JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸੁਹਜਵਾਦ

ਸੁਹਜਵਾਦ (ਜਾਂ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਅੰਦੋਲਨ) ਇੱਕ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਾਵਾਂ ਲਈ ਸਮਾਜਕ - ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੁਹਜਾਤਮਕ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਇਹ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਸਮਕਾਲੀ ਆਲੋਚਕ ਵੀ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਹੇਰੋਲਡ ਬਲੂਮ, ਜਿਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਥੋਪਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ​​ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਮਾਨਵਿਕੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦ‎
*ਅਭਿਵਿਅੰਜਨਾਵਾਦ
*ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦ
*ਅਮੂਰਤ ਕਲਾ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕਾਂ

300px|thumbnail|right|ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕਾਂ
300px|thumbnail|right|ਦੱਖਣੀ ਚਰਲਜ਼ ਵੀ ਵਾਲ
ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕਾਂ (ਮੂਲ ਨਾਮ: ਸਾਉਥਪੋਰਟ ਗੇਟਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Southport Gates) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫਾਟਕਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਚਾਰਲਸ ਪੰਚਮ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ 16ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਦੀ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਫਾਟਕਾਂ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਾਊਥ ਬੈਸਟਿਅਨ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਟਰਫਾਲਗਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕ ਨਿਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਟਰਫਾਲਗਰ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ 1552 ਅਤੇ 1883 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਤੀਜਾ ਫਾਟਕ, ਜਿਨੂੰ ਰਿਫਰੇਂਡਮ ਗੇਟ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨਾਂ ਫਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1967 ਮੁੱਖ ਸੜਕ (ਮੇਨ ਸਟਰੀਟ) ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਦੋਨਾਂ ਫਾਟਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕਦਮ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ। ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕਾਂ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਹੇਰਿਟੇਜ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ।
ਟੀਕਾ

ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਗੇਟਸ ਔਬੇਰਿਅਨ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਨੋਕ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਰਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫਾਟਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਤੀਕੜੀ ਹੈ। ਫਾਟਕਾਂ ਚਾਰਲਸ ਪੰਚਮ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ, ਇਹ ਦੀਵਾਰ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਦਾ ਕਿਲਾਬੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੀਮਾ ਦਾ ਬਚਾਵ ਕਰਣ ਲਈ ਇਸਦਾ ਉਸਾਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਾਟਕਾਂ ਟਰਫਾਲਗਰ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਟਰਫਾਲਗਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ (ਹੇਠਾਂ ਚਿਤਰਿਤ) ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਬੈਸਟਿਅਨ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਫਲੈਟ ਬੈਸਟਿਅਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮੂਲ ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕ ਟਰਫਾਲਗਰ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਰਿਫਰੇਂਡਮ ਗੇਟ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਗੇਟਸ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਹੇਰਿਟੇਜ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹਨ।
ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕ

ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕ ਚਾਰਲਸ ਪੰਚਮ ਦੀਵਾਰ ‘ਤੇ ਬਣੇ ਤਿੰਨਾਂ ਫਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਨਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਭੂਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਫਰੀਕਾ ਗੇਟ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਸਾਰੀ ਇਟਲੀ ਦੇ ਅਭਿਅੰਤਾ ਜਯੋਵਾਨੀ ਬਟੀਸਟਾ ਕਾਲਵੀ ਨੇ ਸੰਨ 1552 ਵਿੱਚ ਚਾਰਲਸ ਪੰਚਮ, ਪਵਿਤਰ ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ, ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਫਾਟਕਾਂ ‘ਤੇ ਸਪੇਨ ਐ ਚਾਰਲਸ ਪੰਚਮ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਚਿਹਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੀ ਕੋਸਟ ਆਫ ਆਰੰਸ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਟਕ ਨੂੰ ਸਪੇਨੀ ਅਭਿਅੰਤਾ ਲੁਈਸ ਬਰਾਵੋ ਡੇ ਏਕੋਨੀਆ ਦੇ 1627 ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ


File:Gibraltar Referendum Gates (Southport Gates) 01.jpg|ਰਿਫਰੇਂਡਮ ਗੇਟ
File:Trafalgar Cemetery, Gibraltar.jpg|ਟਰਫਾਲਗਰ ਕਬਰਿਸਤਾਨ
File:Gibraltar, Southport Gates, Brunnen.JPG|ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਗੇਟਸ ਦੇ ਕੋਲ ਦਾ ਫੱਵਾਰਾ
File:RML 10 inch 18 ton gun, Southport Gate, Gibraltar.jpg|ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਹੇਰਿਟੇਜ ਟਰੱਸਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਬੰਦੂਕ


ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਸਾਊਥਪੋਰਟ ਗੇਟ ਗੂਗਲ ਮੈਪ ‘ਤੇ
* ਪ੍ਰਿੰਸ ਏਡਵਰਡਸ ਗੇਟ ਗੂਗਲ ਮੈਪ ‘ਤੇ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਿਬਰਾਲਟਰ ਦੇ ਫਾਟਕਾਂ
ਘਣਵਾਦ

ਘਣਵਾਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: ਕਿਊਬਿਜ਼ਮ), 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਅਗਵਾਈ ਪਾਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਬਰਾਕ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਯੂਰਪੀ ਚਿਤਰਕਲਾ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਲਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਸੰਗੀਤ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੁਸਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਕਿਊਬਿਜਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਖਾ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ 1907 ਤੋਂ 1911 ਦੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੇਕਿਨ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੇਟਿਕ ਕਿਊਬਿਜਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1919 ਤੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅਤਿਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਗਲਸ ਕੂਪਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਲਕ ਕਿਤਾਬ 'ਦ ਕਿਊਬਿਸਟ ਐਪੋਕ' ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਿਜਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੂਪਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰੰਭਕ ਕਿਊਬਿਜਮ (1906 ਤੋਂ 1908 ਤੱਕ) ਸੀ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਪਿਕਾਸੋ ਅਤੇ ਬਰਾਕ ਦੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਉੱਚ ਕਿਊਬਿਜਮ (1909 ਤੋਂ 1914 ਤੱਕ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਜੁਆਨ ਗਰਿਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰੇ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਕੂਪਰ ਨੇ ਅੰਤਮ ਕਿਊਬਿਜਮ (1914 ਤੋਂ 1921 ਤੱਕ) ਨੂੰ ਇਸ ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਕਿਹਾ।.

ਕਿਊਬਿਸਟ (ਘਣਵਾਦੀ) ਚਿਤਰਕਲਾ ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਮੂਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਨੇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਵੱਡੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਸੁਹਜਵਾਦ‎
*ਪ੍ਰਭਾਵਵਾਦ
*ਅਮੂਰਤ ਕਲਾ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ ਅੰਦੋਲਨ
ਸ਼ਰਤ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ਰਤ (ਨਿੱਕੀ ਰੂਸੀ ਕਹਾਣੀ), ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਤ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਜਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ। ਇਹ ਐਂਤਨ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ 1889 ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅੰਤ ਬੇਹੱਦ ਨਾਟਕੀ ਹੈ।
ਕਥਾਨਕ

ਬੈਂਕਰ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਤ ਲਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਮੇਜਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕਰ ਦੀ ਦਲੀਲ਼ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਮਰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਾਨਵੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਵਾਨ ਵਕੀਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹੈ। ਉਹਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਤ ਦੇ ਬਜਾਏ ਉਮਰ ਕੈਦ ਚੁਣਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਦੋ ਲੱਖ ਰੂਬਲ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਇਕਾਂਤ ਸਜ਼ਾ ਕੱਟਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਦਮੀ ਆਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨ, ਲਿਖਣ, ਪਿਆਨੋ ਵਜਾਉਣ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਭਿਣਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਦ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ 'ਚ ਅਸੀਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਵਕੀਲ ਗੰਭੀਰ ਇਕੱਲੇਪਣ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਟੀਸਾਂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਹ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਟੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਤਦ, ਵਿਗਿਆਨ, ਸਾਹਿਤ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਿਲਗੋਭਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਛੇ ਸੌ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇੰਜੀਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ। ਆਖਰੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੈਦੀ ਵਕੀਲ ਖੂਬ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਮੈਡੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਇਰਨ ਜਾਂ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕਰ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸ਼ਰਤ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਤ ਭੁਗਤਾਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿਵਾਲੀਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕਰ ਵਕੀਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਦੇਣੇ ਪੈਣ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੁਪਕੇ ਵਕੀਲ ਦੇ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤ ਇੱਕ ਨੋਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਜ਼ਾ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਸਤਾਂ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ​​ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸ਼ਰਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਥੋਂ ਚਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਯਾਨੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਸ਼ਰਤ ਹਾਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਾਤਰ

ਸ਼ਰਤ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਬੱਸ ਦੋ ਹੀ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਰਸਮੀ ਨਾਮ ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੈਖ਼ਵ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਕੈਮਰੂਨ

ਕੈਮਰੂਨ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੈਮਰੂਨ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (), ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਾਡ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਗਿਨੀ, ਗੈਬਾਨ, ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ ਬੌਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜੋ ਗਿਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕਰ ਕੇ "ਛੋਟਾ ਅਫ਼ਰੀਕਾ" ਜਾਂ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਲਘੂ-ਚਿੱਤਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਮੁਹਾਂਦਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ, ਮਾਰੂਥਲ, ਪਹਾੜ, ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਘਾਹ-ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਬਿੰਦੂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮਾਊਂਟ ਕੈਮਰੂਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੂਆਲਾ, ਯਾਊਂਦੇ ਅਤੇ ਗਾਰੂਆ ਹਨ। ਇਹ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗੀਤ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮਕੋਸਾ ਅਤੇ ਬਿਕੁਤਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਕਰ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:Haoua oumar ndjamena guidi Tchad.png|ਹਵਾ ਓੁਮਰ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਇਹ ਲੜਕੀ ਚਾਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਐਨ'ਜਮੇਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਐਨ'ਜਮੇਨਾ ਗਾਈਡੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਕੂਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈ।
File:Mai Gombo Doungous Chef de canton Gama - Tchad.jpg|ਗੋਂਬੋ ਡੌਨਗਸ ਚਾਡ ਵਿਚ ਗਾਮਾ ਦਾ ਕਨੌਰੀ (ਬੋਰਨੋ) ਉਪ-ਪ੍ਰੀ-ਪੈਕਚਰ ਦਾ ਕੈਂਟੋਨ ਚੀਫ ਹੈ, ਗਾਮਾ ਚਾਦ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈਡਜੇਰ ਲਾਮਿਸ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਕੋਸੋਵੋ ਗਣਰਾਜ

ਕੋਸੋਵੋ ਗਣਰਾਜ (ਅਲਬਾਨੀਆਈ: Republika e Kosovës; ਸਰਬੀਆਈ: Република Косово, Republika Kosovo) ਦੱਖਣੀ-ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼-ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤੀਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮਕਦੂਨੀਆ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਲਬਾਨੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਸੋਵੋ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਕੋਸੋਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਸੋਵੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰਬੀਆਈ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਲਾਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਬਜੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਬੀਆਈ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਰਬੀਆ ਵੱਲੋਂ ਫੰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਮਾਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਹੈ।

ਕੋਸੋਵੋ ਗਣਰਾਜ ਨੂੰ 96 ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤੀ ਫੰਡ, ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੜਕ ਅਤੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਯੂਰਪੀ ਬੈਂਕ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਫ਼ਾਹਸ਼ ਰਚਨਾ

thumb
thumb|right|upright|ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦ੍ਰਸ਼ੀਆਤੀਲ ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ

ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ (ਅਕਸਰ ਅਨੌਪਚਾਰਿਕ ਵਰਤੋ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਖਿਪਤ) ਯੋਨ ਵਿਸ਼ਾ ਗੱਲ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਚਿਤਰਣ ਹੈ। ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਪਤਰਿਕਾਵਾਂ, ਪੋਸਟਕਾਰਡ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਮੂਰਤੀਕਲਾ, ਡਰਾਇੰਗ, ਪੇਂਟਿੰਗ, ਏਨੀਮੇਸ਼ਨ, ਅਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ, ਫਿਲਮ, ਵੀਡਇਆਂ, ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਸਹਿਤ, ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿੱਸਮ ਦਾ ਵਰਤੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਅਭਿਨਏ ਦੇ ਬਜਾਏ ਕਾਰਜ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਣ ਲਈ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਲਈ ਸੇਕਸ ਸ਼ੋ ਅਤੇ ਸਟਰਿਪਟੀਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਸ਼ਲੀਲ ਮਾਡਲ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਈ ਹੁਣੇ ਵੀ ਬਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਸ਼ਲੀਲ ਐਕਟਰ ਜਾਂ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਟਾਰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਾਟਕੀਏ ਕੌਸ਼ਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਸ਼ਲੀਲ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਾਕਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਕਿਹਾ ਜਾ।

ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੇਮਕਾਵਿਅ ਵਲੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਲਾ ਉੱਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਕਾਮੁਕਤਾ ਦਾ ਚਿਤਰਣ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ ਤਰੀਕੇ ਤੋਂ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰਕ ਕਾਰਜ ’ਤੇ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਨਾਲ਼, ਚਿਤਰਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਲਦੀ ਤੇਜ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਆ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ। ਇੱਕ ਭੇਦ ਵੀ ਕੱਟਰ ਅਤੇ ਸਾਟਕੋਰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਫਟਕੋਰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਗਨ ਮਾਡਲਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰੋੱਤੇਜਕ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਸਿਮੁਲੇਸ਼ਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੱਟਰ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਛੇਦਕ ਸੰਭੋਗ ਸ਼ੋਕੇਸਜ਼। ਅਸ਼ਲੀਲ (ਖ਼ਾਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਕੱਟਰ) ਦੇਉਪਭੋਕਤਾਵਾਂਲਈ ਪੁਰੁਸ਼ੋਂ ਮਾਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਲਿਪਨ ਸਵਾਦ ਲਕਸ਼।

ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਅਕਸਰ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਸੇਂਸਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਤ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤੀਕ, ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਦਰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਤਭੇਦ ਸਮਾਜਕ ਕਾਮੁਕਤਾ ਦੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸੁਭਾਅ, ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਉਦਭਵ ਨਾਲ਼ ਲਈ। ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਖ਼ਪਤ 20 ਵੀਆਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਪਈ. ਘਰ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਲੀਲ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਪੈਦਾ ਵਿੱਚ ਬੂਮਜ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

__INDEX__
__NEWSECTIONLINK__

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਕੋਲੰਬੀਆ

ਕੋਲੰਬੀਆ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ( ਰੇਪੂਵਲਿਕਾ ਦੇ ਕੋਲੋਂਵੀਆ) ਬੱਤੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਇਕਾਤਮਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਗਣਰਾਜ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਇਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪਨਾਮਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੈਰੀਬਿਆਈ ਸਾਗਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਏਕੁਆਡੋਰ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 26ਵਾਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਚੌਥਾ (ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਅਤੇ ਪੇਰੂ ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। 4.6 ਕਰੋੜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਅਬਾਦੀ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 27ਵਾਂ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਜਗਤ ਦਾ ਦੂਜਾ (ਮੈਕਸੀਕੋ ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਚਾਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ, ਫੁੱਲਾਂ, ਪੰਨਾ-ਰਤਨਾਂ, ਕੋਲਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਦਾਵਾਰ ਇਸਦੇ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:Agricultura guanabana.jpg|ਗੁਆਨਾਬਾਨਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ
File:Alegoric car.jpg|ਇਹ ਬੈਰਨਕੁਲਾ ਕਾਰਨੀਵਾਲ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
File:Baile de cumbia en Fiestas de independencia de Colombia, Mompox, Bolivar.jpg|ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਬੋਲੀਵਾਰ ਵਿਚ ਸਾਂਤਾ ਕਰੂਜ਼ ਡੀ ਮੋਮਪੌਕਸ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜੋ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਚਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੰਬੀਆ ਅਤੇ ਬਾਂਬੂਕੋ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ 7 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੈ।
File:Cafero del Ariari.jpg|ਕੈਫੇਰੋ ਡੈਲ ਅਰਿਯਾਰੀ
File:Cartagena Colombia 2019.jpg|ਕੰਡੇਗੇਨਾ, ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਕੰਧ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਬਲਯੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤ ਨੇ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਕਮੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ,ਫੋਟੋ ਸਤੰਬਰ 2019 ਨੂੰ ਲਈ ਗਈ।
File:Colombian Santafereño hot chocolate.jpg|ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਾਂਤਾਫੇਅਰੋ ਹਾਟ ਚਾਕਲੇਟ
File:Emberá girl wearing balaca (crown).jpg|ਇਹ ਔਰਤ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰ ਕੌਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪਨਾਮਾ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ,ਈਬੇਰੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਅਕਤੀ


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਬਸਰਾ

ਬਸਰਾ (ਅਰਬੀ: البصرة‎), ਇਰਾਕ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਹ ਬਸਰਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਅਬਾਦੀ 952,441 ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ 2,009,767 ਸੀ। ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ 75 ਮੀਲ ਦੂਰ ਅਤੇ ਬਗਦਾਦ ਤੋਂ 280 ਮੀਲ ਦੂਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਜਲਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਤ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ - 30 ਡਿਗਰੀ 30ਮਿੰਟ ਉੱਤਰੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ ਅਤੇ 47 ਡਿਗਰੀ 50 ਮਿੰਟ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ।

ਬਸਰਾ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਉੱਨ, ਕਪਾਹ, ਖਜੂਰ, ਤੇਲ, ਗੋਂਦ, ਗਲੀਚੇ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਰਬ, ਯਹੂਦੀ, ਅਮਰੀਕੀ, ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਨ।
ਇਤਹਾਸ

636ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਰਵਪ੍ਰਥਮ ਖਲੀਫਾ ਉਮਰ ਨੇ ਬਸਾਇਆ ਸੀ। ਅਰੇਬੀਅਨ ਨਾਈਟਸ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਕਲਾ, ਅਤੇ ਵਣਜ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਨ 1868 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਅਧੋਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ। ਲੇਕਿਨ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੰਦਰਗਾਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਜਵਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ 26 ਫੁੱਟ ਉੱਤੇ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ

ਬਸਰੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅਰਬ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਸਰੇ ਦੀ ਲਾਮ ਦਾ ਮੋਟਿਫ਼ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ:

ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੱਭਰੂ ਕੋਹ ਸੁੱਟੇ,
ਬਸਰੇ ਦੀ ਲਾਮ ਨੇ।
*
ਬਸਰੇ ਦੀ ਲਾਮ ਟੁੱਟਜੇ,
ਨੀਂ ਮੈਂ ਰੰਡੀਓਂ ਸੁਹਾਗਣ ਹੋਵਾਂ।
*
ਬਸਰੇ ਦੀ ਲਾਮ ਟੁੱਟ ਜਾਏ,
ਮੈਂ ਘਰ ਘਰ ਵੰਡਾਂ ਸ਼ੀਰਨੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਬਗ਼ਦਾਦ

ਬਗਦਾਦ (ਅਰਬੀ: بغداد) ‎ਇਰਾਕ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2011 ਦੇ ਅਬਾਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ 7,216,040 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਇਰਾਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ 600 ਈ ਪੂ ਦੇ ਬਾਬਿਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਭਾਗਦੱਤ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ 4,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਵਾਂ ਰਸਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਂਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਪਾਰਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਦੇ ਉਪਜਾਊ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਗਦਾਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। 9ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਖਲੀਫਾ ਦੀ ਛਤਰਛਾਇਆ ਵਿੱਚ ਧਨੀ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਵਧੇ ਫੁੱਲੇ। ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਪਰੈਲ ਦੇ ਭਵਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਗਦਾਦ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 23 ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਸਲਾਨਾ ਵਰਖਾ ਸੱਤ ਇੰਚ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਕੁੰਜ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਬਗਦਾਦ (Baghdad) ਸਥਿਤੀ: 33 ਡਿਗਰੀ 20 ਮਿੰਟ ਉੱਤਰ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਅਤੇ 44 ਡਿਗਰੀ 25 ਮਿੰਟ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ। ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ 250 ਮੀਲ ਦੂਰ, ਦਜਲਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਸਾਗਰ ਤਲ ਤੋਂ 120 ਫੁੱਟ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ।
ਇਤਹਾਸ

ਬਗ਼ਦਾਦ ਦਜਲਾ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਗ਼ਦਾਦ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਵਣਜ-ਵਪਾਰ ਦਾ ਧੁਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਛੇਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨੌਸ਼ੇਰਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਗ਼ਦਾਦ ਪਿਆ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਨੌਸ਼ੇਰਵਾਂ ਨਿਆਂ ਦੀ ਤੱਕੜੀ ਫੜਦਾ ਸੀ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਬਗ਼ਦਾਦ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸੇ ਬਾਗ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੋਵੇ! ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੰਗੋਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਲਾਕੂ ਨੇ 1258 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਗਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਚਰਾਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬਗਦਾਦ ਦਾ ਅਸਲੀ ਪਤਨ 1258 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਖੂਨੀ ਨਾਮਕ ਮੰਗੋਲ ਨੇ ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿੰਚਾਈ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕਰ ਕੇ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤੀ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਟੇਪਸ ਜਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਰੰਭਕ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਬਗਦਾਦ ਕਦੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਹਿਨੈਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਕਾਹਿਰਾ ਅਤੇ ਬਸਰਾ ਜੁੜੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਵੀ ਹਵਾਈ ਸੰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਇੱਥੋਂ ਹੋਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਰਕੀਂ ਤੱਕ ਰੇਲਮਾਰਗ ਬਣ ਜਾਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਸਿੱਧੇ ਭੂਮੱਧਸਾਗਰ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਗਦਾਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਇੱਜ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਦਰੀਆਂ, ਉੱਨ, ਗੋਂਦ, ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਚਰਮ ਦਾ ਨਿਰਿਆਤ ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਚਾਹ ਦਾ ਆਯਾਤ ਕਰ ਕੇ ਪੁਨਰਨਿਰਿਆਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਕਲਾ, ਕਾਨੂੰਨ, ਇੰਜੀਨਿਅਰਿੰਗ, ਮਿਲਿਟਰੀ ਸਾਇੰਸ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਰਾਤਤਵ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ। ਨਗਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮਕਾਨ, ਤੰਗ ਅਤੇ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਗ ਦਰਸ਼ਨੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁੰਦਰ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼

ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼ (4 ਜਨਵਰੀ 1931 - 25 ਅਗਸਤ 2008, ਉਰਦੂ: احمد فراز) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਫ਼ਰਾਜ਼ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਜਨਵਰੀ 1931 ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਾ ਦੇ ਕੋਹਾਟ, (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ
ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਉਹ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਬਚਪਨ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬਾਰ ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼ ਲਈ ਕੁੱਝ ਕੱਪੜੇ ਲਿਆਏ। ਕਪੜੇ ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੂਬ ਰੌਲਾ ਮਚਾਇਆ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਕੰਬਲ ਦੇ ਬਣੇ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਾਂਗਾ’। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਕਪੜੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਬਿਹਤਰ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ:


ਗੱਲ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਵਧੀ ਕਿ ਫ਼ਰਾਜ਼ ਘਰ ਛੱਡਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਤੇ ਫਿਰ ਤਮਾਮ ਉਮਰ ਉਹ ਫ਼ਰਾਰ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਕਦੇ ਲੰਦਨ, ਕਦੇ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਕਦੇ ਰਿਆਦ ਅਤੇ ਕਦੇ ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ।

ਅਹਿਮਦ ਫਰਾਜ਼ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ। ਐਡਵਰਡ ਕਾਲਜ (ਪੇਸ਼ਾਵਰ) ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਸਨੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਫੀਚਰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ‘ਤਨਹਾ ਤਨਹਾ’ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬੀ. ਏ. ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਅਤੇ ਅਲੀ ਸਰਦਾਰ ਜਾਫਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਸ਼ਿਪ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦਰਦ ਆਸ਼ੋਬ ਛਪਿਆ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ (ਪੇਸ਼ਾਵਰ) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ।

2006 ਤੱਕ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਟੀ ਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 25 ਅਗਸਤ 2008 ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬੇਟਾ ਸ਼ਿਬਲੀ ਫ਼ਰਾਜ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮਰਕਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਜ਼ੀਰ ਹੈ।
ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ

*ਖ਼ਾਨਾਬਦੋਸ਼
*﻿ਤਨਹਾ ਤਨਹਾ
*ਦਰਦ ਆਸ਼ੋਬ
*ਸ਼ਬ ਖ਼ੂਨ
*ਨਾਯਫ਼ਤ
*ਮੇਰੇ ਖ਼ਾਬ ਰੇਜ਼ਾ ਰੇਜ਼ਾ
*ਬੇ ਆਵਾਜ਼ ਗਲੀ ਕੂਚੋਂ ਮੇਂ
*ਨਾਬੀਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ ਆਈਨਾ
*ਪਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਮੌਸਮ
*ਸਭ ਆਵਾਜ਼ੇਂ ਮੇਰੀ ਹੈਂ
*ਖ਼ਾਬ ਗੁਲ ਪਰੇਸ਼ਾਂ ਹੈ
*ਮੋਦਲਕ
*ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਹਾਨਾ ਕਰੋ
*ਜਾਨਾਂ ਜਾਨਾਂ
* ਯੇ ਇਸ਼ਕ ਜਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾ
ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ੇਅਰ


***
ਅਬ ਕੇ ਹਮ ਬਿਛੜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਯਦ ਕਭੀ ਖ਼ਵਾਬੋਂ ਮੇਂ ਮਿਲੇਂ
ਜਿਸ ਤਰਹ ਸੂਖੇ ਹੁਏ ਫੂਲ ਕਿਤਾਬੋਂ ਮੇਂ ਮਿਲੇਂ
ਢੂੰਢ ਉਜੜੇ ਹੂਏ ਲੋਗੋਂ ਮੇਂ ਵਫ਼ਾ ਕੇ ਮੋਤੀ
ਯੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਤੁਝੇ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਖ਼ਰਾਬੋਂ ਮੇਂ ਮਿਲੇਂ
ਤੂ ਖ਼ੁਦਾ ਹੈ ਨ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਕ਼ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੋਂ ਜੈਸਾ
ਦੋਨੋਂ ਇੰਸਾਂ ਹੈਂ ਤੋਂ ਕ੍ਯੋਂ ਇਤਨੇ ਹਿਜਾਬੋਂ ਮੇਂ ਮਿਲੇਂ
***
ਇਸ ਸੇ ਪਹਲੇ ਕੇ ਬੇ-ਵਫ਼ਾ ਹੋ ਜਾਏਂ
ਕ੍ਯੋਂ ਨ ਐ ਦੋਸਤ ਹਮ ਜੁਦਾ ਹੋ ਜਾਏਂ
***
ਦੋਸਤ ਬਨ ਕਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਾਥ ਨਿਭਾਨੇਵਾਲਾ
ਵਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ ਜ਼ਾਲਿਮ ਕਾ ਜ਼ਮਾਨੇਵਾਲਾ
***
ਕਰੂੰ ਨ ਯਾਦ ਅਗਰ ਕਿਸ ਤਰਹ ਭੁਲਾਊਂ ਉਸੇ
ਗ਼ਜ਼ਲ ਬਹਾਨਾ ਕਰੂੰ ਔਰ ਗੁਨਗੁਨਾਊਂ ਉਸੇ
***
ਤੁਮ ਭੀ ਖ਼ਫ਼ਾ ਹੋ ਲੋਗ ਭੀ ਬਰਹਮ ਹੈਂ ਦੋਸਤੋ
ਅਬ ਹੋ ਚਲਾ ਯਕ਼ੀਂ ਕੇ ਬੁਰੇ ਹਮ ਹੈਂ ਦੋਸਤੋ
ਕੁਛ ਆਜ ਸ਼ਾਮ ਹੀ ਸੇ ਹੈ ਦਿਲ ਭੀ ਬੁਝਾ-ਬੁਝਾ
ਕੁਛ ਸ਼ਹਰ ਕੇ ਚਿਰਾਗ਼ ਭੀ ਮਧਮ ਹੈਂ ਦੋਸਤੋ
***
ਸਿਲਸਿਲੇ ਤੋੜ ਗਯਾ ਵੋਹ ਸਭੀ ਜਾਤੇ ਜਾਤੇ
ਵਰਨਾ ਇਤਨੇ ਤੋਂ ਮਰਾਸਿਮ ਥੇ ਕੇ ਆਤੇ ਜਾਤੇ (*ਮਰਾਸਿਮ=ਰਿਸ਼ਤਾ,ਤਾਲੁਕ਼ਾਤ)
ਕਿਤਨਾ ਹਸੀਂ ਥਾ ਤੇਰੇ ਹਿਜਰ ਮੇਂ ਮਰ ਜਾਨਾ
ਫਿਰ ਭੀ ਏਕ ਉਮਰ ਲਗੀ ਜਾਨ ਸੇ ਜਾਤੇ ਜਾਤੇ
ਉਸਕੀ ਵੋਹ ਜਾਨੇ ਉਸੇ ਪਾਸ-ਏ-ਵਫ਼ਾ ਥਾ ਕਿ ਨਾ ਥਾ
ਤੁਮ 'ਫਰਾਜ਼' ਆਪਣੀ ਤਰਫ਼ ਸੇ ਤੋਂ ਨਿਭਾਤੇ ਜਾਤੇ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1931
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2008
ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਪਟੇਲ

ਪੰਨਾਲਾਲ ਨਾਨਾਲਾਲ ਪਟੇਲ (ਗੁਜਰਾਤੀ: પન્નાલાલ નાનાલાલ પટેલ 7 ਮਈ 1912 - 6 ਅਪਰੈਲ 1989) ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਗਲਪਕਾਰ, ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪੰਨਾਲਾਲ ਪਟੇਲ ਗੁਜਰਾਤ - ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਛੋਟੇ - ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਮਾਂਡਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ - ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਕਵੀ ਉਮਾਸ਼ੰਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਸੰਨ 1936 ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਪੰਨਾਲਾਲ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹ ਅਨੁਭਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 18 ਕਹਾਣੀ - ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ 20 ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ (ਨਾਵਲ)

ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ, ਪੰਨਾ ਲਾਲ ਪਟੇਲ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ 1947 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1970 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹਿੰਦੀ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਡਾ. ਰਘੁਵੀਰ ਚੌਧਰੀ ਨੇ 'ਜੀਵਨ ਏਕ ਡਰਾਮਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਨੇਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਇੰਡੀਆ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਾ ਗੁਜਰਾਤ (1900) ਵਿੱਚ ਪਏ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਆਂਚਲ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਸੀ ਭੀਲ ਬਸਤੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ – ਮਾਨਵੀਨੀ ਭਵਾਈ, ਦੂਜਾ ਭਾਗ – ਭਾਂਗਿਆਨਾ ਭਾਭੇਰੂ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਭਾਗ – ਘੰਮਰ ਵਲੋਣੁ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਹੀ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ - ਬਿੰਦੂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਮੱਕੇ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਚਾਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠਕੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਨਾਵਲ
ਜੰਞ

ਜੰਞ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇ ਰਸਮ ਤੇ ਗੀਤ

ਨਹਾਈ ਧੋਈ ਦੀ ਰਸਮ

ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਦਰੀ ਨਾਲ ਕੇਸੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਨੁਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਦਰੀ ਚੜਾਉਣ’ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਈ ਧੋਈ ਉੱਪਰੰਤ ਵਿਆਹੁਲਾ ਮੁੰਡਾ ਵੀ ਨਾਨਕਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।
ਕੀਹਨੇ ਡੋਲਿਆ ਪਾਣੀ
ਆਂਗਣ ਚੀਕੜ ਕੀਹਨੇ ਕੀਤੜਾ ਵੇ,

ਕੀਹਨੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਪਾਣੀ,

ਵੇ ਕਹਿਨੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਵਾਣੀ,

ਬਾਬੇ ਦਾ ਪੋਤੜਾ ਨ੍ਹਾਤੜਾ ਵੇ ਉਹਨੇ ਡੋਲਿਆ ਪਾਣੀ,

ਵੇ ਉਹਨੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਪਾਣੀ।.........
ਚੱਪਣੀਆਂ ਭੰਨ੍ਹਣੀਆਂ

ਚੋਂਕੀ ਤੋਂ ੳੱੁਤਰ ਕ ਮੁੰਡਾ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਕੋਰੀਆਂ ਚੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਡੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਭੰਨਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਲਾੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਕੜਾਏਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੋੜ੍ਹ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ ਯਾਨੀ ਕੋਈ ਵੀ ਚੱਪਣੀ ਸਾਬਤ ਨਾ ਰਹੇ।

ਪੁੱਤ ਬਹਿ ਚੌਕੀ ਭੰਨ ਚੱਪਣੀਆਂ

ਤੇਰੇ ਨਾਨਕਿਆਂ ਤੇ ਦਾਦਕਿਆਂ ਨੂੰ

ਮਿਲਣ ਵਧਾਇਆ ਵੇ! ............(2)
ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ

ਸਿਹਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕਿ੍ਰਤ ਸ਼ਬਦ ‘ਸੇਖਰਾ’ ਚੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਭਾਵ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਾ। ਪੱਗ ਬੰਨਣ ਉੱਪਰੰਤ ਭੈਣ ਵਲੋਂ ਵੀਰ ਦੇ ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵੀਰੇ ਦੇ ਸਗਨ ਮਨਾ ਰਹੀ ਆਂ,

ਲਿਆਵੋ ਨੀ ਜੰਮੂ ਦਾ ਮੋਤੀਆ,

ਵੀਰੇ ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਪਹਿਨਾ ਰਹੀ ਆਂ।..........(3)
ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣਾ

ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਸੁਰਮਾ ਪਾ ਕੇ ਸਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਹੱਥ ਭਰਜਾਈ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਰਜਾਈ ਸੁਰਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਾੜਾ ਸਜ ਧਜ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਨਿਖਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੀਆਂ ਭਰਜਾਈਆਂ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਸੁਰਮਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸਲਾਈ ਵੇ ਦਿਉਰਾ! ਰਸ ਭਰੀ, ਕੋਈ ਦੂਜੀ ਸਲਾਈ ਤਾਰ।

ਤੀਜੀ ਸਲਾਈ ਤਾਂ ਪਾਵਾਂ,

ਜੇ ਮੁਹਰਾ ਦੇਵੇ ਵੇ, ਦਿਉਰਾ ਮੇਰਿਆ ਵੇ-ਚਾਰ।..........(4)
ਸਰਬਾਲਾ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਸਲਾਮੀ ਦੇਵਾ

ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਉੱਪਰੰਤ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰਬਾਲਾ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਬਾਲੇ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ‘ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਸਾਈ’। ਵਿਆਂਹਦੜ ਦੇ ਨਾਲ ਸਜ ਬੈਠੇ ਸਰਬਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਮੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰਬਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਵੀਰਾ।

ਤੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ੈਲ ਸਿਪਾਹੀ ਲੰਮਾ ਵੀਰਾ।

ਲਾੜੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲਾੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮਿੱਠਾ ਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਰੁਪਏ ਵਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਹੋਰ ਰੁਪਏ ਵਾਰ ਕੇ ਲਾਗੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਆਈ

ਪੱਖੀਆਂ ਝੱਲਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਸਲਾਮੀ ਕਰਦੇ ਭਾਈ।........(5)
ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ

ਸਲਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾੜਾ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰਬਾਲਾ ਲਾੜੇ ਪਿੱਛੇ ਘੋੜੀ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਘੋੜੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਘੋੜੀ ਦੀਆਂ ਵਾਂਗਾ ਗੁੰਦ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਘੋੜੀ ਨੂੰ ਚਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜਿਨੀਂ ਰਾਹੀਂ ਵੇ ਵੀਰਾ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਿਆ,

ਉਹਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਦਾ ਰੇਤਾ ਖੰਡ ਬਣਿਆਂ।

ਨਿੱਕੀ-ਨਿੱਕੀ ਕਣੀ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵੇ ਵਰੇ੍ਹ,

ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਘੋੜੀ ਘਾਹ ਵੇ ਚਰ੍ਹੇ।...........(61,62)
ਬਰਾਤ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ

ਇਸ ਪੜਾਅ ਤੇ ਬਰਾਤੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਖੇੜੇ ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਪਰੰਤ ਸਾਰੇ ਬਰਾਤੀ ਜਾਣ-ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਸੁਹਣੀ ਭਾਬੀ ਵਿਆਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਅਰਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹ ਜੀ ਵੀਰਾ ਹੱਸ ਕੇ, ਵਹੁਟੀ ਲਿਆਈ ਹਾਂ ਜੀ ਮੁਟਿਆਰ

ਅੰਗ ਦੀ ਹੋਵੇ ਪਤਲੀ,

ਸਜੇ ਬਾਈ ਜੀ ਦੇ, ਵੇ ਬੱਡੀ ਸੁੱਲਖਣਿਆਂ ਵੇ-ਬਾਰ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕਗੀਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਆਹ ਦੇ ਗੀਤ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ,(ਐਨ ਬੀ ਟੀ) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸੰਗਠਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਮੂਹ) ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1957 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਜ ਹਨ -
ਇਹ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਕਿ ਐਨ ਬੀ ਟੀ ਅਫਸਰਸ਼ਾਹੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਦਾਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਸਸਤੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

(1) ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ

(2) ਕਿਤਾਬ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ

(3) ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ

(4) ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ

(5) ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣਾ

ਇਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਅਰੰਤਗਤ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਕਿਤਾਬ ਮੇਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਿਤਾਬ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਵਰਸ਼ 14 ਤੋਂ 20 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਿਤਾਬ ਹਫ਼ਤਾ ਵੀ ਮਨਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਮੂਹ