JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਉਂਗਲੀਮਾਲ

ਡਾਕੂ ਉਂਗਲੀਮਾਲ ਜਾਂ ਡਾਕੂ ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ (ਪਾਲੀ: "finger necklace/garland"; ਸਿਨਹਾਲਾ: අංගුලිමාල, ; ਚੀਨੀ: 央掘魔羅) ਬੁਧ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਸਤੀ ਹੈ। ਕੁਰਾਹੇ ਪਏ ਉਂਗਲੀਮਾਲ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਨੂੰ ਦੋ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤਾਂ ਥੇਰਗਾਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਮਝਿੱਮ ਨਿਕਾਯ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ

ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ ਇੱਕ ਹਤਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਹੁੰ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਗਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪਹਿਨੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੇ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਂਨ ਤਥਾਗਤ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ 999 ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਾਂ ਜਿਸ ਬੀਹੜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗੁਲੀਮਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਣ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮੇਲ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਏਨਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਕਿ ਉਂਗਲੀਮਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।

ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿਧਾਂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗੁਲੀਮਲਾ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਸਕ ਪੰਥ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇੰਡੋਲੋਜਿਸਟ ਰਿਚਰਡ ਗੋਮਬਰਿਚ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੰਤਰ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਰੂਪ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ

ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (AISF) ਸਾਡੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿਖੜ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਬ ਹਿੰਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ 12 ਅਗਸਤ 1936 ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਏ.ਆਈ.ਐਸ.ਐਫ਼ ਦਾ ਨੀਂਹ ਸਮੇਲਨ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੇਮੋਰੀਅਲ ਹਾਲ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਤੋਂ 200 ਮਕਾਮੀ ਅਤੇ 11 ਰਾਜਕੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ 936 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਸਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ, ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ, ਸਰ ਤੇਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸਪਰੂ, ਸ਼ਰੀਨਿਵਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅੰਦੋਲਨ
ਤੇਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸਪਰੂ

ਸਰ ਤੇਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸਪਰੂ (8 ਦਸੰਬਰ 1875 – 20 ਜਨਵਰੀ 1949) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਕੀਲ, ਰਾਜਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੋਪਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਗੋਖਲੇ ਦੀਆਂ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹਿੰਦ ਫੌਜ ਦੇ ਸੇਨਾਨੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੈਰੀਅਰ

ਤੇਜ ਬਹਾਦੁਰ ਸਪਰੂ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਯੂਨਾਈਟਡ ਪ੍ਰੋਵਿੰਸੇਸ (ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਵਿੱਚ 8 ਦਸੰਬਰ, 1875 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਪਰੂ ਸਬ-ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1875
ਨੰਦਨ ਨੀਲੇਕਣੀ

ਨੰਦਨ ਨੀਲੇਕਣੀ ਇੰਫੋਸਿਸ ਦੇ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਚਾਣ ਅੰਕ ਜਾਂ ਯੂਨਿਕ ਆਇਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੂਆਈਡੀ ਅਥਾਰਟੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨੀਲੇਕਣੀ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣਗੇ। ਨੀਲੇਕਣੀ ਦਾ ਰੈਂਕ ਕੈਬੀਨਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਅਥਾਰਟੀ ਇੱਕ ਡਾਟਾ ਬੇਸ ਤਿਆਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਅੰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨੰਬਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਲ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2006 ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਰਵਿੰਦਰ ਪ੍ਰਭਾਤ

ਰਵਿੰਦਰ ਪ੍ਰਭਾਤ (ਜਨਮ: 5 ਅਪਰੈਲ 1969) ਭਾਰਤ ਦਾ ਉੱਘੇ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਕਥਾਕਾਰ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸਤੰਭਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਬਲਾਗ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਗਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ। 1991 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾ ਗਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹਮਸਫਰ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਲਖਨਊ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਿੰਦੀ ਦੈਨਿਕ ਜਨਸੰਦੇਸ਼ ਟਾਈਮਸ ਅਤੇ ਡੇਲੀ ਨਿਊਜ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਦਾ ਉਹ ਨੇਮੀ ਸਤੰਭਕਾਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਪਨਯਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 18 ਮਈ 1989 ਨੂੰ ਬੇਤੀਆ ਵਿੱਚ ਐਮ. ਪ੍ਰਭਾਤ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤਕ ਕਰੀਅਰ

ਪ੍ਰਭਾਤ 1987 ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਟਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਸਮਯ (ਹਿੰਦੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਹਨ।
ਸੰਦਰਭ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਬੀ. ਵੀ. ਕਾਰੰਤ

ਬਾਬੁਕੋਡੀ ਵੇਂਕਟਰਾਮਨ ਕਾਰੰਤ (ಬಾಬುಕೋಡಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಕಾರಂತ್ ਕੰਨੜ) (19 ਸਤੰਬਰ 1929 – 1 ਸਤੰਬਰ 2002) ਕੰਨੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੋਹਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਗਕਰਮੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਐਕਟਰ, ਲੇਖਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸਨ। ਕਾਰੰਤ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤੀ ਰੰਗ ਮੰਚ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ ਸਿਨੇਮੇ ਦੇ ਅਗਰਦੂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਹੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਬਣੇ। ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮਸ਼ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਕਾਰੰਤ ਜੀ ਨੇ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ - ਇਬ੍ਰਾਹੀਮ ਅਲਕਾਜੀ, ਪ੍ਰਸੰਨਾ, ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਅਤੇ ਦਿਨੇਸ਼ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਤੁਗਲਕ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਦੇ ਹਇਵਦਨ ਡਰਾਮੇ ਦਾ ਬੀ. ਵੀ. ਕਾਰੰਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀ. ਵੀ. ਕਾਰੰਤ ਨੂੰ ਲੋਕ ‘ਬਾਬਾ’ ਕਾਰੰਤ ਕਹਿਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ
ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ

ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ - ਜਨਵਾਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰ। ਜਨਮ - 11 ਜਨਵਰੀ, 1958 ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ।

ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੁੱਕੜ ਡਰਾਮਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁਆਤੀ ਦੌਰ 1976 ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਦਰਜਨਾਂ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟ-ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਆਰਾ ਦੀ ਨਾਟ ਸੰਸਥਾ ਯੁਵਾਨੀਤੀ, ਭਾਗਲਪੁਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂਪੁਰ ਦੀ ਨਾਟ ਸੰਸਥਾ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰ। ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ।
ਪੂਰਣਕਾਲਿਕ ਡਰਾਮੇ

* ਮੀ ਗਾਂਧੀ ਬੋਲਤੋ (ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ)। ਅਸਮਿਤਾ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁਪ ਦੁਆਰਾ ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ 35 ਸ਼ੋ।
* ਆਖਰੀ ਸਲਾਮ
* ਅੰਤਿਮ ਯੁੱਧ
* ਘਰ ਵਾਪਸੀ
* ਕਹਿ ਰੈਦਾਸ ਖਲਾਸ ਚਮਾਰਾ।
* ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ। ਅਸਮਿਤਾ ਥਿਏਟਰ ਗਰੁਪ ਦੁਆਰਾ ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ 2009 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋ।
ਚਰਚਿਤ ਨੁੱਕੜ ਡਰਾਮਾ

* ਜਿੰਦਾਬਾਦ - ਮੁਰਦਾਬਾਦ
* ਰੰਗਾ ਸਿਆਰ
* ਜਨਤੰਤਰ ਕੇ ਮੁਰਗੇ
* ਹਮੇ ਬੋਲਨੇ ਦੋ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ

* ਮੋਰਚਾ ਲਗਾਤਾ ਨਾਟਕ (ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਸੰਪਾਦਨ)
* ਨਾਟਕ ਤੋਂ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਤੱਕ
* ਜਨਤੰਤਰ ਕੇ ਮੁਰਗੇ (ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ)
ਸਨਮਾਨ

* ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਮੌਲਕ, ਪੂਰਣਕਾਲਿਕ ਨਾਟ ਲਿਖਾਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ‘ਕਹਿ ਰੈਦਾਸ ਖਲਾਸ ਚਮਾਰਾ’ ਨੂੰ 2008 ਦਾ ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ
* ਨਵੀਂ ਧਾਰਾ ਰਚਨਾ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੁੱਕੜ ਡਰਾਮਾ
ਜਾਰਜ ਗਰੀਅਰਸਨ

ਜਾਰਜ ਅਬਰਾਹਮ ਗਰੀਅਰਸਨ (1851 - 1941) ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਸਿਵਲ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ। ਭਾਰਤ-ਵਿਗਿਆਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸਕਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਅਮਰ ਹੈ। ਸਰ ਜਾਰਜ ਅਬਰਾਹਮ ਗਰੀਅਰਸਨ ਲਿੰਗਵਿਸਟਿਕ ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਰਚਣਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹਨ। ਗਰੀਅਰਸਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਗਾਧ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਸਨ। ਨਵ ਭਾਰਤੀ ਆਰਿਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੀਮਸ, ਭਾਂਡਾਰਕਰ ਅਤੇ ਹਾਰਨਲੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੁਹਿਰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਭਾਰਤਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣੇ।
ਸਨਮਾਨ

1928 ਵਿੱਚ ਗਰੀਅਰਸਨ ਨੂੰ ਓ ਐਮ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ

ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ (अरविन्द गौड़), ਭਾਰਤੀ ਰੰਗ ਮੰਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਰਸੰਗਕ ਰੰਗ ਮੰਚ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਸਮਕਾਲੀ ਹਨ। ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ - ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ, ਜਾਤੀਵਾਦ, ਸਾਮੰਤਵਾਦ, ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ, ਰਾਜ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਸੱਤਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਹਿੰਸਾ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ, ਸਮਾਜਕ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦ ਉਸ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ। ਗੌੜ ਇੱਕ ਐਕਟਰ ਅਧਿਆਪਕ (ਟਰੇਨਰ), ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਕਥਾ-ਵਾਚਕ ਹੈ।

ਅਰਵਿੰਦ ਗੌੜ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਟ ਮਹਾਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨੇ ਡਰਾਮਾ ਕਾਰਜਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ, ਸੰਸਥਾਨਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਥਿਏਟਰ ਕਾਰਜਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਰਵਿੰਦ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 60 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਰੰਗ ਮੰਚ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰੰਗਮੰਚ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ

ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ (1934 - 9 ਜੁਲਾਈ 2023) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧ ਕਵੀ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਰਹਿਨੁਮਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਨੂੰ ਲੋਕ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰ, ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁੰਦਲ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਮਾਰਗ (1965)
*ਅਸਲ ਗੱਲ (1974)
*ਕਾਲੇ ਦਿਨ (1978)
*ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਜੇਲ੍ਹ (1982)
*ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਰਨਾਵਾਂ (1986)
*ਅੱਗ ਦਾ ਬੂਟਾ (1986)
*ਸਤਲੁਜ ਦਾ ਸਰਨਾਵਾਂ (1993)
*ਜੰਗਨਾਮਾ ਪੰਜਾਬ (1994)
*ਰੰਗ ਆਪੋ ਆਪਣਾ (2000)
*ਮੇਰੇ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀ (2002)
*ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਤਲਾਸ (2003)
*ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ (2004)
*ਸੰਨ ਸੰਤਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ (2007)
*ਨਜ਼ਰਬੰਦੀ ਦੇ ਦਿਨ (2007)
*ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ (2007)
*ਮੇਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ (2010)
*ਮੇਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ (2010)
*ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੱਥ (2011)
ਅਨੁਵਾਦ

*ਪਾਬਲੋ ਨੇਰੂਦਾ ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ
*ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ: ਮਹਿਮੂਦ ਦਰਵੇਸ਼
ਸੰਪਾਦਨ

*ਬਾਬਾ ਨਜਮੀ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ
ਸਫਰਨਾਮਾ

*ਕੰਧ ਉਹਲੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (1999)
ਜੀਵਨੀ

*ਚਿਤਰਕਾਰ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ
*ਸਾਹਿਤਿਕ ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ
*ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਰਤਕੀ: ਆਈਸਾਡੋਰਾ ਡੰਕਨ
ਹੋਰ

*ਦੋਸਤੀਨਾਮਾ (2005)
ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ

* ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ-ਨਹਿਰੂ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਆਈਸਾਡੋਰਾ ਡੰਕਨ

ਐਂਜਲਾ ਆਈਸਾਡੋਰਾ ਡੰਕਨ (27 ਮਈ 1877 – 14 ਸਤੰਬਰ 1927) ਅਮਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੀ ਲੋਕ ਨਰਤਕੀ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਨ-ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ 26 ਮਈ, 1877 ਨੂੰ ਜਨਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ 50 ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੀਕਰ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਲਾਮ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਟੇਜ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੋ ਦੇਖ ਰਹੇ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1927
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1877
ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ

ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ (1 ਦਸੰਬਰ 1929 - 24 ਅਕਤੂਬਰ 2023) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪੱਖੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਲੱਗਪਗ ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਟਰਾਂਟੋ, ਕਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ

ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜੀਰਵੀ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਨਵੇਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੱਤਰਕਾਰੀ

ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਕਾਰਕੁੰਨ ਸਨ।1953-54 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਲੋਕ ਯੁੱਗ’ ਪਰਚਾ ਕੱਢਿਆ। ਦੋ ਕੁ ਸਾਲ ਇਹ ਪਰਚਾ ਚੱਲਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ‘ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ’ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਜਿਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਐਡੀਟਰ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ 'ਪ੍ਰੀਤ ਲੜੀ' ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼।1962 ਵਿੱਚ ‘ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ’ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਰੂ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਆਉਣ ਤਕ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਦੇ ਸਮਾਚਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਦੇ ਚੰਡੇ ਪੂਰਾਂ ਦੇ ਪੂਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਮਾਰਕੇ ਮਾਰੇ ਹਨ।
ਕੈਨੇਡਾ ਪਰਵਾਸ

ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ 1990 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਪਰਵਾਸ ਕਰ ਗਏ। ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਵੀ ਤਾਕੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਣ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰ ਸੀ ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸੀ।
ਸਨਮਾਨ

ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਸੁਰਜਨ ਜ਼ੀਰਵੀ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ 'ਵਿਰਾਸਤ ਪੀਸ ਸੰਸਥਾ' ਵੱਲੋਂ 'ਲਾਈਫ ਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਐਵਾਰਡ' ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਇਹ ਹੈ ਬਾਰਬੀ ਸੰਸਾਰ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖ

* ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ: ਇੱਕ ਅਦਭੁੱਤ ਗਾਥਾ
*ਖ਼ਯਾਮ ਦੀਆਂ ਰੁਬਾਈਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ
*ਜਮਹੂਰੀਅਤ: ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
*ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਮੁਖੌਟੇ ਪਿਛੇ ਲੁਕੀ ਦਰਿੰਦਗੀ
*ਦੋ ਗੱਲਾਂ ‘ਮੇਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਰੰਗ’ ਬਾਰੇ.......... ਲੇਖ਼
*ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਬੀਮਾਰ ਹੈ
ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ

‘ਇਹ ਹੈ ਬਾਰਬੀ ਸੰਸਾਰ’ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਹੁ-ਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਰਬੀ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੋਖ ਸਾਜਿਸ਼ ਦਾ ਪਰਦਾ ਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਸੇ ਸੱਚੀਂ-ਮੁਚੀਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ‘ਬਾਰਬੀ’ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀਆਂ ਗੁਡੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰੈਸਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਰਬੀ ਲਈ ਫਰਨੀਚਰ, ਭਾਂਡੇ, ਦਿਲ ਲਾਉਣ ਲਈ ਸੁਹਣਾ ਮੁੰਡਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ, ਕਾਰਾਂ-ਗਲ ਕੀ ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ ਮੰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਧਾ ਲਵੋ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਾਰਬੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਲੁਟ ਖਸੁਟ ਦਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਬਲਬੀਰ ਮਾਧੋਪੁਰੀ

ਬਲਬੀਰ ਮਾਧੋਪੁਰੀ (ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ 1955) ਪੰਜਾਬੀ ਮੰਚ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ, ਯੋਜਨਾ (ਪੰਜਾਬੀ) ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਸਾਲ 2013 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਅਨੁਵਾਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਰਾਜਕਮਲ ਚੌਧਰੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਬਲਬੀਰ ਮਾਧੋਪੁਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। 2022 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲ ਮਿੱਟੀ ਬੋਲ ਪਈ ਲਈ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਵਾਲ਼ੇ ਢਾਹਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਵਰਗਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਦਲਿਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਬਲਬੀਰ ਮਾਧੋਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ 1955 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਮਾਧੋਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਮਾਧੋਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 14 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬੱਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੁਆਬੀ ਦਾ ਅਮੀਰ ਪਿਛੋਕੜ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਏਨੀ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਨ ਕਿ ਮੌਲਿਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ 40 ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵੀ ਪਾਸ਼, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਅਨੇਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੁਸਤਕਾਂ

* ਆਦਿ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ - ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਮੰਗੂ ਰਾਮ
* ਮਾਰੂਥਲ ਦਾ ਬਿਰਖ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
* ਭਖਦਾ ਪਤਾਲ (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
* ਦਿੱਲੀ ਇੱਕ ਵਿਰਾਸਤ (ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ)
* ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੰਗ-ਸੰਗ (ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ)
* ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਦਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
* ਸਾਹਿਤਕ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ
ਸਵੈਜੀਵਨੀ

ਛਾਂਗਿਆ ਰੁੱਖ
ਅਨੁਵਾਦ

* ਐਡਵਿਨਾ ਤੇ ਨਹਿਰੂ (ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ), ਕੈਥਰੀਨ ਕਲੈਮਾ
* ਲੱਜਾ (ਨਾਵਲ), ਤਸਲੀਮਾ ਨਸਰੀਨ
* ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮਸਲੇ; ਟੂਲੀਆ ਡੇਵਿਡ ਬਸੋਵਾ
* ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ
* ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਟਾਪੂ (ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)
* ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤ
* ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਬਚਪਨ
* ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
* ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ
* ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗੋ
* ਪਾਣੀ (ਰਮਨ)
* ਨੀਲੀ ਝੀਲ (ਕਮਲੇਸ਼ਵਰ)
* ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਸੰਗ, ਜੀਣ ਦਾ ਢੰਗ
* ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
* ਡਾ. ਬੀ. ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ - ਆਪ ਬੀਤੀਆਂ ਤੇ ਯਾਦਾਂ
* ਮਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ
* ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਦੀ ਮੂਲ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ
* ਬੁੱਧ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧੰਮ
* ਕ੍ਰਾਂਤੀਦੂਤ ਅਜ਼ੀਮਉੱਲਾ ਖ਼ਾਂ
* ਮੇਰਾ ਬਚਪਨ ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ (ਸਵੈਜੀਵਨੀ: ਸ਼ਿਓਰਾਜ ਸਿੰਘ ਬੇਚੈਨ)
* ਨਵਾਬ ਰੰਗੀਲੇ (ਐਨ ਬੀ ਟੀ)
* ਰਾਜਕਮਲ ਚੌਧਰੀ ਸੰਕਲਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ
* ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜੀਣ ਦੀ ਕਲਾ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1955
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਕਵੀ
ਪਰਮਜੀਤ ਸੋਹਲ

thumb|ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੋਹਲ 2024 ਵਿੱਚ।
ਤਸਵੀਰ:ਪਰਮਜੀਤ ਸੋਹਲ - 2.jpg|ਪਰਮਜੀਤ ਸੋਹਲ 2024 ਵਿੱਚ।
ਪਰਮਜੀਤ ਸੋਹਲ (ਜਨਮ 13 ਅਗਸਤ, 1965) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਓਨਮ (1994)
*ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ (2000)
*ਕਾਇਆ (2003)
*ਪੌਣਾਂ ਸਤਲੁਜ ਕੋਲ ਦੀਆਂ (2009)
ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਥੀਸਿਸ

ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤ੍ਰਣ (2000)
ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ

*ਰੇਸ਼ਮਾ ਰਹੇਜਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਅਵਾਰਡ, 1993
*ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮਾਹਿਰ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ 1995, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਓਨਮ ਲਈ।
*'ਸਾਰੰਗ' ਵਲੋਂ 'ਬੁੱਧ-ਬਿਬੇਕ' ਸਨਮਾਨ, 1995, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਓਨਮ ਲਈ।
ਕਾਵਿ ਵੰਨਗੀ


ਸੰਮੋਹਨੀ ਉਪਦੇਸ਼


ਹੇ ਦਾਨਵੀਰ ਕਰਣ
ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਚਿਰ ਲੜਦਾ ਰਹੇਂਗਾ
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਵੰਦ ਦਾ
ਛਡ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁਯੋਧਨ ਦਾ ਸਾਥ
ਨਾ ਅਪਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਆਤਮਾ ਦੀ ਦਰੋਪਦੀ ਨੂੰ
ਦਾਨ ਕਰ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ-ਕੁੰਡਲ
ਨਾ ਚਲਾ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਅਸਤ੍ਰ
ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਨਾਲੋਂ
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਂਣਾਂ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ
ਬੁਰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ

ਹੇ ਕਰਣ
ਨਾ ਉਭਰ ਵਾਰ ਵਾਰ
ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ
ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਗੋਦ ’ਚ ਸੌਂ ਜਾ

ਮੈਂ ਸੋਲਾਂ ਕਲਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
ਤੈਨੂੰ ਸੰਮੋਹਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
ਤੇਰੀ ਨੀਂਦ ’ਚ
ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਧਰਦਾ ਹਾਂ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ

ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿੱਤ ਅਕਾਡਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਕੂਲ ਮੈਨੂੰ ਆ ਪੁਸਤਕ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਰਬੋਤਮ ਬਾਲ–ਪੁਸਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ (2005) ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ

*ਜਾਵਾਂ ਰੋਜ਼ ਸਕੂਲ ਨੂੰ
*ਚਾਨਣ ਮਮਤਾ ਦਾ
*ਛੱਡ ਕੇ ਸਕੂਲ ਮੈਨੂੰ ਆ
*ਕਿਰਤ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣੋ
*ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ
*ਗਾਈਏ ਗੀਤ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ
* ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਕਾਪੀ (ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਕਮਲਜੀਤ ਨੀਲੋਂ

ਕਮਲਜੀਤ ਨੀਲੋਂ (ਜਨਮ 24 ਦਸੰਬਰ 1959) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ ਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ 2013 ਦਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ‘ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲੇਖਕ’ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਬਿਓਰਾ

ਕਮਲਜੀਤ ਨੀਲੋਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰੋਡ ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਨਿਕੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਨੀਲੋਂ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ 24 ਦਸੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਕੁਲਵੰਤ ਨੀਲੋਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨਛੱਤਰ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਘੁਲਾਲ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਕਾਲਜ ਬੌਂਦਲੀ ਅਤੇ ਈਵਨਿੰਗ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਕੀਤੀ।
ਮੁੱਖ ਆਡੀਓ-ਕੈਸਿਟਾਂ ਅਤੇ ਸੀਡੀਆਂ

*ਸੌਂ ਜਾ ਬੱਬੂਆ
*ਹਾਥੀ ਨਾਨਕਿਆਂ ਨੂੰ ਚੱਲਿਆ
*ਮਤਾਸ਼ਾ ਦੇਖਿਆ
*ਆਕਾ ਬਾਕਾ ਚਿੜੀ ਚੜਾਕਾ
* ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ (ਧੀਆਂ ਮੋਰਨੀਆਂ)
*ਰਿਸ਼ਤਾ ਨੀ ਮਾਂ ਵਰਗਾ
ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ

* ਜਨਮ ਦਿਨ
* ਰੇਲ ਗੱਡੀ
* ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਓ
* ਜਾਗ ਬੱਬੂਆ
* ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਕੌਣ ਲੈ ਗਿਆ
* ਮਾਪੇ
* ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਆਇਆ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ
ਸਾਧਗੁਰੂ

ਜੱਗੀ ਵਾਸੂਦੇਵ ਜਾਂ ਸਾਧਗੁਰੂ (ਜਨਮ 3 ਸਤੰਬਰ 1957), ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗੀ, ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਈਸ਼ਾ ਫ਼ਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਈਸ਼ਾ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਸਹਿਤ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਲੇਬਨਾਨ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪਰੋਗਰਾਮ ਸਿਖਾਂਦਾ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਕਈ ਸਾਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਕ ਪਰਿਸ਼ਦ (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: ECOSOC) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੀ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਅਠ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

ਜੱਗੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਜਨ‍ਮ 3 ਸਤੰਬਰ 1957 ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਰਾਜ‍ ਦੇ ਮੈਸੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸਨ। ਬਾਲਕ ਜੱਗੀ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਖੂਬ ਲਗਾਉ ਸੀ। ਅਕ‍ਸਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉੱਚੀ ਪਾ ਉੱਤੇ ਬੈਠਕੇ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਹੀ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਪਰਤਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਉਂਸ ਨੂੰ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਹੈ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੱਗੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦਾ ਯੋਗ ਸਿਖਿਅਕ ਸੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਘਵੇਂਦਰ ਰਾਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਲ‍ਲਾਡਿਹਾਲੀ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਸੂਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰਜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੋਗੀ
ਸਵਰਨ ਲਤਾ (ਅਦਾਕਾਰਾ)

ਸਵਰਨ ਲਤਾ () ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿਖੇ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਦੁਖਦਾਈ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ, ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਸੰਵਾਦ ਸਪੁਰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਸਵਰਨ ਲਤਾ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਦਸੰਬਰ, 1924 ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਆਲ ਖੱਤਰੀ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਂਬਰਿਜ ਡਿਪਲੋਮਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਐਂਡ ਆਰਟਸ, ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਈ। 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੰਬੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ 1942 ਤੋਂ 1948 ਤੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 22 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਸਵਰਨ ਲਤਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਅਪਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ - ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਾ, ਸਈਦਾ ਬਾਨੋ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਸਵਰਨ-ਨਜ਼ੀਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬਹੁਤ ਰਚਨਾਤਮਕ ਜੋੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੀਆਂ ਸਨ।
ਮੌਤ

ਸਵਰਨ ਲਤਾ ਦੀ ਮੌਤ 8 ਫਰਵਰੀ 2008 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 83 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਬੱਚੇ (ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ) ਸਨ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ

* ਆਵਾਜ਼ (1942) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਤਸਵੀਰ (1943) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ (1943) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਇਸ਼ਾਰਾ (1943) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਉਸ ਪਾਰ (1944) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਰੌਨਕ਼ (1944) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਰੱਤਨ (1944) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਘਰ ਕੀ ਸ਼ੋਭਾ (1944) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਪ੍ਰੀਤ (1945) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਲੈਲਾ ਮਜਨੂੰ (1945) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਪ੍ਰਤਿਮਾ (1945) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਚਾਂਦ ਤਾਰਾ (1945) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਵਾਮਾਕ਼ ਆਜ਼ਰਾ (1946) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸ਼ਾਮ ਸਵੇਰਾ (1946) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਅਬਿਦਾ (1947) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਘਰਬਾਰ (1948) ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸਚਾਈ (1949) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਫੇਰੇ (1949) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ 'ਸਿਲਵਰ ਜੁਬਲੀ', ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ
* ਅਨੋਖੀ ਦਾਸਤਾਨ (1950) ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਲਾਰੇ (1950) ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਭੀਗੀ ਪਲਕੇਂ (1952) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਬੂ (1953) ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਖ਼ਾਤੂਨ (1955) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਨੌਕਰ (1955) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ - ਇੱਕ 'ਗੋਲਡਨ ਜੁਬਲੀ' ਹਿੱਟ ਫ਼ਿਲਮ
* ਹੀਰ (1955 ਫ਼ਿਲਮ) (1955) ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ - ਸੁਪਰ-ਹਿੱਟ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ, ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸਫ਼ਦਰ ਹੁਸੈਨ ਦੁਆਰਾ
* ਸਾਬਿਰਾ (1956) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸੌਤੇਲੀ ਮਾਂ (1956) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਨੂਰ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (1957) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸ਼ਮਾ (1959) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਬਿੱਲੋ ਜੀ (1962) ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ
* ਅਜ਼ਮਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮ (1965) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
* ਸਵਾਲ (1966) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ - ਰਾਸ਼ਿਦ ਅੱਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਿੱਟ ਸੰਗੀਤਕ ਫ਼ਿਲਮ
* ਦੁਨੀਆ ਨਾ ਮਾਨੇ (1971) ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਗੁਰੂ ਰਵੀਦਾਸ ਆਯੂਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਆਯੁਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਰਾਹੀਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉੱਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਕਲਪਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਖੋਜ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਯੁਰਵੇਦ ਡਾਕਟਰਾਂ (ਬੀ.ਏ.ਐਮ.ਐਸ.) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਅਤੇ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਡਾਕਟਰ ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਲਈ ਵੱਡਮੁੱਲੇ ਸਰੋਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

*ਸਰਕਾਰੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ
*ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਰਾਇਣ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
*ਦਿਆਨੰਦ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ
*ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
*ਸ੍ਰੀ ਸੱਤਿਆ ਸਾਈ ਮੁਰਲੀਧਰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਮੋਗਾ
*ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਮੁਕਤਸਰ
*ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਮੁਕਤਸਰ
*ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ ਲੁਧਿਆਣਾ
*ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਲੁਧਿਆਣਾ
*ਬਾਬੇ ਕੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਮੋਗਾ
*ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਉਰਮਲਾ ਦੇਵੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ
*ਸੰਤ ਸਹਾਰਾ ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਬਠਿੰਡਾ
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ

*
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ, ਪਾਸਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਡੇਅਰੀ ਅਫਸਰਾਂ, ਪਸ਼ੂ ਆਹਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੰਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਨਵੀਆਂ ਸੂਚਨਾਵਾਂ, ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਕੀਮਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਰਸਾਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਖਾਂਦਰੂਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ।
ਵਿਭਾਗ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੈਟਨਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹਿੱਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਕਾਲਜ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਪ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਬੱਤਖਾਂ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਬੜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਾਈ ਗਈ।
ਕਾਲਜ ਆਫ ਡੇਅਰੀ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਪਾਇਲਟ ਡੇਅਰੀ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਨਮਕੀਨ ਲੱਸੀ, ਦੁੱਧ, ਘੱਟ ਚਿਕਨਾਈ ਵਾਲਾ ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਜ

*ਕਾਲਜ ਆਫ ਵੈਟਰਨਰੀ ਸਾਇੰਸ
*ਕਾਲਜ ਆਫ ਫ਼ਿਸ਼ਰੀਜ਼
*ਡੇਅਰੀ ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਲਜ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ
ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ­ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1997 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਪੁਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 400 ਕਾਲੇਜਿਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਰਸਿਸ ਵਿੱਚ ਐਡਮੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਿਅਰ ਦੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਇਸ ਕੋਰਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਏ. ਆਈ. ਸੀ. ਟੀ. ਈ./ਪੀ. ਟੀ. ਯੂ ਵਲੋ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਿਆਦ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੀ. ਟੀ. ਯੂ ਇਕਲੋਤੀ ਅਜਿਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਐਡਮੀਸ਼ਨ ਲੈਣ ਦਾ ਮੋਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਮੋਲਕ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਚਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਲੇਜਾਂ ਨੂੰ ਮੋਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸੋਰਸਿਸ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੋ ਕਰ ਸਕਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿੱਖਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪਸਾਰ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਰੇਡਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ
ਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ

ਕੇ.ਐਲ. ਗਰਗ (ਜਨਮ 13 ਅਪਰੈਲ 1943) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਬਾਂਗੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਪਗ 60 ਪੁਸਤਕਾਂ (ਵਿਅੰਗ, ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਅਜੀਤ ਰੋਜਾਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਲਮ ਗਰਗ ਬਾਣੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਅੱਗ ਦੇ ਦਾਇਰੇ
*ਦਰਅਸਲ
*ਆਖਰੀ ਪੱਤਾ
*ਵਾਟ-69
*ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਬੰਦੇ
*ਤਲਬ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਨਾਵਲ

*ਹੁੰਮਸ
*ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਲ
*ਤਲਾਸ਼
*ਤਮਾਸ਼ਾ (2012)
*ਹਿੱਲਦੇ ਦੰਦ
*ਅੰਤਲੇ ਦਿਨ
ਵਿਅੰਗ ਪੁਸਤਕਾਂ

*ਦੇਖ ਕਬੀਰਾ ਹੱਸਿਆ(1979)
*ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਡਾਇਰੀ
*ਤਾਊ ਰੰਗੀ ਰਾਮ
*ਤਰਵੰਜਾ ਪੱਤੇ
*ਬੰਦੇ ਕੁ ਬੰਦੇ
*ਬੇਬਾਕੀਆਂ
*ਦਫਤਰ ਵਿੱਚ ਭੂੰਡ
ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ

*ਵਾਟਾਂ ਦੇਸੋਂ ਪਾਰ ਦੀਆਂ
*ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ
ਅਨੁਵਾਦ

*ਪਹੁ ਫੁਟਾਲਾ - (ਲੇਖਕ: ਐਲੀ ਵਾਈਜ਼ਲ)
*ਰਾਤ - (ਲੇਖਕ: ਐਲੀ ਵਾਈਜ਼ਲ)
*ਦੁਰਘਟਨਾ - (ਲੇਖਕ: ਐਲੀ ਵਾਈਜ਼ਲ)
*ਵਿਸਰੇ ਹੋਏ - (ਲੇਖਕ: ਐਲੀ ਵਾਈਜ਼ਲ)
*ਯੁੱਧ ਜਾਪ - (ਲੇਖਕ: ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ)
*ਸੁਨਹਿਰੀ ਟਾਹਣੀ - (ਲੇਖਕ: ਸਰ ਜੇਮਜ ਫਰੇਜ਼ਰ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ