Myanmar

Myanmar, rasmi kama Jamhuri ya Muungano wa Myanmar, pia hujulikana kama Burma, ni nchi iliyoko Asia ya Kusini-Mashariki. Inapakana na Bangladesh na India magharibi, China kaskazini, Laos na Uthai mashariki, na Bahari ya Andamani pamoja na Ghuba ya Bengali kusini. Ina idadi ya watu takriban milioni 55, ikiifanya kuwa ya 26 duniani kwa idadi ya watu. Mji mkuu ni Naypyidaw, ingawa jiji kubwa zaidi na kitovu cha kibiashara ni Yangon (Rangoon). Lugha rasmi ni Kiburma (Burmese), na nchi imegawanyika katika mikoa na majimbo 21. Inajulikana kwa hekalu lake kuu la Shwedagon, historia ndefu ya kifalme, mitaa ya Yangon yenye majengo ya kikoloni, na vilevile changamoto zake za kijamii na kisiasa katika karne ya 21.
Jiografia

Kaskazini mwa nchi kuna milima mingi. Safu tatu za Rakhine Yoma, Bago Yoma na Nyanda za Juu za Shan zimeanza katika Himalaya na kuelekea kusini. Milima ya Hengduan Shan iko mpakani kwa China. Mlima mkubwa ni Hkakabo Razi kwenye jimbo la Kachin wenye kimo cha mita 5,881.

Mito mitatu mikubwa ya Myanmar inavuka kati ya safu za milima; niː
* Ayeyerwady
* Thanlwin
* Sittang

Mto Ayeyarwady ni mto mkubwa wa Myanmar wenye urefu wa km 2,170. Bonde lake ni la rutuba na lina wakazi wengi.

Karibu nusu ya nchi imefunikwa na misitu.
Miji mikubkwa
Historia

Tangu karne ya 9 BK nchi iliona falme mbalimbali zilizotawala kutoka mji mkuu wa Pagan.

Katika karne ya 19 Uingereza ulianza kujishughulisha na habari za Burma (Myanmar) baada ya kutawala maeneo jirani ya Uhindi. Kwa vita tatu kati ya miaka 1826 na 1885 Uingereza ulieneza utawala wake.

Burma ilikuwa sehemu ya Uhindi wa Kiingereza tangu 1885.

Mwaka 1937 Waingereza walianza kutawala Burma kama koloni la pekee.

Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia Japan ilitwaa karibu nchi yote.

Baada ya vita Burma ikapata uhuru wake tarehe 4 Januari 1948.

Serikali iliyochaguliwa kidemokrasia ilipinduliwa na jeshi mwaka 1962.

Mtawala mpya hadi mwaka 1988 alikuwa jenerali Ne Win aliyetangaza siasa ya "Ujamaa wa Kiburma". Upinzani ulikandamizwa vikali mara kadhaa.

Nchi iliona harakati kwa ajili ya demokrasia na dhidi ya udikteta mwaka 1988; hapo Ne Win alijiuzulu.

Baada ya maandamano yaliyokandamizwa mara kadhaa, Jenerali Saw Maung alichukua utawala kwa nguvu ya kijeshi.

Uchaguzi huru wa mwaka 1989 ulileta ushindi wa chama cha NLD, chini ya Aung San Suu Kyi, lakini kamati ya kijeshi ilikataa kukabidhi madaraka.

Burma ilibadilishiwa jina kuitwa "Myanmar" ikaendelea kutawaliwa na serikali ya kijeshi hadi mwaka 2011. Upinzani haukuruhusiwa.
Utawala

Myanmar imegawiwa kwa kusudi la utawala katika madola 7 na mikoa 7. "Madola" ni maeneo yanayokaliwa na jumuiya na makabila ambayo ni tofauti na kundi kubwa la taifa linaloitwa Bamar. Maeneo ya Bamar huitwa mikoa.
thumb|Majimbo ya Myanmar
Madola ya jumuiya ndogo yapo zaidi karibu na mipaka ya nchi. Kuanzia kusini-magharibi ni haya yafuatayo:
* (1) Dola la Rakhaing (Arakan) (Makao makuu: Akjab (Sittwe))
* (2) Dola la Chin (Makao makuu: Hakha)
* (3) Dola la Kachin (Makao makuu: Myitkyina)
* (4) Dola la Shan (Makao makuu: Taunggyi)
* (5) Dola la Kayah (Makao makuu: Loi-kaw)
* (6) Dola la Kayin au Karen (Makao makuu: Pa-an)
* (7) Dola la Mon (Makao makuu: Mawlamyaing)

Halafu kuna mikoa 7:
* (8) Sagaing (Makao makuu: Sagaing)
* (9) Tanintharyi (Tenasserim) (Makao makuu: Tavoy)
* (10) Irawadi (Makao makuu: Pathein)
* (11) Yangon (Makao makuu: Rangun)
* (12) Bago (Pegu) (Makao makuu: Bago)
* (13) Magwe (Makao makuu: Magwe)
* (14) Mandalay (Makao makuu: Mandalay)

Mazingira ya mji mkuu Naypyidaw ni eneo la kitaifa la Naypyidaw.

Madola na mikoa imegawiwa katika wilaya, tarafa, kata na vijiji.
Watu

Myanmar ni nchi ya makabila mengi (135 yametambulika rasmi) na lugha nyingi (angalia orodha ya lugha za Myanmar). Kundi kubwa (68%) ni Waburma wenye asili katika milima ya Tibet walikotokea mababu wao miaka 1000 hivi iliyopita.

Lugha kubwa ni Kiburma, ambacho ndicho lugha rasmi.

Wakazi walio wengi (80%) hufuata dini ya Ubuddha, hasa ya madhehebu ya Theravada. Wakristo ni 7%, wafuasi wa dini za jadi ni 6%, Waislamu ni 4%, Wahindu ni 2%.
Picha


Image:Inle Lake,Floating Garden.JPG
Image:Mt Popa1.jpg
Image:Entrance of the Unfinished Stupa.jpg
Image:Golden Rock.JPG

Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

; Taarifa za jumla
* General information about Myanmar
* Burma Myanmar search Engine
* Myanmar Map
*
* Burma from UCB Libraries GovPubs
*
* Burma profile from the BBC News
* Myanmar at Encyclopædia Britannica
*
* Interactive timeline of turning points in Burmese history
* Key Development Forecasts for Myanmar from International Futures
* Online Burma/Myanmar Library: Classified and annotated links to more than 17,000 full-text documents on Burma/Myanmar
;Uchumi
* Taipei American Chamber of Commerce; Topics Magazine, Analysis, November 2012. Myanmar: Southeast Asia's Last Frontier for Investment, By David DuByne
;Kilimo
* Myanmar Business Today; Print Edition, 27 February 2014. A Roadmap to Building Myanmar into the Food Basket of Asia, by David DuByne & Hishamuddin Koh
* Myanmar Business Today; Print Edition, 19 June 2014. Myanmar's Institutional Infrastructure Constraints and How to Fill the Gaps, by David DuByne & Hishamuddin Koh
;Biashara
*World Bank Summary Trade Statistics Myanmar


Jamii:Nchi za Asia
Jamii:Myanmar