JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
1655

Die jaar 1655 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 55ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 25 Maart – Saturnus se grootste maan, Titaan, ontdek deur Christian Huygens.
* 7 April – Pous Alexander VII volg Pous Innocentius X op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 18 April – Pous Alexander VII word gekroon deur kardinaal Teodoro Trivulzio.
* 31 Mei – Pous Alexander VII verklaar Ferdinand III van Kastilië salig.
* 25 Desember – Christina, koningin van Swede word plegtig in die Rooms-Katolieke Kerk opgeneem deur Pous Alexander VII, nadat sy die Protestantisme verlaat het en geabdikeer het.
* Begin van die Eerste Villmergse-oorlog in Switserland tussen Protestante en Katolieke nadat die Katolieke die protestantse gemeente in Arth naby Zug onthoof het en op hulle bates beslag gelê het.
Geboortes

* 13 Mei – Michelangelo Conti (later Pous Innocentius XIII) († 1724).
* 4 Desember – Koning Karl XI van Swede.
Sterftes

* 1 Januarie – Frans Banninck Cocq, 17de eeuse burgemeester van Amsterdam (* 1605).
* 7 Januarie – Pous Innocentius X, die 236ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1574)
* 28 Julie – Cyrano de Bergerac, Franse dramaturg en soldaat (* 1619)


Kategorie:17de eeu
ME

ME mag staan vir:

*Maine: VS staatkode
*Myalgic Encephalomyelitis: partykeer bekend as chroniese moegheidsindroom in die VSA

Me is ook:

* Die voorvoegsel vir Messerschmitt vliegtuie
* Een van die transliterasies van die vyfde lettergreep in Boeddhistiese "Seslettergreep mantra" Om mani padme hum
* 'n Konsep in die kosmologie van Sumeriese mitologie, sien Me (mitologie)
* Metiel, in chemie
* 'n Weergawe van Microsoft Windows, Windows ME
San Diego

duimnael|links|San Diego is naas Los Angeles een van twee moderne Kaliforniese metropole wat hul oorsprong in Spaanse sendingstasies het. Die Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke sending San Diego de Alcalá is in 1769 deur Junípero Serra gevestig
San Diego (Engels: [ˌsændiːˈeɪgoʊ]) is 'n hawestad in die suide van die deelstaat Kalifornië (Verenigde State), 119 myl suid van Los Angeles digby die grens met Meksiko geleë, met sowat 1,3 miljoen inwoners (2010). Dit is die administratiewe hoofstad van San Diego County. San Diego is die tweede grootste stad in Kalifornië ná Los Angeles en die sewende grootste in die Verenigde State.

San Diego staan bekend vir sy gematigde klimaat en talle strande. Die stad se ontspanne leefstyl en strandkultuur, met duisende sonbaaiers en sportgeesdriftiges wat hul gebruinde en goed-geoefende liggame langs die Stille Oseaan-sandstrande vertoon, het aan San Diego die bynaam Sandy Ego besorg.

Sedert die tyd van die Tweede Wêreldoorlog huisves San Diego 'n groot aantal instellings van die Amerikaanse Vloot soos militêre hawens, en basisse van die Amerikaanse Marinierskorps en die Amerikaanse Kuswag. Die stad is die tuishawe van die grootste militêre vloot ter wêreld, met onder meer slagskepe en vliegdekskepe soos die USS Nimitz en die USS Ronald Reagan. 'n Aantal vlootskepe is ter ere van die stad USS San Diego genoem.

Die snelste groeiende moderne bedryf is biotegnologie. Qualcomm, 'n wêreldleier op die gebied van selfoontegnologie, het sy hoofkwartier in San Diego.
Geografie en klimaat

duimnael|links|Nasa-Satellietbeeld van San Diego (bokant) en Tijuana (onderkant)
duimnael|links|Die grens tussen San Diego, Kalifornië (links), en [[Tijuana, Meksiko (regs)]]
San Diego lê teen 'n kunsmatige hawe aan die mees suidelike punt van Kalifornië, sowat twee en 'n halfuur se motorrit van Los Angeles in die noorde en 'n halfuur se motorrit van die Meksikaanse stad Tijuana in die suide af. Die stad word in die weste deur die Stille Oseaan begrens, terwyl 'n bergreeks en die Anza-Borrego-woestynpark 'n natuurlike grens in die ooste vorm. Die stadsgebied brei steeds verder uit na die binneland en in die rigting van die Meksikaanse grens.

San Diego se subtropiese klimaat word dikwels "perfek" genoem. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 21°C, die gemiddelde reënval per maand is slegs 24 mm. Die winters is baie matig met 'n gemiddelde temperatuur van 14°C.
Ekonomie

Naas die Amerikaanse Leër en Vloot is die telekommunkasie- en biotegnologiese bedrywe die belangrikste werkverskaffers.
Eksterne skakels

* Amptelike webwerf


Kategorie:Kusstede
Kategorie:Nedersettings in Kalifornië
Calgary

Calgary (Skots-Gaelies: "Klaar Water") is die grootste stad in die provinsie Alberta en die derde grootste in Kanada met 1 239 220 inwoners in die stad en 1 392 609 in die metropolitaanse gebied (2016).

Calgary lê in die suide van Alberta en aan die westelike kant van die Groot Vlaktes, sowat 80 kilometer oos van die voorgebergtes van die Kanadese Rotsgebergte en 298 kilometer suid van Edmonton. Calgary maak deel uit van die dig bevolkte "Edmonton-Calgary-korridor". Die stad staan vandag bekend as 'n sentrum vir wintersport en ekotoerisme. Sy ekonomiese basis is die olienywerheid, terwyl ook die landbou, toerisme en hoëtegnologie-produkte 'n belangrike bydrae tot die vinnige ekonomiese groei van die stad lewer.
Geskiedenis

In 1875 het die Northwest Mounted Police ("Noordwestelike Berede Polisie") 'n tentkamp by die samevloeiing van die Bow- en Elbowrivier opgerig, om die weg te baan vir nuwe setlaars in die gebied en onwettige drankhandel met die Eerste Nasies te voorkom. Die kamp en latere Fort Brisebois (wat in 1876 hernoem is tot Fort Calgary, na 'n plek op die Skotse eiland Isle of Mull) word as die bakermat van Calgary beskou, en met die bou van 'n spoorwegverbinding van die Canadian Pacific Railway in 1883 het die vinnige groei van die plattelandse nedersetting begin, wat aanvanklik veral op die landbou, handel, veeteelt en slagpale gesteun het. Die besproeiingsprojek van die Western Irrigation District het die plaaslike landbou en veeteelt in 1904 'n verdere hupstoot gegee.

duimnael|links|Die stadshorison van Calgary, met die Saddledome-stadion in die voorgrond
Die groei het in 1914 versnel met die ontdekking van die olie- en gasvelde in die Turnervallei aan die westelike kant van Calgary en later, in 1947, met die Leduc-velde naby Edmonton. Hierdie gas- en olievelde en die stad se ligging langs die Trans Canada Highway en twee belangrike transkontinentale spoorwegverbindings het verseker dat Calgary tot die grootste metropolitaanse gebied in die provinsie Alberta ontwikkel het. Danksy 'n skerp styging van die olieprys teen die einde van die sewentigerjare het Calgary se binnestad tot 'n moderne wolkekrabbermetropool verander. Tans is oliesuiwering, vleisverwerking, graanmeule, brouerye, houtverwerking, en die vervaardiging van kunsmis en boumateriale die belangrikste nywerhede. Die Universiteit van Calgary is in 1945 gestig.

Calgary was in 1988 gasheerstad van die Olimpiese Winterspele. Een van die bekendste bakens van die stad, die Saddledome-stadion met sowat 20 000 sitplekke, is vir die spele opgerig.
Calgary Stampede

duimnael|links|'n Rodeo-vertoning by die Calgary Stampede-skou
Die inwoners van Calgary herdenk nog elke jaar hul beskeie verlede as 'n plattelandse cowtown. Die Calgary Stampede, wat in Julie plaasvind, is 'n internasionaal bekende skou en word tien dae lank met rodeo's, straatoptogte en danspartye gevier. Die skou is in 1912 deur Guy Weadick, 'n vroeëre cowboy uit die Amerikaanse deelstaat Wyoming, en sy Albertynse kollegas in die lewe geroep en het sedert 1923 jaarliks plaasgevind.
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
*


Kategorie:Nedersettings in Alberta
Afro-Asiatiese tale

duimnael|links|Die Afro-Asiatiese tale word in geel aangedui
duimnael|links|Stamboom van Afro-Asiatiese tale
Die Afro-Asiatiese taalfamilie verwys na 'n groep verwante tale wat in Noord-Afrika en die Midde-Ooste sedert antieke tye gepraat word. Dié taalfamilie is so genoem omdat dit oor Afrika en Asië streek. Die grootste moderne taal wat tot die Afro-Asiatiese taalfamilie behoort is Arabies, wat gepraat word vanaf die Atlantiese kus van Afrika tot by die grense van Iran, en geïsoleerd op vele ander plekke.

Die belangrikste onderafdelings van dié familie is:
# Tsjadies (waaronder Biu-Mandara en Hausa)
# Semitiese taalfamilie (waaronder Amharies, Arabies, Aramees, Hebreeus, Maltees en Tigrinya)
# Egipties, die taal van Antieke Egipte (bestaan as Kopties voort en word deur die Kopte as liturgiese taal van die Kopties-Ortodokse Kerk gebruik)
# Berbertale (waaronder Kabilies)
# Omotiese tale (waaronder die Ethiopiese taal Dizi)
# Koesjitiese tale (waaronder Oromo en Somalies).

Die tale in dié familie kom merendeels in Afrika voor, in plaas van Asië. Trouens is al die ondergroepe in Afrika gekonsentreerd – selfs die Semitiese, waarvan slegs twee tale (Arabies en Hebreeus) 'n beduidende verspreiding op die Asiatiese vasteland het.
Eksterne skakels

*
*



Kategorie:Taalfamilies
Amharies

: Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Amhare.


duimnael|links|Ligging van Amhara in Ethiopië, een van nege etniese streke
Amharies (አማርኛ Amarəñña, [amarɨɲːa], ) is na Arabies die belangrikste Semitiese taal wat deur sowat 22 miljoen mense gepraat word. Dit is die tweede mees verspreide taal van Ethiopië na Oromo. Daar is ook Amharies-sprekende minderhede in Eritrea en Israel. Amharies word deur die Amhare gepraat en het sy eie alfabet waarin dié taal se naam as አማርኛ geskryf word. Amharies is nou verwant aan Tigrinya en Tigre, al drie het uit die antieke taal Ge'ez ontwikkel. Sedert 2020 dien Amharies saam met Afar, Engels, Oromo, Somalies en Tigrinya as amptelike tale van Ethiopië.
Amhariese alfabet

duimnael|regs|Amhariese skrif op 'n Ethiopiese straler: dit lees "Ethiopia's": ye-Ītyōṗṗyā
duimnael|regs|'n Coca-Cola-bottel in Amharies beskryf. Dit lees ኮካ-ኮላ (koka-kola)
Verwysings
Eksterne skakels

*
* Lys van aanlyn-hulpmiddels vir leerders
* [ftp://ftp.ethiopic.org/pub/fonts/TrueType/gfzemenu.ttf TrueType-lettertipes vir Amharies]
* Ethiopean News Headlines – in Amharies


Kategorie:Semitiese tale
Kategorie:Tale van Eritrea
Kategorie:Tale van Ethiopië
Kategorie:Tale van Israel
Arabies

: Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Arabiere.


Arabies (العَرَبِية‎, al-ʻarabiyyah [alʕaraˈbijja] of عربي ,عربى‎ ʻarabī [ˈʕarabiː] ) is die taal van die Arabiere, wat ook die hooftaal in Noord-Afrika, die Midde-Ooste en die Horing van Afrika is. Dit is 'n Semitiese taal wat deur 242 miljoen mense as hulle moedertaal beskou word en deur vele meer as ampstaal en/of liturgiese taal aangewend word. Dit word as sesde werkstaal van die Verenigde Nasies erken. Arabies is die amptelike taal van 28 lande, die derde meeste naas Engels en Frans. Daarbenewens is dit 'n belangrike minderheidstaal in lande soos Iran en Turkye. Arabies word in die Arabiese alfabet geskryf.

duimnael|links|Die woord al-ʻarabiyyah geskryf in die Arabiese alfabet
duimnael|links|Verspreiding van Arabiese dialekte
duimnael|links|


duimnael|links|350px|Stilhouteken in Arabies
Arabies bevat verskeie dialekte, waarvan Egiptiese Arabies die belangrikste is. Amper elke Arabiestalige land beskik oor sy eie dialek. As gevolg van die Arabiese diaspora (verspreiding) het die Arabiese taal ook in lande soos Argentinië, Brasilië, Frankryk, Italië en Spanje gevestig geraak.

Arabies is die liturgiese taal van Islam en byna elke Moslem verstaan Arabies en kan die Arabiese alfabet lees. Dit was die profeet Mohammed se moedertaal en die Koran is in Arabies geskryf. Daarbenewens gebruik Arabiese Christene ook Arabies en Maltees, die amptelike taal van die merendeels Rooms-Katolieke Malta. Maltees het uit 'n Arabiese dialek ontwikkel.
Sien ook

* Arabiese Wikipedia
* Egiptiese Arabies
Verwysings
Eksterne skakels

*
*



Kategorie:Tale van Iran
Kategorie:Tale van Suid-Afrika
Kategorie:Tale van Suid-Soedan
Kategorie:Tale van Turkye
1570

Die jaar 1570 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 70ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 27 April – Pous Pius V publiseer die bul Regnans in Excelsis waarin hy Elizabeth I van Engeland ekskommunikeer.
* 17 Mei – Pous Pius V stel nog sestien nuwe kardinale aan waaronder Felice Peretti da Montalto (later Pous Sixtus V).
Geboortes

* 13 April – Guy Fawkes, samesweerder teen Protestanse regering van Jakobus I van Engeland († 1606).
Sterftes

*
Gepubliseer

* 20 Mei – Abraham Ortelius gee die eerste moderne atlas uit.
* 28 Junie – Fridolin Brunner, Switserse Protestantse pastoor en hervormer (* 1498).

Kategorie:16de eeu
1571

Die jaar 1571 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 71ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 24 Mei – Russies-Krimtataar-oorlog: Die Krim-Tartare onder Dewlet-Girey bereik Moskou, plunder die voorstede en steek die stad aan die brand. Tot 26 Mei brand die stad bykans heeltemal af. Die Russe onder Iwan die Verskriklike slaag eers in die veldslag by Molodi (meer as 'n jaar later) om die Tartare te verslaan.
* 7 Oktober – Slag van Lepanto: Die vloot van die Heilige Liga verslaan die Turke.
Geboortes

* 29 September – Caravaggio, Italiaanse kunstenaar († 1610).
* 27 Desember – Johannes Kepler, wiskundige en sterrekundige († 1630).
Sterftes

* 13 Februarie – Benvenuto Cellini, Italiaanse goudsmid en beeldhouer (* 1500).

Kategorie:16de eeu
Kategorie:1571
1572

Die jaar 1572 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 72ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* Die supernova, SN 1572, word in die Cassiopeia-konstellasie waargeneem.
* 13 Mei – Pous Gregorius XIII volg Pous Pius V op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 25 Mei – Pous Gregorius XIII word in Rome gekroon deur kardinaal Innocenzo del Monte.
* 2 Junie – Pous Gregorius XIII stel sy nefie Filippo Boncompagni aan as kardinaal.
* 24 Augustus – Sint Bartolomeusnag, massamoord op die Franse Hugenote.
Geboortes

* Onbekend – Johann Bayer, ’n Duitse regsgeleerde en sterrekundige († 1625).
Sterftes

* 1 Mei – Pous Pius V, die 225ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1504)
* 24 Augustus – Gaspard de Coligny, admiraal van Frankryk en Protestantse leier (* 1519)
* 24 November – John Knox, Skotse predikant (* circa 1514)

Kategorie:16de eeu
1573

Die jaar 1573 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 73ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 9 Maart – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word biskop van Pistoia.
* 15 Junie – Giambattista Catagna (later Pous Urbanus VII) word pouslike nuntius in Venesië.
* 6 Augustus – Pous Gregorius XIII stig die Duitse seminarie in Rome.
Geboortes

*
Sterftes

*

Kategorie:16de eeu
1574

Die jaar 1574 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 74ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 15 Januarie – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word aartsbiskop van Florence.
* 20 Mei – Pous Gregorius XIII publiseer die bul Dominus ac Redemptor noster Jesus wat die Jubileum van 1575 aankondig.
* 5 Julie – Pous Gregorius XIII stel sy nefie Filippo Guastavillani aan as kardinaal.
* 3 Oktober - Die beleg van Leiden word verbreek.
Geboortes

* 17 Januarie – Robert Fludd, Britse-natuurkundige, astroloog en mistikus († 1637)
* 6 Mei – Giovanni Battista Pamphilj (later Pous Innocentius X), die 236ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1655)
Sterftes

* 27 Junie – Giorgio Vasari, 'n Italiaanse skilder, argitek en een van die eerste kunsgeskiedkundiges (* 1511)
* 12 of 15 Desember – Selim II, sultan van die Ottomaanse Ryk (* 1524)
* Onbekend – Carlo Portelli, Italiaanse skilder van die Renaissance (* onbekend)

Kategorie:16de eeu
1575

Die jaar 1575 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 75ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 8 Februarie – Die eerste Nederlandse universiteit, die Universiteit van Leiden, word gestig.
Geboortes

*
Sterftes

* 17 September – Heinrich Bullinger, Switserse kerkhervormer (* 1504)

Kategorie:16de eeu
1576

Die jaar 1576 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 76ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* 7 Junie – Die Engelse navigator Martin Frobisher wat na die Noordwes-deurgang gesoek het, vertrek na Labrador.
* 8 November – Die Bevrediging van Gent onderteken
* 12 November – Giovanni Antonio Facchinetti (later Pous Innocentius IX) word Latyns patriarg van Jerusalem.
* 19 November – Pous Gregorius XIII stel Andreas van Oostenryk. seun van aartshertog Ferdinand, aan as kardinaal.
Geboortes

*
Sterftes

* 27 Augustus – Titiaan, Italiaanse skilder wat tydens die Renaissance aktief was (* circa 1488/1490)

Kategorie:16de eeu
1577

Die jaar 1577 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 77ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 13 Januarie – Pous Gregorius XIII stig die Griekse seminarie in Rome.
* 3 Maart – Pous Gregorius XIII stel Albrecht van Oostenryk, seun van keiser Maksimiliaan, aan as kardinaal.
Geboortes

* 12 April – Christiaan IV van Denemarke, Koning van Denemarke en Noorweë († 1648)
* 28 Junie – Peter Paul Rubens, Vlaamse skilder († 1640)
* 31 Mei – Nur Jahan, keiserin van die Mogolryk van Indië († 1645)
* 17 Oktober – Dmitri Pozjarski, Russiese prins van die Rjoerik-dinastie († 1642)
* 10 November – Jacob Cats, Nederlandse digter, juris en politikus († 1660)
Sterftes

*

Kategorie:16de eeu
1578

Die jaar 1578 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 78ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 21 Februarie – Pous Gregorius XIII stel nog 9 kardinale aan. Een van hulle Fernando de Toledo Oropesa, priester van Toledo weier die aanstelling.
* 7 Julie – Die Universiteit van Vilnius word in Litaue gestig.
* 15 Desember – Pous Gregorius XIII stel Gaspar de Quiroga y Vela, aartsbiskop van Toledo, aan as kardinaal.
Geboortes

* 1 April – William Harvey, 'n Engelse dokter wat bloedsomloop studeer († 1657).
Sterftes

*

Kategorie:16de eeu
1579

Die jaar 1579 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 79ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Stigting van Monterrey (Meksiko)
* 23 Januarie – Die Unie van Utrecht word onderteken wat die provinsies in noordelike Nederland verenig.
* 1 Mei – Pous Gregorius XIII stig die Engelse seminarie in Rome.
Geboortes

* 22 November – Johannes Stalpaert van der Wiele, Nederlandse priester, skrywer en digter († 1630)
Sterftes

* 28 Maart – Juan Fernández de Navarrete, Spaanse skilder (* 1526)
* 6 Mei – François de Montmorency, goewerneur van Parys en maarskalk van Frankryk (* 1530)
* 5 Augustus – Stanislaus Hosius, Duits-Poolse teoloog (* 1504)
* 24 Oktober – Albrecht V, hertog van Beiere (* 1528)
* 15 November – Franz Davidis, Unitariese teoloog (* 1510)
* (of 1580) – Luís de Camões, nasionale digter van Portugal (* 1524 of 1525)

Kategorie:16de eeu
1580

Die jaar 1580 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 80ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure

* Die Engelsman, William Bourn publiseer die eerste beskrywing van 'n duikboot.
Geboortes

* 12 Januarie – Jan van Helmont, 'n Vlaamse chemikus, fisioloog en medikus († 1662)
* 13 Junie – Willebrord Snellius, Nederlandse wiskundige en sterrekundige († 1626)
* 14 September – Francisco de Quevedo, Spaanse skrywer († 1645)
* 1 Desember – Nicolas-Claude Fabri de Peiresc, Franse sterrekundige, oudhedekenner en geleerde († 1637)
* Onbekend – Lord Baltimore, 'n Engelse staatsman en kolonis († 1632)
* Onbekend – Ernst von Mansfeld, Rooms Katolieke huursoldaat wat vir die Protestantse saak geveg het († 1626)
Sterftes

* 19 Augustus – Andrea Palladio, Italiaanse Renaissance-argitek (* 1508)
Geskrifte

* Michel de Montaigne publiseer die eerste deel van sy 'Essais'
Kategorie:16de eeu
1581

Die jaar 1581 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 81ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 4 April – Ses maande ná sy wêreldomseiling slaan koningin Elizabeth I van Engeland die ontdekkingsreisiger Francis Drake tot ridder.
* 3 September – Camillo Borghese (later Pous Paulus V) word lid van die Apostoliese Penitentiarie.
* In die Nederlande word die Plakkaat van Verlatinge onderteken. Dit verklaar dat Filips II van Spanje nie meer as soewerein erken word nie. Hiermee verklaar die land sy onafhanklikheid.
Geboortes

* 16 Maart – Pieter Corneliszoon Hooft, Nederlandse digter en historikus († 1647).
* Onbekend – Vals Dmitri I van Rusland, tsaar van Rusland († 1606).
Sterftes

*

Kategorie:16de eeu
1582

Die jaar 1582 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 82ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 24 Februarie – Pous Gregorius XIII publiseer die bul Inter gravissimas wat die instelling van die Gregoriaanse kalender aankondig.
* 4 Oktober – Donderdag, die laaste dag van die Juliaanse kalender; die volgende dag is Vrydag 15 Oktober 1582.
* 15 Oktober – Vrydag, die eerste dag van die Gregoriaanse kalender; gister was 4 Oktober 1582.
Geboortes

* 19 Oktober – Dmitri Iwanowitsj van Rusland, seun van tsaar Iwan die Verskriklike († 1591)
* Onbekend – Gregorio Allegri, Romeinse komponis († 1652)
* Onbekend – Frans Hals, een van die belangrikste skilders in die Noordelike Nederlande gedurende die Goue Eeu († 1666)
Sterftes

* 21 Junie – Oda Nobunaga, Japannese daimyō en een van die leidende figure in die Sengoku-tydperk (* 1534).
* Onbekend – William Bourne, Engelse wiskundige, herbergier en voormalige Koninklike Britse Vloot-kanonnier (* 1535).

Kategorie:16de eeu
1583

Die jaar 1583 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 83ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 12 Desember – Pous Gregorius XIII stel nog 19 nuwe kardinale aan waaronder die latere pouse Pous Innocentius IX, Pous Urbanus VII, Pous Leo XI en Pous Gregorius XIV.
Geboortes

* 10 April – Hugo de Groot (Grotius), juris († 1645)
* 24 September – Albrecht von Wallenstein, 'n Boheemse militaris en politikus († 1634)
Sterftes

* 1 Januarie – François de Belleforest, Franse skrywer, digter, en vertaler van die Renaissance-era (* 1530)
* 6 Mei – Sagarias Ursinus, Duitse Gerformeerde teoloog en Protestant hervormer (* 1534)

Kategorie:16de eeu