JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ප්‍රෝටීන

thumb|හිමොග්ලොබින්හි ක්‍රමානුරූපයකි. රතු හා නිල් පටි මගින් ග්ලොබීන් ප්‍රෝටීනය නිරූපණය කරන අතර කොළ පැහැති කොටස් මගින් හීම් කාණ්ඩ නිරූපණය වේ.
කාබෝහයිඩ්‍රේට මෙන්ම ඉතා විශාල ව්‍යුහමය කර්තව්‍යයක් ප්‍රෝටීන මගින් සිදුවේ. ඇක්ටින් හා මයෝසීන්වල චලනය කංකාල පේශිවල සංකෝචනය සඳහා නිතැතින්ම හේතුවේ. බොහෝමයක් ප්‍රෝටීන කිසියම් අණුවක හෝ අණු කාණ්ඩයකට විශේෂිතව බැඳී ඇති අතර ඔවුන්ට බැඳෙන දෙය ඉතාමත් සුවිශේෂීව තෝරා ගනු ලබයි. ප්‍රතිදේහ යම් කිසි විශේෂිත අණුවකට සබැඳි ප්‍රෝටීන් සඳහා උදාහරණයකි. ප්‍රතිදේහ යොදා ගෙන සිදුකරන enzyme-linked immunosorbent assayපරීක්ෂණ (ELISA) ජීව අණු සෙවීමට නුතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වඩාත් සංවේදී ක්‍රමයකි. කෙසේ වුවත් වඩාත්ම වැදගත් ප්‍රෝටීන වර්ගය වන්නේ එන්සයිමයි. මෙම පුදුම සහගත අණු උපස්ථර ලෙස හඳුන්වන විශේෂිත ප්‍රතික්‍රියක අණු හඳුනා ගන්නා අතර ඒවා අතර ප්‍රතික්‍රියාව උත්ප්‍රේරණය කරයි. එන්සයිම මගින් ප්‍රතික්‍රියාවේ සක්‍රීයන ශක්තිය අඩු කරන අතර ප්‍රතික්‍රියාව 1011 ගුණයකින් වේගවත් කරයි. තනිව සිදු වීමට සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 3000 ක් පමණ ගත වන ප්‍රතික්‍රියාවක් එන්සයිම ඇතිවිට තත්ත්පරයකටත් වඩා අඩු කාලයක දී සිදුවේ. ක්‍රියාවලිය අවසානයේ දී එන්සයිම එලෙසම පවතින අතර නව උපස්ථර කොටසක් සමග නව ප්‍රතික්‍රියාවක් උත්ප්‍රේරණය කිරීම ආරම්භ කරයි. විවිධ නවිකාරක භාවිතයෙන් එන්සයිමවල ක්‍රියාවලිය පාලනය කළ හැකි අතර එමගින් සෛලයක ජීව රසායනය පාලනය කළ හැකිය.

සාරාංශයක් ලෙස ගත් කළ ප්‍රෝටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල දාමයකි. ඇමයිනෝ අම්ල කාණ්ඩ 4 කට බැඳුණු කාබන් පරමාණුවකින් යුක්ත වේ. එකක් ඇමයිනෝ ඛණ්ඩයක් වෙයි. –NH2 අනික කාබොක්සිලික් අම්ල කාණ්ඩයක් වෙයි. –COOH (නමුත් කායික තත්ව මත මේවා -NH-3 හා –COO- ලෙස පවතී) තෙවැන්න හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් වෙයි. හතර වැනි කාණ්ඩය “-R” මගින් සංකේතවත් කරන අතර එක් එක් අම්ලය සඳහා මෙම කාණ්ඩය වෙනස් වෙයි. සම්මත ඇමයිනෝ අම්ල වර්ග විස්සක් පවතී. මෙයින් සමහරක් ඒ ලෙසට හෝ නවීකරණය වී හෝ භාවිතා වේ. උදාහරණ ලෙස ග්ලුටමේට් වැදගත් නියුරෝන සම්ප්‍රේෂකයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි.

ඇමයිනෝ අම්ල (1) උදාසීන ලෙස (2) භෞතික තත්ව යටතේ පතින ආකාරයෙන් (3) ඩයිපෙප්ටයිඩයක් ලෙස එකට එකතු වීමෙන් යන තුන් ආකාරයෙන් සාකච්ඡා කළ හැකිය.

ඇමයිනෝ අම්ල පෙප්ටයිඩ් බන්ධන මගින් එකිනෙකට සම්බන්ධ විය හැකිය. මෙම විජලන සංස්ලේෂණයේ දී ජල අණුව ඉවත්වන අතර පෙප්ටයිඩ් බන්ධනය එක් ඇමයිනෝ අම්ලයක නයිට්‍රජන් පරමාණුවක් හා අනෙක් කාබොක්සිලීන් කාණ්ඩයේ කාබන් පරමාණුවක් සම්බන්ධ කරයි. ඵලය ලෙස ලැබෙන අණුව ඩයි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. කෙටි දාම ඇමයිනෝ අම්ල (තිහට අඩු) පෙප්ටයිඩ ‍හෝ පොලි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වයි. ඉතා දිගු දාම ප්‍රෝටීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස වැදගත් රුධිර මස්තු ප්‍රෝටීනයක් වන ඇල්බියුමින්හි ඇමයිනෝ අම්ල කොටස් 585 ක් අඩංගුවේ.

ප්‍රෝටීන බිඳ වැට්ටවීමට ද මේ හා සමාන ක්‍රමයක් භාවිතා වේ. පළමුව එය එහි සංරචක ඇමයිනෝ අම්ල බවට ජල විච්ජේදනය වේ. ඇමයිනෝ අයන ලෙස (NH4+) රුධිරයේ ඇති නිදහස් ඇමෝනියා (NH3) ජීවය සඳහා හානිදායකය. එමනිසා එය පිට කිරීමට ක්‍රමයක් තිබිය යුතුය. සතුන්ගේ අවශ්‍යතා මත වෙනස් සතුන්ගේ වෙනස ක්‍රියා පිළිවෙත් මේ සඳහා දායක වේ. ඒක සෛලික පටක කෙළින්ම ඇමෝනියා පරිසරයට මුදා හරී. එලෙසින්ම අස්ථික මත්ස්‍යයා ඇමෝනියා ජලය මුදාහරින අතර ඒවා ඉතා ඉක්මණින් ජලයේ දිය වේ. සාමාන්‍යයෙන් ක්ෂීරයින් යූරියා චක්‍රය හරහා ඇමෝනියා යුරීයා බවට පරිවර්තනය කරයි.
ධාවන තරග

ධාවන තරඟයේ ආරම්භය

ධාවන තරගයන්හි ආරම්භය සිදු වුයේ ස්වයංක්‍රීය පෙට්‍රල් වාහන සොයා ගැනීමත් සමගය. ඊට පෙර පැවතියේ අශ්වයන් හෝ ගවයන් විසින් ඇදගෙන යන තිරික්කල් තරග වැනිදෑය. පළමු තරගය 1894 දී සංවිධානය කරනු ලැබුවේ Le perit journal නම් පැරීසියේ සඟරාව විසිනි. එය හැකියාවන්ගේ විශ්වාසී බව මැන බැලීමටය. නමුත් ධාවන තරඟය පැරිස් වෙනුවට රෝචන් (Rouen) ලෙස 1894 මාරු විය . තරගකරුවන් වූයේ ‘කාල් බෙන්ස්’ (karl benz’s) බෙන්ස් ඇන්ඩ් සි (Benz and cie) Gottlieli daimler (ගොට ලෙයිබ් ඩෙම්ලර්) හා විල්හෙල්ම් මේබැච් යන කර්මාන්තවල වාහනය.

ඊට වසරකට පසු එනම්,1895 දී ප්‍රථම නියම ධාවන තරගය ප්‍රංශයේදී පැවැත්වුණි. ඒ පැරිසියේ සිට බොර්ඩෙක්සි (Bordeaux) දක්වාය. එහිදී ප්‍රථමයා ලෙස Emili Levasser (එමිලි ලෙවැසර්) පැමිණි අතර ඔහු තරග නුසුදුස්සකු වූයේ ඔහුගේ වාහනයේ නියමිත ආසන ගණන නොතිබීම නිසාය.

ජාත්‍යන්තර තරගයන් ආරම්භ වූයේ ‘ගෝර්ඩ්න්’ බෙනට් කුසලාන (gorden bennet cup auto recinz) තරගයත් සමගය.

එක්සත් ජනපදයේ පැවති ප්‍රථම කාර් තරගය වූයේ ඉවැන්ස්මිත්, ඉල්ලි නොයිස් හිදීය. ඒ 1882 නොවැම්බර් 28 සැතපුම් 54 – 36 දක්වා (කි.මී 87 – 48) තරගයක් ලෙසිනි. එහිදී පැය 10 මිනිත්තු 23 ක් වාර්තා කරමින් ප්‍රෑන්ක් ඩුයේ ජය ගත්තේය. ඒ පෙට්‍රල් වාහන තුනක් හා එක් විද්‍යුත් කාරයක් පරදවමිනි. ප්‍රථම කුසලාන තරගය වූයේ ‘Vanderbilt cup’ වැන්ඩර් බිල්ට් කුසලානයයි.
තුන් පිම්ම

තුන් පිම්ම ජවන හා පිටිය අංගයක් ලෙස තුන් පිම්ම සැලකිය හැකිය. මීට පෙර එය හැඳින්වූයේ "hop, step and jump" යනුවෙන් තරඟකරුවන් අනුගමනය කරන්නාවූ පියවර අනුව. ක්‍රීඩකයන් පථයක් මත දුව විත් ලකුණු කරන ලද යම් කිසි ස්ථානයක සිට සිය පිම්ම ක්‍රියාත්මක කරනු ඇති. පිම්මේ ප්‍රමාණය මනිනුයේ මෙම ලෑල්ල හෝ සලකුණු කරනු ලැබූ ස්ථානයේ සිටයි. ආරම්භක ස්ථානය ලකුණු කර ඇති ලෑල්ලේ මැටිවලින් හෝ මෙලෙක් තීරුවලින් අලවා සකසා ඇත. එය ක්‍රීඩකයින් සිය සීමාව ඉක්මවා පියවර තබන්නේ දැයි සලකුණු කර ගැනීමටයි. පළමු පතිත වීම කළ යුත්තේ ආරම්භක පියවර තැබූ පාදයෙන්මය. ඊළඟ පියවර, පියවර තැබීමයි. ඒ විරුද්ධ පය භාවිතයෙන් ඉන්පසු වැලි පිරුණු වලකට පැනීම සිදු කෙරේ. මෙම වල දුර පැනීම සඳහා පිළයෙල කරන්නා වූ වලටම සමානය. ආරම්භක පියවර සීමාව ඉක්මවා තැබීම, වලට පිටතින් පැනීම, හෝ නියමිත කාල සීමාව (සාමාන්‍යයෙන් විනාඩිය) ඇතුළත් පිම්ම කිරීමට උත්සාහ නොකිරීම ක්‍රීඩකයාගේ පිම්ම අවලංගු වීමට හේතු වේ.
- Gwangju 2015 - Men's Triple Jump Final, Dmitrii SOROKIN (RUS 17.29) wins Gold.]]
1896 පැවැති නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරඟයේ සිටම තුන්පිම්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අංගයකි. ඊට අමතරව පළමු ඔලිම්පික් ශූරයා වූයේ ද තුන් පිම්ම අංගය කළ ජේම්ස් කොනොල්ලි ක්‍රීඩකයාය. 1996 කාන්තා තුන් පිම්ම අංගය ද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අංග අතරට එක්විය. එහි දී එළිමහන් සේම ගෘහස්ථ ශූරතාවයන් යන අංග 2 ක ටම ඇතුළත්ය.

මෙම පිම්ම සාර්ථක කර ගැනීමට ක්‍රීඩකයා තුළ වේගය, ජවය, රිද්මය හා නොපසුබට බව යන ගුණාංග වර්ධනය වී තිබිය යුතුය. එහෙත් ‍සීමා සහිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන්ට වුව ද තාක්ෂණය දියුණු කිරීමෙන් මෙය කළ හැකිය. මීටර් 13 හා 14 ඉක්මවා සාර්ථක පිම්මක් සඳහා ක්‍රීඩකයාට තත්පර 12ක් ඇතුළත මීටර් 100 ක් දිවීමේ හැකියාව ඇති වේගයක් සහ බර පිළිබඳ පුහුණුවීම් plyometrics සහ තාක්ෂණ ක්‍රියාකාරකම් සම්පූර්ණ කළ යුතු වේ. විශේෂ දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන් සඳහා අවශ්‍ය කරන සුදුසුකම් ඇත්නම් සාර්ථකව ජාත්‍යන්තර තලයට ළඟාවිය හැකිය. එසේ විශේෂිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයෙකි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තුන්පිමි ක්‍රීඩකයා. ඔහුගේ දුර මීටර් 16.50 ක් ද වේගය 11.5 ක් ද වේ. (මීටර් 100ට)

ලෝක වාර්තා තබා ඇති පිරිමි ක්‍රීඩකයා වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ජොනතන් ඒඩ්වර්ඩ් (Jonathan Edwards) ඔහුගේ දුර මීටර් 18.29 අතර කාන්තා ශූරතාවය යුක් රේන් ජාතික ඉනෙස්සා ක්‍රැවෙනටිස් විසින් (15 – 50m) තබා ඇත. ලෝක ගෘහස්ථ ශූරතාවය දිනාගනු ලැ‍බුවේ කියුබානු ජාතික ඇලිසර් වූටියා (Aliecer Urrutia) සහ ස්වීඩන් ජාතික ක්‍රිස්ටියන් ඔල්සන් (Christian Olsson) විසින් මීටර් 17.83 සම වාර්තා තබා ඇත. එසේම ගෘහස්ථ ලෝක කාන්තා ශූරතාවය දිනා ඇත්තේ රුසියානු ජාතික මටියානා ලෙබෙඩෙවා (Tatyana Lebedeva) විසින් 2004 IAAF ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේ දීය.


ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
වීනස් විලියම්

thumb
වීනස් එබනි ස්ටාර් විලියම්ස් ඇමරිකානුවකු ලෙස 1980 ජුනි 17 දින උපත ලැබුවාය. ඇය වෘත්තීය ටෙනිස් ක්‍රීඩාවේ අංක 01 දිනාගත් ක්‍රීඩිකාව වන අතර “විම්බල්ඩන්” ටෙනිස් ශූරිය ද වේ.

මේ වන විට ඇය ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් දිනා ඇති අතර “Grand Slam” තරගාවලිය 14 වතාවක් දිනා ඇත. එය සය වතාවක් තනි තරග (කේවල) ලෙස ද, කාන්තා යුගල තරග හයක් ද, මිශ්‍ර යුගල තරග දෙකක් ද ඊට ඇතුළත්ය. ඇය හිටපු අංක 01 ටෙනිස් ශූරියගේ වැඩිමහල් සොයුරිය වන අතර විලියම් සහෝදරියෝ ටෙනිස් ක්‍රීඩාවට ලෝ පතලය.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:1980 උපත්
වොලිබෝලය

thumb|වෙරළ වොලිබෝල් සඳහා “මිකායා” නැමති පන්දු නිළ වශයෙන් භාවිතා කරයි.


සාමාන්‍යයෙන් කෙරෙන අනිකුත් වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව සඳහා නිළ වශයෙන් වොලිබෝලය පාචිච්ච් කරයි.

වොලිබෝල් කාණ්ඩ 3ක් ඇත.

#පිළිගත් ගෘහස්ථ වොලිබෝල්
#තරුණ ගෘහස්ථ වොලිබෝල්
#වෙරළ වොලිබෝල්

සියළුම වොලිබෝල රවුම් හැඩයෙන් යුත් හුලං පිරුණු අවකාශයක් තුළ සම් තට්ටු 18 කින් යුත් බොලයකි. සෑම කොටසක්ම තට්ටු තුනකින් හෝ පේළි තුනකින් යුක්ත වේ. පිළිගත් වොලිබෝලයකින් (ගෘහස්ථ වැඩිහිටි) සහ සුදුපාට හෝ පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි වර්ණ තුනකින් සමන්විත වේ. බාල වයස් කාණ්ඩ සඳහා ඇති වොලිබෝලය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවට තනා ඇති අතර ළමයින්ට එය පහසුවෙන් පාචිච්ච් කළ හැකිය. බෝහෝ දෙනෙකු විශ්වාස නොකලත් සාමාන්‍ය වොලිබෝලය හා වෙරළ වොලිබෝලය බරින් එක හා සමාන වේ. වෙනසකට ඇත්තේ බීච් බෝලය තරමක ප්‍රමාණයෙන් වැඩි වීමත්, වඩා මෘදු වීම හා දීප්තිමත් වර්ණයන්ගෙන් යුතු වීමත්ය.
ගති ලක්ෂණ
ප්‍රධාන වෙළඳ නාම

තරගකාරී වොලිබෝල් වෙළඳ නාම කිහිපයක් භාවිතයේ ඇත. ඒවා අතර පහත වෙළඳ නාම ඇතුළත් වන අතර ඒවාට සීමා ද නොවේ.

*“ටකිකාරා” Tachikara
*“මෝල්ටන්” Molten
*“විල්සන්” Wilson
*“මිකාසා” Mikasa
*“බේඩන්” Baden
*“ස්පේල්ඩින්ග්” Spalding

බොහෝ වර්ගීකරණයන් නැවත කුඩා කොටස්වලට විනෝදාස්වාද ක්‍රීඩා සඳහා යොදා ගනු පිණිස වෙන්කරනු ලැබේ.
මහා පිපිරුම

thumb


මහා පිපුරුම් ආකෘතියට අනුව විශ්වය ව්‍යාප්ත වූයේ අධික ලෙස ඝනත්වයකින් හා තාප තත්වයක සිට අතර දැනුදු ව්‍යාප්ත වේ. අභ්‍යාවකාශ ව්‍යාප්ත වෙනවා යන්න විස්තර කිරීමට පොදු හා වැදගත් සදෘශ්‍යයක් වන්නේ අභ්‍යවකාශය, පිපෙන බනිස් ගෙඩියක වූ වියලි බෝංචි කරලක් මෙන්, ඒ සමඟ මන්දාකිණි රැගෙන යාමයි. කෙසේ නමුත් සාමාන්‍ය සාපේක්ෂිත අභ්‍යාවකාශ විද්‍යා , අභ්‍යාවකාශයට කිසියම් හෝ “‍රසායනිකත්වයක්” ආරෝපණය නොකරයි.

මහා පිපුරුම යනු ස්වධීන නිරීක්ෂණ ගණනක් මඟින් හොඳ සංකළණයකින් ලැබෙන විශ්වයේ අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාත්මක ආකෘතියයි. දී එඩ්වින් හබල් විසින් මන්දාකිණි අතර දුරවල් ඒවායේ වර්ණාවලියේ විස්ථාපනවලට සමානුපාතික බව ගැනීමෙන් පසුව විශ්වය ව්‍යාප්ත වන බව දැක්වීමට එම උදාහරණය යොදා ගන්නා ලදී. දැන් විශ්වය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී නම් අතීතයේ දී එය කුඩා, වැඩි ඝනත්වයෙන් හා වැඩි උෂ්ණත්වයෙන් යුක්ත විය යුතුය. මෙම අදහස ඉතා අධික ඝනත්ව හා උෂ්ණත්ව දක්වාම විස්තර සහිතව සලකා ඇති අතර එයින් ඇතිවන නිගමනය ඉතාමත් සමීපව නිරීක්ෂිත දේ තහවුරු කරයි.
ඉතිහාසය

උපහාසාත්මකව, බිග් බෑන්ග් යන වදන හඳුන්වා දු‍න්නේ ෆ්‍රෙඩ් ‍හොයිල් (Fred Hoyle) ඔහු විසින් නිවැරදි යයි විශ්වාස නොකළ සිද්ධාන්තයක් පහත් කොට සැලකීමට කරන ලද එතරම් වැදගත්කමක් නැති ප්‍රකාශයක දීය. කෙසේ නමුත් 1964 දී අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම පිළිබඳ සොයා ගැනීම, මහා පිපිරුම සඳහා වූ නොපිලිගත නොහැකි ආධාරයක් විය. දුරස්ථ මන්දිකිණි වලින් වූ ආලෝක වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ හෙලි කරන්නේ, හබල් නීතිය මඟින් විස්තර කරන සබඳතාවයක දී , දිගු තරංග ආයාම දෙසට වූ විස්ථාපන එක් එක් ගැලැක්සීය දුරවල්වලට සමානුපාතික වන බවයි. මෙය විශ්වය තවමත් ප්‍රසාරණය වන බව දැක්වීමට යොදා ගනී. තවදුරටත් , 1964 දී අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම විකිරණය (cosmic microwave background radiation) සොයා ගැනීම, ප්‍රසාරණය නිසා විශ්වය ඉතා උණුසුම් හා ඉහල ඝනත්වයකින් යුත් මුල් තත්වයකින් සිසිල් වූ බවට ප්‍රබල සාක්ෂියක් සපයයි. අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම සොයා ගැනීම, මහා පිපිරුම බොහෝ දුරට විශ්වයේ නිර්මාණය වීම විස්තර කරන බව භෞතිකඥයන් , තාරකා විද්‍යාඥයන් හා තාරකා භෞතිකඥයන් විසින් පිළි ගැනීමට බොහෝ සෙයින් ඉවහල් විය.
සනාත කිරීම

තවදුරටත් මහා පිපිරුමට සහාය දෙන සාක්ෂි, විශ්වයේ වූ සැහැල්ලු මූලද්‍රව්‍යවල සාපේක්ෂ සමානුපාතය මඟින් ඇති විය. විශ්වය පුරාවට වූ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් වල නිරීක්ෂිත බහුලත්වය, මහා පිපිරුම් න්‍යෂ්ටික සංස්ලේෂණයට අනුව තාර්කිකව හා ප්‍රමාණාත්මක විස්තර කර ඇති පරිදි විශ්වයේ වේගයෙන් ප්‍රසාරණය හා සිසිලනය සිදු වූ ප්‍රථම මිනිත්තු කිහිපයේ සිදු වූ න්‍යෂ්ටික ක්‍රියාවලියෙන් උත්පාදිත මෙම මූලද්‍රව්‍යවල ගණනය කරන ලද අනුමාන සමඟ සමීපවම ගැලපිනි.
ගැටලු

කෙසේ නමුත් මහා පිපුරුමෙන් පමණක් විස්තර නොකළ විශ්වයේ රහස් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස විශ්වයේ එක් දිශාවකට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 12 ක් දිග ප්‍රදේශයක් ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 12ක් දිග ප්‍රදේශයට වඩා ස්වල්ප වෙනස් වීම් දක්වයි. නමුත් විශ්වය වසර බිලියන 13.7 ක් පමණ පමණක් පැරණි නිසා මෙම ප්‍රදේශ කිසි විටෙක හේතු කාරකව සම්බන්ධ වී ඇතැයි දර්ශනය වේ. එසේ නම් ඒවා එතරම් සමාන වූයේ ඇයි? 1981 ඇලන් ගත්ගේ (Alan Guth) විශ්වීය පිම්ඹීම පිළිබඳ සිද්ධාන්තය , කෙටියෙන් ඉතාමත් මුල් කාලීන විශ්වයේ අතිශය දර්ශීය ප්‍රසාරණයේ අහඹු පිපිරීමක්, මෙම ක්ෂිතිජ ගැටලුවට හා මහා පිපිරුම මඟින් පැහැදිලි නොවූ තවත් ගැටලු ගණනක් සඳහා විසඳුම් සැපයීය. “ගත්”ගේ සිද්ධාන්තයට අනියම් සහයන් ලැබී තිබුණත් මහා පිපුරුම මෙන් සමීපව හා හොඳින් සහය ලැබී නැත.

ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
ග්‍රාහක - ගවේෂණය

අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණ යුගයවන තෙක් ග්‍රාහක වළල්ලේ වස්තූන් අතිවිශාල දූරේක්ෂවලට පවා හරිහැටි දර්ශනය නොවූ අතර එහි හැඩය හෝ පැතිර පවතින ප්‍රදේශය අභිරහසක්ව පැවතුණි. පොළවේ ස්ථාපනය කරන ලද හොඳම දුරේක්ෂවලට හා පෘථිවි කක්ෂගත හබල් අභ්‍යාවකාශ දූරේක්ෂයට පවා අති විශාල ග්‍රාහකවල වුවද අනාවරණය කරගත හැකිවූයේ මතුපිට පෘෂ්ඨයේ සුළු දත්ත ප්‍රමාණයක් වූ අතර බොහෝ ඒවා අපැහැදිලි ඡායා මාත්‍රයක් පමණක් විය. ඒවායේ වර්ණාවලි දත්තවලින් හා ආලෝක වක්‍රවලින් (භ්‍රමණයත් සමග සිදුවන තීව්‍රතා වෙනස්වීම්) පවා අනුමාන කරගත හැකි වූයේ ඒවායේ හැඩය හා සංයුතිය පිළිබඳව සීමාසහිත කරුණු ප්‍රමාණයක් පමණි. රේඩාර් ඡායාරූපකරණය මගින් ග්‍රාහකවල හැඩය හා කක්ෂීය, භ්‍රමණ පරාමිතීන් පිළිබඳව නිවැරදි දත්ත ලබා ගත හැකි අතර පෘථිවියට වඩාත් සමීප ග්‍රාහකවල මෙය වඩාත් හොඳින් සිදුකළ හැක.

ප්‍රථමයෙන් ග්‍රහක හැඩති වස්තූන්වල සමීප ජායාරූපයක් ගනු ලැබුයේ 1971 දී මැරිනර් 9 අඟහරුගේ කුඩා චන්ද්‍රයින් දෙදෙනාවන ෆෝබෝස් හා ඩීටෝස් ඡායාරූප කිරීමත් සමගවන අතර ඒවා බොහෝ දුරට අඟහරු විසින් ග්‍රහණය කර ගන්නා ලද ග්‍රාහක ලෙස සැලකේ. මෙම ඡායාරූප මගින් බොහෝ ග්‍රාහකවල අවිධිමත් හැඩයන් පෙන්ණුම් කෙරුණු අතර පසුව වොයෝජර් ගවේෂණවලින් ගන්නා ලද වායුගෝලයන්ගේ (gas giants) කුඩා චන්ද්‍රයින්ගේ ගන්නා ලද ඡායාරූප මගින් ද මෙය දැක්වුණි.

thumb|ප්‍රථමයෙන් සමීප ඡායාරූපයක් ගන්නා ලද සත්‍ය ග්‍රාහකය වූ 951 ග්‍රැස්පා

ප්‍රථමයෙන් සමීප ඡායාරූපයක් ගන්නා ලද සත්‍ය ග්‍රාහකය වූයේ 951 ග්‍රැස්පා ය. ඒ 1991 දීය. පසුව 1993 දී 243 - අයිඩා හා චන්ද්‍රයා වූ ඩැක්ටිල්ගේද ඡායාරූප ගත් අතර මේ සියල්ල බ්‍රහස්පතිට වූ ගැලීලියෝ ගවේෂණ ගමන් මගෙහි (Galileo probe en route) ඡායාරූප ගත කරන ලදී.

ප්‍රථමයෙන්ම පිළිගත් ඇස්ටෝරයිඩයක් ලෙස ගවේෂණ කරණු ලැබුවේ නියර් ෂූමාකර්ය. එය ඡායාරූප ගත කරන ලද්දේ 253-මැතිල්ඩේ මගින් 1997 දී වූ අතර එය පසුව 433 - එරොස්හි කක්ෂයට ඇතුළු වී අවසානයේදී 2001 දී එය මතට ගොඩ බැස්වූයේය.

9969 බ්‍රේසිලි (1999 දී ඩීප් ස්පේස් 1 මගින්) හා 5535 ඇනීෆ්‍රෑන්ක් (2002 දී ස්ටාර්ඩස්ට් මගින්) ඇතුළුව තවත් ඇස්ටොරයිඩ, වෙනත් ගමනාන්තයක් කරා යන අභ්‍යවකාශ යානා මගින් කෙටි අධ්‍යයනයන්ට ලක් කරන ලදී.

2005 සැත්තැම්බර්හිදී ජපන් අභ්‍යවකාශ යානයක් වන හයබුසා (Hayabusa) 25143-ඉටොකාවා අධ්‍යයනය කිරීම පටන් ගත් අතර ඉදිරි කාලයේදී එහි සාම්පල පෘථිවියට එවනු ඇත. නමුත් යානයෙහි පාලන රෝද 3 න් 2 ක හටගත් දෝෂ නිසා සූර්ය ශක්තිය ලබාගැනීම පිණිස නියම දිශානනියකට පැමිණීමට අපහසු වීමද ඇතුළු හිරිහැර රාශියකට පත්වීමට හයබුසාට සිදු විය. එය 2008 දී හා 2010 දී 2867-ස්ටෙයින්ස් අධ්‍යයනය කරනු ඇත.

2007 සැත්තැම්බර්හිදී නාසා ආයතනය ඩොවින් මෙහෙවර දියත් කළ අතර එය වාමන ග්‍රහලොවක් වන සිරස් හා 4 - වෙස්ටා ග්‍රාහක කක්ෂගත වී බොහෝ දුරට 2 පෙලාස් කරාද තම මෙහෙවර දීර්ඝ කරනු ඇත.

පෘථිවියේ දුර්ලභ හෝ අවසාන වූ මූලද්‍රව්‍ය ලබාගැනීම හා අභ්‍යාවකාශ වාසස්ථාන තැනීම පිණිස අමුද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමේ ප්‍රභවයන් ලෙස අනාගතයේදී ග්‍රාහක භාවිතා කරණු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. (ඇස්ටෝරයිඩ ජනපදකරණය බලන්න) පෘථිවියේ සිට ගෙනයාමට බර වැඩි‍ හෝ වියදම් වැඩි අමුද්‍රව්‍ය යම් දිනක ග්‍රාහක කැණීම් මගින් ලබාගනු ඇති අතර අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථාන ආදිය ගොඩ නැගීමට ඒවා යොදා ගනු ඇත.

http://en.wikipedia.org/wiki/Asteroid#Exploration
අභ්‍යවකාශ පියසැරි

thumb|ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය පෘථිවිය වටා කක්ෂගතව පවතී.
's Crew Dragon capsule approaching the International Space Station in Earth orbit]]


අභ්‍යවකාශ පියසැරි, අභ්‍යවකාශ චාරිකා, අභ්‍යවකාශ ගමන් () යනු අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණයේ මහිමයෙන් අභ්‍යවකාශ යානා බාහිර අවකාශයට ගමන් කිරීමකි.

අභ්‍යවකාශ පියසැරි, අභ්‍යවකාශ ගවේෂණයට මෙන්ම අභ්‍යවකාශ විනෝද ගමන් සහ චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය වැනි වාණිජ කටයුතුවලට ද යොදා ගනී. මේ හැර අතිරේක වාණිජමය නොවන අභ්‍යවකාශ ගමන්වලට ද යොදා ගනී. අතිරේක වාණිජමය නොවන අභ්‍යවකාශ ගමන්වලට අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය චන්ද්‍රිකා සෝදිසි කරබැලීම් සහ අනෙකුත් පෘථිවි නිරීක්ෂණ චන්ද්‍රිකා ද ඇතුළත් වේ.

අභ්‍යවකාශ ගමනක් රොකට් ගුවන්ගත කිරීමකින් ආරම්භ වේ. එමගින් අභ්‍යවකාශ යානයට පෘථිවි ගුරුත්වය අභිබවා අභ්‍යවකාශයට ප්‍රචාලනය වීමට අවශ්‍ය ආරම්භක තෙරපුම ලබාදේ. අභ්‍යවකාශ යානයක චලිතය ( ප්‍රචාලනය සිදු නොවන අවස්ථාවේදී සහ සිදුවන අවස්ථාවේදී ) ගැන අධ්‍යයනය කිරීම තාරකා ගති විද්‍යාව මගින් සිදු වේ. සමහර අභ්‍යවකාශ යානා දින වකවානු වලින් තොරව අභ්‍යවකාශයේ රැඳී පවතී. සමහරක් පෘථිවි වායුගෝලයට නැවත ඇතුළු වීමේදී කොටස්වලට කැඩී යයි. අනෙක්වා ග්‍රහලෝකයක් මතට හෝ චන්ද්‍රයෙක් මතට ගොඩබැස්සවීම හෝ ගැටීම සිදුවේ.
ආශ්‍රිත

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Space travel in science fiction
*
*
*
*
*
*
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* Aerospace engineering at Wikiversity
* Encyclopedia Astronautica
* Basics of Spaceflight
*



ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
අභ්‍යවකාශ ගමන්වල ඉතිහාසය

thumb|සියොල්කොවිස්කි “මනුෂ්‍ය අභ්‍යවකාශ ගමන්වල පියා”

තාත්වික අභ්‍යවකාශ ගමන් පිළිබඳ තාත්වික යමක් යෝජනා කිරීමේ ගෞරවය හිමිවනුයේ “කොන්ස්තන්තියන් සියොල් කොවිස්කිටය” ඔහුගේ සුප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථය වූ ප්‍රතික්‍රියමය යෙදුම් උපක්‍රමය මගින් අන්තරීක්ෂ අවකාශය ගවේෂණය කිරීම” 1903 දී ප්‍රකාශයට පත් විය. නමුත් මෙම න්‍යායාත්මක ග්‍රන්ථය රුසියාවෙන් පරිබාහිර අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයක් තුළට වැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේය.

1919 දී රොබට් එච්. ගොඩාඩ් විසින් ප්‍රසිද්ධ කරන ලද “සීමාන්තික උසකරා පිවිසුමට ක්‍රමවේදයක්” නැමති පත්‍රය සමග අභ්‍යවකාශ ගමන් ඉන්ජිනේරු තාක්ෂණය අතින් සිදුවිය හැකිදෙයක් බවට පත්විය.

ද්‍රව ඉන්ධන රොකට්ටු සඳහා විසර්ජන නැසින්න පිළිබඳව වූ ඔහුගේ යෙදුම් අන්තර් ග්‍රහලෝක චාරිකා ප්‍රායෝගික කිරීමට බොහෝ සේ දායක විය. මෙම ප්‍රකාශන පත්‍රය පසුකලෙක අභ්‍යවකාශ ගමන්වල ප්‍රබල භූමිකාවක් රඟ පෑ හර්මන් ඔබර්ත්ට සහ වර්නර් වොන් බ්‍රවුන්ට බොහෝ සේ බලපෑවේය.

අභ්‍යවකාශයට පිවිසි ප්‍රථම රොකට්ටුව 1942 ඔක්තෝබර් 03 වැනි දින පරීක්ෂණ ගමනක යෙදුන ජර්මාණු V – 2 රොකට්ටුවේ මූලාකෘතියකි. පෘථිවිය වටා කක්ෂගත වූ ප්‍රථම කෘත්‍රීම චන්ද්‍රිකාව වූ ස්පුට්නික් -1 චන්ද්‍රිකාව සෝවියට් රුසියාව විසින් 1957 ඔක්තෝබර් 04 වැනි දින ගුවන්ගත කරන ලදී.

ප්‍රථම මනුෂ්‍ය අභ්‍යවකාශ ගමන වොස්ටෝක් -1 විය . 1961 අප්‍රේල් 12 වැනි දින ගුවන් ගත කෙරුණු මෙම යානය මගින් රුසියානු ගගනගාමී යූරි ගගාරින් පෘථිවිය වට‍ා එක් වටයක් ගමන් ගත්තේය.

තවමත් අභ්‍යවකාශයට පිවිසීමට යොදා ගන්නා ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේදය රොකට්ටුවයි. කෙටිදුර ඉහිලුම් ජෙට්යානා වැනි අනෙක් තාක්ෂණයන් තවමත් ඊට පියවර ගණනක් පසුපසින් සිටී.
සූර්යාගේ ව්‍යුහය

thumb|සූර්යාගේ ව්‍යුහය පිළිබඳ නිරූපණය

සූර්යයා යනු ප්‍රධාන අනුක්‍රමණයේ තාරකාවකි. සමස්ත සූර්යග්‍රහ මණ්ඩලයේ ස්කන්ධයෙන් 99% පමණ සූර්යාට අයත් වේ. සූර්යා ආසන්න වශයෙන් ගෝලාකාර ව්‍යුහයකි. සූර්යා තරමක් පැතලි ගෝලාකාරය , එනම් සූර්යාගේ ධ්‍රැවීය විෂ්කම්භය හා සමකාසන්න විෂ්කම්භය අතර 10km (6mi) පමණ වෙනසක් පවතී. සූර්ය සම අවස්ථාවේ නොව ප්ලාස්මා අවස්ථාවේ පවතින නිසා එය තම අක්ෂය වටා පරිභ්‍රමණය වන විට විවිධ ස්ථානවල එකිනෙකට වෙනස් චලිත වේග‍යන් දක්වයි. (එනම් සූර්යාගේ සමකයේ දී භ්‍රමණ වේගය එහි ධ්‍රැවයේ භ්‍රමණ වේගයට වඩා වැඩිය) සමකයේදී ආසන්න වශයෙන් සූර්යාගේ භ්‍රමණ කාලය දින 25ක් වන අතර ධ්‍රැව ප්‍රදේශවලදී එම දින 35ක් පමණ වේ. කෙසේ වෙතත් පෘථිවිය සූර්යා වටා සිදුවන භ්‍රමණය නිසා පෘථිවියේ උස්බිම් නිරන්තරයෙන් වෙනස්වීම නිසා පෘථිවියේ සිට පැහැදිලිව සූර්යාගේ සමකාසන්න භ්‍රමණ කාලය දින 28 ලෙස නිරීක්ෂණය කළ හැක. සූර්යාගේ මෙම භ්‍රමණය නිසා ඇතිවන කේන්ද්‍රාපසාරක බලපෑම නිසා එහි භ්‍රමණයේ සිදුවන වේගය අඩාල වීම සමකාසන්නයේ එහි පෘෂ්ඨික ගුරුත්වය නිසා එයට සිදුවන බලපෑම මෙන් මිලියන 18 ගුණයක් අඩුවෙනි. තවද අනෙකුත් ග්‍රහ වස්තූන් විසින් සූර්යා කෙරෙහි ඇති කරන ආකර්ශන බලපෑම එහි හැඩයට බලනොපායි.

ඝන ග්‍රහ වස්තුවලට මෙන් සූර්යායාට නිශ්චිත මායිමක් නැත. සූර්යාගේ කේන්ද්‍රයේ සිට දුර වැඩිවෙත්ම එහි අඩංගු වායුවල ඝනත්වය ආසන්න වශයෙන් ඝාතීයව අඩුවීම සිදුවේ. නමුත් සූර්යයාට ඉතා පැහැදිලි අභ්‍යන්තර සැකිල්ලක් පවතී. සූර්යාගේ අරය එහි කේන්ද්‍රයේ සිට ප්‍රකාශ ගෝලයේ කෙළවරට මණිනු ලැබේ. ප්‍රකාශ ගෝලය යනු සූර්යාගේ බාහිරයෙන්ම පවතින සැලකිය යුතු තරම් ආලෝකය හෝ විකිරණ පිට කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් උෂ්ණත්වයක් හෝ ඝනත්වයක් නොමැති වායු ස්ථරයකි. ප්‍රකාශ ගෝලය පියවි ඇසට ‍ෙබාහෝ පහසුවෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැක. සූර්ය මාධ්‍යය, එහි සමස්ත පරිමාවෙන් 10% පමණ වුවද එය සමස්ත ස්කන්ධයෙන් 40% පමණ වේ.

සූර්යා අභ්‍යන්තරය එක්වර නිරීක්ෂණය කළ නොහැක. තවද සූර්යයා විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණයන්ට ස්වභාවයෙන්ම පාරාන්ධ වස්තුවකි. භූකම්පන විද්‍යාව භූමි කම්පාවකදී නිකුත් වන තරංග පෘථිවියේ අභ්‍යන්තරය ගැන ගවේෂණය කිරීමට යොදාගනු ලබන්නා සේම සූර්ය භූකම්පන විද්‍යාවේ දී සූර්යාගේ අභ්‍යන්තරයේ හටගන්නා පීඩන තරංග එහි අභ්‍යන්තරය ගවේෂණය කිරීමට යෙදාගනී. තවද පරිගණක ප්‍රතිනිරූපණය කිරීම් ද සූර්ය අභ්‍යන්තරය ගවේෂණය කිරීමට සෛද්ධාන්තික ක්‍රමවේද ලෙස යොදාගනී.
:M_{\odot}=( 1.98892\ \pm\ 0.00025 )\ \times10^{30}\hbox{ kg}
ප්‍රධාන කොටස්

සූර්යයා ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකට බෙදා වෙන් කර දැක්විය හැක. එනම්,
# න්‍යෂ්ඨික ප්‍රතික්‍රියා සිදුවන හරය
# විකිරණ කලාපය
# සංවහන කලාපය
හරය

සූර්යයාගේ බලශක්ති නිපැයුම් මධ්‍යස්ථාන වශයෙන් හැඳින්විය හැක.
සූර්ය අරයෙන් කාලක (1/4) ප්‍රමාණය හරය ලෙස හැඳින්වේ.
* සූර්ය අරයෙන් කාලක ප්‍රමාණය තුල සූර්ය ස්කන්ධයෙන් හරි අඩක් ගැබ්ව ඇත.
* හරයේ උෂ්ණත්වය කෙල්වින් මිලියන 15ක් පමණ වේ.
* හරයේ පීඩනය වායුගෝල (පෘථිවියේ මුහුදු මට්ටමේ සාමාන්‍ය පීඩනය) බිලියන 250ක පීඩනයට සමානය.
මෙම තත්ත්ව න්‍යෂ්ඨක විලයනය සඳහා ඕනෑවටත් වඩා ප්‍රමාණවත් යැයි සැලකේ.
සූර්යයා ශක්තිය නිපදවන ආකාරය~~

:


ප්‍රවර්ගය:හිරු
සූර්යාගේ මන්දාකිණිය තුළ පිහිටීම

හිරු ක්ෂීරපථ මන්දාකිණියේ ඔරියන් බාහුවේ අභ්‍යන්තර නිම්වළල්ලේ “ලෝකන් ෆ්ලෆ්” (Local Fluff) හෝ ගවුල්ඩ් බෙල්ට් (Gould Belt) නමින් හඳුන්වන ස්ථාන ආසන්නයේ පිහිටා ඇති අතර එහි සිට මන්දාකිණියේ මධ්‍යයට කල්පිත දුර 7.62+-0.32 kpc වේ. මෙම ඔරියන් බාහුව හා පර්සියස් බාහුව (Perseus Arm) නමින් හැඳින්වෙන ඊළඟ බාහුව අතර දුර ආලෝක වර්ෂ 6500 ක් පමණ වේ. හිරු හා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය පිහිටා තිබෙන්නේ විද්‍යාඥයින් විසින් චක්‍රාවාටයේ වාසයට සුදුසු යයි නම් කරන ලද ස්ථානයේය. (Galactic habitable)


හිරුගේ ගමන් මගෙහි කූටය (solar Apex) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ චක්‍රාවාටය තුළ හිරු ගමන් කරන දිශාවය. චක්‍රාවාටය තුළ සූර්යයාගේ සාමාන්‍ය ගමන් දිශාව හර්කියුලිස් තාරකා රාශිය අසල පිහිටි වේගා තරුව දෙසට වන අතර ඒ එහි සිට ක්ෂීර පථයේ මධ්‍යයට දළ වශයෙන් අංශක 60 ක ආතතියක් සහිතවය. මන්දාකිණිය වටා හිරුගේ කක්ෂය ආසන්න වශයෙන් ඉලිප්සීය හැඩය ගන්නා අතර එය මන්දාකිණියේ spiral arms හා ඒකාකාර නොවන ස්කන්ධ, ව්‍යාප්තිය නිසා සිදුවන කැළඹීම් ද සහිත වේ. ඊට අමතරව මන්දාකිණියේ තලයට සාපේක්ෂව, ඉහළ හා පහළට කම්පනය වන අතර එය පරිභ්‍රමණ වාරයකට වාර 2.7 ක් පමණ වේ. මෙය ප්‍රතිරෝධී බලයක් නොමැතිව සිදුවන සරල අනුවර්තී දෝලනයකට‍ බොහෝ සෙයින් සමානය. සාපේක්ෂව මන්දාකිණි තලයේ ඇති අධික තාරකා ඝනත්වය නිසා මෙම දෝලන බොහෝ විට පෘථිවියේ ජන නිරෝධන (mass extinction) කාල පරිච්ජේදවලට සමගතවන අතර ඒ එවිට පෘථිවිය සමග සිදුවන ග්‍රාහක සංඝට්ටන ප්‍රමාණය වැඩි නිසා‍ බව අනුමාන කෙරේ.

සෞර ග්‍රහමණ්ඩලයට චක්‍රාවාටය වටා එක් වටයක් යාමට (චාක්‍රාවාට වසරක්) වසර මිලියන 225-250 පමණ ගතවන අතර දැනට එය සූර්යාගේ සම්භවයේ සිට 20 – 25 පමණ පරිභ්‍රමණ සම්පූර්ණ කර ඇති අතර මිනිසාගේ සම්භවයේ සිට වටයකින් 1/1250 පමණ සම්පූර්ණ කර ඇතැයි සැලකේ. මන්දාකිණියේ මධ්‍යය වටා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ කෝණික ප්‍රවේගය ආසන්න වශයෙන් 220 km/s වේ. සෞරග්‍රහ මණ්ඩ‍ලයට එක් ආලෝක වර්ෂයක් චලනය වීමට වසර 1400 ක් පමණ හෝ 1 AU චලනය වීමට දින 8 ක් පමණ ගත වේ.

http://en.wikipedia.org/wiki/Sun#Location_within_the_galaxy
වයිකින්ගේ ඕබිටර්ස්

thumb|වයිකින්ගේ ඕබිටර් (NASA)

වයිකින්ග් ඕබිටර් වල මුලික අරමුණ වුයේ අඟහරු කරා ගොඩබසින යානා , ගොඩ බෑම සිදුකර ප්‍රදේශ හදුනා ගැනීම හා තහවුරු කිරීමට මූලික සමීක්ෂණ සිදුකිරීම, ලැන්ඩර් සඳහා සන්නිවේදක පිළිවයන ලෙස ක්‍රියා කිරීම හා ඒවාට අදාල විද්‍යාත්මක පරික්ෂණ සිදුකිරීම ආදියයි. ඔ(ර්)බ්ටර් පදනම් වී ඇත්තේ පැරණි මැරිනර් 9 ගගන යානය මතයි. අෂ්ඨාශ්‍රයක් වන මෙය දලවශයෙන් 2.5m දිගින් යුක්ත වේ. මුළු දියත් කිරීමේ බර 2328kg වු අතර ඉන් 1445 kg ක්ම ප්‍රචාලක හා උත්තනාංශ පාලක වායු විය. මුදුවක් වැනි ආකෘතියේ මුහුණත් අට 0.4572 m උසකින් යුක්ත වු අතර මාරුවෙන් මාරුවට 1.397m හා 0.508m පළලින් යුක්ති විය. පතුලෙහි වූ ලැන්ඩර් ඈදුම් ස්ථානයේ සිට ඉහළින්ම වූ නික්මී‍ෙම් යානාව සම්බන්ධ ස්ථානයට සම්පූර්ණ උස 3.29m වේ. එහි නිදහස් ඒකක වලින් යුත් කාමර 16 ක් විය. දිග පැති 4 හි කාමර 3 බාගින්ද, කෙටි පැත්තක කාමරයක් බැගින්ද විය. සුර්යය පැනල 4 ක් ඕබිටර්හි අක්ෂ්‍යයෙන් පිටතට විහිදී ඇත. එක් පැනලයක අවසන් කෙළවරේ සිට ප්‍රතිවිරුද්ධ පැනලයේ කෙළවරට දුර 9.75m කි. ජවය සපයනු ලැබුවේ 1.37x 1.23m සුර්යය පැනල අටකිනි. සූර්යය පැනල සෑදී තිබුණේ සූර්යය කෝෂ 34800 කිනි. එය අඟහරු හීදි 640w ජවයක් නිපද විය. නිපද වූ ජවය නිකල් කැඩිමියම් 30-Ah බැටරි 2 ක කද ගබඩා කරන ලදී.

ප්‍රධාන ප්‍රචාලන ඒකකය ඕබිටර් බසයට උඩින් පිහිටුවා ඇත. ප්‍රචාලනය, ද්විප්‍රචාලන (මොනො‍මෙතිල් හයිඩ්‍රසීන් හා නයිට්‍රජන් ටෙට්‍රාමක්සයිඩ්) ද්‍රව ඉන්ධන භාවිතා කරන රොකට් එන්ජිමකින් යුක්ත විය. එන්ජිම 1323N (297 1bf) තෙරපුමක් සැපයීමේ හැකියාවක් ඇති අතර 1480m/s ක ඩෙල්ටා - v බවට පරිවර්තනය වේ. ස්ථායීතාව පාලනය කර ගෙන ඇත්තේ කුඩා නයිට්‍රජන් ජෙට් 12 ක් මගිනි. ඇක්වීසිෂන් සූර්ය සංවේදකයක්, ක්රූස් සූර්ය සංවේදකයක්, කැනෝපස් තාරකා හසුකර ගැනීමේ උපකරණයක් හා මිශ්‍ර මේක්ෂ 6 කින් සමන්විත අවස්ථිති සමුද්දේශ ඒකකයක් මගින් අක්ෂ 3 ම වටා ස්ථායීව පවත්වා ගනී. ත්වරණ මාපක දෙකක්ද මෙය තුළ අන්තර්ගත වේ. සන්නිවේදනය සිදු කරන ලද්දේ 20w TWTA දෙකක් මගිනි. ගුවන් විදුලි විද්‍යාව හා සන්නිවේදන පර්යේෂණ සිදුකිරීමට X - බෑන්ඩ් (8.4 GHz) ඩවුන්ලින්ක් එකක් ද අන්තර්ගත කර තිබිණි. අජ ලින්ක් අන්තර්ගත කර තිබුණේ S - බෑන්ඩ් (2.1 GHz) හරහාය. අක්ෂ 2 ක් වටා හැර විය හැකි 1.5m හා පරිධියකින්යුත් ලාභ පැරබොලික් ඇන්ටෙනාව ඕබිටර් පාදමේ එක් මුල්ලකට සවිකර ඇති අතර අඩු - ලාභ ඇන්ටනාව ඔස්සේ මුදුනින් එළියට විහිදී ඇත. ඒකක මෙගා බීටු 1280 ගබඩා කළ හැකි පටි පටිගත කිරීම් යන්ත්‍ර දෙකකින්ද A – 381 – Mltz රේඩියෝවකින් ද සමන්විත වේ.

http://en.wikipedia.org/wiki/Viking_program#Viking_Orbiters