JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Oppervlak

: Hierdie artikel behandel die topologiese begrip. Sien gerus Oppervlakte vir die meetkundige begrip.
duimnael|225px|'n Oop oppervlak waarop X-, Y-, en Z-kontoere aangedui is.
duimnael|225px|'n Möbiusband met 'n gladde nie-oriënteerbare oppervlak.

In wiskunde, en veral topologie, is 'n oppervlak 'n tweedimensionele variëteit. Die bekendste voorbeelde is dié wat begrensinge van soliede voorwerpe in gewone driedimensionele Euklidiese ruimte is. So is die sfeer die begrensing van 'n soliede bal. Daar is ook meer eksotiese oppervlakke, wat so "verwring" is dat hulle glad nie in driedimensionele ruimtes veranker kan word nie.

Om na 'n oppervlak as "tweedimensioneel" te verwys beteken dat daar by elke punt 'n gekoördineerde deel is waarop 'n tweedimensionele koördinaatstelsel gedefinieer kan word. Byvoorbeeld: die oppervlak van die aarde is (ideaal gesproke) 'n tweedimensionele sfeer en breedte- en lengteliggings verskaf koördinate op hierdie oppervlak. Dit geld nie by die Internasionale Datumlyn en die pole nie, hiér is daar geen gedefinieerde lengteligging nie. Hierdie voorbeeld wys dat dit nie moontlik is om enige gekoördineerde deel te verleng om op die hele oppervlak van toepassing te wees nie: net soos variëteite van ander dimensies, word 'n oppervlak gewoonlik saamgestel deur verskeie koördinaatstelsels aaneen te voeg.

Oppervlakke word gebruik in fisika, ingenieurswese, rekenaargrafika en baie ander vakgebiede, hoofsaaklik waar hulle die oppervlakke van fisiese voorwerpe voorstel. Wanneer die lugdinamiese eienskappe van 'n vliegtuig byvoorbeed ontleed word, is die belangrikste oorweging die vloei van lug oor die vliegtuig se oppervlak.
Eksterne skakels

*


Kategorie:Meetkunde
Kategorie:Topologie
Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks

duimnael|400px|Wêreldkaart wat die Menslike-ontwikkelingsindeks vir 2016 volgens lande aandui (op basis van data vir 2015 en 2016, gepubliseer op 21 Maart 2017).


duimnael|400px|Wêreldkaart volgens kwartiele van die Menslike-ontwikkelingsindeks vir 2016 (op basis van data vir 2015 en 2016, gepubliseer op 21 Maart 2017).


Die onderstaande lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks is afkomstig uit die Verenigde Nasiesontwikkelingsprogram se Menslike-ontwikkelingsverslag 2007/2008, saamgestel op grond van 2005 data en gepubliseer op 27 November 2007. Dit dek 175 VN-lidlande (uit 192), asook Hongkong (SAR van China) en die Palestynse Administrasie-geadministreerde gebiede. 17 VN-lidlande is nie ingesluit nie as gevolg van gebrek aan data. Die gemiddelde MDI van gebiede van die Wêreld en groepe lande word ook ter vergelyking verskaf.

Die Menslike-ontwikkelingsindeks (MDI) is 'n vergelykende maatstaf van lewensverwagting, geletterdheid, onderwysvlak, en lewenstandaard vir lande wêreldwyd. Dit is 'n standaardmetdode om welstand, veral kinderwelstand, te meet. Dit word gebruik om te onderskei of 'n land 'n ontwikkelde, ontwikkelende of onder-ontwikkelde land is, en om die impak van ekonomiese beleide op lewensgehalte te meet. Die indeks is in 1990 deur die Pakistanse en Indiese ekonome Mahbub ul Haq en Amartya Sen ontwikkel.

Lande val in drie breë katergorieë gegrond op hulle MDI: hoë, medium, en lae menslike ontwikkeling.
Volledige lys van lande

* = styg.
* = bestendig.
* = daal.
* Soortgelyke MDI waardes in die huidige lys beteken nie dat lande gelyke tellings bereik het nie aangesien MDI range bepaal word deur MDI waardes met ses tellende syfers. In die tabelle hieronder word slegs drie tellende syfers gegee.
Hoog
Medium
Laag
Nie deur die VN bereken nie
Lys van lande volgens Kontinente
Amerika

10 hoogste MDI's


10 Laagest MDI's
Afrika

10 hoogste MDI's


10 Laagest MDI's
Asië en die Stille Oseaangebied

10 hoogste MDI's


10 Laagest MDI's
Europa

10 hoogste MDI's


10 Laagest MDI's
MDI volgens Gebiede & Groepe
Lande waarvoor data nie beskikbaar is nie
Verwysings en Notas

Kategorie:Ekonomie
Menslike-ontwikkelingsindeks
Pous Johannes V

Johannes V was die 82ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie

Pous Johannes V is van Siriese afkoms, die seun van Cyriacus, moontlik gebore in Antiogië, die eerste van 'n reeks van nege opeenvolgende pouse (behalwe Pous Gregorius II) wat uit die Ooste (Griekeland of Sirië) afkomstig is. Op 23 Julie 685 volg hy Pous Benedictus II op en regeer tot sy dood op 2 Augustus 686. Hy word opgevolg deur Pous Konon.
Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.
Pontifikaat

Vanweë sy kennis van Grieks was hy voor sy verkiesing aangestel as die pouslike afgevaardigde na die sesde Ekumeniese konsilie van Konstantinopel. Die pous het goeie betrekkinge gehad met die nuwe keiser Justinianus II en het verskeie gunste van hom vir die Roomse Kerk verkry. Hy het ook daarin geslaag om die biskoppe van Sardinië aan die pous ondergeskik te maak. Pous Johannes V was vir die grootste gedeelte van sy pontifikaat bedlêend.
Bibliografie

* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
* Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. pp 62–63. ISBN 0300091656
* Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, p. 47. ISBN 0500017980.
Eksterne skakels

*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Opvolging

|}


Kategorie:Geboortes in 635
Johannes V
Kategorie:Sterftes in 686
Iwan V van Rusland

Iwan V Aleksejewitsj (Russies: Иван V Алексеевич) (Moskou, 27 Augustus 1666 – Moskou, 29 Januarie 1696) was van 25 Junie 1682 tot met sy dood mede-tsaar van Rusland saam met sy jonger halfbroer Pieter die Grote. Hy was die elfde kind van Aleksei van Rusland en Maria Miloslafskaja.
Lewe

Iwan is geestelik en liggaamlik gestrem en ná die dood van Fjodor III wil die familie van Aleksei se tweede vrou, Natalia Narisjkina, hê haar seun, Pieter (later Pieter die Grote), moet tsaar word. Die Narisjkins se vyande versprei gerugte dat hulle Iwan laat vermoor het en dit lei tot die Moskou-opstand van 1682. Die opstand word eers beëindig toe Iwan se familie hom vir die woedende skare wys.

Op 25 Junie van daardie jaar word hy mede-tsaar saam met Pieter die Grote, met hul suster Sofia as regentes. In 1689 probeer Sofia, wat besef sy is besig om mag te verloor, nog ’n opstand ontlok deur gerugte te versprei dat die Narisjkins Iwan se kroon vernietig het en sy kamer aan die brand wil steek. Iwan se onderwyser, prins Prozorofsky, oorreed hom egter om sy broer te ondersteun.
Huwelik en kinders

Iwan was sedert 1684 getroud met Praskowja Fjodorowna Saltikowa (1664-1723). Hulle het vyf dogters gehad, onder andere keiserin Anna:
*Maria (1689-1692)
*Theodosia (1690-1691)
*Katharina (1692-1733), getroud met Karel Leopold van Mecklenburg-Schwerin
*Anna (1693-1740), hertogin van Koerland, keiserin van Rusland, getroud met Frederik Willem Kettler
*Praskowja (1694-1731), getroud met Iwan Dimitrijef-Mamonof
Laaste jare en dood

In die laaste dekade van sy lewe is Iwan heeltemal deur die meer energieke Pieter I oorskadu. Hy het die meeste van die tyd saam met sy vrou deurgebring en heeldag gebid en gevas. Toe hy 27 was, is hy deur buitelandse ambassadeurs beskryf as seniel, verlam en feitlik blind. Hy is twee jaar later dood en in die Katedraal van die Aartsengel op Katedraalplein in Moskou begrawe.


Kategorie:Geboortes in 1666
Kategorie:Huis van Romanof
Kategorie:Russiese tsare
Kategorie:Sterftes in 1696
Ernest Jones

Ernest Jones was 'n aanhanger van Sigmund Freud en word beskou as die stigter van die psigoanalise beweging in Brittanje. Hy is gebore in Gowerton, Wallis, in 1879 op Nuwejaarsdag. Hy is opgelei as 'n dokter, maar weens beweringe van onetiese gedrag teenoor jong vroulike pasiënte, moes hy padgee uit Londen. Hy het vanaf 1908 tot 1913 in Kanada gewerk. In hierdie tydperk was hy ook instrumenteel om psigoanalise in die VSA te vestig.

In 1913 is hy terug na Engeland, waar hy gepraktiseer het as 'n psigoanalis. Hy het die Londense Psigoanalitiese Vereniging begin en was verantwoordelik vir verskeie publikasies en lesings rakende verskeie aspekte van die vakgebied.

Jones was ook President van die Internasionale Psigoanalitiese Vereniging vanaf 1920 tot 1924 asook 1932 tot 1949. In 1920 het hy ook die International Journal of Psychoanalysis begin, en was redakteur tot 1939.

Die Britse Mediese Vereniging het amptelike erkenning gegee aan psigoanalise in 1929, en dit was grootliks te wyte aan die aktiewe bydraes van Jones. Hierna het die BBC hom verwyder van hulle lys van sprekers wat gevaarlik sou wees vir publieke moraliteit en in 1932 het hy reeks uitsendings behartig rakende psigoanalise.

Na Hitler se oorname in Duitsland het Jones verskeie Duitse analiste van Joodse afkoms gehelp om te hervestig in Engeland en ander lande. Na die oorname van Oostenryk het hy self onder moeilike en gevaarlike omstandighede na Wenen gereis en 'n bepalende rol gespeel in die emigrasie van Freud na Londen.

Na die oorlog, het Jones voortgegaan met sy praktyk as psigoanalis en om lesings te gee. Hy het ook sy laaste jare gewy aan die skrywe van die omvattende biografie van Freud en beskrywing van sy werke. Hierdie skrywe het drie volumes beslaan en het tussen 1953 en 1957 verskyn. Sy duitssprekende vrou het hom hiermee gehelp deurdat sy verskeie van Freud se vroeë korrespondensie en ander dokumente, wat deur Anna Freud beskikbaar gestel is, vertaal het.

Jones het self begin om 'n outobiografie, Free Associations te skryf, maar dit is nooit voltooi nie en is na sy dood in 1959 gepubliseer.

Jones is oorlede op 11 Februarie 1958.
Verwysings

* Maddox B. Freud's Wizard - The Enigma of Ernest Jones 2006.
* http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ernest_Jones&oldid=191191087


Kategorie:Walliese sielkundiges
Kategorie:Psigiaters
Kategorie:Psigoanalitici
Kategorie:Geboortes in 1879
Kategorie:Sterftes in 1958
Oos-Timor

Oos-Timor (Portugees: Timor-Leste, Tetoem: Timor-Lorosae), amptelik die Demokratiese Republiek Oos-Timor (Portugees: República Democrática de Timor-Leste, Tetoem: Repúblika Demokrátika Timór-Leste), is 'n eilandstaat in Suidoos-Asië. Dié land is op die oostelike deel van die eiland Timor geleë en beslaan ook 'n klein eksklawe op die noordwestelike deel van dié eiland. Oos-Timor grens in die weste, noorde en ooste aan Indonesië, en word in die suidooste deur die Timorsee van Australië geskei. Dit beslaan 'n oppervlakte van 14 874 en het in 2024 'n bevolking van 1 506 909 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Dili. Oos-Timor het twee amptelike tale: Portugees en Tetoem.

duimnael|links|Nasa-satellietbeeld van Oos-Timor
duimnael|links|Kaart van Oos-Timor
Oos-Timor is in die 16de eeu deur Portugal gekoloniseer en dit het tot sy dekolonisasie bekend gestaan as Portugees-Timor. Op 28 November 1975 het Oos-Timor sy onafhanklikheid verklaar, maar dit is kort daarna deur Indonesië beset en verklaar tot dié land se 27ste provinsie. Op 20 Mei 2002 het Oos-Timor die eerste land geword, wat in die loop van die 21ste eeu onafhanklik geword het. Dit is net een van twee lande in Suidoos-Asië wat deur die Christendom gekenmerk is, die ander is Filippyne. Daarbenewens is Oos-Timor die enigste onafhanklike land in Asië, waar Portugees 'n amptelike taal is, en saam met Macau een van twee Portugeestalige gebiede in Asië. In 2011 het Oos-Timor aansoek gedoen om by die streeksorganisasie ASEAN aan te sluit en op 26 Oktober 2025 het dit die elfde lidland van dié organisasie geword.
Etimologie

"Timor" is ontleen aan timur en beteken "oos" in Maleis, waarvolgens die toutologiese naam "Oos Oos" beteken. In Indonesies lei dit tot die naam Timor Timur wat na die voormalige Indonesiese provinsie verwys; Timor Leste verwys egter na die onafhanklike land). In Portugees is die landsnaam "Timor-Leste" (Leste beteken "oos"). In Tetoem is dit Timór Lorosa'e ("Lorosa'e" kan letterlik vertaal word as "waar die son opkom").

Die amptelike name in sy grondwet lui Democratic Republic of Timor-Leste in Engels, República Democrática de Timor-Leste in Portugees en Repúblika Demokrátika Timór-Leste in Tetoem.

In Afrikaans kan dit as 'n toutologie beskou word om "Oos-Timor" te sê, aangesien Timor "oos" beteken.
Verwysings
Bronnelys

; Algemeen
*
*
Eksterne skakels

*
* Amptelike regeringswebwerf



Kategorie:Voormalige Portugese kolonies
AGV

duimnael|regs|320px|'n AGV-trein ondergaan toetse in Tsjeggië.
Die AGV ('n afkorting van die Franse Automotrice à grande vitesse) is 'n nuwe reeks Franse hoësnelheidstreine wat deur die maatskappy Alstom vervaardig en as opvolger van die TGV beskou word. Die trein is aanvanklik as 'n gemeenskaplike projek van Alstom en die Franse spoorwegmaatskappy SNCF ontwikkel, maar SNCF het sy deelname later beëindig. Die nuwe trein, wat in tegniese opsig die vierde generasie van TGV-hoësnelheidstreine verteenwoordig, is uiteindelik deur Alstom teen 'n koste van sowat € 100 miljoen ontwikkel, en die eerste treine is in 2010 in bedryf gestel.

Die tegniese hoofverskille teenoor die voorloper TGV is die hoër togsnelheid (360 km/h teenoor die TGV se 320 km/h), meer sitplekke (615) en nuwe enjins wat - net soos by die Duitse hoësnelheidstrein ICE - nou oor die hele lengte van die trein verdeel is. In vergelyking met die TGV sal die AGV se nuwe enjins ook energiebesparend wees. Die AGV se massa is ook in vergelyking met ander tipes hoësnelheidstreine verminder sodat die totale energiebesparing tot 30 persent beloop.
Mark en klante

Die eerste AGV-prototipe, wat uit drie waens bestaan het, is op 5 Februarie 2008 naby La Rochelle amptelik bekend gestel.

Die Italiaanse privaatmaatskappy Nuovo Trasporto Viaggiatori (NTV) was die eerste onderneming wat in Januarie 2008 25 treine met 11 seksies elk bestel het. Elkeen van die treine bied sitplek vir 500 passasiers. Die treine is vanaf die jaar 2012 vir spoorwegverbindings tussen Milaan, Turyn en Napels en tussen Rome en Venesië gebruik. Die treine, wat volgens die kontrak 30 jaar lank deur Alstom gediens sal word, is teen 'n totale koste van € 1,5 miljard aangeskaf.

Volgens persberigte oorweeg ook die Duitse spoorwegmaatskappy Deutsche Bahn AG om AGV-treine aan te skaf asook die Franse lugredery Air France.
Verwysings

Kategorie:Spoorvervoer in Frankryk
Anastasia Romanowna

:Vir die dogter van keiser Nikolaas II van Rusland, sien Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland.

Anastasia Romanowna Zacharina-Joerijewa (Russies: Анастасия Романовна Захарьина-Юрьева) (1530 - 7 Augustus 1560) was die eerste vrou van Iwan die Verskriklike van Rusland en die land se eerste tsarina. Sy was die dogter van die bojaar Roman Joerijewitsj Zacharin-Joerijef, van wie die Romanof-dinastie van Russiese monarge sy naam gekry het, en sy vrou Oeljana Iwanowna Karpowa.
Huwelik en invloed

Sy is uit ’n groot groep meisies as bruid vir Iwan gekies. Al die adellike families van Rusland is genooi om hul hubare dogters na die Kremlin te bring sodat Iwan ’n vrou kon kies. Hy en Anastasia is op 3 Februarie 1547 getroud. Hulle het ses kinders gehad: Anna, Maria, Dmitri, Iwan, Jewdokia en Fjodor.

Daar word wyd geglo dat Anastasia ’n kalmerende uitwerking op Iwan gehad het. In die somer van 1560 word sy siek en sterf ná ’n lang lyding. Iwan gaan daarna geestelik agteruit; hy glo dat die bojare sy geliefde vrou vermoor het. Hy het geen bewyse nie, maar laat nogtans verskeie van hulle martel en teregstel. Hy het toe reeds ’n groot afkeer van die bojare gehad omdat hulle hom as kind so sleg behandel het.

Toe argeoloë en forensiese kenners Anastasia se bene in die laat 20ste eeu ondersoek, het hulle bewyse gekry dat Iwan se vrese dat sy vergiftig is, dalk nie ongegrond was nie.
Erflatenskap

Anastasia se broer, Nikita Romanowitsj, was die pa van Fjodor, die eerste mens wat die van Romanof (seun van Roman) aangeneem het. Fjodor Romanof was dus die neef van die laaste Rjoerik-tsaar, Fjodor I. Dit was een van die redes dat Fjodor Romanof se seun Michail ná Rusland se Tyd van Beroeringe verkies is tot eerste tsaar van die Huis van Romanof.
Verwysings

Kategorie:Geboortes in 1530
Kategorie:Huis van Rjoerik
Kategorie:Sterftes in 1560
Kategorie:Huis van Romanof
Vals Dmitri II van Rusland

duimnael|Tsaar Dmitri II die Valse

Vals Dmitri II (Russies: Лжедимитрий II), ook genoem die Rebel van Tusjino, was die tweede swendelaar wat in die Tyd van Beroeringe voorgegee het hy is Dmitri Iwanowitsj, jongste seun van Iwan die Verskriklike wat in 1591 glo ’n sluipmoordaanval oorleef het. Daar word algemeen aanvaar dat die ware Dmitri in Oeglitsj vermoor is.

Die tweede Vals Dmitri het omstreeks 1607 in Starodoeb op die toneel verskyn. Hy was na bewering óf ’n priester se seun óf ’n bekeerde Jood en was goed opgevoed vir daardie tyd. Hy het Russies en Pools gepraat en was ’n soort kenner van liturgiese sake. Hy gee eers voor hy is die Moskouse bojaar Nagoi; maar erken onder marteling hy is tsarewitsj Dmitri. Hy word geglo en duisende Kosakke, Pole en inwoners van Moskou sluit by hom aan.

In die loop van die jaar "herenig" Jerzy Mniszech, vader van Marina Mniszech, weduwee van die eerste Vals Dmitri, hom met Marina. Sy erken die tweede Dmitri wonder bo wonder as haar oorlede man, Vals Dmitri I. Sy trou in die geheim met dié swendelaar, wat glad nie soos haar eerste man lyk nie. Daardeur verwerf hy die steun van die eerste Vals Dmitri se ondersteuners, wat vir hom geld en 7 500 soldate gee.

Gou neem hy Karatsjef, Brijansk en ander dorpe in en versterk Poolse soldate sy leër. In die lente van 1608 trek hy teen Moskou op. Met beloftes dat beslag gelê sal word op die landgoede van die bojare, werf hy die steun van talle gewone mense. Die dorpie Tusjino naby Moskou word in ’n leërkamp vir Dmitri omskep. Daar is aanvanklik 7 000 Poolse soldate, 10 000 Kosakke en 10 000 ander soldate, en dit groei gou aan tot meer as 100 000 man. Hy stel Fjodor Romanof aan as patriarg en wen die onderdanigheid van die stede Jaroslawl, Kostroma, Wologda, Kasjin en verskeie ander.

Die aankoms van koning Sigismund III Wasa by Smolensk veroorsaak dat talle Poolse ondersteuners hom verlaat en oorloop na die leërs van die Poolse koning. Intussen trek ’n sterk Russies-Sweedse leër onder Michail Skopin-Sjoeiski en Jacob de la Gardie na Tusjino op. Dit dwing hom om na Kostroma te vlug, vermom as ’n boer, en daar sluit Marina by hom aan. Hy loods nog ’n onsuksesvolle aanval op Moskou en herwin ’n houvas oor Suidoos-Rusland met die steun van die Don-kosakke. Hy word egter op 11 Desember 1610 vermoor terwyl hy halfdronk is.


Kategorie:Russiese tsare
Kategorie:Aanspraakmakers op die Russiese troon
Kategorie:Sterftes in 1610
Kategorie:Swendelaars
Pieter II van Rusland

Pieter II Aleksejewitsj (Russies: Пётр II Алексеевич) (23 Oktober 1715 – 30 Januarie 1730) was van 1727 tot met sy dood keiser van Rusland. Hy was die enigste seun van Aleksei Petrowitsj, seun van Pieter die Grote, en prinses Charlotte Christine van Brunswick-Wolfenbüttel. Hy was ook die enigste kleinseun van Pieter I deur die manlike lyn.

Pieter word op 23 Oktober 1715 in Sint Petersburg gebore. Van kleins af word die weeskind in streng afsondering gehou en gedurende die bewind van Katharina I grootliks geïgnoreer, maar net voor haar dood word dit vir die mense met die mag duidelik dat die kleinseun van Pieter die Grote nie langer sy erfreg ontken kan word nie. Die grootste deel van die volk en die adel is aan sy kant. Op 18 Mei 1727 word Pieter II verklaar tot keiser nadat hy in Katharina I se testament as haar opvolger aangewys is.

Aleksander Mensjikof neem Pieter II onder sy vlerk en beplan om hom met sy dogter Maria te laat trou. Die skema val plat met Mensjikof se val in September 1727, maar Pieter beland toe in die hande van die ewe beginsellose prins Wasili Dolgoroekof, wat hom van Sint Petersburg na Moskou neem. Hier word Pieter se kroning op 25 Februarie 1728 gevier. Hy raak verloof aan sy mentor se niggie prinses Katharina Dolgoroekowa en die troue word gereël vir 30 Januarie 1730. Op dié spesifieke dag sterf die jong keiser egter aan pokke. Terwyl hy op sterwe lê, word sy aanstaande vrou by hom in die bed gedwing in ’n desperate poging om haar swanger te maak.

Pieter II is die enigste keiser ná Pieter die Grote wat in die Kremlin begrawe is.

Met Pieter se dood kom die direkte manlike lyn van die Huis van Romanof tot ’n einde. Hy word opgevolg deur Anna Ioannowna, dogter van Pieter die Grote se halfbroer en mede-tsaar, Iwan V.
Sien ook

*Lys van groothertoë van Rusland
*Huis van Romanof


Kategorie:Geboortes in 1715
Kategorie:Huis van Romanof
Kategorie:Russiese keisers
Kategorie:Sterftes in 1730
Duin

duimnael|Duin 7, die hoogste sandduin ter wêreld in die Namibwoestyn in [[Namibië.]]
duimnael|Duine in die Sahara, in die Fezzan-gebied van Libië.

In aardrykskunde is 'n duin 'n sandheuwel wat deur eoliese prosesse gebou word of die vloei van water. Duine bestaan in verskeie vorms en groottes, afhangende van hulle wisselwerking met die wind. Meeste duine is langer aan die kant wat die wind trotseer en waar sand teen die duin op beweeg word. 'n Duineveld is 'n area wat deur baie duine bedek word.

Sommige kusgebiede het een of meer rye duine wat parallel met die kuslyn loop. In meeste sulke gevalle is die duine baie belangrik, siende dat hulle die land beskerm teen die moontlike teisteringe deur stormwinde wat van die see afkomstig is.

Duine word nie net langs die kuslyn gevind nie, maar ook op land, by droë en woestynagtige gebiede. Hulle word ook onder water gevorm deur die vloei van water, op die bodems van riviere, mondings en die seebodem.

Die moderne woord "dune" het in 1790 is Engels uit Frans gekom, wat op sy beurt afkomstig was van die Middel-Hollandse dūne.
Duin beweging

Die sandmassas duine kan beide kante toe beweeg, afhangende van of die wind van onder of bo in kontak kom met die duin. As wind van bo af slaan, beweeg die sanddeeltjies eenkant. As sand van onder raak, beweeg sanddeeltjies windwaarts. Die spoelstroom van sand is groter as die windwaartse vloed. Verder, as die wind sanddeeltjies dra wanneer dit die duin slaan, sal die duin se sand meer sout dra as wanneer die wind die duin getref het sonder om sanddeeltjies te dra.
Verwysings
Verdere leesstof

*
*
*
*
* V. Badescu, R. B. Cathcart and A. A. Bolonkin, "Sand Dune Fixation: a solar-powered Sahara seawater pipeline macroproject", in: Land Degradation & Development; 19, (2008).
*
*
*
* Stander, Ronwyn: Undoing damage to the dunes. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 8, nr. 3, Mei/Junie 1993. ISSN 0258-3313
* van der Merwe, Debbie: Wheels of woe. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 4, nr. 2, Maart 1989
Eksterne skakels

* Kus Sand Duine
* Duine patroon identifisering, Amerikaanse leër
* Die Bibliografie van Eoliese Navorsing
* USGS bladsy op duin tipes


Kategorie:Aardrykskunde
Kategorie:Sedimentologie