JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1843

Die jaar 1843 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 43ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 27 Januarie – Pous Gregorius XVI stel vier nuwe kardinale aan, waaronder Francesco di Paola Villadecani, aartsbiskop van Messina.
* 27 April – Gioacchino Pecci (later Pous Leo XIII) word aartsbiskop van Damietta.
* 19 Junie – Pous Gregorius XVI stel Francisco de São Luiz Saraiva, O.S.B., patriarg van Lissabon en Antonio Maria Cadolini, C.R.S.P., biskop van Ancona aan as kardinale
* Onbekend – John Montagu word koloniale sekretaris van die Kaapkolonie.
Meteorologie

* Die uitvinding van die telegraaf
Geboortes

* Onbekend – Jane Elizabeth Waterston, die eerste vrouedokter in Suid-Afrika († 1932).
* 10 Januarie – Willem Petrus de Villiers, predikant in die NG Kerk, lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering, kampvegter vir Christelike Nasionale Onderwys en taalstryder († 1908).
* 29 Januarie – William McKinley, Amerikaanse staatsman en 25ste President van die Verenigde State († 1901).
* 11 Maart – C.P. Hoogenhout, een van die agt stigters van die Genootskap van Regte Afrikaners († 1922).
* 15 April – Henry James Amerikaanse skrywer en literê kritikus († 1916).
* 3 Junie – Frederik II, koning van Denemarke († 1912).
* 12 Junie – Sir David Gill, 'n Skotse sterrekundige en hoof van die Kaapse Sterrewag († 1914).
* 15 Junie – Edvard Grieg, Noorse komponis († 1907).
* 13 Augustus – Arthur Lasenby Liberty, Engelse koopman en entrepreneur († 1917).
* 3 Desember – William Forbes Gatacre, Britse generaal tydens die Tweede Vryheidsoorlog († 1906).
* 11 Desember – Robert Koch, bakterioloog en 1905 Nobelpryswenner († 1910).
Sterftes

* 28 April – Noah Webster, Amerikaanse leksikograaf, politieke skrywer, vertaler en uitgewer (* 1758).
* 24 Mei – Sylvestre François Lacroix, Franse wiskundige (* 1765).
* 7 Junie – Friedrich Hölderlin, Duitse digter en bibliotekaris (* 1770).
* 12 Desember – Willem I van Nederland, Prins van Oranje en die eerste koning van Nederland (* 1772).
Gepubliseer

Fiksie

* 19 Desember – A Christmas Carol deur Charles Dickens.

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1843
1844

Die jaar 1844 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 44ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 22 Januarie – Pous Gregorius XVI stel drie nuwe kardinale aan waaronder Antonio Maria Cagiano de Azevedo, ouditeur-generaal van Apostoliese Kamer.
* 23 Mei – Samuel Morse stuur die eerste telegram via sy elektriese telegraaf.
* 6 Junie – George Williams stig die YMCA in Londen.
* 22 Julie – Pous Gregorius XVI stel vyf nuwe kardinale aan, waaronder Domenico Carafa della Spina di Traetto, aartsbiskop van Benevento.
* 24–26 September – Op die St George’s Cricket Club in New York speel die Verenigde State en Kanada in die eerste internasionale krieketwedstryd; Kanada wen met 22 lopies.
Geboortes

* 20 Februarie – Ludwig Boltzmann, Oostenrykse wis- en natuurkundige († 1906).
* 14 Maart – Umberto I, koning van Italië († 1900).
* 22 Maart – Sarah Bernhardt, Franse toneelspeler en rolprentaktrise († 1923).
* 16 April – Anatole France, wenner van die Nobelprys vir Letterkunde 1921 († 1924).
* 22 April – Andries Stockenstrom, regter en Prokureur-generaal († 1880).
* 6 Augustus – Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha, tweede seun van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk († 1900).
* 17 Augustus – Menelik II, keiser van Ethiopië († 1913).
* 5 Oktober – Francis William Reitz, President van die Vrystaat († 1934).
* 15 Oktober – Friedrich Nietzsche, Duitse filosoof en filoloog († 1900).
* 28 Oktober – Thomas Upington, vierde eerste minister van die Kaapkolonie († 1898).
* 3/4 November – Mehmet V, sultan van die Ottomaanse Ryk († 1918).
Sterftes

* 2 Mei – William Thomas Beckford, Engelse roman- en reisskrywer (* 1760)
* 27 Junie – Joseph Smith, Jr., stigter van die Mormoonse Kerk; in Chicago, Illinois (* 1805).
* 27 Julie – John Dalton, 'n Engelse chemikus (* 1766).
* 29 Julie – Franz Xaver Wolfgang Mozart, Oostenrykse pianis en komponis (* 1791).
Gepubliseer

Teologie

* 8 Mei – Inter Praecipuas, oor bybelgenootskappe, deur Pous Gregorius XVI.

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1844
1845

Die jaar 1845 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 45ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 29 Januarie – The Raven, ’n gewilde gedig deur Edgar Allan Poe, word vir die eerste keer gepubliseer in die New York Evening Mirror.
* 3 Maart – Florida word die 27ste deelstaat van die Verenigde State.
* 4 Julie – Henry Davis Thoreau vestig hom by Walden Pond.
* 29 Desember – Die Republiek van Texas word geannekseer deur die Verenigde State en word die deelstaat Texas.
Geboortes

* 26 Februarie – Aleksander III van Rusland, tsaar van Rusland († 1894).
* 26 Februarie – Cornelis van Boeschoten, 'n Nederlands-Transvaalse onderwyser en staatsman († 1927).
* 27 Maart – Wilhelm Conrad Röntgen, fisikus, wenner van die eerste Nobelprys vir Fisika 1901 († 1923).
* 16 April – Jacobus Abraham Smuts, vader van genl. Jan Smuts († 1914).
* Mei – Catharina Smuts (neé de Vries), moeder van genl. Jan Smuts († 1902).
* 3 Mei – Iwan Tsjerski, Pools-Russiese geoloog en geograaf († 1892)
* 12 Mei – Gabriel Fauré, Franse komponis († 1924).
* 4 Julie – Jan Hendrik Hofmeyr, Afrikaanse leier en joernalis († 1909).
* 1 September – Paul Methuen, Britse krygsman († 1932).
* 25 November – David Christiaan de Waal, burgemeester van Kaapstad († 1909).
* Onbekend – Lobengula, die tweede en laaste koning van die Ndebele († 1894).
* Onbekend – Lindsay Eddie, Suid-Afrikaanse amateur-sterrekundige († 1913).
Sterftes

* 11 Januarie – Henry George Grey, waarnemende goewerneur aan die Kaap van Goeie Hoop (* 1766).
* 12 Mei – August Wilhelm Schlegel, Duitse literatuurhistorikus, vertaler, skrywer, indoloog en filosoof (* 1767).
* 8 Junie – Andrew Jackson, die sewende President van die Verenigde State (* 1767).
* 12 Julie – Ludwig Persius, Duitse argitek (* 1803).
* 25 Desember – Wilhelm Friedrich Ernst Bach, Duitse komponis (* 1759).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1845
1846

Die jaar 1846 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 46ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 19 Januarie – Pous Gregorius XVI stel drie nuwe kardinale aan, waaronder Guilherme Henriques de Carvalho, patriarg van Lissabon.
* 16 Maart – Die Oorlog van die Byl breek uit op die Kaapse Oosgrens.
* 13 April – Burnshill, Amatola, word deur Britse soldate in die Oorlog van die Byl aangeval.
* 25 April – Met die Meksikaanse aanval op Fort Texas begin die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog.
* 17 Mei – Die Saxofoon word deur Adolphe Sax gepatenteer.
* 16 Junie – Pous Pius IX volg Pous Gregorius XVI op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 16 Julie – Pous Pius IX verleen amnestie aan politieke gevangenes en dissidente.
* 27 Julie – Gioacchino Pecci (later Pous Leo XIII) word aartsbiskop van Perugia.
* 23 September – Die planeet Neptunus word deur die sterrekundiges Urbain Le Verrier, Johann Gottfried Galle en John Couch Adams ontdek.
* 10 Oktober – William Lassell ontdek Triton, die grootste maan van die planeet Neptunus.
* 28 Desember – Iowa word die 29ste deelstaat van die Verenigde State.
Geboortes

* 15 Januarie – D.F. du Toit, Oom Lokomotief, stigterslid van die GRA († 1923).
* 2 Mei – Zygmunt Noskowski, Poolse komponis en dirigent († 1909)
* 5 Mei – Henryk Sienkiewicz, Poolse outeur, ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde 1905 († 1916).
* 27 Junie – Charles Stewart Parnell, Ierse nasionalis, in Avondale, County Wicklow.
* 28 Junie – Willem Eduard Bok, Transvaalse staatsekretaris, na wie Boksburg genoem is († 1904).
* 28 Oktober – Auguste Escoffier, Franse sjef († 1935).
* 19 November – Genl. Lucas Johannes Meyer, medestigter van die Nieuwe Republiek († 1902).
Sterftes

* 1 Junie – Pous Gregorius XVI, die 254ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1765).
* 24 Junie – Jan Frans Willems, Vlaamse skrywer, digter en vader van die Vlaamse Beweging (* 1793).
Verwysings

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1846
1847

Die jaar 1847 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 19 April – Pous Pius IX stel die Consulta di Stato aan.
* 10 Junie – Die Chicago Tribune begin publikasie.
* 26 Julie – Liberië word die eerste onafhanklike republiek in Afrika.
* 2 Oktober – Pous Pius IX stel munisipale bestuur van Rome in.
* James Prescott Joule formuleer die wet oor die behoud van energie (in die vorm van warmte asook meganiese energie).
* Amptelike stigting van die dorpie Whittlesea in die Oos-Kaap.
* Prof. Ulrich Gerard Lauts skryf die De Kaapsche Landverhuizers.
* Die Groot Ierse Hongersnood is op sy ergste.
Geboortes

* 11 Februarie – Thomas Edison, Amerikaanse uitvinder († 1931).
* 3 Maart – Alexander Graham Bell, Skotse wetenskaplike en uitvinder († 1922).
* 8 Maart – Ds. Johannes Rudolph Albertyn, gevierde kanselredenaar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk († 1920).
* 22 Maart – Georges de Villebois-Mareuil, Franse militêre leier en vegter in Tweede Vryheidsoorlog († 1900)
* 10 April – Joseph Pulitzer, Hongaars-Amerikaanse verslaggewer, koerantuitgewer, advokaat en filantroop († 1911).
* 5 Mei – Alois Hugo Nellmapius, Suid-Afrikaanse sakeman, nyweraar en baanbrekerbewaringskundige († 1893).
* 5 September – Jesse James, Amerikaanse bankrower († 1882).
* 10 Oktober – Stephanus Jacobus du Toit, Afrikaanse stryder en stigter van die GRA († 1911).
* 22 Oktober – Koos de la Rey, Boeregeneraal gedurende die Tweede Vryheidsoorlog († 1914).
* 8 November – Bram Stoker, Ierse skrywer († 1912).
* 26 November – Prinses Dagmar van Denemarke, Deense prinses en later keiserin Maria Fjodorowna van Rusland († 1928)
Sterftes

* 19 Maart – Karel Lodewijk Ledeganck, Vlaamse skrywer (* 1805).
* 12 Augustus – Michiel van Breda, die eerste burgemeester van Kaapstad (* 1775).
* 4 November – Felix Mendelssohn, Duitse komponis, pianis en dirigent (* 1809).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1847
1848

Die jaar 1848 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 48ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 12 Januarie – Revolusie breek uit in Sisilië tydens die Revolusiejaar 1848.
* 24 Januarie – James W. Marshall ontdek goud by Sutter's Mill in Coloma, Kalifornië, wat lei tot die Kaliforniese Goudstormloop.
* 2 Februarie – Die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog eindig met die ondertekening van die Verdrag van Guadalupe Hidalgo wat aan die VSA die Meksikaanse Oordrag toeken.
* 3 Februarie – Harry Smith annekseer die gebied tussen die Oranje- en Vaalrivier.
* 8 April – Andries Pretorius vaardig sy "Een Algemene Oproeping" uit waarin die Voortrekkers opgeroep word tot gewapende stryd teen die Britse owerheid.
* 29 Mei – Wisconsin word die 30ste deelstaat van die Verenigde State.
* 20 Junie – Andries Pretorius word as Kommandant-generaal verkies.
* 12 Julie – Andries Pretorius gaan Winburg binne met 'n groot gewapende mag.
* 22 Julie – Harry Smith verklaar Andries Pretorius tot rebel.
* 29 Augustus – Die Slag van Boomplaats vind plaas.
* 3 November – 'n Veranderde Hollandse grondwet word geproklameer. Die koninklike mag word beperk.
* 24 November – Pous Pius IX vlug uit Rome na Gaeta.
* Die Kongres van Wene erken die onafhanklikheid van Switserland en waarborg sy neutraliteit.
Geboortes

* 23 Mei – Otto Lilienthal, Duitse lugvaartpionier († 1896).
* 25 Mei – Helmuth von Moltke die Jongere, Duitse generaal en Hoof van die Groot Duitse Generale Staf († 1916).
* 18 Julie – W.G. Grace, 'n Engelse mediese doktor en krieketspeler († 1915).
* 7 November – B.B. Comer, Amerikaanse planter, entrepreneur en Demokratiese politikus († 1927).
* 8 November – Gottlob Frege, Duitse wiskundige wat 'n logikus en filosoof geword het († 1925).
Sterftes

* 9 Januarie – Caroline Herschel, Duits / Engelse sterrekundige en sangeres (* 1750).
* 20 Januarie – Christiaan VIII van Denemarke, Koning van Denemarke en Noorweë (* 1786).
* 23 Februarie – John Quincy Adams, die sesde President van die Verenigde State (* 1767).
* 4 Julie – François-René de Chateaubriand, Franse skrywer, politikus, diplomaat en geskiedkundige (* 1768).
* 23 November – Sir John Barrow, Engelse ontdekkingsreisiger (* 1764).
* 19 Desember – Emily Brontë, Engelse skrywer en outeur van die roman Wuthering Heights (* 1818).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1848
1849

Die jaar 1849 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 49ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 9 Februarie – Rome word 'n republiek.
* 13 April – Hongarye word 'n republiek.
* Giovanni Battista de Rossi herontdek die Callixtus katakombe.
Geboortes

* 19 Maart – Alfred von Tirpitz, 'n Duitse admiraal († 1930).
* 3 Mei – Bertha Benz, Duitse motorpionier en vrou van Karl Benz († 1944)
* 29 Junie – Sergei Witte, staatsman in tsaristiese Rusland († 1915).
* 22 Augustus – Sir Walter Francis Hely-Hutchinson, die laaste goewerneur van die Kaapkolonie († 1913).
* 26 Oktober – Heinrich Bulthaupt, Duitse digter en toneelskrywer († 1905).
Sterftes

* 8 Februarie – France Prešeren, Sloweense digter (* 1800).
* 7 Mei – Jan Theodoor van Rijswijck, Vlaamse skrywer (* 1811).
* 10 Mei – Katsushika Hokusai, Japannese houtsneekunstenaar (* 1760).
* 25 Mei – Sir Benjamin D'Urban, 'n Britse goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop (* 1777).
* 28 Mei – Anne Brontë, Engelse skryfster (* 1820).
* 15 Junie – James K. Polk, elfde President van die Verenigde State (* 1795)
* 9 September – Groothertog Michail Pawlowitsj van Rusland, jongste kind van die ses dogters en vier seuns van keiser Paul van Rusland (* 1798).
* 7 Oktober – Edgar Allan Poe, Amerikaanse skrywer, digter, uitgewer en literatuurkritikus (* 1809).
* Onbekend – Martin West, administrateur van Natal (* 1804).

Kategorie:1849
1850

Die jaar 1850 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 50ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 12 April – Pous Pius IX keer terug na Rome.
* 9 September – Kalifornië word die 31ste deelstaat van die Verenigde State.
* 29 September – Pous Pius IX publiseer die bul Universalis Ecclesiae waarin die kerklike hiërargie in Engeland en Wallis herstel word. Nicholas Wiseman word aartsbiskop van Westminster en kardinaal.
* 25 Desember – Juanasburg word verwoes deur die Gaikas-stamme tydens die Agtste Grensoorlog.
* Amptelike stigting van die dorpie Aliwal-Noord deur Sir Harry Smith.
Geboortes

* 14 Januarie – Groothertog Aleksei Aleksandrowitsj van Rusland, die vyfde kind en vierde oudste seun van Aleksander II van Rusland en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna († 1908).
* 1 Maart – Abraham Kriel, Suid-Afrikaanse predikant en stigter van die Langlaagte-kinderhuis († 1928).
* 9 April – Abraham Fischer, enigste eerste minister van die Oranjerivierkolonie († 1913).
* 10 Mei – Reimond Stijns, Vlaamse skrywer († 1905).
* 5 Augustus – Guy de Maupassant, Franse skrywer en joernalis († 1893).
* 7 September – Henry Barber, grootwildjagter, ontdekkingsreisiger en sakeman († 1920).
* 13 November – Robert Louis Stevenson, Skotse romansier en reisskrywer († 1894).
Sterftes

* 9 Mei – Joseph Louis Gay-Lussac, Franse fisikus en chemikus (* 1778).
* 23 April – William Wordsworth, Engelse digter (* 1770).
* 9 Julie – Zachary Taylor, die twaalfde President van die Verenigde State (* 1784).
* 18 Augustus – Honoré de Balzac, Franse romanskrywer en dramaturg (* 1799).
* 4 Desember – William Sturgeon, Britse natuurkundige en uitvinder (* 1783).
* 24 Desember – Frédéric Bastiat, Franse ekonoom en filosoof (* 1801).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1850
1851

Die jaar 1851 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 51ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Stigting van Rustenburg (Noordwes-provinsie, Suid-Afrika)
* Die eerste wêreldtentoonstelling word in Londen gehou.
* 30 Junie – Die Slag van Viervoet vind plaas.
* 24 Oktober – William Lassell ontdek Ariel en Umbriel, twee mane van die planeet Uranus.
Geboortes

* 2 Januarie – Charles Eugène Bertrand, 'n Franse plantkundige, paleobotanis en geoloog († 1917).
* 2 Januarie – Isidoor Teirlinck, Vlaamse skrywer († 1934).
* 12 Februarie – Eugen Böhm von Bawerk, Oostenrykse ekonoom († 1914).
* 29 Junie – Ds. Pieter Adam Strasheim, vader van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Zimbabwe († 1899).
* 15 Augustus – August Ahrbeck, Suid-Afrikaanse predikant en taalstryder († 1935).
* 1 September – Sir Godfrey Lagden KCMG KBE, 'n Britse koloniale administrateur in Afrika († 1845).
* 8 September – Jannie Marais, kampvegter vir Afrikaans en weldoener († 1915).
* 14 Desember – Maarten Pelser, predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerk († 1902).
Sterftes

* 1 Februarie – Mary Shelley, Engelse skrywer, dramaturg, essayis, biograaf en reisskrywer (* 1797).
* 14 Maart – Hans Christian Ørsted, Deense fisikus (* 1777).
* 24 Mei – Christian Friedrich Tieck, Duitse beeldhouer (* 1776).
* 27 Augustus – John Philip, 'n sendeling van die Londense Sendinggenootskap (* 1775).
* 14 September – James Fenimore Cooper, Amerikaanse skrywer (* 1789).
* Onbekend – JMW Turner, Engelse Waterverfskilder (* 1775).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1851
1832

Die jaar 1832 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 32ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 12 Februarie – Ecuador annekseer die Galápagos-eilande.
* 2 Julie – Pous Gregorius XVI stel Giuseppe Maria Velzi, O.P., meester van die Apostoliese Paleis en Mario Mattei, tesourier-generaal van die Apostoliese Kamer aan as kardinale.
* 17 Desember – Giovanni Maria Mastai-Ferretti (later Pous Pius IX) word aartsbiskop-biskop van Imola.
Geboortes

* 23 Januarie – Édouard Manet, Franse impressionistiese skilder († 1883).
* 18 Februarie – Octave Chanute, Frans-Amerikaanse siviele ingenieur en lugvaartpionier († 1910).
* 15 April – Wilhelm Busch, Duitse digter († 1908).
* 19 April – José Echegaray, Spaanse dramaturg en politikus en Nobelprys-wenner († 1916).
* 6 Julie – Maksimiliaan I van Meksiko († 1867).
* 29 September – Joachim Oppenheim, rabbi van Toruń. († 1891).
* 30 September – Lord Frederick Sleigh Roberts, Britse maarskalk († 1914).
* 4 November – Johannes Kotzé, predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Kaapstad († 1902).
* 26 November – Mary Walker, Amerikaanse prohibisionis, krygsgevangene en chirurg († 1919).
* 15 Desember – Alexandre Gustave Eiffel, Franse ingenieur († 1923).
Sterftes

* 4 Maart – Jean-François Champollion, Franse taalkundige en grondlegger van die Egiptologie (* 1790).
* 22 Maart – Johann Wolfgang von Goethe, 'n Duitse skrywer, digter, dramaturg, skilder, regsgeleerde en filosoof (* 1749).
* 22 Julie – Napoleon II, die seun van Napoleon Bonaparte en tweede Keiser van Frankryk. (* 1811).
* 21 September – Sir Walter Scott, 'n Skotse digter en skrywer (* 1771).
* 14 November – Rasmus Rask, Deense taalkundige en filoloog. (* 1787)
Gepubliseer

Teologie

* 27 Mei – Summo Iugiter Studio, oor gemengde huwelike, deur Pous Gregorius XVI.
* 9 Junie – Cum Primum, oor burgerlike gehoorsaamheid, deur Pous Gregorius XVI.
* 15 Augustus – Mirari Vos, teen liberalisme, deur Pous Gregorius XVI.
Sien ook

* 1832 in Suid-Afrika

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1832
1833

Die jaar 1833 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 33ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 15 April – Pous Gregorius XVI stel Lorenzo Girolamo Mattei, titulêr patriarg van Antiogië en Castruccio Castracane degli Antelminelli, sekretaris van Propaganda Fide aan as kardinale.
* 29 Julie – Pous Gregorius XVI stel Giacomo Monico, patriarg van Venesië en Filippo Giudice Caracciolo, Orat., aartsbiskop van Napels aan as kardinale.
* Karl Bodmer hou 'n verkenningstog op die Missouririvier.
* Stigting van die Universiteit van Zürich, Switserland
Geboortes

* Sampson Richard Stuttaford, 'n Suid-Afrikaanse afdelingswinkeleienaar († 1915).
* 26 Februarie – Charles Murray, NG Kerk predikant en vierde seun van ds. Andrew Murray sr. († 1904).
* 28 Februarie – Alfred von Schlieffen, Duitse generaal en militêre strateeg († 1913).
* 1 Maart – Johann Heinrich Ferdinand Parow, Duitse eiendomsmagnaat aan die Kaap († 1910).
* 31 Maart – Mary Abigail Dodge, Amerikaanse skrywer en essayis († 1896).
* 7 Mei – Johannes Brahms, Duitse komponis († 1897).
* 4 Junie – Lord Garnet Wolseley, 'n Britse Veldmaarskalk († 1913).
* 20 Augustus – Benjamin Harrison, die drie-en-twintigste President van die Verenigde State († 1901).
* 21 Oktober – Alfred Nobel, die Sweedse uitvinder van dinamiet en die skepper van die Nobelprys († 1896).
* 6 November – Jonas Lie, skrywer van Noorweë († 1908).
Sterftes

* 22 April – Richard Trevithick, 'n Engelse ontdekker, ingenieur en eerste persoon om 'n stoomlokomotief te bou (* 1771).
Gepubliseer

* 4 Oktober – Teologie: Quo Graviora, oor die pragmatiese konstitusie, deur Pous Gregorius XVI.
Sien ook

*1833 in Suid-Afrika


Kategorie:19de eeu
1834

Die jaar 1834 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 34ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Stigting van Adelaide (Oos-Kaap, Suid-Afrika).
* Stigting van die Universiteit van Bern, Switserland
* 20 Januarie – Pous Gregorius XVI stel Giacomo Luigi Brignole, titulêr aartsbiskop van Nazianzo en Nicola Grimaldi, goewerneur van Rome aan as kardinale.
* 23 Junie – Pous Gregorius XVI stel nege nuwe kardinale aan, waaronder Giuseppe della Porta Rodiani, titulêr patriarg van Konstantinopel.
* 28 Oktober – Die Pinjarra-menseslagting vind plaas naby Pinjarra, Wes-Australië.
Geboortes

* 6 Januarie – Georges de Layens was 'n Franse botanis en byeboer († 1897).
* 8 Februarie – Dmitri Mendelejef, Russiese chemikus († 1907).
* 16 Februarie – Ernst Haeckel, Duitse bioloog en filosoof († 1919).
* Maart – Timothy Eaton, Kanadese, entrepreneur († 1907).
* 18 Maart – Marie Koopmans-de Wet, kampvegter vir Afrikanerregte, kultuurleidster († 1906).
* 15 April – Thomas François Burgers, 'n teoloog en 'n president van die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1881).
* 21 April – Adrien René Franchet, Franse plantkundige († 1900).
* 28 April – Harry Bolus, Suid-Afrikaanse plantkundige, botaniese kunstenaar, besigheidsman en filantroop († 1911).
* 30 Mei – Emmanuel Hiel, Vlaams-Nederlandse digter en prosaskrywer († 1899).
* 9 Julie – Sir Thomas Scanlen, eerste minister van die Kaapkolonie († 1912).
* 16 Julie – Adolf Lüderitz, 'n Duitse koopman en stigter van die eerste Duitse kolonie in Suidwes-Afrika, vandag Namibië († 1886).
* 22 Augustus – Samuel Langley, Amerikaanse sterrekundige, fisikus, uitvinder van die bolometer en lugvaartpionier († 1906).
* 9 November – Kondō Isami, Japannese swaardvegter en samoerai van die laat Edo-periode († 1868).
* 31 Desember – Anne van Rooy, stammoeder van die Van Rooy-familie in Suid-Afrika († 1904).
Sterftes

* 25 Julie – Samuel Taylor Coleridge, Engelse Romantiese digter, literatuurkritikus en filosoof (* 1772).
* 24 September – Dom Pedro, keiser van Brasilië en koning van Portugal (* 1798).
* 5 Desember – Thomas Pringle, Suid-Afrika se eerste Engelstalige digter en een van die baanbrekers vir persvryheid (* 1789).
Gepubliseer

* 25 Junie – Teologie - Singulari Nos, oor die foute van Lammenais, deur Pous Gregorius XVI.
Sien ook

*1834 in Suid-Afrika


Kategorie:19de eeu