JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita

duimnael|regs|500px|Wêreldkaart wat nominale BBP per capita per land vertoon.


Hierdie artikel verskaf drie lyste van lande van die wêreld gerangskik volgens hulle nominale per capita Bruto Binnelandse Produk, die waarde van alle finale goedere en dienste wat in 'n land in 'n gegewe jaar geproduseer word gedeel deur die gemiddelde bevolking vir dieselfde jaar.

Die syfers wat hier verskaf word neem nie verskille in lewenskoste in verskillende lande in ag nie en die syfers kan heelwat van jaar tot jaar wissel. Sulke wisselinge kan 'n land se rang beduidend van een jaar na die ander beïnvloed; selfs al maak dit nie 'n groot verskil aan die lewenstandaard van die land se inwoners nie. Vergelykings van nasionale welvaart word ook baie keer gemaak op grond van koopkragpariteit wat die verskille in lewenskoste in verskillende lande in ag neem (Sien Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita).

* Die "IMF" kolom verskaf die geskatte data vir die jaar 2007 vir lede van die Internasionale Monetêre Fonds (plus die Hong Kong Spesiale Administratiewe gebied), waarvoor daar ook data beskikbaar is.
* Die "WB" kolom verskaf die data vir die jaar 2006 soos deur die Wêreldbank bereken.
* Die "CIA" kolom verskaf die geskatte data vir die jaar 2007 uit die World Factbook, van die CIA soos op 12 Februarie 2008.

Data in verskillende kolomme is nie vergelykbaar nie aangesien dit na verskillende jare kan verwys. Alle data is in Amerikaanse dollar. Nie-soewereine gebiede, voormalige lande en ander spesiale groeperings word in skuinsgedrukte letter weergegee.

Let wel: Om die tabel in dalende volgorde te rangskik, klik op die klein vierkant langs die kolom waarin jy belangstel.
Verwysings

Kategorie:Ekonomie
BBP (nominaal) per capita
Fjodor I van Rusland

Fjodor I Iwanowitsj (Russies: Фёдор I Иоаннович) (31 Mei 1557 – 17 Januarie 1598) was van 1584 tot 1598 tsaar, die laaste heerser van Rusland se Rjoerik-dinastie. Dié seun van Iwan die Verskriklike is ook "Fjodor die Klokluier" genoem vanweë sy gewoonte om deur die land te reis en kerke se klokke te lui.

Fjodor, wat na bewering verstandelik gestrem was, het feitlik glad nie in die politiek belang gestel nie. Hy was vroom en het die meeste van sy tyd in gebed deurgebring. Hy het ’n land beërwe wat verwoes was deur die buitensporighede van sy pa, Iwan die Verskriklike, en het die regering van die land oorgelaat aan sy swaer, Boris Godoenof.

Hy trou in 1580 met Irina (Aleksandra) Fjodorowna Godoenowa, Boris se suster. Ná twaalf jaar van getroude lewe skenk Irina in 1592 die lewe aan ’n dogter, Fjodosia. Toe sy in 1594 op tweejarige ouderdom sterf, stort die tsaar geestelik ineen. Omdat hy geen ander kinders het nie, kom die eeue oue Rjoerik-dinastie met sy dood tot ’n einde en betree Rusland die Tyd van Beroeringe. Fjodor het in Moskou gesterf en is in die Kremlin begrawe.


Kategorie:Geboortes in 1557
Kategorie:Huis van Rjoerik
Kategorie:Russiese tsare
Kategorie:Sterftes in 1598
Lys van lande volgens oppervlak

duimnael|400px|regs|Lande volgens oppervlak.

Hierdie artikel bestaan uit 'n lys van lande gerangskik volgens oppervlak. Die lys gee die rang van soewereine state sowel as selfregerende afhanklike gebiede. Totale oppervlak word gegee wat land en binnelandse watermassas (mere, damme, en riviere) insluit. Mariene interne watergebied, gebiedswaters en Eksklusiewe Ekonomiese Sones word nie ingesluit nie. Lande se aansprake op dele van Antarktika word ook nie ingesluit nie.

* Selfregerende afhanklike gebiede (geklassifiseer deur die VN) word apart gelys van hulle soewereine staat en word in skuinsgedrukteletters weergegee.
* Antarktika is die 5de grootste kontinent en beslaan sowat 14 200 000 km². Die volgende lande het gebiedsaansprake op die kontinent: Argentinië (969 000 km²), Australië (6 120 000 km²), Chili (1 250 000 km²), Frankryk (432 000 km²), Nieu-Seeland (450 000 km²), Noorweë (2 500 000 km²) eb die Verenigde Koninkryk (1 395 000 km²), wat tot 'n mate oorvleuel. Die oppervlak van 90 grade Wes tot 150 grade Wes (2 100 000 km²) is tans onopgeëiste gebied. Volgens die Antarktiese Verdrag is die nasionale aansprake gevries en daarom word die gebiede nie ingesluit in die onderstaande syfers nie.
* Die Europese Unie is 'n sui generis supranasionale unie. Die entiteit bestaan uit 27 lidlande. Die totale oppervlak van die 27 lidlande is 4 422 773 km² wat dit die sewende grootste land sou maak as dit ingesluit sou word (3,0% van die wêreld se landoppervlak).
Lys
Verwysings

Kategorie:Geografie-verwante lyste
Oppervlak, lande volgens
Fjodor II van Rusland

Fjodor II Borisowitsj Godoenof (Russies: Фёдор Борисович Годунов) (1589 – 20 Julie 1605) was ’n tsaar van Rusland in 1605 tydens die Tyd van Beroeringe. Hy is in Moskou gebore as die seun en opvolger van Boris Godoenof. Sy ma was ’n dogter van Maljoeta Skoeratof, die berugte gunsteling van Iwan die Verskriklike.

Hy is fors gebou en sy pa dra hom op die hande. Hy kry die bes moontlike onderrig van sy tyd en word van kleins af blootgestel aan al die besonderhede van die regering. Hy sit dikwels in die Doema en ontvang buitelandse gesante. Hy is blykbaar baie intelligent en is verantwoordelik vir die eerste kaart van Rusland wat deur ’n Rus opgetrek word.

Met Boris se skielike dood word die 16-jarige op 13 April 1605 tot tsaar verklaar. Hoewel sy pa gesorg het dat hy deur magtige vriende omring word, lewe hy van die eerste oomblik van sy bewind in ’n atmosfeer van verraad. Op 1 Julie 1605 arriveer die gesante van Vals Dmitri I in Moskou om te eis dat hy van die troon gesit word. ’n Groep bojare wat nie trou aan die nuwe tsaar wil sweer nie, neem beheer van die Kremlin oor en arresteer hom.

Op 20 Julie word Fjodor en sy ma verwurg. Amptelik word aangekondig dat hy vergiftig is, maar volgens die Sweedse historikus Peter Petreius het die liggame, wat in die openbaar vertoon is, tekens van ’n gewelddadige worsteling getoon. Fjodor was net 16, maar so sterk dat vier mans blykbaar nodig was om hom te oorrompel.
Verwysings

Kategorie:Geboortes in 1589
Kategorie:Russiese tsare
Kategorie:Sterftes in 1605
Direktoraat van Spesiale Operasies

duimnael|regs|200px|Kenteken van die Skerpioene.

Die Direktoraat van Spesiale Operasies, ook genoem die DSO of Skerpioene was 'n multidisiplinêre agentskap wat georganiseerde misdaad en korrupsie vervolg het. Die Skerpioene is op 12 Januarie 2001 deur die ANC-regering van Suid-Afrika ingestel. Op 23 Oktober 2008 het die Nasionale Vergadering die ontbinding van die Skerpioene goedgekeur.
Sleutel strategiese kriminele fokusareas

Die breë statutêre mandate van die 'DSO' was toegespits op vier kriminele fokusareas:
* Georganiseerde misdaad;
* Georganiseerde korrupsie;
* Ernstige en komplekse finansiële misdaad; en
* Uitbuitery en geldwassery.
Ontbinding

In begin Februarie 2008, na slegs sowat 7 jaar se werking van die spesiale eenheid probeer die ANC-regering om die eenheid te ontbind.

Op 23 Oktober 2008 het die Nasionale Vergadering die ontbinding van die Skerpioene met 252 stemme teenoor 63 goedgekeur. Lede van die eenheid is in die Suid-Afrikaanse Polisiediens hergroepeer en herontplooi.
Sien ook

* Hugh Glenister, sakeman wat die Skerpioene se ontbinding na die howe geneem het.
* Valke (SAPD)
Verwysings

Kategorie:Regering van Suid-Afrika
Kategorie:Polisie in Suid-Afrika
Pilar Lorengar

Pilar Lorenza Garcia, beter bekend as Pilar Lorengar, was 'n bekende Spaanse sopraan-operasanger.

Lorengar is op 16 Januarie 1928 in Saragossa, Spanje gebore. Sy het agt jaar by Angeles Otein gestudeer en het daarna verder in Berlyn by Carl Ebert en Hertha Klust gestudeer. In 1949 het sy haar debuut as koorsanger by die Teatro de la Zarzuela in Madrid gemaak, waar sy ook 'n paar jaar lank gewerk het. In 1952 het sy vir die eerste keer as solis in Barcelona opgetree en in die 9de Simfonie van Ludwig van Beethoven en Brahms se Requiem gesing.

Sy is op 2 Junie 1996 in Berlyn, Duitsland oorlede.
Literatuur

* Elsner, Werner u. Max W. Busch: Pilar Lorengar. Ein Portrait. Berlin, Stapp 1985.
Eksterne skakels

* Biografie
*
Verwysings

Kategorie:Spaanse sangers
Kategorie:Operasangers
Kategorie:Geboortes in 1928
Kategorie:Sterftes in 1996
Bruto binnelandse produk

duimnael|400px|CIA World Factbook -syfers van 2005 van totale nominaal BBP (bo) in vergelyking met KKP-aangepaste BBP (onder)
duimnael|regs|400px|Wêreldkaart wat nominale BBP per capita per land vertoon.


duimnael|400px|Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita|BBP (KKP) per capita (IMF, 2008)

'n Gebied se Bruto binnelandse produk of BBP, is een van die meganismes waarmee die grootte van die ekonomie daarvan gemeet kan word. Die BBP van 'n land word gedefinieer as die algehele markwaarde van al die finale goedere en dienste wat binne 'n land geproduseer word in 'n gegewe tydperk, gewoonlik 'n kalenderjaar. Dit word ook beskou as die som van waarde toegevoeg in elke produksiestadium van al die finale produkte en dienste wat oor 'n gegewe tydperk binne 'n land geproduseer word.

Die mees algemene benadering tot die meting en verduideliking van BBP is die uitgawe metode:

: BBP = verbruik + bruto belegging + regeringsbesteding + uitvoere − invoere,

"Bruto" beteken waardevermindering van kapitaalvoorraad word nie afgetrek nie. As bruto belegging deur netto belegging vervang word (wat bruto belegging minus waardevermindering is) in die bostaande vergelyking word die formule vir Netto binnelandse produk verkry. Verbruik en belegging in hierdie vergelyking is uitgawes op finale goedere en dienste. Die uitvoere minus invoere deel van die vergelyking (baie keer netto uitvoere genoem) pas dit dan aan deur die deel van besteding wat nie binnelands geproduseer word nie (die invoere) af te trek, en dan die binnelandse gedeelte (die uitvoere) terug te voeg.

Ekonome verkies om die verbruik gedeelte in twee dele te deel; private verbruik, en openbare sektor (of regerings-) besteding. Twee voordele van die benadering in teoretiese makro-ekonomie is:
* Privaat verbruik is 'n sentrale aangeleentheid van welvaartekonomie. Die private belegging en handel gedeeltes van die ekonomie word uiteindelik (in hoofstroom ekonomiese modelle) bepaal deur stygings in lang-termyn privaatverbruik.
* Wanneer dit van endogene privaatverbruik geskei word kan regeringsverbruik as eksogeen beskou word sodat verskillende openbare besteding vlakke sinvol binne 'n makro-ekonomiese raamwerk beskou kan word.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Ekonomie
Lys van lande volgens geletterdheidskoers

duimnael|regs|350px|Wêreldkaart van geletterheid volgens VN Menslike Ontwikkelingsverslag 2007/2008
duimnael|regs|350px|Wêreldkaart wat die Opvoedingsindeks volgens land aandui (VN Menslike Ontwikkelingsverslag 2007/2008)

Hierdie artikel bestaan uit 'n lys van lande gerangskik volgens geletterdheidskoers soos gerapporteer deur die VN Menslike Onwtikkelingsverslag 2007/2008.
Geletterdheid gebaseer op geografie en ekonomie
Verwysings

* Verenigde Nasies Ontwikkelingsprogram Menslike ontwikkelingsverslag 2007/2008 Tabel 1.
* Tabelle in sigbladformaat kan hier gevind word.
* Data verwys na nasionale geletterdheidberamings vanaf sensusse of ondersoeke gedoen tussen 1995 en 2005, tensy anders gespesifiseer. A.g.v verskille in metodologie en tydelikheid van onderliggende data, moet vergelykings oor tyd en tussen lande met versigtigheid aangepak word. Vir meer inligting sien .
* Om die HDI te bepaal, is 'n waarde van 99,0% gebruik.
* UNICEF 2004.
* UNESCO Instituut vir statistiekberamings gebaseer op hulle Globale ouderdom-spesifieke model vir geletterdheidprojeksies, April 2007.
* By die afwesigheid van onlangse data, is beramings van UNESCO Instituut vir Statistieke 2003, gebaseer op verouderde sensus of ondersoekinligting, gebruik en behoort met versigtigheid geïnterpreteer te word: Bahamas 95,8, Barbados 99,7, Comoros 56,8, Djiboeti 70.3, Eritrea 60.5, Fidji 94,4, Gambia 42,5, Guinea-Bissau 44,8, Guyana 99,0, Haïti 54,8, Hongkong, China (SAR) 94.6, Hongarye 99,4, Libanon 88,3, Pole 99,8 en Oesbekistan 99,4.
* Data is vanaf nasionale bronne verkry.
* Data is vanaf Sekretariaat van die Karibiese Gemeenskap, gebaseer op nasionale bronne.
* Data verwys slegs na 18 van die 25 state van die land.
* Data verwys slegs na Noord-Soedan.
* VNOP 2006.


Geletterdheidskoers
Pous Konon

Konon was die 83ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Konon is gebore as die seun van 'n offisier in die Trasiese regiment. Hy is opgevoed in Sisilië en tot priester gewy in Rome. Op 21 Oktober 686 volg hy Pous Johannes V op as kompromis-kandidaat en regeer tot sy dood op 21 September 687. Hy word opgevolg deur Pous Sergius I.
Pontifikaat

Voor sy verkiesing was daar tweespalt in Rome tussen die klerus en die militêre owerhede. Die militêre owerhede het ouderling Theodorus II tot pous verkies. Weens sy ouderdom, sy eerbiedwaardige voorkoms en sy eenvoudige karakter, is hy as kompromis-kandidaat deur beide faksies aanvaar en tot pous verkies. Hy is op 21 Oktober 686 in die amp bevestig na goedkeuring deur die eksarg van Ravenna verleen is.

Hy het die Ierse sendelinge, Sint Kilian en sy geselle ontvang en Kilian as biskop gewy en hom saam met sy geselle opdrag gegee om die Evangelie te verkondig in Frankonië. (Vita S. Kiliani, in Canisius, Lect. Antiquæ, III).

Hy was in die guns by keiser Justinianus II die hom in kennis gestel het dat die Handelinge van die Sesde Ekumeniese Konsilie teruggevind is en dat hy (die keiser) hom daartoe verbind. Justinianus het ook die belastingplig op verskeie pouslike gebiede verlig.

Die pous het nie belanggestel in wêreldlike sake nie en was baie siek, iets wat waarskynlik aan sy hoë ouderdom te wyte was. Dit het waarskynlik ook gelei tot die boere-opstand in Sisilië. Die pous het 'n diaken met die naam Konstantyn van die gemeente in Sirakuse, aangestel as opsiener van die pouslike besittings in Sisilië. Die hoë klerus van Sisilië was egter van mening dat die amp die Rektor van Sisilië toekom en wou nie Konstantyn aanvaar nie. Konstantyn het die boere uitgebuit en die boere het in opstand gekom. Die goewerneur van Sisilië het die Rektor gearresteer en uit Sisilië verban, wat 'n groot probleem vir die pous geskep het.

Daar word beweer dat hy vergiftig is.
Bibliografie

* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
* Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. ISBN 0-300-09165-6
* Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, bl. 47. ISBN 0-500-01798-0.
Verwysings
Eksterne skakels

*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Opvolging

|}


Kategorie:Geboortes in 630
Konon
Kategorie:Sterftes in 687
Las Vegas

Las Vegas (dikwels afgekort tot "Vegas") is die grootste stad in die Amerikaanse deelstaat Nevada en ook een van die volkrykste metropole in die weste van die VSA. Die stad staan vandag veral bekend as 'n internasionale toeristesentrum en eersterangse bestemming vir handelskoue en konferensies soos die jaarlikse Consumer Electronics Show (CES), die belangrikste internasionale handelskou vir elektroniese verbruikersware. Die plaaslike toerismebedryf steun veral op dobbelary, groot winkelsentrums en Las Vegas se vermaaklikheidsbedryf.

duimnael|links|Lugaansig van Las Vegas
duimnael|links|Las Vegas se middestad
duimnael|links|Venezia all'americana: The Venetian Hotel & Casino
Las Vegas word dikwels as die "Wêreld se Vermaaklikheidshoofstad" ("The Entertainment Capital of the World") beskryf – onder meer danksy die reusagtige luukse kasino's, die onbeperkte beskikbaarheid van alkoholiese dranke (net soos in die res van die deelstaat Nevada) en sy vermaak-industrie wat op volwassenes gemik is. Las Vegas, wat vroeër ook as Sin City bekend gestaan het, het daarnaas 'n gewilde toneel vir rolprente en televisieprogramme geword.

Las Vegas is in 1905 gestig en ses jaar later amptelik as 'n stad geïnkorporeer. Danksy die vinnige ekonomiese groei het Las Vegas tot die grootste Amerikaanse stad ontwikkel wat in die 20ste eeu gestig is. Die stad is op 29 ná die volkrykste metropool in die VSA, en sy metropolitaanse gebied vorm met sowat twee miljoen inwoners een van die belangrikste demografiese sentrums in die Amerikaanse weste.

Die naam Las Vegas word in die VSA ook dikwels gebruik om na die nie-geïnkorporeerde gebiede van Clark County te verwys, 'n gebied wat die stad omsluit en baie van die ontspanningsgebiede langs en naby Las Vegas Strip behels. Die bekende Las Vegas Boulevard met 'n totale lengte van 4,5 myl (7,2 kilometer) loop grotendeels buite die stadsgebied deur die nie-geïnkorporeerde nedersettings Paradise, Winchester en Enterprise.
Lugvervoer

Die grootste lughawe in Las Vegas en Nevada is die Harry Reid Internasionale Lughawe by Paradise.
Verwysings
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
*


Kategorie:Kasino's

Kategorie:Vermaaklikheidsbedryf
Matthías Jochumsson

Matthías Jochumsson (* 11 November 1835 in Skógar, † 18 Desember 1920 in Akureyri) was 'n Yslandse joernalis, digter, dramatikus en vertaler. Hy staan veral bekend vir sy liriese digkuns en as die skrywer van die Yslandse volkslied, Lofsöngur, wat hy in 1874 ter geleentheid van Ysland se Millenniumfeesviering geskryf het.

Matthías Jochumsson is in Skógar (Thorskafjördur) as die seun van 'n arm 'n boere-egpaar gebore. Hy het eers skool toe gegaan nadat hy mense met sy talent beïndruk en ondersteuning gekry het. Op 'n ouderdom van 30 jaar het hy in Reykjavík teologie gestudeer en vervolgens na die Europese vasteland gereis.

Hy is as die priester van 'n kerkgemeente in die sentrum van Reykjavík geordineer, maar het in 1873 ná die afsterwe van sy tweede vrou bedank. Terwyl hy deur religieuse twyfel gepla is, het hy as redakteur vir Ysland se oudste weeklikse koerant gewerk. Hy het vervolgens weer as priester in twee gemeentes gefungeer. Hy het hierdie posisies tot by die jaar 1900 beklee toe hy deur die Yslandse parlement, die Alþingi, as die eerste Yslander erkenning vir sy digkuns gekry het. Vir die volgende twintig jaar was hy een van die belangrikste literêre figure in die land.

Hy het roem verwerf met sy vertalings van werke uit die wêreldliteratuur - waaronder William Shakespeare, Lord Byron en Henrik Ibsen. Alhoewel hy met sy toneelstukke soos Útilegumennirnir in 1864 die grondslag vir die moderne Yslandse drama gelê het, het hy veral met sy digkuns bekendheid verwerf. Sy poësie word as verfynd en elegant, maar soms ook onewewigtig beskryf. Hy het daarin geslaag om die ou Nordiese metrum (versmaat) te laat herleef en het in sy gedigte dikwels onderwerpe uit die Oud-Nordiese literatuur behandel soos die voëlvrye Grette Åsmundsson uit die Grettes-saga. Ter gedagtenis van Eggert Ólafsson het hy die gelyknamige gedig geskryf.

As Ysland se leidende romantiese digter en verteenwoordiger van 'n ryk humanisme het die lirieke vir 'n melodie van Sveinbjörn Sveinbjörnsson geskryf wat in 1874 tot Ysland se volkslied verklaar is. Dit is sy bekendste werk, maar verteenwoordig nogtans nie sy beste digkuns nie. Sy outobiografie Sögukaflar af sjálfum mér ("Verhale van my lewe") het in 1922 verskyn. 'n Moderne biografie, wat deur Þórunni Valdimarsdóttur geskryf is (Upp á Sigurhæðir), is in die najaar van 2006 vrygestel.

Toe Matthías Jochumsson op 18 Desember 1920 in Akureyri oorlede is, was hy die onbestrede nasionale digter van Ysland. Sy huis in Akureyri, Sigurhæðir, wat in 1903 opgerig is, is tot sy gedagtenis gerestoureer en staan oop vir die publiek. Die stigting, wat tot sy gedagtenis in die lewe geroep is, dien onder meer as 'n wetenskaplike navorsingsentrum en instelling vir digters wat besig is met kreatiewe skryfwerk. Daarnaas word hier ook gereeld kursusse, voordragte en spesiale literêre uitstallings gehou.


Kategorie:Yslandse skrywers
Kategorie:Digters
Kategorie:Dramaturge
Kategorie:Vertalers
Kategorie:Geboortes in 1835
Kategorie:Sterftes in 1920
Sveinbjörn Sveinbjörnsson

Sveinbjörn Sveinbjörnsson (1847 - 1927) was 'n Yslandse komponis en staan veral bekend vir die melodie van Lofsöngur ("Lofsang"), die nasionale volkslied van Ysland.

Sveinbjörnsson was 'n teologie-student toe hy met 'n jong Noorse violinis en komponis, Johan Svendsen, kennis gemaak het. Svendsen het destyds in Leipzig (Duitsland) afgestudeer en Sveinbjörn aangemoedig om self ook in Leipzig of Kopenhagen musiek te studeer. Sveinbjörn het eers na Kopenhagen gegaan, maar sy studies later in Leipzig voortgesit waar Carl Reinecke sy dosent was. Sveinbjörn het sodoende 'n hoër vlak van musikale opleiding geniet as ander destydse musici in Ysland.

Aangesien daar in die laat 19de eeuse Ysland min geleenthede was om sy loopbaan as musikus te bevorder, het Sveinbjörn hom in Edinburg gevestig. Sy komposisies het hoofsaaklik uit melodieuse liedere of poëtiese kamermusiek in die gees van Felix Mendelssohn bestaan. Sveinbjörn het daarnaas ook 'n aansienlike aantal folkloristiese liedere gekomponeer.

In 1922 het die Alþingi, die Yslandse parlement, besluit om 'n salaris aan hom te betaal sodat hy in staat was om na sy tuisland terug te keer.


Kategorie:Geboortes in 1847
Kategorie:Sterftes in 1927
Kategorie:Yslandse komponiste
Federale deelgebiede van Rusland

Rusland is ’n federasie wat bestaan uit verskeie federale deelgebiede (Russies: субъект(ы); soebjekt(i)). Sedert 18 Maart 2014 is daar 85 federale deelgebiede, hoewel die twee mees onlangse gebiede wat bygevoeg is, internasionaal as deel van die Oekraïne beskou word. Rusland se deelgebiede het gelyke verteenwoordiging in die staatsdoema (2 afgevaardigdes per deelgebied), maar verskil in outonomie. Dit moet nie verwar word met Russiese federale distrikte nie.
Ses kategorieë

Rusland onderskei die volgende ses kategorieë (soos op 18 Maart 2014):
# 22 republieke (Russies: республики) - teoreties outonoom. Elk van die republieke het ’n eie grondwet, president en parlement en is ’n tuisland vir ’n spesifieke etniese minderheid. In 2000 is die regte van hierdie gebiede egter weer ietwat ingeperk, onder meer deur die oorloë in Tsjetsjnië.
# 9 krais (distrikte) (Russies: края) - polities gelykstaande aan oblaste, maar yler bevolk.
# 46 oblaste (provinsies) (Russies: области) - die standaard-provinsies met ’n goewerneur wat deur die president aangewys word en plaaslik verkose wetgewende organe.
# 3 federale stede (stede van die federale betekenis) (Russies: города федерального значения) - aparte gebiede vir drie stede (Moskou, Sint Petersburg en Sewastopol). Vergelykbaar met oblaste.
# 1 outonome oblast (Russies: автономная область) – die tuisland wat deur Josef Stalin aangewys is vir Jode is ’n oorblyfsel van die staatkundige indeling van die Sowjetunie en die enigste oblast wat naas Russies ook ’n ander amptelike taal het (Jiddisj). Die Joodse bevolking in die gebied het egter baie afgeneem en maak nou net ’n klein deel van die bevolking uit.
# 4 outonome okroegs (Russies: автономные округа) – gebiede van etniese minderhede wat binne oblaste geleë is. Dié volke is gewoonlik klein en het minder outonomie as die outonome republieke, maar meer as die oblaste.
600px|center
Federale deelgebiede

In die onderstaande tabel is al die federale deelgebiede met hul hoofstad, federale distrik en ekonomiese streek. Hulle is in dieselfde volgorde as in die Grondwet van die Russiese Federasie: republieke, krais, oblaste, federale stede, outonome oblast en outonome okroegs. In dié kategorieë word elke deelgebied alfabeties gerangskik volgens hul Russiese name in die Cyrilliese alfabet.
Ligging van die deelstate

Republieke

22 republieke:
500px|links
Oblaste

46 oblaste:
500px|links
Krais

9 krais:

500px|links
Federale stede

3 federale stede:
500px|links
Outonome oblast

1 outonome oblast, die Joodse Outonome Oblast:

500px|links
Outonome okroegs

4 outonome okroegs:

500px|links
Verwysings
Eksterne skakels

* Geohive: bevolkingsyfers per bestuursgebied
* Statoids: wysigings
* Artikel oor die herindeling van die deelgebiede, Junie 2003
* Streekleiers