JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1584

Die jaar 1584 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 84ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 27 Junie – Pous Gregorius XIII stig die Maroniete seminarie in Rome.
* 4 Julie – Pous Gregorius XIII stel Andrǎs Barthóry, ambassadeur van Pole aan as kardinaal.
* 8 Oktober – Giambattista Catagna (later Pous Urbanus VII) word pouslike legaat in Bologna.
Geboortes

* 12 Februarie – Casparus Barlaeus, Nederlandse humanis en skrywer († 1648).
* 22 Maart – Grégoire de Saint-Vincent, Jesuïet en wiskundige wat die Mercatorreeks ontdek het († 1667).
Sterftes

* 18 Maart – Iwan die Verskriklike, tsaar van Rusland (* 1530)
* 10 Julie – Willem van Oranje, Prins van Oranje en die hoofleier van die Nederlandse Opstand teen die Spaanse Habsburgs (* 1533)

Kategorie:16de eeu
1585

Die jaar 1585 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 85ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 22 Maart – Pous Gregorius XIII ontvang vier ambassadeurs uit Japan.
* 24 April – Pous Sixtus V volg Pous Gregorius XIII op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 1 Mei – Pous Sixtus V word gekroon deur kardinaal Ferdinando De'Medici.
* 13 Mei – Pous Sixtus V stel sy kleinneef Alessandro Damasceni (14 jaar oud) aan as kardinaal.
* 15 Mei – Ippolito Aldobrandini (later Pous Clemens VIII) word pouslike datarius.
* 18 Desember – Pous Sixtus V stel agt nuwe kardinale aan waaronder Ippolito Aldobrandini (later Pous Clemens VIII).
Geboortes

* 16 Maart – Gerbrand Bredero, Nederlandse digter en dramaturg († 1618).
* 9 September – Kardinaal de Richelieu, Franse kardinaal en staatsman († 1642).
* 18 Oktober – Heinrich Schütz, Duitse komponis en orrelis († 1672).
Sterftes

* 10 April – Pous Gregorius XIII, die 227ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1502)
* 6 Augustus – Jermak, Kosak-leier, Russiese volksheld en ontdekkingsreisiger in Siberië (* circa 1532/1542))
* 23 November – Thomas Tallis, Engelse komponis (* c. 1505)

Kategorie:16de eeu
1586

Die jaar 1586 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 86ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 3 Januarie – Pous Sixtus V stel die maksimum aantal kardinale op 70 in sy bul Postquam verus.
* 7 April – Maffeo Barberini (later Pous Urbanus VIII) word priester.
* 12 Junie – Ippolito Aldobrandini (later Pous Clemens VIII) word hoof van die Apostoliese Penitentiarie.
* 16 November – Pous Sixtus V stel agt nuwe kardinale aan waaronder Philippe de Lénoncourt, raadgewer van die Franse koning.
* 19 November – Giambattista Catagna (later Pous Urbanus VII) word hoof-inkwisiteur van die Heilige Offisie.
Geboortes

* Onbekend – Dirk Rafaelsz Camphuysen, Nederlandse skilder, digter en teoloog († 1627)
* November – Jacobus Revius, Nederlandse digter, Calvinis teoloog en kerkhistorikus († 1658)
Sterftes

*

Kategorie:16de eeu
1587

Die jaar 1587 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 87ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 7 Augustus – Pous Sixtus V stel William Allen, Engelse priester aan die Vatikaan, aan as kardinaal.
* 18 Desember – Pous Sixtus V stel nog agt kardinale aan waaronder Scipione Gonzaga, patriarg van Jerusalem.
Geboortes

* 2 Junie – Willem Bontekoe, kaptein in die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie († 1657)
* 17 November – Joost van den Vondel, Nederlandse digter, skrywer en dramaturg († 1679)
* Onbekend – Johann Baptist Cysat, Switserse Jesuïete-wiskundige en sterrekundige († 1657)
Sterftes

* 8 Februarie – Maria I van Skotland, Koningin van Skotland (* 1542)
* 17 Mei – Gotthard von Kettler, laaste Landmeester van die Duitse Orde in Lyfland en vanaf 1561 die eerste Hertog van Koerland en Semgale (* 1517)
* 21 Oktober – Johann Wigand, Protestantse teoloog en hervormer (* 1523)

Kategorie:16de eeu
1589

Die jaar 1589 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 89ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Wilhelm V stig die beroemde brouery Hofbräuhaus in München.
* Die eerste verwysing na die verlore toneelstuk, die Ur-Hamlet, word deur Thomas Nashe verskaf.
* Koning Jacobus I van Skotland sit voet aan wal in Flekkefjord, Noorweë.
* 1 Augustus – Pous Sixtus V stig die Slawies Kollege in sy bul Sapientiam Sanctorum.
* 20 Desember – Pous Sixtus V stel vier nuwe kardinale aan waaronder Charles III de Lorraine-Vaudémont, verkose biskop van Metz.
Geboortes

* Tsaar Fjodor II van Rusland van die Godoenof-dinastie († 1605)
* Onbekend – Kösem Sultan, vrou van Sultan Ahmet I († 1651)
Sterftes

* 5 Januarie – Catharina de' Medici, eggenote van Hendrik II van Frankryk (* 1519)
* Christophe Plantin, 'n invloedryke humanis, boekdrukker en uitgewer wat in Frankryk gebore is (* 1520)
* Koptiese pous Johannes XIV

Kategorie:16de eeu
1590

Die jaar 1590 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 90ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 17 Mei – Anne van Denemarke gekroon as koningin van Skotland.
* 15 September – Pous Urbanus VII volg Pous Sixtus V op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 5 Desember – Pous Gregorius XIV volg Pous Urbanus VII op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 19 Desember – Pous Gregorius XIV stel sy neef Paolo Emilio Sfondrati aan as kardinaal.
Geboortes

* 18 April – Ahmet I, sultan van die Ottomaanse Ryk († 1617).
* 13 Julie – Emilio Bonaventura Altieri (later Pous Clemens X), die 239ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1676).
Sterftes

* 17 Augustus – Pous Sixtus V, die 227ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1521).
* 27 September – Pous Urbanus VII, die 228ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1521).


Kategorie:16de eeu
1591

Die jaar 1591 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 91ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 1 Maart – Pous Gregorius XIV ekskommunikeer Henri IV, koning van Frankryk.
* 6 Maart – Pous Gregorius XIV stel nog vier nuwe kardinale aan waaronder Odoardo Farnese, ab van Grottaferrata.
* 21 Maart – Pous Gregorius XIV publiseer die bul Cogit nos waarin alle weddenskappe op die uitkoms van 'n konklaaf verbied word.
* 18 April – Pous Gregorius XIV beveel dat vergoeding betaal moet word aan inwoners van die Filippyne wat as slawe gevang is en dat alle slawe dadelik bevry moet word.
* 29 Oktober – Pous Innocentius IX volg Pous Gregorius XIV op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 3 November – Pous Innocentius IX word gekroon deur kardinaal Andreas van Oostenryk.
* 18 Desember – Pous Innocentius IX stel twee nuwe kardinale aan, waaronder sy kleinneef Giovanni Antonio Facchinetti, junior.
Geboortes

* Onbekend – Mustafa I, sultan van die Ottomaanse Ryk. Party bronne gee geboorte as 1592 († 1639).
Sterftes

* 26 Februarie – Vespasiano I Gonzaga, 'n Italiaanse adellike (* 1531)
* 15 Mei – Dmitri Iwanowitsj van Rusland, seun van tsaar Iwan die Verskriklike (* 1582)
* 16 Oktober – Pous Gregorius XIV, die 229ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1535).
* 30 Desember – Pous Innocentius IX, die 230ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1519).


Kategorie:16de eeu
1592

Die jaar 1592 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 92ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 30 Januarie – Pous Clemens VIII volg Pous Innocentius IX op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 9 Februarie – Pous Clemens VIII word gekroon in die Sixtynse kapel.
* 13 Februarie – Maffeo Barberini (later Pous Urbanus VIII) word goewerneur van Fano.
* 28 Februarie – Pous Clemens VIII publiseer die bul Cum saepe accidere waarin die Jode van Avignon verbied word om handel te drywe met nuwe goedere, slegs gebruikte goedere is toegelaat.
Geboortes

* 15 Januarie – Shah Jahan, die vyfde Mogol-Keiser van Indië († 1666)
Sterftes

* 13 September – Michel de Montaigne, Franse essayis (* 1533)


Kategorie:16de eeu
1593

Die jaar 1593 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 93ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 25 Februarie – Pous Clemens VIII publiseer die bul Caeca et Obdurata waarin hy pous Paulus III se besluit bevestig om die Jode van Rome in 'n ghetto te vestig.
* 28 Februarie – Pous Clemens VIII publiseer die bul Cum Hebraeorum malita waarin die lees van die Talmud verbied word.
* 25 Julie – Koning Henri IV van Frankryk keer terug na die Katolieke Kerk en maak daarmee 'n einde aan die godsdiens oorlog in sy land.
* 17 September – Pous Clemens VIII stel vier nuwe kardinale aan waaronder twee familielede.
Geboortes

*
Sterftes

* 30 Mei – Christopher Marlowe, Engelse dramaturg, digter en vertaler (* 1564)


Kategorie:16de eeu
1594

Die jaar 1594 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 17 April – Pous Clemens VIII verklaar St. Hyacinth heilig.
* 18 Oktober – Pous Clemens VIII verklaar St. Julian van Cuena heilig.
Geboortes

* 9 Desember – Gustav II Adolf, koning van Swede († 1632)
Sterftes

* 2 Februarie – Giovanni Pierluigi da Palestrina, komponis (* c. 1525)
* 14 Junie – Orlando di Lasso, een van die beduidendste komponiste van die Hoog-Renaissance (* 1532)
* 16 Julie – Thomas Kyd, Engelse dramaturg (* 1558)
* Onbekend – Jacopo Tintoretto, Italiaanse skilder (* 1518)


Kategorie:16de eeu
1595

Die jaar 1595 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 95ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 17 September – Pous Clemens VIII vergewe koning Henri IV van Frankryk.
* 7 Oktober – Pous Clemens VIII publiseer die bul Ex Supernae Dispositionis Arbitro waarin die Universiteit van Mexiko gestig word.
Geboortes

*
Sterftes

* 15/16 Januarie – Murat III, sultan van die Ottomaanse Ryk (* 1546).
* 25 April – Torquato Tasso, Italiaanse digter (* 1544)
* Onbekend – Jan van der Noot, Suid-Nederlandse digter (* 1539)


Kategorie:16de eeu
1596

Die jaar 1596 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 96ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 3 April – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word pouslike gesant na Frankryk.
* 5 Junie – Pous Clemens VIII stel sestien nuwe kardinale aan waaronder sy familielid Gian Francesco Biandrate di San Giorgio Aldobrandini en Camillo Borghese (later Pous Paulus V).
* 18 Desember – Pous Clemens VIII stel Philipp Wilhelm von Bayern aan as kardinaal.
Geboortes

* 31 Maart – René Descartes, Franse wysgeer, wiskundige en natuurwetenskaplike († 1650)
* 12 Julie – Michail van Rusland, tsaar van Rusland († 1645)
* 4 September – Constantijn Huygens, 'n digter, komponis, argitek, diplomaat en geleerde van die Nederlandse Goue Eeu († 1687).
Sterftes

* 28 Januarie – Sir Francis Drake 'n Engelse Admiraal en ontdekkingsreisiger (* 1540).
* 9 September – Anna van Pole, was 'n Pools-Litause prinses (* 1523)


Kategorie:16de eeu
1597

Die jaar 1597 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 97ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 14 April – Camillo Borghese (later Pous Paulus V) word biskop van Jesi.
* 24 Junie – Die eerste Nederlandse reis na Oos-Indië bereik Bantam, Java.
* 27 Oktober – Alfonso II, hertog van Ferrara, sterf kinderloos en Pous Clemens VIII voeg Ferrara toe tot die pouslike staat.
Geboortes

*
Sterftes

*


Kategorie:16de eeu
1598

Die jaar 1598 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 98ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 13 April – Hendrik IV van Frankryk kondig die Edik van Nantes af.
* 2 Mei – Vrede van Vervins: Frankryk en Spanje sluit vrede.
* In Amsterdam word die "Kamer van Assurantie" opgerig, wat die versekering van die skepe moontlik maak wat die reis na Indië onderneem.
Geboortes

* Onbekend – Francisco de Zurbarán, Spaanse skilder († 1664).
* 17 April – Giovanni Battista Riccioli, 'n Italiaanse astronoom en 'n Katolieke priester († 1671).
* 7 Desember – Gian Lorenzo Bernini, Italiaanse argitek, beeldhouer, skilder en dekorontwerper († 1680).
* Onbekend – Bonaventura Cavalieri, Italiaanse wiskundige († 1647).
Sterftes

* 17 Januarie – Fjodor I van Rusland, tsaar van Rusland (* 1557).
* 28 Junie – Abraham Ortelius, kartograaf.
* 13 September – Filips II van Spanje, heerser van Kastilië (* 1527).


Kategorie:16de eeu
1599

Die jaar 1599 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 99ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 3 Maart – Pous Clemens VIII stel dertien nuwe kardinale aan waaronder sy familielid Bonifazio Bevilacqua Aldobrandini.
Geboortes

* 13 Februarie – Fabio Chigi (later Pous Alexander VII), die 237ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1667).
* 25 April – Oliver Cromwell, Engelse soldaat en staatsman († 1658).
* Onbekend (maar gedoop op 6 Junie) – Diego Velázquez, Spaanse skilder en die voorste skilder aan die hof van koning Filips IV († 1660)
Sterftes

*


Kategorie:16de eeu
Guam

Guam (Chamorro: Guåhån) is 'n eilandgebied van die Verenigde State van Amerika in die westelike Stille Oseaan, wat die suidelike deel van die Mariana-eilande beslaan, en is in Mikronesië geleë. Die eilande beslaan 'n oppervlakte van 540 km² en het 'n bevolking van 169 532 in 2024 gehad.

duimnael|links|Kaart van Guam
duimnael|links|Nasa-satellietbeeld van Guam
Guam is in die suide van die Noordelike Mariana-eilande, in die ooste van Filippyne en in die noorde van die Gefedereerde State van Mikronesië geleë. Die hoofstad is Hagåtña, voorheen Agana, en die grootste dorp is Dededo.
Verwysings
Bronnelys

; Algemeen
*
*
Eksterne skakels

; Wiki-webtuistes
----

*

; Toerisme
----
* Visit Guam



Kategorie:Voormalige Spaanse kolonies
Bruto nasionale produk

duimnael|550px|Bruto Nasionale Inkomste in Amerikaanse dollar per jaar vir Suid Afrika (Bron:[[Wêreldbank)]]
Die bruto nasionale produk (BNP) van 'n land is 'n maatstaf in die Ekonomie van die grootte van dié gebied se ekonomie. In die wêreld het die VSA by verre die grootste BNP. Suid-Afrika het rofweg die twintigste grootste BNP (in 2004) indien 'n mens wisselkoerse teen koopkragpariteit verreken.

Die bruto nasionale inkomste (BNI) is die totale plaaslike en buitelandse produksie wat deur inwoners van 'n land geëis word, bestaande uit bruto binnelandse produk (BBP), plus inkomste verdien deur buitelandse inwoners, minus inkomste verdien in die binnelandse ekonomie deur nie-inwoners. Die vergelyking van die BNI met die BBP toon aan in watter mate die BBP van 'n land plaaslike of internasionale aktiwiteite verteenwoordig. BNI het BNP geleidelik in internasionale statistieke vervang. Alhoewel dit konseptueel identies is, word dit anders bereken.

In 2004 was Suid-Afrika se BNI per capita $3 720. Dit het 'n hoogtepunt van $7 570 in 2012 bereik en het sedertdien afgeneem en 'n laagtepunt van $5 410 in 2017 bereik. In 2019 was dit $6 040. Dit plaas Suid-Afrika in 92de plek uit 192 lande in terme van BNI per capita.

In BNI-terme is die VSA slegs in die 6de plek met $65 760 per capita, terwyl Liechtenstein die hoogste BNI per capita het, $116 430.
BNI en BBP

Terwyl die BBP die markwaarde meet van alle finale goedere en dienste wat in 'n gegewe land geproduseer word, meet BNI die inkomste wat deur die land se burgers gegenereer word, ongeag die geografiese ligging van die inkomste. In baie lande is hierdie twee syfers naby, aangesien die verskil tussen die inkomste wat die land ontvang het en die betalings aan die res van die wêreld nie beduidend is nie. Byvoorbeeld volgens die Wêreldbank was die VSA se BNI in 2016 1,5% hoër as die se BBP.

In ontwikkelende lande, aan die ander kant, kan die verskil aansienlik wees as gevolg van 'n groot hoeveelheid buitelandse hulp en kapitaalinvloei.
Verwysings

Kategorie:Ekonomie
Oeral-Altaïes

Oeral-Altaïes is 'n uitgediende taal-superfamilie-voorstel met groot subfamilies die Oeraalse en Altaïese. Sedert die 1960's is die voorgestelde taalfamilie wyd verwerp. Ook soms bekend as die Turaniese taalgroep.

Algemene kenmerke van dié tale sluit in:
* klinkerharmonie;
* afwesigheid van 'n besitlike werkwoord; en
* die ontbreking van geslagtelike aanduiding in die derde persoon.
Verwysings
Eksterne skakels

*


Kategorie:Natuurlike taal
Kategorie:Taalfamilies
Fins-Oegriese tale

duimnael|links|Stamboom van Oeraalse tale
Die Fins-Oegriese tale is die taalgroep wat Fins, Estnies en Hongaars insluit – al drie nie-Indo-Europese tale met 'n beduidende aantal sprekers in Europa (en ook ampstale van die Europese Unie). Hulle maak deel uit van die Oeraalse taalfamilie.

Die Fins-Oegriese tale is agglutinatief, d.w.s. voor- en agtervoegsels, meervoudmerkers en naamvalaanduiers word gemeng en saamgevoeg om lang woorde te vorm. In Hongaars byvoorbeeld beteken die enkele woord könyveinkből presies "uit ons boeke" en die i dui die meervoud van boek aan.
Verwysings
Eksterne skakels

*



Kategorie:Taalfamilies
Poincaré-vermoede

In die wiskundige veld van geometriese topologie is die Poincaré-vermoede 'n stelling oor die karakterisering van die 3-sfeer, 'n hipersfeer wat die eenheidsbal in vierdimensionele ruimte begrens.

Die stelling is die eerste deur Henri Poincaré in 1904 vermoed en betrek ruimtes wat plaaslik soos gewone driedimensionele ruimte lyk, maar wat eindig in omvang is. Poincaré het gehipotetiseer dat as so 'n ruimte die bykomende eienskap het dat elke lus in die ruimte kontinu tot 'n punt verstyf kan word, dan is die ruimte 'n driedimensionele sfeer. Pogings om die vermoede op te los, het baie vordering in die veld van geometriese topologie in die 20ste eeu aangedryf.

Hierdie probleem is in 2003 deur Grigori Perelman, 'n wiskundige oorspronklik van Rusland, opgelos en korrek bewys. Die oplossing tot hierdie probleemstelling die enigste opgloste "Millenium-probleemstelling" in wiskunde.

Die probleem is aansienlik makliker in twee of drie dimensies.


Kategorie:Wiskunde
MX

MX, Mx, mX, of mx kan na enige van die volgende verwys:

* MX, die Romeinse syfer 1010.
* .mx, die internet-domeinnaam van Meksiko, 'n land in Noord-Amerika.
* MX-rekord, aanduiding van 'n e-posbediener op die internet om die aflewering van e-pos moontlik te maak.
* MX-missiel, 'n interkontinentale ballistiese missiel van die VSA.
* Mx (dubbelsinnige geslagstitel)
Sien ook

* MXit, Suid-Afrikaanse kitsboodskap-toepassing wat op selfone gebruik word.
* MXit Music, MXit-produk wat Suid-Afrikaanse musiek ondersteun.
1556

Die jaar 1556 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 56ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 4 September – Antonio Ghislieri (later Pous Pius V) word biskop van Sutri en Nepi.
* 5 November – 'n Mongoolse mag verslaan die Hindu magte onder leiding van Generaal Hemu op 'n slagveld ongeveer 80 kilometer noord van Delhi en verseker daardeur die Indiese troon vir Akbar.
Geboortes

*
Sterftes

* 14 November – Cornelis Everaert, Suid-Nederlandse rederijker (* 1480)
* Ignatius van Loyola, stigter van die Societas Jesu.
Gepubliseer
Geologie

* Die "De re metallica libri XII", met 'n aanhangsel "Buch von den Lebewesen unter Tage" deur Georg Agricola


Kategorie:16de eeu
Au

Die afkorting Au of AU kan verwys na:

* chemiese simbool vir goud (Au), van die Latyn aurum
* 'n klanklêerformaat (.au);
* ISO 3166-1-kode vir Australië
* die Internet landkode vir Australië (.au)
* Afrika-unie
Plekname

*In Duitsland:
** Au in der Hallertau
** Au-Breisgau
*In Switserland:
**Au, Zurich
**Au, Thurgau
**Au, Schaffhausen
*In Oostenryk:
**Au, Austria
**Au am Anzbach
**Au am Kraking
**Au am Leithaberge
**Au an der Donau
**Au an der Traun
**Au bei Brandstatt
**Au bei der Traun
**Au bei Ed
**Au bei Hischmannsberg
**Au bei hohen Steg
**Au bei Natternbach
**Au bei Sirfling
**Au bei Turnau
1500

Die jaar 1500 (MD) was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 100ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 5 Januarie – Hertog Ludovico Sforza herower Milaan, maar word kort daarna weer deur die Franse uitgedryf.
* 26 Januarie – Die Spaanse seevaarder Vicente Yáñez Pinzón bereik die noordelike kus van Brasilië.
* 17 Februarie – Slag om Hemmingstedt: Die Deense weermag is nie in staat om die onafhanklike Boererepubliek van Dithmarschen te verower nie.
* 20 Maart – Pous Alexander VI stel nog drie kardinale aan waaronder sy familielid Pedro Luis de Borja Lanzol de Romani.
* 22 April – 'n Koninklike Portugese vloot met 13 skepe onder die bevel van Pedro Álvares Cabal ontdek Brasilië, en eis die gebied op vir die Koninkryk van Portugal.
* 19 Mei – Giovanni de' Medici (later Pous Leo X) keer terug na Rome na sy ballingskap in Duitsland, Nederland en Frankryk
* Julie – Die Portugese seevaarder Diogo Dias ontdek die eilande Mauritius en Reunion.

* 14 Julie – Tydens die Russies-Litause oorlog word die Pole en Litauers deur die Groothertogdom Moskou beslissend by die Slag langs die Werdrosha verslaan.
* Augustus – Tweede seeslag van Lepanto: Die Turkse vloot onder Kemal Reis oorwin die Venesiërs. Dit stel die Turke in staat om die Methonië en Koroni, wat bekend was as die "oë van die Venesiese Republiek", te verower.
* 10 Augustus – Die Portugese seevaarder Diogo Dias ontdek Madagaskar, wat hy aanvanklik São Lorenço noem.
* 28 September – Pous Alexander VI stel nog tien kardinale aan waaronder sy familielid Francisco de Borja.
* 11 November – Verdrag van Granada: Lodewyk XII van Frankryk en Ferdinand II van Aragon kom ooreen om die Koninkryk van Napels tussen hulle te verdeel.
* 16 November – Keiser Go-Kashiwabara bestyg die troon in Meiō era Japan.
* 24 Desember – Die eiland Kefalonia word van die Turke afgeneem deur 'n gesamentlike Spaans-Venesiese vloot.
* 31 Desember – Die laaste inkunabels word gedruk.
Sonder datum
* Rodrigo de Bastidas land as eerste Spanjaard op die Colombiaanse kus.
Geboortes

* 24 Februarie – Keiser Karel V, keiser van die Heilige Romeinse Ryk († 1558).
* 3 November – Benvenuto Cellini, Italiaanse goudsmid en beeldhouer († 1571).
* Onbekend – Hernando de Soto, Spaanse ontdekkingsreisiger (* Circa 1542).
Sterftes

* 24 Mei – Bartolomeus Dias, 'n Portugese ontdekkingsreisiger (* 1451).

Kategorie:15de eeu