JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Niue

Niue ni nchi ya kisiwani katika Pasifiki ya kusini.

Ni nchi ya kujitawala inayoshiriki na New Zealand inayoratibu siasa ya nje na mambo ya kijeshi.

Karibu wenyeji wote wanaishi huko New Zealand.

Niue iko km 2,400 kaskazini-magharibi kwa New Zealand kati ya Tonga, Samoa na Visiwa vya Cook.

Inahesabiwa kati ya visiwa vya Polinesia ikiitwa "Mwamba wa Polinesia".

Wakazi ni Wakristo, hasa Wakalvini (67%), halafu Wakatoliki (10%). Pia kuna Wamormoni (10%).
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Samoa

thumb|250px|left|Bendi ya Polisi ya Samoa
Samoa ni nchi ya visiwani ya Polynesia katika Pasifiki ya kusini yenye wakazi 176,710 (2001 sensa). Nchi huru ya Samoa ni sehemu ya magharibi ya funguvisiwa ya Samoa. Sehemu ya mashariki iko chini ya Marekani.
Jiografia

thumb|left|350px|Ramani ya Samoa
Eneo lake ni visiwa tisa (au kumi kama kisiwa kidogo sana kinahesabiwa humo), jumla ni kilomita za mraba 2,934. Visiwa viwili vikubwa vya Upolu (km² 1,118) na Savai'i (km² 1,708) vina asilimia 96 za eneo lote. Kuna bado visiwa viwili vidogo vya Manono na Apolima vyenye wakazi, halafu visiwa vingine visivyokaliwa na watu.

Mji mkuu wa Apia uko Upolu.

Mahali pa juu ni mlima Mauga Silisili mwenye kimo cha mita 1,858.
Historia

Samoa ilikaliwa na Waaustronesia tangu miaka 3,000 iliyopita.

Mzungu wa kwanza alifika mwaka 1722.

Ilikuwa ufalme wa kujitegemea kabisa hadi mwaka 1889. Mwaka ule uliwekwa chini ya ulinzi wa nchi tatu: Uingereza, Ujerumani na Marekani.

Baada ya kifo cha mfalme 1898 kulitokea fitina juu ya mrithi wake na nchi za nje zilingia kati. Mkataba wa Pande Tatu wa mwaka 1899 uligawa funguvisiwa ya Samoa kati ya Ujerumani na Marekani. Sehemu ya magharibi ikawa "Samoa ya Kijerumani".

Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia visiwa vilitekwa na New Zealand vikabaki chini ya nchi hiyo kama maeneo yaliyokabidhiwa na Shirikisho la Mataifa na baada ya 1945 na Umoja wa Mataifa kwa jina la "Samoa ya Magharibi".

Uhuru ulipatikana mwaka 1962.
Lugha na Dini

Wakazi ni 194,320, karibu wote wakiwa wametokana na wakazi asili.

Kuna lugha mbili tu ambazo huzungumzwa nchini Samoa, zote mbili zikiwa lugha rasmi, yaani Kiingereza na Kisamoa.

Upande wa dini, karibu wote ni Wakristo, wengi wakiwa Waprotestanti, hasa Wakalvini (31.8%), wakifuatwa na Wakatoliki (19.4%).
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Samoa
Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Jumuiya ya Madola
Apia, Samoa

thumb|200px|Kitovu cha Apia
thumb|200px|Ramani ya Apia

thumb|550px|Bandari ya Apia mwaka 2003.

Apia ni mji mkuu wa nchi ya visiwani ya Samoa katika Pasifiki wenye wakazi 45,000. Mji uko kwenye pwani ya kaskazini ya kisiwa cha Upolu.

Apia ni bandari kuu ya Samoa, pia kitovu cha biashara na uchumi wake. Katika muda wa miaka 10 iliyopita biashara ilistawi vema mji ukakua. Kwenye mtaa wa Vaitele kuna viwanda vya vipuli vya magari, nguo na vinywaji.

Mtaa wa Mulinu'u ni eneo la mji mkuu wa kale uliopo sasa upande wa magharibi wa mji wa kisasa penye jengo la bunge.

Mji umekua kando ya mdomo wa mto Vaisigano penye kinga nzuri kwa meli.

Kusini kwa mji umepanda mlima Vaea (kimo cha mita 472).

Jamii:Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Jamii:Samoa
Tonga

thumb|300px
Tonga ni nchi ya visiwani ya Polynesia katika Pasifiki ya kusini yenye wakazi 102,321.

Eneo lake ni funguvisiwa lenye visiwa 169 kusini kwa Fiji na Samoa na kaskazini kwa New Zealand. Visiwa 52 tu vina wakazi (100,000 hivi).
Jiografia

Eneo lote la nchi kavu ya visiwa ni km² 750.

Kisiwa kikubwa ni Tongatapu chenye eneo la km² 260.

Mahali pa juu katika Tonga ni volkeno ya mlima wa Kao (ambacho ni kisiwa cha Kao chenyewe) wenye kimo cha mita 1,030.
Lugha na dini

Kuna lugha tatu tu ambazo huzungumzwa nchini Tonga: Kiingereza (lugha rasmi), Kitonga (lugha rasmi) na Kiniuafo’ou ambayo inazidi kufifia.

Upande wa dini, 96.9% wanajitambulisha kama Wakristo, hasa Wamethodisti (53.7%) na Wakatoliki (14.2%), mbali ya Wamormoni (18.6%).
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi



Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Jumuiya ya Madola
Nuku'alofa

200px|thumb|Jumba la kifalme mjini Nuku'alofa, Tonga
right|350px|thumb|Soko la Talamahu mjini Nuku'alofa
Nuku'alofa ni mji mkuu wa Tonga mwenye wakazi 22,400 (1996). Iko Tongatapu ambayo ni kisiwa kikubwa cha nchi.

Mji ulianzishwa mwaka 1795 pamoja na jumba la kifalme. Mwanzo wa karne ya 19 boma likaongezwa. Imetangazwa kuwa mji mkuu mwaka 1845.


Jamii:Tonga
Jamii:Miji Mikuu Australia na Pasifiki
Kiribati

Kiribati rasmi kama Jamhuri ya Kiribati, ni nchi ya kisiwa iliyoko katika Pasifiki ya kati, ikivuka ikweta. Inaundwa na visiwa 33 vya atoli na miamba, vilivyotawanyika katika eneo kubwa la bahari, na majirani yake wa karibu ni Tuvalu kusini, Nauru magharibi, na Visiwa vya Marshall kaskazini-magharibi. Kiribati ina wakazi 120,000 na kwa hiyo iko kati ya nchi ndogo zaidi kwa idadi ya watu.Mji mkubwa zaidi na mji mkuu wa Kiribati ni Tarawa kusini, uliopo kwenye atoli ya Tarawa na hutumika kama kitovu cha kisiasa na kiuchumi cha nchi hiyo.
thumb|left|250px|Ramani ya Kiribati
Jiografia

Kiribati ina eneo pana sana; umbali kati ya kisiwa cha magharibi kabisa cha Banaba hadi kisiwa cha mashariki kabisa cha Millenium ni kilomita 4,835; umbali wa kaskazini-kusini ni km. 1,973.

Eneo hili liko katikati ya Hawaii na Australia.

Karibu visiwa vyote havipiti kimo cha mita 2 juu ya UB. Kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa duniani na kupanda kwa uwiano wa bahari wataalamu wamekadiria ya kwamba nchi itazama kabisa katika hii karne ya 21.
Lugha na dini

Kuna lugha mbili tu nchini Kiribati, zote mbili zikiwa lugha rasmi, yaani Kiingereza na hasa Kikiribati.

Upande wa dini, linaongoza Kanisa Katoliki (56%), likifuatwa na madhehebu mbalimbali ya Uprotestanti.
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki

Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Jumuiya ya Madola
Nauru

Nauru, rasmi kama Jamhuri ya Nauru, ni nchi ndogo ya kisiwa iliyoko katika eneo la Mikronesia katika Pasifiki. Iko kaskazini-mashariki mwa Australia, inayozungukwa na Bahari ya Pasifiki, na majirani yake wa karibu ni Kiribati upande wa mashariki na Visiwa vya Marshall upande wa kaskazini. Nauru ina wakazi takriban 10,000, na kwa hiyo iko kati ya nchi ndogo zaidi duniani kwa idadi ya watu. Ikiwa na eneo la kilomita za mraba 21 tu, pia ni moja ya nchi ndogo zaidi kwa eneo la ardhi. Mji mkubwa zaidi na mji mkuu wa Nauru ni Yaren, ambayo hutumika kama kitovu cha utawala wa nchi hiyo licha ya ukubwa wake mdogo.

Kisiwa jirani zaidi ni Banaba katika Kiribati chenye umbali wa km 300.

Nauru haina mji mkuu rasmi.
Historia

Nauru imekaliwa na mchanganyiko wa watu kutoka Polynesia na Mikronesia tangu karne nyingi (miaka 3,000 hivi).

Katika karne ya 19 kisiwa kilitwaliwa na Ujerumani kama sehemu ya makoloni yake ya Pasifiki.

Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia kilikuwa eneo lindwa chini ya Umoja wa Mataifa (UM) na utawala ulikuwa mikononi mwa nchi tatu: Australia, New Zealand na Uingereza.

Uhuru ulipatikana tangu 1968.
Watu

Wakazi wengi (58%) ni wenyeji, wakifuatwa na watu kutoka visiwa vingine vya Pasifiki (26%), Wazungu (8%) na Wachina (8%).

Karibu wote (95%) ni wanene mno, hivyo hali ya afya si nzuri, hasa upande wa kisukari (40%).
Lugha

Kuna lugha tatu tu ambazo huzungumzwa nchini Nauru: Kiingereza (lugha rasmi), Kinauru (lugha ya mawasiliano), na pijini inayounganisha Kiingereza, Kichina na Kiaustronesia.
Dini

Wakazi wengi ni Wakristo (Waprotestanti na Wakatoliki kwa uwiano wa 2:1), wakifuatwa na wafuasi wa Bahai (10%) na Wabuddha (9%).
Uchumi

Uchumi wa Nauru ulitegemea fosfeti iliyopatikana kisiwani kwa wingi. Kwa miaka kadhaa kisiwa kilikuwa nchi tajiri kabisa. Hadi mwaka 2001 huduma za hospitali zilikuwa bure, hapakuwa na kodi, na watu wengi walikuwa na magari mawili au matatu.

Tangu kumalizika kwa fosfeti hali ya kiuchumi imekuwa ngumu sana. 90% za wananchi wanakosa kazi. Serikali haina pesa za kutosha tena, huduma nyingi zimekwama, hata imeanza kupokea misaada kutoka Australia.
Angalia pia

* Orodha ya marais wa Nauru
* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Nauru
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Jumuiya ya Madola
Tuvalu

Tuvalu ni nchi ya visiwa katika eneo la Polynesia ya Oceania katika Bahari ya Pasifiki, takriban katikati ya Hawaii na Australia. Inapatikana mashariki-kaskazini mwa Visiwa vya Santa Cruz (ambavyo vinamilikiwa na Visiwa vya Solomon), kaskazini-mashariki mwa Vanuatu, kusini-mashariki mwa Nauru, kusini mwa Kiribati, magharibi mwa Tokelau, kaskazini-magharibi mwa Samoa na Wallis na Futuna, na kaskazini mwa Fiji.


Jina la Tuvalu lamaanisha "visiwa vinane" kwa sababu kiasili kulikuwa na visiwa 8 tu vilivyokaliwa na watu. Kisiwa cha tisa kimepata wakazi tangu mwaka 1943.
thumb|240px|left|Ramani ya Tuvalu
Eneo

Eneo lake ni visiwa vinne na atolli tano; kwa jumla eneo lina 26 km².

Kati ya nchi wanachama wa Umoja wa Mataifa Tuvalu ni nchi yenye wakazi wachache kabisa.

Tuvalu ina visiwa (na atolli) vifuatavyo:
* Funafuti
* Nanumea
* Nanumaga
* Niutao
* Nui
* Niulakita
* Nukufetau
* Nukulaelae
* Vaitupu
Nchi itakayopotea karibuni

Kama nchi mbalimbali za visiwani Tuvalu iko katika hatari ya kupotea katika miaka 50 inayokuja. Kimo cha juu cha visiwa vyake ni mita 5 pekee juu ya UB. Kubadilika kwa hali ya hewa duniani na kupanda kwa uwiano wa bahari kutamaanisha ya kwamba sehemu kubwa sana la eneo lake litazama polepole chini ya maji.

Serikali imeshaomba majirani wakubwa kama Australia na New Zealand kuwapokea wenyeji wake.

New Zealand imekubali na kwa sasa kila mwaka watu 75 wanahamia New Zealand ambayo ni tayari kuwapokea pia wengine itakapokuwa lazima. Kuna mipango ya kuwapa makazi ya pamoja kwa kusaidia kuhifadhi utamaduni wao.
Historia

Tuvalu imekaliwa na watu wa Polynesia tangu zamani (miaka 3,000 hivi iliyopita).

Iliwekwa chini ya usimamizi wa Uingereza katika karne ya 19 kwa jina la "Ellis Islands".

Kati ya 1892 hadi 1916 ilikuwa eneo lindwa na baadaye sehemu ya koloni la Gilbert and Ellice Islands hadi 1974.

Mwaka ule wenyeji walipigia kura pendekezo la kuwa pekee, mbali na visiwa vya Gilbert vilivyokuwa Kiribati baadaye. Tuvalu ikapata uhuru wake mwaka 1978.
Lugha na dini

Kuna lugha tatu tu ambazo huzungumzwa nchini Tuvalu, yaani Kiingereza, Kituvalu na Kikiribati.

Upande wa dini, karibu wakazi wote ni Waprotestanti (97%).
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya Nje

* Official Website of the Government of Tuvalu
* TuvaluIslands.com
* Timeless Tuvalu - The Official Travel Website of Tuvalu
* Open Directory Project - Tuvalu directory category
* PBS Rough Cut: Tuvalu: That Sinking Feeling
* Effects of Climate Change on Tuvalu
* Story on Global Warming Effects on Tuvalu


Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Nchi za visiwa
Jamii:Tuvalu
Jamii:Jumuiya ya Madola
Atolli

thumb|230px|Kutokea kwa atolii: jinsi matumbawe yanavyokua kando ya mlima unaozama chini
Atolli ni kisiwa ambacho ni vipya vya matumbawe inayoonekana juu ya uso wa bahari. Mara nyingi umbo ni kama mviringo na kuna bwawa au wangwa wa maji katikati. Pia ukingo huu wa matumbawe umevunjika mara nyingi hivyo inaonekana kama mviringo wa visiwa vidogo na vyembamba.

Karibu atolli zote za dunia ziko katika Pasifiki na katika Bahari Hindi. Atlantiki ina atolli chache katika bahari ya Karibi.
Jina

Neno atolli limetokana na lugha ya wenyeji wa Maldivi "atholhu". Limepokewa katika lugha ya Kiingereza likajulikana hasa kutokana na maandiko ya Charles Darwin aliyeeleza visiwa hivi kwa upana pamoja na nadhari jinsi zinavyokua.
Asili na kukua kwa atolli

Asili ya atolii huwa kisiwa cha volkeno kilichozama chini ya maji. Matumbawe yaliyokua kando ya kisiwa cha namna hiyo yanaendelea kustawi wakati kisiwa kinazama polepole sana. Hivyo atolli inaendelea kama mkasi wa kukua kwa matumbawe unalingana na mwendo wa kuzama kwa kisiwa chenyewe.

Kuna mifano ya atolli ambako kilele cha mlima wa katika bado inaonekana.
Atolli hatarini

Atolli nyingi za dunia ziko katika hatari ya kupotea kutokana na kupanda kwa uwiano wa bahari.
Mifano


Image:Ahunui ISS006-E-37449.jpg|Ahunui ni atolli yenye umbo la mviringo katika funguvisiwa ya Tuamotu (Polynesia ya Kifaransa)
Image:Kwajalein Atoll.png|Kwajalein ni atolli kubwa la Pasifiki (Visiwa vya Marshall)
Picha:NASA-BoraBora.jpg|Bora Bora ni atolli yenye mlima wa volkeno katikati (Polynesia ya Kifaransa)
Image:Wake Island.png|Wake: visiwa vyake ni sehemu za volkeno ya kale (eneo la Marekani ya Pasifiki)
Image:Kiritimati-EO.jpg|Kiritimati atolli yenye neo kubwa duniani (Kiribati)
Image:Nauru satellite.jpg|Nauru ni atolli iliyopanda juu
Image:Male-total.jpg|Male ni mji mkuu wa Maledivi na kisiwa chake ni sehemu ya ukingo wa atolli


Jamii:Biolojia
Jamii:Jiografia
Jamii:Bahari
Jamii:Atolli
Visiwa vya Marshall

thumb|left|400px
Visiwa vya Marshall ni nchi ya visiwani ya Mikronesia katika Pasifiki ya magharibi.

Nchi jirani katika bahari ni Nauru, Kiribati, Shirikisho la Mikronesia na eneo la Marekani la Kisiwa cha Wake.

Atolli ya Majuro inashika nafasi ya mji mkuu.
Jiografia

Eneo la visiwa vya Marshall ni safu mbili za visiwa au atolli zinazoelea sambamba:
* safu ya Ratak upande wa mashariki na
* safu ya Ralik upande wa magharibi.

Kwa jumla kuna visiwa na vipande vya atolli 1,150 katika eneo la bahari la km² 1,900,000.
Historia

Jina limetokana na nahodha Mwingereza John Marshall aliyetembelea eneo hili mwaka 1788 na kulichora katika ramani. Ingawa visiwa vilikaliwa tayari tangu karne nyingi na watu kutoka Mikronesia lakini jina la Kizungu limebaki kwa ajili ya jumla ya visiwa.

Mwisho wa karne ya 19 Ujerumani ulianzisha ukoloni juu ya visiwa ukaviunganisha kiutawala na Guinea Mpya ya Kijerumani.

Katika vita kuu ya kwanza ya dunia vilitwaliwa na Japani iliyoendelea kutawala visiwa kama eneo lindwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa.

Baada ya vita kuu ya pili ya dunia vilikuwa chini ya Marekani.

Mwaka 1979 visiwa vimepata madaraka ya kujitawala na hatimaye kupokea uhuru kufuatana na azimio la Umoja wa Mataifa mwaka 1990.
Majaribio ya kinyuklia

Kuanzia mwaka 1946 Marekani ilitumia visiwa kwa ajili ya majaribio ya mabomu ya nyuklia.

Hadi mwaka 1958 ilitokea milipuko 6,913 kwenye atolli za Bikini na Eniwetok. Hadi leo kuna wakazi wa visiwa wanavyoteswa na maradhi yaliyosababishwa na mnururisho wa mabomu haya. Bikini haitawezekana kukaliwa na watu kabla ya mwaka 2050, Eniwetok haifai kwa makazi ya binadamu kwa miaka 24,000 inayokuja.
Watu

Wakazi ni 68,000, wengi wakiwa wametokana na wenyeji wa kwanza.

Upande wa dini, wengi ni Wakristo, hasa Wakalvini (51.5%), Wapentekoste, Wakatoliki, mbali ya Wamormoni (8.3%).
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:Visiwa vya Marshall
Majuro

Majuro ni atolli yenye nafasi ya mji mkuu wa nchi ya Visiwa vya Marshall mwenye wakazi 25,400. Atolli yote ina visiwa vidogo 64 lakini hasa kanda mbili ndefu na nyembamba zinazounganishwa kwa daraja karibu na uwanja wa ndege. Eneo lote la nchi kavu ni 9.7 km². Mviringo wa visiwa vyake umezungusha hori la ndani lenye eneo la 295 km² za maji.

Wakazi walio wengi hukaa kwenye kisiwa kirefu cha mashariki katika miji ya Delap, Uliga na Darrit (au: Djarot). Hii mitatu huitwa mara nyingi kwa kifupi D-U-D ikionekana kama mji moja.

Uliga ni sehemu cha biashara penye maduka, benki na chuo cha Marshall. Ofisi za serikali ziko hasa Delap kuna pia maduka. Darrit ina hasa nyumba za watu pamoja na shule. Kwenye mwisho wa kisiwa kirefu kaskazini ya Darrit kuna mtaa wa vibanda unaoitwa Rita.

Wakimbizi kutoka Bikini wanakaa hasa kwenye kisiwa kidogo cha Ejit kando la Rita.

Upande wa magharibi wa kisiwa kirefu huitwa "Laura" ni eneo lenye rutba na mashamba. Watu wenye pesa wameanza kujenga nyumba hapa pia.
Bikini (atolli)

thumb|400px|Ramani ya atolli ya Bikini. Kisiwa kidogo cha Bikini chenyewe kipo pembe ya [[kaskazini-mashariki. "Able" na Baker" ni mahali pa milipuko miwili ya kwanza mwaka 1946.]]
Bikini ni jina la atolli ya Mikronesia kwenye nchi ya Visiwa vya Marshall katika Pasifiki. Mahali pake ni 11°30'N 165°25'E. Ina visiwa vidogo 36 vinavyozungusha hori ya ndani yenye urefu wa kilomita 4o na eneo la km² 594,2.
Makaburi ya manowari

Mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia jeshi la Marekani lilizamisha manowari zilizoharibika na kutohitajiwa tena kwenye hori ya ndani ya atolli.
Milipuko ya kinyuklia

Kati ya miaka 1946 na 1958 ilikuwa mahali pa majaribio ya kinyuklia ya Marekani. Zaidi ya mabomu 20 za kinyuklia zililipuliwa hapa. Wakazi waliondolewa kabla ya majaribio na atolli ikawa kituo cha kijeshi. Waliporudi baada ya mwisho wa milipuko, wengi waligonjeka kutokana na mnururisho unaoendelea. Ilikuwa lazima kuwaondoa tena na sasa wanakaa kwenye kisiwa cha Kili au wengine katika mtaa wa vibanda kwenye atolli ya Majuro.
Bikini kama vazi la kuogelea la wanawake

Bikini imekuwa pia jina la vazi la kuogelea kwa wanawake lenye vipande viwili lililoanzishwa siku chache baada ya mlipuko wa kwanza mwaka 1946. Mwuzaji wa mavazi hayo alitumia jina lililokuwa maarufu kama matangazo ya bure.

Jamii:Atolli
Jamii:Visiwa vya Marshall
Polynesia ya Kifaransa

Polinesia ya Kifaransa (kwa Kifaransa: Polynésie française; kwa Kitahiti: Pōrīnetia Farāni) ni eneo la ng'ambo la Ufaransa katika Pasifiki ya kusini. Eneo lake ni mafunguvisiwa mbalimbali ya Polinesia.

Kisiwa kinachojulikana zaidi ni Tahiti pamoja na mji mkuu wake wa Papeete ambayo ni pia mji mkuu wa eneo lote.
Jiografia

thumb|300px|left|Ramani ya Polinesia ya Kifaransa
Visiwa, funguvisiwa na atolli za Polinesia ya Kifaransa kwa jumla vina eneo la nchi kavu la km² 4,167 jumla vilivyosambazwa katika kilomita za mraba 2,500,000 za bahari.

Visiwa vyote vimegawiwa katika tarafa tano ambazo ni vikundi vya visiwa vyenye mafunguvisiwa ndani yake; ni kama zifuatazo:
* Visiwa vya Marquesas katika kaskazini, karibu zaidi na Hawaii, penye makundi mbili ya visiwa, vya kaskazini na ya kusini
* Visiwa vya Tuamoto-Gambier ni eneo kubwa la Polynesia ya Kifaransa lenye mafunguvisiwa mawili: Tuamoto (atolli 76) na Gambier (visiwa 26)
* Visiwa vya Shirika (Visiwa vya Society) 13 vyenye asili ya kivolkeno ambavyo ni sehemu yenye wakazi wengi; vimegawiwa katika tarafa mbili za:
** tarafa ya Visiwa upande wa upepo pamoja na kisiwa kikuu cha Tahiti chenye nusu ya wakazi wote wa Polynesia ya Kifaransa
** tarafa ya Visiwa mbali na upepo
* Visiwa vya Austral (Visiwa vya Kusini) vyenye mafunguvisiwa mawili: Tubuaï na Bass.
Watu

Wakazi ni 268,270 (sensa ya mwaka 2012), ambao kati yao 2/3 ni Wapolinesia asilia na 11,9% ni Wazungu.

Kati yao wote, 68,5% wanatumia kwa kawaida lugha ya Kifaransa, iliyo lugha rasmi pekee.

Upande wa dini, 54% ni Waprotestanti, 30% ni Wakatoliki, halafu kuna Wamormoni na Mashahidi wa Yehova.
Tazama pia

* Orodha ya lugha za Polynesia ya Kifaransa
* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Eneo la ng'ambo la Ufaransa
Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Visiwa vya Cook

thumb|250px|left|Ramani ya Visiwa vya Cook
Visiwa vya Cook (kwa Kiingereza: Cook Islands, kwa Kimaori: Kūki 'Āirani) ni nchi huru ya Polynesia katika Pasifiki iliyopo katika hali ya ushirikiano wa hiari na Nyuzilandi. Mji mkuu wa Avarua uko kwenye kisiwa cha Rarotonga.

Eneo lake ni visiwa vidogo 15 vyenye eneo la km² 240.
Historia

Jina limetolewa kwa kumbukumbu ya mpelelezi Mwingereza James Cook aliyefika kwenye kisiwa cha Manuae mwaka 1773 na kuchora visiwa hivi mara ya kwanza kwenye ramani ya dunia.

Visiwa vilikuwa eneo lindwa la Uingereza katika karne ya 19 kufuatana na ombi la malkia wa Cook aliyeogopa uvamizi wa Ufaransa wakati ule.

Chini ya utawala wa Kiingereza viliwekwa chini ya usimamizi wa serikali ya New Zealand, zikabaki hivyo katika hatua mbalimbali za uhuru wa New Zealand.

Mwaka 1965 New Zealand ikawapa watu wa Cook nafasi ya kujiamulia kuhusu uhuru wao. Visiwa viliamua kujitawala katika ushirikiano na New Zealand. Hatua hiyo ilisimamiwa na Umoja wa Mataifa kwa azimio lake No. 1514 (XV).

Sheria huamuliwa na bunge la visiwa vya Cook. Serikali haisimamiwi na New Zealand. Wananchi wote wana uraia wa New Zealand inayoendesha pia shughuli za jeshi na siasa ya nje kwa niaba ya visiwa. Visiwa vya Cook vimebaki na nafasi ya kufanya mapatano na nchi za nje vilevile.
Demografia

Wakazi ni 15,040 (2021), karibu wote wenye asili ya Kimaori (78.2%) na machotara wa Kimaori (7.6%).

Lugha zinazotumika ni hasa Kiingereza (86.4%) na Kimaori (76.2%).

Upande wa dini, wengi ni Wakristo, hasa Waprotestanti (68.2%) na Wakatoliki (17%).
Uchumi

Utalii ni biashara kuu visiwani.
Picha


Image:Rarotonga Cook Islands.jpg|Mwambao wa Rarotonga
Image:Aitutaki from top 2006.jpg|Kisiwani Aitutaki

Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
Viungo vya nje

* Cook Islands, the best kept secret in the Pacific Ocean - The Most Comprehensive Website
* Cook Islands - Detailed and non-commercial website
* Cook Islands Government
* Cook Islands Government (summary)
* Cook Islands Tourism Corporation
* Open Directory Project - Cook Islands directory category
* Cook Islands National Environment Service
* Cook Islands Biodiversity Database


Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Jamii:Visiwa vya Pasifiki
Jamii:New Zealand
Samoa ya Marekani

thumbnail|right|280px|Bank Kuu Ya Samoa


Samoa ya Marekani (kwa Kisamoa: Amerika Samoa au Samoa Amelika) ni Eneo la ng'ambo la Marekani katika bahari ya Pasifiki upande wa kusini wa nchi huru ya Samoa.

Kuna wakazi 54,719 (wengi wakiwa wametokana na wakazi asili) katika eneo la nchi kavu la km² 199.

Eneo lake ni sehemu ya funguvisiwa la Samoa. Kutokea kwa eneo la pekee kulisababishwa na ukoloni wa karne ya 19 ambako Ujerumani na Marekani zilishindana juu ya visiwa hivyo. Funguvisiwa liligawiwa kwa mkataba wa Berlin wa 1899. Sehemu ya mashariki ikawa upande wa Marekani na sehemu ya magharibi upande wa Ujerumani.

Kwa katiba ya mwaka 1967 Samoa ya Marekani ilipewa madaraka ya kujitawala.

Upande wa dini, karibu wote ni Wakristo, hasa Wakalvini (50%) na Wakatoliki (20%), kama si Wamormoni.
Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi


Jamii:Eneo la ng'ambo la Marekani
Jamii:Nchi za Australia na Pasifiki
Guadeloupe

thumbnail|right|280px| Guadeloupe,Ufaransa

thumb|300px|Maeneo mweupe ni sehemu za Guadeloupe
Guadeloupe ni eneo la ng'ambo na mkoa (departement) wa Ufaransa katika Bahari ya Karibi lenye visiwa tisa vidogo. Hivyo ni sehemu ya Umoja wa Ulaya.

Makao makuu ni Basse-Terre, ingawa mji mkubwa ni Pointe-à-Pitre.

Wakazi asilia walikuwa Waindio. Utamaduni wao uliharibiwa kabisa kwa kuja kwa ukoloni kutoka Ulaya (1493).

Ilikuwa koloni la Ufaransa halafu la Uingereza halafu la Uswidi halafu la Ufaransa tena.

Eneo lake ni km² 1,628.
Watu

Idadi ya wakazi ni 394,110. Asilimia 71 za wakazi ni wa asili ya Afrika au machotara. Wazee wao waliletwa huko kama watumwa kwa ajili ya kazi za mashamba ya miwa. 15% ni Wahindi, 9% Wazungu, 3% Wachina na 2% Waarabu.

Lugha rasmi ni Kifaransa, lakini wengi wanaongea pia Krioli.

Upande wa dini, 80% ni Wakatoliki na 5% Waprotestanti.
Tazama pia

* Martinique, eneo lingine la Ufaransa katika Bahari ya Karibi
Viungo vya nje

*
*
Serikali

*Guadeloupe : the island where nature rules - Official French website (in English)
*Préfecture de la région Guadeloupe—Official site of the prefecture of Guadeloupe (in French)
*Région Guadeloupe —Official site of the Regional Council of Guadeloupe
Safari

*Les Îles de Guadeloupe —Official site of the Guadeloupe Islands Tourism Board
*Travel Pages – Guadeloupe
*Office du Tourisme de Marie-Galante —Official site of the Tourist Board of Marie-Galante
*Office du Tourisme du Moule —Official site of the Tourist Board of Le Moule
*Guadeloupe Islands Bouillante —site of the Guadeloupe Islands Tourism Board
*Guadeloupe Map—Guadeloupe Map
*Bouillante—site of Bouillante Tourism Board
*Guadeloupe Islands —Guadeloupe Islands Tourism Board
*Guadeloupe —Guadeloupe Islands Tourism Board
*Guadeloupe West Islands —Guadeloupe West Islands


Jamii:Antili Ndogo
Jamii:Karibi
Jamii:Eneo la ng'ambo la Ufaransa

Jamii:Mikoa ya Ufaransa