JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Kibondo (mji)

Kwa maana nyingine ya jina hili angalia Kibondo (maana)

thumb|300px|Chuo cha Uuguzi Kibondo
Kibondo ni mji mdogo na makao makuu ya wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Mji uko kilomita 270 kaskazini kwa Kigoma, karibu na mpaka wa Burundi.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata walihesabiwa kuwa 10,268 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 39,300 waishio humo.

Wenyeji wa Kibondo ni hasa Waha.

Mwaka 1993 wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe nchini Burundi wakimbizi wengi walifika Kibondo na kambi tatu zilijengwa kando ya mji wa Kibondo. Kambi hizo zilikuwa na Warundi zaidi ya 25,000 waliokuwa zaidi ya robo ya wakimbizi wote kutoka Burundi nchini Tanzania. Kambi hizo ni Nduta, Kanembwa na Mtendeli. Zililongeza kasi ya biashara mjini lakini pia zilisababisha matatizo mbalimbali, hasa ya kiusalama na ya kimazingira.
Marejeo
Viungo vya nje

*Forgotten Mandate by E. K. Lumley (habari za Kibondo mnamo 1927 - google book search


Jamii:Wilaya ya Kibondo
Jamii:kata za Mkoa wa Kigoma
Jamii:Miji ya Tanzania
Wilaya ya Mpanda

thumb|250px|Mahali pa Mpanda katika mkoa wa Rukwa kabla ya kuanzishwa mkoa mpya wa Katavi mwaka [[2012.]]
Wilaya ya Mpanda ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa, Tanzania hadi mwaka 2012 yenye postikodi namba 50100. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 412,683 .

Mwaka 2012 wilaya ikahamishwa kwenda mkoa mpya wa Katavi. Mwaka uleule maeneo yake yaligawiwa kati ya wilaya ya Mpanda Vijijini na wilaya ya Mpanda Mjini.
Marejeo

Jamii:Wilaya za kihistoria za Tanzania
Wilaya ya Kyela

thumb|250px|Mahali pa Kyela (kijani cheusi) katika mkoa wa Mbeya.
Wilaya ya Kyela ni wilaya mojawapo kati ya 7 za Mkoa wa Mbeya.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 174,470 . Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 266,426.

Makao makuu yapo Kyela Mjini.

Wilaya hiyo ni maarufu kwa kilimo cha kokoa ambayo ndiyo zao la biashara, lakini mpunga na mahindi pia vinalimwa.
Marejeo

K
Wilaya ya Ileje

thumb|250px|Mahali pa Ileje (kijani) katika mkoa wa Mbeya.
Wilaya ya Ileje ni wilaya mojawapo kati ya 5 za Mkoa wa Songwe; hadi 2016 ilikuwa sehemu ya Mkoa wa Mbeya.

Wilaya hii imepakana na nchi ya Malawi na inatenganishwa nayo na mto Songwe.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 124,450 . Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 125,869 .

Wenyeji wa Ileje ni wenye asili ya makabila matatu, yaani Wandali, Walambya na Wamalila (Ibaba, Itale).

Kama ilivyo kwa mkoa mzima, Ileje kuna wafuasi wengi wa dini ya Ukristo na wachache wa Uislamu.
Utawala

Wilaya hii ina kata zifuatazo:


*Bupigu
*Chitete
*Ibaba
*Ikinga
*Isongole

*Itale (Ileje)
*Itumba
*Kafule
*Lubanda
*Luswisi

*Malangali (Ileje)
*Mbebe
*Ndola
*Ngulilo
*Ngulugulu
*Sange
Tanbihi

I
Mbarali

thumb|250px|Mahali pa Mbarali (kijani cheusi) katika mkoa wa Mbeya.
Wilaya ya Mbarali ni wilaya mojawapo kati ya 7 za Mkoa wa Mbeya. Wilaya hiyo ilianzishwa mnamo mwaka 2000.

Upande wa Kaskazini Mashariki inapakana na Wilaya ya Iringa Vijijini, upande wa Mashariki inapakana na Wilaya ya Njombe, upande wa Kusini inapakana na wilaya ya Mbeya na Kaskazini na Wilaya ya Chunya.
Wakazi

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 234,908 .
Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 446,336 .

Makabila makuu yaliyopo wilayani Mbarali ni Wasangu, Wahehe, Wakinga, Wabena na Wanyakyusa. Vilevile yapo makundi madogo ya makabila kama Wasukuma, Wawanji, Wabarbaig na Wagogo.

Makundi mengi ya makabila haya ni wakulima na wafugaji ambao walihamia bonde la Usangu kutoka Mikoa ya Arusha, Mwanza, Shinyanga, Singida na Dodoma.
Eneo

Eneo lake ni kilometa za mraba 16,000. Katika eneo hili ardhi kwa ajili ya kilimo ni asilimia 20, eneo la wanyama pori takriban 30 %, hifadhi za misitu 1%, maeneo ya makazi mnamo 38% na maeneo ya pori tariban 16%.

Wilaya ya Mbarali iko hasa tambarare ya chini katika Bonde la Ufa. Maji hutelemka kutoka milima na mitelemko ya kando na kukusanyika hapa hivyo wilaya ni a chanzo kikuu cha maji ambacho ni mto Ruaha Mkuu na kuelekea mto Rufiji, halafu Bahari Hindi.
Ekolojia

Kunda kanda tatu za kiekolojia ambazo ni:
* Uwanda wa Msangaji katika kaskazini una udongo mwenye rutba kidogo, unapokea mvua mm 500 - 900 kwa mwaka na ni sehemu ya Hifadhi ya Taifa ya Ruaha
* Uwanda wa kati wa Usangu una udongo mweusi na kichanga, unapokea mvua mm 450-650 kwa mwaka ukitumiwa kwa kilimo cha mtama, uwele, mahindi, mpunga na kwa ufugaji.
* Tambarare za Kusini mwa Usangu. Hapa mvua ni haba, mm 360-750. Kilimo ni cha mahindi, karanga, pamba, kilimo cha umwagiliaji cha mpunga halafu ufugaji.
Tanbihi
Viungo vya Nje

*Mbarali (tovuti rasmi ya Mkoa wa Mbeya


M
Vita ya Marekani dhidi Hispania

thumb|300px|Uchoraji wa Kimarekani wa 1898 ulionyesha himaya mpya yenye upanuzi wa maili 10,000 kati ya Ufilipino na Kuba
Vita ya Marekani dhidi ya Hispania ilitokea mwaka 1898. Ilianza kwa shambulizi la Marekani tarehe 25 Aprili dhidi ya Puerto Rico iliyokuwa koloni la Hispania na kuishia tarehe 12 Agosti 1898, jeshi la Hispania katika Manila (Ufilipino) lilipojisalimisha.

Hivyo Marekani ilitwaa makoloni ya Hispania ya Puerto Rico, Kuba na Ufilipino.

Vita hii ilikuwa mwanzo wa Marekani kufuata siasa ya nje ya upanuzi hata katika maeneo ya mbali. Kabla ya vita hii Marekani ilishughulika kupanua eneo lake kwenye bara la Amerika ya Kaskazini dhidi ya wakazi asilia na dhidi ya Mexiko.

Marekani ilitumia nafasi ya ghasia ya wenyeji wa Kuba dhidi ya utawala wa kikoloni wa Hispania. Baada ya mlipuko kwenye manowari ya Marekani USS Maine katika bandari ya Havana, Marekani ilitangaza vita dhidi ya Hispania ingawa sababu ya mlipuko haijajulikana hadi leo ilikuwa nini.

Hispania haikuweza kushindana na manowari na silaha za Marekani zilizokuwa zimeendelea kiteknolojia. Pia Marekani ilikuwa karibu na mahali pa vita na Hispania ilishindwa kuongeza wanajeshi na silaha.


Jamii:Vita
Jamii:Historia ya Hispania
Jamii:Historia ya Marekani
Mohammed Gulam Dewji

Mohammed Gulam Dewji (maarufu kama "Mo"; amezaliwa tarehe 8 Mei 1975) ni mwekezaji na mfanyabiashara wa Tanzania aliyewahi kuwa mwanasiasa na mbunge katika Bunge la Tanzania miaka 2005-2015. Dewji aliwahi kuwa Mjumbe wa Bunge la Tanzania kwa Chama Cha Mapinduzi (CCM) kutoka 2005 hadi 2015 kwa mji wake wa Singida.
, Mh. Jakaya Kikwete na Mohammed Dewji katika kampeni za uchaguzi za mwaka 2010.]]
Ukiachana na uanasiasa, ni miongoni mwa watu matajiri zaidi Afrika; kwa Tanzania ni wa kwanza katika utajiri.

Yeye ni mmiliki wa MeTL Group, iliyoanzishwa na baba yake miaka ya 1970. Mnamo Oktoba 2018, Dewji alikuwa na wastani wa jumla wa dola bilioni 1.5 za Kimarekani, kwa hivyo akamweka kama mtu tajiri wa 17 barani Afrika na bilionea kijana zaidi wa bara. Dewji pia ni Mtanzania wa kwanza kufunika jarida la Forbes mnamo 2013 akishika nafasi ya 1,500 kwa utajiri duniani
Kutekwa

Tarehe 11 Oktoba 2018, saa 11:35 alfajiri, Dewji alitekwa na watu wenye silaha, nje ya Colosseum Hotel mjini Dar es Salaam, alipokwenda kufanya mazoezi.

Tarehe 15 Oktoba familia ilitangaza kuwa tayari kutoa shilingi bilioni moja kwa atakayetoa taarifa itakayosaidia kumpata hai mtoto wao.

Tarehe 20 Oktoba saa 8 usiku Dewji aliachwa huru katikati ya jiji la Dar es Salaam na watu wasiojulikana waliotumia gari lilelile lililotumika kumteka.
Tanbihi
Viungo vya nje

* Tovuti ya Bunge la Tanzania


Jamii:Waliozaliwa 1975
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wafanyabiashara wa Tanzania
Hawa Abdulrahman Ghasia

Hawa Abdulrahman Ghasia (amezaliwa tarehe 10 Januari 1966) ni mbunge katika Bunge la Tanzania tangu mwaka wa 2005, 2010 na 2015. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Ghasia alikuwa Waziri wa Huduma za Umma.

Mwaka wa 2003 alipata shahada ya pili katika somo la Maendeleo ya Vijijini kutoka Chuo Kikuu cha Sokoine.
Tanbihi
Viungo vya nje

* Wasifu wa Ghasia ktk tovuti ya Bunge
* Tovuti ya Bunge la Tanzania


Jamii:Waliozaliwa 1966
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Wanasiasa wanawake Tanzania
Wilaya ya Mufindi

thumb|250px|Mahali pa Mufindi (kijani cheusi) katika mkoa wa Iringa. Wilaya za kusini zimetengwa na kufanywa mkoa mpya wa Njombe.
Wilaya ya Mufindi ni wilaya mojawapo kati ya 5 za Mkoa wa Iringa, nchini Tanzania, yenye Postikodi namba 51400.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 265,829 . Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 288,996 .

Wilaya imepakana upande wa kaskazini na wilaya za Kilolo na Iringa Mjini, upande wa kusini na mkoa wa Njombe, upande wa mashariki na mkoa wa Morogoro na upande wa magharibi na Mkoa wa Singida.

Mufindi iko sehemu ya Nyanda za Juu za Kusini na sehemu za wilaya ziko mita 2000 juu ya usawa wa bahari. Kwa hiyo kuna baridi na mvua nyingi. Wilayani kuna mashamba makubwa ya chai, misitu ya kupandwa ya Sao Hill inayoongoza kwa kutoa mbao Tanzania na Afrika Mashariki, inastawisha mahindi, maharagwe, viazi, kabichi na pareto.

Pia huku wilaya ya Ufundi kuna sehemu ya kwanza ya majenereta ya upepo.

Baadhi ya vijiji vyake ni: Lwang'a, Udumuka, Ihomasa, Kasanga, Mtambula, Ihegela, Igowole, Ngwazi, Kisasa, Nzivi, Kilolo, Nyololo, Ibatu, Nyakipambo, Ipilimo, Kibao, Mbalamaziwa, Malangali n.k.
Marejeo
Viungo vya nje

* www.facebook.com/mufindiradio
* www.mufindiradio.com


Jamii:Wilaya ya Mufindi
Jamii:Mkoa wa Iringa
Wilaya ya Njombe

thumb|250px|Mahali pa Wilaya ya Njombe (kijani cheusi) katika mkoa wa Iringa kabla ya umegaji wa mkoa na wa wilaya.
Wilaya ya Njombe ni wilaya mojawapo kati ya 6 za Mkoa wa Njombe.

Maeneo ya wilaya ya Njombe ya awali yaligawiwa kwa wilaya tatu:
*Mji wa Njombe
*Wilaya ya Njombe
*Wilaya ya Wanging'ombe

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 420,348 .

Katika sensa ya mwaka 2022 wazazi waliobaki katika eneo la sasa walihesabiwa 109,311 .

Wenyeji asilia wa Njombe ni hasa Wabena.
Tanbihi

N
Wilaya ya Ludewa

thumb|250px|Mahali pa Ludewa (kijani) katika mkoa wa Iringa kabla ya umegaji wa mkoa huo.
Wilaya ya Ludewa ni wilaya mojawapo kati ya 6 za Mkoa wa Njombe.

Ludewa iko upande wa kaskazini-mashariki ya Ziwa Nyassa. Wilaya imepakana na wilaya za Njombe na Makete, upande wa mashariki na mkoa wa Ruvuma na upande wa kusini na nchi ya Malawi ng'ambo ya ziwa.

Makao makuu ni mji wa Ludewa.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 151,361 . Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 128,520 .

Wenyeji asilia wa Ludewa ni Wapangwa, Wakisi na Wamanda.

Karibu na Lugarawa akiba kubwa ya mtapo wa chuma imetambuliwa kuna mpango wa kuanzisha migodi ya Liganga. Akiba ya madini za chuma ni zaidi ya tani bilioni 1 na hivyo akiba kubwa inayojulikana Afrika. Kuna mradi wa kampuni ya Kichina Sichuan Hongda Group Ltd inayotaka kuzalisha feleji kwa kutumia makaa kutoka akiba ya Mchuchuma karibu na Ziwa Nyasa
Marejeo


L
Wilaya ya Kilolo

thumb|left|Mahali pa wilaya ya Kilolo (nyekundu) katika mkoa wa Iringa.
thumb|Wilaya ya Kilolo
Wilaya ya Kilolo ni wilaya mojawapo kati ya 5 za Mkoa wa Iringa, Tanzania, yenye Postikodi namba 51300.

Wilaya hii imepakana na mkoa wa Morogoro upande wa kaskazini na mashariki, wilaya ya Iringa Vijijini upande wa magharibi na wilaya ya Mufindi upande wa kusini.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 218,130. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 263,559 .
Tanbihi

K
Iringa Mjini

thumb|250px|Mahali pa mkoa wa Iringa (kijani) kabla ya kumegwa.
Wilaya ya Iringa Mjini ni wilaya mojawapo kati ya 5 za Mkoa wa Iringa. Eneo lake ni hasa manisipaa ya Iringa pamoja na vijiji vya kando.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 106,668 . Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 202,490 .
Tanbihi
Viungo vya Nje

*Iringa Mjini lulu ya maendeleo ya Mkoa wa Iringa


I
Iringa Vijijini

thumb|250px|Mahali pa Iringa Vijijini (kijani) katika mkoa wa Iringa kabla haujamegwa.
Wilaya ya Iringa ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Iringa.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 254,032 Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 315,354 .

Wakazi wa wilaya ya Iringa ni hasa Wahehe, ingawa Wabena, Wakinga, Wawanji walihamia kutoka Njombe kuja kufanya kazi katika mashamba ya tumbaku ya Wagiriki.

Kati ya wazawa wa wilaya hiyo maarufu zaidi ni chifu Mkwawa aliyepinga ukoloni wa Wajerumani miaka ya 1880.
Tanbihi

I
Tunduru

thumb|Tunduru kwenye ramani ya Tanzania
Tunduru ni mji wa Tanzania kusini na makao makuu ya wilaya ya Tunduru katika Mkoa wa Ruvuma. Umbali wake na Songea mjini ni kilomita 272; kwa usafiri wa gari unaweza kutumia muda wa saa 4-5.

Jamii inayoishi Wilayani Tunduru ni Wayao, na wanategemea sana shughuli za kilimo cha korosho na sasa wamejikita sana kwenye kilimo cha mpunga.

Jamii za wilaya hii inaamini sana katika masuala ya jadi yaani jando na unyago kama njia kuu ya kutolea elimu kwa vijana. Pia jamii hii inakabiliwa na tatizo kubwa la afya kutokana na uhaba wa zahanati.
Viungo vya nje

*Sensa ya 2001 - Tunduru.

Jamii:Wilaya ya Tunduru
Jamii:miji ya Tanzania
Omo

Omo ni sehemu ya mbele ya meli, merikebu, dau au chombo kingine cha bahari. Sehemu ya nyuma huitwa tezi au shetri.

Omo inatakiwa kuwa nyembamba kwa sababu ni sehemu inayokata mawimbi. Kama ni pana mno linasukuma maji mengi na kuchelewesha mwendo wa chombo. Vivuko (feri) na meli za kijeshi za kushushia magari au askari ufukoni zina omo pana.

Kwa meli au jahazi zenye mbio omo linahitaji kuwa kubwa kwa kutosha ili maji yasimwagwe juu ya chombo wakati wa mwendo.


Image:Bow of an MSC containership.jpg|Omo la meli ya kontena.
Image:Recouvrance proue face.jpg|Sanamu omoni la jahazi kubwa "La Recouvrance".
Image:Cutty sark detail.jpg|Omo la jahazi la "Cutty Sark"
Image:FS Rapiere.jpg|Omo la meli ya kushushia magari ya kijeshi na askari ufukoni
Joseph Kabila

thumb|250px|Joseph Kabila (2003).
Joseph Kabila Kabange (alizaliwa 4 Juni 1971) alikuwa rais wa nne wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Aliingia urais baada ya kifo cha baba yake Rais Laurent-Desiree Kabila aliyeuawa na wanajeshi tarehe 16 Januari 2001. Wanasiasa wengine walimteua mwana kuwa rais badala ya baba.

Katika uchaguzi wa kitaifa wa tarehe 30 Julai 2006 alipata kura nyingi kuliko wagombea wote kuwa rais lakini hakufikia nusu ya kura zote. Katika uchaguzi wa pili kati yake na Jean-Pierre Bemba alishinda akathibitishwa kuwa rais tarehe 17 Novemba 2006. Joseph Kabila ni rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo aliyechaguliwa na wananchi wote katika uchaguzi huru.

Mnamo Aprili 2025, Mwanasheria Mkuu wa Jeshi aliwasilisha ombi kwa Baraza la Seneti la kuondoa kinga ya Joseph Kabila, ambayo ingemruhusu kufunguliwa mashitaka ya uhaini, uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu.
Maisha yake

Joseph Kabila alizaliwa mjini Hewa Bora katika mkoa wa Kivu Kusini, mashariki mwa Kongo. Baba yake alikuwa mwanasiasa na kiongozi wa kikundi cha wanamgambo waasi waliopinga serikali ya Mobutu Sese Seko.

Pamoja na familia ya baba Joseph alihamia Dar es Salaam (Tanzania. Alisoma shule ya msingi na ya sekondari huko Dar es Salaam na shule ya sekondari Sangu secondary (Mbeya). Anasemekana wakati ule alitumia jina la Hippolyte Kanambe Kazemberembe Kabange Mtwale kwa sababu za usalama.

Mwaka 1996 alijiunga na wanamgambo wa baba yake katika vita vya Kongo ya Mashariki.

Baada ya ushindi wa wapinzani dhidi ya Mobutu, baba alikuwa rais na Joseph alipelekwa masomoni kwenye chuo cha kijeshi huko Uchina. Wakati wa kurudi alipewa cheo cha jenerali jeshini na mwaka 2000 alipandishwa cheo kuwa mkuu wa jeshi.

Tangu kuwa rais mwaka 2001 Joseph Kabila alijitahidi kumaliza hali ya vita vya wenyewe kwa wenyewe Kongo akakubali kufika kwa walinzi wa amani wa UM.

Mnamo Desemba 2002 alikubali mapatano ya amani kati ya serikali na waasi yaliyokuwa msingi wa kuundwa kwa serikali ya umoja wa kitaifa na maandalizi ya uchaguzi wa mwaka 2006.

Katika Juni 2006 alimwoa Olive Lembe di Sita aliyekuwa mchumba wake wa miaka mingi na mama wa binti aliyezaliwa mwaka 2001.

Mnamo Oktoba 2021, Joseph Kabila alitetea tasnifu yake ya kuhitimu katika Chuo Kikuu cha Johannesburg. Shahada ya uzamili katika sayansi ya siasa na uhusiano wa kimataifa alitunukiwa mwishoni mwa masomo yake ambayo yalidumu kwa miaka mitano.
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1971
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Marais wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Johannesburg

thumb|left|Kitovu cha mji wa Johannesburg
thumb|left|Kitovu cha mji wa Johannesburg
Johannesburg, inayojulikana kama "Jo'burg" au "Jiji la Dhahabu," ni jiji kubwa zaidi nchini Afrika Kusini kwa idadi ya watu na moja ya maeneo makubwa ya mijini barani Afrika. Iko ndani ya mkoa wa Gauteng, jiji hili lilijulikana sana mwishoni mwa karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20 baada ya kugunduliwa kwa dhahabu, jambo lililochochea harakati za uchimbaji na kubadilisha jiji hili kuwa nguzo ya uchumi na ]fedha.

Leo, uchumi wa Johannesburg ni wa aina mbalimbali, na sekta kubwa za fedha, teknolojia, na utengenezaji. Jiji hili pia lina historia na utamaduni tajiri, likiwa na vivutio muhimu kama vile Makumbusho ya Apartheid na Hill ya Katiba, ambavyo vinaonyesha jukumu lake kuu katika mapambano ya Afrika Kusini dhidi ya utawala wa ubaguzi wa rangi. Johannesburg pia ina mandhari ya utamaduni hai, ikiwa na sanaa, mitindo, na vyombo vya habari, na Soweto, kitongoji cha kihistoria, kinajulikana kwa mchango wake mkubwa katika mapambano dhidi ya ubaguzi wa rangi, na kuwa na vivutio kama vile Makumbusho ya Hector Pieterson.

Mji ulianzishwa 4 Oktoba 1886 ukakua haraka baada ya kupatikana kwa dhahabu. Siku hizi ni kitovu cha kiuchumi wa Afrika Kusini na makao ya soko la hisa kubwa katika Afrika.

Japokuwa johannesburg ni mji mkubwa lakini sio miongoni mwa miji mikuu mitatu ya Afrika Kusini lakini mahakama ya katiba inakaa hapa.

Pia kuna jengo lililosheheni maofisi kubwa kuliko yote barani Afrika ambalo linaitwa Carlton Centre lenye ghorofa 50 kuna pia jengo refu kabisa barani afrika linaloitwa Hillbrow Tower (mita 270 au maghorofa 90).

Karibu theluthi moja ya wakazi wa jiji la johannesburg huishi katika eneo la Soweto ambalo ni mtaa maarufu ulioengwa nje ya jiji asilia kwa ajili ya wafanyakazi Waafrika wakati wa Apartheid (siasa ya ubaguzi wa rangi).
Jozi kama inavyojulikana na wengi ni moja kati ya miji mikubwa duniani iliyoendelea(kujengeka) sehemu ambako hakuna mto,ziwa ama bahari ufukwe..! Imehaririwa na Selemani Mkonje


Jamii:Miji ya Afrika Kusini
Jamii:Gauteng
Gran Canaria

thumb|250px|Mahali pa Gran Canaria
250px|thumb|Gran Canaria kutoka angani
Gran Canaria ni kisiwa cha Kihispania kwenye funguvisiwa la Visiwa vya Kanari katika bahari ya Atlantiki mbele ya mwambao wa Afrika ya Magharibi.

Mji mkuu pia mji mkubwa ni Las Palmas de Gran Canaria kaskazini mwa kisiwa.

Uchumi wa Gran Canaria kama wa funguvisiwa lote unategemea hasa utalii. Kusini mwa kisiwa kuna kitovu cha utalii kwenye sehemu za Maspalomas na Playa Inglis.
Jiografia

Kisiwa kina umbo la duara lenye kipenyo cha km 45 na eneo la km² 1,560. Idadi ya wakazi ni mnamo 800,000.

Gran Canaria ipo kati ya visiwa vya jirani vya Tenerife na Fuerteventura kwenye 28° 0' N na 15° 35' W.
Mahali pa juu ni volkeno ya Pico de las Nieves yenye kimo cha mita 1,949 juu ya UB.


Jamii:visiwa vya Atlantiki
Jamii:Visiwa vya Kanari
Jamii:visiwa vya Hispania
Wilaya ya Nachingwea

thumb|250px|Mahali pa Nachingwea (kijani cheusi) katika mkoa wa Lindi (kijani) na Tanzania kwa jumla.
Wilaya ya Nachingwea ni kati ya wilaya za Mkoa wa Lindi, yenye postikodi inayoanzia namba 653.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa wilaya ya Nachingwea Mjini walihesabiwa 233,655 .
Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 162,081 .

Wilaya hii imepakana na wilaya za Ruangwa upande wa kaskazini, Lindi Vijijini upande wa mashariki, halafu na mikoa ya Mtwara na Ruvuma upande wa kusini.

Nachingwea kuna hospitali, Chuo cha Ualimu, shule za sekondari 3 na za msingi 81 wilayani.

Eneo hili lilikuwa sehemu ya mradi wa karanga wakati wa ukoloni wa Uingereza.

Kuna madini ya nikeli katika Nachingwea na kampuni ya IMX Resources NL (zamani Goldstream Mining) kutoka Australia imeanzisha kampuni "Continental Nickel" ya kuchimba nikeli hiyo lakini hadi mwaka 2008 bado ilikuwa ikitafuta pesa kwenye soko la hisa la Kanada.
Asili ya Nachingwea

Neno Nachingwea asili yake ni mti mmoja uliokuwa ukiitwa Ngwea. Wakazi wa makao makuu ya wilaya ya Nachingwea, wakati huo Ruponda, walikuwa wakienda kuchota maji chini ya mti wa Ngwea, kwa hiyo walikuwa wakisema Nachi Ngwea wakimaanisha naenda kwenye Ngwea, maana yake naenda kuchota maji kwenye ngwea. Ndipo jina hilo likashika kasi na kuwa Nachingwea ya leo.
Viungo vya Nje

*Ramani ya kijiolojia ya Nachingwea inayoonyesha mahali na barabara
*Picha za Nachingwea kwa Flikr
Marejeo

Jamii:Wilaya ya Nachingwea
Liwale

Wilaya ya Liwale ni wilaya moja ya Mkoa wa Lindi. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 75,546 .

Wenyeji wa sehemu hii ni hasa Wangindo.

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani Liwale ilikuwa sehemu ya Mkoa wa Kilwa. Liwali kulikuwa na boma ikiwa mahali pa ofisi ndogo (jer. Bezirksnebenstelle) ya Mkoa wa Kilwa. Boma la kwanza lilishambuliwa na kuharibika wakati wa vita ya Majimaji. Barabara ya kwanza ilijengwa wakati wa Wajerumani ikaunganisha Liwali na Kilwa,
Marejeo

L
Wilaya ya Newala Vijijini

thumb|250px|Mahali pa Newala (kijani) katika mkoa wa Mtwara.
Wilaya ya Newala ni moja ya wilaya za Mkoa wa Mtwara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 205,492.

Wilaya hii imepakana na Wilaya ya Masasi upande wa magharibi na kaskazini, wilaya ya Tandahimba upande wa mashariki na kaskazini, mto Ruvuma na Msumbiji kwa kusini. Newala imepakana kwa karibu kabisa na nchi ya Msumbiji ambapo mto Ruvuma ndio unaotenganisha wilaya ya Newala na nchi ya Msumbiji.

Wakazi walio wengi ni Wamakonde, pamoja na Wayao.

Idadi kubwa ya wakazi wa wilaya ya Newala ni wakulima na zao kuu la biashara ni korosho.

Mnamo mwaka 2015 maeneo ya Newala mjini yalipewa halmashauri ya pekee na hivyo kutengwa na Wilaya ya awali.
Marejeo
Viungo vya Nje

*Tovuti rasmi ya Newala District Council


N
Wilaya ya Mtwara Vijijini

thumb|250px|Mahali pa Mtwara Vijijini (kijani) katika mkoa wa Mtwara.
Wilaya ya Mtwara Vijijini ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Mtwara.

Wilaya hii imepakana na Msumbiji upande wa kusini, Wilaya ya Tandahimba upande wa magharibi, Mkoa wa Lindi upande wa kaskazini na Mtwara Mjini pamoja na Bahari Hindi upande wa Mashariki.

Eneo la wilaya ni kilomita za mraba 3,597 km². Mto mkubwa ni Ruvuma ambao ni pia mpaka wa Msumbiji.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 158,504 . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 228,003 waishio humo.

Wakazi walio wengi ni Wamakonde na Wamakua.
Marejeo

M
Wilaya ya Bagamoyo

thumb|250px|Mahali pa Wilaya ya Bagamoyo (kijani cheusi) katika mkoa wa Pwani (kijani) na Tanzania kwa jumla kabla haijamegwa ili kuanzisha [[wilaya ya Chalinze.]]
Wilaya ya Bagamoyo ni wilaya mojawapo za Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba 61300.

Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 230,164, waliongezeka hadi kuwa 311,740 wakati wa sensa ya mwaka 2012. Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 205,478 .

Makao makuu ni mji wa kihistoria ya Bagamoyo.
Marejeo


B
Wilaya ya Kibaha Vijijini

thumb|250px|Mahali pa Kibaha (kijani cheusi) katika mkoa wa Pwani.
Wilaya ya Kibaha ni wilaya katika Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba 61200 .

Mwaka 2012 wilaya hii iligawiwa kuwa wilaya mbili za pekee, Kibaha Vijijini pamoja na ile ya Kibaha Mjini.

Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya ya Kibaha Vijijini ilihesabiwa kuwa 70,209 . Katika sensa ya mwaka 2022 walihesabiwa 123,367 .
Marejeo

K
Mkuranga

thumb|Wilaya ya Mkuranga (nyekundu) kati ya nyingine za mkoa wa Pwani.
Mkuranga ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Mkuranga katika Mkoa wa Pwani, Tanzania, yenye postikodi namba 61501.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa kata hiyo walihesabiwa 46,867 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,847 walioishi humo.
Marejeo
Viungo vya nje

*Mkuranga Governance Baseline (USAID)


Jamii:Wilaya ya Mkuranga
Jamii:Kata za Mkoa wa Pwani