JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
विमान चालक

विमान चालक पेशा वा मनोरन्जनकोलागि हवाईजहाज वा वायुयान उडाउने व्यक्ति वा एयरलाईन्सको कर्मचारी हो ।
संराअ विमान चालक प्रमाणपत्र

निजि विमान चालक प्रमाणपत्र

संयुक्त राज्य अमेरिकाको सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणबाट निजि विमान चालक प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न यी आवश्यक छन्:
* उमेर कम्तिमा १७ वर्ष हुनुपर्ने
* अंग्रेजिमा पढ्न, बोल्न र लेख्न जान्नु पर्ने
* अमेरिकि सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणबाट तेस्रो दर्जाको चिकित्सा प्रमाणपत्र प्राप्त हुनुपर्ने
* कम्प्युटरकृत हवाइ ज्ञान परीक्षा उतिर्ण हुनुपर्ने
* कम्तिमा ४० घण्टा उडान समय आर्जन गर्नुपर्ने, जस मध्ये २० घण्टा उडान प्रशिक्षक र १० घण्टा एकल-उडान समय हुनुपर्ने
* सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणको नियमानुसार उडान परीक्षा उतिर्ण हुनुपर्ने
खेलकुद विमान चालक प्रमाणपत्र

जुलाई २००४मा सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणले नया खेलकुद विमान चालक नियम स्विकृत गर्‍यो।. यो प्रमाणपत्र माथि उल्लेख गरिएको निजि विमान चालक प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न भन्दा सजिलो छ। तर यसका सिमितता निजि विमान चालक प्रमाणपत्रका भन्दा पनि बढि छन्।
* सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणबाट चिकित्सा प्रमाणपत्र प्राप्त हुनुनपर्ने। सवारि चालक अनुमतिपत्रका आधारमा विमान चालकलाई उडानको निम्ति चिकित्सा योग्यता दिन सकिने।
* कम्तिमा २० घण्टा उडान समय आर्जन गर्नुपर्ने, जस मध्ये १५ घण्टा उडान प्रशिक्षक र ५ घण्टा एकल-उडान समय हुनुपर्ने।
* सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणको नियमानुसार उडान परीक्षामा उतिर्णाङ्क प्राप्त गर्नुपर्ने।
* सङ्घिय उड्डयन् प्राधिकरणले तोकेको परिक्षकसँग प्रयोतात्मक उडान परीक्षा उतिर्ण हुनुपर्ने।

खेलकुद विमान चालकमाथि लगाईएको सबैभन्दा उल्लेख्य प्रतिबन्धहरू:
* रात्री उडान गर्न नपाईने
* १०,००० फिटमाथि उडान गर्न नपाईने
* नियन्त्रित हवाईक्षेत्र श्रेणी (श्रेणी ए, बि, सि वा डि)मा उडान गर्नु पूर्व अतिरिक्त निर्देषन नभई नपाईने।
उच्चस्तरिय प्रमाणपत्रहरू

निजि विमान चालक प्रमाणपत्र प्राप्त गरेपछि विमान चालकले यी प्रमाणपत्रहरूको निम्ति आवेदन दिनसक्छन्:
* उपकरण प्रमाणपत्रले जमीनसँग दृष्य सम्पर्कविना विमानलाई उपकरणहरूबाट सञ्चालन गर्ने अनुमति दिन्छ।
* व्यापारी प्रमाणपत्रले विमान चालकलाई कमाईको निम्ति विमान सञ्चालन गर्ने अनुमति दिन्छ।
* उडान प्रशिक्षक प्रमाणपत्रले अरु विमान चालकलाई प्रशिक्षण गर्न अनुमति दिन्छ।
* वायु यातायात विमान चालक प्रमाणपत्रले ठूलो क्षमताको परिवहन वा वायुसेवाको निम्ति उडान गर्ने अनुमति दिन्छ।
अन्य प्रमाणपत्रहरू

अमेरिकी सैन्य विमान चालकहरूले उडान प्रशिक्षण पुरागरि विमान चालक प्रमाणपत्र प्राप्त गरेपछि विमान चालक पदक प्रदान गरिन्छ।
क्यानेडाली विमान चालक अनुमतिपत्र

निजि विमान चालक प्रमाणपत्र

क्यानेडाको क्यानेडा यातायातबाट निजि विमान चालक (उच्च कार्यक्षमता नभएको एकल-इन्जिन् वायुयान अवतरण) अनुमतिपत्रको निम्ति आवश्यकता:

* अनुमतिपत्र लिँदा उमेर कम्तिमा १७ वर्ष हुनुपर्ने
* तेस्रो वा पहिलो दर्जाको चिकित्सा प्रमाणपत्र प्राप्त हुनुपर्ने
* उल्लेखित बिषयमा कम्तिमा ४० घण्टा जमीन अध्ययन् हुनुपर्ने
यो पनि हेर्नुहोस्

* प्रसिद्ध एरोस्पेस इन्जिनियरहरूको नामावली
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:विमानका कर्मचारीहरू
चलचित्र

विषेशत चलचित्रलाई यसरी परिभाषित गर्न सकिन्छ चलचित्र भनेको मनोरञ्जनको सञ्चारमा मात्र सिमित नरही कुनैपनि ब्यक्तिमा लुकेर रहेको अन्तरनिहित प्रतिभालाई क्रमश प्रस्टफुटित गर्ने माध्यमलाई चलचित्र भनिन्छ। -

-

'चलचित्र, सिनेमा वा फिल्म एक प्रकारको सञ्चार माध्यम हो जसमा चल्ने चित्र र आवाजको प्रयोग गरेर कथालाई प्रस्तुत गरिन्छ। संसारभरका मानिसहरू मनोरञ्जनका लागि चलचित्र हेर्दछन्। धेरैजसो चलचित्रहरू यसरी बनाइन्छ कि ठुला पर्दा भएका सिनेमाघर वा चलचित्र भवनमा देखाउन सकियोस।

१९औं शताब्दीबाट नै ग्रीक चलचित्रको निर्माणका लागि विभिन्न अनुसन्धान भएतापनि चलचित्रको शुरुवात सन् १९९५ मा फ्रान्सबाट भएको हो। जसको निर्माण अगष्ट लुमिएर र लुई लुमिएर नाम गरेका दुई फ्रान्सेली दाजुभाईहरूले गरेका थिए। सन् १८२४ मा पिट् मार्क रोगटले फोटोहरूलाई नै छिटो–छिटो घुमायो भने वास्तवमै चलिरहेको (मूभ) भ्रम दिन सक्छ भन्ने धारणा राखेपछि चलचित्रको बारे सोच्न र काम गर्न थालियो। सन् १८९५ मा यसै सिद्धान्तमा आधारित रहेर लुमियर दाजुभाइले एउटा कारखानाको तस्वीरहरू खिचेर मूभिङ इमेजका रूपमा प्रस्तुत गरे। शुरूका यस्ता चलचित्रमा ध्वनि हुँदैन थियो । and its sexist treatment of women. १९२७ मा बनेको द ज्याज् सिंगर ध्वनिसहितको पहिलो चलचित्र हुन पुग्यो। त्यसअघि नै सन् १९१३ मा भारतमा दादा साहेब फाल्केले राजा हरिश्चन्द्र नामक अमूक(ध्वनि नभएको) चलचित्र बनाएर एसियामा सिनेमा सम्बन्धी उत्सुकता बढाइसकेका थिए।

नेपाली भाषामा वि सं २००६ मा मात्रै चलचित्र बने पनि, नेपाली लाई चलचित्रको परिचय गराउने श्रेय तत्कालिन प्रधान मन्न्री देव शमसेर लाई जान्छ । वि सं १९५८ तिर नै टुडिखेलमा उन्ले तमासाको रूपमा 'मुभी' देखाउन लगाएका प्रमाणहरू देखिन्छ । यसको विग्यापन गोर्खापत्रको पहिलो अंकमा देख्न पाईन्छ ।
नेपाली चलचित्रको इतिहास

भारतमा 'राजा हरिश्चन्द्र' बनेको ३७ वर्षपछि सन् १९५० मा डीबी परियारले त्यही धार्मिक कथामा नेपाली भाषाको चलचित्र 'सत्य हरिश्चन्द्र' बनाए। कलकत्तामा त्यो चलचित्र बनाउन उनलाई सघाउनेमा ठाकुरप्रसाद, पीके बनर्जी र हरिप्रसाद मुखर्जी थिए। यसको सफलताबाट उत्साही परियारले सन् १९५१ मा 'नेपाली फिल्म कम्पनी' खोलेर पाँच वटा फिल्मका लागि आवश्यक लगानीकर्ता खोजेका थिए। यसका लागि परियारको कम्पनीले प्रभात साहित्यिक मासिकको १९५१ मार्च अङ्कमा 'नयाँ युगको सबभन्दा ठूलो खबर, नेपाली जनताले गर्व गर्नुपर्ने कुरा' भन्दै विज्ञापन छापेको थियो।

नेपालमा पहिलोपटक निर्मित चलचित्रको आमाको प्रदर्शन विक्रम संवत २०२२ सालको असोजमा भयो।तर सरकारी लगानीमा निर्मित यो चलचित्र निर्माण हुनु अगावै विक्रम संवत २०१८ सालमा निजि लगानीमा निर्माण थालिएको चलचित्र माइतीघर भने आमा भन्दा पछाडी मात्र सार्वजनिक भयो।

नेपाली चलचित्रले चार दशक भन्दा लामो इतिहास बनाईसकेको छ।धेरै संख्याका दर्शकको भने थुप्रै कारणले मन जित्न सकेको छैन्। नेपाली चलचित्र सम्बन्धि जानाकारी प्राप्त गर्न सहज छैन। विश्व सन्जाल बनेको इन्टरनेटमा पनि यस्ता सामग्रीको उपस्थिति न्यून छ तर हाल आएर केही वेबसाइटहरूले यसको अभाव खड्किन नदिने कोसिस गरेका छन्। सिनेकर्मीको इन्टरनेटमा कम पहुच र रुचिका कारण यसले अझै व्यवसायिक रूप लिन सकेको छैन।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

नेपाली चलचित्र
बाह्य कडीहरू

* फिल्म नेपाल, इन्टरनेट पत्रिका
* गोर्खापत्रमा सिनेमा


श्रेणी:चलचित्रहरू
गुगल

गुगल संयुक्एक बहुराष्ट्रीय सार्वजनिक कम्पनी हो, जसले ईन्टरनेट सर्च, क्लाउड कम्प्युटिङ र विज्ञापनको क्षेत्रमा अत्याधिक लगानी गरेको छ । इन्टरनेटमा आधारित बहुसङ्ख्यक सेवा तथा उत्पादनहरूको आयोजना तथा विकास गरेर आफ्नो विज्ञापन प्रोग्राम एडवर्ड्सको माध्यमबाट नै गुगलले नाँफा कमाउँदछ । यो कम्पनी स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयबाट गरेका दुई छात्रहरू ल्याद्वारा मेन्लो पार्क, क्यालिफोर्निया स्थित सेप्टेम्बर ४, १९९८ मा स्थापना गरिएको थियो । हाल यिनलाई "गुगल गाइज"को नामले सम्बोधन गरिन्छ । यसको पहिलो सार्वजनिक कार्य, सेवा १९ अगस्ट २००४ मा प्रारम्भ भएको थियो । सोही दिन ल्यारी पेज, सर्गेई ब्रिन र एरिक स्मिटले गुगलमा अर्को बिस वर्ष (२०२४) सम्म एकैसाथ सँगसँगै काम गर्ने सम्झौता गरेका थिए। कम्पनीको आरम्भ देखि नै "संसार भरी ज्ञानको व्यवस्थित तथा सर्वत्र उपलब्ध र लाभप्रद गर्नु" कथित उदेश्य रहेको छ ।
इतिहास

गुगल आधिकारिक रूपमा १९९८ मा ल्यारी पेज र सर्गेई ब्रिनले गुगल सर्चलाई बजारमा ल्याउनको लागि सुरु गरेका थिए, जुन अहिले सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुने वेब-आधारित सर्च इन्जिन बनेको छ। सुरुमा खोज इन्जिनले स्ट्यानफोर्डको वेबसाइटलाई google.stanford.edu र z.stanford.edu डोमेनहरू प्रयोग गर्थ्यो। अगस्ट १९, २००४ मा, गुगल प्रारम्भिक सार्वजनिक प्रस्ताव मार्फत सार्वजनिक कम्पनी बन्यो।
उत्पादन र सेवाहरू
खोज
विज्ञापन
जेनेरेटिभ आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स
उपभोक्ता सेवाहरू
उद्यम सेवाहरू
इन्टरनेट सेवाहरू
वित्तीय सेवाहरू
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
**
**
**
**
**
*
*

श्रेणी:बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरू
श्रेणी:अमेरिकी कम्पनीहरू
श्रेणी:इन्टरनेट कम्पनीहरू
सङ्गीत

thumb
गायन, वादन र नृत्यको सामूहिक रुपलाई सङ्गीत भनिन्छ । गायनको आधारमा वादन, गायन-वादनको आधारमा नृत्य हुने भएकाले यी तिनै पक्ष एक अर्काका परिपूरक हुन् ।

सामवेदमा सङ्गीतशास्त्रका विषयमा संसारका सबभन्दा प्राचीन ग्रन्थहरु पाइन्छन् । ब्रह्मा, विष्णु र शिव शाशवत त्रिदेव प्रथम संगीतज्ञ थिए । ज्ञानकी देवी सरस्वतीका हातमा वीणा छ जो सम्पूर्ण संगीतको प्रतिक हो । भगवान् श्रीकृष्ण को हातमा मुरली छ जसको धूनले भक्तहरूलाई परम तर्फको अनन्तयात्रामा जान लालायित गराउँछ ।
यी पनि हेर्नुहोस्

* शास्त्रीय संगीत
* पप संगीत (Popular संगीत)
* ज्यज संगीत
* रक संगीत
* संगीत उपकरण
बाह्य कडीहरू

* रक एन्ड रोल हल अफ फेम र संग्राहलय


*
टम ह्याङ्क्स

thumb|फेब्रुवरि २००४मा टम ह्याङ्क्स

थोमस जेफरी ह्याङ्क्स (जन्म जुलाई ९ १९५६) एक अमेरिकी अभिनेता हुन् जो लोकप्रिय एवम् उत्कृष्ठ समालोचित चलचित्रहरूमा उल्लेख्य भूमिका खेलेर सुप्रसिद्द छन्। उनले आफ्नो अभिनय क्षमताका लागि प्रसिद्दि पाएका छन्, र उनी फरेस्ट गम्पको निमुखो देखि, फिलाडेल्फियाको प्रेरणादायी नेत्रित्व र, अपोलो १३को डटि रहने कमाण्डर सम्मका धेरै प्रकारका भूमिका निभाउन सक्षम छन्। ह्याङ्क्स सामान्यतया प्रेरणादायी असल ब्यक्तिको भूमिका न्यानोपनका साथ निभाउन सक्षम छन्, तर रोड टु पर्डिशनमा ज्यानमाराको भूमिका खेल्न पनि उत्तिकै सक्षम छन्।

ह्याङ्क्सले सुरु सुरुमा धेरैजसो हास्यहरूमा अभिनय गरेता पनि, पछि हास्यबाट टाढिदै बढि गम्भिर नाट्य बनाउन सुरुगरे। तैपनि, हालसालका वर्षहरूमा उनी आफ्नो पुरानै हास्यव्यङ्गको जरो तिर फर्कँदै, धेरै हास्यहरूमा खेल्न पुगेका छन्।

ह्याङ्क्स अहिलेका सबैभन्दा खोजिने मुख्य अभिनेताहरू मध्येका एक हुन्। हालैका दुई चलचित्रका लागि उनको पारिश्रमिक प्रत्येकको २ करोड अमेरिकी डलर (लगभग, रु १ अर्ब ४० करोड) थियो। फरेस्ट गम्पको लोकप्रिय मुख्य भूमिकाको लागि उनले ७ करोड अमेरिकी डलर (लगभग रु. ५ अर्ब) आम्दानि गरे।

कङ्कर्ड, क्यालिफोर्नियामा जन्मेका ह्याङ्क्सले, पछि क्यालिफोर्निया राज्य विश्वविद्यालय, साक्रामेन्टोमा रङ्गमञ्च अध्ययन गरे। उनले कलेजको नाटकमा भाग नपाए पछि, सामुदायिक रङ्गमञ्चमा जाँच दिए। निर्देशकले क्लिभल्यान्ड, ओहायो जान उनलाई बोलाए, र त्यहिँबाट उनको अभिनय इलम सुरु भयो।

ह्याङ्क्स राष्ट्रिय अन्तरिक्ष समाजका सदस्य हुन् र उनले अन्तरिक्षयात्रीहरूलाई चन्द्रमा पुर्याउने अपोलो कार्यक्रम सम्बन्धि, एचबिओको लघुश्रीङ्खला फ्रम द अर्थ् टु द मुनको निर्माण गरे।

सन् १९८८देखि ह्याङ्क्स अभिनेत्री रिटा विल्सनसँग विवाहित छन्। उनिहरूको भेट चलचित्र भोलेन्टियर्स (१९८५)मा काम गर्दा भएको हो। उनिहरूका दुई सन्तान छन्। ह्याङ्क्सको अघिल्लो विवाह १९७८ देखि १९८७ सम्म समान्था लिविससँग भएको थियो। त्यस विवाह बन्धनले पनि दुई सन्तान जन्मायो (जसमध्येका एक, अभिनेता कलिन ह्याङ्क्स हुन्)।

ह्याङ्क्सले एकपछि अर्को सर्बोत्कृष्ठ अभिनेताका लागि ओस्कार जिते, फिलाडेल्फिया (१९९३) र फरेस्ट गम्प (१९९४)मा गरेको अभिनयका लागि। उनी अहिलेसम्मकै कम उमेरका अमेरिकन फिलिम इन्स्टिच्युटको लाईफ अचिभमेन्ट अवार्ड २००२ पाउने ब्यक्ति हुन्।

ह्याङ्क्स, अमेरिकी राष्ट्रपति अब्राहम लिङ्कनकी आमा, न्यन्सि ह्याङ्क्सको एक सम्भावित पिता, जेम्स ह्याङ्क्सको नातेदार हुन भन्ने दावि गर्छन। उनको एक बंशावलीले त्यो सम्बन्ध देखाउन खोजेको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:एकेडेमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:सन् १९५६ मा जन्म
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र निर्माताहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेताहरू
श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेताहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेताहरू
श्रेणी:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
वर्षा

alt=Black storm clouds under which a grey sheet of rain is falling on grasslands.|thumb|right|upright=1.4|कालो बादल सहितको वर्षा

वर्षा वायुमण्डलमा संकलित जलवाष्प अत्यधिक गह्रौ भएर पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षण बलको कारण आकाशबाट पानी थोपाको रूपमा जमिनमा खस्ने प्रक्रिया हो। तर सबै वर्षा जमिनसम्म पुगदैनन, केही त सुख्खा हावा भएर खस्दा वाष्पीभूत हुन्छन। कुनै कुनै बेला त सबै वर्षा हावामा नै वाष्पीभूत हुन्छन। जल चक्रमा वर्षाको प्रमुख भूमिका हुन्छ, जसमा सागरहरूका ओस वाफिएर गई वादलमा चिसिन पुग्छ, अनि पृथ्वीमा खसेर अन्ततोगत्वा खोलानालाका माध्यमबाट सागरमै पुग्छ र यो चक्र दोहोरिन्छ।

वर्षाको परिमाण नाप्न वर्षामापक प्रयोग गरिन्छ। यसलाई एक समथल सतहमा जम्मा भएको पानीको गहिराइको आधारमा नापिन्छ। यो नाप सामान्यतया नजीकैको ०.२५ मिलिमिटर (मिमि) वा ०.०१ इन्चको आधारमा नापाङ्कन गरिन्छ। कहिलेकाँहि यसलाई लिटर प्रति बर्गमिटरको आधारमा नापिन्छ (१ लि/मि² = १ मिमि)।

झरिरहेको पानीको थोपालाई कार्टुनचित्रहरूमा आँसु-आकार (तलतिर गोलो र माथितिर चुच्चो)मा प्रस्तुत गरिन्छ। तर यो गलत हो (मात्र केही केही थोपा, स्रोतबाट खस्दाको क्षणमा आँसु-आकारको हुन्छ)। सानो थोपा लगभग पूर्ण गोलाकार हुन्छ। ठुलो थोपा चेप्टो बन्दै जान्छ। धेरै ठुलो थोपा प्यारासुट आकारको हुन्छ। सालाखाला, वर्षाको थोपा १ वा २ मिलिमिटरको हुन्छ। पृथ्वीकै सबैभन्दा ठुला थोपाहरू ब्राजिल र मार्सल टापुहरूमा अभिलेख गरिएका छन्, जसमध्ये केही १०मिलिमिटर सम्म ठुला थिए। ठुलो हुनुको कारण, ठुला धुवाँका कणहरूमा बाफ जम्न पुगेर अथवा धेरै तरल पानी भएको सानो क्षेत्रमा थोपाहरू एकआपसमा ठोक्किन पुगेर हो।
संस्कृति

वर्षाप्रतिको सांस्कृतिक धारणा विश्वभर फरक छ। पश्चिमेलि संस्कृतिमा यसलाई हेर्ने परम्परागत दृष्टिकोण दुख र नकारात्मक रहेको छ, जसको विपरित घामलाई खुसी र उज्यालोको प्रतिकमा लिइन्छ। सुख्खा ठाउँ, जस्तै भारत,मा यसलाई हर्षले स्वागत गर्छन।

धेरै मानिसहरू वर्षाको बास्ना मनपर्दो र अलग्गै पाउँछन। यस गन्धको स्रोत पेट्रिकोर हो, जुन बनस्पतिहरूले उत्पादन गर्ने एक तेल हो, जसलाई माटो र ढुङ्गाहरूले सोसेर पानीपर्दा हावामा छाड्दछन।
यो पनि हेर्नुहोस

* बादल
* जलचक्र
* जलस्रोत
* मौसम
* हावापानी
* जीववृष्ठी
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:मौसम तथा हावापानी
नेपालका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची

नेपालमा प्रधानमन्त्री पद भारदारी समयमा विभिन्न नामले चिनिन्थ्यो। शाहकालीन चौबिसे गोरखा राज्यमा काजी प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गर्दथे। नेपाल अधिराज्यको निर्माण पश्चात देवान, मूलकाजी तथा मूलचौतारिया (बहादुर शाह मात्र)ले प्रधानमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गरेका थिए। इतिहासकारहरू नेपालको प्रथम प्रधानमन्त्री मूलकाजी दामोदर पाँडे तथा मुख्तियार भीमसेन थापाको बीचमा विवादित रहेको मान्दछन्।

मूलकाजी दामोदर पाँडे राजा रणबहादुर शाहको अनुपस्थितिमा सुरूमा सन् १८०० देखि अनौपचारिक प्रमुख प्रशासक तथा सन् १८०३ फेब्रुअरीदेखि नयाँ भारदारीसभाको मूलकाजी भई सशक्त एकलौटी शासन चलाएका थिए। मूलकाजी पाँडेको सन् १८०४ मार्च (वि.सं. १८६०) मा मृत्युदण्ड गराएपछि रणबहादुर शाहले शासनशक्ति लालमोहर गराई मुख्तियार भएका थिए। रणबहादुर शाहको हत्यापश्चात भीमसेन थापा मुख्तियार पदमा नियुक्त भएका थिए। अङ्ग्रेजी परम्परागत रूपमा प्राइम मिनिस्टर वि.सं. १९०० मा पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको श्रीपेचसहित माथवरसिंह थापालाई प्रदान गरिएको थियो।
नेपाल एकीकरण पश्चात् वि.सं १८२४ देखि १८५९ सम्मका प्रधानमन्त्री सरहका व्यक्तित्वहरू
नेपाल अधिराज्यका प्रधानमन्त्रीहरूको सूची (बिसं १८५९ - २०६५)

नेपालको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री -सुशीला कार्की ( बि.स २०८२-०५- २७ गते बाट )
भारदारीसभाकालीन मूलकाजी/मुख्तियार/प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. १८५९ - १९०३)
राणा शासनकालका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. १९०३-२००७)
प्रजातन्त्र कालमा भएका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २००७-वि.सं. २०१७)
पञ्चायत कालमा भएका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०१७-वि.सं. २०४७)
प्रजातन्त्र पुनर्स्थापना पश्चात्‌का प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०४७-वि.सं. २०६५)
सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र कालका प्रधानमन्त्रीहरू (वि.सं. २०६५ पछि)

}
| rowspan="2" bgcolor="dddddd"|२०७९
|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)
|तेस्रो प्रचण्ड मन्त्रिपरिषद्
! rowspan="2" style="font-weight:normal" |रामचन्द्र पौडेल
|- style="background:#EEEEEE"
!style="background:;"|
!
|
|केपी शर्मा ओली झापा ५को सांसद
| ३१ असार २०८१
| २४ भदौ २०८२
|१ वर्ष, ५६ दिन
|नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी-लेनिनवादी)
|चौथो ओली मन्त्रिपरिषद्
|-
| colspan="10" |पद रिक्त (२४ – २७ भदौ २०८२)
|- style="background:#EEEEEE"
!
! —
|
|सुशीला कार्की
| २७ भदौ २०८२
| बहालवाला
|
|—
|स्वतन्त्र
|सुशीला कार्की मन्त्रिपरिषद्
|}
यो पनि हेर्नुहोस्

*नेपालका राजाहरूको सूची
*नेपालका प्रधान सेनापतिहरू
*नेपालका मन्त्रिमण्डलहरू
*नेपालका प्रधानन्यायाधीश
टिप्पणी
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय



श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीहरू
श्रेणी:देश अनुसार प्रधानमन्त्रीहरूको सूची
श्रेणी:नेपालका राजनीतिक पदाधिकारीहरूको सूची
ध्वनि

। रातो: इयरड्रम। पहेँलो: कोक्लिया। हरियो: अडिटोरी रिसेप्टर कोष। प्याजी: हियरिङ रेस्पन्सको फ्रिक्वेन्सि स्पेक्ट्रम। सुन्तला: नर्भ इम्पल्स।)]]

ध्वनी कम्पन हो, जसलाई सुन्ने ईन्द्रीय, कानले महसुस् गर्छ। मेकानिकल कम्पन र हावाको चाप द्वारा ध्वनी उत्पादन हुन्छ। हामीले ध्वनि कसरी सुन्छौ त? ध्वनि सुनिनको लानि ध्वनिको स्रोतबाट हाम्रो कान सम्म ध्वनिको स्थान्तरण हुन जरुरी हुन्छ|
ध्वनिको स्रोतबाट उत्त्पन्न भएको तरन्ग हावामा अवस्थित शुक्ष्म molecules हरू एक आपसमा एक पछि अर्को गर्दै ठोकिएर हाम्रो कान सम्म पुग्छ| र ती molecules हरूको मात्रा जति धेरै हुन्छ त्यतिनै तरङ्गको गति उतिनै छिटो हुन्छ|

ध्वनी ठोस, तरल र वायुबाट हिड्न सक्छ तर भ्याक्युमबाट भने सक्दैन। हावामा ध्वनीको गति ३३१.५ मिटर प्रति सेकेण्ड (०° सेल्सियसमा) हुन्छ। हावाको तापक्रम बढ्दै जाँदा ध्वनीको गति बढ्दै जान्छ। किनकि हावाको तापक्रम बढ्दै जादा मोल्युकल्सहरू छुट्टिदै जान्छ |
ध्वनी एक लङ्गिच्युडनल् तरङ्ग हो। यसले रिफ्लेक्सन, रिफ्र्याक्सन, डिफ्र्याक्सन र इन्टरफरेन्स जस्ता गुणहरू देखाउँछ।
ध्वनीका प्रकारहरु

मानिसको कानले २० हर्ज देखि २० किलोहर्ज फ्रिक्वेन्सि सम्मका ध्वनीलाई सुन्न सक्छ। फ्रिक्वेन्सि २० किलोहर्ज भन्दा बढि भएका ध्वनीलाई अल्ट्रासाउण्ड तरङ्ग भनिन्छ। फ्रिक्वेन्सि २o हर्ज भन्दा कम भएका ध्वनी तरङ्गलाई इन्फ्रसाउण्ड तरङ्ग भनिन्छ। मानिसको कानले अल्ट्रासाउण्ड र इन्फ्रसाउण्ड तरङ्गलाई सुन्न सक्तैन। तर जनावरहरू सँग अल्ट्रासाउण्ड र इन्फ्रसाउण्ड सुन्न सक्ने क्षमता हुन्छ| अल्ट्रासाउण्ड सुन्ने जनावरहरूमा कमेरो, ह्वेल,मुसा आदि पर्छन भने इन्फ्रसाउण्ड सुन्ने जनावरहरूमा कुकुर्,हात्ती,कुखुरा,गाई आदि पर्द्छ्न्|
भुइचलो पनि इन्फ्रासाउण्ड अन्तर्गत पर्दछ|त्येसैले भुइचलो आउनु भन्द केही क्षीण् अगाडि यी जनावरहरू कराउने गर्दछ| यिनि हरूले भुक्म्पको कम्पन् सुनिसकेको हुन्छ्न्|
ध्वनीका गुणहरू

ध्वनीका गुणहरू हुन् फ्रिक्वेन्सि, तरङ्गलम्बाई, एम्प्लिच्युड र गति।

तुलना: प्रकाश
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* Sounds Amazing; a KS3/4 learning resource for sound and waves
* HyperPhysics: Sound and Hearing
* Introduction to the Physics of Sound
* Hearing curves and on-line hearing test
* Audio for the 21st Century
* Conversion of sound units and levels
* Sound calculations
* Audio Check: a free collection of audio tests and test tones playable on-line
* More Sounds Amazing; a sixth-form learning resource about sound waves

श्रेणी:भौतिक शास्त्र
टेलिभिजन

पुरानो पोर्टेबल टेलिभिजन|thumb

टेलिभिजन (अङ्ग्रेजी television, छोटकरीमा TV वा telly) दृश्य पर्दा भएको एक उपकरण हो, जसले प्रसारण गरिएको सङ्केत लाई दृश्य र ध्वनीमा परिवर्तन गर्छ। नेपाली भाषामा यसलाई दुरदर्पण र दृष्यवाहिनी भनिन्छ, तर यी शब्दहरू सामान्य प्रचलनमा छैनन्, र सामान्यतया टिभि भनिन्छ। टेलिभिजन शब्दको उत्पति टेलि (युनानी भाषामा धेरै टाढा) र भिजन (अङ्ग्रेजीमा हेर्नु)बाट भएको हो।

टेलीभिजन प्रविधिको अाविष्कारका धेरै वैज्ञानिकको नाम जोडिएको छ। सन् १८८४ मा जर्मनका निप्को भन्ने वैज्ञानिकले –क्याथर्ड रे ) भन्ने एक किसिमको स्क्रिनको आविष्कार गरेका थिए। यसमा तार द्धारा किरणहरू सहित चित्र पठाउन कसिन्थ्यो। यसैबाट टेलिभिजन उत्पन्न हुनसक्ने सङ्केत मिलेको थियो। सन् १९२३ मा भ्लादिमिर जोरकिनले आरकोनोस्कोप ट्यूबको आविष्कार गरेपछि उनीद्धारा नै तस्बीरको आविष्कार भयो। सन् १९३८ मा फोटो सेलद्धारा स्क्यान गर्ने प्रथाको सुरुवात भयो।

सामान्यतया टिभि एक बाक्सा जस्तो देखिन्छ। पुराना टिभिहरूमा ठूला काठका ढाँचाहरू हुन्थे र कुनै फर्निचरलाई झैं भुँईमा राखिन्थ्यो। नया टिभिहरू साना बन्दै गएर दराजको तखतामा अट्न थाले। अझ यति छरितो भइसकेका छन कि, टिभिलाई आफूसङ्गै बोकेर हिँड्न सकिन्छ। सबैभन्दा साना टिभि त, हत्केलामा नै अट्छ। ठूला ठूला टिभिले त, घरको कुनै भित्तालाई पुरै ढाक्न सक्छ, र भुँईमा राख्न वा भित्तामा अड्काउन सकिन्छ। हाल धेरै टिभिलाई चलचित्रघरको पर्दा जस्तै देखिने फराकिलो-पर्दामा बनाईन्छ, जुन पुराना टिभि जस्तो वर्गाकार हुँदैन।

टिभिमा एक स्पर्शेन्द्रीय (antenna) (अथवा वाहक (aerial)), वा तार हुन्छ। त्यसले हावाबाट वा तार-प्रदायक (cable-provider)बाट सङ्केतलाई टिभि सम्म पुर्याउँछ। टिभिले डिभिडि वा भिसिआरबाट पनि चलचित्र देखाउन सक्छ। टिभि केही कम्प्युटर वा गेम-कन्सोल सँग पनि जोड्न सकिन्छ। देश विदेशमा घटेको घटना हेर्न सकिन्छ। ‌‌‌‌‌‌
पनि हेर्नुहोस्

* नेपालमा टेलिभिजन
* रङ्गीन टेलिभिजन
* स्याम-स्वेत टेलिभिजन
* टेलिभिजन स्टेसन
* बिबिसि
* टेलिभिजन शृङ्खला

चित्र:Television icon.png टेलिभिजन सम्बन्धित यो लेख अपूर्ण छ अर्थात आधार मात्र हो। कृपया यस लेखलाई बढाउन मद्दत गर्नुहोस।


श्रेणी:टेलिभिजन
श्रेणी:सञ्चार
श्रेणी:टेलिभिजन शब्दावलीहरू
रक्षा

आत्मरक्षा वा सुरक्षा भनेको देश र यसका जनतालाई बाह्य देश वा आतङ्कबादबाट रक्षा गर्नु हो। देशको रक्षा गर्न, सरकारले सेना, नौसेना, वायुसेना र कहिलेकाहीँ समुद्री सेना गठन गर्दछ, जहाँ मानिसहरूलाई विशेष रूपमा हतियार प्रयोग गर्न तालिम दिइन्छ; यी मानिसहरू मिलेर देशको सेना बनाउँछन्। सरकारहरूले हरेक वर्ष हतियार किन्न र मानिसहरूलाई आफ्नो देशको रक्षा गर्न तालिम दिन ठुलो रकम खर्च गर्छन्। यी तालिम प्राप्त मानिसहरूलाई सैनिक भनिन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
इलेक्ट्रोनिक्स

इलेक्ट्रोन र अन्य विद्युतिय आवेशित अणुहरूको प्रवाहलाई नियन्त्रण गरी सञ्चालन हुने विद्युतिय उपकरणहरूको अध्ययन र प्रयोगलाई इलेक्ट्रोनिक्स भनिन्छ। यस्ता उपकरणहरूमा भ्याक्युम, भ्याक्युम ट्युब र सेमाइकन्डक्टरहरू पर्दछन्। केही मानिसहरूले त्यस्तो उपकरणले सामान्यतया कसरी काम गर्छ भन्ने कुरा भौतिकशास्त्रमा पनि पढ्दछन्।

समस्याको प्रयोगात्मक समाधानको लागि इलेक्ट्रोनिक सर्किटको निर्माण गरिन्छ। यस्तो कार्य इलेक्ट्रिकल, इलेक्ट्रोनिक र कम्प्युटर इन्जिनियरिङ भित्र पर्दछ।

धेरै जसो इलेक्ट्रोनिक प्रणाली, यी दूई वर्गमा पर्दछन्:
* केही इलेक्ट्रोनिक प्रणालीले जानकारी (वा सूचना) लाई प्रोसेस र वितरण गर्दछन्। यी सञ्चार प्रणाली हुन्।
* अरु इलेक्ट्रोनिक प्रणालीले ऊर्जालाई परिवर्तन र वितरण गर्दछन्। यी नियन्त्रण प्रणाली हुन्।
एन्टेना

* रेडियो एन्टेना
डिजिटल सर्किट

कम्प्युटर र इलेक्ट्रोनिक क्वार्ज घडिहरू डिजिटल सर्किटबाट बनाइन्छ।

जटिल उपकरणहरू:
* माइक्रोप्रोसेसर
यो पनि हेर्नुहोस्

*ट्रान्जिस्टर
*डायोड
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:इलेक्ट्रोनिक्स
सञ्चार

सञ्चार भनेको विचार र जानकारी (वा सूचना)को आदानप्रदान गरिने प्रक्रिया हो। वास्तवमा सञ्चार सुचना, तथ्यान्क एबम जानकारी प्रबाह गर्ने प्रणाली तथा प्रकृया दुबै हो । यो शब्द ल्याटिन भाषाको शब्द [communis]बाट आएको हो । जसको अर्थ साझापन commonness वा ब्यक्तिहरूको साझा अनुभव भन्ने हुन्छ । सञ्चारका सबै भन्दा सुलभ रूपहरू यी हुन्:

* बोल्नु/सुन्नु
* पढ्नु/लेख्नु
* शरीरको हाऊभाऊ
* अनुभुति प्रकट गर्नु
* To be polite

साथीसँग कुरा गर्नु, किताब पढ्नु, माया गर्नेलाई अँगालो हाल्नु सञ्चारका सामान्य रूप हो।

पत्रपत्रिका, इन्टरनेट, इमेल, टेलिफोन (फोन कुराकानी), कम्प्युटर, रेडियो र टेलिभिजन प्रबिधिको प्रयोगले गरिने सञ्चारका केही उदाहरणहरू हुन्


श्रेणी:सञ्चार
इन्जिनियरिङ

(industrial revolution) अघि बढेको थियो, जसको नमूना मेड्रिड, स्पेनको ETSIIM भवनमा सजाइएको छ]]

इन्जिनियरिङ (अभियान्त्रिकीशास्त्र) भनेको मानविय समस्या समाधानका लागि प्रबधिको प्रयोग गरिने विज्ञान हो। बास्तवमा, इन्जिनियरिङ एक ब्यबसायिक कार्य हो जसमा सोच, फैसला गर्ने क्षमता , र बौदिक ज्ञान प्रयोग हुन्छ, जसमा विज्ञान, प्रविधि, गणित, र प्रयोगात्मक अनुभव प्रयोग गरी परिक्लपना, उत्पादन, र उपयोगि वस्तुको प्रयोग अथवा क्रम हो जसले मानबताको आवस्यकता र रहर पुरा गर्ने विषय हो. इन्जिनियरिङको ब्यबसायिक प्राविधिकलाई इन्जिनियर भनिन्छ।

नेपालमा इन्जिनियरिङ अध्ययनको श्रेय त्रिभुवन विश्वविद्यालयको इन्स्टिच्युट अफ इन्जिनियरिङलाई जान्छ जहाँबाट नेपालमा इन्जिनियरिङका विविध विषयमा अध्यापन सुरु गरिएको थियो| हाल इन्जिनियरिङको क्षेत्र बढ्दै गैरेह्को छ, सामाजिक अध्ययन देखि राजनीतिक शास्त्र देखि समाजका हरेक अङ्गमा इन्जिनियरिङ प्रयोग भरहेको छ |
यो पनि हेर्नुहोस्

* मेकानिकल इन्जिनियरिङ
* विद्युतीय इन्जिनियरिङ
*सिभिल इन्जिनियरिङ


श्रेणी:इन्जिनियरिङ
पुस्तक

thumb|right|300px|अक्सफोर्ड विश्वविद्यालय|अक्सफर्ड विश्वविद्यालयको [[मर्टन कलेज पुस्तकालयमा रहेको ऐतिहाँसिक पाण्डुलिपी।]]

पुस्तक वा किताब शव्दहरू, चित्रहरू, लगायत विभिन्न चिजहरू छापिएका कागजहरूको समूह हो। आजको नया समयमा किताब बिधुतीय पनि हुन सक्छ जसलाई (इ-बूक्) भनिन्छ .
केही पुस्तकहरूमा तस्बीर पनि हुन्छन् त केहीमा हुँदैनन्। सामान्यतया पुस्तकमा धेरै पानाहरू हुन्छन् जसलाई एकापट्टी बाँधेर बाहिर दुई जिल्लाले ढाकिन्छ। पुस्तकहरूका ठूला समूहलाई पुस्तकालय भनिन्छ। कुनै साहित्यिक कार्य वा त्यस्तो कामको मुख्य शाखालाई पनि किताब भनिन्छ।
विभाजन

पुस्तकहरूलाई दुई मुख्य श्रेणीहरूमा बिभाजन गरिन्छ, परिकथा र गैरपरिकथा। कथाहरू सत्य होइनन्, कपोलकल्पित हुन भने त्यसलाई परिकथा भनिन्छ। सत्य घटनामा आधारित पुस्तक तर काल्पनिक पात्रहरू वा संबादहरू भएका छन् भनेपनि सामान्यतया त्यो मात्र परिकथा हुन जान्छ। गैरपरिकथा सत्य तथ्य, जस्तै इतिहास, विज्ञान, वा जीवनीको बारेमा पुस्तक हो।
विषय

पुस्तकहरू कुनैपनि विषयमा हुन सक्छन्, बगैंचा देखि मानव शरीर सम्म। कुराकानी पछिको सञ्चारको सबैभन्दा पुरानो माध्यम यहि हो। पुस्तक ठूलो श्वरले पढ्न वा आफैमात्र पढ्न सकिन्छ। पुस्तक एक ब्यक्ति वा धेरै ब्यक्तिहरू मिलेर लेख्न सकिन्छ। पुस्तकहरू आनन्दको लागि पढ्न सकिन्छ वा आवश्यक विषय, जस्तै गणित,को जानकारीका लागि प्रयोग गरिन्छ।
किताबी किरो

किताब साह्रै मन पराउने र जहिले पनि किताब पढि रहने लाई किताबी किरो भनिन्छ।
पुस्तक पसल

किताब बेच-बिखन गर्ने ठाउँलाई पुस्तक पसल भनिन्छ। यहाँ पुराना नया सबै किसिमका किताबहरु पायिन्छं।
किताबको ढाँचा

किताब खास गरी बहिरी जिल्ला अथवा खोल, अगाडिको खालिपना, लेखकको भनाइ, विषयसूची, मुख्य लेख, आन्तिमको खाली पन्ना, पछाडिको जिल्ला मिलेर बनेको हुन्छ।
बहिरि जिल्ला

किताब / पुस्तकको बाहिर हुने खोल / जिल्लालाई बहिरि जिल्ला भनिन्छ। बहिरी जिल्ला किताबको भित्री लेखको बयान गर्ने अथवा झल्कौने हुनुपर्छ। साधारणतया यो राङगिन र आकर्सक हुन्छ।

संसारमा पुस्तक पढ्न नजान्ने मानिसहरू पनि छन्। यस्ता मानिसहरूलाई निरक्षर भनिन्छ।
उखान

* पुरानो कोट लगाउ, नया पुस्तक किन।
* खाने मुख लाई जुँगा ले छेक्दैन , बादरको पुच्छर लौरो न हतियार । नाच्न नजान्ने आगन टेडो ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* साहित्य
* पठन


श्रेणी:शिक्षा