JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1,000,000,000

1,000,000,000 (ਇੱਕ ਅਰਬ) 999,999,999 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ 1,000,000,001 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਖਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ, "ਬਿਲੀਅਨ" ਨੂੰ b, bil ਜਾਂ bn ਵਜੋਂ ਸੰਖੇਪ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਿਆਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 1 × 109 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਅਗੇਤਰ ਗੀਗਾ 1,000,000,000 ਗੁਣਾ ਅਧਾਰ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਜੀ.

ਇੱਕ ਅਰਬ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖਗੋਲ-ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਈਓਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ (ਪਰ ਅਮਰੀਕਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ), ਸ਼ਬਦ "ਬਿਲੀਅਨ" ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਮਿਲੀਅਨ (1,000,000,000,000) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਹੁਣ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ (1,000,000,000) ਦੇ ਅਰਥ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਿਲੀਅਰਡ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ 1,000,000,000 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ "ਮਿਲਿਅਰਡ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਨੰਬਰਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ 100 ਕਰੋੜ ਜਾਂ 1 ਅਰਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1,000,000,000 ਵੀ 1000 ਦਾ ਘਣ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਡਿਕਟੇਟਰ

ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਡਿਕਟੇਟਰ 1940 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਕਮੇਡੀ- ਡਰਾਮਾ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀਆਂ ਦੂਜੀਆਂ ਅਨੇਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖੁਦ ਆਪ ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਸਨ। ਉਹ ਹਾੱਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ-ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੂਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲਤਾਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਹਾਲੀ

ਖ਼ੁਆਜਾ ਅਲਤਾਫ਼ ਹੁਸੈਨ ਹਾਲੀ (1837–1914) ( — ), ਮੌਲਾਨਾ ਖ਼ੁਆਜਾ ਦੇ ਵਰਗੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਹਾਲੀ, ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਉਹ ਨਾਮਵਰ ਹਸਤਾਖਰ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਰ, ਵਾਰਤਕਕਾਰ, ਆਲੋਚਕ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਸਨ। ਉਹ ਸਰ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਜਦੀਕੀ ਮਿੱਤਰ ਸਨ।
ਜੀਵਨ

ਹਾਲੀ 1837ਈ. ਵਿੱਚ ਪਾਨੀਪਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਖ਼ੁਆਜਾ ਐਜ਼ੂ ਬਖ਼ਸ਼ ਸੀ - ਅਜੇ 9 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੜੇ ਭਾਈ ਇਮਦਾਦ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ। ਇਸਲਾਮੀ ਦਸਤੂਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਹਿਲੇ ਕੁਰਆਨ ਮਜੀਦ ਹਿਫ਼ਜ਼ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਨੂੰ ਅਰਬੀ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2 ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ।

1856 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਕਲਕਟਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੋ ਗਏ ਲੇਕਿਨ 1857 ਵਿੱਚ ਪਾਨੀਪਤ ਆ ਗਏ। 3-4 ਸਾਲ ਬਾਦ ਜਹਾਂਗੀਰਾਬਾਦ ਦੇ ਰਈਸ ਮੁਸਤਫ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ੀਫ਼ਤਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਿਖਿਅਕ ਮੁਕੱਰਰ ਹੋਏ। ਨਵਾਬ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੋਹਬਤ ਨਾਲ ਮੌਲਾਨਾ ਹਾਲੀ ਪਾਨੀਪਤ ਸ਼ਾਇਰੀ ਚਮਕ ਉੱਠੀ। ਤਕਰੀਬਨ 8 ਸਾਲ ਮੁਸਤਫ਼ੀਦ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਆ ਕੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਹੋਏ। ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹਾਲੀ ਲਾਹੌਰ ਚਲੇ ਆਏ ਅਤੇ ਗੌਰਮਿੰਟ ਬੁੱਕ ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਲੱਗ ਗਏ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਹੁਸੈਨ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਜਮਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰੋ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਖ਼ਿਦਮਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।

4 ਸਾਲ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ ਔਰ ਐਂਗਲੋ ਅਰਬਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਸਰ ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਤਾਸਿਰ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਸੱਦਸ, ਮਦੋਜ਼ਜ਼ਰ ਇਸਲਾਮ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1837
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1914
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਇਵਾਨ ਗੋਂਚਾਰੇਵ

ਇਵਾਨ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੋਵਿੱਚ ਗੋਂਚਾਰੇਵ (18 ਜੂਨ 1812 - 27 ਸਤੰਬਰ 1891) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦ ਸੇਮ ਓਲਡ ਸਟੋਰੀ (1847, ਜਿਸਨੂੰ ਏ ਕਾਮਨ ਸਟੋਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਓਬਲੋਮੋਵ (1859), ਅਤੇ ਦ ਪ੍ਰੀਸੀਪਾਈਸ (1869, ਜਿਸਨੂੰ ਮਾਲਿਨੋਵਕਾ ਹਾਈਟਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਗੋਂਚਾਰੋਵ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਮਬਿਰਸਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਕੁਲੀਨ ਦਰਜੇ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੋਰਡਿੰਗ ਸਕੂਲ, ਫਿਰ ਮਾਸਕੋ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਕੋ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਮਬਿਰਸਕ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਟਿਊਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿੱਜੀ ਪੰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਲਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਗੋਂਚਾਰੋਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ, ਦ ਸੇਮ ਓਲਡ ਸਟੋਰੀ, 1847 ਵਿੱਚ ਸੋਵਰੇਮੇਨਿਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਗੋਂਚਾਰੋਵ ਦਾ ਦੂਜਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ, ਓਬਲੋਮੋਵ, 1859 ਵਿੱਚ ਓਟੇਚੇਸਤਵੇਂਨੇ ਜ਼ਾਪਿਸਕੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਨਾਵਲ, ਦ ਪ੍ਰੀਸੀਪਾਈਸ, 1869 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਨਿਕ ਏਵਰੋਪੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਆਲੋਚਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਂਚਾਰੋਵ ਨੇ ਇੱਕ ਅਣ-ਕਾਮਨ ਸਟੋਰੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਰੋਧੀਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ, ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਇਹ ਯਾਦ-ਪੱਤਰ 1924 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਿਓਡੋਰ ਦੋਸਤੋਵਸਕੀ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੋਂਚਾਰੋਵ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਕੱਦ ਦਾ ਲੇਖਕ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਐਂਟਨ ਚੇਖੋਵ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਂਚਾਰੋਵ "...ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦਸ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਸੀ।"
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ

ਦ ਡਾਰਕ ਨਾਈਟ () 2008 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ ਜੋ ਡੀਸੀ ਕਾਮਿਕਸ ਦੇ ਬੈਟਮੈਨ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਟਮੈਨ ਲੜੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਲਨ ਵਜੋਂ ਜੋਕਰ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਥ ਲੇਜਰ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਤਰ

* ਕਰਿਸਚਨ ਬੇਲ- ਬਰੁਸ ਵੇਨ/ਬੈਟਮੈਨ।
* ਮਾਈਕਲ ਕੇਨ- ਅਲਫਰੇਡ ਪੇਨਿਵਰਥ
* ਹੀਥ ਲੇਜਰ - ਜੋਕਰ।
* ਗੇਰੀ ਓਲਡਮਨ- ਜੇਮਸ ਗਾਰਡਨ।
* ਏਰਨ ਏਕਹਾਰਟ- ਹਾਰਵੀ ਡੇਂਟ।
* ਮੈਗੀ ਜਿਲਏਨਹਾਲ- ਰੇਚਲ ਡਾਸ।
* ਮਾਰਗਨ ਫਰੀਮੈਨ- ਲੂਸ਼ੀਅਸ ਫਾਕਸ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਅਲਗੋਜ਼ੇ

ਅਲਗੋਜ਼ੇ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Algoze) ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਜੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਤਚੀ, ਸਿੰਧੀ, ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਅਤੇ ਬਲੋਚ ਲੋਕ ਗਵਈਆਂ ਨੇ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੀ, ਸਤਾਰਾ, ਦੋ ਨਾਲੀ ਜਾਂ ਨਗੋਜ਼ੇ ਵੀ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਸਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਲਗੋਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਸਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਖਿੱਚਣ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕੱਢਣ ਸਮੇਂ ਦੋਨੋਂ ਸਮੇਂ ਹੀ ਵੱਜਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕੜੇ ਸਿਰੜੀ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਹ ਵਜਾਉਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।


ਇਹ ਬਲੋਚੀ, ਸਿੰਧੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਾਜ ਹੈ। ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।


ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਜੁਗਨੀ, ਮਿਰਜ਼ਾ ਜਾਂ ਜਿੰਦ ਮਾਹੀ ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ ਆ
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗੋਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਾਝ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ, ਮੱਝਾਂ ਚਰਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਪਾਲੀ) ਦਾ ਇਹ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਸਾਜ਼ ਹੈ। ਬਣਾਵਟ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਬਾਂਸ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਸਰੀ ਦਾ ਹੀ ਇਹ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬੰਸਰੀਆ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਛੇ ਤਕ ਛੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਫੂਕ ਮੂਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਬੰਸਰੀ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਰਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਸੁਰ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਅੰਤਰ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਬੀਨ ਆਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਨਗੋਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ,ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ, ਗਿੱਧਿਆਂ ਅਤੇ ਭੰਗੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਜ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ ਸਾਜ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼
ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ

ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਆਸ 55,000ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 6 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ ਹੈ।]]

ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਇੱਕ ਗੁਰੁਤਾਕਰਸ਼ਣ ਰਾਹੀਂ ਗਠਿਤ ਤਾਰੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂਹੰਦ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਧੂਲ ਅਤੇ, ਕਾਲੇ ਪਦਾਰਥ (dark matter), ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਯੁਨਾਨੀ ਸ਼ਬਦ Galaxias ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। Galaxias ਦਾ ਸਿਧਾ ਸਿਧਾ ਮਤਲਬ ਦੂਧਿਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿ, ਮਿਲਕੀ ਵੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਚ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਦਾਹਰਨ ਕੁੱਝ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਬੌਣੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲੇ ਕੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਕਰੋੜ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਿੱਗਜ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਿਹੰਦੀਆ ਹਨ।

ਬ੍ਰਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸੌ ਅਰਬ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਅਸਤੀਤਵ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਖਗੋਲੀ ਧੂਲ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ| ਹਰ ਇੱਕ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਅਰਬਾਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ। ਗੁਰੁਤਵਾਕਰਸ਼ਕ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਤਾਰਾ ਗੁੱਛ (clustre) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਲੈਕਸੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ, ਸਰੀਆਂ ਗਲੈਕਸੀ ਇੱਕ ਲੱਖ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੂਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਗਲੈਕਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਮਿਲਕੀ ਵੇਅ’ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਹੀ ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਹੀ ਤਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਤਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਦੋ ਕੁਇੰਟਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੂਪਰ ਨਾਮਕ ਤਾਰੇ ਦਾ ਗੇਂਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਭਾਰ 100 ਟਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਆਕਾਰ 6794 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੀ ਗਲੈਕਸੀ ਐਡਰੋ ਸੀਡਾ ਨੇਥੂਲਾ ਧਰਤੀ ਵੱਲ 50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ 20 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲਗਪਗ ਤਾਰੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਉਪ-ਗ੍ਰਹਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 30 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਾੜ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਉਪ-ਗ੍ਰਹਿ ਟਾਈਟਨ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਦਿਸਣ ਕਾਰਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੀ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ, ਉਲਕਾਪਾਤ, ਰਾਕਟ ਆਦਿ ਬਲੈਕ ਹੋਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੀ ਜਦੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਕਰਾਲ ਖੂਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੜੱਪ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ

ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਤਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੋਲਾਕਾਰ ਭਾਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਜਿਨੂੰ ਨਾਭਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਭਿਕ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਤਲੀਏ ਗੋਲਾਕਾਰ ਡਿਸਕ ਵਲੋਂ ਜੁਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਭੱਜਿਆ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਕਰਤੇਂ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਗੰਗਾਵਾਂ ਦੇ ਘੂਰਣਨ ਦੇ ਵੇਗ ਅਤੇ ਉਸਮੇ ਸਥਿਤ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਬਨਣ ਕਿ ਰਫ਼ਤਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ

ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਪਲਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀ ਰੈੱਡ ਸ਼ਿਫਟ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਓਨੀ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਕਰੀਬ 13.75 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰੇ ਬਿੱਗ ਬੈਂਗ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼

ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ (1830 - 1907)() ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ/ਹਿੰਦਕੋ ਕਵੀ ਸੀ। ਮੀਆਂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਂਗਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਾਦਰੀਆ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਪਰੀ-ਕਥਾ ਸੈਫ਼-ਉਲ-ਮਲੂਕ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਖੜੀ ਸ਼ਰੀਫ਼, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੌਤ

1324 ਹਿਜਰੀ (1907 ਈਸਵੀ) ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਬਰ ਖੜੀ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਕੜਦਾਦਾ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਮੁਰਸ਼ਦ ਹਜ਼ਰਤ ਪੈਰਾ ਸ਼ਾਹ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਕਲੰਦਰਾ ਦਮੜੀ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਜ਼ਾਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਬਾਰ ਖੜੀ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਲੰਘਾਇਆ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸੱਧਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਬਰ ਇੱਥੇ ਖੁਦਵਾ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਕਾਵਿ-ਨਮੂਨਾ


ਨੀਚਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ਨਾਈ ਕੋਲੋਂ, ਫੌਜ਼ ਕਿਸੇ ਨਾ ਪਾਇਆ।
ਕਿੱਕਰ ’ਤੇ ਅੰਗੂਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਹਰ ਗੁੱਛਾ ਜ਼ਖ਼ਮਾਇਆ।
ਬੁਰੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸੰਗਤ ਯਾਰੋ ਜਿਉਂ ਭੱਠੀ ਲੋਹਾਰਾਂ।
ਭਾਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਕੁੰਜ-ਕੁੰਜ ਬਹੀਏ ਚਿਣਗਾਂ ਪੈਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ।
----
ਆਮਾਂ ਬੇਇਖ਼ਲਾਸਾਂ ਅੰਦਰ ਖ਼ਾਸਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ
ਮਿੱਠੀ ਖੀਰ ਪਕਾ ਮੁਹੰਮਦ ਕੁੱਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਧਰਨੀ
----
ਕੌਣ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਸੀ ਢੂੰਡੇ ਕੌਣ ਕਬਰ ਨੂੰ
ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਰਦ ਅਸਾਡਾ ਹੋਸੀ ਰੋਗ ਨਾ ਰੰਡੇ ਵਰ ਨੂੰ

ਰੂਹ ਦਰੂਦ ਘਿਣ ਸਭ ਜਾਸਨ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ
ਤੇਰਾ ਰੂਹ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖਸ਼ਾ ਤਕਸੀ ਕਿਹੜੇ ਦਰ ਨੂੰ

[[]][[]]
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*ਸੈਫ਼-ਉਲ-ਮਲੂਕ ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਪ੍ਰਜਨਨ

ਪ੍ਰਜਨਨ (ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਵ) ੳਹ ਜੈਵਿਕ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜੀਵਾਂਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਾਰੇ ਗਿਆਤ ਜੀਵਨ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਜੀਵ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਗਿਆਤ ਤਰੀਕਿਆ ਨੂੰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਯੋਨ ਅਤੇ ਅਲੈਂਗਿਕ ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਜੀਵ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਦਾ ਦੋ ਸੰਤਾਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਨ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦਾ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਇੱਕ-ਕੋਸ਼ਿਕੀ ਜੀਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੱਗਪਗ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ Mycocepurus smithii ਕੀੜੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਅਲੈਂਗਿਕ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਕਾਬਲ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਜਨਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਣਨ
ਅੰਗ ਵਿਗਿਆਨ

, Anathomia, 1541]]
ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ (ਏਨਾਟੋਮੀ, Anatomy) ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ-ਵਿਓਂਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਭਰੂਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਭਰੂਣ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਨੇੜਿਉਂ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।ਮਾਨਵੀ ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ ਚਕਿਤਸਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਗਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰ-ਰਚਨਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਾਹੀਆ

ਮਾਹੀਆ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਤਿਅੰਤ ਲੋਕ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਰਸ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਤਰਾਸਿਆ ਲੋਕ ਗੀਤ ਹੈ। ਮਾਹੀਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਬਿਰਹ ਪੱਖ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਤ੍ਰਿਕ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਗੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ 12 ਮਾਤਰਾਵਾਂ, ਦੂਜੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ 10 ਅਤੇ ਫੇਰ ਤੀਜੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ 12 ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹੀਆ ਸ਼ਬਦ ਮਾਹੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਹੀ ਦਾ ਅਰਥ ਮਹੀਆਂ(ਮੱਝਾਂ) ਚਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਗੀ ਦੇ ਹਨ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ‘ਮਾਹੀ’ ਰਾਂਝੇ ਨਾਲ ਇੱਕਮਿੱਕ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਮੁਲਤਾਨ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਪੋਠੋਹਾਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਿਧਾਨ ਤੇ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਇਕਸਾਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤ
ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ

(ਸਤ ਸਰੀ ਅਕਾਲ)ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗਿਆਨਾਤਮਕ ਕੁਮੇਲ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਲੂੰਬੜੀ ਅਪਹੁੰਚ ਅੰਗੂਰਾਂ ਲਈ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿਣ ਤੇ ਜੋ ਨਤੀਜਾ ਕਢਦੀ ਹੈ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕੋ ਵਕਤ ਬੇਮੇਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੂੰਬੜੀ ਦਾ ਅੰਗੂਰਾਂ ਲਈ ਵਿਅਕਤ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਬੇਮੇਲਤਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਭਲੇ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਤਰਕਹੀਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਾ ਦਾ ਸਾਰ

ਅੰਗੂਰ ਖਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕੀਨ ਇੱਕ ਲੂੰਬੜੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਕੋਲੋਂ ਗੁਜਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੱਕੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਲੂੰਬੜੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਅੰਗੂਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਹ ਲੂੰਬੜੀ ਉਛਲ-ਉਛਲ ਕੇ ਅੰਗੂਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਉਹ ਹਰ ਵਾਰ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੇਚਾਰੀ ਲੂੰਬੜੀ ਥੱਕ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ। ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ:‘ਇਹ ਅੰਗੂਰ ਅਜੇ ਪੱਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਖੱਟੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ !’ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਤੇ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਢੁਕਾ ਕੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ

ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਜੁਰਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਲਈ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰੀ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਗਬਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦਫ਼ਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲੈਪਟੋਕ੍ਰੇਸੀਆਂ, ਕੁਲੀਨਤਾਵਾਂ, ਨਾਰਕੋ-ਸਟੇਟਸ, ਅਤੇ ਮਾਫੀਆ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ

ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਤੋਂ ਜੁੜ ਕੇ ਬਣਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
ਮੀਆਂ ਮੀਰ

(ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾ ਸ਼ਾਹ ਬਦਖਸ਼ੀ ਨਾਲ), ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1635]]
ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1550 – 11 ਅਗਸਤ 1635), ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸਨ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ, ਖਾਸ ਧਰਮਪੁਰਾ (ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਖਲੀਫ਼ਾ ਉਮਰ ਇਬਨ ਅਲ-ਖੱਤਾਬ ਦੇ ਸਿਧੇ ਉੱਤਰ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਸੂਫ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਦਰੀ ਫ਼ਿਰਕੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਉਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਾਰਾ ਸਿਕੋਹ ਦੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ।
ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ
ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ

ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੁ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ 3 ਜਨਵਰੀ 1588 ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਰਖਵਾਈ ਸੀ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*ਇੱਕ ਉਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਾਨਵ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ-ਪੱਖੀ ਪੀਰ – ਸਾਈਂ ਮੀਆਂ ਮੀਰ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ

﻿ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਜਾਂ ਐਟਮ ਬੰਬ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਜਾਂ ਪਲਾਟੀਨਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਫ਼ਰਾਂਸ, ਚੀਨ, ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਇਸਰਾਈਲ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਇਕ ਐਟਮ ਬੰਬ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਆਮ ਬੰਬਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਐਟਮ ਬੰਬ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਿਟਲ ਬੁਆਏ, 6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦਾ ਕੋਡ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਨਾਮ ਸੀ।
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲਿਟਲ ਬੁਆਏ ਜੰਗੀ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਸੀ। 6 ਅਗਸਤ 1945 ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਸਰਾ ਸੀ "ਫੈਟ ਮੈਨ", ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਿਹੜੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀਰੋਸ਼ੀਮਾ ਵਿੱਚ 1,40,000 ਲੋਕ ਅਤੇ ਨਾਗਾਸਾਕੀ ਵਿੱਚ 70,000 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕਰੀਬ 300 ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 272 ਮਾਰੇ ਗਏ, 1780 ਨਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 1684 ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 45 ਵਿੱਚੋਂ 42 ਹਸਪਤਾਲ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ। ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕਿਰਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।inhbbn
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਥਿਆਰ
ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ

ਔਸਕਰ ਫ਼ਿੰਗਲ ਓ'ਫ਼ਲੈਹਰਟੀ ਵਿਲਜ਼ ਵਾਈਲਡ (16 ਅਕਤੂਬਰ 1854 30 ਨਵੰਬਰ 1900) ਇੱਕ ਆਇਰਿਸ਼ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸੀ।
1880ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1890ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਨਿੱਬੜਿਆ।
ਵਾਈਲਡ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਫ਼ਲ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਆਇਰਿਸ਼, ਡਬਲਿਨ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ, ਵਈਲਡ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਲਾਸਕੀ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ; ਉਸਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਡਬਲਿਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਔਸਫਰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਕਲਾਸਕੀਵਾਦੀ ਸਾਬਤ ਬਣ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਸੁਹਜਵਾਦ ਦੇ ਪਨਪ ਰਹੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਇਰਿਸ਼ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1854
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1900
ਮਾਰਲੀਨ ਡੀਟਰਿਚ

ਮੈਰੀ ਮਗਦਲੀਨੀ 'ਮਾਰਲਿਨ' ਡੀਟਰਿਚ (ਜਰਮਨ ਉੱਚਾਰਣ: [maɐleːnə ਡੀ ː tʁɪç], 27 ਦਸੰਬਰ, 1901-6 ਮਈ 1992) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹਾਸਿਲ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਲੰਬੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ, (ਜੋ 1910 ਤੋਂ 1980 ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ) ਉਸਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਓਂ ਖੋਜ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

1920 ਵਿੱਚ ਬਰਲਿਨ ਵਿੱਚ ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ ਸਟੇਜ ਤੇ ਅਤੇ ਮੂਕ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਲੂ ਐਂਜਲ (1930) ਵਿਚ ਲੋਲਾ-ਲੋਲਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪੈਰਾਮਾਉਂਟ ਪਿਕਚਰ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ। ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ ਮੌਰੋਕੋ (1930), ਸ਼ੰਘਾਈ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ (1932) ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਰ (1936) ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣੇ ਗਲੇਮਰਸ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ "ਵਿਦੇਸ਼ੀ" ਦਿੱਖਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਇਕ ਉੱਚ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ 1950 ਤੋਂ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਮੁਲਜਮਾਂ ਨੂੰ ਮਕਬੂਲ ਕੀਤਾ, ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦੀ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੀ ਵੀ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮੁਢਲੇ ਲਾਈਨਾਂ 'ਤੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ, ਬੈਲਜੀਅਮ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਤੋਂ ਕਈ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 1999 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫਿਲਮੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ ਕਲਾਸਿਕ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਮਹਾਨਤਮ ਸਟਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਡੀਟਰਿਚ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਦਸੰਬਰ 1901 ਨੂੰ ਲੇਬਰਸਟਸੇ 65 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਨੇਬਰਗ ਵਿੱਚ ਰੋਟ ਇਨਸਲ ਦੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਬਰਲਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਵਿਲਹੇਲਮੀਨਾ ਇਲੀਜਬਾਟ ਜੋਸਫ੍ਰੀਨ (ਨਾਈ ਫੈਲਸਿੰਗ), ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਬਰਲਿਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫਰਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਲੂਈ ਐਰਿਕ ਓਟੋ ਡੀਟਰਿਚ, ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਸੀ ਡੀਟਰਿਚ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਇਲੀਜਬਾਟ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਡੀਟਰਿਚ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ 1907 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਸਤ, ਐਡੁਆਰਡ ਵਾਨ ਲੋਸੈਚ, ਗ੍ਰੇਨੇਡੀਅਰਜ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰੇਲੂ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਸੀ, ਨੇ ਵਿਲਹੈਲਮੀਨਾ ਤੇ ਫ਼ਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 1916 ਵਿਚ ਉਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਕਰ ਲਈ, ਪਰੰਤੂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਵਾਨ ਲੋਸੈਚ ਨੇ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਡੀਟਰਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਡੀਟਰਿਚ ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਵਾਨ ਲੋਸੈਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੜਾਅ, ਗੀਗੋ ਥਾਈਸਲਚਰ ਦੀ ਲੜਕੀ-ਕਾਰੇਰੇਟ ਵੈਡਵਿਲ-ਸਟਾਈਲ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਕੋਰਸ ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ' ਚ ਸੀ, ਜੋ ਰਡੋਲਫ ਨੇਲਸਨ ਬਰਲਿਨ' ਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 1922 ਵਿੱਚ, ਡੀਟਰਿਚ ਨੇ ਥੀਏਟਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐਂਪਰੇਸਰੀਓ ਮੈਕਸ ਰੇਇਨਹਾਰਡਸ ਦੀ ਡਰਾਮਾ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਸਫਲਤਾ ਪੂਰਵਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ; [16] ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਲੜਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਫ਼ਿਲਮ 'ਦਿ ਲਿਟੀ ਨੈਪੋਲੀਅਨ' (1923) ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ

ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਨੋਰਮਾ ਜੀਨ ਮੋਰਟਨਸਨ; 1 ਜੂਨ1926 – 5 ਅਗਸਤ 1962) ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਾਲੀਵੁਡ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ, ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸੈਕਸ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ 1960ਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਕਾਮਯਾਬ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਤਕਰੀਬਨ ਇੱਕ ਦਸ਼ਕ ਲਈ ਹੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ।

ਲਾਸ ਏੰਜੇਲੇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਲੀ ਮਰਲਿਨ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਅਨਾਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੀਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਇੱਕ ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਡਲਿੰਗ ਵਿਵਸਾਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਡਲਿੰਗ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਵਾਇਆ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਨੂੰ 1951 ਵਿੱਚ ਟਵੇਨਟਿਏਥ ਸੇੰਚੁਰੀ ਫਾਕਸ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।

ਮੁਨਰੋ ਦੇ ਵਾਰੇ ਇਕ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਵਾਈਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਖਬਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨ੍ਹੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। 1953 ਵਿੱਚ, ਉਹਦੀਆਂ ਨਗਨ ਫੋਟੋਆਂ ਪਲੇਬੋਏ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਜੀਵਨ

ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਦਾ ਜਨਮ ਪਹਿਲੀ ਜੂਨ 1926 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ (ਅਮਰੀਕਾ) ਦੇ ਕਾਊਂਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗਲੈਡੀਸ ਪੀਏਰੀ ਸੀ ਜੋ ਕੋਲੰਬੀਆ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੁਹੱਪਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਸੀ। ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਜਨਵਰੀ 1954 ਵਿੱਚ ਜੋਇ ਡਿਮਾਜੀਓ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤੀਜਾ ਵਿਆਹ ਆਰਥਰ ਮਿਲਰ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉੱਪਰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ 5 ਅਗਸਤ 1962 ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿਚਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਪਾਈ ਗਈ। ਮਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਅੱਜ ਤਕ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ 36ਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਹੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਈ ਸੀ
ਕੈਰੀਅਰ

ਮਰਲਿਨ ਮੁਨਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਡਰਾਮਿਆਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ। ਉਂਜ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਰੋਲ ਹੀ ਮਿਲੇ। ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 9 ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵੇਟਰ ਬਣੀ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਆਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਸਕੂਡਾ ਹੋ ਸਕੂਡਾ ਹੇ’ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਸੀ। ਮਰਲਿਨ ਨੇ ਕਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਲੇਡੀਜ਼ ਆਫ਼ ਦਾ ਕੋਰਸ, ਲਵ ਹੈਪੀ, ਏ ਟਿਕਟ ਟੂ ਟੋਮਾਹਾਕ, ਦਿ ਐਸਫਾਟ ਜੰਗਲ, ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਈਵ, ਦਿ ਫਾਇਰਬਾਲ, ਹੋਮ ਟਾਊਨ ਸਟੋਰੀ, ਐਜ਼ ਯੰਗ ਐਜ਼ ਯੂ ਫੀਲ, ਲਵ ਨੈਸਟ, ਲੈਟਸ ਮੇਕ ਇਟ ਲੀਗਲ, ਵੂਈ ਆਰ ਨੌਟ ਮੈਰਿਡ, ਡੌਂਟ ਬੌਦਰ ਟੂ ਨੌਕ, ਮੰਕੀ ਬਿਜ਼ਨੈਸ, ਓ ਹੈਨਰੀਜ਼ ਫੁੱਲ ਹਾਊਸ, ਨਿਆਗਰਾ, ਹਊ ਟੂ ਮੈਰੀ ਏ ਮਿਲੇਨੀਅਰ, ਰੀਵਰ ਆਫ਼ ਨੋ ਰਿਟਰਨ, ਦੇਅਰ ਇਜ਼ ਨੋ ਬਿਜ਼ਨੈਸ ਲਾਈਕ ਸ਼ੋ ਬਿਜ਼ਨੈਸ, ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਦਿ ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡ ਦ ਸ਼ੋਅ ਗਰਲ, ਲੈਟਸ ਮੇਕ ਲਵ, ਦਿ ਮਿਸਫਿਟਸ ਅਤੇ ਸਮਥਿੰਗਜ਼ ਗੌਟ ਟੂ ਗਿਵ ਆਦਿ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1926
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1962
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ
ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ

ਚਾਰਲਸ ਏਦੁਆਰ ਜਿਆਂਨੇਰੇ (6 ਅਕਤੂਬਰ 1887 – 27 ਅਗਸਤ 1965), ਲ ਕਾਰਬੂਜ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇੱਕ ਸਵਿਸ - ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਰਚਨਾਕਾਰ, ਨਗਰਵਾਦੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰੰਗਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਧਾ ਦੇ ਆਗੂ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਯੂਰਪ, ਜਾਪਾਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਪਲੈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1965
ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ

ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: The Portrait of a Lady) ਹੈਨਰੀ ਜੇਮਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਦ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮੰਥਲੀ ਅਤੇ ਮੈਕਮਿਲਨ'ਜ ਮੈਗਜੀਨ ਵਿੱਚ 1880–81ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ 1881 ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਜੇਮਜ ਦਾ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਹੈ।

ਇਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ, ਈਸਾਬੈਲ ਆਰਚਰ, ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ (1880–81)
* ਲੇਖਕ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੇ ਮੁਖਬੰਧ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦਾ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਅਡੀਸ਼ਨ(1908)
* Note on the various texts of The Portrait of a Lady at the Library of America web site
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ