JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ආගණක වාදය

ඇල්ගොරිතම භාවිතයෙන් පරිගණකකරණ ආදර්ශකයක් ඔස්සේ කෙතරම් කාර්යක්ෂමව ගැටලුවක් විසඳිය හැකි ද යන්න පිළිබඳ සලකා බැලෙන පරිගණක විද්‍යා ක්ෂේත්‍රය ආගණක වාදය නම් වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රය ආගණකතා වාදය සහ සංකීර්ණතා වාදය ලෙස ප්‍රධාන කොටස් 2කින් යුක්ත වන අතර එම යුගලම විධිමත් පරිගණකකරණ ආදර්ශන හා සම්බන්ධව භාවිතා වේ.
ආගණනය පිළිබඳ දැඩි අධ්‍යයනයක් කිරීම සඳහා පරිගණක විද්‍යාඥයින් පරිගණකකරණ ආදර්ශය ලෙස හැඳින්වෙන ගණිතමය පරිගණක අමූර්තනයක් භාවිතා කරති. මෙහි ආකාර කිහිපයක් ඇති නමුත් වඩාත් බහුලව භාවිතා වන්නේ ටියුරින් උපකරණයයි. ටියුරින් උපකරණය අනන්ත විභව මතක ධාරිතාවක් ඇති සාමාන්‍ය පරිගණකයක් ලෙස සැලකිය හැක. තවද එයට සිය මතකයට ප්‍රවේශ විය හැක්කේ කුඩා විවික්ත කොටස් වශයෙනි. පසුවෙන් නිර්මාණය කළ හැකි වීමත් ප්‍රතිඵල ඔප්පු කිරීමට භාවිතා කළ හැකි වීමත්, එය නිර්මාණය කළ හැකි වඩාත් බලවත් හේතුමය පරිගණක ආදර්ශය නිරූපණය කරන බවට සමහරක් දෙනා තුළ ඇති මතයක් යනාදිය හේතුවෙන් ටියුරින් උපරණය බහුලව භාවිතා වේ. අපරිමිත මතකය පැවතිය නොහැකි ගුණයක් සේ දිස්විය හැක. නමුත් ටියුරින් යන්ත්‍රයක් මඟින් නිර්ණය කළ හැකි ඕනෑම ගැටළුවක් සඳහා හැමවිටම අවශ්‍ය වනු ඇත්තේ පරිමිත මතක ධාරිතාවකි. එබැවින් මූලධර්ම අනුව ටියුරින් උපකරණයක් ඇසුරින් විසඳිය හැකි ඕනෑම ගැටළුවක් සීමිත ධාරිතාවක් ඇති පරිගණකයක් ඇසුරින් ද විසඳිය හැක.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_computation#Other_formal_definitions_of_computation
අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝකෝලය හරහා කටහඬ

thumb|VoIP ක්‍රියා කරන ආකාරයේ පෙන්වීමේ සැකැස්මක්

thumb|සාමාන්‍ය දුරකතනයන් VoIP ජාලයකට සම්බන්ධ කරන ප්‍රතිසම දුරකතන ඇඩැප්ටරය.

අන්තර්ජාල ඔස්සේ හඬ, අන්තර්ජාලය ප්‍රොටෝකෝල කටහඬ (Voice over IP, VoIP) යනු අන්තර්ජාලය හෝ වෙනත් පැකට්ටු හුවමාරු ජාල හරහා කටහඬ සම්ප්‍රේෂණය හැඳින්වීමට ද වියුක්ත ලෙස බහුලව යෙදේ. (එය සිදු කරන ප්‍රොටෝකෝලය හැර) මෙය පසුව කියන ලද සංකල්පය IP දුරකතන ක්‍රමය, අන්තර්ජාල දුරකතන ක්‍රමය, පුළුල් කලාපය (broadband) හරහා කටහඬ , පුළුල් කලාප දුරකතන ක්‍රමය හා පුළුල් කාලප දුරකතන ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. අවසාන දෙක තාර්කික ලෙස නිරවද්‍ය නොවේ, මන්ද යත් අර්ථ දැක්වීමෙන් දුරකතන ආකාරයේ හඬ සන්නිවේදක පටු කලාපීය (narrowband) වේ.
VoIP සැපයුම්කරුවන් සමහරක් විට ARPANET සැපයුම්කරුවන් සඳහා නිර්මිත පර්යේෂණාත්මක ජාල හඬ ප්‍රොටෝකෝලය (1973) හි වාණිජමය සාක්ෂාත්කරනයක් ලෙස ගෙන හැර දැක්විය හැක. හඬ හා දත්ත ගෙනයාමට තනි ජාලයක් ඇති කිරීමෙන් යම් වියදම් ඉතිරියක් සිදුවේ. විශේෂයෙන් පරිශීලකයන් VoIP අමතර වියදමකින් තොරව රැගෙන යා හැකි ජාල ධාරිතා නියම ප්‍රමාණයට වඩා අඩුවෙන් භාවිතා කර විට, VoIP සිට VoIP ට ඇමතුම් සමහරක් විට ගාස්තුවලින් නිදහස් අතර පොදු හුවමාරු දුරකතන ජාල (PSTN) වලට සම්බන්ධ VoIP ඇමතුම් (VoIP-to-PSTN) සඳහා VoIP පරිශීලකයන් විසින් ගෙන යන ගාස්තුවක් තිබිය හැක.
අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝ‍කෝල් හරහා හැම පද්ධති දුරකතන සංඥා ගෙන යනු ලබන්නේ සංඛ්‍යාංක ශ්‍රවණ ලෙසය. ඒවා කතා දත්ත සම්පීඩක උපක්‍රම යොදා ගනිමින් දත්ත සීඝ්‍රතාව අඩු කර ඇති අතර අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝකෝලය හරහා දත්ත පැකට්ටු ප්‍රවාහයක සංක්ෂිප්ත කර ඇත.
PSTN- සිට -VoIP ට සේවා වර්ග දෙකක් ඇත. සෘජු ඇතුළත වූ ඇමතීම (DID) හා ප්‍රවේශ අංක DID ඇමතුම් ලබා දෙන්නා කෙලින්ම VoIP පරිශීලකයාට සම්බන්ධ කරන අතර ප්‍රවේශ අංකවල දී ඇමතුම ලබා දෙන්නා අමතර VoIP පරිශීලකයා සඳහා දිගු අංකයක් ලබා දීම අවශ්‍ය වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Voice_over_IP

ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය
වෙබ් ප්‍රවේශතාව

වෙබ් ප්‍රවේශ්‍යතාව යනු හැකියාවන් ඇති හා නොමැති සියලු පුද්ගලයන් සදහා වෙබ් අඩවි භාවිතයට ඉඩ සැලැස් වීමයි. අඩවි නිවැරදි ලෙස නිර්මාණය කර ගොඩ නංවා සංස්කරණය කළ විට සියලු පරීශිලකයන්ට තොරතුරු හා ක්‍රියාකාරීත්වය සදහා සමාන ප්‍රවේශ නිර්මාණය වේ. උදාහරණයක් ලෙස අඩවියක් අර්ථ විචාරයෙන් තේරුමක් ඇති HTML මගින් කේතනය කර අනුරූ සඳහා පාඨමය අතින් එමදේ සපයා තේරුමකින් යුත් නම් වලින් සැබඳි නම් කර ඇති විට එය අන්ධ පරිශීලකයන් හට පාඨ වාක්‍යයට (text-to-speech) මෘදුකාංග හා/හෝ හයි-බ්‍රේල් (Lent-to-braille) දෘඩාංග භාවිතයට පහසුවක් වේ. අනුරූ හා වාක්‍ය විශාල හා /හෝ විහාලනය කළ හැකි නම් දුර්වල පෙනීමක් ඇති පරිශීලකයන්ට අන්තර්ගතය වටහා ගැනීමට පහසු වේ. සබැඳි යටින් ඉරි ඇඳ ඇති අතරම වර්ණ ගන්වා ඇති විට වර්ණ අන්ධතාවකින් යුත් පරිශීලකයන්ට ඒවා පහසුවෙන් නිරික්ෂණය වේ. ක්ලික් කල හැකි සබැදී හා ප්‍ර‍ෙද්ශ විශාල වීම මුසිකය නිසි පරිදි හැසිර විය නොහැකි පරිශීලකයන්ට පහසුවකි. පිටු කේතනය කර ඇති විට පරිශීලකයන්ට යතුරු පුවරුවක් මගින් හෝ තනි ස්විච් ප්‍රවේශ උපකරණයක් මගින් මග පෙන්වීම සිදුකල හැක. මෙය මුසිකයක් හෝ සම්මත යතුරු පුවරුවක් භාවිතා කළ නොහැකි පරිශීලකයන්ට උදව්වකි. විඩියෝ ගත කර ඇති විට හෝ සංඥා භාෂා සංස්කරණ ඇති විට බාහිර හා ශ්‍රවණය අඩු පුද්ගලයන්ටද වීඩියෝ වටහා ගැනිමේ හැකියාව ලැබේ. අන්තර්ගතය සරල භාෂාවෙන් ලියා ඇති විට හා උපදේශන රූප සටහන් හා සජීවන මගින් හෝ ඉගෙනීමේ දුර්වලතා වලින් පෙලෙන පරිශීලකයන්ට අන්තර්ගතය පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි වේ. අඩවි නිවැරදි ලෙස ගොඩ නංවා පවත්වා ගෙන යන විට අනෙකුත් ආබාධිත නොවන පරිශීලකයන්ට බාධා නොවන පරිදි ආබාධ සහිත සියලු පරිශීලකයන්ට සේවා සැලසිය හැක.

වෙබ් ප්‍රවේශතාව පිලිතුරු සෙවීමට බලාපොරොත්තු වන අවශ්‍යතා අතරට පහත දෑ ඇතුලත් වේ.
*දෘශ්‍ය - අන්ධබව ඇතුලුව දෘශ්‍ය දුබලතා, විවිධ දුබල වර්ග වල දුර්වල දර්ශනය හා දුර්වල ඇස්පෙනීම විවිධ වර්ග වල වර්ණ අන්ධතා
*චාලක / සචලතාව - උදා - පාර්කින්සන්ගේ රෝගය, පේශී දුෂ්පෝෂණය, මස්තිශ්ක අංශ භාගය, අසානය වැනි තත්ත්ව නිසා ඇතිවන දෑත් පාවිච්චි කිරීමේ අපහසුතාව හෝ නොහැකියාව, කම්පනය ඇතුලත්ව, මස්පිඩු මන්ද චලනය, නියමාකාර මස්පිඩු පාලනය නැතිවීම , වැනි තවත් ලක්ෂණ.
*ශ්‍රවණ - බිහිරි බව හෝ ශ්‍රවණ දුබලතා, ඇසීම දුර්වල පුද්ගලයන්ද ඇතුලුව
*අපස්මාරය - දාශ්‍ය හෝ සැනෙලි ආචරණ නිසා ඇතිවන ‍ෙෆාටෝඑපිලෙප්ටික් අපස්මාරය
*ප්‍රජානන / බුද්ධිමය - වර්ධනය වීමේ ආබාධිතතා, ඉගෙනීමේ ආබාධිතතා (ඩිස්ලෙක්සියා, ඩිස්කැල්කියුලියා, වැනි තවත් ලක්ෂණ ) හා විවිධ ප්‍රභව වල ප්‍රජානන ආබාධිතතා, මතකයට ඇති බලපෑම්, අවධානය, ගැටළු නිරාකරණය හා තාර්කික හැකියා. ආදී තවත් ලක්ෂණ.
විශ්ව විසිර වියමන (World wide web) - සාහිත්‍යයේ වු ඉතිහාසය

ගෘහස්ථ ගෝලීය තොරතුරු පද්ධතියක සංකල්පය අවම තරමින් ඇසිසැක් ඇසිමොව් ගේ “ඇනිවර්සරි” කෙ‍ටිකතාව (1959 මාර්තු, ඇමේසින්ගේ ස්ටෝරීස්) තෙක් වත් ආපසු දිවෙයි. එහිදි එම චරිත, පෘතුවි අභ්‍යන්තරයේ ඇති සුපිරි පරිගණකයකට විශ්ව විසිරි පරිපථ ජාලයක් හරහා සම්බන්ධිත මල්ටිවැක් අවුල් ලට් (Multivac outlet) ලෙස හදුන්වන ගෘහස්ථ පරිගණකයක් තුලවු තොරතුරු විමසා බලයි. එක් චරිතයක් ඔහුගේ දරුවන් සඳහා මල්ටිවැක් Jr. ආකෘතියක් ස්ථාපනය කිරීමට සිතයි.

එම කථාව ගොඩ නැගි ඇත්තේ වාණිජ අභ්‍යවකාශ ගමන් සුලභ ඈත අනාගතයකය. එහිදි යන්ත්‍රය පිලිතුරු පටි කැබැල්ලක මුද්‍රණය කරන අතර එය කවුළුවක් තුළින් එළියට පැමිණේ. එහි විඩියෝ සංදර්ශණයක් නැත. ගෘහස්ථ පරිගණකයේ අයිතිකරු පවසන්නේ ඔහු කථා කරන මල්ටිවැක් අව්ට්ලට් එකක් ගැනීමට මුදල් වියදම් නොකරන බවයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/World_wide_web#History_in_literature
ශාරීරික අභ්‍යාස

thumb|තුන්ප්‍රයාම අභ්‍යාසයක පිහිනුම් අභ්‍යාසයක් අවසන් කර ගොඩට එන ඇමෙරිකානු මැරයින් භටයෙක්
ශාරීරික අභ්‍යාස යනු මනා ශාරීරික යෝග්‍යතාවයක් සහ පොදුවේ ගත් කළ යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් පවත්වා ගැනීම සදහා ඇති කර ගනු ලබන දේහයේ ක්‍රියාකාරිත්වයන්ය. එය බොහෝ අවස්ථාවල දී සිදු කරනු ලබන්නේ මාංශ පේශී සහ රුධිර සංසරණ පද්ධතියෙහි ක්‍රියාකාරිත්වය ශක්තිමත් කරගැනීම පිණිස වන අතර එමගින් අදාල පුද්ගලයාගේ මළල ක්‍රීඩා කෙරෙහි ඇති දක්ෂතා ද මුවහත්වේ. නිරතුරුවම සිදු කරන අඛණ්ඩ ශාරීරික අභ්‍යාස මගින් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු වන අතර එමගින් හෘද රෝග, රුධිර සංසරණ පද්ධතියේ රෝග, දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව සහ අධිස්ථුලතාවය වළක්වාගැනීමට උපකාරී වේ. තවද එමගින් මානසික සෞඛ්‍ය වැඩි දියුණු වන අතර මානසික ආතතිය වළක්වා ගැනීමට ද උපකාරී වේ.
ස්වකීය ස්වස්ථතාව

ස්වකීය ස්වස්ථතාව ආරක්‍ෂා කරගැනීමේ ක්‍රම සදහා උදාහරණ පහත පරිදි වේ.

පොදුවේ ගත් කළ ,

* සිරුර සහ හිසකෙස් සේදීම.
* ස්නානය කිරීම
* ඇදුම් සහ ජීවත්වන අවට වටපිටාව පිරිසිදුව තබාගැනීම.
* වෙනයම් පුද්ගලයෙකු නිදාගත් පසුව ඇද රෙදි මාරු කිරීම.
* නියපොතු කැපීම.
* කොණ්ඩය කැපීම.
* නියපොතු පිරිසිදුව තාබාගැනීම.
* නිවස පිරිසිදුව තබාගැනීම.

දෑත්

* දෑත් සහ මුහුණ නිරතුරුවම සොදා පිරිසිදු කර ගැනීම.
* වැසිකිලි ගිය පසු හොදින් දෑත් පිරිසිදු කර ගැනීම.
* කහින විට හෝ කිවිසන විට මුඛය ලේන්සුවකින් හෝ අතින් ආවරණය කර ගැනීම ඉන් පසුව දෑත් හොදින් පිරිසිදු කර ගැනීම.
* ආහාර ගැනීමට පෙර සතුන් අත පත ගෑමෙන් වැළකීම එසේ කරයි නම් ආහාර ගැනීමට ප්‍රථම දෑත් හොදින් පිරිසිදු කර ගැනීම.
* නාසයට ඇගිල්ල දෑමීම, කුරුලෑ ඇල්ලීම සහ නියපොතු සැපීම වැනි පිළිකුල් සහගත ක්‍රියාවන් නොකිරීම.
* දත් බුරුසු, රේසර්, තුවා, පනාවන් වැන‍ි අනෙකුත් පෞද්ගලික උපකරණ පොදුවේ පරිහරණය නොකිරීම.
මුඛ ‍ස්වස්ථතාව

* දන්ත සෞඛ්‍ය - දත් සහ විදුරුමස් පිළිබදව අවධානය යොමු කිරීම මගින් හුස්මවල අධික දුර්ගන්ධයක් ඇති වීම වැළැක් වීම හෝ ප්‍රතිකාර කිරීම.
* දත් බෙහෙත් භාවිතා කරමින් හොදින් දත් මැදීම මගින් දත් දිරායාම සහ විදුරුමස් රෝග ඇති වීම වළක්වා ගැනීමයි. එමගින් හුස්මවල අධික දුර්ගන්ධයක් ඇති වීම වළක්වාගත හැකිය.
* බැක්ටීරියා නාශක දියරයන් භාවිතා කිරීමෙන් මුඛය සේදීම මගින් හෝ චුයින්ගම් සැපීම මගින් මුඛයෙන් දුර්ගන්ධය වළක්වා ගැනීම කළ හැකිය.

වෙනත්
* රුධිරය, මළපහ , මුත්‍රා සහ වමනය වැනි අපද්‍රව්‍ය සමග ස්පර්ශ වීම වළක්වා ගැනීම.
* දිනපතා පිරිසිදු යට ඇදුම් ඇදීම සහ ඒවා නිරතුරුව හොදින්සොදා පිරිසිදු කර ගැනීම.
* නිරතුරුවම මුහුණ සේදීම.
හැඩවැඩ වීම

මෙමගින් පුද්ගලයකුගේ බාහිර ශාරීරික පෙනුම වඩා අලංකාරවත් ලෙස වෙනස් කරන අතර එමගින් සිරුරෙහි ඇති අවලක්ෂණයන් ඉවත් කොට පුද්ගලයෙකුගේ සනීපාරක්ෂාව වැඩි දියුණු කරයි.

පුද්ගලයෙකු හැඩවැඩ වීම සදහා බොහෝ අවස්ථා වලදී හිසකෙස් සොදා පිරිසිදු කරගැනීම, හිස පිරීම, හිස කෙස් අලංකාර කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. මීට අමතරව බාහිර රූපාලංකරණ ක්‍රම ද භාවිතා කරයි.

ප්‍රවර්ගය:ස්වස්ථතාව
පෝලියෝ

thumb|පෝලියෝ රෝගියෙක්

පෝලියෝ ‍රෝගය , පෝලියෝ මයලයිටීස් හෝ බාලක පක්ෂාගාතය ලෙසට හැඳින්වෙන මළපහ මාර්ගයෙන් ව්‍යාප්ත වන වෛරසයක් මගින් බෝවන රෝගයකි. පෝලියෝ මයලයිටීස් (poliomyelitis) යන වචනය ග්‍රීක භාෂාවෙන් පෝලියෝ අළුපාට , මයෙලෝන් - සුෂුම්නාව , අයටිස්-ආසාදනය යන අරුත් දේ.(සියයට 90 ක් පමණ පෝලියෝ රෝගීන්ට රෝග ලක්ෂණ නොමැති නමුත් වෛරසය රුධිරයට ඇතුළු වු විට රෝග ලක්ෂණ ඇතිවේ). සියයට එකකටත් අඩු ප්‍රතිශතකට වෛරසය මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියට ඇතුළු වන අතර එහි වූ චාලක ස්නායු විනාශයට පත් කරයි. මෙමගින් මාංශපේෂී දුර්වල වීමෙන් ක්ෂණිකව පණ නැතිවීමෙන් අංශභාගය තත්වයට පත්වේ. හානියට පත්වන ස්නායු වර්ගයට අනුව විවිධ වර්ගයේ අංශභාග තත්ව ඇතිවේ. සුෂුම්නාවට බලපෑම් ඇතිවීම මින් වඩාත්ම බහුල ආකාරය වේ. බහුල වශයෙන් දෙපා පණනැති කරමින් සිදුවන අසමමිතික අංශභාග තත්වය මෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණයයි. කපාල ස්නායුවලට පෝලියෝ රෝගය බලපෑම හේතුවෙන් එම ස්නායු මගින් ක්‍රියාකාරී වන පේශි අක්‍රීය වේ. කපාල ස්නායු සුෂුම්නා පෝලියෝ තත්වය ඇතිවේ.


1840 දී ජෙකබ් හෙයින් විසින් පෝලියෝ රෝගය මුල්වරට හඳුනාගන්නා ලදී . 1908 දී කාල් ලෑන්ඩ්ස්ටයිනර් විසින් රෝග කාරක පෝලියෝ වෛරසය හඳුනාගන්නා ලදී. විසිවන ශතවර්ෂයට ප්‍රථම ප්‍රධාන වශයෙන් පෝලියෝ සංගත තත්වයක් දක්නට නොලැබුණ ද ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ විසිවන සියසෙහි තිබූ වඩාත් භයානකම කුඩා දරුවන්ට වැළදෙන රෝගය වූයේ පෝලියෝ රෝගයයි. පෝලියෝ වසංගත රෝග අවස්ථාවන්හි ඉතිහාසයේ එමගින් ‍‍‍බොහෝ ප්‍රමාණ‍යක් රෝගීන් අබ්බගාත තත්වයට පත්කර ඇති අතර බොහෝමයක් කුඩා ළමුන් මෙම රෝගය හේතුවෙන් අංශභාග තත්වයට පත් වී මරණයට ලක්වී ඇත. පෝලියෝ රෝගය වසර දහස් ගණනක් මුළුල්ලේ 1880 තෙක් නිහඩව ම එක් ප්රදේශයකට පමණක් සීමා වූ රෝගයක්ව පැවතුන ද ක්ෂණයකින් එය ප්‍රධාන වසංගත රෝග තත්වයක් ලෙසට යුරෝපයේ ද වේගයෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ද ව්‍යාප්ත වූ වසංගත රෝග තත්වයක් බවට පත්විණි. 1910 වන විට මුළු ලොව පුරාම පෝලියෝ රෝගයෙහි සීඝ්‍ර වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළ අතර නිරතුරුවම ඇතිවන වසංගත රෝග අවස්තා ගිම්හාන සෘතුවල දී දක්නට ලැබිණි. දහස් ගණනක් වූ කුඩා ළමුන් හා වැඩිහිටියන් අංශභාග තත්වයට පත් කරනු ලැබීම හේතුවෙන් රෝගය වළක්වා ගැනීම සඳහා එන්නත් නිෂ්පාදනය කිරීම කෙරෙහි ‍මෙහෙයුම් බලයක් ඇතිවුණි. ජොනාස් සෝල්ක් (1952) සහ ඇල්බට් සැබින් (1962) විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූ පෝලියෝ එන්නත මගින් වාර්ෂිකව වාර්තාවන පෝලියෝ රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව සිය දහස් ගණනේ සිට දහස් ගණනක් දක්වා අඩුකර ගැනීමට සමත් විණි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය , යුනිසෙෆ් සංවිධානය හා ජාත්‍යන්තර රොටර් සංගමය මගින් වැඩි දියුණු කළ පෝලියෝ එන්නත් හඳුන්වා දීමත් සමගම ලොව තුළින් පෝලියෝ රෝගය තුරන් කිරීමට හැකිවිණ.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:පෝලියෝ
පැලෑටි

දිවයිනෙහි ඇති සියළුම පැලෑටි සහ ශාක විශේෂ පිළිබඳව ඇති සරල නිරූපණයක්

උද්භිද විද්‍යාවට‍ අනුව පැලෑටි යන්නට අර්ථ දෙකක් පවතී. පළවෙනි අර්ථ දැක්වීම නම් යම්කිසි ප්‍රදේශයක ඇති පැලෑටි වර්ග හෝ යම්කිසි කාලපරිච්ඡේදයක පවත්නා පැලෑටි වර්ගයි. එමඟින් යම්කිසි ප්‍රදේශයක යම්කිසි කාලසීම‍ාවක් තුළදී පවත්නා සියළුම ශාක ජීවයන් පිළිබඳව විග්‍රහ කෙ‍රේ. විශේෂයෙන්ම ස්වාභාවිකව පවතින හෝ සාම්ප්‍රදායික ශාක පිළිබඳවයි. දෙවන අර්ථ දැක්වීම නම් යම්කිසි ප්‍රදේශයක හෝ කාලසීමාවක පවත්නා ශාක විශේෂ පිළිබඳව ග්‍රන්ථකරණයෙන් හෝ වෙනත් ක්‍රියාකාරකම් මඟින් විග්‍රහ කරනු ලබන ශාක විශේෂයි. එමගින් ඒවා පිළිබඳව හඳුනාගැනීම අදහස් කෙරේ. ඇතැම් සම්ප්‍රදායික සහ නූතන පැලෑටි වර්ග පිලිබදව ලැයිස්තුවක් පහතින් දැක්වේ.

පැලෑටි හෙවත් ඉංග්‍රීසියෙන් ෆ්ලෝරා යන වදන ගොඩ නැගි ඇත්තේ ලතින් භාෂාවෙන් රෝම මිත්‍යා මතයන්ට අනුව මල්වලට අධිපති දේවියගේ නමිනි. මේහා සමානව සත්ත්ව ජීවිතය පිළිබඳව යොදනු ලැබු යෙදුම නම් ‍ෆෝනා (Fauna) යන්නයි. ශාක සහ සත්ත්ව ජීවිතය සහ අනෙකුත් ජීවයෙහි ආකාරයක් වන දිලීර වර්ග එක්ව ගත් කල ඒවාට බයෝටා (Biota) යැයි හැදින්වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Flora
පරිසර දුෂණය ප්‍රභවයන් සහ හේතු

වායු දූෂණය සදහා හේතු වන වඩාත් ප්‍රමුඛතම සාධක අතුරින් එකක් ලෙස මෝටර් වාහන වලින් නිකුත් වන දුම හැඳින්විය හැකිය. චීනය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, මෙක්සිකෝව සහ ජපානය යනු මෙලෙස වායු දුෂණය සිදු කරන ප්‍රධාන රටවල් කිහිපයකි. මෙලෙස කරන ලද වර්ගීකරණයට අනුව කැනඩාව මේ වර්ගීකරණයේ දෙවන ස්ථානය ගනී‍‍‍. ප්‍රධානතම නිශ්චල වායු දුෂක ප්‍රභවයන් වනුයේ රසායනික කම්හල්, ගල් අගුරු මගින් ක්‍රියාත්මක වන ගල් අඟුරු බලාගාරය ශක්ති පිරියත වල් තෙල් පිරිපහදු කම්හල්, තෙල් හා රසායනික පිරියත වල්, න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම්, අපද්‍රව්‍ය දහනය කිරීම්, විශාල පරිමාණයේ සත්ව ගොවිපලවල්, PVC කර්මාන්ත ශාලා, ලෝහ නිෂ්පාදන රසායනාගාර, ප්ලාස්ටික් කර්මාන්තශාලා සහ වෙනත් කර්මාන්ත ශාලාවන්ය.

පස දුෂණය කරන වඩාත් සුලභ ක්‍රම දුෂකයන් වනුයේ ක්ලෝරිනි කරණය කරන ලද හයිඩ්‍රෝකාබන වර්ග, (CFH) බර ලෝහ (ක්‍රෝමියම්, කැඩ්මියම් - නැවත ආරෝපණය කල හැකි බැටරිවල අන්තර් ගත වේ, ඊයම් - තීන්ත ද්‍රව්‍ය වල අන්තර්ගත වේ, ඇතැම් රටවල ගුවන් යානා වල භාවිතා කරන ගැසෝලීන් වායුව), MTBE, සින්ක්, ආසනික් සහ බෙන්සීන් ය. සාමාන්‍ය පරිදි නගර සභා වලින් අපද්‍රව්‍ය හා රසායනික ද්‍රව්‍ය යොදා භූමි ප්‍රදේශයන් ගොඩ කිරීම හේතුවෙන් බොහෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය පසට එක් වේ. මීට අමතරව ඒවා අදාල ප්‍රදේශ වල ජලයටද එක්රැස්වේ. මීට අමතරව බහු ක්ලෝරනීකරණය කරන ලද ඩයිබෙන්සෝඩයොක්සීන් වර්ගද මෙලෙස පරිසරයට මුදාහරිනු ලැබේ. මේවා පොදුවේ ඩයොක්සීන් ලෙස ද සරලව ICDD ලෙස ද හැඳින්වේ.

ස්වාභාවික විපත්ති අතුරුඵලයක් ලෙස ද පරිසර දූෂණය සිදුවිය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස චණ්ඩ මාරුත අවස්ථාවන්හිදී මල අපද්‍රව්‍ය (sewage) යුතු වාහන, බෝට්ටු ආදිය කැඩී බිඳී යාමෙන් එකතු වන තෙල් වර්ග ජලයට එකතු වී ජල මූලාශ්‍ර දූෂණය කරනු ලබයි. වෙරළාසන්න ප්‍රදේශවල තෙල් පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන ඇති කරන අවස්ථාවන්හිදී විශාල පරිමාණයෙන් සමුද්‍ර දුෂණයක් සිදුවේ. න්‍යෂ්ඨික බලාගාර හෝ තෙල් ටැංකි වැනි ස්ථානවල අනතුරු ඇති වන අවස්ථාවන්හිදී වඩාත් පුළුල්ව පැතිරී ගිය අනතුරුදායක අවස්ථා වන් වලට මුහුණ පෑමට සිදුවිය හැක.

ශබ්ද දුෂණය අතරින් ගත් කල මෝටර් වාහන වලින් නිකුත් කරන ශබ්දය වඩාත් ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගන්නා අතර එමගින් ලොව පුරා නිකුත් කරන අනවශ්‍ය ශබ්ද අතරින් 90% ක්ම ඇති කරනු ලබයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Environmental_pollution#Sources_and_causes
න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාවේ ඉතිහාසය

ප්‍රොටෝන හා නියුට්‍රෝනවල බන්ධන ශක්තීන් ඒවායේ සාපේක්ෂතාශ්‍රීත නිදහස් ස්කන්ධවල 1% ප්‍රකාරව පවතී. එම නිසා නිරපේක්ෂිත ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය අනෙකුත් සන්නිකර්ෂණයන්ගෙන් අඩු දෝෂ සහිතව භාවිතා කළ හැක. 18 වන ශත වර්ෂයේ රසායනඥයින් රසායනික මූලද්‍රව්‍යය , පදාර්ථ හා සංයෝජනය පාලක නියම හා ඒවායේ ක්‍රමවත් වර්ගීකරණය (මෙන්ඩලීව්ගේ මූලද්‍රව්‍ය ආවර්තිතා වගුව) පහදා දෙයි. 1803 දී ජෝන් ඩෝල්ටන් වර්තමානයේ පරමාණුක ‍භෞතික විද්‍යාව ලෙස වර්ග කළ විට තනි පරමාණුවල මූලික ගුණ අධ්‍යයනය අවශ්‍ය වූ ඩිමෝක්‍රීටස්ගේ පරමාණුව පිළිබද අදහස ඒවාට යෙදවීය. එම අධ්‍යයනයන්, 1896 දී බෙකරල්ට නිශ්චිත පරමාණු විශේෂවල විකිරණශීලීතාව සොයාගැනීම හා තව දුරටත් විකිරණශීලිතාව යන්න කුමක්ද හඳුනාගැනීමටද, 1898 දී කියුරි යුවලට ද ඒ සඳහා මූලිකත්වය ‍ගත්තේය. විකිරණශීලීතාවයේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමට ළගා වූ සැණින්ම ඔහු අංශු විහිදුවා පතුරුවා පරමාණුවලට ඒවායින්ම ඒෂණය වීමට ඉඩ සැලැස්වීය. එම කාර්යය තුළ දී 1911 දී ඔහු පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියක පැවැත්ම පරීක්ෂා කිරීම් (ගයිගර් හා මාස්ඩන්ගේ වෙහෙසකාරී පරීක්ෂණ හරහා) ඔ‍ස්සේ ඉදිරිපත් කළ පරීක්ෂණ න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව සේ විද්‍යාවට නව ශාඛාවක් විවර කරදෙන ලදී

රදර්ෆඩ්ගේ කාර්යය අනුගමනය කරමින් ලොවපුරා විද්‍යාඥයන් පරමාණුව විවරණය කිරීම අරඹන ලදී. මෙය පළමුවරට සාර්ථකව සිදු කරන ලද්දේ අංශු ත්වරකයක් භාවිතයෙන් පරමාණුවක් වෙන් කළ රදර්ෆඩ්ගේ ශිෂ්‍යයන් දෙදෙනෙකු වූ ජෝන් කොක්ක්රොෆ්ට් හා අ’නස්ට් වෝල්ටන් විසින් 1932 දීය.

ජර්මන් ජාතික භෞතිකඥයින් වන ඔට්ටො හන් හා ඇරල් වොන් ස්ට්‍රැව්‍රසන්බර්ග් න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩය පිළිබඳ ප්‍රථම සාර්ථක පරීක්ෂණය මෙහෙයවන ලදී.

1940 හා 1950 දී මූලික ව්‍යුහයේ න්‍යෂ්ටියට වඩා තවත් මට්ටමක් ඇති බව සොයා ගත් අතර එය ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන මගින් සෑදී ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. එසේ න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, පැවතෙන්නා සහ පරමාණුක භෞතික විද්‍යාව සහ අණුක භෞතික විද්‍යාවේ පෞරාණිකයෙන් පැවතෙන්නා සේද සැලකිය හැක.

න්‍යෂ්ටිය සමග පරීක්ෂණ මූලික අන්තර්ක්‍රියා තව දුරටත් අවබෝධ කර ගැනීමට දායක වේ. න්‍යෂ්ටික ගුණ හා න්‍යෂ්ටික ව්‍යුහය පාලනය කරන නියම සොයා ගැනීම, ක්‍රියාකාරී හා ඵලදායී පර්යේෂණ අංශ වේ. ප්‍රායෝගික යෙදීම් ලෙස න්‍යෂ්ටික බලය, දුම් අනාවරක , හෘදපියකූරුව , වෛද්‍ය මූර්තන උපාංග හා තවත් දෑ සඳහා බහුලව යොදා ගෙන ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Nuclear_physics#History

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
කථන හා භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යාව

කථන හා ව්‍යාධි විද්‍යාව යනු පුද්ගලයෙකුගේ කථනය, භාෂාව, සංජානනය, හඬෙහි ඇතිවන ආබාධ, ගිලීමේ අපහසුතා සහ ඒවා සඳහා පුනරුත්ථාපනය හා නිවැරදි කිරීම් ප්‍රතිකාර ලබාදෙන ක්‍රමවේදයකි. කථනය හා භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යාඥයින් හෝ කථන හා භාෂා චිකිත්සකවරුන් විසින් මෙකී රෝගීන්ගේ හඬ ඉපදවීම, කථනය වැඩිදියුණු කිරීම, ගිලීමේ අපහසුතා සහ භාෂා අවශ්‍යතා පාසල් වලදී, රෝහල් වලදී සහ වෙනත් ස්ථාන වලදී කථන චිකිත්සක ක්‍රම මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදේ.

සන්නිවේදනය සඳහා කථනය (උච්චාරණය, කටහඩ හැසිරවීම, වේගය, තීව්‍රතාවය,) (ධ්වනි විද්‍යාව, ශබ්ද අධ්‍යයන විද්‍යාව, රූපකාරය, ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය, අර්ථ විචාරය, උපයෝගි බස සම්බන්ධ වාග් විද්‍යාව) කථන හා ව්‍යවහාරික භාෂාව, (ලිවීමේදි හා කියවීමේදි භාවිතා වන) සහ මුහුණෙන් වන හැගීම් ප්‍රකාශ කිරීම් හා ඉරියව් අන්තර්ගත වේ. මුඛයේ ස්වරාලයේ සහ ග්‍රසනිකාවට අයත් ගිලීමේ ක්‍රියාවලිය ආශ්‍රිත රෝග කථන චිකිත්සාව යටතේ ප්‍රතිකාර කරනු ලැබේ. රෝගයේ තීව්‍රතාවය හා ස්වභාවය අනුව ඒ සඳහා ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ශාරීරික සුවතා ව්‍යායාම, නිරතුරුවම සිදුකරන පුහුණු වීම්, සන්නිවේදනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය ක්‍රම භාවිතා කිරීම වැනි ඒවා වේ. කථන චිකිත්සාව සඳහා සංඥා භාෂාව හා පින්තූර මගින් සංකේත ක්‍රම භාවිතා කිරීම සිදුවේ.

භාෂා චිකිත්සකවරුන් ගිලීමේ ඇති අපහසුතාවන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ද පුහුණු වී ඇත.
මෙය,
# කථන හා භාෂා ව්‍යාධි විද්‍යාව (SLP) ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේද,
# එක්සත් රාජධානියේ, අයර්ලන්තන් හා දකුණු අප්‍රිකාවේ කථන හා භාෂා චිකිත්සාව ලෙසද,
# ඕස්ට්‍රේලියාවේ කථන ව්‍යාධි විද්‍යාව ලෙසද,
# නවසිලන්තයේ කථන භාෂා චිකිත්සාව ලෙසද හැදින්වේ.

මීට අමතරව වෙනත් ආකාර වලින් ද මෙය විස්තර කෙරේ.

මෙය කථනය ඇති කරන්නා වු අවයව වල ඇති වන රෝගී තත්වයන් කෙරෙහි ප්‍රතිකාර ලබාදෙන්නා වූ වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයකි. කථන අවයව වන්නේ මුඛය, උගුර, ස්වර තන්තු හා පෙනහළුය. ස්වර තන්තු වල හා ස්වරාලයේ ඇති පිළිකා ස්වර තන්තු වල අක්‍රමිකතා සහ කථනය ඇති කරන අවයව වල කථන පාලනයෙහි අක්‍රමිකතා සඳහා මෙහිදි ප්‍රතිකාර කෙරේ.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍ය වෛද්‍යවරුන් ද කථනය හා සම්බන්ධ රෝග තත්ව සඳහා පුහුණු කොට ඇත. මෙම කථන චිකිත්සාව වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ තවත් උපක්ෂේත්‍රයකි. මෙම කථන චිකිත්සකවරුන් කථන අපහසුතා සහ ගිලීමේ අපහසුතා පිළිබඳව ප්‍රතිකාර කරති. මෙමගින් ස්වරාලයේ අක්‍රමිකතා උගුර බැරැන්ඩි වීම සහ ගැස්ට්‍රයිටිස් රෝගය හා සම්බන්ධ ආහාර උගුරට ඒම හදුනා ගැනීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීම සිදු කෙරේ. මෙම කථන චිකිත්සකවරුන් මගින් ප්‍රතිකාර ලබන රෝගීන් අතරට කථන ආබාධ ඇති කුඩා ළමුන්, ස්වරාල සැත්කම් කරන ලද රෝගීන්, ගිලීමේ අපහසුතා ඇති රෝගීන් සහ ස්වරාල අබාධ ඇත්තවුන් අන්තර්ගත වේ.

අතීතයේ ගොත ගැසීම මානසික ආබාධයක් ලෙස සැලකුවද දැන් එම මතය ඉවත්කර ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Speech-Language_Pathology
රසායනික ප්‍රතික්‍රියා

right|180px|thumb|Vapors of hydrogen chloride in a beaker and [[ammonia in a test tube meet to form a cloud of a new substance, ammonium chloride]]

රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් යනු සෑම විටම යොදාගන්නා රසායන ද්‍රව්‍යයේ වෙනස්වීමක් පෙන්වීමකි. ප්‍රතික්‍රියාව සඳහා සහභාගීවන රසායන ද්‍රව්‍ය නැතිනම් රසායන ද්‍රව්‍යයන් ප්‍රතික්‍රියක ලෙස හඳුන්වයි. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සාමාන්‍යයෙන් හදුනාගනු ලබන්නේ රසායනිකව ප්‍රතික්‍රියකවලවන වෙනස්වීම මගිනි. එමෙන්ම එහදී ප්‍රතික්‍රියාවෙන් පසුව එය අවසන් ඵලය වශයෙන්, එය සෑම විටම ප්‍රතික්‍රියකවලට වඩා වෙනස් වූ ප්‍රතිඵල ලබාදේ. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් යනු සචල ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉවත් වීම හා සම්බන්ධ වීම හරහා වන බන්ධන සෑදීමේ හා කැඩීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙම මතය භාවිතයෙන් න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවකදී මුලද්‍රව්‍ය අංශු වෙනත් අංශු බවට හැරවීම ද පැහැදිලි කරගත හැක.

රසායනික සංස්ලේෂණයෙන්හි දී අපට අවශ්‍ය ප්‍රතිඵලයන් ලබා ගැනීම සදහා එකිනෙක වෙනස් වූ ප්‍රතික්‍රියකවල එකතූන් යොදාගනී. ජෛව රසායන විද්‍යාවේදී සෛල තුළ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට නොහැකි තත්වයකදී වුව ද සෛල තුළදී සංස්ලේෂණ ක්‍රියාව එන්සයිම මගින් උත්ප්‍රේරණය කොට පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලීන් ඔස්සේ ප්‍රතික්‍රියාව සිදු කරයි.


ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:රසායනික ප්‍රතික්‍රියා
රසායනික පදාර්ථය (සටහන)රසායනික පදාර්ථය (සටහන)

සැහැල්ලුතම මූල ද්‍රව්‍ය වනුයේ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම්ය. මේවා විශ්වයේ මහා පිපුරුමේ (Big Bang nucleosynthesis) මුල් විනාඩි 20 තුළ නිපදවූ අතර එය ස්කන්ධ අතර අනුපාතයෙන් 3 : 1 වේ. (ආසන්න වශයෙන් පරමාණු සංඛ්‍යා අතර අනුපාතය ගත් විට 12 : 1 වේ) හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් ඇතිවුණු පසු අනෙක් මූල ද්‍රව්‍ය ස්වාභාවිකව ඇති වූ අතර එය ස්වාභාවික සහ කෘත්‍රීමව කරන ලද න්‍යෂ්ටික සංස්ලේෂණ ක්‍රම, හා න්‍යෂ්ටික විඛන්ඩණය වැනි ක්‍රම මගින් ඇති විණි.

වසර 2006 වන විට මූල ද්‍රව්‍ය 117 තේරුම් ගෙන ඇති අතර (මෙහි තේරුම් ගත් යනු අනෙක් මූලද්‍රව්‍යවලින් පැහැදිලිව වෙන් කොට ගත් කාලයක් පවතී යන්න වේ.) මෙයින් 94 ස්වාභාවික පෘතුවියේ පවතී. මෙයින් 6 ක් අංශු මාත්‍රීය ප්‍රමාණ වලින් පවතී. ඒවා නම් ටෙක්නීටියම් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 43, ප්‍රොමේතියම් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 61, ඇස්ටටීන් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 94 වේ. මීට අමතරව (සමහර විට) පරමාණුක ක්‍රමාංකය 98 වූ කැලිෆෝනියම් ඇතැම් වේලාවට අණාවරණය කරගෙන ඇති අතර එය තාරකා සහ අද්බූත තාරකාවල වර්ණාවලි මගින් සොයා ගත නොහැකි අතර ඒවා කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කළ යුතු වේ. මෙම මූල ද්‍රව්‍ය කෘත්‍රීම ක්‍රම මගින් ව්‍යුත්පන්න කරන ඉතා කෙටි අර්ධ ආයු කාලයක් සහිත විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය නිසා ‍තැනෙන්නකි.

ඉතිරි මූල ද්‍රව්‍ය 22 පොළෝවේ හෝ කක්ෂ වර්ණාවලි මගින් සොයා ගත නොහැකි අතර ඒවා කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කළ යුතු වේ. මෙලෙස කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කරන ලද මූලද්‍රව්‍යයන් සියල්ලම විකිරණශීලී වන අතර ඉතා කුඩා අර්ධ ජීවිත කාලයක් ඇත. මෙම මූලද්‍රව්‍ය පොලොවේ තිබුණහොත් ඒවා බොහෝ දුරට දිරාපත් වේ. යම් හෙයකින් පොළොවේ හෝ නව තරුවක පැවතුණහොත් ඒ හදුනා ගැනීම පවා හැකි නොවන ඉතා කුඩා ප්‍රමාණ වලිනි. පළමුව කෘතීමව නිර්මාණය කරන ලද මූල ද්‍රව්‍ය වනුයේ ටෙක්නීටියම්ය. (ඒ 1937 දීය. ඒ අංශු මාත්‍රීය ලෙස ටෙක්නීටියම් පවතින බව 1925 දී සොයා ගත්තද, එතෙක් මූල ද්‍රව්‍ය හඳුනාගත නොහැකි වුනි. නැතහොත් එය 1925 සොයා ගත හැකිව තිබුණි.) මෙම ක්‍රියාවලිය කිහිපවරක් ස්වාභාවිකව අංශු මාත්‍රීයව පවතින මූලද්‍රව්‍ය සඳහා සිදු කෙරුණි.

මූල ද්‍රව්‍ය ලැයිතුවක්, නමෙන් , ලකුණෙන් , පරමාණුක ක්‍රමාංකයෙන් , ද්‍රවාංකයෙන්, තාපාංකයෙන් සහ පරමාණුවල අයනීකරණ ශක්තිය ලබා ගත හැක. හොදම මූලද්‍රව්‍යවල වර්ගීකරණ ආවර්ථිතා වගුවේ වන අතර සමාන ගුණැති මුලද්‍රව්‍ය එකට ගෙන එහි දක්වා ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Chemical_element#description
ජීවයට බලපාන සාධක

thumb|ක්ෂේම භූමියක් යනු වෘක්ෂලතා ආදියෙන් පිරුණු වෙන් වූ ජල මූලාශ්‍රයකි.

thumb|කොරල් පරයන්හි සමහරක් ජෛව විවිධත්වයන්

thumb

ජීව විද්‍යාත්මක කෝණයකින් බලන කළ, ජීවය ප්‍රගුණනය කිරීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය බොහෝ විශේෂිත ගුණ ජලයෙහි අඩංගුවන අතර එබැවින් එය අනෙකුත් ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් විශේෂිත වේ. ප්‍රතිචලිත ක්‍රියාවලියට අවසානයේ ඉඩ ලැබෙන පරිදි ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට කාබනික මූලයන්ට ඉඩ දෙමින් මෙම විශේෂිත භූමිකාව එය ඉටුකරයි. අප දන්නා සියලුම ජීවයන් ජලය මත යැපේ. ශරීරයේ බොහෝ ද්‍රව්‍යයන්ගේ ද්‍රාවකයක් ලෙස මෙන්ම ශරීරය ඇතුළත බොහෝ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවන්ගේ වැදගත් කොටසක් ලෙස ජලය වැදගත් වේ. පරිවෘත්තීය යනු සංවෘතියේ සහ අප වෘත්තියේ මුළු ඵලය වේ. සංවෘතියේදී, ජලය අණු මගින් ඉවත් කරනු ලබන්නේ (ශක්තිය අවශ්‍ය එන්සයිම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් මගින්) ඉතා විශාල අණු බවට ඒවා වැඩීම සඳහායි. (උදා - පිෂ්ටය, මේදය සහ ප්‍රෝටීන ශක්තිය සහ දැනීම ගබඩා කිරීම සඳහායි) අපවෘත්තියේදී, කුඩා අණු සැකසීම සඳහා ජලය, බන්ධන බිඳීම සඳහා යොදා ගනී. (උදා- ග්ලුකෝස්, මේද අම්ල සහ ඇමයිනෝ අම්ල ශක්තිය ලබාදීම සහ අනෙකුත් කරුණු සඳහා යොදා ගනී) මේ අයුරින් ජලය ඉතා වැදගත් වන අතර මෙම පරිවෘන්තීය ක්‍රියාවලට වැදගත් වේ. එබැවින්, ජලය නොමැතිව, මෙම පරිවාත්තීය ක්‍රියාවන්හි පැවැත්ම නවතින අතර, වායු අවශෝෂය, දුලි එකතු කිරීමආදී වූ කුමන ක්‍රියාවලියක් ඒ සඳහා ආදේශ කළ හැකි දැයි ගැටළුවක් පවතී,

ප්‍රභාසංස්ලේෂණය සහ ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස කිරීමට ජලය වැදගත් වේ. ප්‍රභාසංස්ලේෂණ සෛල හිරුකිරණවල ශක්තියෙන් ජලයේ හයිඩ්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් වෙන් කරයි. හයිඩ්‍රජන් CO2 සමග සම්බන්ධ වී (ජලයේ හෝ වාතයෙන් අවශෝෂණයකර) ග්ලූකොස් සකස් කිරීමට හා ඔක්සිජන් නිදහස් කරයි. සියලුම ජීවත් වන සෛල මෙවැනි ඉන්ධන යොදා ගන්නා අතර හයිඩ්‍රජන් සහ කාබන් ඔක්සිහරණය කරනු ලබන්නේ හිරුකිරණ ලබාගැනීම සහ එම ක්‍රියාවලියෙන් පසුව ජලය සහ Co2 නැවත සකස් කිරීමටයි.

ජලය, අම්ල උදාසීණකරණයටත් එන්සයිම ක්‍රියාවලියටත් වැදගත් වේ. අම්ලයක්, එනම් හයිඩ්‍රජන් අයන (CH+ , එනම් ප්‍රෝටෝනයක් ලබාදෙන්නෙත්) භෂ්මයකින් උදාසීන කළ හැකි අතර, හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් අයන වැනි ප්‍රෝටෝන ගෙන (OH) ජලය සකස් කිරීමට යොදා ගත හැකිය. ජලය උදාසීන යැයි සැලකිය හැකි අතර එහි PH අගය 7 කි. අම්ලවලට 7 ට වඩා අඩු PH අගයක් ඇති අතර භෂ්මවලට 7 ට වඩා වැඩි PH අගයක් ඇත. ආමාශ ගත අම්ල (HCl) වැදගත් වන්නේ ජීර්ණය සඳහායි. (කෙසේ වුවද එහි දාහක ශක්තිය අන්ත්‍රස්‍රෝත්‍රය මත ප්‍රතිවාහී අවස්ථාවේදී ක්‍රියා කරමින් ඇලුමිනියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් වැනි භෂ්ම අධිග්‍රහණය මගින් තාවකාලිකව ඒවා උදාසීන කරයි.) මෙසේ උදාසීන අණුක ජලය සහ ඇලුමිනියම් ක්ලෝරයිඩ් නිෂ්පාදනය කරයි. එන්සයිම සම්බන්ධවන මානව ජෛව රසායනික විද්‍යාව ජීව විද්‍යාත්මකව PH අගය ප්‍රශස්ත උදාසීන 7.4 ක් පෙන්ණුම් කරයි.

උදාහරණයක් ලෙස Escherichia coli සෛලයක 70% ජලයද, මානව ශරීරයේ 60 – 70 % ජලය ද, ශාකවල 90% දක්වා ජලය ද කුඩා ජල්ලියෙකුගේ ශරීරයේ 94-98% දක්වා ජලය ද අඩංගු වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Water#Effects_on_life
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව