JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පද්ධති මෘදුකාංග

පද්ධති මෘදුකාංග යනු පරිඝනක දෘඪාංග මෙහෙයවිමට නිර්මාණය කල මෘදුකාංගයි. මේවා අනෙකුත් යෙදවුම් මෘදුකාංග ක්‍රියාත්මක විමට අවශ්‍ය පසුබිම සකසා දේ.ප්‍රධාන වශයෙන් පද්ධති මෘදුකාංග වර්ග 3කට බෙදිය හැකි ය.
1.මෙහෙයුම් පද්ධති
2.උපයෝගීතා මෘදුකාංග
3.භාෂා පරිවර්තක
මුලික පද්ධති මෘදුකාංග වර්ග

*ෆර්ම්වෙයා (Firmware) සහ බයෝස් (BIOS) වැනි ඩිවයිස් ඩ්‍රයිවර් (Device drivers) මෘදුකාංග පරිගණකය හා සම්බන්ධ දෘඪාංග වල මුලික ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කරයි.
*මෙහෙයුම් පද්ධති පරිඝනකයේ මතකය සහ දෘඪ තැටි අතර දත්ත හුවමාරුව සහ ප්‍රතිඵල ප්‍රතිදාන උපාංග හරහා භාවිතා කරන්නා වෙත ලබාදිම සිදුකරයි.
උදා:මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්,මැක් OS X,ලිනක්ස්
*ස'වර්ස් (servers) මෙම මෘදුකාංග අනෙකුත් මෘදුකාංග වලින් ඉල්ලුම් කරනා පරිඝනනයන් සහ දත්ත ලබාදීම මෙම මෘදුකාංගයෙන් සිදුකෙරේ.මෙම මෘදුකාංග අනෙකුත් මෘදුකාංග සමඟ එම පරිඝනකයේම හෝ ජාලය තුල වෙනත් පරිඝනකයක හෝ ස්ථාපනය කර තිබිය හැක.
*යුටිලිටි මෘදුකාංග (utility software) මේවා පරිඝනකයේ ක්‍රියාකාරිත්වය විශ්ලේශණය කිරිමට,ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි කර ගැනිමට සහ නඩත්තු කටයුතු වලට උපකාරි වේ.
*වින්ඩෝ පද්ධති (window systems), මේවා ග්‍රැෆික් උපාංග,මුසිකය සහ යතුරු පුවරුව. ක්‍රියාකිරිමට මුලික අඩිතාලම සලසයි. සාමාන්‍යයෙන් මවුස් කර්සරය පරිඝනක තිරය මත දර්ශනය කරන්නේ වින්ඩෝ පද්ධතියක් මඟිනි.

ඇතැම් ප්‍රකාශන, පද්ධති මෘදුකාංග යන පදය මෘදුකාංග ක්‍රමාලේඛණයෙදි භාවිතා කරන මෘදුකාංග හැඳින්විමටද යොදා ගනි.
ටැබ්ලට් පරිගණක

thumb|එච් පී (HP) කම්පැක් (Compaq) සමාගම නිපදවූ කැරකැවිය හැකි / ඉවත්කරගත හැකි යතුරුපුවරුවක් සහිත ටැබ්ලට් පීසී
ටැබ්ලට් පරිගණ යනු නෝට් බුක් හෝ ගල් ලෑල්ලක හැඩැති ජංගම පරිගනකයකි. 90 දශකයට කලින් පෙන් ‍කම්පියුටින් (Pen Computing) සමාගම පළමුව මෙම ආකාරයේ උපකරණයක් වන පෙන්ගෝ නම් ටැබ්ලට් පරිගණකය නිපදවූ අතර එය බෙදාහැරියේ මයික්‍රෝසොෆ්ට් සමාගමෙනි. එම පරිගණකය සතු ස්පර්ශකය සංවේදී තීරය නිසා භාවිතා කරන්නෙකු හට ස්ටයිල්(stylus) හෝ ඩිජිටල් පෙන් 1ක් භාවිතයෙන් මෙන්ම ඇඟිලි තුඩු භාවිතයෙන්ද ක්‍රියාත්මක කලහැකි වනසේ නිපදවා ඇති නිසා යතුරුපුවරුවක් යොදා ගැනීම අවශ්‍ය නොවේ. එකී සාධකය නිසා පරිගණකය ජංගමකරණය කිරීමක් ලබාදෙන අතර එය අනොන්‍ය ලෙස පරිගණකයක් සමඟ ගත කරන කාලය වැඩිවීමට බලපානු ලබයි. සාමාන්‍ය නෝට්බුක් පරිගණක අතිවිශාල හෝ ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකිසේ පැකිලෙන අවස්ථාවන් බහුලවීම නිසා ටැබ්ලට් පීසී භාවිතය වැඩි වී ඇති අතර සමහර විටෙක අවශ්‍ය ක්‍රියාව ඉටුකරදීමට නොහැකි නෝට්බුක් පරිගණක වෙනුවට ටැබ්ලට් පීසී හොඳ ආදේශකයකි.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණක
අන්තර්ජාල සම්මතයන්

බොහෝමයක් විධිමත් සම්මත සහ අනෙක් තාක්ෂණික පිරිවිතර කිරීම, world wide web, අන්තර් ජාලය හා පරිගණක තොරතුරු හුවමාරුවෙහි වෙනස් ලක්ෂණවල ක්‍රියාකාරිත්වය විග්‍රහ කරයි. බොහොමයක් ලේඛන Berners-Lee විසින් මෙහෙයවන World Wide Web මූල්‍යායනනය (W3C) මගින් සිදු කරන නමුත් සමහර ඒවා සකසනුයේ අන්තර්ජාල ඉංජිනේරු කටයුතු බලකාය (IETF)) හා වෙනත් සංවිධාන මගිනි.

සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් (Web) සම්මතයන් සාකච්ඡා කිරීමේ දී පහත සඳහන් ප්‍රකාශ පාදම ලෙස යොදා ගනී.

§ W3C හි සලකුණු කිරීමේ (markup) සඳහා නිර්දේශයන් විශේෂයෙන් HTML හා XHTML ය) මෙය අදි පෙළ (hypertext) ලේඛනවල ව්‍යුහය හා අර්ථ වින්‍යාසය නිර්වචනය කරයි.

* W3C හි විලාස පත් (stylesheets) සඳහා නිර්දේශ වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් CSS ය
* ECMAScript සඳහා Ecma ඉන්ටර්නැෂනල් සම්මතයන් (සාමාන්‍යයෙන් JavaScript ආකාරය වේ.)
* W3C ලේඛන විෂය ආදර්ශ නිර්දේශ

WWW සඳහා වෙනත් අවශ්‍යකරන තාක්ෂණයන් සඳහා වූ පහත අතිරේක ප්‍රකාශ මගින් සපයන අතර එම නිර්වචන මේවාට පමණක් සීමා නොවේ.


*විධිමත් සම්පත් හඳුන්වනය (URI) යනු hypertext ලේඛනය හා අනුරූප (images) වැනි අන්තර්ජාලයේ නිර්දේශක සම්පත් සඳහා සමස්ත පද්ධතයකි. URI වලට URL යැයි කියන අතර IETF' හි RFC 3986 / STD 66: මගින් නිර්වචනය කරයි.

විධිමත් සම්පත් හඳුන්වනය (URI) පොදුකාරක රීති වගේම එහි පුරෝගාමියා හා බහුල URL යෝජනා ක්‍රම RFC වලින් නිර්වචනය කරයි. අධිපෙළ හුවමාරු ප්‍රොටෝකෝලය (HyperText Transfer Protocol (HTTP) විශේෂයෙන් RFC 2616 නිර්වචනය කරයි. : HTTP/1.1 හා RFC 2617: වලංගුතාවය එනම් බ්‍රව්සරය හා සර්වරය (server) එකිනෙකා වලංගු වන ආකාරය පෙන්වයි.
ආශ්‍රිත

http://en.wikipedia.org/wiki/World_wide_web#Standards
බුරුමයේ සුලි සුළඟ වැඩි වශයෙන් බල පෑ ප්‍රදේශය අයෙයර්වඩි

2008 මැයි 6 වෙනි දින නිව් යොර්ක් හි සිටින බුරුම රජයේ නියෝජිතයින් එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයෙන් තමන්ට උදව් ලබා දෙන ලෙස විධිමත් ඉල්ලීමක් කළහ. ඒ සමගම අනෙක් අතට බුරුම රජය බොහෝ මූලික උදව් සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටියේය. 2008 මැයි 7 වැනි දින වන විට බුරුම රජය ජාත්යකන්තර ආධාර සඳහා නිල වශයෙන් එකඟතාව පළ කර නොතිබුණි. එසේ වුවද "අන්තර්ජාතික උපකාර ලබා ගැනීමට කැමති වෙමු. එහෙත් වඩාත් යෝග්ය0 ක්රමමය ද්වීපාර්ශික ක්රාමයයි. ආණ්ඩුවෙන් ආණ්ඩුවට ආදී වශයෙනි" යැයි රජය කියා සිටියේය. ඒ වන විට බරපතලම ගැටලුව වී තිබුනේ රටට ඇතුලු වීම සඳහා වීසා ලබා ගැනීමයි.

තායිලන්තයේ තායි රාත් පුවත් පතේ 2008 මැයි 8 දින වාර්තාවකට අනුව එක්සත් ජාතින්ගෙන් ලැබුණු සහන සැපයුම් ද්රලව්යප අඩංගු ඉතාලි ගුවන් යානාවලට හා පාරිභෝගික ද්රනව්යී ටොන් 25 ක් මියැන්මාර් භූමියට ගොඩ බෑමට බුරුම ජුන්ටා පාලනය අවසර දී ඇත. බොහෝ රටවල් සහ සංවිධාන සහන සේවා නොපමාව සැපයීමට ඉතා කැමැත්තෙන් සිටියහ. මෙවැනි බොහෝ රටවල්වල නිලධාරින් සහ ද්රයව්යරය, තායිලන්තයේ සහ යැංගොන් ගුවන් තොටුපලේ අවසරය ලැබෙන තෙක් රැඳි සිටියහ. එයට හේතුව වූයේ බුරුම රජය ඔවුනට වීසා සැපයීමට අදි මදි කළ හෙයිනි. මෙම දේශපාලනමය ආරවුල හේතුවෙන් බුරුම ජුන්ටා රජය නිල වශයෙන් එම ද්රැව්යඅ භාර ගන්නා තත්වයට එළඹෙන විට ඒවා ප්රනයෝජනයට ගත නොහැකි තත්වයට පත් විය හැකිය යන ගැටලුව ඇති විය.


http://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Nargis#Aftermath
දළ දේශීය නිෂ්පාදනයෙන් සංවර්ධනය

thumb|මෙහි දැක්වෙන සිතියම 2007 වර්ෂයේ ලෝකයේ සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදන වර්ධන වේගය පෙන්නුම් කරයි.
උතුරු ඇමරිකාව ලෝකයේ වඩාත්ම මන්දගාමී මර්ධනයක් සහිත මහාද්වීපය වුව ද ස්ථායී වර්ධනයක් පෙන්වයි. වේගවත් ආර්ථික වර්ධනයක් ඇත්තේ කැරිබීයානු දූපත්වලය.

දකුණු ඇමරිකාව තුළ ඇත්තේ වේගයෙන් ඉහල පහල යන වර්ධනයකි. වේගවත් හැඟීමක් හෝ බැසීමකම පසුව මන්දගාමී වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. බ්‍රසීලයේ මෙය වඩාත්ම හොඳින් දක්නට ලැබේ. කෙසේ වුවත් වර්ධනය ස්ථාවර වෙමින් පවතී. සමස්ත මහාද්වීපයම වර්ධනය වෙයි.

වේගවත්ම වර්ධනය මෙන්ම ඉතාම මන්දගාමී වර්ධනයක් අපගමනයන් සියල්ල අප්‍රිකාවේ දක්නට හැක. ලෝකයේ තෙවැනි වේගවත්ම වර්ධනය ඇති රට බවට ඇන්ගෝලාව පත් කරනු ලැබුවේ තෙල් නිධි විසිනි. සිම්බාබ්වේ ලෝකයේ වඩාත්ම මන්දගාමී වර්ධනය පෙන්වන රටයි. අප්‍රිකාවේ තෙල් නිධි මඟින්, රටවල් කිහිපයක් තම අසල්වැසි රටවල් අභිබවා ගිය “ධනවත් ප්‍රදේශය” බිහිකර ඇත. ලෝකයේ වේගවත්ම ආර්ථික වර්ධනය පෙන්වන රටවල් 10 න් 03ක්ම හියුගෝ අප්‍රිකාවේය. අතීතයේ දී සමහර රටවල් ලොව වේගවත්ම වර්ධනය පෙන්නුම් කළ රටවල් විය. තෙල් සංචිත නිසා සමකය ආසන්නයේ රටක් වූ ගිනියාව 2004 දී 75% ක වර්ධනයක් පෙන්වීය.

යුරෝපයේ ඇත්තේ වඩාත්ම ස්ථායී ආර්ථික වර්ධනයන්ගෙන් එකකි. සෝවියට් දේශයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු 1990 ගණන්වල මුළු මහත් නැ‍ඟෙනහිර යුරෝපය පුරාම ආර්ථික අපගමනයක් සහිත කාලවකවානුවක් විය. දෙදහස් ගණන් වන විට එය යථා තත්වයට පත් වෙමින් තිබුණි. එම ප්‍රදේශය මේ වන විට වර්ධනය අත්දකිමින් සිටියි. විශේෂයෙන්ම මෑත කාලීනව යුරෝපා සංගමය හා එක් වූ රටවල මෙම තත්වය දැකිය හැක.

යුරෝපය ලෝකයේ වේගවත්ම ආර්ථික වර්ධනය සහිත මහාද්වීපවලින් එකකි. බොහෝ රටවල් මධ්‍යස්ථ වේගයකින් වර්ධනය වන නමුදු බොහෝ කුඩා රටවල් 7% වඩා වැඩි වර්ධන වේගයක් ලබා ගනිමින් ආසන්න රටවලට වඩා අසාමාන්‍ය වේගයකින් වර්ධනය වෙයි. ලෝකයේ වෙග්වත්ම ආර්ථික වර්ධනය ඇති රටවල් 10 අතරින් පළමුවැනිනා සිටින්නේ යුරෝපයේය.

විසිවන සියවසේ දී සමස්ත ආසියාවම වඩාත් වැඩි වර්ධනයක් සහිත ප්‍රදේශය විය. කෙසේ වුවත් 21 වැනි ශතවර්ෂයේ දී චීනය සියල්ල අභිබවා සිටින්නීය. එහෙත් යම් යම් වර්ධනීය ස්ථාන නැ‍ඟෙනහිර ආසියාවෙන් හා දකුණු ආසියාවෙන් මතුවීමට පටන්ගෙන තිබේ. විශේෂයෙන්ම ඉහල වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. වඩාත්ම වැඩි වර්ධනයක් ඇති රටවල් 10 අතුරින් 03ක් සෘජුවම ආසියාතික රටවල් වන අතර තවත් රටවල් 03ක් වක්‍රව හෝ අර්ධ වශයෙන් ආසියානු රටවල්ය.

මේ අතර ඕසීනියාව මධ්‍යස්ථ වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. ඕසිනියාහි අසාමාන්‍ය වර්ධනය පෙන්නුම් කරන එකම ප්‍රදේශය “වනාවටු” ප්‍රදේශයයි.

සමහර රටවල් ඒවායේ ඇති යුද්ධය තත්ව හා අත්‍යුද්ගමනය හේතුවෙන් සෘණාත්මක වර්ධනයක් පෙන්වයි. පලස්තීනීය රාජ්‍යයක් , සිම්බාබ්වේ සහ චැඩ් වැනි රටවල් වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Economic_development#Development_by_GDP
ආර්ථික සමාජ විද්‍යාව

ආර්ථිකය නම් සංසිද්ධියේ සමාජ විද්‍යාත්මක විග්‍රහය ආර්ථික සමාජ විද්‍යාව යි. මූල්ම යුගයේ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් හඳුනාගත් පරිදි, සමස්තයක් ලෙස ආර්ථික ආයතන සමාජයට අසීමිතව වැදගත් වෙයි. එමෙන්ම සමාජ සංදර්ශනය දේශීය ආර්ථික ආයතනයන්හි ස්වභාවයට බලපෑම් කේන්ද්‍රීය වන බවත්, සමාජ ව්‍යුහයට දැඩි ලෙස බලපාන බවත් කාල් මාක්ස් තර්ක කළේය. ඒ සමඟම මැක්ස් වේබර් වැනි සමාජ විද්‍යාවේ මූලිකයින් සැලකුවේ ආර්ථික ක්‍රියාදාමය සමාජ ව්යු හයේ මූලිකාංගයක් ලෙසයි. ආර්ථික සමාජ විද්‍යාවේ මූලික සංවර්ධනය සඳහා “ජෝර්ජ් සිමෙල්” , “එමිල් ඩර්ක්හෙයිම්” වැන්නෝ බෙහෙවින් වැදගත් වූහ. විශේෂයෙන්ම සිමෙල්ගේ “මූල්යස දර්ශනවාදය” සහ “ඩර්ක්හෙයිම්” ගේ “ශ්‍රම විභාජනය” යන කෘතීන් මඟින් මේ සඳහා විශාල දායකත්වයක් ලැබිණි. ආර්ථික විද්‍යාඥයින් ලෙස සැලකූ “කෝස්ටෙයින් වෙබ්ලත්” සහ “ජෝශප් ස්ෂම්ප්ට්ර්” වැන්නෝ ආර්ථික සමාජ විද්‍යාවේ සංවර්ධනය උදෙසා මුල් කාලයේ දී වැදගත් දායකත්වයක් සැපයූ අනෙක් පුද්ගලයෝ වෙති.

"Embeddedness" යන අදහස මුලින්ම ඉස්මතු කළ න්‍යාචාර්යවරයා වූයේ කාල් පොලොන්නයි. සිය ශ්රේමෂ්ට පරිමාණය නැමති කෘතීන්ගේ , වෙළඳපොළ විසින් මානව ජීවිතයේ වෙනත් අංශයන් විනාශ නොවන සේ සමාජ ආයතන තුළට ආර්ථිකය කාවැදී තිබෙන අයුරු ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. ආර්ථිකය සමාජ ආයතන තුළට මෙසේ කාවැදී තිබේ. වටිනාකම එය බව ඔහුගේ අදහසයි.

පසුකාලීන මාක්ස්වාදීන් හා අනෙකුත් වාමවාදී ආර්ථික චින්තනයන් යොමු වී තිබුණේ ආර්ථික සබඳතා පද්ධතියක් තුළ වූ පාරිභෝගිකවාදය හා ආර්ථික සංවර්ධනයේ සාමාජීය සබඳතා මතය. වර්තමාන ආර්ථික සමාජ විද්යාන විශේෂයෙන්ම යොමු වන්නේ ආර්ථික ශ්රිම මාරුව විසින් ඇති කරනු ලබන සමාජ ඵලයන් මත එම ඵලයන් හා බැඳුණු සමාජාර්ථයන් මත හා මේ ප්‍රතිපලයන් විසින් පහසු කරන හෝ වළක්වන සමාජ අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වයන් දෙසටය. නවීන ආර්ථික සමාජ විද්යා වේ බල සම්පන්න පුද්ගලයන් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ “මාර්ක් ග්රැනෝවේටර්” හැරිසන් වයිට්, පෝල් ඩිමාගියෝ, ජොසෙල් එම්. පොඩොල්නි , රිචඩ් ස්වෙඩ්බර්ග් හෝ විවියාන සෙලිස්ටර්, යුරෝපයේ ලුක් බොල් ටැන්ස්කි, ලෝරන්ට් කෙවෙනොට් හෝ ජීන්ස් බෙකර්ට් හැඳින්විය හැක. සමාජ ආර්ථික විද්‍යාවේ අදහස ජනප්‍රිය කළ අම්මායි එට්සෝනි, එක් සේවෙල් සහ සම්ප්‍රදායික දේශපාලන ආර්ථික විද්‍යාව / සමාජ විද්‍යාව වෙනුවෙන් සේවය කළ වුල්ෆෑන්ක් ස්ට්රී ක් වැනි අය ද මෙම කණ්ඩායමටම ඇතුළු කළ හැකිය.

20 වෙනි ශතවර්ෂයේ , ගණිතමය විශ්ලේෂණයෙන් හා “උපයෝගීතාවය උපරිමායනය” දෙසට ඇති වූ නැඹුරුව නිසා සමාජ විද්යාවවේ පවතින එහි මූලික අංග වලින් උදුරා දමමින් තිබෙන ඉගැන්වීමක් ලෙස ආර්ථික විද්‍යාව දැකීම සමහරු පෙළඹී සිටිති. අත්‍යවශයෙන්ම තිබිය යුතු සමහර ප්‍රධාන සමාජ සංසිද්ධි උපුටා ගත් ආකෘතියෙන් දක්නට නැති බවට චෝදනා කරමින් ආර්ථිකය හා ආර්ථික ප්‍රතිපත්තීන් වෙත යොමු වූ බොහෝ විවේචනයන් ආරම්භ වෙයි. පිළිතුරු ලෙස ප්‍රධාන ධාරාවේ බොහෝ අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙවැනි සංස්කෘතිකමය හා සමාජයීය තර්කයන් බලවතුන්ගේ හා දේශීය ඒකාධිපතියන්ගේ වුවමනා එපාකම් සඳහා නිතරම සේවය කරන බවයි.

ආර්ථික විද්‍යාඥයන් විසින් සම්ප්‍රදායික ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන සමාජ විද්‍යාත්මක පදයන් හා ප්‍රශ්න නැවත නිර්වචනය කිරීමට සමාජ විද්‍යාඥයන් විසින් ගනු ලැබූ උත්සාහයක් ලෙස ආර්ථික සමාජ විද්‍යාව හැඳින්විය හැක.
ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්යාiව

ප්රෝnටීන නිෂ්පාදනය සඳහා වූ ජෛව ප්රපතික්රිරයාකාරක, NRC ජෛව තාක්ෂණි පර්යේෂණ ආයතනය, මොන්ට්රිදයල්, කැනඩාව.

ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්යා ව යනු රසායනික ඉං‍ජිනේරු විද්යාිවේ හෝ ජෛව ඉංජිනේරු විද්යාාවේ අංශයක් වන අතර එය ජෛව පටක‍ හෝ අණු ඇතුළත් ඒකක ක්රිනයාවලි සැලසුම් කිරීම හා නිපදවීම සමඟ මූලිකව කටයුතු කරයි. ජෛව රසායනික ඉංජිනේරු විද්යා්ව සාමාන්ය යෙන් උගන්වනු ලබන්නේ රසායනික ඉංජිනේරු විද්යාපවට හෝ ජීව ඉංජිනේරු විද්යා්වට විකල්පයක් ලෙසය. එය එසේ සිදු කරන්නේ එම දෙකෙහිම විෂය මාලාවේ වටපිටාවේ හා අංශ 2 මඟින්ම භාවිතා කරන ගැටළු විසඳීමේ තාක්ෂණික ක්ර මවල සමානතා නිසාය.මෙහි යෙදීම් ආහාර, ‍‍වෙඖෂධ, ජෛව තාක්ෂණය හා ජල පිරිපහදු කර්මාන්තවල දී යෙදේ.

ජෛව ප්ර්තික්රිේයාකාරකයක් යනු ජෛවීය වශයෙන් ක්රි්යාකාරී පරිසරයකට අනුබල දෙන ඕනෑම උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදනු ලැබේ. එක් අවස්ථාවක ද‍ී ජෛව ප්රරතික්රිකයාකාරකයක් යනු පටක හෝ එවැනි පටකවලින් ව්යුවත්පන්න වූ ක්රිරයාකාරී සංයෝග ඇතුළත් රසායනික ක්රිකයාවලියක් සිදු කරන නලයක් විය හැකිය. මෙම ක්රි යාවලිය ස්වායු හෝ නිර්වායු විය හැක. මෙම ජෛව ප්ර තික්රිැයාකාරක බොහෝ ‍විට සිලින්ඩරාකාර වන අතර ප්ර්මාණයෙන් ලීටරවල සිට ඝන මීටර දක්වා පරාසගත වන අතර බොහෝ විට මල නොකන වානේවලින් තනා ඇත.

ජෛව ප්රනතික්රි යාකාරකයක් යන්න සෛල සංස්කෘති සන්ධර්බයක් තුළ සෛල හෝ පටක වැඩෙන ‍උපකරණයක් හෝ පද්ධතියක් හැඳින්වීමට යොදා ගත හැක.

ක්රිනයාකාරී ක්ර මය පිළිබඳ වූ පදනමක දී ජෛව ප්රෘතික්රි්යාකාරක බැච්, ෆෙඩ් බැච් හෝ ඛණ්ඩ ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැක. (අඛණ්ඩ කැලතුම් ටැංකි ප්රජතික්රිකයාකාරක ආකෘති) අඛණ්ඩ ජෛව ප්රගතික්රිීයාකාරකයකට උදාහරණයක් වන්නේ කෙමොස්ටැට්ය.

ජෛව ප්රණතික්රිරයාකාරකයක් තුළ නිපදවන පටක අත්හිටුවීම හෝ අක්රිිය කිරීම සිදු කළ හැක. සෛල අක්රි ය කිරීම සිදු වන සරලතම අවස්ථාවක් වන්නේ ඒගාර් ජෙලිවලින් යුත් පෙට්රි දීසියකි. මහා පරිමාණයේ අක්‍රිය කරන ලද සෛල ජෛව ප්රවතික්රිරයාකාරක වන්නේ

• චලන මාධ්යඅ
• ඇසුරුම් කරන ලද පාත්තිය
• තන්තුමය පාත්තිය
• තුනී පටලය


http://en.wikipedia.org/wiki/Biochemical_engineering
සෙරමික් (පිඟන් මැටි)

සෙරමික් යන වදන ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ κεραμικός යන ග්‍රීක වදනෙනි. මෙම වදන මඟින් තාපයේ ක්‍රියාවෙන් නිෂ්පාදනය වූ අකාබනික, අලෝහ ද්‍රව්‍ය ආවරණය කරයි. 1950 ගණන් දක්වා මේවායින් වඩාත් වැදගත් වූයේ සිමෙන්ති හා වීදුරු සමඟ පිඟන් බඩු , ගඩොල්, පිඟන් ගඩොල් හා එවැනි දේ බවට පත් කළ සාම්ප්‍රදායික මැටි වර්ගයි. මැටි මත පදනම් වූ පිඟන් මැටිවලින් තැනු පිඟන් බඩු පිළිබඳ ලිපියේ විස්තර කර ඇත. සෙරමික් හා ලෝහ යන දෙකෙන්ම සංයුක්ත ද්‍රව්‍යයක් සර්මෙට් (cermet) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සෙරමික් යන වදන නාම විශේෂණයක් හා සෙරමික් ද්‍රව්‍ය හෝ සෙරමික් නිෂ්පාදිත හැඳින්වීම සඳහා නාම පදයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. තවද සෙරමික් යන්න සෙරමික් ද්‍රව්‍යවලින් භාණ්ඩ තැනීමේ කලාව හඳුන්වන ඒක නාම පදයක් ලෙස ද භාවිතා කළ හැකිය. සෙරමික් ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය හා භාවිතයේ තාක්ෂණය සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ කොටසකි.

බොහොමයක් සෙරමික් මැටි දෘඪ, සවිවර හා භංගුරය. සෙරමික් පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් හා වැඩි දියුණු කිරීමවලට මෙම ලක්ෂණ හා බැඳුණු ගැටළු නිරාකරණය කිරීමේ ක්‍රම හා ද්‍රව්‍යවල ශක්තිමත් බව වැඩි කිරීම මෙන්ම නව යෙදීම් පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ.

පරීක්ෂා කිරීම හා ද්‍රව්‍ය සඳහා ඇමරිකානු සංගමය (ASTM) සෙරමික් පිළිබඳව පහත පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. ස්පටීකරණ හෝ ආංශිකව ස්පටීකරණ ව්‍යුහවල හෝ වීදුරුවල ඔප දමන ලද හෝ ඔප නොදමන ලද වස්තු ඇති අතර එම වස්තු අකාබනික අලෝහ මූලද්‍රව්‍යවලින් නිපදවී ඇත.එමෙන්ම මේවා සිසිලනය වීමේ දී ඝනීභවනය වන ද්‍රව වී ඇති ස්කන්ධයකින් හෝ තාපයේ ක්‍රියාවෙන් උත්පාදනය වී හා පරිණත වී ඇත.
සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු සෙරමික් ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය හා භාවිතා කිරීම පිළිබඳ වූ තාක්ෂණික ක්‍රමයයි. බොහෝමයක් ඉංජිනේරුමය යෙදුම් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස සෙරමික් ගති ලක්ෂණවලින් වාසි ලබා ගනී. පිඟන් මැටිවල ගති ලක්ෂණ ලෝකය පුරා ඉංජිනේරුවරුන්ගේ අවධානයට ලක් වී ඇති අතර එහි විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ද්‍රව්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව, රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා අනෙකුත් බොහෝමයක් ක්ෂේත්‍රවලට අයත් ඉංජිනේරුවරුන් සිටී. තාපයට ප්‍රතිරෝධී ලෙස සැලකෙන මෙම පිඟන් මැටි, ලෝහ හා බහු අවයවික වැනි ද්‍රව්‍යවලට කළ නොහැකි බොහොමයක් කාර්යයන් ඉටු කිරීම සඳහා යොදා ගනී.

සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යා වැඩසටහන් උපාධිධරයෙකුට නිෂ්පාදන, පර්යේෂණ පුළුල් පරාසයක අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍ර විවර වේ.

මෙයට පතල් කැනීම, වායු අභ්‍යාවකාශය,ඖෂධ, පිරිපහදු කිරීම්, ආහාර කර්මාන්තය, රසායනික කර්මාන්තය, ඇසුරුම් කිරීමේ විද්‍යාව, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, කර්මාන්තමය විදුලිය හා සම්ප්‍රේෂණ විදුලිය අයත්වේ. ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අනෙකුත් උපාධිධරයන්ට සත්‍ය පරිදි සෙරමික් ඉංජිනේරුවරුන් සඳහා රැකියාව තීරණය කිරීමට සීමා හෝ මායිම් නොපවතී.

සාම්ප්‍රදායික පිඟන් මැටි අමුද්‍රව්‍යවලට සාමාන්‍යයෙන් මැටි ලෙස හඳුන්වන බෙටොනයිට්, කෞලිනයිට් හා රිහොලයිට් වැනි ඇළුමිනෝ සිලිකේට ඇතුලත් වේ. අනෙකුත් සාම්ප්‍රදායික ද්‍රව්‍යවලට ඇලුමිනියම් ඔක්සයිඩ් හෝ ඇලුමිනා අයත් වේ. අවසාන වශයෙන් තවත් සාම්ප්‍රදායික සෙරමික් අමුද්‍රව්‍යයක් වන්නේ වැලි ලෙස සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පවතින සිලිකා හෝ සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ්ය.

උසස් පිඟන් මැටි ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති වඩා නූතන පිඟන් මැටි ද්‍රව්‍ය අතරට සිලිකන් කාබයිට් හා ටංග්ස්ටන් කාබයිට් ඇතුලත් වේ. මේ දෙකම පතල් කැනීමේ දී තැනීම හෝ තෙල් හෝ වායු ළිඳවල්වල දී විදීම වැනි අධි පීඩන යෙදුම්වල දී භාවිතා වේ.

උසස් සෙරමික් විදුලි හා විද්‍යුත් කර්මාන්තය, ඖෂධ හා ප්‍රකාශ තන්තු වැනි ක්‍රියාවලි හා නිෂ්පාදන සමඟ ද සම්බන්ධ වේ.


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

thumb|තෝර්න්ටන් - ටොමැස්ටි හා රැන්හිල් බර්සෙකුටු Sdn Bhd ඉංජිනේරුවරුන් හා සීසර් පේළි මඟින් සැලසුම්කරණ ලද පෙට්‍රොනාස් ද්විත්ව කුළුණු 1998 සිට 2004 දක්වාම ලෝකයේ උසම ගොඩනැඟිල්ල ‍වී පැවතුණි.
‍thumb|ස්කොට්ලන්තයේ Falkirk Wheel
සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු පාලම්, පාරවල්, ඇල මාර්ග, වේලි හා ගොඩනැගිලි වැනි දේ ඇතුළත් භෞතික හා ස්වාභාවිකව ගොඩනැගූ පරිසර සැලසුම් කිරීම නිෂ්පාදනය හා නඩත්තු කිරීම සමඟ කටයුතු කරන වෘත්තීය ඉංජිනේරු අංශයයි. සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු හමුදා ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙන් පසුව එන පැරණිතම ඉංජි‍නේරු විද්‍යාවයි. තවද එය හමුදා ඉංජි‍නේරු විද්‍යාවෙන් වෙනස් වන පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. සාම්ප්‍රදායිකව එය නාගරික ඉංජි‍නේරු විද්‍යාව, පාරිසරික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ජෛව තාක්ෂණික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ප්‍රවාහන ඉංජිනේරු විද්‍යාව, සුළං ඉංජිනේරු විද්‍යාව, භූ විද්‍යාත්මක තොරතුරු පද්ධතිය, ජල ප්‍රබව ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ද්‍රව්‍යමය ඉංජිනේරු විද්‍යාව, වෙරළාරක්ෂිත ඉංජිනේරු විද්‍යාව, බිම් මැනුම් හා ගොඩ නැඟීම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඇතුලත් උප කොටස් කිහිපයකට වෙන් කර තිබුණි.



ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ඉංජිනේරු විද්‍යාව
හානි පුරණය (ඉංජිනේරු විද්‍යාව)

ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී හානි පුර්ණය යනු සැළසුමක අතුරු ආබාධ හෝ අනෙකුත් අනවශ්‍ය ගැටලු සදහා සැළසුම් සකස් කිරීමයි. නැවත අලුතෙන් හදුන්වා දෙන සැළසුමද තවදුරටත් පවතින ගැටළු හෝ වෙනත් කරුණු සදහා හානිපුර්ණය කළ හැක.

එක් උදාහරණයක් වනුයේ වෝල්ටීයතා පාලක ස්පටික දෝලකයයි. (VCXO) එය සාමාන්‍යයෙන් බලපෑමට ලක්වන්නේ වෝල්ටීයතාවය මඟින් පමණක් නොව උෂ්ණත්වයෙන් ද යම්තාක් ප්‍රමාණයකට බලපෑමකට ලක්වෙයි. උෂ්ණත්ව හානි පුරිත සංස්කරණයක් (TCVCXO) නිර්මාණය කර ඇති අතර එම නිසා සම්ප්‍රේෂකය හෝ වෙනත් එවැනි උපකරණයක් තුළ ගොඩ නැගෙන තාපය සංඛ්‍යාත ලිස්සායාමක් ඇති කරන පිසෝවිද්‍යුත් ආචරණය වෙනස් නොකරනු ඇත.

වෙනත් උදාහරණයක් වන්නේ ඩිජිටල් කැමරා හා වීඩියෝ කැමරාවල ඇති චලිත හානි පුර්ණයයි. එමගින් පින්තූරයක් ස්ථායිව හා බොද නොවන පරිදි තබා ගනු ලැබේ.


විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ වු අනෙකුත් උදාහරණ පහත දැක්වෙයි.

* විද්‍යුත් පරිපථයක අවම හා උච්ච වෝල්ටීයතා හානිපුර්ණය කරන නියත වෝල්ටීයතා උපකරණයක් දී ඇති ආදාන පරාසයක් තුළදී එහි ප්‍රතිදානය එකම අගයක පවත්වා ගනී.
* දත්ත විකෘතිවීම සඳහා වැරදි නිවැරදි කිරීමේ හානි පුර්ණ
* චක්‍රීය එන්කෝඩර හා රේඛීය එන්කෝඩරවල වු දෝෂ සඳහා ග්‍රේ කේතගත කිරීමේ හානි පුර්ණය
* විද්‍යුත් ස්වීචයක අනිසි ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා ඩිබවුන්ස් හානි පුර්ණය
* වායු විසර්ජන අකුනු ගැසීම්වලදී සෘණ ප්‍රතිරෝධය සඳහා ප්‍රතිරෝධ හෝ ප්‍රේරක හානි පුර්ණය
* දෝලන වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රතිපෝෂණ පාලන පද්ධති වල යොදා ගන්නා සංඛ්‍යාත හානි පුර්ණ


සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේද ඊට උදාහරණ ඇත.

* කුඩා මංමාවත්, ගොඩනැගිලි හා පාලම් වල ප්‍රසාරණ සම්බන්ධතා ප්‍රසාරණය හා සංකෝචනය සදහා හානිපුර්ණය කර ඇත.
* යම් ව්‍යුහයක් හා එහි පාදම අතර වු විවිධ උපකරණ ක්‍රියාත්මක ලෙස හෝ අකර්මන්‍ය ලෙස භූ චලන සඳහා හානි පුර්ණය කර ඇත.


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී සලකණු ලබන්නේ අධිවේගී මාර්ග, පාලම්, ගුවන් තොටුපළවල්, දුම්රිය මාර්ග, ගොඩනැඟිලි, වේලි හා ජලාශ තැනීම, සැලසුම් කිරීම හා කළමණාකරණයයි. එවැනි ව්‍යාපෘති තැනීම සඳහා ඉංජිනේරු හා කළමණාකරණ නියමයන් හා ව්‍යාපාර අනුක්‍රමණ, ආර්ථික විද්‍යාව හා මනුෂ්‍ය හැසිරීම පිළිබඳ දැනුමක් අවශ්‍යයි. තැනුම් ඉංජිනේරුවරුන් තාවකාලික ව්‍යුහ සැලසුම් කිරීම, තත්ත්ව ආරක්ෂණය හා තත්ව පාලනය(QA/QC) , ගොඩනැඟිලි හා වැඩ බිමෙහි සැකැස්ම සමීක්ෂණය, වැඩ බිමක දී ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීම, කොන්ක්‍රීට් මිශ්‍රණය සැලසුම් කිරීම, වියදම තක්සේරු කිරීම, සැලසුම්කරණය හා දින නියම කිරීම, ආරක්ෂක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ද්‍රව්‍ය සම්පාදනය, උපකරණ තොරා ගැනීම හා වියදම් ඉංජිනේරු විද්‍යාල හා අය වැය පාලනය වැනි වැඩ කටයුතුවල නිරත වේ.
තැනීම් වෘත්තීය කාර්ය භාරය

එක්සත් ජනපදයේ තැනුම් කර්මාන්ත අධ්‍යාපනයේ සියලු වර්ග හා මට්ටම් සමඟ මිලියන ගණනකට රැකියා අවස්ථා සපයයි. එක්සත් ජනපදයේ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 14%කට දායකත්වය ලබා දෙන්නේ මෙම තැනීම් අංශයයි. තැනීම් කාර්යාල හා ව්‍යාපෘති වැඩ බිම්වල දී භාවිතා වන සැලසුම් සංකල්ප බොහෝමයක් සපයා දෙනු ලබන්නේ තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව මඟිනි. ව්‍යාපෘති සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා තැනුම් ඉංජිනේරුවන් විසින් වාස්තු විද්‍යාඥයින්, ඉංජිනේරුවරුන් හා අනෙකුත් තැනුම්කරුවන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද සැලසුම් හා විශේෂතා මත කටයුතු සිදු කරයි. 20 වන සියවසේ බොහෝමයක් ව්‍යුහ පළමුව සැලසුම් කර ඉන්පසුව පරීක්ෂා කිරීම් හා ගොඩනැංවීම පරිකල්පනය කිරීම තුළින් එය සැලසුම් හා විශේෂිතවලට අනුව නිපදවා ඇති බවට ඉංජිනේරු කාර්ය මණ්ඩලය විසින් තහවුරු කරනු ලබයි. 21 සියවසේ ව්‍යුහ සංයුක්තව සැලසුම් කිරීම හා ඉදි කිරීම සිදු කර ඇති අතර එමඟින් සැලසුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියට බලපෑම් එල්ල කිරීම සඳහා වූ වැඩ බිම් සලකා බැලීම් හා ඉදි කිරීම් ක්‍රමවලට ඉඩ ලබා දෙයි.


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ස්ඵටීකකරණය (ඉංජිනේරුමය දෘෂ්ටි කෝණයෙන්)

රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී ස්ඵටීකකරණය සිදු වන්නේ ස්ඵටීකකාරකයක් තුළ දීය. ස්පටීකරණය ඒකක ක්‍රියාවලියක් වන අතර එමඟින් දී ඇති ද්‍රාවකයක් තුළ රසායනික සංයෝගයක් දියවී අදාළ තත්ත්ව යටතේ දී අවක්ෂේප වී කලාප 2 අතර සාර්ථක වෙන් කිරීමක් සිදු කරයි.

එම නිසා ස්පටීකරණය අවක්ෂේපනයේ දර්ශනයක් වන අතර එය සිදු කර ගනු ලබන්නේ ද්‍රාවණයක ඇති ද්‍රාවකයක ද්‍රාවණ තත්ත්ව වෙනස් කිරීමෙනි.
ස්ඵටීකකරණයේ ඉතිහාසය

ස්පටිකීකරණය පුරාතන ඒකක ක්‍රියාවලිවලින් එකකි. අපගේ ආදි මුතුන් මිත්තන් විසින් මුල්වරට සූර්ය විකිරණ නිසා වියළීමට ලක් වී ගල් මතුපිටවල තැන්පත් වූ සෝඩියම් ක්ලෝරඩ්(ලුණු) භාවිතා කළ බවට උපකල්පනය කළ හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය අදටත් නූතන සූර්ය පොකුණුවල දී භාවිතා කරනු ලැබේ.

තීන්ත නිෂ්පාදනයේ දී ද ස්පටීකරණ ක්‍රියාවලි භාවිතා කරන ලදී. මෙම ද්‍රව්‍ය සමහරක් විට නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූවේ අඩු හෝ වැඩි ස්වභාවික බ්‍රයින් ද්‍රාවක ස්පටීකරණය මඟිනි.

වඩා නූතන කාලයේ දී වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන රසායනික කර්මාන්තවලට ස්ඵටීකරණයේ ගතිකය පිළිබඳ දැඩි ඉගෙනීමක් අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම මෙම ඒකක ක්‍රියාවලිය වර්තමානයේ දී බොහොමයක් කර්මාන්ත නිෂ්පාදනවල දී භාවිතා කරයි. ද්‍රාවණවලින් ස්ඵටීකරණයෙන් නිපදවන ද්‍රව්‍යවලට උදාහරණ කීපයක් වන්නේ මේස ලුණු, සීනි, සෝඩියම් සල්ෆේට් හා යූරියාය.

ස්ඵටීකකරණ තාක්ෂණය නව ක්‍රියාවලි සමඟ ක්‍රමයෙන් වැඩි දියුණු වී ඇත. සරල ටැංකියක් තුළ දී සිසිලනය, වාෂ්පීකරණය හෝ Ph අගය වෙනස් කිරීම තුළින් ස්ඵටික ලබා ගනු ලැබේ. වර්තමානයේ දී අඛණ්ඩ යන්ත්‍ර නිෂ්පාදනයේ ගති ලක්ෂණවල සැලකිය යුතු ස්ථිර බවක් ඇති කරයි. නූතන ස්පටීකාරකවල මුල් ආකෘති අතර වූයේ කැලන්ඩ්‍රියා ආකාරයයි. වර්තමානයේ දී එය සුක්‍රෝස් හා ඔස්ලෝ නිපදවීමට සම්මත ස්පටීකාරකය බවට පත්ව ඇත. ඔස්ලෝ යන නම ලැබී ඇත්තේ නෝර්වේහි අගනුවර නිසා වන අතර මෙය නිපදවා ඇත්තේ සූර්ය පොකුණුවලට නොගැලපෙන දේශගුණවල දී ලුණු නිපදවීමට නිසා එම නිෂ්පාදන බහුල වශයෙන් නෝර්වේ හි දී භාවිතා වන නිසාය. ඔස්ලෝ වර්ගය ස්ඵටීකකරණ නිෂ්පාදනය පාලනය කිරීම සඳහා විශේෂයෙන් නිපදවන ලද පළමු ස්ඵටීකකාරකය වේ.
DNA නැනෝ තාක්ෂණය

DNA නැනෝ තාක්ෂණය යනු නැනෝ තාක්ෂණයේ උප අංශයකි. එහි දී DNA හා අනෙකුත් න්‍යෂ්ටික අම්ලවල ආවේණික අණු හඳුනාගැනීමේ ගුණ යොදා ගෙන DNA මඟින් පාලනය කළ හැකි නව ව්‍යුහ නිර්මාණය කරයි. එමනිසා DNA ජෛව නැනෝ තාක්ෂණයට උදාහරණයක් බවට පත් කරමින් ජෛව තොරතුරු වාහකයක් ලෙස නොව ව්‍යුහාත්මක ද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරයි. මෙයට අණු ස්ව එකලස් වීමේ හා DNA පරිගණනයේ යෙදීම් ඇත.
DNA අණුවේ සිව්බාහු සන්ධිය

වම - ක්‍රමානුරූප දකුණ - වඩාත් ප්‍රායෝගික ආකෘතියක් එකිනෙකට වෙන් වූ තනි DNA පොට හතර එකිනෙකට වෙනස් වර්ණවලින් දක්වා ඇත.

ද්විත්ව හරස්මාරු (DX) අණුවක්. මෙම අණුව තනි DNA පොට පහකින් යුක්ත වන අතර එමඟින් සමාන්තර නොවන ද්විත්ව හෙලික්සීය වසම් දෙකක් ඇති කරයි. ඒවා රූපයෙහි වමේ හා දකුණේ දැක්වේ. එහි හරස් මාරු ලක්ෂ්‍ය දෙකක් පවතින අතර ඒවායේ දී පොටවල් එක් වසමක සිට අනෙක් වසමට මාරු වේ. 2004 මාඕ ගෙන් ගත් රූපයක්.

DNA නැනෝ තාක්ෂණය ප්‍රයෝජනවත් ගුණවලින් යුක්තව DNA සංකීර්ණ සෑදීම සඳහා අතු බෙදුනු DNA ව්‍යුහ භාවිතා කරයි. සාමාන්‍යයෙන් DNA රේඛීය අණුවකි. එහි අක්ෂය අතු නොබෙදී පවතී. කෙසේ නමුත් සන්ධි සහිත වන පරිදි DNA අණු ද නිපදවිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස එකිනෙකට අභිලම්භ නිවැරදි රටාවේ ඇති තනි DNA පටවල් 4කින් සිව් බාහු සන්ධියක් තැනිය හැකිය. වොට්සන් ක්‍රීක් පාදම් යුගලනය නිසා ඩියුප්ලෙක්ස් DNA තැනීම සඳහා පොටෙහි එකිනෙකට අභිලම්භ කොටස් පමණක් එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. මෙම සිව් බාහු සන්ධිය හොලිඩේ සන්ධියක ස්ථිර ආකාරයකි.

වඩා සංකීර්ණ අණුවල දී ද සන්ධි භාවිතා කළ හැකිය. මෙයින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ද්විත්ව හරස් මාරු හෝ DX මාතිකාවයි. මෙහි දී සාමාන්තර නොවන DNA දාම 2ක් එකිනෙකට ආසන්නයෙන් පවතින අතර පටක් එක් දාමයක සිට අනෙකකට මාරු වන සන්ධි ලක්ෂ්‍ය දෙකක් හුවමාරුවේ තබා ගනී. මෙම අණුවේ දී හරස් බාහු සන්ධියක දී මෙන්ම සුනම්‍ය වන ආකාරයකට සන්ධි ස්ථාන හැඩ ගැසීම වාසියක් වේ. මෙමඟින් වඩා විශාල DNA සංකීර්ණ සඳහා සුදුසු ව්‍යුහාත්මක තැනුම් ඒකකයක් බවට DX මාතිකය පත් වේ.


ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:නැනෝ තාක්‍ෂණය
විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

thumb|

විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව (සමහරක් විට විදුලි හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වන) යනු විද්‍යුතයේ, ඉලෙක්ට්‍රොනික් හා විද්‍යුත් චුම්භකත්වයේ යෙදීම් ගැන අධ්‍යයනය කරන ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයයි. 19 වැනි සියවසේ පසු භාගයේ දී විද්‍යුත් ටෙලිග්‍රාෆ් හා විද්‍යුත් ජව සැපයුම් වානිජකරණය වීමෙන් පසුව මෙම ක්ෂේත්‍රය මුල්වරට වැදගත් රැකියාවක් බවට පත් විය. වර්තමානයේ දී මෙම ක්ෂේත්‍රය ජවය, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, පාලන පද්ධති, සංඥා සැකසීම හා සන්නිවේදනය යන ඒවා ඇතුළත් උප අංශ ගණනක් ආවරණය කරයි.

විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවට ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඇතුළත් වීම හෝ නොවීම සිදු විය හැකිය. එක්සත් ජනපදයෙන් පිට දී මේ සඳහා වෙනස්කම් යොදා ඇත. එහිදී විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ජව සම්ප්‍රේෂණ හා මෝටර පාලන පද්ධති වැනි මහා පරිමාණයේ විද්‍යුත් පද්ධතිවල ගැටලු සමඟ වැඩ කටයුතු කරන අංශයක් වන අතර ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු පරිගණක හා සංගෘහිත පරිපථ ඇතුළත් කුඩා පරිමාණ ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධති සමඟ කටයුතු කරන විෂය ක්ෂේත්‍රය වේ. මෙම වෙනස්කම පිළිබඳව බලන තවත් අන්තයක් නම් විදුලි ඉංජිනේරුවරුන් සාමාන්‍යයෙන් ශක්තිය සම්ප්‍රේෂණය සඳහා විදුලිය යොදා ගැනීම සමඟ සළකනු ලබන අතර ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරුවරුන් තොරතුරු සම්ප්‍රේෂණය සඳහා විදුලිය යොදා ගැනීම සමඟ සළකනු ලැබේ.


විද්‍යුත් ඉංජිනේරුවරුන් ජව පද්ධති සැලසුම් කරයි. තවද සංකීර්ණ ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ සැලසුම් කරයි.
thumb|

ප්‍රවර්ගය:ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව