JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
දේශමාමක දිනය

එක්සත් ජනපදයේ, දේශමාමක දිනය සහ මෙහෙයයන් හා සිහිකිරීම සඳහා ජාතික දිනය (පෙරදී, 2012 සැප්තැම්බර් 10 දින වන තුරු දේශමාමක දිනය) සැම වසරකදීම සැප්තැම්බර් 11 දිනදී පවත්වනු ලබන්නේ, සැප්තැම්බර් 11, 2001 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර වලින් මිය ගිය 2,977 දෙනා සිහිකිරීමට එම දිනය නියම කර ඇති නිසාය. මුලදී, මෙම දිනය හැඳින්වුනේ, 2001 සැප්තැම්බර් 11 දින ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර වලින් අන්තරාපාත්‍රවූවන් වෙනුවෙන් යාච්ඤා කිරීම සහ සිහිකිරීම වෙනුවෙන් දිනය ලෙසය. නව නාමය යෝජනා වූ විට, මැසචූසට්ස් ජනපදය වෙතින් විරෝධතා එල්ලවූයේ, ඔවුන් ඒ වන විටත්, දේශමාමකයන්ගේ දිනයක් පවත්වමින් සිටි නිසාය.

එ.ජ. නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් 2001 ඔක්තොම්බර් 25 දිනදී ඒකාබද්ධ යෝජනාව 71 සම්මත කරන ලද්දේ 407–0 ඡන්දයකිනි. එයින් ඉල්ලා සිටියේ, ජනාධිපතිවරයා විසින්, සැම වසරකදීම සැප්තැම්බර් 11 දින, "දේශමාමක දිනය" ලෙසින් නියම කරන ලෙසයි. ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් විසින් මෙම යෝනාව නීතියක් බවට අත්සන් තැබුවේ, 2001 දෙසැම්බර් 18 දිනදීය ( මහජන නීතිය 107-89 ලෙසින්). එය සිහිකිරීමේ අභිමතානුසාරි දිනයකි. යෝජනාව විසින් නිර්මාණය කෙරුනු අධිකාරිය, 2002, සැප්තැම්බර් 4 දිනදී භාවිතා කල ජනාධිපති බුෂ් විසින් 2002, සැප්තැම්බර් 11 දින දේශමාමක දිනය ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි.

මෙම දිනයේදී, පුද්ගලික ඇමරිකානු නිවෙස් වලදීද, ධවල මන්දිරයෙහිදීද, සියළු ස්වදේශීය හා විදේශීය එ.ජ. රජයේ ගොඩනැගිලි සහ ආයතනයන්හීද ඇමරිකානු ධජය අඩ-කුඹ කොට ලෙලවන ලෙසින්, ජනාධිපතිතුමන් විසින් ඉල්ලා සිටිනු ලැබේ. 2001, සැප්තැම්බර් 11 දිනදී ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයෙහි උතුරු කුළුණ වෙත පළමු අහස් යානය ගැටුනු වේලාව වන, පෙ.ව.8:46 (නැගෙනහිර දිවාකාල වේලාව) න් ඇරඹී, මොහොතක නිහැඬියාවක් රකින මෙන්ද ජනාධිපතිවරයා ඇමරිකානුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි. සේවා අවස්ථා සඳහා හැකියාවන් තිබේදැයි ජාතික සහ ප්‍රජා සේවය සඳහා සහයෝගීතාවය තුල සොයා බලා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන මෙන් ඇමරිකානුවන් උනන්දු කිරීමද ඔහු එදින සිදු කරයි.
ආශ්‍රිත
ජාතික දිනය

upright=1.4|thumb|පේඩ්රෝ ඇමෑරිකෝ විසින් නිමැවුනු ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ස් ඕ ඩෙත් (: නිදහස හෝ මරණය) නමැති ප්‍රසිද්ධ සිත්තම විසින් වර්ණනා කරනුයේ, බ්‍රසීලයේ නිදහස් දිනයයි.
ජාතියක් හෝ ස්වෛරී-නොවන රටක් විසින් ජාතියක තත්ත්වය හිමිකරගැනීම සැමරීම සඳහා විශේෂිත ලෙසින් නම් කෙරුණු දිනයක් ජාතික දිනය වෙයි.
ජාතික දින ලැයිස්තුව

thumb|right|500px|ජාතික දින සඳහා හේතු සිතියම


ස්වෛරී රාජ්‍යයන් හෝ ෆෙඩරල් පද්ධතීන් (හවුල් ස්වෛරීත්වය) හී කොටස් හෝ නොවන බල ප්‍රදේශ වෙතින් දක්වා ඇත.


ප්‍රවර්ගය:නිදහස් දිනයන්
ක්‍රි.පූ. 14

__NOTOC__
ක්‍රිපූ 14 වසර යනු, එක්කෝ, ජූලියානු දින දසුන (මූලාශ්‍ර එකිනෙකට පරස්පර වෙති, වැඩි විස්තර සඳහා අධික අවුරුදු දෝෂය බලන්න) ප්‍රකාර බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් හෝ සිකුරාදා දිනයකින් හෝ ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් හෝ බදාදා දිනයකින්, බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් හෝ සිකුරාදා දිනයකින් හෝ ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දර්ශනය දක්වනු ඇත) හෝ ප්‍රලම්බිත ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් හෝ වෙයි.
හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර

හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර යනු අජන්ත මහන්තආරච්චි විසින් රචිත ලංකාවේ සිංහලයන්ගේ ඉපැරණි සටන් කලාව වන අංගම් ශාස්ත්‍රය හෙවත් අංගම්පොර සම්බන්ධව ලියැවුණ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයකි. 2013 09 07 වන දින එලිදක්වන්නට යෙදුණි.

මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කිරීම පිළිබඳව කතුවරාගේ අදහස් මෙසේ ය. “සිංහලයේ අංගං සටන් ශිල්පයට මා අතිශයින්ම භක්තිමතෙකි. එය මට ප්‍රාණ සමානය. මම අංගං සටනට හා සිංහලයේ ඉතිහාසයට දැඩිව ආදරය කරන්නෙක්මි. ඒ පිළිබඳව කකියන ලේ කැක්කුමක් ඇත්තෙක්මි. ඒ නිසාම මේ උත්තරීතර කලාවට ගරහන්නන්, කෙලෙසන්නන් නිරායාසයෙන්ම මාගේ සතුරන් බවට මා පත්කර ගනිමි. එනිසාම මේ ‘හෙළයේ සටන් රහස අංගම්පොර‘ කෘතියද එයට හිමි සැබෑ අයිතිය වෙනුවෙන් නැගූ හඩක් ලෙසට හඳුන්වන්නට හැකි ය. අපට අහිමිව යන අපේ උරුමය සුරකිනුවස් ශිල්පය ප්‍රායෝගිකව හැදෑරීමෙන් නොනැවතී ඒ පිළිබඳව ගවේෂණයේ යෙදෙන්නටත් ඒ දැනුම ලේඛනගත කරන්නටත් අවැසි වූ විට ඒවා සිතුවම් කරන්නටත් මා පෙළඹිණ. හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර නම් වූ මෙම කෘතිය එලෙස සිදුකළ ගවේෂණයේ ප්‍රතිඵලයයි.“

මෙම ග්‍රන්ථය අවසන් වන්නේද අපූරු මෙරට හෙළ ශාස්ත්‍රයන් හා හෙළ භාෂාව සම්බන්ධයෙන් මහඟු පිටුවහලක් හෙබවූ අරීසෙන් අහුබුදු මහතා විසින් රචිත පසුවදනෙනි.


::“පැතිර යන තෙදට දිනපති සකල රූ වැනි
::පවර විස්නු සුරිඳුනි සිරි අත දෙමිනි
::මෙවර අජන්තට බලවී ඇවිසෙමිනි
::ඇමර ජය යසස දුන යෙහෙ දිව බෙලෙනි“
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
අජන්ත මහන්තආරච්චි

සිංහලන්ගේ ඉපැරණි සටන් කලාවක් වන අංගම්පොර සටන් ශිල්පියෙකි. කොරතොට ආරච්චි නම් අංගම්පොර උප සම්ප්‍රදායේ වර්තමාන මුහන්දිරම් හොබවයි. අජන්ත මහන්තආරච්චි සටන් ශිල්පියෙකු, ගත් කතුවරයෙකු, සටන් උපදේශකවරයෙකු,සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු මෙන්ම ඉතිහාස ගවේශකයෙකුද වේ.
තම පාරම්පරික ඥානය ඔස්සේ යමින් හෙළ සටන් ශාස්ත්‍රය මූලික කොට ගනිමින් ප්‍රායෝගික ගවේශනයක යෙදෙන අජන්ත මහන්තආරච්චි රජයේ විවිධ හමුදා ඛණ්ඩයන්ට තම පාරම්පරික ඥානය භාවිතා කරමින් යම්යම් නිරායුධ සටන් උපක්‍රම පුහුණු කරවීමේ නිරතවනසටන් උපදේශකවරයෙකි.

හෙළ සටන් කලාවේ සාහිත්‍යාත්මක තොරතුරු ඇතුළත් ග්‍රන්ථයක් වන හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර නම් ග්‍රන්ථයේ ගත් කතුවරයා වේ. එම ග්‍රන්ථයේ පසුවදන තුළ අජන්ත මහන්තආරච්චි සම්බන්ධයෙන් අරීසෙන් අහුබුදු පහත සඳහන් පද පෙළ හා පැදිය ලියා ඇත.

“ඇඟේ මැඬිල්ල රණපිල මුහන්දිරම් තැනැගෙ මෙ දහිරියැ දැයේ නව උදාවක් බව ආසිරි පෙරටුවැ කිය යුතු ය.

::පැතිර යන තෙදට දිනපති සකල රූ වැනි
::පවර විස්නු සුරිඳුනි සිරි අත දෙමිනි
::මෙවර අජන්තට බලවී ඇවිසෙමිනි
::ඇමර ජය යසස දුන යෙහෙ දිව බෙලෙනි“
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
යුගාරම්භය

කාලය මැනීමේදී යුගාරම්භය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ යම් කාලය මැනීමේ ක්‍රමවේදයක ආරම්භය ලෙස තෝරාගත් අවස්ථාවයි.
විවිධ දිනදසුන් ක්‍රමවේදවල යුගාරම්භ

ආගමික

* ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමය : ජේසුස් වහන්සේගේ උපත හෝ පිළිසිඳීම සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන වසර යුගාරම්භ වසර වේ.
* බුද්ධ වර්ෂ ක්‍රමය : බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන දිනය යුගාරම්භ දිනය වේ.
ජාතික හෝ දේශපාලනික

* ශාලිවාහන ශක වර්ෂ ක්‍රමය : ගෝතමපුත්‍ර සත්කර්ණී රජ විසින් ශකයන් පරාජය කල පසු මුලින්ම හිරු මීන රාශියෙන් මේශ රාශියට සංක්‍රමණය වූ අවස්ථාව යුගාරම්භ අවස්ථාවවේ.
වෙනත්
තාරකාවේදයේ යුගාරම්භ
පරිගණක ක්‍ෂේත්‍රයේ යුගාරම්භ

ප්‍රවර්ගය:දින දසුන්
ප්‍රවර්ගය:යුගාරම්භ
අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා

අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා (ඇනෝ අර්බිස් කොන්ඩිටයි හා සබැඳි: AUC හො a.u.c. හෝ a.u.) යනු, (රෝම) "නගරය සොයාගැනුමෙහි සිට" යන අර්ථය දෙන ලතින් වාක්‍යාංශයක් වන අතර, සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් ක්‍රිපූ 753 යන කාල නිර්ණය දරයි. AUC යනු, සමහරක් පුරාතන රෝමානු ඉතිහාසඥයින් විසින්, විශේෂිත රෝමානු වර්ෂයන් හඳුනාගැනුම සඳහා භාවිතා කළ වර්ෂ-අංකන ක්‍රමයකි. පුනුරුද යුගයේ සංස්කාරකවරුන් විසින්, ඔවුන් ප්‍රකාශයට පත් කළ රෝමානු අත් පිටපත් සඳහා, AUC එක් කිරීම නිසා, රෝමානුවන් සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ වර්ෂයන් නම් කළේ AUC ක්‍රමය භාවිතයෙන් බවට වැරදි හැඟීමක් ජනිත වුණි. සත්‍ය වශයෙන්ම පවසතොත්, රෝමානුවන් විසින්ම භාවිතා කලාට වඩා බොහෝ නිතොර ලෙසින්, නූතන ඉතිහාසඥයෝ AUC භාවිතා කරති. රෝමානු යුගයේදී රෝමානු වර්ෂ හඳුනාගැනුම සඳහා භාවිතා කෙරුණු ප්‍රමුඛතම ක්‍රමය වූයේ, එම වර්ෂයෙහිදී නිලය දැරූ කොන්සල්වරුන් දෙදෙනා නම් කිරීමයි.
සටහන් සහ ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:කාලය
ප්‍රවර්ගය:රෝමය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේ සාමාන්‍ය අවුරුද්ද

සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු, දින දසුන් වසරක සාමාන්‍ය ආකාරයක් වෙයි. ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනෙහි, සාමාන්‍ය වසරක් සඳහා නියත ලෙසින් දින 365 සහිත වන අතර එබැවින් එය අධික අවුරුද්දක් නොවෙයි. වඩාත් සාකල්‍ය ලෙසින් ගත් කල, අන්තර්ස්ථාපනයක් නොමැති වසරක් ලෙසින් හැඳින්විය හැක.

දින 365 සහිත සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් සඳහා හරියටම සති 52ක් සහ එක් දිනයක් ඇති අතර, එබැවින් ඊළඟ අළුත් අවුරුදු දිනය, සතියේ එක් දිනයකින් පසුව උදා වෙයි. වෙනස් ආකාරයකින් මෙය පවසතොත්, සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් ඇරඹෙන්නේ සහ අවසන් වන්නේ සතියේ එකම දිනයකදීය. (නිදසුනක් ලෙසින්, 2010දී, ජනවාරි 1 සහ දෙසැම්බර් 31 යන දෙකම, සිකුරාදා දිනයක ඇති විය.)

* 2001 ඇරඹුනේ සඳුදා දිනයකිනි.

* 2002 ඇරඹුනේ අඟහරුවාදා දිනයකිනි.

ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනේ, සෑම වසර 400කින් වසර 303 ක් සාමාන්‍ය අවුරුදු වෙති. සංසන්දනයක් කළහොත්, ජූලියානු දින දසුනෙහි, සෑම සෑම 400 කින් වසර 300 ක් සාමාන්‍ය අවුරුදු වෙති.

චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුනක සහ චන්ද්‍ර දින දසුනක, සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් සමන්විත වන්නේ දින 354 කිනි.
මෙයද බලන්න

* අධික අවුරුද්ද
බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්ද

මෙය, ජනවාරි 1 දින බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (ඩොමිනිකල් අකුර D) සඳහා, දින දසුන වෙයි. නිදසුන්: ග්‍රෙගෝරියානු අවුරුදු 1987, 1998, 2009, 2015 සහ 2026
හෝ ජූලියානු අවුරුද්ද 1915 (පහළ වගු බලන්න).

13වන සිකුරාදා දිනයන් තෙවරක් ඇතිවන එකම සාමාන්‍ය අවුරුද්ද මෙය වෙයි (ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුදු වෙතද මෙම ගුණාංගය පවතියි); පෙබරවාරි, මාර්තු සහ නොවැම්බර්.

සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු දින 365 සහිත වන වසරකි, එනම්, එය අධික අවුරුද්දක් නොවේ.

මෙම වර්ගයේ වසර සඳහා, ISO 8601 සති - දින ආකෘතියේ සති 53ක් පවතියි.
ආශ්‍රිත


ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්ද

මෙය, ජනවාරි 1 දින ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (ඩොමිනිකල් අකුර A) සඳහා හෝ, “දෛවෝපගත දිනය” අඟහරුවාදා දිනයක් වන ඕනෑම වසරක් සඳහා දින දසුන වෙයි. නිදසුන්: ග්‍රෙගෝරියානු අවුරුදු 1989, 1995, 2006 සහ 2017
හෝ ජූලියානු අවුරුදු 1917. (පහළ වගු බලන්න.)

සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු, දින 365 කින් සමන්විත වසරක් වන අතර, වෙනත් වචන වලින් පවසතොත්, අධික අවුරුද්දක් නොවන වසරකි.
සටහන්


ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:ඉරිදා
සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්ද

මෙය, ජනවාරි 1 දින සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (ඩොමිනිකල් අකුර B) සඳහා, දින දසුන වෙයි. නිදසුන්: ග්‍රෙගෝරියානු අවුරුදු 1994, 2005, 2011 සහ 2022
හෝ ජූලියානු අවුරුදු 1905 සහ 1911 (පහළ වගු බලන්න). සතිය 1 ට පෙර ISO සතිය සඳහා ප්‍රශ්නාර්ථ ලකුණ යොදා ඇත්තේ, පෙර වසර අධික අවුරුද්දක්ද නැත්ද යන වක්‍රෝත්තිය මත පදනම් කරගෙනය. එය එසේ නම් එස සතිය 53 වැන්න වන අතර, සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වූයේ නම් එය 52 වන සතිය වෙයි.
ආශ්‍රිත


ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:සෙනසුරාදා
සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්ද

මෙය, ජනවාරි 1 දින සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (ඩොමිනිකල් අකුර C) සඳහා, දින දසුන වෙයි. නිදසුන්: ග්‍රෙගෝරියානු අවුරුදු 1993, 1999, 2010 සහ 2021
හෝ ජූලියානු අවුරුදු 1910 සහ 1899 (පහළ වගු බලන්න).

සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු දින 365 සහිත වසරකි, එනම්, අධික අවුරුද්දක් නොවේ.


n වන "දෛවෝපගත දිනය" (මෙම වසරේ ඉරිදා) n වන ISO සතිය නොවන එකම වසර වර්ගය මෙයයි ; එය n-1 වන ISO සතියයි.
ආශ්‍රිත


ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුන
ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
ඉලංගම්

අංගම් ශාස්ත්‍රය නොහොත් අංගම්පොර සටන් ශාස්ත්‍රයේ මූලික සිද්ධාන්ත වන අංගම්, ඉලංගම් හා මායා අංගම් යන මූලිකාංග වලින් ඉලංගම් යනු අවිආයුධ වලින් කරන සටන් ක්‍රමවේදයන්ය. හෙලංකං හෙරළ යන පැරණි ව්‍යවහාරෙන් බිඳී වත්මන වන විට මෙය ඉලංගං ලෙස භාවිතා කෙරේ. හෙළංකං යන්නෙහි තෙරුම හෙළයාගේ විශ්මිත ක්‍රියා යන්නයි. සාමාන්‍යයෙන් යුද්ධයට භාවිතා කර ඇත්තේ මෙම කොටසයි. දීර්ඝ කාලයක් පුරාවටම මනාව පුහුණුවීම් සිදුකළ ඉලංගම් සටන්කරුවෙකුට ලොව ඕනෑම ආයුධයක් හැසිරවිය හැකි අතර තම අතට අසුවන ඕනෑම දෙයක් ආයුධයක් ලෙස භාවිතයට ගත හැක.

මෙයට අමතරව ඉලංගම යනුවෙන් හඳුන්වන වාහල ඉලංගම, නැටුම් ඉලංගම, හරඹ ඉලංගම, කවිකාර ඉලංගම ආදී තවත් භාවිතයන් හඳුනාගත හැකිය. මෙසේ ඉලංගම යනුවෙන් හැඳුන්වී සටන් හෝ වෙනත් ශාස්ත්‍රීය ක්‍රමවේදයන් උගන්වන ශාලාවට ඉලංගම් මඩුව ලෙස හඳුන්වයි.

ශාස්ත්‍රයට අදාල වන්නාවූ මූලිකම සටන් ආයුධ 21කින් යුක්ත වන අතර මේවාට කඩුව, හෙල්ල, පළිහ, රිට, මුගුර, යෂ්ටිය, කිණිස්ස ආදිය අදාල වේ. ඉලංගක්කාර ආයුධ ආදී තවත් සමහරක් ආයුධ අතිශයින් රහසිගත ඒවා වෙයි. මෙයට අමතරව යම් යම් සටන් ගුරුකුලයන්ට පමණක් අදාල පාරම්පරික ආයුධද දක්නට ලැබේ. තම පරම්පරාවට අයත් කස්තාන වර්ගයේ පැරණි කඩු ආදිය මේ සඳහා නිදසුනක් ලෙස ගත හැකිය. කඩුවේද ප්‍රභේද 32කි. ඒවාට නයිපෙන කඩුව, කස්තාන කඩුව, ඉලුක්කොළේ කඩුව, එතුණු කඩුව, පතුරු කඩුව ආදිය උදාහරණ වශයෙන් දැක්විය හැකිය.
තුවක්කුවට සමාන කටින් පිඹ විස හී කූරක් සතුරාට යවන ආයුධයක් අංගම් ශාස්ත්‍රයේ ඇත.

එමෙන්ම අවිආයුද භාවිතයෙන් යොදන ගැටක්‍රම රාශියක්ද හෙළ සටන් ශාස්ත්‍රය තුල පවතී.
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම
ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
අංගම්

අංගම් ශාස්ත්‍රය නොහොත් අංගම්පොර යනුවෙන් හඳුන්වන හෙළයන්ගේ ඉපැරණි සටන් ශාස්ත්‍රයේ මූලික සිද්ධාන්ත වන අංගම්, ඉලංගම් හා මායා අංගම් යන මූලිකාංග වලින් අංගම් හෝ අංගං යනු අවිආයුධ වලින් තොරව එනම් නිරායුධ සටන් ක්‍රමවේදයන්ය. නිරායුධ හරඹයන් රාශියක් මෙම සටන් ශාස්ත්‍රය තුල පවතී. ගැටක්‍රම, ගුටි හරඹ, පොර බැදීම හෙවත් ගුස්ති ශාස්ත්‍රය, නිල ශාස්ත්‍රය, පිනුම් කරණම්, පැනීම් ආදිය මෙම කොටසට අයත් ලෙස සැලකේ. අංගම් ශාස්ත්‍රයට අදාලව මරුනිල 108 ක් ඇති අතර පිනුම් 20 ක් සහ පැනීම් 7ක් පවතී. එක මුෂ්ටි ප්‍රහාරයකින් වුවද මිනිසෙක් මරණයට පත්කිරීම ප්‍රවීණ අංගම් ශිල්පියෙකුට සරල දෙයකි. නමුත් අංගම් ශිල්පය පුහුණුවීමේදී මනුෂ්‍ය ඝාතනය සපුරා තහනම්ය. අංගම් ශාස්ත්‍රයේ ඉගැන්වෙන නිරායුධ හරඹ මඟින් ගිනිඅවිය අතහැර සටනට එන ඕනෑම ජගතෙකු පහසුවෙන් බිමහෙළිය හැකි අතර එකවර කිහිපදෙනා සමඟ වුවද තනිව පොරබැදීමට අංගම් ශාස්ත්‍රයේ 'පොරහරඹ' නම් කොටස මනාව ප්‍රගුණ කළ අංගම් ශිල්පියෙකුට හැක. අංගම් ශාස්ත්‍රයේ පළමුවන මූලිකාංගය වන අංගම් අංගම්පොර යන වචනය බිහිවීමේ මූලික සිද්ධාන්තය ලෙසද සැලකිය හැකිය.

මෙයට අමතරව අංගම හෝ අංගම් යන වචනය මායා අංගම් වල එන මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රීය සටන් උපක්‍රමයක් වන අංගම් පිඹීමටද යොදා ගැනේ. මේ මාරාන්තික මෙන්ම අමුතුම වර්ගයේ මන්ත‍්‍ර ශාස්ත‍්‍රය නිසා අතීතයේ දී මිනිසුන් බොහෝ දෙනකු රෝගාබාධයකට හෝ මරණයට පත්ව ඇති බව තවමත් අප ජන සමාජය තුළ ජන විඥානය සාක්ෂි දරයි.
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම
ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
මායා අංගම්

අංගම් ශාස්ත්‍රය නොහොත් අංගම්පොර නම් සිංහල සටන් ශාස්ත්‍රයේ මූලික සිද්ධාන්ත වන අංගම්, ඉලංගම් හා මායා අංගම් යන මූලිකාංග වලින් මායා අංගම් යනු මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රය වැනි ගුප්ත ශාස්ත්‍රීය සටන් ක්‍රමවේදයන්ය. මෙම මායා අංගම් යන කොටස නැවත අංගම් පිඹීම, කාලං, පිල්ලි යනුවෙන් කොටස් තුනකට බෙදී යයි.මෙය මෙම සටන්ක්‍රමයේ තිබෙන භයානකම සටන් ක්‍රමවේදයයි.මෙයින් අඩපණ කිරීමේ සිට මරණය තෙක් ඉතා දැඩි ලෙස සතුරාට හානි සිදුකළ හැක. ඈතක සිට මන්ත්‍ර ජපකොට සතුරා මුළාවට පත්කර බිමවැටෙන්න සැලැස්වීමට පවා දක්ෂ මායා අංගම් සටන් ශිල්පියෙකුට හැකියාවක් ඇත.එමෙන්ම තමාගේ සිරුරට සමාන සිරුරක් මවා පෙන්වීම ආදී බොහෝ දෑ පවතී. එසේම සෑම අංගම් ශිල්පියෙක්ම කුණ්ඩාලිනී යෝගය තෙක් භාවනා හා යෝග අභ්‍යාස හරහා තම මානසික ශක්තිය වැඩිදියුණු කළයුතුය. මෙහිදී මනසින් යම් යම් විස්මිත ක්‍රියාකාරම් කිරීමේ හැකියාවද පවතී. කුණ්ඩාලිනී යෝගය හරහා අතීතය, වර්තමානය හා අනාගතය යන තුන් කල් දැකීමේ හැකියාව පැවතීම විශේෂත්වයකි. අතීතයේදී එක සමාන සටන් හැකියාවන් ඇති සටන් ශිල්පීන් ඌරා ළිඳෙහි අංගම් කොටන විටදීත් මෙම මානසික ශක්තිය භාවිතා කොට ඇත. සාමන්‍ය සටන් සඳහා වුවද මානසික ශක්තිය ශාරීරික ශක්තිය සමඟ මුසුකොට සටන් සඳහා භාවිතා කිරීමේ හැකියාවක් දක්ෂ අංගම් සටන් ශිල්පියෙකුට පවතී. එමෙන්ම වෙඩිවැදීමෙන් වැළකීමට තෙල් වර්ග මතුරා භාවිතා කිරීම ආදී විස්මිත ක්‍රියාකාරකම් රාශියක් ඇත. .

මෙම මන්ත්‍ර සාත්‍ර බොහෝ ලෙස ප්‍රගුණ කරඇත්තේ පත්තිනිගේ දොන් පරම්පරාවයි.ඔව්න්ට ඉතා පහසුවෙන් කුණ්ඩාලිනී ශක්තිය ලබා ගත හැක.
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම
ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
මලයාසියානු දිනය

සෑම වසරකදීම සැප්තැම්බර් 16 වන දිනදී මලයාසියානු දිනය පවත්වන්නේ, 1963දී මෙම දිනයේදී මලයාසියානු සන්ධීය රාජ්‍යය පිහිටුවීම සමරනු සඳහාය. මලයාව, උතුරු බෝර්නියෝව, සාර්වක් , සහ සිංගප්පූරුව එකට එක්වී මලයාසියාව බිහිකිරීම මෙදිනදී සැමරෙයි. නව සන්ධීය රාජ්‍යය බිහිකිරීම, 1963 ජූනි 1 වන දි සිදු කිරීමට නියමිතව තිබුණද, හයවන හරී මර්ඩේකා උත්සවය හා ඒකීභූත වීම සඳහා 1963 අගෝස්තු 31 දක්වා කල්තැබුණි. මලයාසියාව තැනීම පිළිබඳව ඉන්දුනීසියානු සහ පිලිපීන විරෝධතා නිසා, නව රාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම එම වසරෙහිදීම සැප්තැම්බර් 16 වන දින දක්වා ප්‍රමාද කෙරිණි. මෙම කල්තැබීමට තවද හේතුවක් වූයේ, උතුරු බෝර්නියොවෙහි (වර්තමානයේ සාබා) සහ සාර්වක් යන රාජ්‍යයන් නව සන්ධීය රාජ්‍යයෙහි කොටස්කරුවන් වනවාද යන්න පිළිබඳව එක්සත් ජාතීන්ගේ කණ්ඩායම විසින් සිදුකල ජනමත විමසුමට ඉඩ සැලසීම සඳහාය.

මලයාසියාව බිහිකිරීමට හැකිවූයේ, 1963 ජූලි 9 දිනදී, මලයානු පාර්ලිමේන්තුව වෙත මලයාසියා පණත ඉදිරිපත් කිරීම නිසා වන අතර, 1963 අගෝස්තු 29 දිනදී, යං ඩී-පර්ටුවං අගොං වෙතින් අනුමැතිය ලබාගන්නා ලදි.

මලයාසියාව බිහිවීමට පෙර, 1963 ජූලි 22 දිනදී, සාර්වක් විසින් අන්තරවාර පරිපාලන තත්වය හිමිකරගත් අතර, 1963 අගෝස්තු 31 දිනදී, සිංගප්පූරුව සහ (සාබා ලෙසින් යළි-නම් ලද) උතුරු බෝර්නි‍යෝව යන රාජ්‍යයන් එක්සත් රාජධානිය වෙතින් අන්කරවාර පරිපාලන තත්වයන් භුක්ති විඳීම ඇරඹුවේ, මලයානු නිදහසෙහි සයවන සංවත්සරය හා ඒකීභූත වන පරිදීය.

2010 වසරෙහි සිට, මලයාසියානු දිනය රජයේ නිවාඩු දිනයක් විය. 2009 ඔක්තොම්බර් 19 දිනදී, මලයාසියානු පාර්ලිමේන්තුවේ වාචික-ප්‍රශ්න-හා-පිළිතුරු සැසියට පසුව, මලයාසියාවේ අග්‍රාමාත්‍යය නජීබ් රසාක් විසින් මෙම තීරණය ගන්නා ලදි. මෙයින් ගම්‍ය වන්නේ, මලයාසියාවේ නිදහස හා බැඳි සංවත්සර දෙකක් මලයාසියානුවන් සතු වන බවයි.
මෙයද බලන්න

* මලයාසියාවේ ඉතිහාසය
* මලයාසියාව තුල සිංගප්පූරුව
* 20-කරුණු එකඟතාවය (සාබා)
* 18-කරුණු එකඟතාවය (සාර්වක්)
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:මලයාසියාව බිහිකිරීම
ප්‍රවර්ගය:මලයාසියානු නිදහස
ප්‍රවර්ගය:මලයාසියාවේ රජයේ නිවාඩු දිනයන්
එතුණු කඩුව

අංගම්පොර කලාවේ විවිධාකාර ආයුධ රාශියක් ඇති අතර එතුණු කඩුව නම් වූ ආයුධය විශේෂ තැනක් ගනී. කසයක හැඩය ගත් මෙම ආයුධය තියුණු මුවහත් ඇති මිනිස් උසට වඩා වැඩි උසකින් යුත් නම්‍යශීලී ලෝහ පටි 32 දක්වා යුක්ත වෙයි. අංගම්පොර සටන් කලාව හා බැඳුනු ආයුධ අතර සමූලඝාතන ආයුධයක් වන මෙය වඩා දියුණු හා සංකීර්ණ සටන් හරඔ සදහා, දෑතට දෙකක් භාවිතා කරයි. දිගුකාලීනව පුහුණුවී දියුණු කරගත යුතු ඉතා සංකීර්ණ ශිල්ප ක්‍රමවේද රාශියක් එතුණු කඩු හරඹය තුල ගැබ්ව පවතී. එතුණු කඩුවෙන් සටන් කිරීමත් සමඟ ක්ෂණිකව පිනුම් කරණම් ගැසීම, ඉතා වේගවත්ව එතුණු කඩුව හැසිරවීම, එකවර ප්‍රතිවාදීන් කිහිපදෙනෙකුට පහරදීම ආදිය ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. මෙම ආයුධය භාවිතයෙන් ප්‍රතිවාදියාට එල්ලකරන පහරක් හරියාකාරව සිදු නොවුණහොත් එය තමාටම වැදිය හැක.මෙය ඉතා ප්‍රවේශමෙන් පරිහරණය කළ යුතුය. එබැවින් මෙම ආයුධය අත්දැකීම් ඇති ප්‍රවීන සටන් ශිල්පීහු භාවිතා කරයි.
බාහිර සබැඳුම්

ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
මරුවල්ලිය පරම්පරාව

මරුවල්ලිය නමින් අදට භාවිතා වන මාරලිය නම් නුවර යුගයේ ඉපැරණි අංගම්පොර පරම්පරාවකි. දෙවන රාජසිංහ රජුගේ කාලයේදී ප්‍රසිද්ධියට පත් මරුවල්ලිය කුමාරිහාමි නොහොත් ගලගොඩ කුමාරිහාමී නොහොත් ගලගොඩ දිසාපතිනිය නම් සටන් කාරියකගේ වෘතාන්තයක් හා සම්බන්ධ වේ. ඇයු පිරිමි වේශයෙන් ගොස් රජු ඉදිරියේ ඌරා ළිඳේ සටනක් කොට සුදලිය පරම්පරාවට අයත් පනික්කිරාළ කෙනෙකු මැරූ බව ඉතිහාසයේ කියවේ. මෙම පරම්පරාවේ අන්තිම මූලාශ්‍රය හමුවන්නේ 1818 කැරැල්ලේදී හමුවන ගලගොඩ දිසාව නම් දක්ෂ කඩු සටන් කරුවෙකුගෙනි.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
ඌරා ළිඳ

ශාස්ත්‍රානුකූලව අඩි 15 ක විශ්කම්භයකින් හා අඩි 10 ක ගැඹුරකින් යුක්තව සකස් කරනු ලබන ඌරා වල යනු අංගම් ශාස්ත්‍රයේ විවිධ සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී සටන් ශිල්පීන් දෙදෙනෙකු හෝ වැඩි ප්‍රමාණයක් ශාස්ත්‍රානුකූල සිරිත් විරිත් සමුදායකට පසුව නියමිත පිණුමකින් පැන එකිනෙකා සටන් කොට තම ශාස්ත්‍රීය නිපුණතාව පෙන්වීමට යොදාගන්නා පෞරාණික සම්ප්‍රදායකි. මෙහි පැවැත්වෙන සටන් ඌරා වලේ සටන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
වඳන්

“ඌරා ළිඳ යනු ගල්පිලකවූ වතුර වළියි. වතුර බීමට එහි යන ඌරාට ගල් මූනත ඔප නිසා වළෙන් ගොඩ ඒමට බැරිවෙයි. ඌරා ළිඳේ සටන් කිරීම මෙසේ ය. සරඹශාලාවේ කවර ශිෂ්‍යෙයකු තමා අනිත් සගයනට වඩා සමත් යැයි සිතයි නම්, තම නම පිළිගන්නා මෙන් සිය ගුරුවරයා ගෙන් හා මුහන්දිරම්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ඇත. මෙවැනි තවත් ඉල්ලීමක් ඇතිවූ පසු ඒ දෙදෙනා පොර වැටීමේ යොදනු ලැබේ. රියන් 30ක් දික්වුවද රියන් 7ක් ගැඹුරවූද ඌරා ළිඳ නමින් හැඳින්වෙන එම වල ඇතුලට දෙදෙන පිවිසෙන තෙක් උනුනොවුන් කවුදැයි සටන්කරවෝ නොදනිති....“
සටන් කරන ආකාර

ඌරා ළිඳේ සටන් කරන ආකාර කීපයකට සටන් කරනු ලබයි.

# අයෙකු අඩපණ වන තෙක් සටන් කිරීම
# අයෙකුගේ මරණය තෙක් සටන් කිරීම
# පැයක් ඇතුළත් වැඩි දක්ෂතා මත ජයග්‍රහණය තීරණය කිරීම
# පරාජය භාර ගන්නා තෙක් සටන් කිරීම

මෙහිදී දෙදෙනා එකඟ වන ඕනෑම ආකාරයකට සටන් කිරීම සිදු කළ හැකිය.
බාහිර සබැඳුම්
චීනාඩි

චීනාඩි, චීනා ඩි හෙවත් චීන අඩි යනු මේවන විට නොපවතින්නා වූ තරමට දුලභවීඇති ලක්දිව පැවත් ආත්මාරක්‍ෂක සටන්ක්‍රමයකි.අතීතයෙදී අංගම්පොර කලාව විදේශිකයන් විසින් තහනම් කිරීමත් සමග "අංගම්පොර" යන නම වෙනුවට "චීන අඩි" යන නම භාවිතා කරන ලදී.
ආරම්භය

ක්‍රි.ව. 17වන සියවසේදී පමණ ලක්දිව සංචාරයකල චීන භික්ෂූන් ඇසුරින් මුලිම මෙය බිහිවූ බව සැලකේ. පසුව චීන වෙළෙඳුන් විසින්ද පෝෂණය වූ බවට සැලකෙන මෙම ශිල්පයට ඉන්දියානු සටන්ක්‍රමවල ඇතැම් කොටස්වලින් සෑදුණු මිශ්‍ර බව සැලකේ.

අතීතයේදී මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කළ පුද්ගලයින් තම මැරකම් පෙන්වීමට චීනඩි භාවිතා කර ඇති හෙයින් මෙය 'කුපාඩි සෙල්ලම' වශයෙන්ද හඳුන්වා ඇත.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
කලාරි

කලරිපායට්ටු හෝ කලාරි යනු ඉන්දියාවේ නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටි නූතන කේරළයේ සුරක්ෂිත පවතින සටන් කලාවකි. කලරිපායට්ටු සටන් කලාකරුවන් විසින් ඉතා ඉහළින් සලකනු ලබන්නේ ඉන්දියානු සටන් කලාව තුළ එහි දීර්ග ඉතිහාසය නිසාය. එය ඉන්දියාවේ දැනට ඉතිරිව ඇති පැරණිතම සටන් කලාව යැයි විශ්වාස කෙරේ. එය තවමත් පවතින පැරණිතම සටන් කලාවන් අතරට ද සැලකේ. එහි ආරම්භය අවම වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස දක්වා දිවෙන සටන් කලා කාලරාමුවයි.

කේරළයේ මලබාර් ප්‍රදේශයෙන් චෙකාවර් ගැන ලියා ඇති වඩක්කන් පට්ටුකල් (උතුරු බැලට්ස්) හි කලරිපායට්ටු සඳහන් වේ. ලන්දේසි කතුවරයකු වන අර්නෝඩ් වැන් ඩර් වීරේ සටන් කලාවේ ආරම්භය ඉන්දියාවට ප්‍රදානය කරයි (එහි මූලයන් කලරිපායට්ටු යැයි සිතනු ලැබේ), ඔහු කලරිපයාට්ටු හැඳින්වූයේ “සියලු සටන් කලාවන්ගේ මව” ලෙසිනි. කලරිපායට්ටු යනු පුරාණ යුධ පිටිය සඳහා නිර්මාණය කරන ලද සටන් කලාවකි ("කලාරි" යන වචනයේ තේරුම "යුධ පිටිය" යන්නයි), ඉන්දියාවට ආවේණික වූ ආයුධ සහ සටන් ක්‍රමෝපායන් ඇත.
ඉන්දියානු සාම්ප්‍රදායික සටන් ක්‍රමයයි.මෙය යම් තරමකට යුධ සටන් කලාවක් වන බව පෙනේ.මෙහි කිසියම් ප්‍රබල නිල ශාස්ත්‍රයක් ඇති අතර වර්ම අඩි, වර්ම කලෛ යන නම්වලින් එය හැඳින්වේ.
මුල් ඉතිහාසය

පිලිප් සර්රිලි පවසන පරිදි, සංගම් යුගයේ (ක්‍රි.පූ. 600-ක්‍රි.ව. 300) දෙමළ සටන් ශිල්පීය ක්‍රම සහ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 7 සිට උතුරු බ්‍රාහ්මණයන් සමඟ පැමිණි සංස්කෘත ධනුර් වෛදික සම්ප්‍රදායන් කලරිපපත්තුවේ මුල්ම පූර්වගාමීන් විය. සංගම් යුගයේ සෑම රණශූරයෙක්ම ඉලක්ක පුහුණුවීම්, අශ්වයන් සහ අලි පැදීම පිළිබඳ නිරන්තර හමුදා පුහුණුව ලබා ඇත. හෙල්ල (වෙල්), කඩුව(වාල්), පලිහ(කෙදහම්) සහ දුනු ඊතලය (විල් අම්බු) ඇතුළු යුගයේ වැදගත් ආයුධ එකක් හෝ කිහිපයක් පිළිබඳව ඔවුහු විශේෂඥයෝ වූහ.
පුරුදුවීම්
ඒ අිර් රහුමාන්

ඒ ආර් රහුමාන් යනු දකූණු ඉන්දියාෙව් උපන් දැනට ඔසකාර් සම්මාන ලාභී එකම ඉන්දියාණු සංගීතඥයා ෙව් .ෙමාහු දමිල සංගීතය විෙශ්ෂෙයන් චිතපට සංගීතය වඩා සාස්තීය අංශය කරා ෙයාමු කරීමට පුෙරා්ගාමී වුණා. සාම්පදියික ෙව්ග රද්ම දමිල සංගීතය ෙවනුවට නිදහෙස් රස විදිය හැකි දමිල ගී නිර්මාණ බිහිකිරීම ආරම්බවනෙන් ඒ.ආර් ආගමනයත් සමගයි. වන්ෙද් මිතරම්, චින්න චින හාසයි, හරිහරන්ෙග් තූහිෙර් වැනි ගීත සියළ ජාතීන්ට රස විධිය හැකි වී ඔහු සංගීතය තූල ලැබූ පරිතභාවෙය් ජයගූහණයනය.
ෆියෙස්ටාස් පේට්‍රියස් (චිලි රාජ්‍යය)

thumb|උත්සවය පැවැත්වීමට යොදා ගන්නා තාවකාලික ගොඩනැගිලි අතුරින් එකක් වන රමාඩා (ආවරණය)|ෆොන්ඩා හෝ රමාඩාහී දසුනක්
චිලි රාජ්‍යයේ ෆියෙස්ටාස් පේට්‍රියස් උත්සවය දින දෙකක් තුල පැවැත්වෙයි:
*සැප්තැම්බර් 18, 1810දී පළමු පාලක සභාව පිහිටුවීම ප්‍රකාශයට පත්කිරීම සහ චිලියානු නිදහස් ක්‍රියාවලිය ඇරඹුම සිහිකෙරුමට .
*සැප්තැම්බර් 19, "හමුදාවේ කීර්තිය පිළිබඳ දිනය" ලෙසින් හැඳින්වෙයි.

චිලි රාජ්‍යය තුල ෆියෙස්ටාස් පේට්‍රියස් උත්සවය බොහෝ විට දියැචියෝචෝ ලෙසින් හෝ "18වන" ලෙසින් හෝ හැඳින්වෙන්නේ, සැමරුම සැප්තැම්බර් 18 දිනදී පැවැත්වෙන නිසාය. එය පැවැත්වෙන සතියේ දිනය අනුව, නිලනොලත් ලෙසින්, උත්සවය සතියක් පමණ කාලයක් පුරා පැවතිය හැකිය (නිදසුනක් ලෙසින්, 18වන දින බදාදා දිනයක් නම්, උත්සවය 14වන සෙනසුරාදා ඇරඹී 22වන ඉරිදා දක්වා පැවතිය හැක). ඩොහෝ පාසැල් සහ කාර්යාල විසින්, මෙම උත්සවය වෙනුවෙන්, සතියක්-දිගු නිවාඩුවක් ප්‍රකාශයට පත් කරති.
ඩග් හැමර්හල්ඩ්

ඩග් යල්මාර් අග්න කාල් හැමර්හල්ඩ් ( 29 ජූලි 1905 – 18 සැප්තැම්බර් 1961) යනු, ස්වීඩන ජාතික රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, ආර්ථික විද්‍යාඥයෙක් සහ, ගත් කතු වරයෙක් විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ දෙවන මහා-ලේකම්වරයාවූ ඔහු, 1953 අප්‍රේල් මස සිට, 1961 සැප්තැම්බර් මසදී ගුවන්යානා අනතුරකින් මරණයට පත්වන තුරු තනතුර දැරීය. ඔහු සහ අනෙකුත් තිදෙනෙක් පමණක් මරණාපර නොබෙල් ත්‍යාගය ලැබූහ. නිලය දරද්දී මිය ගිය එකම එ.ජා. මහා-ලේකම්වරයා වන්නේ හැමර්හල්ඩ් වන අතර, ඔහුගේ මරණය සිදුවූයේ සටන්-විරාම සාකච්ඡා සඳහා යන අතර මගදී විය.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:1905 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1961 මරණ
සුකෝත්

සුකෝත්, ( හෝ හෝ , කුටියෙහි භෝජනසංග්‍රහය, කූඩාරමෙහි භෝජනසංග්‍රහය) යනු, ටිෂ්රෙයි මාසයේ 15වන දිනදී සැමරෙන (සැප්තැම්බර් අග සිට ඔක්තොම්බර් අග දක්වා වන දිනයක විය හැක) බයිබලීය යුදෙව් නිවාඩු දිනයකි. මෙය, ජෙරුසලමෙහි දේවමන්දිරය වෙත වන්දනා ගමනක් පැමිණීම කරණීය වන්නාවූ ෂලෝෂ් රග්ලිම් නම්වූ බයිබලීය සැමරුම් තුනෙන් එකකි. යොම් කිපූ හෙවත්, පව් සමා කිරීමේ දිනය නමැති ගම්භීර නිවාඩු දිනයට පසුව මෙය යෙදෙයි.

මෙම නිවාඩු දිනය දින සතක් පුරා පැවැත්වෙයි ( විසිරිතයෙහි දින අටකි).
බටහිර සැමිටික් භාෂා

බටහිර සැමිටික් භාෂා යනු, සැමිටික් භාෂාවන්හී යෝජිත ප්‍රධාන උප-කණ්ඩායමකි. රොබට් හෙට්ස්රොන් සහ ජෝන් හියුනර්ගාඩ් වැනි සැමිටික්වේදීන්ගේ රුකුල ලැබූ, පුළුල් ලෙසින් පිළිගැනුම ලද විශ්ලේෂණයක් පරිදී, සැමිටික් භාෂා පවුල, ශාඛා දෙකකට බෙදෙයි:නැගෙනහිර සහ බටහිර. පළමුවැන්න සමන්විත වන්නේ එබ්ලයිට් සහ ඇකැඩියන් වැනි මළ භාෂා වලින් වන අතර, පසුවන්න සමන්විත වන්නේ බහුතරයක් සැමිටික් භාෂා වලිනි. පැහැදිලි ලෙසින් අර්ථදැක්විය හැකි උප-කාණ්ඩ වලට වලින් එය සමන්විත වෙයි: ඉතියෝපික, දකුණු අරාබියානු, අරාබි සහ වයඹදිග සැමිටික් ( හෙබ්‍රෙව්, ඇරමැයික් සහ ඌගරිටික් යන භාෂා මෙයට ඇතුළත් වෙති) ලෙසිනි. පළමු දෙවැන්න, ඉතියෝපික සහ දකුණු අරාබියානු භාෂා, විශේෂිත පොදු ගුණාංග දක්වන අතර, බොහෝ විට දකුණු සැමිටික් ලෙසින් කාණ්ඩගත කෙරෙති. අනෙකුත් සැමිටික් භාෂාවලට සාපේක්ෂව අරාබි භාෂාවේ නිවරැදි වර්ගීකරණය වාද විවාදයට පාත්‍රව ඇත. පැරණි වර්ගීකරණයන්හී, එය කාණ්ඩගත කර ඇත්තේ දකුණු සැමිටික් භාෂා හා සමගය. කෙසේවෙතත්, හෙට්ස්රොන් සහ හියුනර්ගාඩ්, වයඹ දිග සැමිටික් භාෂා හා සමගින් සමීප ලෙසින් එය සම්බන්ධ කරමින්, මධ්‍යම සැමිටික් කාණ්ඩය තනති. සමහරක් සැමිටික්වේදීන්, පැරණි වර්ගීකරණයට සහය දෙමින් තර්ක ගෙන හැර පාන්නේ, භින්න බහු වචන යන විශිෂ්ට ගුණාංගය මත පදනම්ව සිටිමිනි. සමහරක් වාග්වේදීන් තර්ක කරනුයේ ඊටියොසිප්‍රියට් යනු පුරාතන සයිප්‍රසයෙහි භාෂිත බටහිර සැමිටික් භාෂාවක් බවයි.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:සැමිටික් භාෂා