JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය

1924 ආණ්ඩුක්‍රමයේ දුර්වලකම් සොයා බල වාර්තා කිරීම සඳහා 1927 දී ඩොනමෝර් සාමිගේ නායකත්වයෙන් යුතු කොමිසන් සභාවක් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට එවන ලදී. එම කොමිසමේ වගකීම වුයේ එවකට පවතී ආණ්ඩුක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සොයා බලා එය සංශෝධනය සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමයි. 1928 දී එම කොමිසන් සභා වාර්තාව පිහිටවූ අතර 1931 දී ක්‍රියාත්මක විය. මෙය 1947 දක්වා පැවැතියේය. මෙහි ප්‍රධානතම ලක්ෂණ 4 ක් ඇති අතර මෙරට දේශපාලන විකාශනයේ වැදගත්ම සන්ධිස්ථානයක් වුයේය. රටේ ජනතාවට ද මෙරට පාලන කටයුතු වලට සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව ඇති කරමින් සර්වජන ජන්ද බලය ලැබීමත්, ආසියාවේ සර්වජන ජන්ද බලය ලැබූ ප්‍රථම ප්‍රදේශය බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව වීමත් විශේෂ වේ.ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණයන් වාර්ගික නියෝජන ක්‍රමය අහෝසි කොට ප්‍රාදේශීය නියෝජන ක්‍රමය ශක්තිමත් කිරීම ද ඉතා වැදගත් කරුණකි.
ප්‍රධාන යෝජනා

* සර්වජන ජන්දබලය
* රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවක් පිහිටුවීම
* විධායක කාරක සභා ක්‍රමයක් හා අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් ඇති කිරීම
* ආණ්ඩුකාරතුවරයාගේ බලතල සීමා කිරීම
*වාර්ගික නියෝජනය අහෝසි
කිරීම
ඇමති මණ්ඩලය

අමාත්‍ය මණ්ඩලය 10 දෙනකුගෙන් සමන්විත විය.( විධායක කාරක සභා 07 හි සභාපතිවරුන් 07 දෙනා සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් තිදෙනා ) අගමැතිවරයකු නොමැති වු අතර කැබිනට් මණ්ඩලයක් ද නොවිය.සභානයකයකුවරයකු හා අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් පමනක් විය.විධායක කමිටු 7ක් යොජනා කල අතර ඒ එක් එක් කමිටුවෙ සභාපති ලෙස කමිටු සාමාජිකයන් පත්කළ මන්ත්‍රිවරයාම අමාත්‍යවරයා විය.
* ස්වදේශ කටයුතු
* ඉඩම් හා කෘෂිකාර්මය
* සෞඛ්‍යය
* අධ‍‍ය්‍යාපන
* පළාත් පරිපාලන
* වාණිජ හා කර්මාන්ත
* පොදු වැඩ හා සංනිවේදන

එම කමිටු වේ.
රාජ්‍ය නිලධාරීන් තිදෙනා

* මහ ලේකම් (රාජ්‍ය ලේකම්) - පරිපාලන කටයුතු,
* මුදල් ලේකම් - මූල්‍ය කටයුතු,
* නීති ලේකම් - නීති කටයුතු
ප්‍රතිසංස්කරණ උද්ඝෝෂණ

ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
ආශ්‍රිත

* ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
මැනිං ඩෙවොන්ෂයර් ආණ්ඩුක්‍රමය

මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමයෙන් ද ආණ්ඩුකාරයාගේ බලතල අඩුනොවිණි. නිෂේධ බලතල රැසක් ඔහු සතුවී ය. එබැවින් සංශෝධන ඉල්වූ නායකයෝ මින් සංතුෂ්ඨි නොවූහ. මෙම සංවිධානය ලංකා ජාතික සංගමය නමින් හැඳින්වුණු අතර ඒ වෙනුවෙන් ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස් මැනිං ආණ්ඩුකාරයා වෙත තම ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා ඉදිරිපත් කළේය. මෙය ක්‍රි.ව.1924දී ක්‍රියාත්මක විණි.
ප්‍රධාන ලක්‍ෂණ

* ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ මුළු සාමාජික සංඛ්‍යාවෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් මහජන ඡන්‍දයෙන් තෝරාගැනීම
* ආණ්ඩුව පිළිබඳ වගකීම තවදුරටත් ආණ්ඩුකාරයා වෙත පැවැරිණි.
* බලය හා වගකීම බෙදී පැවතිණි.
* ජනවාර්ගික නියෝජනය එසේ ම පැවතිණි.
* විධායක සභාවට නිල නොලත් සභිකයන් තිදෙනෙකු ඇතුලත් කෙරිණි.
මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමය

කෲව් මැකලම් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ මඟින් ලබාදුන් නාමමාත්‍රික බලය ගැන ලාංකිකයෝ සතුටට පත් නොවූහ. එනිසා 1919දී ජාතික සංගමය පිහි‍ටුවාගෙන ආණ්ඩුක්‍රම උද්ඝෝෂණ කෙරිණි. ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස මෙම මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමය ඉදිරිපත්වූ අතර එය ක්‍රි.ව.1920 සිට ක්‍රියාත්මක විණි.
විශේෂ ලක්‍ෂණ

* ප්‍රථමවරට නිලනොලත් නියෝජිතයන් බහුතරයක් පත්කෙරිණි.
* පළාත්බද ඡන්‍ද කොට්ඨාශ ක්‍රමය හඳුන්වාදිනි.
* ඡන්‍ද බලය පුළුල් කෙරිණි.
* ජනවාර්ගික නියෝජනය එලෙස ම පැවැතිණි.
* ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ බලතල පුළුල් කෙරිණි.
* රාජ්‍ය පරිපාලන කටයුතු ආණ්ඩුකාරයා සතුවීය.
උමං සොහොන් ගෙවල්

උමං සොහොන් ගෙයක් තුළ දර්ශනයක සිතුවමක්.]]

ඈත අතීතයේ සිට ම මිනිසා මරණින් මතු ජීවිතයක් ගැන විශ්වාස කළේය. එබැවින් මිනිසා මරණයට පත් අයගේ මෘත ශරීර ආරක්ෂා කර තැබීමට විවිධ උපක්‍රම භාවිත කරමින් පියවර ගත්තේ ය. මෙම මෘත ශරීර තැන්පත් කිරීමට හා සුරක්ෂිතව තබා ගැනීම සඳහා විවිධ ආරක්ෂිත සොහොන් ගෙවල් සකස් කර ගත්හ. මුල්කාලීන කිතුනුවන් ද ස්වකීය කිතුනු සභාවේ සාමාජිකයන්ගේ හා ශුද්ධවරයන්ගේ මෘත ශරීර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රහසිගත බිම්ගෙවල් හා උමං යොදා ගත්හ. මෙම උමං සොහොන් ගෙවල් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කැටකෝම්බ්ස් [Catacombs] යන නමින් හඳුන්වයි. මෙම උමං සොහොන් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබෙන්නේ රෝම පුරවරය තුළය. එහෙත් ප්‍රංශය, මෝල්ටාව, කපදෝසියාව වැනි ප්‍රදේශ වල ද උමං සොහොන් තිබේ. මෙම උමං සොහොන් බිහි වීමට බලපෑ මූලික සාධක තුනක් ඇත.
ඉපැරණි උමං සොහොන් පුරාණය
නයිට් (චෙස්)

නයිට්වරයා චෙස් ක්‍රීඩාවේදී යොදා ගන්නා ඉත්තෙකි. ඔහු ආයුධ සන්නද්ධ තුරඟයෙක් නොහොත් අශ්වාරෝහකයෙක් ලෙස පෙනී සිටී. චෙස් පුවරුවේදී මෙම ඉත්තා අශ්ව හිසක් සහිතව දැකිය හැකිය. තරඟය ආරම්භයේදී සෑම ක්‍රීඩකයෙකුටම නයිටවරුන් දෙදෙනෙක් ලැබේ. එලෙසම මේම ඉත්තා ආරම්භයේදී පළමු පෙළ නිලයක් (නොහොත් රෑන්ක් 1) දරයි.
ආරම්භක අවස්ථාව

තරඟ ආරම්භයේදී නයිට්වරයා පළමු පෙළ සිටී. එනම් b1 හා g1 යන කොටුවලය. ප්‍රතිවාදියාගේ නයිට්වරු b8 හා g8 යන කොටු වල වෙති.


වැදගත් :- "රුක්" ඉත්තාට වඩා "නයිට්" ගේ බලය වැඩි බව මතක තබා ගන්න.
ගමන් විලාසය

අනෙක් ඉත්තන් මෙන් නොව නයිට්වරයාගේ ගමන් මාර්ගය කෙලින් සිදු නොවෙයි. ඔහු සැමවිටම එල් (L) අකුරක ආකාරයෙන් වංගුවක් සහිතව එක් වරකට කොටු තුනක් ගමන් කරයි. මෙම ඉත්තාට පමණක් තමන් යන මාර්ගයේ ඇති අනෙකුත් ඉත්තන්ට උඩින් පැන යාමේ හැකියාව ඇත.
රජු (චෙස්)

thumb|right|120px|රජු
:::ප්‍රධාන ලිපිය: චෙස් ක්‍රීඩාව
රජු චෙස් ක්‍රීඩාවේදී යොදා ගන්නා ඉත්තෙකි. ඔහු ප්‍රධාන ම ඉත්තාවන අතර රජු කොටුකර ගැනීම තුළින් තරගාවසානය (Check Mate) තීරණය වේ.
ආරම්භක අවස්ථාව

තරඟ ආරම්භයේදී රජු පළමු පෙළ සිටී. එනම් e1 කොටුවේ ය. ප්‍රතිවාදියාගේ රජු e8 කොටුවේ සිටී.
රජුගේ ගමන් මාර්ගය

රජුට 8 දිසාවකට ගමන් කළ හැකි අතර යා හැකි දුර ප්‍රමාණය 1 කොටුවකි. මෙසේ ගමන් කිරීමට එම කොටුව හිස්ව තිබිය යුතුය.
රැජිණ (චෙස්)

thumb|right|120px|රැජින
:::ප්‍රධාන ලිපිය: චෙස් ක්‍රීඩාව
රැජිණ චෙස් ක්‍රීඩාවේදී යොදා ගන්නා ඉත්තෙකි. ඇය ද්විතීයික ප්‍රධාන ම ඉත්තාවන අතර වැඩි ම බලතල හිමි ඉත්තා ද වේ.
ආරම්භක අවස්ථාව

තරඟ ආරම්භයේදී රැජිණ පළමු පෙළ සිටී. එනම් d1 කොටුවේ ය. ප්‍රතිවාදියාගේ රැජිණ d8 කොටුවේ සිටී. සුදු පැහැති රැජිණ සුදු කොටුවකද කළු පැහැති රැජිණ කළු කොටුවකද වෙයි.

මෙම පිහිටීමේ විශේෂ අගයක් ඇත. සුදු පැහැති රැජිණ සැලකිල්ලට ගන්න. ඇයට a4 හරහා හෝ h5 ඔස්සේ එක එල්ලේ කළු පැහැති රජුට අභියෝග කල හැක් වීමයි. කළු පැහැති රැජිණට එසේම වේ. එමනිසා මෙම පිහිටීම වැදගත් පිහිටීමකි.
රැජිණගේ ගමන් මාර්ගය

රැජිණට 8 දිසාවකට ගමන් කළ හැකි අතර යා හැකි දුර ප්‍රමාණය ඕනෑම කොටු ගණනකි. මෙසේ ගමන් කිරීමට අදාල කොටු හිස්ව තිබිය යුතු අතර මාර්ගය පැහැදිළිව තිබිය යුතුය. ඉත්තන්ට උඩින් පැන ගමන් කල නොහැකිය.
චෙකොස්ලෝවැකියාව

චෙකොස්ලෝවැකියාව (නිල නාම​: චෙකොස්ලෝවැකියා ජනරජය​, චෙකොස්ලෝවැකියා සමාජවාදී ජනරජය​(1960-1990), චෙක් සහ ස්ලෝවැකියානු ජනරජ ෆෙඩරේෂනය(1990-1992))​ 1918 ඔක්තෝබර් 29 වැනි දා සිට 1992 දෙසැම්බර් 31 වැනි දා දක්වා මධ්‍යම යුරෝපයේ පැවති රාජ්‍යයකි. පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු හැප්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, බොහීමියාව​, මොරාවියාව​, චෙක් සිලේසියාව​, ස්ලෝවැකියාව, සහ පහළ කාර්පේතියාව​ යන ප්‍රදේශ අඩංගු කර ගනිමින් මෙම රාජ්‍ය බිහි විය​.


File:Czechoslovakia01.png
File:Czechoslovakia.png


ප්‍රවර්ගය:පෙර පැවති රටවල්
ප්‍රවර්ගය:1992 දී බිඳ වැටුණු රාජ්‍ය​
ප්‍රවර්ගය:1918 දී පිහිට වූ රාජ්‍ය​​
කොන්ස්තන්තිනෝපලය

කොන්ස්තන්තිනෝපලය (, , තුර්කි: ඉස්තාන්බුල්), මධ්‍යකාලීන යුරෝපයේ අධිරාජ්‍යයන් ගණනාවකම අගනගරය විය. එය රෝමානු අධිරාජ්‍යය, බයිසැන්ටියන්/නැගෙනහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යය, ලතින් අධිරාජ්‍යය සහ ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යය යන අධිරාජ්‍යයන් වල අගනුවර මෙන්ම මධ්‍යකාලීන යුගයේ යුරෝපයේ පැවති විශාලතම සහ ධනවත්ම නගරය ද විය.

කොන්ස්තන්තිනෝපලය ක්‍රි.පූ. 671 - 662 පමණ කාලයේ දී පළමුවැනි කොන්ස්ටන්ටයින් අධිරාජ්‍යයා විසින් පිහිටුවන ලද බැව් සළකයි. ක්‍රි.ව. 1453 දී කොන්ස්තන්තිනෝපලය තුර්කිවරුන් යටතට පත් වූ අතර 1930 දී නගරයේ නම ඉස්තාන්බුල් යනුවෙන් වෙනස් කරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ආශ්‍රේය

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
ජාතීන්ගේ සංගමය

පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසු ලෝකයේ සාමය ආරක්‍ෂා කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සංගමයක අවශ්‍යතාව බලවත්ව දැනෙන්නට විය. ඊට ප්‍රධාන වශයෙන් ම දායකත්‍වය සැපැයූයේ එවකට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනපතිවූ වුඩ්රෝ විල්සන් මහතා ය.
ජාතීන්ගේ සංගමය පිහිටුවීමේ අරමුණු

* ජාතීන් අතර ඇතිවන ආරවුල් සාකච්ඡා මඟින් විසඳාගැනීම.
* ආර්ථික සම්බාධක පැනවීම මඟින් ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට කටයුතු කිරීම.
* මානව වර්ගයාගේ සාමකාමී පැවැත්ම සඳහා අවශ්‍ය වෙනත් පියවර ගැනීම.
* ජාත්‍යන්තර සහයෝගය සහ අවබෝධය ගොඩනැංවීම.
* කුඩා රාජ්‍යයන්ගේ නිදහස හා ස්වාධීනත්‍වය ආරක්‍ෂා කරගැනීම.
සාමය සඳහා දැරූ ප්‍රයත්න

* සංගමය පිහිටුවීමෙන් පසු ඉදිරියට වසර 20ක් පමණ කාලයක් යුඬ ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම.
* ග්‍රීසිය හා ඉතාලිය අතර ඇතිවූ මතභේද විසඳීමට මැදිහත්වීම.
* ජාතික සංගමයේ භාරකාරත්‍වයට පත්කොට තිබූ යටත්විජිතවල පරිපාලන කටයුතු සාර්ථකව අධීක්‍ෂණය කිරීම.
* ඔස්ට්‍රියාව, හන්ගේරියාව හා ග්‍රීසිය යන රටවලට ආර්ථික ආධාර ලබාදුන් අතර සරණාගතයන් පුනුරුත්ථාපනය කෙරිණි.
* ලෝක යුඬයෙන් පසු පැතිරුණු ලෙඩරෝග මර්දනය හා නීති විරෝධී හා මත්ද්‍රව්‍ය වෙළඳාම මර්දනය කිරීම.
ජාතීන්ගේ සංගමය අසාර්ථකවීමට හේතු

* මෙම සංගමය නිමැවීමට මුල්වූ ඇමරිකාව පවා මෙහි සමාජිකයෙකු නොවිණි.
::මහා බලවතකු වුව ද ඇමරිකානු සෙනට් සභාවේ අනුමැතිය නොමැතිව ඇමරිකාව මීට එක්කරවා ගැනීමට වුඩ්රෝ විල්සන් අපොහොසත් විය. ඊට හේතුව වූයේ මෙම සංගමයේ ඇතැම් කොන්දේසි සඳහා එය එකඟ නොවීමයි.
* රටවල් 55ක් පමණ මීට අයත්ව තිබුණ ද පළමු ලෝක යුඬයේ වැරදිකරුවූ ජර්මනියට ද රුසියාවට ද සාමාජිකත්‍වය අහිමිවිය.
* සාමාජික රටවල ආක්‍රමණික කටයුතු වැළැකීමට අවශ්‍ය හමුදා ශක්තියක් සංගමය සතු නොවීය.
* ඉතාලිය ඇබිසීනියාව ආක්‍රමය කළ අවස්ථාවේ සංගමය සම්බාධක පැනැවූව ද ඉතාලියට විරුඬව ඇබිසීනියාවට ආධාර කිරීමට සංගමය අපොහොසත් විය.
* ව්‍යවස්ථාව අනුව තීරණ ගැනීමේදී ඒකමතික තීරණයන්ට එළඹීමේදී අපොහොසත් වීම.
* අභ්‍යන්තර ආරක්‍ෂාවට පමණක් ආයුධ පවත්‍වා ගැනීමට රටවලට අවසර දුන්න ද එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවැසි නිරායුධ කොමිසමක් කිසිදිනෙක පත් නොකෙරුණි.
මේවාත් බලන්න

# එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
# පළමු ලෝක යුද්ධය


ප්‍රවර්ගය:සංවිධාන
ගණිතයේ මාතෘකා ලැයිස්තුව

ගණිතය යනු රටාවන්ගේ, ප්‍රමාණයන්ගේ හා වෙනස්වීම් වල මූලික සංකල්ප සෙවීමයි. For more on the relationship between mathematics and science, refer to the article on science.

The following outline is provided as an overview of and topical guide to mathematics:
මාතෘකා

ප්‍රමාණය

: ප්‍රධාන ලිපිය: ප්‍රමාණය

* අංක ගණිතමය
* ස්වාභාවික සංඛ්‍යා
* පූර්ණ සංඛ්‍යා
* පරිමේය සංඛ්‍යා
* තාත්වික සංඛ්‍යා
* සංකීර්ණ සංඛ්‍යා
* අධිසංකීර්ණ සංඛ්‍යා
* අපරිමිතතාව
ව්‍යුහය

: Main article: Structure

* වියුක්ත වීජ ගණිතය
* රේඛීය වීජ ගණිතය
* සංඛ්‍යා න්‍යාය
* Order theory
* කාර්යයන්
අවකාශය

: ප්‍රධාන ලිපිය: අවකාශය

* ජ්‍යාමිතිය
* වීජීය ජ්‍යාමිතිය
* ත්‍රිකෝණමිතිය
* අවකල ජ්‍යාමිතිය
* ස්ථල විද්‍යාව
* භාගික ජ්‍යාමිතිය
Change

: Main article: Change

* කලනය
* දෛශික ආශ්‍රිත කලනය
* අවකලන සමීකරණ
* ගතික පද්ධති
* Chaos theory
පදනම් සහ දර්ශනය

* ගණිත දර්ශන
* Category theory
* කුලක වාදය
* Type theory
ගණිතමය තර්ක

* Model theory
* Proof theory
* Recursion theory
* කුලක වාදය
විවික්ත ගණිතය

* Combinatorics
* Theory of computation
* Cryptography
* Graph theory
ව්‍යවහාරික ගණිතය

* Mathematical physics
* Analytical mechanics
* Mathematical fluid dynamics
* Numerical analysis
* Optimization
* Probability
* Statistics
* Mathematical economics
* Financial mathematics
* Game theory
* Mathematical biology
* Cryptography
* Operations research
* Information theory
* Control theory
* Dynamical systems
ඉතිහාසය

: Main article: History of mathematics
* Babylonian mathematics
* Egyptian mathematics
* Indian mathematics
* Greek mathematics
* Chinese mathematics
** Abacus
* History of the Hindu-Arabic numeral system
* Islamic mathematics
* Japanese mathematics
* History of algebra
* History of geometry
* History of mathematical notation
* History of trigonometry
* History of writing numbers
මූලික සංකල්ප

වීජ ගණිතය — ගණිතමය විශ්ලේෂණය — Area — Arithmetic — කලනය — Category theory — Combinatorics — Complex number — Computation — Coordinate system — දශම — Derivative — Digit — සමීකරණ — Fractal — Function (mathematics) — ජ්‍යාමිතිය — අනන්තය — Integral — Length — Limit — Logarithm — Logic — න්‍යාස — Number — සංඛ්‍යාත පද්ධති — Pi — Power — ප්‍රථමික සංඛ්‍යා — ගණිතමය ඔප්පු කිරීම් — Rational number — තාත්වික සංඛ්‍යා — ශ්‍රේණි — Set — ත්‍රිකෝණමිතිය — Vector space — Vector (geometric) — පරිමාව
බලපෑමක් එල්ල කළ ගණිතඥයන්

* Leonhard Euler
* Pythagoras
* Fibonacci
See also

* Lists of mathematics topics


Mathematics|



ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
මොළය

මොළය යනු සියලුම පෘෂ්ඨවංශික ජීවින්ගේ සහ බොහොමයක් අපෘෂ්ඨවංශික ජීවින්ගේ ද ස්නායු පද්ධතියේ මධ්‍යම අවයවයයි. ඇස්, කන් වැනි ප්‍රධාන සංවේදී ඉන්ද්‍රීයයන්ට ආසන්නව, හිස තුල මෙය පිහිටා ඇත. පෘෂ්ඨවංශීන්ගේ ශරීරයේ ඇති සංකීර්ණම අවයවය වන්නේ මොළය යි. මනුෂ්‍ය මොළයේ මස්තිෂ්ක වල්කයෙහි නියුරෝන බිලියන 14-16 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ද, අනුමස්තිෂ්කයෙහි නියුරෝන බිලියන 55-70 ත් අතර ප්‍රමාණයක්ද අඩංගු වේ.
ප්‍රවර්ගය:අවයව (ව්‍යූහ විද්‍යාව)
ප්‍රවර්ගය:මොළය
සුෂුම්නාව

සුෂුම්නාව මොළයේ සිට කශේරුකාව තුළින් පහළට දිවෙන සිලින්ඩරාකාර ස්නායු රැහැනක් බඳු නාළාකාර ව්‍යුහයකි. මෙහි බාහිරව ශ්වේත ද්‍රව්‍ය(White matter) හා අභ්‍යන්තරයේ ධුසර ද්‍රව්‍ය(Grey matter) පිහිටා ඇත. සුෂුම්නාව මැදින් මධ්‍ය නාලය දිවේ.සුෂුම්නාව දෙපසින් සමමිතික යුගල ලෙස සුෂුම්නා ස්නායු හටගනී.
බාහිර සබැඳුම්

* Spinal Cord Histology - Cincinnati විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඡායාරූප රැසක්
* Spinal Cord Medical Notes - සුෂුම්නාව පිළිබඳ වෛද්‍ය සටහන්
* eMedicine: Spinal Cord, Topographical and Functional Anatomy
* WebMD. May 17, 2005. Spina Bifida - Topic Overview Information about spina bifida in fetuses and throughout adulthood. WebMD children's health. Retrieved March 19, 2007.
* Potential for spinal injury repair Retrieved February 6, 2008.


ප්‍රවර්ගය:ස්නායු පද්ධතිය
හිසරදය

හැදින්වීම

හිසරදය, ඔළුවේ කැක්කුම යනු හිසෙහි ඇතිවන වේදනාවයි. මෙය රෝගයක් නොව රෝග ලක්‍ෂණයකි. මෙය මිනිසුන් අතර බහුලවම දක්නට ලැබෙන අතර ඇතැමුන්ට නිතරම පාහේ හිසරදය හටගනී.

බොහෝ අවස්ථාවලදි මෙය බැරෑරුම් තත්වයක් නොවන අරත එය කෙටි කාල සීමාවකට පමණක් සිමා වේ. හිසරදය ඇතිවීම සදහා ප්‍රධාන හේතුවන්නේ මානසික ආතතිය, ඉරුවාරදය , ඇස් වෙහෙසවා කටයුතු කිරීම , විජලනය , රුධිරයේ සීනි මට්ටම පහත යාම ,සහ කෝටර ප්‍රදාහයයි. ජීවිතයට අවදානමක් එල්ල කරන හිසරදය ඇති කරන දුර්ලභ හේතුවන්නේ මො‍ළේ උණ , මෙනින්ජි ප්‍රදාහය, මොළයට රුධිරය සපයන රුධිර වාහිනී වල අසාමාන්‍යතා, අධි රුධිර පීඩනය හා ‍මොළේ ඇතිවන පිළිකාවන් නිසාය. හිසට ඇතිවන අනතුරක් නිසා හිසරදය ඇතිවන අවස්ථාවන්හදී හිසරදයට හේතුව ‍පැහැදිලිය. කාන්තාවන් බහුතරයක් තුල හිසරදය ඇතිවීමට හේතුව ඔවුන‍්ගේ මාස් ශුද්ධිය ඇතිවන කාලවලදි සිරුර තුළ ඊස්ට්‍රජන් නම් හෝමෝනයේ සිදුවන වෙනස් වීමයි. මෙය ඔසප් වීමට පෙර හෝ ඔසප් චක්‍රය අතරතුර ඇති විය හැකිය.

සංකූලතා ඇති නොකරන සාමාන්‍ය හිසරදයක් සදහා වේදනා නාශකයක් වන ඇස්ප්‍රීන් , පැරසිටමෝල් හෝ ඉබියුප්‍රොෆෙන් භාවිතා කළ හැකි අතර ඉරුවාරදය වැනි විශේෂිත අවස්ථාවන්හිදී ඒ සදහා වඩාත් සුදුසු ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන් භාවිතා කළ යුතු වේ. හිසරදය ඇතිවු අවස්ථාවකදී එසේ වීමට හේතු සාධක වු මානසික ආතතිය හෝ ඇතැම් ආහාර වර්ග හෝ වෙනයම් සාධකයක් ඇති නම් එය හදුනාගැනීම වැදගත් වන්නේ ඊළග අවස්ථාවේදී එම හේතු කාරකයයන් ම හරවා ගැනීමට හැකියාව ඇති බැවිනි.
ප්‍රතිකාර ක්‍රම

සියලුම හිසරදයන් සදහා වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ගැවීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ. ඒවායින් බහුතරයක් පැරසිටමෝල් , ඇස්ප්‍රීන් හෝ ඉබුයුප්‍රොෆෙන් වැනි සරල වේදනා නාශකයන් සදහා ප්‍රතිචාර දක්වයි.

හේතුවක් නොමැතිව නිතරම හිසරදය ඇතිවන අවස්ථාවන්හිදී හිසරදය ඇතිවන වේලාව කුමන ආකාරයේ හිසරදයක්ද යන්න ඒ හා ආශ්‍රිතව ඇතිවන අනිකුත් රෝග ලක්ෂණ හ එම හිසරදය තව දුරටත් වැඩි කරන සාධක මොනවාද යන්න සදහන් කරමින් දිනපොතක් පවත්වාගෙන යාම වෛද්‍යවරුන් විසින් අනුමත කොට ඇත. මෙමගින් එය කිනම් විශේෂිතවු ආකාරයකින් ඇතිවන්නේද යන්‍න පිළිබදව අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස සමහර ඖෂධ , ඔසප් වීම, ඇතැම් ආහාර හෝ හේතුවක් නොමැතිව වුවද හිසරදය ඇතිවෙයි. 2007 මාර්තු මාසයේදී වෙනස් සමීක්ධණ කණ්ඩායම් දෙකක් මගින් සිදු කරන ලද පරීක්ෂණයකින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ ඉලෙක්ට්‍රෝඩ දෙකක යොදා ගෙන සිදු කරන මොළය උත්තේජන කිරීමක් මගින් පොකුරු හිසරදයට (Cluster headaches) සහනයක් ලබාගත හැකිය.
වලක්වා ගැනීම

ඉරුවාරදයෙහිදී ඇතිවන හිසරදය වලක්වා ගැනීමේ ප්‍රතිකර කුම ඇත. දිගු කලීනව වේදනා නාශකයන් භාවිතා කිරීම මෙහිදී දිරිමත් නොකරන අරත මෙමගින් ඖෂධ භාවිතයේන වැලකුණු පසුව නැවතත් හිසරදය සෑදීමත සිදුවිය හැකිය. ඉරුවාරදයේ උච්චතම අවස්ථාවන් වලදී ඇතැම්විට රුධිරවාහිනී සං‍කෝචනය කිරීමත් සිදුකරනු කැෆේන් අන්තර්ගත පානයන් ඖෂධ වර්ගයන් සමගම භාවිතයට ගැනීම අනුමත කෙ‍ෙර්. මෙමගින් කැෆේන් සහිත වේදනා නාශකයන් ඇතිවීම කෙරෙහි අවදනයක් යොමුවී ඇත. Feverfew ඉරුවාරදය සදහා භාවිතාවන ජනප්‍රිය ශාකසාර ඖෂධයකි. මැග්නීසියම් විටමින් B2 සහ එන්සයිම Q10 යනු ඉරුවාරදය වැලැක්වීම සදහා ස්වාභාවිකවම පවත්නා මුලද්‍රව්‍යයන් වේ.

ප්‍රවර්ගය:රෝග ලක්‍ෂණ
දාම්

දාම් යනු පුවරුවක් මත කෙරෙන ක්‍රීඩාවකි. මේ සඳහා කොටු 12 x 12 ප්‍රමාණයේ පුවරුවක් යොදා ගනී. එසේම මෙම ක්‍රීඩාවට එක වරකදී තරඟකරුවන් දෙදෙනෙකු පමණක් ක්‍රීඩා කල හැකි අතර උපායන් ඇසුරෙන් සිදුවන ක්‍රීඩාවකි. තරඟය අවසන් වන්නේ ප්‍රතිවාදියාගේ සියලුම ඉත්තන් පිටියෙන් ඉවත් කිරීමෙනි. ක්‍රීඩාවට සූදානම් වීමට මිනිත්තු 2ක් පමණ ගත වේ. නමුත් ක්‍රීඩාවට මිනිත්තු හෝ පැය ගණනක් ගත විය හැකිය. එසේම ජය- පරාජයකින් තොරවද අවසන් විය හැකිය.

දාම් ඉත්තන් ලී කබැල්ලකින් කපා ගත හැකිය. දාමා යනු දාම් ක්‍රීඩාවේ රජු ය.
ආරම්භක අවස්ථාවේ ඉත්තන්ගේ පිහිටීම

චෙස් ක්‍රීඩාවේදී මෙන්ම මෙම ක්‍රීඩාවේදී එක් ක්‍රීඩයකු කළු (හෝ රතු හෝ තද) වර්ණය සහිත ඉත්තන් වෙනුවෙන් ක්‍රිඩා කරන අතර අනෙක් ක්‍රීඩකයා සුදු (ලා පැහැති) වර්ණය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරයි. එක් ක්‍රීඩකයකුට ඉත්තන් 30 බැගින් තරග ආරම්භයේදී ඉත්තන් 60ක් පුවරුව මත සිටී. දකුණු පසින් දැක්වෙන රූපයේ පරිදි මෙම ඉත්තන් 30 තද පැහැ කොටුවල පමණක් එනම් එකක් හැර එකක් වන පරිදි පේළි 5කින් සමන්විත වන පරිදි පිහිටා ඇත.
ක්‍රීඩාවේ විලාසය

දාම් ඉත්තන්ගේ ගමන් මාර්ගය චෙස් ක්‍රීඩාවේදී මෙන් කෙලින්ම ඉදිරියට සිදු නොවෙයි. සෑමවිටම ගමන් කරන්නේ අදාළ කොටුවට ආසන්නේද, ඉදිරියෙන්ද ඇති කළු (තද) පැහැති කොටුවටය. d2 කොටුවේ ඇති සුදු ඉත්තට ගමන් කල හැක්කේ c3 හෝ e3 පමණකි. ඔහුට d3 ට ගමන් කල නොහැකිය. එමෙන්ම පසුපසටද ගමන් කළ නොහැකිය. තවද j4 හි සිටින කළු ඉත්තාට ගමන් කල හැක්කේ i3 හෝ k3 වෙතට පමණි. එසේම මෙම කොටුව හිස්ව තිබිය යුතු ය.
ඉත්තකු පුවරුවෙන් ඉවත් කිරීම

ඉත්තා කැපීම ලෙසින් බොහෝ දෙනා අතර ප්‍රචලිත වන මෙම ක්‍රියාව මගින් ප්‍රාතිවාදියාගේ ඉත්තකු පුවරුවෙන් ඉවත් කිරීම සිදු කෙරෙයි.
විශේෂ උසස්වීම්

එක් ක්‍රීඩකයකුගේ කිසියම් ඉත්තකු අනෙක් කෙලවර දක්වා ගමන් කළ විට ඔහුට විශේෂ උසස්වීමක් ලැබේ. එසේම දාමා ලෙසින් විශේෂ නාමයකුත් පටබැඳේ. අනෙක් ඉත්තන්ට මෙන් මෙන් නොව මෙම ඉත්තාට එක් කොටුවකට වඩා ගමන් කල හැකි වෙයි.දාමාට තිරස් අතට ඇති හිස්තැනක් කෙළවර ඇති ප්රතිවාදී ඉත්තෙකු කැපිය හැකි අතර එතැන සිට ද පෙර පරිදි ඉත්තන් කැපිය හැක.ඔහු අවසානයට කැපූ ඉත්තා සිටි තැනට පසුපස ඇති හිස් කොටුවක නතරවිය යුතුය.
උපක්‍රම

මෙම ක්‍රීඩාවේදීද අනෙක් පුවරු ක්‍රීඩා මෙන්ම උපක්‍රම යෙදිය යුතු වේ.මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් වන්නේ තමන්ගේ එක ඉත්තෙක් කැපීමට දී ප්‍රතිවාදියාගේ ඉත්තන් වැඩි ප්‍රමාණයක් කපා ගැනීමයි
එකට එක ගැනීම

කිසියම් අවස්ථාවකදී එක්ක්‍රීඩකයකුගේ ඉත්තන් ප්‍රමාණය අනෙකාට වඩා වැඩි වූ කල්හි මෙම උපක්‍රමය යොදා ගැනේ. මෙයින් අදහස්වනුයේ එක් ඉත්තෙක් බිලි දී ඒ වෙනුවෙන් එක් ඉත්තෙක් ලබාගැනීම යි.
එකක් දී දෙකක් ගැනීම

තමාගෙ ඉත්තකු සුක්ශම ලෙස බිලි දි එමගින් ප්‍රතිවාදී පිලේ ඉත්තන් දෙදෙනකු ලබා ගනිම අදහස් වෙයි.මෙමගින් ප්‍රතිවාදියාට වඩා පියවරක් ඉදිරියට යමින් ජයග්‍රහණය ලබා ගත හැකි වෙයි.
කඩ වැහීම

කඩ වැහීම යනු අතරින් පතර ඇති හිස් කොටු පිරවීමය.
ඉත්තන් හිර කිරීම

ප්‍රතිවාදියාගේ ඉත්තකු හිර කර තබා ගැනීම එක් ප්‍රධාන උපායක් වේ. මෙලෙස හිර කර ගන්නා ඉත්තා තමාට අවැසි අවස්ථාවකදී මුදා හරින්නේ එම ඉත්තාගේ අවසාන පිහිටීමෙන් වැඩි වාසියක් ගැනීමටය.
ඌ තාන්

ඌ තාන් (; ; ;; ජනවාරි 22, 1909 – නොවැම්බර් 25, 1974) යනු බුරුම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ1961 සිට 1971 දක්වා එක්සත් ජාතීන්ගේ තෙවන මහා ලේකම් විය. මෙම තනතුරට ඔහුව තෝරා ගන්නා ලද්දේ, ඔහුගේ පූර්වප්‍රාප්තික, ඩග් හැමර්හල්ඩ්, 1961 සැප්තැම්බරයේදී මිය ගිය විටදීය.
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

* UN Photos of U Thant from the United Nations website
* Official U.N.S.G. biography from the United Nations website
* Peace Eludes U Thant Henry Soe-Win, Asian Tribune, June 17, 2008


ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම්වරු
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරින්
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:1909 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1974 මරණ
ජාතික රාජ්‍ය

ජාතික රාජ්‍ය යනු, නිශ්චිත දේශසීමාවක් තුළ විසූ, එක ම බසක් තෙපළූ, එක ම සංස්කෘතියකට අයත් ගෝත්‍ර කිහිපයක් ඇතැම් රජවරුන්ගේ පුරෝගාමීත්‍වයෙන් එක්සත් කිරීම තුළින් බිහිකරගත් රාජ්‍යයන් වේ.

වැඩවසම් යුගයේ එක් එක් ප්‍රාදේශීය පාලකයන් යටතේ බලය විකේන්‍ද්‍රව පැවැතිණි. එනිසා තමා ජීවත්වන ප්‍රදේශයේ හෝ නගරයේ වැසියන් ලෙස සිතූ මිස එකමුතු ජාතියක් ලෙස හැඟීමක් නොවිණි. එනමුදු දොළොස්වන සියවසේ පමණ සිට විවිධ ක්‍ෂේත්‍රවල ඇතිවූ වෙනස්කම්වලට අනුරූපව දේශපාලන ක්‍ෂේත්‍රයේ වූ පෙරළිය ජාතික රාජ්‍ය හෙවත් නව රාජාණ්ඩු ක්‍රමය යි. ඒ අනුව, පෙර තිබූ විවාහ සම්බන්ධතා, යුඬ, උරුමය ආදී නොයෙකුත් උපක්‍රම අනුගමනය කරමින් එක් පාලකයෙකු යටතේ එක්සත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් දක්නට ලැබිණි.
ලක්‍ෂණ

* රජු වෙත බලය සංකේන්‍ද්‍රනයවී පැවතීම.
* රජවරුන්ගේ උපදේශකයන් හා රාජ්‍ය සේවකයන් සම්බන්‍ධයෙන් ඇතිවූ වර්ධනය.
* නව සමාජ පන්ති බිහිවීම.
* රජුට ස්ථිර යුද්ධ හමුදාවක් සිටීම.
* ක්‍රිස්තු සභාවේ ආධිපත්‍යය බිඳවැටීම.
* ස්වයංපෝෂිත භාවය ඇතිවීම.
මූලාශ්‍ර
නියුක්ලෙයික් අම්ලය

(DNA), the picture shows the monomers being put together.]]
නියුක්ලික් අම්ලය යනු සංකිර්ණය රසායනික සංයෝගයකි. එය අධික අණුක ස්කන්ධයකින් යුක්තවන අතර ජාන තොරතුරු රැගෙන යන ජෛව රසායනික මහා අණුක නියුක්ලියෝටයිඩ දාමයකින් යුක්ත වේ. වඩා ප්‍රචලිත නියුක්ලික් අම්ල නම් ඩී ඔක්සිරි බොනියුක්ලින් අම්ලය (DNA) හා රිබොනියුක්ලික් අම්ලය (RNA) හැදින්විය හැක. නියුක්ලික් අම්ලය සෑම ජීවියෙකු හා වෛරසයකම අඩංගුවේ. නියුක්ලික් අම්ලය ඇඩියනෝසයින් පොස්පේට් සදහා මූලික අණුව සෑදිම හා ප්‍රාථමික ශක්ති වාහක අණුව ලෙස වියළි ජීව කොටස්වල ක්‍රියාකරයි. ඒනිසා මෙය සෛලයේ ජාන ද්‍රව්‍ය හැරුණු කොට දෙවැනි සන්නිවේදනය වශයෙන් ක්‍රියා කරයි.

සෛල න්‍යෂ්ටියේ පැතිර ඇති අම්ලය නිසා නම්කරනු ලැබූ අම්ල ජෛව බහු අවයවික වර්ගයට අයත්වේ. මෙහි තැනුම් ඒකක නියුක්ලියෝටයිඩ වේ. එක් තැනුම් ඒකකයක මෙවැනි සංරචක තුනක් අඩංගුය. නයිට්‍රජනීය විෂම චක්‍ර භෂ්ම (පිරමීඩය හෝ පියුරික් ආකාරය), පෙන්ටෝස් සීනි හා පෙන්පේට කාණ්ඩ විවිධ නියුක්ලික් අම්ලවල එහි දාමයේ විවිධ සීනි කාණ්ඩ ඇත. (DNA අම්ලයේ ඇත්තේ - 2 deoxyriboses සීනි කාණ්ඩයයි) එමෙන්ම නියුක්ලික් අම්ල දෙකක ඇති නයිට්‍රජනීය භෂ්ම ද විවිධාකාරය, ඇඩ්තින් , සයිටෝසින් හා ගුවනීන් DNA හා RNA යන අණු දෙකෙහි පැවතුණ ද තයිමීන් DNA හි පමණක් ද යුරසිල් RNA හි පමණක් ද ඇතිවේ.


en:Biochemistry#Nucleic_acids
AIML (ක්‍රමලේඛණ භාෂාව)

ඒඅයිඑම්එල්, භෙවත් කෘත්‍රිම බුද්ධි අධිකය භාෂාව, යනු එක්ස්එම්එල් සදහා නිර්මාණයට යොදා ගන්නා උපභාෂාවකි.
පසුබිම

එක්ස්එම්එල් උපභාෂාවක් වන ඒඅයිඑම්එල් භාෂාව දියුණු කරනු ලැබුවේ රිචඩ් එස්.වොලෙස් විද්‍යාඥයා විසිනි ඒ 1995 සහ 2002 යන වසර අතරය.
එක්ස්එම්එල් භාෂාවේ මූලිකාංග

එක්ස්එම්එල් භාෂාවේ මූලිකාංග කිහිපයක් ඇත. මෙහි වැදගත්කම ගැන තවදුරටත් විස්තර පහත ඇත.
ප්‍රවර්ගීකරණය

Categories in AIML are the fundamental unit of knowledge. A category consists of at least two further elements: the pattern and template elements. Here is a simple category:


WHAT IS YOUR NAME
My name is John.


When this category is loaded, an AIML bot will respond to the input "What is your name" with the response "My name is John."
නිදර්ශන

A pattern is a string of characters intended to match one or more user inputs. A literal pattern like

WHAT IS YOUR NAME

will match only one input, ignoring case: "what is your name". But patterns may also contain wildcards, which match one or more words. A pattern like

WHAT IS YOUR *

will match an infinite number of inputs, including "what is your name", "what is your shoe size", "what is your purpose in life", etc.

The AIML pattern syntax is a very simple pattern language, substantially less complex than regular expressions and as such not even of level 3 in the Chomsky hierarchy. To compensate for the simple pattern matching capabilities, AIML interpreters can provide preprocessing functions to expand abbreviations, remove misspellings, etc.
අච්චුව

A template specifies the response to a matched pattern. A template may be as simple as some literal text, like

My name is John.

A template may use variables, such as the example

My name is .

which will substitute the bot's name into the sentence, or

You told me you are years old.

which will substitute the user's age (if known) into the sentence.

Template elements include basic text formatting, conditional response (if-then/else), and random responses.

Templates may also redirect to other patterns, using an element called srai. This can be used to implement synonymy, as in this example (where CDATA is used to avoid the need for XML escaping):


WHAT IS YOUR NAME
.]]>


WHAT ARE YOU CALLED

what is your name



The first category simply answers an input "what is your name" with a statement of the bot's name. The second category, however, says that the input "what are you called" should be redirected to the category that matches the input "what is your name"--in other words, it is saying that the two phrases are equivalent.

Templates can contain other types of content, which may be processed by whatever user interface the bot is talking through. So, for example, a template may use HTML tags for formatting, which can be ignored by clients that don't support HTML.
විමර්ශනය

AIML is considered clever and simple, and a good start for beginners writing simple bots. However, it is difficult to maintain and author more complex bots, and has weak pattern matching ability
. However, it is