JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1682

Die jaar 1682 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 82ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Stigting van die wynplaas Steenberg naby Kaapstad
* 12 Januarie – Antonio Pignatelli (Later Pous Innocentius XII) word biskop van Faenza.
* 19 Maart – Koning Lodewyk XIV van Frankryk laat die Franse geestelikes die vier Galliese Vryhede aanvaar.
* 11 April – Pous Innocentius XI annuleer die Galliese Vryhede.
* 30 Oktober – Pous Innocentius XI vaardig 'n edik uit waarin die Jode van Rome verbied word om geld uit te leen.
Geboortes

* 17 Mei – Bartholomew Roberts, Walliese seerower wat rooftogte uitgevoer het op skepe aan die kus van die Amerikas en Wes-Afrika († 1722)
* 27 Junie – Charles XII van Swede, koning van Swede in 1697-1718 († 1718) (Junie 17 volgens Sweedse kalender).
* 26 Desember – Calico Jack, Engelse seerower wat in die vroeë 18de eeu in die Bahamas en Kuba werksaam was († 1720)
Sterftes

* 3 April – Bartolomé Esteban Murillo, Spaanse skilder (* 1617).
* 14 April – Awwakoem Petrof, ’n Russiese aartspriester (* 1620) of 1621
* 7 Mei – Fjodor III van Rusland, tsaar van Rusland (* 1661)
* 19 Oktober – Thomas Browne, Engelse digter en filosoof (* 1605)


Kategorie:17de eeu
1683

Die jaar 1683 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 83ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 15 Februarie – Pietro Vito Ottoboni (later Pous Alexander VIII) word kardinaal-biskop van Frascati.
* 31 Maart – Die Poolse koning Jan Sobieski en die Duitse keiser Leopold I sluit 'n verdedigingsverdrag teen die Turke.
* 12 September – Koning Jan Sobieski ontset Wene tydens die Slag van Kahlenberg.
Geboortes

* 25 Julie – Pieter Langendijk, Nederlandse damaswewer, stadskunstenaar, dramaturg en digter († 1756)
* 25 September – Jean-Philippe Rameau, Franse komponis († 1764).
* 10 November – George II, koning van Groot-Brittanje († 1760).
Sterftes

* 6 September – Jean-Baptiste Colbert, 'n Franse politikus (* 1619).


Kategorie:17de eeu
1684

Die jaar 1684 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 84ste jaar van die 17de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 21 Maart – Giovanni Cassini ontdek Dione en Tethis, twee van die groot mane van die planeet Saturnus.
Geboortes

* 15 April – Katharina I van Rusland, keiserin van Rusland en vrou van tsaar Pieter die Grote. († 17 Mei 1727)
Sterftes

* 6 Mei – Heiman Dullaart, skilder en digter tydens Nederland se Goue Eeu (* 6 Februarie 1636)
* 4 Junie – Sybrandis Abbema, 'n kommissaris van die VOC (* 1637)
* 1 Oktober – Pierre Corneille, Franse dramaturg (* 6 Junie 1606)


Kategorie:17de eeu
1685

Die jaar 1685 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 85ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Sewe weesmeisies van Amsterdam kom in die Kaap aan.
* Tydens sy jaarlikse besoek aan die Kaap, ken Hendrik Adriaan van Reede tot Drakestein 891 morge (sowat 763 hektaar) toe aan goewerneur Simon van der Stel, en die landgoed word Groot Constantia genoem.
* 7 Mei – Pous Innocentius XI hef die asielreg van die Franse ambassade in Rome op.
* 22 Oktober – Koning Lodewyk XIV van Frankryk herroep die Edik van Nantes deur middel van die Edik van Fontainebleau.
Geboortes

* 23 Februarie – Georg Friedrich Händel, Engelse komponis van Duitse afkoms († 1759).
* 12 Maart – George Berkeley, Ierse filosoof († 1753).
* 31 Maart [O.S. 21 Maart] – Johann Sebastian Bach, Duitse komponis († 1750).
* 18 April – Jacques-Pierre de Taffanel de La Jonquière, Franse vlootoffisier en goewerneur van die kolonie Nieu-Frankryk in Noord-Amerika († 1752)
* 26 Oktober – Domenico Scarlatti, Italiaanse komponis († 1757).
* Onbekend – Mary Read, Engelse seerower († 1721).
Sterftes

* 6 Februarie – Koning Charles II van Engeland (* 1630)




Kategorie:17de eeu
Musiek

duimnael|regs|200px|Die notering van musiek
Musiek is 'n vorm van kuns wat georganiseerde klanke en stiltes bevat. Dit word uitgedruk in terme van toonhoogte (insluitende melodie en harmonie), ritme (insluitende tempo en mate) en die kwaliteit van klank (byvoorbeeld artikulasie, tekstuur en dinamiek). Musiek kan gebruik word vir die kunssinnige of die estetiese, kommunikasie, vermaak of seremoniese doeleindes. Die definisie van wat musiek behels verskil afhangende van die kultuur en sosiale sinsverband. Verskillende interpretasies van die term word ook as sub-genres van die kuns aanvaar.

Musiek bevat fisiese, geestelike en sosiale fenomene, sowel as teorie, uitvoering, dans en ook digkuns.

Enkele onderwerpe wat in musiek bestudeer word, sluit in:
* Harmonie
* Melodie
* Ritme
* Instrumente en Instrumentasie
* Komposisie en verwerking
* Notasie en musiekteorie
Oorsprong

Daar bestaan baie teorieë oor die oorsprong van musiek. Só word daar in volksverhale, mites en sages van die volkere vertel van die bo-aardse, goddelike oorsprong van musiek, en dikwels het die musiek in hierdie verhale een of ander towerkrag. Musiekwetenskaplikes probeer die ontstaan van musiek verklaar deur byvoorbeeld te sê dat die oermens mooi dieregeluide probeer naboots het. Dit is egter alles teorieë wat nie bewys kan word nie.

Musiek is klank en verdwyn weer sodra dit gemaak is. Daarom bestaan ons kennis oor die musiek van die tyd voor die koms van die grammofoon uit die feite wat in beeld en op skrif aan ons oorgelewer is. Musiek wat in musieknotasie vasgehou is, kan ons ook alleen dán weer in klank laat herleef as ons die ou notasietekens kan lees. Ons weet dan ook relatief min oor die musiek van die ou beskawings van die Antieke of Oudheid. In elk geval sal ons nooit presies kan weet hoe dit geklink het nie. Historiese- en veral argeologiese navorsing het interessante feite aan die lig gebring oor die musiek en veral die musiekbeoefening van die ou kulture, byvoorbeeld China, Egipte, Mesopotamië, en Israel. Oor laasgenoemde kan ook uit die Bybel heelwat aanduidings gekry word.
Sien ook

* Lys van komponiste
* Europese klassieke musiek
* Suid-Afrikaanse musikante
Eksterne skakels

*
27 November

27 November is die 331ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (332ste in skrikkeljare). Daar volg nog 34 dae in die res van die jaar.
Gebeure

* 399 – Pous Anastasius I volg Pous Siricius op.
* 1237 – Slag van Cortenuova: Keiser Frederik II verslaan die Lombardiese Liga.
* 1444 – Tommaso Parentucelli (later Pous Nicolaas V) word aangestel as biskop van Bologna.
* 1923 – Die Centovalli-spoorlyn in Switserland skakel oor van stoom na elektrisiteit.
* 1988 – In Harare maak die Anglikaanse aartsbiskop van Kaapstad, Desmond Tutu, bekend dat kerkverteenwoordigers die “kategoriese uitspraak” van die ANC aanvaar dat hy voortaan geen sagte teikens sal aanval nie.
* 1996 – Pres. Nelson Mandela kondig aan dat Suid-Afrika sy diplomatieke bande met die Republiek China (Taiwan) verbreek ten gunste van betrekkinge met die Volksrepubliek China (Rooi China).
* 2001 – 'n Planeet met 'n waterstofatmosfeer word deur die Hubble-ruimteteleskoop op die eksoplaneet Osiris ontdek.
Geboortes

* 1701 – Anders Celsius, Sweedse sterrekundige († 1744).
* 1754 – Georg Forster, Duits-Poolse etnoloog en joernalis († 1794).
* 1798 – Andries Pretorius, Voortrekkerleier († 1853).
* 1820 – John Thomas Baines, Engelse kunstenaar en ontdekkingsreisiger van die Britse kolonies van Suider-Afrika en Australië († 1875).
* 1831 – Richard Wocke, die eerste argitek in die Oranje-Vrystaat († 1890).
* 1858 – Jens Friis, bevelvoerder van die Skandinawiese Korps in die Tweede Vryheidsoorlog († 1930).
* 1867 – Charles Koechlin, Franse komponis († 1950).
* 1887 – Dr. Colin Steyn, Suid-Afrikaanse regsgeleerde, kabinetsminister en laaste Vrystaatse Volksraadslid van die Verenigde Party († 1959).
* 1887 – Masaharu Homma, Japannese luitenant-generaal en oorlogsmisdadiger († 1946).
* 1915 – Hendrik van Blerk, Afrikaanse skrywer en digter († 2010).
* 1916 – F.A. Venter, Afrikaanse skrywer († 1997).
* 1921 – Alexander Dubček, Slowaakse politikus († 1992).
* 1940 – Bruce Lee, Chinese vegkunstenaar, vegkunsinstrukteur en vegkunsakteur († 1973).
* 1942 – Jimi Hendrix, popster († 1970).
* 1953 – Steve Bannon, Amerikaanse mediasakeman.
* 1973 – Sharlto Copley, Suid-Afrikaanse akteur.
* 1976 – Gerhard Steyn, Afrikaanse sanger en liedjieskrywer.
* 1985 – Warrick Stock, Suid-Afrikaanse platejoggie (DJ), radio- en televisie-aanbieder, podsendingmaker en entrepreneur († 2025).
Sterftes

* 602 – Mauricius, keiser van Bisantium (* 539).
* 1722 – Stefan Jaworski, eerste president van die Heiligste Regerende Sinode (* 1658).
* 1852 – Ada Lovelace, Britse wiskundige en skryfster (* 1815).
* 1899 – Frans Lion Cachet, stigter van die dorp Ermelo (* 1835).
* 1955 – Arthur Honegger, Switserse komponis (* 1892).
* 1958 – Artur Rodziński, Poolse opera en simfoniedirigent (* 1892).
* 1983 – Jorge Ibargüengoitia, Meksikaanse skrywer (*1928).
* 2015 – Mark Behr, Suid-Afrikaanse skrywer (* 1963).
* 2019 – Godfrey Gao, 'n Kanadese akteur (* 1984).
Vakansies, vierings en waarnemingsdae

*


Kategorie:November
2 Desember

2 Desember is die 336ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (337ste in skrikkeljare). Daar volg nog 29 dae in die res van die jaar.
Gebeure

* 1254 – Manfred verslaan die troepe van Pous Innocentius IV by Foggia.
* 1333 – Pous Johannes XXII publiseer sy bul "Summa providit altitudo consilii" oor die Universiteit van Salamanca en sy katedraal.
* 1615 – Pous Paulus V stel elf kardinale aan, waaronder Tiberio Muti, biskop van Viterbo.
* 1804 – Pous Pius VII salf Napoleon tydens sy keiserskroning.
* 1822 – Pous Pius VII stel Anne-Antoine-Jules de Clermont-Tonnerre, aartsbiskop van Toulouse, Frankryk aan as kardinaal.
* 1887 – Bouwerk begin aan die Leeubrug in Kerkstraat, Pretoria oor die Apiesrivier.
* 1915 – Albert Einstein publiseer sy algemene relatiwiteitsteorie.
* 1942 – Onder leiding van Enrico Fermi skep die Manhattan-projekspan by die Universiteit van Chicago die eerste selfonderhoudende kernkettingreaksie.
* 1961 – Die Kubaanse leier, Fidel Castro, verklaar dat hy 'n Marxis-Leninis is en dat Kuba kommunisme aanneem.
* 1971 – Die Verenigde Arabiese Emirate verkry onafhanklik van die Verenigde Koninkryk.
* 1989 – Die Malta-spitsberaad begin.
Geboortes

* 1767 – Lord Charles Somerset, goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop († 1831).
* 1825 – Dom Pedro II, tweede en laaste keiser van Brasilië († 1891).
* 1878 – Robert English, Engelse akteur († 1941).
* 1899 – John Barbirolli, Britse dirigent en tjellis († 1970).
* 1915 – Marais Viljoen, Suid-Afrikaanse politikus en vyfde Staatspresident van Suid-Afrika (1979–1984) († 2007).
* 1923 – Maria Callas, Amerikaanse operasangeres († 1977).
* 1925 – Julie Harris, Amerikaanse aktrise († 2013).
* 1955 – Dianne Kohler Barnard, lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die DA.
* 1968 – Lucy Liu, Amerikaanse aktrise.
* 1974 – Rachel Marsden, Kanadese rubriekskrywer, politieke kommentator en lektrise.
* 1977 – Marjan Šarec, Sloweense politikus, 9de eerste minister.
* 1981 – Britney Spears, Amerikaanse aktrise en sangeres.
* 1999 – Kelvin Kiptum, Keniaanse langafstandatleet († 2024).
Sterftes

* 537 – Pous Silverius, die 58ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
* 1469 – Piero di Cosimo de' Medici ("die Jigtige"), de facto heerser van Florence tydens die Italiaanse Renaissance (* 1416).
* 1810 – Philipp Otto Runge, Duitse romantiese skilder (* 1777).
* 1814 – Die Markies de Sade, Franse edelman en erotikus, in Parys (* 1740).
* 1948 – Hendrik van der Bijl, Suid-Afrikaanse wetenskaplike en “vader” van Yskor (* 1887).
* 1972 – Genl. Sir Pierre van Ryneveld, (KBE, CB, DSO, MC), Suid-Afrikaanse militêre bevelvoerder en vlieënier (* 1891).
* 1983 – Fifi D'Orsay, Amerikaanse aktrise (* 1904).
* 1993 – Pablo Escobar, Colombiaanse dwelmbaron (* 1949).
* 2002 – Ivan Illich, Duitse filosoof en teoloog (* 1926).
* 2013 – Pedro Rocha, Uruguaanse sokkerspeler (* 1942).
Vakansies, vierings en waarnemingsdae

* Feesdag van Pous Silverius in die Rooms-Katolieke Kerk.


Kategorie:Desember
Gambië

Gambië (Engels: The Gambia), amptelik die Republiek Gambië (Republic of The Gambia), is 'n land in Wes-Afrika wat heeltemal omring word deur Senegal, behalwe vir die monding van die Gambiërivier na die Noord-Atlantiese Oseaan.

duimnael|links|Nasa-Satellietbeeld van Gambië
duimnael|links|Kaart van Gambië
Gambië is 'n voormalige Britse kolonie en het sy onafhanklikheid verkry in 1965. Die hoofstad is Banjul (voorheen Bathurst) en die grootste nedersetting is Serrekunda. In 2013 het die land 'n bevolking van 1 882 450 gehad. Islam is die oorheersende geloof, gevolg deur ongeveer 90 persent van die land se bevolking. Gambië is met 'n oppervlakte van 10 689 km² die kleinste land op die vasteland van Afrika.

Gambië is een van net twee lande waarvan die algemene Engelse naam met 'n lidwoord begin, die ander is die Bahamas (The Bahamas).
Magswisseling

President Yahya Jammeh het op 21 Januarie 2017, nadat hy 22 jaar lank die mag oor die land uitgeoefen het, die land verlaat om in Ekwatoriaal-Guinee in ballingskap te gaan.

Die nuwe president Barrow het hom in die verkiesings van Desember 2016 verslaan, maar Yahya het aanvanklik geweier om die mag oor te dra. Die ECOWAS-lande het egter die land binnegeval en Yahya het besluit om te vertrek.
Sport

In krieket het Gambië in die verlede saam met Ghana, Nigerië en Sierra Leone spelers vir die Wes-Afrikaanse krieketspan beskikbaar gestel. Sedert 2002 word die land deur sy eie nasionale span verteenwoordig, maar kon nog nie vir 'n internasionale kriekettoernooi kwalifiseer nie.
Verwysings
Bronnelys

; Algemeen
*
*
Eksterne skakels

*



Kategorie:Voormalige Britse kolonies
Gresham se Wet

Gresham se Wet bepaal dat: "Where legal tender laws exist, bad money drives out good money". Dié wet is vernoem na Sir Thomas Gresham, 'n Engelse geldman uit die Tudor-tydperk.

Dié wet gee uitdrukking aan die verskynsel dat mense goeie geld terughou en probeer ontslae raak van die slegte geld deur dit te gebruik. Na 'n ruk gebruik niemand meer die goeie geld nie want dit is alles opgegaar.

'n Voorbeeld van hierdie verskynsel is die VSA se halfdollar wat in 1965 uitgereik is met 'n silwerinhoud van net 40%. Omdat die wet vereis het dat dít aanvaar moet word vir alle transaksies, het die ou halfdollarmunte (met 90%-silwerinhoud) uit sirkulasie verdwyn omdat mense dié munte opgegaar het.


Kategorie:Ekonomie
Stogastiese proses

'n Stogastiese proses of soms ook 'n lukrake proses genoem is die teenoorgestelde van 'n deterministiese proses (of deterministiese stelsel) in waarskynlikheidsleer. In plaas daarvan dat net een moontlike 'werklikheid' oorweeg word oor hoe 'n proses moontlik met tyd kan ontwikkel, is daar in 'n lukrake proses 'n onbepaaldheid in sy toekomstige ontwikkeling soos beskryf deur waarskynlikheidsverspreidings. Dit beteken dat selfs al is die aanvanklike toestand (of vertrekpunt) bekend, daar vele waarskynlikhede bestaan oor waar die proses kan opeindig, al dra sommige moontlikhede 'n hoër waarskynlikheid as ander.
Formele definisie

'n Stogastiese proses is 'n tydgeïndekseerde toevalsveranderlike X_t\, waar die waardes van die proses X_t(\omega)\, afhang van \omega\, wat uit die steekproefruimte \Omega\, is. \omega\, verteenwoordig iets soos 'n (moontlike) toestand van die wêreld waarin dié spesifieke X_t(\omega)\, waargeneem word.

Stogastiese prosesse word bestudeer in Wiskunde, Statistiek en Operasionele Navorsing en speel 'n groot rol in die toepassings van die Fisika, Ingenieurswese en Finansies.

In die eenvoudigste moontlike geval ('diskrete tyd'), kom 'n stogastiese proses neer op 'n volgorde van ewekansige veranderlikes bekend as 'n tydreeks (vir byvoorbeeld, sien Markov-ketting). Nog 'n basiese tipe van 'n stogastiese proses is 'n willekeurige veld, waarvan die domein 'n gebied van spasie is, met ander woorde, 'n ewekansige funksie waarvan die argumente uit 'n reeks voortdurend veranderende waardes getrek word. Een benadering tot stogastiese prosesse behandel hulle as funksies van een of meer deterministiese argumente ('insette', in die meeste gevalle beskou as 'tyd') waarvan die waardes ('uitsette') willekeurig is veranderlikes: nie-bepalende (enkele) groothede wat sekere waarskynlikheidsverspreidings het. Ewekansige veranderlikes wat ooreenstem met verskeie tye (of punte, in die geval van ewekansige velde) kan heeltemal anders wees. Die hoofvereiste is dat hierdie verskillende ewekansige hoeveelhede almal dieselfde 'tipe' het. Alhoewel die ewekansige waardes van 'n stogastiese proses op verskillende tye onafhanklike ewekansige veranderlikes kan wees, toon hulle in mees algemeen beskoude situasies ingewikkelde statistiese korrelasies.
Notas
Bronne

*
*
*


Kategorie:Fisika
Kategorie:Waarskynlikheidsleer
Kategorie:Wiskunde
Saskatchewan

Saskatchewan [sə.skætʃ.ə.'ʍɔn] is 'n provinsie van Kanada met 'n oppervlakte van 652 330 km² en 1 miljoen inwoners (2009). Die hoofstad is Regina (193 000 inwoners). Aan weste grens Saskatchewan aan Alberta en aan die ooste aan Manitoba.

Koniferewoud en groot grasvlaktes (Frans: prairie) oorheers die landskap. Naas die Saskatchewan- en Churchillriviere is daar talryke mere. Die belangrikste nywerhede is visbedrywe, veeboerderye, koring en suiwel; olie, uraan en koper is die vernaamste grondstowwe.
Verwysings
Amazonas (Brasilië)

|-
| align=center colspan=2 | 200px|Map of Brazil highlighting the state
|-
|colspan="2" style="text-align:center;" | Sien ander Brasiliaanse state
|-
|-
| style="white-space: nowrap;" | Land
| style="white-space: nowrap;" |
|-
| style="white-space: nowrap;" | Hoofstad
| style="white-space: nowrap;" | Manaus
|-
| style="white-space: nowrap;" | Grootste stad
| style="white-space: nowrap;" | Manaus
|-
| style="white-space: nowrap;" | Oppervlakte
| style="white-space: nowrap;" | 1 570 745,680 km² vk km
|-
| style="white-space: nowrap;" | Bevolking - Totaal - Digtheid
| style="white-space: nowrap;" | 3 480 937 (2010) 2.22/km²
|-
| style="white-space: nowrap;" | Goewerneur
| style="white-space: nowrap;" | Wilson Lima
|-
| style="white-space: nowrap;" | Demoniem
| style="white-space: nowrap;" | Amazonense
|-
| style="white-space: nowrap;" | MOI (2005)
| style="white-space: nowrap;" | 0,780 –
|-
| style="white-space: nowrap;" | Tydsone
| style="white-space: nowrap;" | UTC-4 (UTC-3)
|}

Amazonas is die grootste, maar ook mees geïsoleerde deelstaat van Brasilië met 1 570 745,680 km² en 3 480 937 inwoners (2010). Die hoofstad en grootste stad is Manaus (1 802 525 inwoners, 2010). Die oppervlakte word grotendeels deur tropiese reënwoud bedek, en bosbou is die belangrikste bedryf. Die deelstaat is vernoem ná die Amesonerivier.
1601

Die jaar 1601 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 1ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

*
Geboortes

* 1 Julie – Gerhard Coccejus, Duitse professor van regte, raadslid in Bremen († 1660)
* 17 Augustus – Pierre de Fermat, Franse Wiskundige († 1665)
* 27 September – Lodewyk XIII van Frankryk († 1643)
Sterftes

* 24 Oktober – Tycho Brahe, Deense sterrekundige (* 1564).
* Onbekend – Koetsjoem, die laaste khan van die Siberiese Khanaat (* onbekend)


Kategorie:17de eeu
1602

Die jaar 1602 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 2de jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 20 Maart – Die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie word gestig.
* 17 Junie – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word biskop van Albano.
Geboortes

* 9 Februarie – Franciscus van den Enden, Vlaamse digter
* 14 Februarie – Francesco Cavalli, Italiaanse komponis
* 10 Augustus – Gilles Personne de Roberval, Franse wiskundige
* 31 Augustus – Amalia van Solms, vrou van Fredrik Hendrik van Oranje
Sterftes

*


Kategorie:17de eeu
1603

Die jaar 1603 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 3de jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 17 September – Pous Clemens VIII stel sy familielid Silvestro Aldobrandini aan as kardinaal.
Geboortes

* Abel Janszoon Tasman, 'n Nederlandse ontdekkingsreisiger († 1659)
* Onbekend – Jerofei Chabarof, ontdekkingsreisiger in Siberië († 1671)
Sterftes

* 24 Maart – Koningin Elizabeth I van Engeland (* 1533)
* 21/22 Desember – Mehmet III, sultan van die Ottomaanse Ryk (* 1566).


Kategorie:17de eeu
1604

Die jaar 1604 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 4de jaar van die 17de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 9 Junie – In sy laaste konsistorie stel Pous Clemens VIII nog 18 nuwe kardinale aan.
* 1 November – Die tragedie van William Shakespeare, Othello, word vir die eerste keer by die Paleis van Whitehall in Londen opgevoer.
* 4 Desember – Maffeo Barberini (later Pous Urbanus VIII) word pouslike legaat in Frankryk.
* Die supernova (ontploffende ster) SN 1604 word waargeneem.
Geboortes

* 5 April – Charles IV , Hertog van Lorraine
* 17 Junie – Johan Maurits, goewerneur van Nederlands-Brasilië († 1679).
* 3 November – Osman II, sultan van Turkye en keiser van die Ottomaanse Ryk († 1622).
Sterftes

* 29 Februarie – John Whitgift, Aartsbiskop van Canterbury.


Kategorie:17de eeu
1605

Die jaar 1605 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 5de jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Die eerste gedrukte koerant ter wêreld, Relation, verskyn in Straatsburg (Frankryk).
* Vanuit hulle handelskepe sien Nederlandse seemanne die noordooskus van Australië raak.
* 16 Januarie – Boek Een van Don Quixote, El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha, deur Miguel de Cervantes word vir die eerste keer in Madrid, Spanje, uitgegee.
* 1 April – Pous Leo XI volg Pous Clemens VIII op as die 232ste pous.
* 10 April – Pous Leo XI word gekroon deur kardinaal Francesco Sforza.
* 16 Mei – Pous Paulus V volg Pous Leo IX op die 233ste pous.
* 29 Mei – Pous Paulus V word gekroon deur kardinaal Francesco Sforza.
* 18 Julie – Pous Paulus V stel sy nefie Scipione Caffarelli-Borghese aan as kardinaal.
* 5 November – Buskruitverraad: 'n Sameswering gelei deur Guy Fawkes om die Engelse Parlement op te blaas word gefnuik toe Thomas Knyvet, 'n vrederegter, Fawkes in 'n kelder onder die Parlementsgebou betrap.
Geboortes

* 23 Februarie – Frans Banninck Cocq, 17de eeuse burgemeester van Amsterdam († 1655).
* 28 Maart – Johann Amos Comenius, bekend as die vader van moderne onderwys († 1670)
* 8 April – Philip IV van Spanje
* 7 Mei – Patriarg Nikon, ’n Russiese geestelike († 1681).
* 19 Oktober – Thomas Browne, Engelse digter en filosoof († 1682)
* 23 Desember – Keiser Tianqi van die Ming-dinastie.
Sterftes

* 3 Maart – Pous Clemens VIII, die 231ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1536).
* 23 April – Boris Godoenof, eerste tsaar van Rusland (* 1550 of 1551).
* 27 April – Pous Leo XI, die 232ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1535).
* 27 Oktober – Akbar die Grote, Mogolheersers van Indië (* 1542)
* Onbekend – Tsaar Fjodor II van Rusland van die Godoenof-dinastie (* 1589).


Kategorie:17de eeu