JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Bahari ya Mediterania

thumb|300px|Bahari ya Mediteranea jinsi inavyoonekana kutoka chombo cha angani
thumb|300px|Ramani ya Bahari ya Mediteranea
Bahari ya Mediterania (pia: Bahari ya Kati) ni bahari ya pembeni ya Atlantiki kati ya mabara ya Afrika, Ulaya na Asia ya Magharibi. Eneo lake ni takriban milioni 2,5 km². Kina chake kirefu ni 5,267 m. Ina kanda ya hali ya hewa ya pekee pamoja na mimea na wanyama.

Neno "Mediteranea" limetokana na lugha ya Kilatini likiunganisha maneno ya "medium" (inamaanisha "kati ya, katikati") na "terra" (inamaanisha "bara"). Kwa hiyo neno lenyewe linamaanisha "Bahari katikati ya bara".

Katika lugha ya Biblia Kiebrania iliitwa "Bahari ya Magharibi" au "Bahari Kuu"; Waroma wa Kale waliotwala nchi zote zinazopakana na Bahari ya Mediteranea waliita "mare nostrum" yaani "bahari yetu". Waarabu na Waturuki wanaiita "Bahari Nyeupe" (kwa Kituruki: Akdeniz; kwa Kiarabu: البحر الأبيض al-baHr-al-abyaD)
Jiografia

Bahari ya Mediteranea ni bahari, si ziwa, kwa sababu imeunganishwa na Atlantiki kwa njia ya mlango wa bahari wa Gibraltar.

Ina bahari za pembeni zake ambazo ni pamoja na Bahari Nyeusi, Bahari ya Aegean, Bahari ya Tyrrheni na mengine. Bahari Nyeusi inaunganishwa kwa njia ya mlangobahari wa Dardaneli, Bahari ya Marmara na mlangobahari wa Bosporus.

Tangu mwaka 1869 kuna pia njia ya maji kati ya Mediteranea na Bahari ya Shamu ambayo ni Mfereji wa Suez.

Kuna visiwa vingi sana hasa kati ya Ugiriki na Uturuki. Visiwa vikubwa ni Korsika, Sardinia, Sisilia, Kreta, Rhodos na Kibros.
Nchi zinazopakana

Leo hii kuna nchi au madola 22 zinazopakana na Bahari ya Mediteraneo:

* Afrika:
:Misri, Libya, Tunisia, Algeria na Moroko

* Asia:
:Uturuki, Syria, Lebanon, Israeli, Kibros (Cyprus, kisiwa), Palestina (Gaza) na Misri

* Ulaya:
:Hispania, Ufaransa, Monako, Italia, Malta (funguvisiwa), Slovenia, Kroatia, Bosnia - Herzegovina, Montenegro, Albania, Ugiriki, Uturuki
Viungo vya nje

Jamii:Jiografia ya Ulaya
Jamii:Jiografia ya Afrika
Jamii:Bahari
Mediteranea
Jamii:Bahari ya pembeni
NASA

NASA ni kifupi cha Kiingereza cha "National Aeronautics and Space Administration" (Mamlaka ya Taifa ya Uanahewa na Ange-nje). Mamlaka hii ilianzishwa 1958. Wajibu wake ni kusimamia miradi ya serikali ya Marekani ya kuendesha utafiti na uchunguzi wa anga. NASA inasimamia utengenezaji wa roketi za kurusha vyombo vya angani na utengenezaji wa vyombo vya angani vyenyewe.

thumb|200px|right|Roketi iliyorusha "Freedom 7" na Alan Shepard Jr.angani tar. 5.5.1961

Miradi ya NASA ilianzishwa kutokana na Mshtuko wa Sputnik yaani baada ya Warusi kushtusha dunia kwa kupeleka vyombo vya angani vya kwanza katika mradi wao wa Sputnik. Uliofuatiwa na mradi wa "Vostok" ambao tarehe 12 Aprili 1961 ulimfikisha Yuri Gagarin angani akiwa mtu wa kwanza kwenda angani.

Mradi wa kwanza wa NASA ulikuwa Mradi wa Mercury uliotakiwa kuonyesha ya kwamba wanaanga wanaweza kukaa angani kwa muda fulani. Alan B. Shepard Jr. alikuwa Mmarekani wa kwanza angani kwa muda wa dakika 15; John Glenn alikuwa Mmarekani wa kwanza wa kuzunguka dunia tarehe 20 Februari 1962 kwa chombo cha angani "Friendship 7".

Mradi huo ulifuatiwa na Mradi wa Gemini kuanzia mwaka 1965 ulionyesha ya kwamba watu wanaweza kukaa angani kwa muda wa siku kadhaa hata kutekeleza shughuli fulani. Gemini iliandaa Mradi wa Apollo uliopeleka watu wa kwanza mwezini. Chombo cha angani "Apollo 11" kilifikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin kwenye uso wa mwezi tarehe 20 Julai 1969 na kuwarudisha dunia tena.

Tangu mwanzo ule kuna miradi mingi iliyofuata.
thumb|175px|left|Buzz Aldrin akitembea kwenye uso wa mwezi wakati wa safari ya Apollo 11.
Viungo vya nje

* Tovuti ya NASA

Jamii:Marekani
Jamii:Mamlaka za anga-nje
Jamii:Kifupi
Korongo

Kwa maana tofauti ya neno hilo tazama Korongo (maana)

thumb|Korongo mweupe akiruka - shingo imenyoosheka
thumb|Msuka (koikoi mweupe) akiruka - shingo imepindika
Korongo ni ndege wenye shingo ndefu na miguu mirefu na hunyoosha shingo na miguu wakiruka angani. Yangeyange na makoikoi hupinda shingo yao wakiruka angani.

Jina hili hutumika kwa jamii mbili ya ndege:
*Ciconiidae (storks)
*Gruidae (cranes)
thumb|left|Korongo tumbo-jeusi wakiruka - shingo zimenyoosheka


Jamii:Korongo na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Korongo (Ciconiidae)

Korongo hawa ni ndege wa familia ya Ciconiidae wenye domo refu na nene (korongo wa familia ya Gruidae wana domo fupi na jembamba zaidi). Wanaitwa kongoti pia, hususa korongo mfuko-shingo. Mabawa yao ni marefu sana, yale ya korongo mfuko-shingo yana m 3.2: marefu kuliko yale ya ndege wote ghairi ya tumbusi wa Andes (Andean condor).

Spishi nyingine huishi mahali pa majimaji nyingine mahali pakavu. Hula vyura, samaki, wadudu na nyungunyungu, hata ndege na wanyama wadogo. Korongo hawa hawawezi kutoa sauti. Lakini kwa tago hupiga kelele na domo yao.
Spishi wa Afrika

* Anastomus lamelligerus, Korongo Domo-wazi (African Openbill Stork)
** Anastomus l. lamelligerus, Domo-wazi wa Afrika (African Openbill Stork)
** Anastomus l. madagascariensis, Domo-wazi wa Madagaska (Madagascan Openbill Stork)
* Ciconia abdimii, Korongo Samawati (Abdim's Stork)
* Ciconia ciconia, Korongo Mweupe au Kuyu (White Stork)
* Ciconia episcopus, Korongo Shingo-sufu (Woolly-necked Stork)
** Ciconia e. microscelis, Korongo Shingo-sufu wa Afrika (African Woolly-necked Stork)
* Ciconia nigra, Korongo Mweusi (Black Stork)
* Ephippiorhynchus senegalensis, Korongo Domo-ngazi (Saddle-billed Stork)
* Leptoptilos crumenifer, Korongo Mfuko-shingo, Kongoti au Marabu (Marabou Stork)
* Mycteria ibis, Korongo Domo-njano (Yellow-billed Stork)
Spishi wa mabara mengine

* Anastomus oscitans (Asian Openbill Stork)
* Ciconia boyciana (Oriental White Stork)
* Ciconia maguari (Maguari Stork)
* Ciconia stormi (Storm's Stork)
* Ephippiorhynchus asiaticus (Black-necked Stork)
* Jabiru mycteria (Jabiru)
* Leptoptilos dubius (Greater Adjutant)
* Leptoptilos javanicus (Lesser Adjutant)
* Mycteria americana (Wood Stork)
* Mycteria cinerea (Milky Stork)
* Mycteria leucocephala (Painted Stork)
Picha


Image:OpenBillStork.JPG|Korongo domo-wazi
Image:Abdim's stork.jpg|Korongo samawati
Image:Ciconia ciconia (aka).jpg|Korongo mweupe
Image:White necked stork (Ciconia episcopus) 21-Mar-2007 7-37-51 AM 21-Mar-2007 7-37-52.JPG|Korongo shingo-sufu
Image:Ciconia nigra 2 (Marek Szczepanek).jpg|Korongo mweusi
Image:Ephippiorhynchus senegalensis.jpg|Korongo domo-ngazi
Image:MarabouStork1.jpg|Korongo mfuko-shingo
Image:Mycteria ibis1.jpg|Korongo domo-njano


Image:Anastomus oscitans1.JPG|Asian openbill stork
Image:Kounotori 06f4471sv.jpg|Oriental white stork
Image:Ciconia maguari 3.jpeg|Maguari stork
Image:Stavenn Ciconia stormii 00.jpg|Storm's stork
Image:Black necked Stork I2-Bharatpur IMG 8536.jpg|Black-necked stork
Image:JabiruStorkBelize.JPG|Jabiru
Image:Greater adjutant.jpg|Greater adjutant
Image:Lesser-Adjutant-2007Dec-Assam-India.jpg|Lesser adjutant
Image:Mycteria americanaPCCA20060128-2139A.jpg|Wood stork
Image:Mycteria_leucocephala_at_Sungei_Buloh.jpg|Milky stork
Image:Stork.jpg|Painted stork


Jamii:Korongo na jamaa
Jamii:Wanyama wa Biblia
Mkoa wa Ruvuma

Mkoa wa Ruvuma ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Umepewa jina kutokana na mto Ruvuma ambao ni mpaka wake wa kusini na Msumbiji. Pia unapakana na Ziwa Nyasa na Mkoa wa Morogoro upande wa magharibi, mikoa ya Njombe na Lindi upande wa kaskazini na Mkoa wa Mtwara upande wa mashariki. Eneo lote ni la km2 63,669. Jumla ya wakazi wote katika Mkoa wa Ruvuma ni 1,848,794 (sensa ya mwaka 2022). Makao makuu ya mkoa yako Songea mjini.
Wilaya

Ndani ya mkoa huo kuna wilaya nane ambazo ni (katika mabano idadi ya wakazi mwaka 2022):
*Nyasa (191,193)
*Songea Mjini (286,285),
*Songea Vijijini (178,201),
*Tunduru (412,054),
*Madaba (65,215),
*Mbinga Vijijini (285,582),
*Mbinga Mjini (158,896),
*Namtumbo (271,368).
Wakazi

Makabila makubwa huko Ruvuma ni Wangoni, Wamatengo, Wayao, Wandendeule, Wamanda, Wanyasa, Wapoto, Wabena na Wandengereko.

Karibu na Songea iko monasteri kubwa ya Peramiho ya watawa Wabenedikto na nyingine iko Hanga.
Elimu

Elimu bado inahitajika, hasa kwa maeneo ya vijijini, maana watu wengi katika mkoa huu hawajaelimika hivyo huleta changamoto katika maendeleo maana taifa huhitaji watu ambao ni wasomi.
Miundombinu

Sehemu ya mashariki ya mkoa kuna barabara ya lami kutoka Dar es Salaam kupitia Makambako na Njombe hadi Songea. Barabara kuu kwenda Lindi ni kiwango cha lami kuanzia Songea mjini kupitia Wilaya za Namtumbo, Tunduru, Nanyumbu, Masasi, Mnazimmoja-Lindi, hadi Dar es Salaam.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
* Songea Mjini : mbunge ni Leonidas Tutubert Gama (CCM)
* Nyasa : mbunge ni Stella Manyanya (CCM)
* Tunduru Kaskazini : mbunge ni Ramo Matala Makani (CCM)
* Tunduru Kusini : mbunge ni Daimu Iddi Mpakate (CCM)
* Peramiho : mbunge ni Jenista Mhagama (CCM)
* Madaba : mbunge ni Joseph Kisito Mhagama (CCM)
* Namtumbo : mbunge ni Edwin Amandus Ngonyani (CCM)
* Mbinga Mjini : mbunge ni Sixtus Mapunda (CCM)
* Mbinga Vijijini : mbunge ni Martin Msuha (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Ruvuma
* Orodha ya mito ya mkoa wa Ruvuma
Tanbihi
Viungo vya nje

* Tovuti ya Mkoa wa Ruvuma
* Matokeo ya sensa 2002: Ruvuma Region Homepage for the 2002 Tanzania National Census
* Tanzanian Government Directory Database
* Makabila ya Tanzania


R
The Jackson 5

The Jackson 5 lilikuwa kundi la muziki wa roki la nchini Marekani lililoundwa na wanamuziki watano; mmojawapo ni Michael Jackson. Nyimbo zilizoimbwa na kundi hili ni kama "The Love You Save", "I Will Be There", "Mamas Pearl" na "Never Can Say Goodbye".
Kundi

# Jackie Jackson
# Tito Jackson
# Jermaine Jackson
# Marlon Jackson
# Michael Jackson
Viungo vya nje

* Jackson Five documentary katika BBC Radio
* The Jackson 5 katika Rock and Roll Hall of Fame
* The Jackson Five katika Vocal Group Hall of Fame


Jackson Five
Jamii:Indiana
Siku ya wapendanao

ni zawadi ya kawaida kwa mchumba wa kike, hasa siku hiyo.]]
maalumu kwa siku hiyo.]]

Siku ya wapendanao (kwa Kiingereza: Valentine's Day) ni sikukuu ambayo huadhimishwa kila ifikapo tarehe 14 Februari ya kila mwaka.

Historia yake imeanzia karne ya 3 huko Roma au Terni ambapo alikuwapo padri au askofu Valentinus ambaye akaja kuheshimiwa kama mtakatifu hasa tarehe hiyo.
Hadithi zilizosababisha sikukuu kuenea

Inasemekana kwamba Kaisari wakati huo alikuwa Claudius II: yeye aliona kuwa askari mkakamavu na bora zaidi ni yule asiyeoa wala kuwa na familia (kapera). Hivyo alipiga marufuku ndoa kwa askari.

Valentinus alipinga jambo hili na hivyo kuendelea kufungisha ndoa kwa siri. Mfalme Claudius alipopata habari hizi aliamuru Valentinus akamatwe na kuuawa.

Kuna hadithi nyingine ya kuwa akiwa gerezani Valentinus aliandika barua ambayo ilikuwa na salamu za kwanza za Valentine kwa binti aliyekuja kumsalimia gerezani; mwisho wa barua alihitimisha kwa maneno haya: Kutoka kwa Valentinus wako.

Mbali ya hadithi, askofu huyo alijulikana kwa miujiza yake. Huko Terni, mnamo 2011, ilipatikana mifupa ya Sabino e Serapia: mmoja alikuwa Mpagani akida wa jeshi la Roma, mwingine msichana Mkristo motomoto. Kwa ajili yake Sabino aliongokea Ukristo, lakini baada ya muda mfupi aligundua kwamba Serapia ni mgonjwa wa kifua kikuu. Ili asitengane naye, Sabino alimuomba Valentinus, naye alibariki ndoa yao na kuomba mapendo yao yadumu milele. Baadaye walifariki pamoja wamekumbatiana na ndivyo mifupa yao inavyopatikana hadi leo.

Toka hapo Valentine anakumbukwa kama mtetezi wa wapendanao na sikukuu yake kuadhimishwa kote duniani.

Kuna matukio kadha wa kadha kutokana na historia ya siku hiyo ikiwemo kufungwa jela kwa askofu Mt. Valentinus wa Roma kutokana na kuwatesa baadhi ya Wakristo katika Dola la Roma mnamo karne ya 3.

Kulingana na tamaduni za kale, Askofu huyo alimponya mtoto kipofu wa mfungwa mwenzake. Ndipo mara nyingi matendo yake yanahusishwa na kitendo kikuu cha upendo: kuna baadhi ya historia zinasema kuwa askofu huyo alimtumia barua mtoto wa yule mfungwa mwenzake aliyemponya upofu, na barua hiyo ilikuwa ni katika hali ya kumuaga akiendea kutimiza kifungo chake na adhabu ya kunyongwa. Historia zinazidi kusema kuwa mwishoni mwa barua hiyo kulikuwa kumesainiwa kwa maneno yaliyosema "Valentinus wako".

Lakini pia baadhi ya tamaduni za watu zilizidi kusema kuwa askofu huyo aliwafungisha ndoa wanajeshi wawili ambao walikuwa wamekatazwa kufunga ndoa.

Jamii:Sikukuu
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Jamii:Jinsia
Tunisia

Tunisia, rasmi kama Jamhuri ya Tunisia (kwa Kiarabu الجمهرية التونسية, al-Jumhūrīya at-Tūnisīya), ni nchi katika Afrika Kaskazini, inayopakana na Bahari ya Mediteranea kaskazini na mashariki, Aljeria magharibi, na Libya kusini-mashariki. Ina idadi ya watu takriban milioni 12, ikiwa ya 79 duniani. Jiji lake kubwa zaidi ni Tunis, ambalo pia ni mji mkuu. Tunisia imegawanyika katika majimbo 24 yanayosimamia utawala wa ndani. Inajulikana kwa makazi ya ustaarabu wa Karthago.
Historia

Tunisia iliwahi kutawaliwa na Wafinikia walioanzisha huko mji wa Karthago.

Baada ya hao kushindwa na Roma ya Kale, ilikuwa jimbo la Afrika katika Dola la Roma.

Kisha eneo lake likatawaliwa kwa awamu na Wavandali, Waarabu, Wahispania, Waturuki na Wafaransa.

Mnamo tarehe 20 Machi 1956 Tunisia ilipewa uhuru wake kutoka kwa Wafaransa.
Watu

Wakazi karibu wote (98%) wanajiita Waarabu na hutumia lugha ya Kiarabu ambacho ndicho lugha rasmi. Hata hivyo damu yao ni mchanganyiko hasa wa ile ya Waberber, Waarabu na Waturuki.

Takriban watu 200,000, hasa kusini, wanaendelea kuzungumza Kiberber ambacho ni lugha asili ya wenyeji lakini Waberber wengi wamezoea kutumia Kiarabu.

Katika elimu na biashara Kifaransa kinatumika pia sana.

Upande wa dini, Uislamu unafuatwa na asilimia 99 za wakazi, nao ndio dini rasmi, lakini theluthi moja kati yao, na nusu kati ya vijana, wanajitambulisha kama wasio na dini, kiwango kikubwa kuliko nchi zote za Kiarabu. Waliobaki ni Wakristo, hasa Wakatoliki, na Wayahudi wachache.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Tunisia
* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
* Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
* Demografia ya Afrika
Viungo vya nje

*Government of Tunisia (official website).
*
*
*Tunisia profile from BBC News.
*



Jamii:Nchi za Kiarabu
Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Nchi zinazotumia lugha ya Kifaransa
Lahaja za Kiswahili

ionyeshayo maeneo ambapo lahaja za Kiswahili zinatumika]]
Kiswahili kimepatikana kwa namna au lahaja mbalimbali.

Wakati wa ukoloni wa Uingereza azimio lilitolewa kutumia Kiswahili cha Unguja kuwa Kiswahili rasmi katika Tanganyika, Kenya na Zanzibar. Waingereza walikitumia pia kama lugha ya polisi na jeshi katika Uganda.

Kati ya lahaja za Kiswahili ni zifuatazo:

:* Kiunguja: kisiwani Unguja (Tanzania) - kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu
:* Kihadimu (Kimakunduchi): kusini mashariki mwa kisiwa cha Unguja (Tanzania)
:* Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania)
:* Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania)
:* Kipate: visiwa vya Pate (Kenya)
:* Kipemba: kisiwani Pemba (Tanzania)
:* Kimvita: eneo la Mvita au Mombasa (Kenya). Zamani ilikuwa lahaja kubwa ya kisomi ikitungiwa mashairi kuliko Kiunguja
:* Kingozi: kisiwa cha Lamu na viungani mwake (Kenya)
:* Kibajuni: magharibi mwa visiwa vya Pate (Kenya)
:* Chimbalanzi: Barawa, kusini mwa Juba (Somalia)
:* Kitikuu: katikati mwa kisiwa cha Pate (Kenya)
:* Kiamu: eneo la Lamu (Kenya)
:* Kijomvu: eneo la Jomvu (Kenya)
:* Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
:* Kisiu: eneo la Siu (pwani ya kaskazini ya Kenya)
:* Kivumba: kisiwa cha Vumba na kaskazini kwa Tanga (Tanzania)
:* Kimtang'ata: Mtang'ata, mkoa wa Tanga (Tanzania)
:* Kimafia (Kingome): Mafia (Tanzania)
:* Shikomor: Kiswahili cha Komoro
:* Shimaore: Shikomor cha Mahore) (Komoro)
:* Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro)
:* Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu
:* Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba
:* Chichifundi: kusini mwa pwani ya Kenya: Kwale (kando ya fuo za bahari, hususan Gazi, Munje, Funzi, Bodo, Shimoni, Wasini, Mkwiro na Vanga)
:* Chimiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia
Jamii:Kiswahili.
Mkoa wa Rukwa

thumb|300px|Mkoa wa Rukwa nchini Tanzania.
Mkoa wa Rukwa ni mmojawapo kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Uko kusini mashariki mwa nchi, ukipakana na Mkoa wa Katavi upande wa kaskazini, na mkoa wa Songwe upande wa mashariki, nchi ya Zambia upande wa kusini na huko magharibi Ziwa Tanganyika ndilo mpaka na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kabla ya kumegwa mwaka 2012 eneo la mkoa lilikuwa takriban km² 70,000. Kwa sasa lina kilomita ya mraba 27,765. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa wakazi 139,019 . Kusini mwa mkoa liko ziwa Rukwa ambalo ni kati ya maziwa makubwa ya Afrika ya Mashariki na ndilo lililoupatia mkoa jina lake. Makao makuu ya mkoa ni Sumbawanga.
Wilaya

Wilaya ziko nne (katika mabano idadi ya wakazi mwaka 2022 .):
*Sumbawanga Mjini (303,986)
*Wilaya ya Sumbawanga (494,330)
*Wilaya ya Nkasi (425,420)
*Wilaya ya Kalambo (316,783).

Wilaya ya Mpanda ilikuwa sehemu ya Rukwa ikawa kiini cha mkoa mpya wa Katavi kuanzia mwaka 2012.
Wakazi

Kabila kubwa zaidi mkoani ndio Wafipa walioko hasa katika wilaya za Sumbawanga na Nkasi. Kati ya makabila mengine kuna Wamambwe-Lungu, Wawanda na Wanyamwanga katika wilaya ya Sumbawanga; kuna pia Wasukuma, Wanyamwezi na Wamasai. Kwa asilimia kubwa wakazi ni waumini wa Kanisa Katoliki.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
* Sumbawanga Mjini : mbunge ni Aeshi Hilaly (CCM)
* Nkansi Kaskazini : mbunge ni Anna Kenani (Chadema)
* Nkansi Kusini : mbunge ni Deuderit Mipata (CCM)
* Kwela : mbunge ni Deus Sangu (CCM)
* Kalambo : mbunge ni Kandege Sinkamba (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Rukwa
* Orodha ya mito ya mkoa wa Rukwa
Tanbihi
Viungo vya nje

* Tovuti ya Mkoa wa Rukwa
* Matokeo ya sensa 2002:
* Makabila na lugha za Tanzania:


R
Mkoa wa Shinyanga

thumb|right|220px|Mkoa wa Shinyanga katika Tanzania.
300px|thumb|right|260px|Wilaya za mkoa wa Shinyanga.
thumb|Mgodi wa [[almasi huko Mwadui.]]
Mkoa wa Shinyanga ni kati ya mikoa 31 ya Tanzania. Mkoa una eneo la km2 18,555 na unapakana upande wa kaskazini na mikoa ya Mwanza, Geita na Simiyu, upande wa kusini na Mkoa wa Tabora na upande wa mashariki unagusana na Mkoa wa Singida. Baada ya kumegwa ili kuzaa mkoa wa Simiyu, mkoa wa Shinyanga una wakazi 2,241,299 kufuatana na sensa ya mwaka 2022 kutoka wakazi 1,534,808 wa sensa ya mwaka 2012. Makao makuu yako mjini Shinyanga. Mkoa huo una msimbo wa posta 37000.
Wilaya

Mkoa wa Shinyanga una wilaya 6: Kahama Mjini, Ushetu, Msalala, Kishapu, Shinyanga Vijijini na Shinyanga Mjini.

Wilaya tano zimepelekwa kwenda mikoa mipya ya Simiyu na Geita.,
Wakazi

Makabila ya Shinyanga hasa ni Wasukuma, Wanyamwezi na Wasumbwa.

Wakazi wa Mkoa wa Shinyanga hujishughulisha na uchimbaji mdogo wa madini ya dhahabu na almasi. Kuna migodi mikubwa ya uchimbaji wa madini ya almasi huko Mwadui na dhahabu huko Bulyanhulu na Buzwagi.
Mgodi wa almasi wa Williamson

Mgodi wa Williamson Diamond, ulioko katika Mkoa wa Shinyanga kilomita 160 kusini mwa jiji la Mwanza, ni moja ya migodi saba inayoendeshwa na kampuni ya Petra Diamonds. Mgodi huo unamilikiwa nayo kwa 75% na 25% na Serikali ya Tanzania. Williamson ni mgodi wazi wa shimo ulioenea juu ya eneo la hekta 146. Mgodi huo umekuwa ukifanya kazi kwa miaka 70. Bado ina rasilimali muhimu ya almasi ambayo inapaswa kuchimbwa. Mpango wa sasa wa mgodi kwa Williamson ni kwa miaka 18. Maisha yanayowezekana ya mgodi ni zaidi ya miaka 50.

Mgodi huo una jina la Dk John Williamson, mtaalamu wa jiolojia wa Canada, ambaye aligundua mnamo 1940 kama amana ya msingi ya kiuchumi ya almasi. Dk Williamson alisimamia mgodi huo hadi kifo chake mnamo 1958.
Majimbo ya bunge

Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
* Kahama Mjini : mbunge ni Jumanne Kishimba (CCM)
* Kishapu : mbunge ni Suleiman Nchambi (CCM)
* Msalala : mbunge ni Ezekiel Maige (CCM)
* Shinyanga Mjini : mbunge ni Patrobas Katambi (CCM)
* Solwa : mbunge ni Ahmed Ally Salum (CCM)
* Ushetu : mbunge ni Elias Kwandikwa (CCM)
Tazama pia

* Orodha ya milima ya mkoa wa Shinyanga
* Orodha ya mito ya mkoa wa Shinyanga
Tanbihi
Viungo vya nje

*Shinyanga Region Homepage for the 2002 Tanzania National Census
*Tanzanian Government Directory Database
*Shinyanga Investment profile
*Taarifa ya hali ya kilimo - Mkoa wa Shinyanga


S
Idhaa ya Kiswahili ya Radio Tehran

alt=Picha ya mji wa Tehran|thumb|Picha ya mji wa Tehran.
Idhaa ya Kiswahili Sauti ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran ni huduma ya matangazo ya "Islamic Republic of Iran Broadcasting" (IRIB) ambayo ni redio ya taifa la Irani (Uajemi) kwa lugha ya Kiswahili.

IRIB inarusha matangazo kwa lugha mbalimbali kama vile Kirusi, Kiarabu, Kiingereza, Kifaransa Kichina na mengine.

Kwa lugha ya Kiswahili ilianza kurusha matangazo yake kwa mara ya kwanza siku ya Ijumaa usiku ya tarehe 30 Desemba mwaka 1994.

Kwa wakati huo matangazo ya Radio Tehran yaliyokuwa yakirushwa kwa ajili ya nchi za mashariki na katikati mwa Afrika, yalianza yakiwa na wafanyakazi wachache ambao ni Sayyid Muhammad Ridha Shushtari, Sayyid Hashim Shushtari ambaye kwa sasa ni marehemu, Muhammad Baraza, Leyla Kimani, Abdul Fatah Mussa, Ahmed Rashid, Nargis Jalalakhan na Said Kambi. Watangazaji wengine wa idhaa hii ni Asmahan Ghanima Mohammad, Salum Bendera, Mubarak Henia, Sudi Ja'afar Shaban na Hussein Hassan Kamau. Lengo la kuasisiwa Idhaa ya Kiswahili Sauti ya Jamhuri ya Kiislamu ya Iran ni kufikisha sauti ya Mapinduzi ya Kiislamu ya Iran kwa wananchi waliodhulumiwa wa bara la Afrika, kuelimisha na kufichua njama za ubeberu wa kimataifa dhidi ya bara hilo.

Kuanzia tarehe 26 Aprili mwaka 1997 Radio Tehran ilianza kutangaza kwa muda wa saa moja kuanzia saa mbili na nusu usiku kwa saa za Afrika Mashariki, na matangazo hayo kurejewa siku ya pili yake kuanzia saa 12:30 asubuhi kwa majira ya Afrika Mashariki sawa na saa 11:30 asubuhi kwa majira ya Afrika ya Kati.

Mnamo tarehe 23 Mfunguo Tatu (Dhulhijja) 1418 Hijria iliyosadifiana na tarehe 21 Aprili 1998 Milaadia, matangazo ya Radio Tehran yalianza kurushwa hewani kwa muda wa masaa matatu katika nyakati za usiku, asubuhi na machana. Saa moja ilikuwa ni marudio ya matangazo ya asubuhi, ambayo yalikuwa yakisikika kuanzia saa saba kamili hadi saa nane kamili mchana kila siku kwa majira ya Afrika Mashariki.

Kwa hivi sasa Idhaa imeongeza wafanyakazi wake ambapo matangazo ya mchana nayo sasa yanasikika kwa njia ya moja kwa moja kuanzia saa 5:30 hadi 6:30 mchana kwa saa za Afrika Mashariki. Inarusha matangazo yake kwa ajili ya nchi za Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, Congo, mashariki mwa Zambia, kaskazini mwa Malawi na Msumbiji pamoja na Afrika Kusini. Inarusha pia matangazo yake kwa ajili ya nchi za Mashariki ya Kati hususan za Ghuba ya Uajemi na ina waandishi wake katika maeneo ya Afrika Mashariki na Kati kama vile Kenya, Tanzania, Uganda, Burundi na Kongo.

Matangazo ya IRIB yanalenga kusambaza habari juu ya Iran na utamaduni wake. Yanalenga kusambaza mitazamo ya Kiislamu na mafundisho ya Ahlul Baiti (as) inayolingana na siasa ya Iran. Matangazo ya IRIB pia yananawabaishia Walimwengu ubeberu wa Marekani na madola ya Kimagharibi dhidi ya mataifa mengine na ukandamizaji wa utawala haramu wa Israel dhidi ya wananchi madhulumu wa Palestina.
Viungo vya nje

Jamii:Redio ya kimataifa
jamii:Irani
Jamii:Kiswahili