JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සංස්ථාපිත ව්‍යවහාරය

නීතිගත සංස්ථා --සංස්ථාපිත පුද්ගලත්වය

නීතිගත සංස්ථා වල එක් ප්‍රධාන නෛතික ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවාට වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් හිමි වීම හෙවත් කෘතිම පුද්ගලයෙක් වීමයි. කෙසේ වෙතත් වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය ඉංගී්‍රසි නීතිය තුල 1895 දී සාමි මංතී්‍ර මණ්ඩලය ූඅලඔමඔන ව. ූඅලඔමඔන ්‍ය ඡඔ. නඩුවේ දී තහවුරු කරන තුරු පිළිගැනීමට ලක් නොවීය. නමුත් වර්තමානයේ දී සමාගම් වෙනම නෛතිකත්වයක් ඇති ආයතනයක් ලෙස ලොව පුරා පිළිගැනීමට ලක් වී ඇත.
වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් පැවතීම නිසා විශෙෂයෙන් ම කුඩා පවුල් සමාගම් සම්බන්ධයෙන් නිතර ම අපේක්ෂා නොකල ප්‍රති විපාකයන් ඇතිවේ.
ඹ ව ඹ නඩුවේ දී බිරිඳ විසින් සැමියාට එරෙහිව ලබා ගත් එළිදරව් නියෝගය සැමියාගේ ආයතනය සම්බන්ධයෙන් බල නොපාන අතර එය නියෝගයේ දක්වා නොමැති අතර් ඔහුගෙන් වෙනස් වන එකක් බවටත් අධිකරණය විසි තීන්දු කරන ලදී.
ඟඅචඅඋරඅ ව ණඔරටහඑරන ංසසඋරඅනචඑ ඡඔ ළටඩ නඩුවේ දී රක්ෂණ ආවරණයක් යටතේ හිමිකම ක් දැව සඳහා වූ එම රක්ෂණාවරණය අයිතිකරුගේ නමින් තිබී පසුව තමාට පූර්ණ වශයෙන් අයිති වූ සමාගමේ නමට පැවරීම නිසා පැවරුමට පසුව විනාශ වූ එම දැව තොගය සමාගමට අයිති එකක් මිස ඔහුට අයිති නොවන අතර තව දුරටත් ඒ සඳහා ඔහුට රක්ෂනීය බැඳීමක් නොමැති බවත් නිසා ඔහුට හිමිකම ක් නොමැතී බව තීන්දු විය.
වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය බදු සැලසුමවල දී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම් සඳහා වඩා නම්‍යශීලී ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉඩ සලසන අතර බහු ජාතික සමාගම් වලට සිය එතෙර කාර්්‍යයන් හි වගකීම් කළමනාකාරීත්වයට අවස්ථාව ක් ලබාදේ. (ංඩඅමස ව ඡඅපඑ ඊනඩඋසටරඉඑස පලච බලන්න)
ඇතැම් විටක දී අධිකරණය විසින් සංස්ථාව නමැති කඩතුරාව බිඳ දමමින් ඒ පසුපස සිටිනන් පිළිබඳ සොයා බලා සෘජුවම වගකීම පවරයි. මේ සඳහා බොහෝ විට දිය හැකි උදාහරණ නම්
• සමාගම නමට පමණක් පවතින්ක් වන අවස්ථාවේ දී
• සමාගම එහි සාමාජිකයනගේ සහ පාලකයන්ගේ නියෝජිතයෙකු පමණක් වන අවස්ථාවේ දී
• සමාගමේ නියෝජිතයෙකු යම් ප්‍රකාශනයක් හෝ ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් පීද්ගලිකව ම වගකීම බාර ගන්නා අවස්ථාවේ දී
• සමාගම වංචා සහගත ක්‍රියාවක හෝ වෙනත් වැරදි සගහත ක්‍රියාවක යෙදී සිටින අවස්ථාවේ දී
• ගිවිසුම හෝ නීතිය අර්ථකථනයේ දී තනි සමාගමට සීමා නොවී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම ට යොමු කිරීම
• නීිතිය මඟින් අවසර ලබා දී අවස්ථාවේ දී (උදා සමාගම් කොටස් කරුවන් පරිසර සංරක්ෂණ නීති කඩ කළ අවස්ථාවක දී)
• බොහෝ විනිශ්චයන් හී දී සමාගම අනිවර්්‍යය බංකොලොත් භාවයකට පත්මෙින් තිබිය දී දිගටම කටයුතු කර ගෙන යන විටදී පුද්ගලික වෙළඳ පාඩු පිළිබඳ සැලකිලිමත් වන ලෙස අධ්‍යක්ෂකවරුනට බල කිරීම


ප්‍රවර්ගය:නීතිය
වැඩිහිටි නීතිය

වැඩිහිටි නීතිය යනු වැඩිවන වැඩිහිටි ජනගහනය සම්බන්ධයෙන් බලපාන ඒ පිළිබඳ අවධානයක් යොමු කරන නීතියේ ක්ෂේත්‍රය යි.
ප්‍රභේදයන්

වැඩිහිටි නීතිය සමන්ව්ත වන ප්‍රධාන ආකර තුනකි.

#ඉඩකඩම් සැලසුම් සහ පරිපාලන බදු ප්‍රශ්ණ ද ඇතුළුව
# වෛද්‍යාධාර, අබලතාව සහ දිගුකාලීන රැකබලා ගැනීම
#භාරකාරත්වය, සංරක්ෂණ සහ වගකීම් සහ විශවාසවනත කම

ඉහතින් දැක්වූ කරුණු වලට අමතර ව ඉඩකඩම් සැලසුම් කිරීම, අන්තිම කැමති පත්‍ර, භාර, භාරකාරත්වය, වැඩිහිටි අපවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීම, නොසැලකීම සහ රැවටීම, ජීවිතාන්ත සැලසුම්, සියලුම ආකාරයේ අබලතාවයන් සහ වෛද්‍යය පහසුකම්, විශ්‍රාමික සැලසුම්, සමාජ අරක්ෂණ ප්‍රතිලාභ, වෛද්‍යාධාර ආවරණ, වෛද්‍යාධාර සැලසුම්, (එක්සත් ජනපදයේ නම්) පාරිභෝගික ආරක්ෂණය, සාත්තු නිවාස, නි්වෙස් තුල රැකබලා ගැනීම, ඇටර්නි බලය, විශේ’ෂඥ හෝ වෛද්‍යය උපදෙස් සැලකිල්ල, ප්‍රකාශන සහ ඇටර්නි බලය, ගෙවල් හිමි/කුලී නිවැසි අවශ්‍යයතා, නිශ්චල දේපළ, උකස් ආධාර, විවිධ මට්ටමේ උපදෙස්, අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ උපදෙස් ලබා දීම සහ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, බදු ගෙවීම්, වෙනස්කම් සැලකීම වැනි ක්ෂේත්‍ර වැඩිහිටි නීතියට ඇතුළත් වේ.
වැඩිහිටි නීතියේ ඉතිහාසය

ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත (ුංං) හිටපු ජනාධිපති ලිනඩන් බී. ජොන්සන් විසින් 1965 ජූලි මස 14 වන දින නීතියක් බවට මුලින්ම අත්සන් කරන ලද අතර (එම වර්ෂයේ දීම මෙඩිකෙයාර් ආයතනය පිහිටුවන ලදී) එය සෞඛ්‍යය සහ මානව සේවා දෙපාර්තමේන්තුව තුළ මහළු පරිපාලන ආංශය (ංුං) පිහිටුවීම සඳහා මහෝපකාරී විය. ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත මෙම ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රජා පාලනය සහ සේවා වැඩසටහන් පර්යේෂණ සඳහා මුදල් සැපයීම ආදර්ශණ සහ පුහුණු වැඩසටහන් සඳහා ජනපද රාජ්‍යයන් ට බලය පවරා ඇත. 1972 දී ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත සංශෝධනය කරමින් වැඩිහිටියන් සඳහා ජාතික පෝෂණ වැඩපිළිවෙලක් එකතු කරන ලදී. ඇමෙරිකානු වැඩිහිටි පණත සිය රෝගී වූ හෝ අබල දුබලතාවන් ඇති වයස්ගත ආදරණීයයන් රැක බලා ගනීමට දුෂ්කරතාවන් ඇති සිය දහස් ගණනක් වූ පවුල් සාමාජිකයින්ට අධාර කිරීම අරමුණු කරගෙන 2000 වර්ෂයේ දී ජාතික පවුල් රැකවල් ලබාදීමේ ආධාරක වැඩසටහන ඇතුළත් කිරීමට නැවත වරක් සංශෝධනය කරන ලදී. මෙම වැඩසටහන උපදේශණ සේවා, ආධාරක කණ්ඩායම් සහ වෙනත් ප්‍රජා මූලික සේවා වැනි රාජ්‍යය සහ ප්‍රාදෙශීය ආයතන අතර ඒකාබද්ධ සේවාවන් සඳහා මූල්‍යයමය ප්‍රතිපාදන සපයනු ලබයි. මෙම සේවාවන් දුබල සහ වයස්ගත සාමාජිකයන් සඳහා රැකවරණය සැලසීම කේන්ද්‍ර කර ගෙන ඇත. තව ද මෙම වැඩසටහන මඟින් අවුරුදු 18 හෝ ඊට අඩු දරුවන් සඳහා රැකවරණය සලසන වැඩිහිටි නෑදෑයන් සිටින පවුල් ඒකක සේවාවන් සැපයීම ද සිදු කරයි. වැඩිහිටි නීතිය සහ සම්බන්ධ වෘත්තීන් වැඩිහිටි නීති ක්ෂේත්‍රයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින වෘත්තීන් වන්නේ නීතීඥ, නීති සහයක, නීති ලෙඛකාධිකාරී, මනෝ චිකිත්සක, රැවරණ සපයුම්කරු, මූල්‍යය සැලසුම්කරු, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදක සහ නීතිවේදී ප්‍රතිලාභ විශේෂඥ, හොඳම ව්‍යාපාරික මණ්ඩලය, නීතිපති කාර්යාලය, පාරිභෝගික ආරක්ෂක ඒජන්සිය, දේශපාලනය ගැන අවධානයෙන් සිටින කණ්ඩායම්, සෞඛ්‍යය රැකවරණ සපයන්නන්, පරීක්ෂක, අවමංගල්‍යය සැලසුම්කරුව, මැසිවිලි උපදේශක, අයථාභාවිතය සහ වංචා පරීක්ෂක, අධ්‍යාපක, නිෂ්පාදන වර්ධක, ප්‍රවාහන පහසුකම් සැපයුම්කරු, විනෝදාස්වාදය සහ සංචාරක මඟ පෙන්වන්නන්, දේපළ නියෝජිත, උකස් තැරැව්කරු, රක්ෂණය සපයන්නන් සහ වැඩිහිටි සහායක වැනි වෘත්තීන් ය. ඕනෑම වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයකට මහළු වෙමින් පවතින සමාජය ට ප්‍රතිලාභයන් සැලසිය හැකිය.
සටහන්
පෞද්ගලිකත්වයේ නීතිය

පෞද්ගලිකත්වයේ නීතිය පුද්ගලයෙකු සතු පෞද්ගලිකත්ව අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම ට අවධානය යොමු කරනු ලබන නීතිය යි. බොහෝ රටවල් පෞද්ගලිකත්වය තනි පුද්ගල අයිතිවාසිමක් මිස ආයතනික අයිතිවාසිකමක් ලෙස නොසලකන බව අර්ථ දැක්වීවෙන් ම පෙනී යයි. රජයන් සහ වෙනත් සංවිධාන විවිධ අරමුණු සඳහා පුද්ගල තොරතුරු රැස්කර තබා ගනී. පෞද්ගලිකත්ව නීතිය මඟින් එම ආයතන විසින් මෙවැනි තොරතුරු එක්රැස් කිරීමට සහ භාවිතා කිරීමට සීමාවන් පනවයි. මූලික පෞද්ගලිකත්ව මූලධර්මයන් ලොව පුරා බොහෝ පෞද්ගලිකත්ව නීති සඳහා පදනම් වී ඇත්තේ සාධාරණ ලෙස තොරතුරු භාවිත කිරීමේ මූලධර්මයන වේ. එම මූලධර්මයන් වන්නේ විවෘතභාවය පෙද්ගලික තොරතුරු භාවිතයන් සහ මූලධර්මයන් ගේ විවෘතභාවය පිළිබඳ මූලික ප්‍රතිපත්තියක් තිබිය යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් පෞද්ගලිකත්ව මූලධර්මයන් ප්‍රකාශයට පත්කිරීම මෙහි ප්‍රතිථලයයි. තොරතුරු එකරැස් කිරීම සීමා කිරීම පුද්ගලික තොරතුරු රැස්කර ගත හැකි වන්නේ සඳහන් කරන ලද අරමුණක් සඳහා නෛතික සහ සාධාරණ අන්දමින් සහ දැනුවත්බවකින් සහ ඒ සඳහා කැමැත්ත ඇතුවය. මෙම මූලධර්මය අනුව පුද්ගලයෙකුට ඒ සඳහා එකඟ වීම සහ එකඟ නොවීම තීරණය කල හැකිය. විශේෂිත අරමුණ පුද්ගලික තොරතුරු එක රැස්කර ගන්නා අවස්ථාවේදී ම එහි අරමුණ කුමකි ද යන්න පැහැදිලි කල යුතුය. එ මඟින් එම තොරතුරු ඒ අරමුණු වලින් පරිබාහිර ව තව දුරටත් භාවිතය සීමාකෙරේ. උදා. වෙළඳ හවුල්කරුවන් සමඟ ගනුදෙනු වල දී හෝ පුවත් පත්‍රිකා හෝ අමතර නිෂ්පාදන තොරතුරු යැවීම අවස්ථා වල දී එකඟත්වය පල කල විට ඒ සඳහා සඳහන් කරන ලද අරමුණ දැක්විය යුතුය. භාවිතයේ සීමා පුද්ගලික තොරතුරු දක්වන ලද අරමුණ හැරෙන්න ට වෙනත් අරමුණු සඳහා එම තැනැත්තාගේ අවසරය සහ නීතියේ අවසරය ඇතිව පමණක් යොදා ගත යුතුය. පුවත් පත්‍රිකාවක් යැවීම සඳහා ලබාගත් විද්්‍යුත් ලිපිනය අමතර නිෂ්පාදන තොරතරු යැවීම එම තැනැත්තාගේ අවසරය නොමැති ව නොකල යුතුය. තොරතුරු වල තත්වය පුද්ගලික තොරතුරු නිවැරදි, සම්පූර්ණ, කාලානුරූපී සහ එවා භාවිතයේ අරමුණ සඳහා අදාළ විය යුතුය. මෙය සෞඛ්‍යාරක්ෂක තීරණ සහ මූල්‍යයමය තීරණ වැනි තීරණාත්මක තීන්දු ගන්නා ක්ෂේත්‍ර සම්බන්ධයෙන් ඉතා වැදගත් මුලධර්මයක් වන අතර විශ්වාස කළ හැකි තොරතුරු පමණක් එම අරමුණු සඳහා භාවිතා කළ යුතුය. තනි පුද්ගල සහභාගීත්වය සෑම තොරතුරක් මඟින් ම ඉතා වැදගත් තීරණ වලට එළඹෙන නිසා තම පුද්ගලික තොරතුරු පරීක්ෂා කිරීම සහ ඒවා නිවැරදි කිරීම ට සෑම පුද්ගලයෙකුටම අයිතියක් ඇත. පුද්ගලික තොරතුරු නැති වීම, බලය නොලත් ප්‍රවේශය, විනාශ කිරීම, වෙනස් කිරීම සහ හෙළි කිරීම වැනි අවධානම් වලින් ආරක්ෂා කර ගත යුතුවේ. ආයතනයේ පුද්ගලික ප්‍රතිපත්ති වලට අනුකූලව ආයතනයේ කවුරුන් හෝ මේ සම්බන්ධයෙන් වග කිව යුතුය.
සටහන්
පටිපාටීය නීතිය

පටිපාටීය නීතිය සීවීල් සහ අපරාධ පටිපාටීයකරණයේ දී, අධිකරණය විසින් සිදු වූයේ කුමක් ද යන්න විමර්ශනය කර තීන්දු කිරීම සඳහා අනුගමනය කරනු ලබන රීතින් වලින් සමන්විත වේ. මෙම රීතීන් සම්පාදනය කරණු ලබන්නේ අධිකරණය වෙතට ගෙන එනු ලබන නඩු වලදී නිසි ක්‍රියාදාමය සාධාරණ සහ ස්ථාවර අයුරින් ක්‍රියාවේ යෙදවෙන (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපයයේ) හෝ මූලිකව සාධාරණත්වය ඉෂ්ට වන (පොදු නීති සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කරන රටවල් වල) පරිදි ය. නීතිඥයින් විසින් පටිපාටීය නීතියේ ක්‍රියාවලිය මඟින්, හිමිකම් සහ විත්තිවචකයන් ගේ වලංගුභාවය පිරික්සුමට යොදා ගනු ලබන සත්තාවී නීතයෙන් වෙන් කර හඳුනා ගනී. සිවිල් සහ දේශපාලිනික අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් වන පරිදි පටිපාටීය අයිතිවාසිකම්
* තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය
* යුක්තිය පසඳ ගැනීමේ ප්‍රවේශ අයිතිය
* සහභාගිවීමේ අයිතිය පාරිසරික ගැටළු වල දී තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය, යුක්තිය පසිඳලා ගැනීමේ් ප්‍රවේශ අයිතිය සහ සහභාගිවීමේ අයිතිය එක්සත් ජාතීන් ගේ පාරිසරික සම්මුතියේ අනතර්ගත කරන ලද අයිතීන් වන අතර එය ආහුස් සම්මුතිය (1998) ලෙස හඳුන්වයි. පාරිසරික නීති ප්‍රතිපාදනවල දක්නට ලැබෙන මෙම අයිතීන් දක්වා ඇත.
සටහන්

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
කලා පරිපාලනය

කලා පරිපාලනය වනාහි විශ්වවිද්‍යාලයක හෝ පාසලක කලා හා සංස්කෘතික සංවිධාන වන සංගීත වාදන කණ්ඩායම්, නාට්‍ය සමාගම් හෝ ‍ කෞතුකාගාර සඳහා සිසුන් කලා කළමනාකරුවන් ලෙස සුදානම් කරන විෂය ධාරාවකි. කලා පරිපාලන වැඩ සටහන් සංවිධානය අනුව සාමාන්‍ය පරිපාලනයට අදාළ අංග වන ව්‍යාපාර පරිපාලනය උගන්වන අතරම ලාභ නොලබන කලා හා සංස්කෘතික ආයතන පරිපාලනයට අදාළ විශේෂඥ දැනුම ලබා දෙන විෂය මාලාවන්ද මීට ඇතුළත් කර ඇත.
වැඩසටහන

කලා පරිපාලන විෂය ධාරා වැඩසටහන් මඟින් සිසුන්ට ඩිප්ලෝමා, සමාන්‍ය උපාධි හා ශාස්ත්‍රපති උපාධි ඇතුළත් සහතික පත්‍ර හා අක්තපත්‍ර ප්‍රදානය කරනු ලැබේ. මේ වැඩසටහන් අනුව රාජ්‍ය පරිපාලනය, ව්‍යාපාර පරිපාලනය හා කළමනාකරණය වැනි පවතින පරිපාලන ක්‍රමවේදයන් සමඟ මිශ්‍රවූ විෂය මාලාවක් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. සැබැවින්ම සමහර විශ්ව විද්‍යාලයන්හි කලා පරිපාලන විෂය මාලාව M.B.E උපාධිය තුළට ගැනෙන විශේෂඥභාවයෙන් යුක්තය. සමහර කලා පරිපාලන විෂය මාලා වල සිසුන්ට කලා සහ සංස්කෘතික සංවිධාන වලට ස්වේච්ඡාවෙන් බැඳී නිපුණතාවය ලබා ගැනීමට ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළත් ‍කර ඇත.
කලා පරිපාලකයෝ

කලා පරිපාලකයන් සේවය කරන්නේ කලා හා සංස්කෘතික සංවිධාන වලය. මෙවැනි සංවිධාන ලෙස කලාගාර, කෞතුකාගාර, නා‍ට්‍ය සංසද, කලා උත්සව, කලා මධ්‍යස්ථාන, කලා කවුන්සල, ප්‍රාදේශීය කලා මණ්ඩල, නැටුම් සමාගම්, පොදු කලා සංවිධාන, ආබාධිතයන් සඳහා කලා සංවිධාන සහ ප්‍රාදේශීය අධිකාරීන් හැඳින්විය හැක. කුඩා සංවිධානවල කලා පරිපාලකයකු එම සේවා විකිණීම, දර්ශන කලින් වෙන් කරවා ගැනීමේ කටයුතු මෙන්ම මුදල් පාලනය ද කළ යුතුවේ. විශාල කලා සංවිධානයක නම් එහි ගොඩනැගිලි පහසුකම් පවත්වා ගැනීම, නිර්මාණාත්මක කලාකරුවන්ගේ (රඟපෑම හා අදාළ වෙනත් කලා කටයුතු ) සේවය ලබා ගැනීම, පාලන කටයුතු සඳහා සේවක පිරිස් පවත්වා ගැනීම, ප්‍රජා සම්බන්ධතාවක් තබා ගැනීම, සේවා විකිණීම සහ අදාළ වාර්තා තබා ගැනීම පිළිබඳවද වගබලා ගතයුතු වේ. ජ්‍යෙෂ්ඨ මට්ටමේ කලා පරිපාලකයන් විසින් කළමනාකාර මණ්ඩලවල අධ්‍යක්ෂකවරුන්ට හා සම්මන්ත්‍රණ කළමනාකරුවන්ට උපාය මාර්ගික සැලසුම් කිරීම් හා තීරණ ගැනීම පිළිබඳ උපදෙස් ලබා දීම කළ යුතුවේ.
වැඩසටහන්

කලා පරිපාලන විෂය මාලා වැඩ සටහන් එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව, ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල විශ්වවිද්‍යාල හා පාසල් ගණනාවකම පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. එසේම සමහර අධ්‍යාපනික ආයතන මඟින් කලාව ශිල්පීය මට්ටමින් පුහුණුවන්නන්ට හා අනාගත වෘත්තීමය අධ්‍යාපනික අභිවෘද්ධිය තකා කලා කටයුතු වල යෙදෙන්නන්ට සහතික පත් ප්‍රදානය කිරීමේ ක්‍රමවේද ඉදිරිපත් කර ඇත.
සටහන
සමාගමක ගුණාත්මක භාවය

1980 වර්ෂයේදී සමාගමක ස්වභාවය යන සංකල්පය කළමනාකරණයට අනුව ගත් කල “මිනිසා” ඉදිරියට ආවේය. ඒ අනුව වටහා ගන්නා ලද්දේ විවෘත මනසකින් යුතුව ගුණාත්මකභාවයට ප්‍රවේශ වීම පිණිස කළමනාකරුවන් සංවර්ධනාත්මක ක්‍රියා මාර්ග ගන්නේ නම් සාර්ථකභාවය ළඟාකර ගත හැකි බවය.

සමාගමක ගුණාත්මකභාවය ළඟා කර ගැනිමේදී පහත සඳහන් කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කෙරේ.


මෙහි සඳහන් එක් කරුණක හෝ අඩු පාඩුවක් සිදුවුණි නම් එය සමාගමේ නිෂ්පා‍දනයට අවදානමක් ඇති කරයි.

ගුණාත්මක කළමනාකරණයක් සඳහා මෙහි සඳහන් වන ප්‍රවේශයන් මේනිසා නිෂ්පාදන කාර්යයේදී පමණක් නොව සියළු ව්‍යාපාර සඳහාද අදාළ වේ.

* වැඩ සැලසුම
* පරිපාලන සේවය
* උපදේශනය
* බැංකු කටයුතු
* රක්ෂණය කිරීම
* පරිගණක මෘදුකාංග
* සිල්ලර වෙළඳාම
* ප්‍රවාහනය

මෙහි ගුණාත්මක සංවර්ධන ක්‍රියාවලියක් ඇතුළත් වන අතර මෙය ඕනෑම ක්‍රියාකාරකමක් සඳහා යොදාගත හැකිවේ.සහජයෙන්ම චර්යාමය ආකාරයක් තහවුරු වන අතර එය ගුණාත්මකභාවය ලබා ගැනීමටද උපකාරීවේ.

මෙයට පෙරලා ගුණාත්මක කළමනාකරණ ක්‍රමවේදයන්ගෙන් උදව් ලැබෙන අතර ඒ සඳහා නොයෙකුත් ව්‍යාපාර ක්‍රම ඇතුළත් විය හැකිය.
එසේම මෙය අපගේ අවධානයට හසුවන ව්‍යාපාර ඒකකයේ ක්‍රියාකාරකම් වලට සුවිශේෂද විය හැකිය.

නිෂ්පාදන හා ඉදිකිරීම් කටයුතුවලදී මෙම ව්‍යාපාරික ක්‍රමවේද ISO 9000 මාලාව තුළ අන්තර්ගත ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් මඟින් නිර්වචනය කරන ලද ගුණාත්මක තත්ව සහතිකය සඳහා වන මොඩලයන්ට සහ ගුණාත්මක පද්ධතීන් සඳහා වන විශේෂීකරණයන්ට සමාන විය හැකි ය.

මේ දක්වා සමාගමේ ගුණාත්මකභාවය පද්ධතිය තුළ ක්‍රියාත්මක වූයේ ප්‍රධාන ගුණාත්මක ගැටලු පාලනය නොකල වෙළඳසැලේ පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාවලියෙනි. මෙය මෑත කාලීනව ගුණාත්මක තත්ව සහතිකය හෝ සමස්ත ගුණාත්මක පාලනය දක්වා පැමිණියේ ය.

සංඛ්‍යා ලේඛන අනුව ‍හෝ ගුණාත්මක යෙදවුම් යොදා තිබිය දීත් වෙළඳ පරිහානියක් සිදුවෙමින් පවතින අවස්ථාවකදී පරීක්ෂා කොට පාලනයක් කිරීම උදෙසා සමස්ත තත්ව පාලනය ඉතා වැදගත් වේ.

වෙළඳ පරිහානියක් ඇති කරන ප්‍රධාන ගැටලුව වන්නේ පාරිභෝගිකයාට අවශ්‍ය වන්නේ කුමක් ද? යන වැදගත්ම සාධකය සුවිශේෂීකරණයන්ට ඇතුලත් නොවීමයි.

නිෂ්පාදනය හා සමස්ත ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරිත්වය වර්ධනය කිරීමේ උත්සාහය තුළ නොසලකා හරින ලද ලක්ෂණ වූයේ,

*විශ්වාසදායකත්වය
*පවත්වාගැනීමේ හැකියාව
*සුරක්ෂිතභාවය යන ඒවාය.

මෙහිදී වැදගත්ම සාධකය නොසලකා හැර ඇති බැවින් නව සංශෝධනයන් කිහිපයක් හඳුන්වා දිය යුතුව තිබේ.



මුල් සුවිශේෂී අවශ්‍යතාවයන් නියමිත ගුණාත්මක අවශ්‍යතාවන් හා එකඟ නොවේ නම් ගුණාත්මකභාවය පරීක්ෂා කිරීම හෝ නිෂ්පාදිත භාණ්ඩවල ගුණාත්මකභාවයක ඇති කිරීම හෝ කළ නොහැකිය.

උදාහරණ වශයෙන්කිවහොත් පීඩන උදුනක පරාමිතීන් එය සෑදු ලෝහය හා ප්‍රමාණයන් පමණක් නොව පරිසරය තුළ ආරක්ෂාකාරීව හා විශ්වාසදායකව, පාවිච්චි කිරීමත් පවත්වා ‍ගෙන යාමට අවශ්‍ය කරුණුද සම්පාදනය විය යුතුය.

අවසාන වශයෙන් ගුණාත්මක තත්ව සහතිකය පිළිබඳ දර්ශනය ආරම්භවු පදනම සහ “අරමුණ සඳහා යෝග්‍යවීම” යනු සමාගම ගුණාත්මක භාවය සාවධානයෙන් දැන සිටීමයි.
සටහන

{|


|
Quality_control Company_quality
|-
ඇල්ජීරියාව

ඇල්ජීරියාව, නිල වශයෙන් ඇල්ජීරියා මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය ලෙස හඳුන්වයි. එය උතුරු අප්‍රිකාවේ රටකි. ඇල්ජීරියාව ඊසාන දෙසින් ටියුනීසියාවට, ගිනිකොන දෙසින් නයිජර්, නැගෙනහිරින් ලිබියාව, නිරිත දෙසින් මාලි, බටහිරින් මොරොක්කෝව සහ උතුරින් මධ්‍යධරණී මුහුදට මායිම් වේ. එය උතුරු අප්‍රිකාවේ මාග්‍රෙබ් ප්‍රදේශයේ කොටසක් ලෙස සැලකේ. ජනගහනයෙන් වැඩි පිරිසක් සාරවත් උතුරේ ජීවත් වන අතර සහරා කාන්තාරය දකුණේ ආධිපත්‍යය දරයි. ඇල්ජීරියාවේ විශාලත්වය වර්ග කිලෝමීටර් 2,381,741 (වර්ග සැතපුම් 919,595) වේ. ප්‍රදේශය අනුව ලොව දහවන විශාලතම රට අතර අප්‍රිකාවේ ද විශාලතම රට වන අතර එය මහාද්වීපයේ කුඩාම රට වන ගැම්බියාව මෙන් 200 ගුණයකට වඩා විශාල වේ. 45,433,035 (2022 ජූනි 5) ක ජනගහනයක් සහිත ඇල්ජීරියාව අප්‍රිකාවේ නවවන වැඩිම ජනගහනය සහිත රට වන අතර ලෝකයේ 32 වන වැඩිම ජනගහනය සහිත රට වේ. අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ඇල්ජියර්ස් වේ.

ඇල්ජීරියාව පුරාණ නුමිඩියානුවන්, ෆිනීෂියානුවන්, කාර්තජීනියානුවන්, රෝමවරුන්, වැන්ඩල්ස්, බයිසැන්තයින්, උමයියාඩ්, අබ්බාසිඩ්, රූස්ටමිඩ්, ඉඩ්‍රිසිඩ්, අග්ලබිඩ්, ෆාතිමිඩ්, සිරීඩ්, හම්මඩියාඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හාවිඩ්ස්, අල්මෝර්හවිඩ්ස්නිඩ්ස් ආදී බොහෝ ශිෂ්ටාචාර, අධිරාජ්‍ය සහ රාජවංශ සමඟ සම්බන්ධ අතීතයක් ඇල්ජීරියාවට ඇත. ඔටෝමන්වරුගේ සහ ප්‍රංශ යටත් විජිත අධිරාජ්‍යයක් ලෙසද ඇල්ජීරියාව පැවතියේ ය. ඇල්ජීරියාවේ ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරයක් අරාබි-බර්බර් වරුන්ය. ඉස්ලාම් ආගම පිළිපදින අතර අරාබි සහ බර්බර් යන නිල භාෂා ලෙස භාවිතා කරයි.

ඇල්ජීරියාව යනු අර්ධ-ජනාධිපති ජනරජයක් වන අතර, පළාත් 58කින් සහ කොමියුනිස්ට් 1,541කින් සමන්විත ප්‍රාදේශීය මැතිවරණ කොට්ඨාස ඇත. ඇල්ජීරියාව උතුරු අප්‍රිකාවේ කලාපීය බලවතෙකු වන අතර ගෝලීය කටයුතුවල මධ්‍යම බලවතෙකි. දිවයින් නොවන අප්‍රිකානු රටවල ඉහළම මානව සංවර්ධන දර්ශකය සහ මහාද්වීපයේ විශාලතම ආර්ථිකයන්ගෙන් එකකි. බොහෝ දුරට බලශක්ති අපනයන මත පදනම් වේ. ඇල්ජීරියාවට ලෝකයේ දහසයවන විශාලතම තෙල් සංචිත සහ නවවන විශාලතම ස්වාභාවික වායු සංචිත ඇත. ජාතික තෙල් සමාගම වන සොනාට්‍රාච්, යුරෝපයට විශාල වශයෙන් ස්වභාවික ගෑස් සපයන අප්‍රිකාවේ විශාලතම සමාගම වේ. ඇල්ජීරියාවේ හමුදාව අප්‍රිකාවේ විශාලතම එකක් වන අතර මහාද්වීපයේ විශාලතම ආරක්ෂක අයවැය ඇත. එය අප්‍රිකානු සංගමය, අරාබි ලීගය, ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානය, ඛනිජ තෙල් අපනයනය කරන රටවල සංවිධානය නොහොත් ඔපෙක්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ අරාබි මාග්‍රෙබ් සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි.
නාමය
නිරුක්තිය

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ඉතිහාසය
ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික සහ පැරණි ඉතිහාසය
මධ්‍යතන යුගය
ඔටෝමාන් යුගය

වම|thumb|හයිරෙඩින් බාබරෝසා
ප්‍රංශ යටත් විජිතකරණය (1830-1962)
නිදහසේ පළමු දශක තුන (1962-1991)
සිවිල් යුද්ධය (1991-2002) සහ ඉන් පසු
භූගෝලය
දේශගුණය සහ ජලය
සත්ව හා ශාක
රජය සහ දේශපාලනය
විදේශ සබඳතා
යුදබලය
මානව හිමිකම්
පරිපාලන අංශ
ආර්ථිකය
තෙල් සහ ස්වභාවික සම්පත්
පර්යේෂණ සහ විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභවයන්
ශ්‍රම වෙළඳපොල
සංචාරක කර්මාන්තය
ප්‍රවාහන
ජන විකාශය
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
භාෂා
ආගම
සෞඛ්‍ය
අධ්‍යාපනය
සංස්කෘතිය
කලාව
සාහිත්‍ය
සංගීතය
සිනමාව
ආහාර වර්ග
ක්‍රීඩා
සටහන්


යොමු කිරීම්
ඇන්ඩෝරාව

ඇන්ඩෝරාව, නිල වශයෙන් ඇන්ඩෝරා රාජ්‍යය, යනු නිරිතදිග යුරෝපයේ නැගෙනහිර පිරනීස් හි අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයේ පිහිටි ගොඩබිම් සහිත රටකි, උතුරින් ප්‍රංශයෙන් සහ දකුණින් ස්පාඤ්ඤයෙන් මායිම් වේ. චාර්ලිමේන් විසින් නිර්මාණය කරන ලදැයි විශ්වාස කරන ඇන්ඩෝරා, 988 දක්වා උර්ගල් කවුන්ට් විසින් පාලනය කරන ලද අතර, පසුව එය උර්ගල් රදගුරු පදවියට මාරු කරන ලදී. වර්තමාන ප්‍රින්සිපල්ටි 1278 දී ප්‍රඥප්තියකින් පිහිටුවන ලදී. එය දැනට සම-කුමාරවරුන් දෙදෙනෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ: ස්පාඤ්ඤයේ කැටලෝනියාවේ උර්ගල්හි බිෂොප්වරයා සහ ප්‍රංශයේ ජනාධිපතිවරයා. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා ය.

ඇන්ඩෝරා යනු යුරෝපයේ හයවන කුඩාම රාජ්‍යය වන අතර එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 468 (වර්ග සැතපුම් 181) සහ ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 87,486 කි. ඇන්ඩෝරා ජනතාව කැටලන් ජාතිකයන්ට සමීපව සම්බන්ධ රොමැන්ස් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි. ඇන්ඩෝරා යනු ගොඩබිම අනුව ලෝකයේ 16 වන කුඩාම රට වන අතර ජනගහනය අනුව 11 වන කුඩාම රට වේ. එහි අගනුවර වන ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1,023 (අඩි 3,356) ක උන්නතාංශයක යුරෝපයේ උසම අගනුවර වේ. නිල භාෂාව කැටලන් වන නමුත් ස්පාඤ්ඤ, පෘතුගීසි සහ ප්‍රංශ ද බහුලව කතා කෙරේ.

ඇන්ඩෝරා හි සංචාරක ව්‍යාපාරය වාර්ෂිකව මිලියන 8 ක් පමණ සංචාරකයින් රටට ගෙන එයි. ඇන්ඩෝරා යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජික රටක් නොවේ. එය 1993 සිට යුරෝපීය කවුන්සිලයේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකයෙකි.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය

ප්‍රාග් ඉතිහාසය
අයිබීරියානු සහ රෝම ඇන්ඩෝරාව
විසිගොත්වරුන් සහ කැරොලින්ජියානුවන්: චාර්ලිමේන්ගේ පුරාවෘත්තය
මධ්‍යතන යුගය: පැරේජස් සහ සම-රාජ්‍යය ආරම්භ කිරීම
16 සිට 18 වන සියවස දක්වා
19 වන සියවස: නව ප්‍රතිසංස්කරණය සහ ඇන්ඩෝරා ප්‍රශ්නය
20 වන සහ 21 වන සියවස්: රට නවීකරණය කිරීම සහ ව්‍යවස්ථාමය ඇන්ඩෝරාව
දේශපාලනය
නීතිය සහ අපරාධ යුක්තිය
විදේශ සබඳතා, ආරක්ෂාව සහ ආරක්ෂාව
මිලිටරි
යුරෝපීය කවුන්සිලයේ ඇන්ඩෝරා
පොලිස් බලකාය
GIPA
ගිනි නිවන හමුදාව
භූගෝලය
පැරිෂ්
භෞතික භූගෝලය
පරිසරය
වැදගත් කුරුළු ප්‍රදේශය
දේශගුණය
ආර්ථිකය
ජන විකාශනය
ජනගහනය
භාෂා
ආගම
විශාලතම නගර
අධ්‍යාපනය
පාසල්
ඇන්ඩෝරා විශ්ව විද්‍යාලය
අථත්‍ය අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානය
ප්‍රවාහනය
මාධ්‍ය සහ විදුලි සංදේශ
සංස්කෘතිය
ක්‍රීඩා
සංචාරක කර්මාන්තය
සටහන්


යොමු කිරීම්


ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
බංග්ලාදේශය

බංග්ලාදේශය දකුණු ආසියාතික රටකි. ගිනිකොණ දෙසින් ඇති ඉතා කුඩා මියන්මාර මායිම ද, දකුණෙන් පිහිටි බෙංගාල බොක්ක ද හැරුණු විට මුළු රටම ඉන්දියාවෙන් වට වී පවතියි. ඉන්දියාවට අයිති බටහිර බෙංගාල ප්‍රාන්තය ද බංග්ලාදේශය ද සහිත ප්‍රදේශයට බෙංගාලය යැයි කියනු ලැබෙයි. මෙහි නිල භාෂාව වන බෙංගාලි බසෙන් 'බංග්ලාදේශය' යන්න 'බෙංගාල රාජ්‍යය' යන අර්ථය ලබා‍දෙයි.

වත්මන් බංග්ලාදේශ දේශසීමා ලකුණු වූයේ 1947 දී සිදුවුණු බෙංගාල සහ ඉන්දියානු බෙදා වෙන්කිරීම් වලදීය. මෙහිදී පාකිස්ථානය නමින් රාජ්‍යයක් ඇතිවුණු අතර එයට අයත් නැගෙනහිර පාකිස්ථාන ප්‍රදේශය වත්මන් බංග්ලාදේශය වෙයි. කෙසේ වෙතත් පසුව ඇතිවූ දේශපාලනමය සහ භාෂාමය භේද නිසාත් ආර්ථික වශයෙන් ලැබුණු කුඩම්මාගේ සැලකිලි නිසාත් 1971 දී බංග්ලාදේශ නිදහස් සටන මගින් බංග්ලාදේශය වෙනම රාජ්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී. නිදහස ලැබීමෙන් පසු දුර්භික්ෂ, ස්වභාවික විපත් සහ දුගී බව මෙන්ම දේශපාලන ගැටුම් සහ හමුදා කුමන්ත්‍රණ ද බංග්ලාදේශයේ සුලභ දසුනක් විය. 1991 දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය නැවත ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු වාතාවරණය සන්සුන් වූ අතර ක්‍රමික ආර්ථික දියුණුවක් ඇතිවිය. අද බංග්ලාදේශය ආගමික දේශපාලන පක්ෂ තහනම් කර ඇති ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, අනාගාමික (secular), ඒකීය, ව්‍යවස්ථානුකූල ජනරජයක් වෙයි.
රාජ්‍ය සහ දේශපාලනය

බංගලාදේශය 1971 නව රාජ්‍යයක් ලෙස ස්ථාපිත විය. ඔවුන් නිර්මාණය කර ගත් පාර්ලිමේන්තුව සංසද් භවාන් නම් විය.පාර්ලිමේන්තුව නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලුයිස් ඩාන් විසිනි.
වෘක්ෂලතා සහ සත්වයින්

ජාතික පක්ෂියා - පොල්කිචිචා
ජාතික පළතුර - පැණි වරකා
ආර්ථිකය

භාවිතා වන මුදල් ඒකකය - ටකා
සංස්කෘතිය

බංලාදේශ ජනගහණයෙන් බහුතරය මුස්ලිමි ජාතිකයින්ය
බහුලවම භාවිතා වන රථය - රික්ෂෝව
මෙයද බලන්න

ඔබ දන්නවාද?
බංග්ලාදේශය තුළ පොලිතීන් භාවිතය සපුරා තහනමි බව.


* List of Bangladesh-related articles
බංග්ලාදේශය ගැන බොහෝ තොරතුරු ලඟදීම
* පර්වේස් හුසේන් තලුක්දාර්
විමර්ශන
බාහිර සැබැදි

*
*
*
*
*

ප්‍රවර්ගය:බංග්ලාදේශය
බාබේඩොස්

බාබඩෝස් කැරිබියන් මුහුදේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. එය බටහිර ඉන්දියානු මහාද්වීපික දූපත් වන අතර බටහිර අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටා ඇත. 1942 ස්පාඤ්ඤය සතු වුවත් හා පසුව පෘතුගාලයෙත්, බාබඩෝස්, එක්සත් රාජධානියේත් පාලනයට නතුවු වාස භූමියක් සේ ශතවර්ෂ 03ක් පැවතුණි. වර්තමානයේ 2 වැනි එළිසබෙත් රැජින රට පාලනය කරයි. සමකයට උතුරින් අංශක 13 හා මූලික මධ්‍යයනය රේඛාවට අංශක 59 පිහිටා ඇත. එය ලෙසර් ඇන්ටිලස් හි කොටසක් ලෙස සඳහන් කර ඇත. එහි ළඟම දූපත් වන්නේ මාර්ටින්ක්ස්, සේන්ට් ලුසියා, සෙන්ට් වින්ස්න්ට් සහ බටහිර ගෙරනඩීන්ස් වේ. දකුණට වන්නට ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ට්‍රබෑගෝදුපත් පිහිටයි. වර්තමානයේ බාබඩෝස් නිල වශයෙන් නාවික දේශ සීමා පවත්වන දකුණු ඇමරිකානු භූමියකි. බාබඩෝස්හි බිම් ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 430 (166 වර්ග සැතැක්ම) හා මූලිකව පහත් මට්ටමක පවතින අතර රට අභ්‍යන්තරයේ සමහර ස්ථාන උස්ව පවතී. බාබඩෝස්හි උසම ස්ථානය වන්නේ හිලබි කන්දයි(340 මීටර්). එය සෙන්ට්ඇන්ඩෲ හි පිහිටා ඇත.
මධ්‍යම අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව

මධ්‍යම අප්‍රිකානු සමූහාණ්ඩුව

අප්‍රිකානු මධ්‍යම සමූහාණ්ඩුව මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් උතුරින් චැඩ්, නැගෙනහිරින් සුඩානය, දකුණින් කොන්ගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය සහ බටහිරින් කැමරූන් යන රටවලට සීමා වේ. මධ්‍යම අප්‍රිකාව වර්ග කි.මී. 623,000 ආවරණය කරන අතර ජනගහනය 2008 වර්ෂයට අනුව මිලියන 4.4 කි. බැන්ගු එහි අගනුවරයි. මධ්‍යම අප්‍රිකාව තුළ සුඩා‍‍නෝ ගිනියන් සවානා ප්‍රදේශ අඩංගු අතර නිරක්ෂක වනාන්තර තීරයක් දකුණට වන්නට ඇත. රටෙන් තුනෙන් දෙකක් උබන්ගි ගඟ ආශ්‍රිත නිම්න ප්‍රදේශයේ පිහිටයි. එය දකුණෙන් කොන්ගෝ ගඟට වැටේ. ඉතිරිය චාරි නදිය මත වැටී ඇති අතර එය උතුරින් චැඩ් විලට වැටේ.
චැඩ් රාජ්‍යය

චැඩ් නිල වශයෙන් චැඩ් රාජ්‍යය ලෙස හඳුන්වන අතර මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් උතුරින් ලිබියාව, නැගෙනහිරින් සුඩාන්, දකුණු දෙසින් මධ්‍යම අප්‍රිකානු රාජ්‍ය, ගිණිකොණ දෙසින් කැමරූන් හා නයිජීරියාවද, බටහිරට නිගාද යන රටවල්වේ. එහි සමුද්‍රයට ඇති දුර ප්‍රමාණයත් හා විශාල කාන්තාරවල දේශගුණයත් නිසා අප්‍රිකාවේ මියගිය හදවත ලෙස චැඩ් හැඳින්වේ. චැඩ් මූලිකව එරට භූගෝල විද්‍යා ප්‍රාදේශිකයන් තුනකට බෙදා දැක්වේ. උතුරට කාන්තාර තීරයන්, නිසරා සහීලියන් තීරය සහ වඩා සශ්‍රීක සුඩාන් සවානා ප්‍රදේශයක්ද දකුණට වන්නට පිහිටා ඇත. රටට නම ලැබී ඇත්තේ චැඩ් නම් විල නිසයි. එහි ඇති විශාලතම තෙත් ප්‍රදේශය මෙම විල වන අතර එය අප්‍රිකාවේ දෙවන විශාලතම විල වේ. චැඩ්හි උසම ස්ථානය එමි තොසි වන අතර, එය සහරා වේ ඇත. නිව්මේනා එහි අගනුවර වේ. චැඩ්හි විවිධ ජනවාර්ගික හා විවිධ භාෂා කථාකරන කණ්ඩායම් 200 පමණ වේ. අරාබි සහ ප්‍රංශ භාෂා රාජ්‍ය භාෂා වේ. ඉස්ලාම් හා ක්‍රිස්තු ධර්මය ප්‍රධාන ආගම් වේ. හත්වන විලේනියමෙන් ආරම්භවන විශාල ජන සංඛ්‍යාවක් චැන්ඩියන් ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය විය. පළමු විලේනියම අවසන චැඩ් හි සහේලියන් තීරය වන විවිධ රාජ්‍ය සහ අධිරාජ්‍යයන් හටගෙන හා විනාශ වී ඇත. මූලිකව එය සහරාන් වෙළෙඳාම මත පදනම් විය. ප්‍රංශය මෙම ප්‍රදේශය යටත් කර ගත් අතර එය 1920 ප්‍රංශ නිරීක්ෂණ අප්‍රිකාව වශයෙන් නීතිගත කරන ලදී.
මූලාශ්‍ර