé-ìgbé.

Ilé ìtàgé tó lè gbà èèyàn ọ̀ọ́dúnrún (300) wà ní ìkọ́lẹ̀ ní ilé-ẹ̀kọ́ pàtàkì tí ó wà ní Ọ́jọ́ nípasẹ̀ Àjọ Àwórí Ìlera Àwọn Ará Nàìjíríà (AWAN). Àyè iṣẹ́ ìkọ́lẹ̀ náà wà ní òpópónà ilé tí a npè ní Babátúndé Rájí Fáṣọlá Senate House. Ó ṣàbẹ̀ ilé ìkàwé tuntun tí wọ́n ń kọ́, àti ilé àwọn ẹ̀ka ọmọ ile-ẹ̀kọ́ tó wà níbẹ̀ títí di báyìí. Nígbà tí wọ́n bá parí iṣẹ́ náà, ilé náà yóò jẹ́ ibi ìkọ́ nípa fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú àwọn ọ̀fiisi àti àwọn iṣẹ́ ẹ̀kọ́.

Ilé-ẹ̀kọ́ gíga náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ẹ̀ka mẹ́ta: Ìṣòwò àti Ìdarí Ìṣòwò, Òfin, àti Ìṣègùn. Ẹ̀ka Ìṣòwò àti Ìdarí Ìṣòwò ni wọ́n yí padà sí Ẹ̀ka Ìṣòwò àti Ìmọ̀ Àwọn Ọ̀rọ̀ Ìjìnlẹ̀ ní ìpàdé àkọ́kọ́ tí ìgbìmọ̀ náà ṣe. Lẹ́yìn náà, wọ́n ṣàfikún àwọn ẹ̀ka: Èdè, Ẹ̀kọ́, Ẹ̀kọ́ Ẹ̀rọ, Àwọn Ẹ̀ka Ìmọ̀ Ìjọba àti Ìṣòwò, Ẹ̀ka Ìsọfúnni àti Ẹ̀kọ́ Àgbáyé, Ìmọ̀ Ìròyìn àti Ẹ̀kọ́ Àkànṣe Gbigbé, àti Ẹ̀ka Ẹ̀kọ́ Òfurufú.
Àwọn Ìtọ́kasí

Ẹ̀ka:Yunifásítì ní Nàìjíríà
Yunifásítì ìlú Abùjá

thumb|Fáṣítì Ìpínlẹ̀ Abuja.

jẹ́ yunifásítì ní ìlú Abuja, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. A da Yunifasiti yìí kalẹ̀ ní ọdun 1988 bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwon akẹ́kọ̀ọ́ àkókó ṣe ayeye ìwọlé ní odún 1990 tí ìṣẹ́ sì bẹ̀rẹ̀ ní odún náà . Orúkọ adarí yunifásitì tí ìlú Abuja lọ́wọ́ ní Ọ̀jọ̀gbọ́n Lar Patricia Manko . Yunifásitì Abújá ní ọgbà méjì(Main campus àti mini campus). Mini campus wà ni ìlú Gwagwalada, main campus sì wà ní ọ̀nà Àbújá-airpot. Yunifásitì ìlú Àbújá ní ilẹ̀ tí o kojá ẹgbẹ̀rún mọ́kànlá hectare (11, 000 hectares) èyi tí ó mú won jẹ́ yunifásitì kejì tí ó ní ilẹ̀ jù ní Nàìjíríà .
Ile ikawe

A da ile ikawe Yunifisiti naa kale ni odun 1988 lati gbaruku ti kiko,omimo ari iwadi eyiuti o je okan lara awon ete Yunifisiti ilu Abuja nipa pipese awon ohun ti akeko nilo fun eko ni lort ero ayejujara ati iwe ti eniyan le dimu.
Àwọn Itokasi

Abùjá
Yunifásítì ìlú Benin

jé yunifásítì ìjoba ní ìlú benin, ìpínlè Edo ni orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Adá kalè ní ojo kíní, osù keje, odun 1970
Photo Gallery


University of Benin front view.jpg
University of Benin.jpg
File:University of Benin Auditorium.jpg
File:University of Benin Library.jpg
File:University of Benin Faculty Building.jpg
File:University of Benin Faculty building front view.jpg
File:Faculty of Education, University of Benin.jpg
File:Faculty of Law, University of Benin.jpg
File:Faculty of Mgt Sci UNIBEN.jpg
File:Faculty of Pharmacy, University of Benin.jpg
File:All Saints Chapel, UNIBEN.jpg
File:All Saints Chapel, UNIBEN4.jpg
File:All Saints Chapel, University of Benin, Edo State (side view).jpg
File:University of Benin Food Court, Benin City, Edo State 01.jpg
File:University of Benin Main Gate 02, Benin City, Edo State.jpg
File:University of Benin main gate, Benin, Edo state2.jpg
File:University of Benin Staff School, Benin City, Edo State.jpg
File:University of Benin, Gate Entrance, University of Benin, Edo State.jpg
File:St. Albert Catholic Church main gate, University of Benin, Benin City, Edo State.jpg
File:St. Albert Catholic Church, University of Benin, Benin City, Edo State.jpg
File:Erastus B.O. Akingbola Hostel, University of Benin, Edo State.jpg
File:Faculty of Environmental Sciences, University of Benin, Edo State.jpg
File:Faculty of Management Sciences, University of Benin, Edo State.jpg
File:Joint Universities Preliminary Examination Board Study Centre, University of Benin,Edo state.jpg
File:Main Auditorium, University of Benin, University of Benin, Edo State.jpg
File:Centre for Research, Innovation and Development, University of Benin, Edo State.jpg
File:Department of Biochemistry, Faculty of Life Sciences, University of Benin, Edo State.jpg
File:Department of Quantity Surveying 03, University of Benin, Edo State.jpg

Itokasi

Ẹ̀ka:Benin
Benin
Yunifásítì ìlú Ilorin

jẹ́ yunifásítì tí ìjọba kan tí ó wà ní ìlú Ilorin, ìpínlè Kwárà, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. A dá yunifásitì ìlú Ìlorin kalè ni odún 1975 . Orúko daríYunifásitì Ìlorin lówólówó ni Ojogbon Wahab Olasupo Egbewole. Yunifásitì Ilorin ní olé ní aadota egbèrún akeko o si tun ní olé ni egbèrún meedogun hectare ile(15, 000 hectares), èyi tí ó mú won jẹ́ Yunifásitì tí ó ní ilè jù ní orílè-èdè Nàìjíríà .
Àwon Ìtókasí

Ẹ̀ka:Yunifásítì ní Nàìjíríà
Àkójọ àwọn ìlú ní Nàìjíríà

, Olú-ìlú Lagos State; ìlú kìíní tí ó ní ọ̀pọ̀ olùgbé. ]]
, Olú-ìlú Kano State; ìlú kejì tí ó ní ọ̀pọ̀ olùgbé. ]]
, Olú-ìlú Oyo State; ìlú kẹta tí ó ní ọ̀pọ̀ olùgbé. ]]
, Olú-ìlú Rivers State; ìlú kẹrin tí ó ní ọ̀pọ̀ olùgbé. ]]

Àkójọpọ̀ Àwọń Ìlú Ní Nàìjíríà

Èyí ni àkójọpọ̀ àwọn ìlú àti olú-ìlú ni Orílẹ̀-èdè Olómìnira ilẹ̀ Nàìjíríà. Àwọn ìlú mẹ́rìnlá tí ó ní ọ̀pọ̀ olùgbé ni a ṣe àfihàn wọn dáadáa.
Itokasi
Ikot Abasi

je ìlú ní Nàìjíríà ni apa gusu iwoorun ti Ijoba ipinle Akwa Ibom
Awọn Eniyan

Awọn eniyan ti Ikot Abasi je akojọpọ eya Ibibio pẹlu Oniruuru asa adayeba ati atọwọdọwọ. Wọn sọ ede Ibibio.

Ikot Abasi ni akojọpọ idile marun, awọn ni: Ikpa Nnung Assang, Ukpum Ete, Ikpa Edemaya, Ukpum Okon ati Ikpa Ibekwe.
Itan

Ikot Abasi, je awujo ni nu igberiko Calabar, fun idi ti o dara. Biotilejepe Ikot Abasi, tẹlẹ je ipa ti ilu olokiki Opobo Kingdom, wà tẹlẹ lori iwe itokasi aye ṣaaju akoko 1929, ti awọn obirin lodi si olori amunisin ti Nàìjíríà ni odun 1929 je lati pese siwaju titari sinu ọlá fun ilu yi.


Mẹta-merin ti orundun seyin, Ikot Abasi je ọkan ninu awọn ilu wọnni ni awọn igberiko ti Calabar ati Owerri, ti awọn obirin fi igboya tapa si ohun ti awọn olori amunisin nse ki Nàìjíríà oto di ominira.

Igbiyanju awọn obirin lati sumo awọn ileto enia yori si iku. Awọn obirin merin le logun ni won yinbon pa.
Ohun Igbafe
Oro Aje
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Ẹdẹ

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Ẹdẹ jẹ́ ìlú kan ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀sun, gúúsù ìwọ̀-oòrùn Nàìjíríà. Ó wà ní ẹ̀ba Ọ̀sun ní ààyè kan lórí ojú-ìrìn láti Eko, 180 kilomita (110 mi) gúúsù ìwọ̀-oòrùn, àti ní ìkóríta àwọn ọ̀na láti Oshogbo, Ogbomosho, àti Ile-Ife. Àwọn àgbègbè ìjọba ìbílẹ̀ méjì ni Ẹdẹ ní Ẹdẹ South àti Ẹdẹ North. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga mẹ́ta ni ó wà ní Ẹdẹ, èyítí ó jẹ́ kí ìlú jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìlú tí ó dàgbà jù ni gúúsù ìwọ̀-oòrùn pẹ̀lú ìwọ̀n ìmọ̀wé tí ń pọ̀ si. Federal Polytechnic Ẹdẹ, Ilé-ẹ̀kọ́ gíga Adeleke (Adeleke University), àti Ilé-ẹ̀kọ́ gíga tí awọn ijọ Olurapada (Redeemer's University) wà láàrin àwọn ilé-iṣẹ́ náà.
Tún wo

* Federal Polytechnic, Ede
* Redeemer's University, Ede
* Adeleke University, Ede
Àwọn ìtọ́kasí
Omoku

je ìlú ní Nàìjíríà.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Awon eré ìdárayá

Egbé agbábóòlù Go Round FC kópa ninu idije Premier League ti Naijiria tí ó ga jùlo látii odún 2018. Ó jé ẹgbẹ agbábóòlù kan ti o wà ní Omoku, ní Ìpínlè Rivers, Nigeria. Wón kópa nínú ere ìdíje agbábóòlù elésè gùngùn ní Krisdera Hotel Stadium.[ Itọkasi ti o nilo ] Olùdarí egbé agbábóòlù naa jẹ Felix A. Obuah, tí Ngozi Elechi sì jẹ́ Olóòtú.
Òpobò

Opobo je ìlú ní Nàìjíríà.
Gallery


File:An Antique bell at Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state.jpg
File:An Antique bell at Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state3.jpg
File:Cyprian Jaja Royal Family House, Opobo, Rivers state.jpg
File:A statue of Jaja of Opobo at Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state3.jpg
File:Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state.jpg
File:Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state2.jpg
File:Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state3.jpg
File:King Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state2.jpg
File:King Jaja of Opobo Palace, Opobo, Rivers state3.jpg
File:Nigeria Legion signpost, Opobo, Rivers state.jpg
File:Opobo Local Government Secretariat, Opobo, Rivers state.jpg
File:Opobo road, Opobo, Rivers state2.jpg
File:Queen Osunju Jaja Compund, Opobo, Rivers state.jpg


Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí, Nàìjíríà

jẹ ìlú to tobi jù ni Ìjọba Ìbílẹ̀ Gúsù Ṣakí ti Oke-Ogun ìpínlè Ọ̀yọ́ , Nàìjíríà.. Àwọn ọmọ Yorùbá ti Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí tan mọ àwọn ifọn ti dahomey ati àwọn Ifọn ni Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun . Olóyè wọn Ọba ìlú náà wá lati ìdílé Obàtálá, Ọbàlùfọ̀n ti Ọ̀yọ́ Ile. Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí duro láàrin Igboho, Ago-amodu ati Oje Owode (ti won pe ni "Aha" tele) Saki, Ago-Are ati Iseyin.
Apejuwe

Orúkọ ti Ọba Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí njẹ ni Ọbalùfọ̀n ti Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí. Awọn ìdílé to nṣe jọba ni Daodus, Baloguns ati Ogboros.

O wà ni àárin Ṣakí ati Ìgbòho ni agbègbè Oke-Ogun, Òyó Arewa Senatorial District ti ilu Oyo ni Yorùbá. Oke-Ogun ni Ìjọba kẹkẹ mewa, àyàfi Ògbómọ̀ṣọ́. Oke-Ogun bẹẹ láàrin Òyó ati ìpínlè Kwara lọwọlọwọ. Agbègbè Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí bèèrè lati Ìséyìn osi lópin ni Bakase, ilu kékeré kan pelu ààlà ti Ìpínlè Òyó ati Ìpínlè Kwara.
Awon Ara Ilu

Ilu jẹ ibarapọpọ ti o ni akọkọ, awọn eniyan ti o jẹ ti ẹya Yoruba ti wọn sọ ede Yoruba, botilẹjẹpe awọn ẹgbẹ to kere lati ibomiiran ni Nigeria ati Afirika ni aṣoju. Bii gbogbo awọn ọmọ Yoruba miiran, wọn jẹ ọmọ lati Oduduwa. Eto idile ti o gbooro se pataki si asa ati igbagbo ile Yoruba.
Iṣowo[edit source]

Wiwa ti nkan àlùmọnì wà ni agbègbè, bíi tantalite, columbite, cassiterite, kaolin, ati granite. Ìjọba Ìpínlè Òyó ti n ṣètò lapidary kan lati toju awon nnkan àlùmọnì ati ọjà òkúta Iyebiye ni káríayé ni ìlú Ìbàdàn níbití àwọn iwakusa le ṣe ta ọja wọn.

Iṣẹ àgbẹ̀ ni iṣẹ àwọn ọmọ ìlú Ṣẹ̀pẹ̀tẹ̀rí. Yàtò si àwọn ipa àkọkọ́ ti pipesè oúnjẹ ati ibi ààbò, oojọ, awọn ohun èlò aiṣe ile-iṣẹ, o tun jẹ orísun pàtàkì ti owo-wiwọle ni Ìjọba agbègbè.
Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Yaba

je ìlú ní Nàìjíríà.
àwòrán


Ojuelegba Bridge view, Ojuelegba, Lagos.jpg
Ojuelegba bridge.jpg
Ojuelegba Link Bridge from Ikorodu Road.jpg
Ojuelegba Link bridge.jpg
Ojuelegba, Lagos, Nigeria 03.jpg
Ojuelegba, Lagos, Nigeria 06.jpg
Ojuelegba, Lagos, Nigeria 07.jpg
Ojuelegba, Lagos, Nigeria 09.jpg
Ojuelegba, Lagos, Nigeria 10.jpg
View of Ojuelegba Under bridge, Yaba, Lagos-Nigeria.jpg
View of Barracks, Ojuelegba.jpg

Itokasi

Ẹ̀ka:Àwọn ìlú àti abúlé ní Nàìjíríà
Frederick Lugard

}}


Frederick John Dealtry Lugard, 1st Baron Lugard (22 January 1858 – 11 April 1945), tí wọ́n mọ̀ sí Sir Frederick Lugard láàárín 1901 àti 1928, jẹ́ jagunjagun British , alágbàṣe , olùwákiri Áfíríkà àti alámòójútó ìjọba amúnisìn. Ó jẹ́ Gómìnà Hong Kong tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀ rí (1907–1912), gómìnà ìkẹyìn Southern Nigeria Protectorate (1912–1914), kọmíṣọ́nà gíga àkọ́kọ́ (1900–1906) àti Gómìnà ìkẹyìn (1912–1914) Northern Nigeria Protectorate]] àti Adarí gómìnà Nàìjíríà (1914–1919) àkọ́kọ́.
Ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ayé àti ẹ̀kọ́

Wọ́n bí Lugard ní Madras (Chennai nísìnyí) ní India, ṣùgbọ́n wọ́n tọ́ ọ ní Worcester, England. Ó jẹ́ ọmọkùnrin Reverend Frederick Grueber Lugard, àlùfáà àwọn ológun Bírítéènì ní Madras, àti ìyàwó rẹ̀ kẹtà Mary Howard (1819–1865), ọmọbìnrin Reverend John Garton Howard tí ó kéré jùlọ (1786–1862), ọmọkùnrin kékeré ọmọọnílẹ̀ láti Thorne àti Melbourne nítòsí York. Arákùnrin bàbá rẹ̀ ni Sir Edward Lugard, Adjutant-General in India láti 1857 sí 1858 àti Permanent Under-Secretary of State for War ní ilé-iṣẹ́ ogun láti 1861 di 1871. Lugard kẹ́kọ̀ọ́ ní Rossall School àti Royal Military College, Sandhurst. Orúkọ 'Dealtry' jẹ́ ìmọrírì Thomas Dealtry, ọ̀rẹ́ bàbá rẹ̀.
Itokasi

Ẹ̀ka:àwọn ará Brítánì
Àwọn ọmọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin látin Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́

The Nigerian National Assembly delegation from Oyo comprises three Senators representing Oyo South, Oyo Central, Oyo North and fourteen Representatives representing the following federal constituencies: Ona-Ara/Egbeda, Iseyin/Kajola/Iwujola/Itesiwaju, Ibadan North- East/South- East, Lagelu/Akinyele, Ibarapa East/Ido, Ibadan North, Oluyole, Atigbo/Saki East/Saki West, Ibadan North West/South West, Ibarapa Central/Ibarapa North, Afijio/Atiba/Oyo East/Oyo West, Ogo-oluwa/Surulere Oluyole, Ogbomosho-North/South/Orire, and Olurunssogo/Orelope/Irepo.
Ìgbà Òṣèlú Kẹrin

The 4th Assembly (1999 - 2003)
The 5th Assembly 2003 - 2007
The 6th Assembly 2007 - 2011
The 7th Assembly 2011 - 2015
Àwọn ibùdó lori Interneti

*Official Website - National Assembly House of Representatives (Oyo State)
*Senator List
Àwọn ìtọ́ka sí