JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਤੰਗੁਲੀ

ਤੰਗਲੀ ਜਾਂ ਤੰਗੁਲੀ ਇੱਕ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸੰਦ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੂੜੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫੂਸ ਨੂੰ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਲੰਘ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਦਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਚਲੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੰਮੇ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਸੁੱਤ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਸ਼ੀਨੀ ਜੁੱਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਗਾਹੀ ਹੋਈ ਧੜ ਉਡਾ ਕੇ ਤੂੜੀ ਦਾਣੇ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਲੱਕੜ ਦੇ 5 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮੇ ਹੱਥੇ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਵਿਚ ਲਾਈਆਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਕਈ ਸੱਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਧੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਡਾਈ ਕਰ ਕੇ ਦਾਣੇ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ, ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਨੂੰ ਤੰਗੁਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਉਂਜ ਤੰਗੁਲੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਤਿੰਨ ਸੁੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤੀ ਸੰਦ ਤੋਂ ਹੈ। ਤੰਗੁਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਲ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਗਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਪੈਲੀ ਨੂੰ ਫੋਲਣ ਵਾਸਤੇ, ਗਾਹੀ ਪੈਲੀ ਦੀ ਧੜ ਲਾਉਣ ਵਾਸਤੇ, ਧੜ ਦੀ ਉਡਾਈ ਕਰ ਕੇ ਦਾਣੇ ਕੱਢਣ ਵਾਸਤੇ, ਤੂੜੀ ਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਤੂੜੀਆਂ ਪੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ, ਤੂੜੀ ਨੂੰ ਟੋਕਰਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਖੁਰਲੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਆਦਿ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ/ਹੈ।

ਤੰਗੁਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਦਾ 5 ਕੁ ਫੁੱਟ ਲੰਮਾ ਹੱਥਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੁੱਤਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 12/13 ਕੁ ਇੰਚ ਲੰਮੀ ਇਕ ਕੁ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਪੱਤੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਪੱਤੀ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਦੇ 3/4 ਕੁ ਇੰਚ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਟੇਪਰ ਕਰ ਕੇ ਅੱਧੀ ਕੁ ਇੰਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫੇਰ ਏਸ ਪੱਤੀ ਦੇ ਚੌੜੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਗੁਲਾਈ ਦੇਣੀ ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਇਹ ਗੁਲਾਈ 210 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਕੇ ਟੇਪਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਆਕੇ ਇਹ ਗੁਲਾਈ ਬਿਲਕੁਲ ਗੋਲ 360 ਡਿਗਰੀ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਸੁੱਤ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਬਣੀ ਸੁੱਤ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਲੋਟ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਗੁਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਿਹੜੀ ਤੰਗਲੀ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਰੋਂ ਮੋਟੀਆਂ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਨੂੰ ਪਤਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।

ਜੇ ਕਰ 7 ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤੰਗਲੀ ਬਣਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ7 ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਮੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ 10/15 ਕੁ ਇੰਚ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਮੂਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਇਕ ਇੰਚ ਚੌੜੀ ਪੱਤੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਤੀ ਜਿਥੋਂ ਸੁੱਤਾਂ ਇਕ ਥਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਤੋਂ 4/5 ਕੁ ਇੰਚ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਫੇਰ ਸੁੱਤਾਂ ਦੇ ਇਕ ਥਾਂ ਜੋੜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹੱਥੇ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਤੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਗਲੀ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ 9 ਸੁੱਤਾਂ ਦੀ ਤੰਗਲੀ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਤੰਗਲੀ ਦੀ ਹੁਣ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪਰਿਯੋਜਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਸਾ ਕੋਸ਼
ਗਿਆਰਾਂ ਮਿੰਟ

ਇਲੈਵਨ ਮਿੰਟਸ () ਮਾਰੀਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬਰਾਜੀਲੀ ਵੇਸਵਾ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਬਰਾਜ਼ੀਲੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ ਦਾ 2003 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਾਸੂਮ ਵਾਹ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇਗਾ। ਉਸਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।....। ਜਦੋਂ ਰੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਬੱਬੀ ਮੀਟਿੰਗ ਉਸਨੂੰ ਜਿਨੀਵਾ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਲੈਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅੰਤ ਇੱਕ ਵੇਸਵਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਜਾਰਾ ਚਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਤਰ

#ਮਾਰੀਆ - ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ
#ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਬਾਪ - ਦੁਕਾਨਦਾਰ
#ਮਾਰੀਆ ਦੀ ਮਾਂ - ਦਰਜ਼ਣ
#ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਬਚਪਨ ਦਾ ਮਹਿਬੂਬ - ਮਾਰੀਆ ਦੀ ਬਚਪਨ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ, ਉਦੋਂ ਮਾਰੀਆ ਸਿਰਫ਼ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਹੀ ਮਾਰੀਆ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੱਤੀ।
#ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਦੋਸਤ ਜਿਸ ਨੇ ਉਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਚੁੰਮੀ ਦਿੱਤੀ - ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਇਸ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਾਰੀਆ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਰੁਪਈਆ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਆਇਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।
#ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਦੋਸਤ ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਕੰਵਾਰਪਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ - ਮਾਰੀਆ ਨੇ ਜਿਨਸੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।
#ਸਟੋਰ ਮਾਲਕ - ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਬੌਸ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੀਆ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਿਓ ਦੇ ਜਨੇਰੋ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪੈਸੇ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਆ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੈੱਟ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਉਲੋ ਕੋਇਲੋ ਦੇ ਨਾਵਲ
ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ

ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ (ਜਨਮ 17 ਅਪਰੈਲ 1926-10 ਜੂਨ 2017) ਇੱਕ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨੀ

ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਕਲਾਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਛੇਵੀਂ ਤੱਕ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਾਲਜ ਗਰੈਜੂਏਟ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨੇ ਢਹਿਢੇਰੀ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ ਜਲਦ ਹੀ ਡਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਸੀ ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੇ ਤੁਰਤ ਬਾਅਦ, ਬਾਟਨੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀਐਚਡੀ ਕਰਨ ਲਈ 1945 'ਚ ਲੰਡਨ ਜਾਣ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਵੀ 1946 ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਲੰਡਨ ਚਲੀ ਗਈ। 10 ਜੂਨ 2017 ਨੂੰ ਉਹਨਾ ਦਾ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਉਹਨਾ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਬੇਟੇ ਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ 1950 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਭਾਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਵਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਹ ਪੁਣੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਪੁਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਸਰਵੇ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। ਇਸਨੇ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਨਾਮਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਛਾਪਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ 'ਨਾਰੀ ਸੰਸਾਰ' ਕਾਲਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣ ਲਈ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਇਸਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਉਸਨੇ ਲੱਗਪੱਗ 37 ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।
*ਸੂਜ਼ੀ (ਹਿੰਦੀ)
*ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਰਤ
*ਉਮੀ ਉਧਲ ਗਈ
*ਸੂਜ਼ੀ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ
*ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਔਰਤ
*ਨਾ ਸੀਮਾ ਨਾ ਸੰਮਤੀ
*ਬਾਰੀ ਜਾਂਓ ਲਖ ਬੇਰੀਆ
*ਬਿਬਿਨੀ
*ਲੇਡੀ ਮਾਰਗਰੇਟ ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
*ਸੇਜ ਹੁਲਾਰ
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

*ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ, ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ 1982
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ - ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ 1989
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਵਾਰਡ - ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਦਿੱਲੀ 1990
*ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ, ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਲੰਡਨ 1991
*ਵਿਮੈਨ ਆਫ਼ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਅਵਾਰਡ 1999
*ਮਿਲੀਨਿਅਮ ਵਿਮੈਨ ਅਵਾਰਡ, ਮੇਅਰ ਆਫ਼ ਈਲਿੰਗ 1999
*ਅੰਬੈਸਡਰ ਫਾਰ ਪੀਸ- ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨ 2001
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*Puri - sikh heritage
*writer Kailash Puri recalls partition horror

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਛਾਰਲ ਪੇਰੋ

ਛਾਰਲ ਪੇਰੋ (ਫਰਾਂਸੀਸੀ: Charles Perrault (ʃaʁl pɛʁo); 12 ਜਨਵਰੀ 1628 – 16 ਮਈ 1703) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਕਾਦਮੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਨਵੇਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰੂਪ ਪਰੀ ਕਥਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜਿਸਦਾ ਅਧਾਰ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਸੀ। ਇਸਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਿਟਲ ਰੈਡ ਰਾਈਡਿੰਗ ਹੁਡ(Le Petit Chaperon rouge), ਸਿੰਡਰੇਲਾ(Cendrillon), ਪੁਸ ਇਨ ਬੂਟਸ(Le Chat Botté), ਸਲੀਪਿੰਗ ਬਿਊਟੀ (La Belle au bois dormant ) ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ(Barbe bleue) ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਲੇਖਕ
ਨਦੀਨ

ਨਦੀਨ ਉਹ ਬੇਲੋੜੇ ਪੌਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖੇਤ, ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੌਦਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਘ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਵਾ, ਧੁੱਪ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਦਾ ਝਾੜ ਅਤੇ ਗੁਣਵਤਾ ’ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਦੀਨ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਦਲਵੇਂ ਬੂਟੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਫਸਲ ਜਾਂ ਫ਼ਲਾਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਦੀਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

#ਘਾਹ ਵਰਗੇ ਨਦੀਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੱਬਲ ਘਾਹ, ਬਰੂ, ਮੇਥਾ, ਡੀਲਾ, ਮਧਾਨਾ, ਸਵਾਂ, ਸਰਕੰਡਾ, ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੱਬ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
#ਚੌੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨਦੀਨ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਲਾਈ, ਇੱਟਸਿੱਟ, ਚਰਿਆਈ ਬੂਟੀ, ਬਾਥੂ, ਦੌਧਕ, ਜੰਗਲੀ ਪਾਲਕ, ਕਾਂਗਰਸ ਘਾਹ, ਕਰਾੜੀ, ਪੋਹਲੀ, ਮੈਨਾ, ਬਿੱਲੀ ਬੂਟੀ, ਭੱਖੜਾ, ਤਾਂਦਲਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ।
ਰੋਕਥਾਮ

#ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਹੱਥ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੋਡੀ ਕਰਕੇ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਟ ਕੇ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
#ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਪਰੇਅ ਕਰਕੇ ਨਦੀਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

#ਛਿੜਕਾਅ ਵੇਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਗਿੱਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
#ਛਿੜਕਾਅ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸਾਮ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰੂ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
#ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਨਾ ਚੱਲਦੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਣ ਬੂਟਿਆਂ ਉੱਪਰ ਨਾ ਪੈਣ।
#ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਹੀ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
#ਨਦੀਨਨਾਸ਼ਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੁੱਖ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਦੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖੇਤੀਬਾੜੀ
ਵਰਿੰਦਰ

ਵਰਿੰਦਰ, ਜਨਮ ਸੁਭਾਸ਼ ਢਡਵਾਲ, (1948–1988) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 25 ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲੀ 1975 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਜਿੰਦੜੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਨ ਲੰਬਰਦਾਰਨੀ, ਬਲਬੀਰੋ ਭਾਬੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈਆਂ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਵਰਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਗਸਤ, 1942 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਫਗਵਾੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਕੀਮ ਤੇ ਆਰੀਆ ਸਕੂਲ, ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ। ਵਰਿੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਰੀਆ ਹਾਈ ਸਕਲ, ਫਗਵਾੜਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਹੀ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕਾਟਨ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਜੇ.ਸੀ.ਟੀ. ਵਿਖੇ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਪ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਹਲ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ 3 ਮਈ, 1965 ਨੂੰ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।
ਫ਼ਿਲਮੀ ਜੀਵਨ

ਫ਼ਿਲਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਬੜੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮਾਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਤੇ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਸੁਹਾਗੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਰਿੰਦਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਜਿੰਦੜੀ ਤੋਂ ਹੀਰੋ ਵਜੋਂ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ।
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਤੌਰ ਹੀਰੋ

*ਧਰਮਜੀਤ
*ਸੰਤੋ ਬੰਤੋ
*ਟਾਕਰਾ
*ਸੈਦਾ ਜੋਗਣ
* ਸਵਾ ਲਾਖ ਸੇ ਏਕ ਲੜਾਊਂ
*ਲੰਬੜਦਾਰਨੀ
ਹੀਰੋ, ਨਿਰਮਾਤਾ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

*ਸਰਪੰਚ
*ਬਟਵਾਰਾ
*ਯਾਰੀ ਜੱਟ ਦੀ
ਮੌਤ

ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜੱਟ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਦਿੰਰ ਹੀਰੋ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ, ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋ ਗਈ ਜਿਥੇ ਵਰਿੰਦਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿਤਾਰਾ 6 ਦਸੰਬਰ, 1988 ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਛੜ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1948
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1988
ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ

ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ (ਬੰਗਾਲੀ: ঝুলন গোস্বামী, ਜਨਮ 25 ਨਵੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।

ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਓਡੀਆਈ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੰਬਰ ਇੱਕ 'ਤੇ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ (ਜਨਵਰੀ 2016)। ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕੈਥਰੇਨ ਫਿਟਜ਼ਪੈਟ੍ਰਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਡ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਹੈ।

ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਨਾਮ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ (ਬਾਬੁਲ/ਗੋਜ਼ੀ-ਛੋਟੇ ਨਾਮ) ਦਾ ਜਨਮ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨਾਡੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਚਕਦਾਹਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ 25 ਨਵੰਬਰ, 1982 ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਰੂਚੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵੱਲ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਕਿੱਸਾ 1992 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ 1992 ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਬਨਾਮ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਫ਼ਾਈਨਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਲਿੰਡਾ ਕਲਾਰਕ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆ। ਪਰ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਨਾਲੋਂ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਝੂਲਨ ਰੁਕੀ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰ ਬੇਹੱਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੋ ਉਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਡ਼੍ਹਨ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਸ਼ੌਂਕ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

22 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।]]
* 2007 - ਆਈ.ਸੀ.ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੀ ਬੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰਨ
* 2010 - ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2012 - ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ
* ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨ (2008-2011)
* ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼
* ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕਡ਼ੀਆਂ

* ਕ੍ਰਿਕਇੰਫ਼ੋ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1982
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਓਡੀਆਈ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਜੇਤਾ
ਟਾਈਮ (ਪਤ੍ਰਿਕਾ)

ਟਾਈਮ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸਪਤਾਹਿਕ ਸਮਾਚਾਰ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1923 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਦਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਹੈਨਰੀ ਲਿਊਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਰਿਹਾ। ਟਾਈਮ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਭੰਨ ਸੰਸਕਰਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਕਰਣ ਟਾਈਮ ਯੂਰਪ (ਪੂਰਵ ਨਾਮ: ਟਾਇਮ ਅਟਲਾਂਟਿਕ) ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲੰਦਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਧ ਪੂਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ 2003 ਤੋਂ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਸਕਰਣ ਟਾਇਮ ਏਸ਼ੀਆ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਸੰਸਕਰਣ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲਿਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸਹਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਟਾਪੂ ਸਮੂਹ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2008 ਵਿੱਚ ਟਾਈਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਨਾਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਵਿਗਿਆਪਨਦਾਤਾ ਸੰਸਕਰਣ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ

, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅੱਗੇ, ਈਰਾਵਾਨ ਮੰਦਰ, ਬੈਂਕਾਕ ਵਿਖੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ]]

ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਹ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ, ਜਮੀਰ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਤੇ ਸਰਵਜਨਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਅਮਲ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਧਰਮ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਮੰਨਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਵੇ, ਜਦ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਡੈਨੀਅਲ ਚੋਡੋਵੀਕੀ, 1791)]]
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਜਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰਜ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰੇਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਉੱਪਰ ਕੁਝ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਬਰਾਨਾ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਧਿਮੀ (ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਿਮ,"ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਅਕਤੀ") ਦੀ ਮੁਸਲਿਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ।

ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ]]ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੜੇ ਕਿਸੇ ਰੋਮਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮੂਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਫਿਰਕੂ ਭੀੜਾਂ ਫਸਾਦ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਾਇਰਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਅਚੇਮੇਨੀਡ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 550 ਈਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਇਰਸ ਕਲੰਡਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦਰਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਨੀਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਪਵਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਅਬਰਾਹਮੀ ਧਰਮਾਂ: ਯਹੂਦੀ, ਪਾਰਸੀ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਸਥਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਕਰਾਤ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ (399 ਈਪੂ) ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਜਾਂ ਜਿਥੇ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਮ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਟੋਕਨ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੁਢਲੇ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ
ਲੀਓ ਲੋਵੈਨਥਾਲ

ਲੀਓ ਲੋਵੈਨਥਾਲ (3 ਨਵੰਬਰ 1900 – 21 ਜਨਵਰੀ 1993) ਇੱਕ ਜਰਮਨ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ।

ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਰਕਲ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸਰਵਾਈਵਰ ਵਜੋਂ, ਲੋਵੇਂਥਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਮੂਹਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਜੀਵਨ

ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ (ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸੀ), ਲੋਵੇਨਥਲ ਵੇਮਰ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਉਹ 1926 ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਰਿਸਰਚ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਜਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 1932 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਰਨਲ, ਜ਼ੀਟਸਕ੍ਰਿਫਟ ਫਰ ਸੋਜਿਅਲਫੋਰਸਚੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੇਟਰੋਡੌਕਸ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ, ਨਵੀਂ ਬੌਧਿਕ ਧਾਰਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨੋਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਹੂਦੀ, 1933 ਵਿੱਚ ਅਡੌਲਫ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਏ।

ਲੋਵੇਨਥਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਦਫਤਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰਖਾਈਮਰ, ਅਡੋਰਨੋ ਅਤੇ ਫਰੀਡਰਿਕ ਪੋਲਕ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫ੍ਰੈਂਕਫਰਟ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ, ਲੋਵੇਂਥਲ, ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਹਰਬਰਟ ਮਾਰਕੁਸ, ਫ੍ਰਾਂਜ਼ ਨਿਊਮੈਨ, ਓਟੋ ਕਿਰਚਾਈਮਰ ਅਤੇ ਏਰਿਕ ਫਰੋਮ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ। ਵੌਇਸ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਸਟੈਨਫੋਰਡ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਦ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਟੱਡੀ ਆਫ਼ ਦਾ ਬਿਹੇਵੀਅਰਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ 1956 ਵਿੱਚ ਬਰਕਲੇ ਸਪੀਚ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ 1968 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਲੋਵੇਂਥਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਿਭਾਗੀ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਰਦਾਰ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ। 1968 ਤੋਂ 1972 ਤੱਕ, ਉਸਨੇ ਬਜਟ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1973-74 ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।
ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ

* ਲੀਓ ਲੋਵੇਨਥਲ, ਸ਼ਰੀਫਟਨ ਇਨ ਫੰਫ ਬੈਂਡੇਨ, ਫਰੈਂਕਫਰਟ ਐਮ ਮੇਨ: ਸੁਹਰਕੈਂਪ 1980-1987,
* ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਮਸੇਨ ਕਲਚਰ
* ਦਾਸ ਬੁਰਗਰਲੀਚੇ ਬੇਵੁਸਟਸੀਨ ਇਨ ਡੇਰ ਲਿਟਰੇਟਰ
* ਫਾਲਸ਼ੇ ਪ੍ਰੋਫੇਟਨ. ਆਟੋਰਿਟਾਰਿਜ਼ਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ
* ਜੂਡੈਕਾ। Vorträge. ਸੰਖੇਪ
* ਫਿਲਾਸਫੀਸ਼ੇ ਫਰੂਹਸਕ੍ਰਿਫਟਨ ਲੀਓ ਲੋਵੇਨਥਲ, ਮਿਟਮੇਚੇਨ ਵੋਲਟੇ ਆਈਚ ਨੀ. Ein autobiographisches Gespräch mit Helmut Dubiel, Suhrkamp 1980, ISBN 3-518-11014-"ਗੋਇਥੇ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਅਧੀਨਗੀ". ਟੇਲੋਸ 60 (ਗਰਮੀਆਂ 1984)। ਨਿਊਯਾਰਕ: ਟੈਲੋਸ ਪ੍ਰੈਸ.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1993
ਸਰੋਜਿਨੀ ਸਾਹੂ

ਸਰੋਜਿਨੀ ਸਾਹੂ (ਉੜੀਆ: ସରୋଜିନୀ ସାହୁ) ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਵਿਮਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਚਰਚਿਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰੋਜਿਨੀ ਚੇਨਈ ਸਥਿਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਇੰਡੀਅਨ ਏਜ (Indian AGE) ਦੀ ਸਹਿ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ “ਕਿੰਡਲ” ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 25 ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਰੋਜਿਨੀ ਸਾਹੂ ਦੀਆਂ ਵੀਹ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
* ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
**ਸੁਖਰ ਮੁਹਾਮੁਹੀਂ (1981)
**ਨਿਜਗਾਹਿਰਾਰੇਨਿਜੇ (1989)
**ਅਮ੍ਰਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾਰੇ (1992)
**ਚੌਕਠ (1994)
**ਤਰਲੀ ਜਾਉਥਿਬਾ ਦੁਰਗ (1995)
**ਦੇਸ਼ੰਤਰੀ (1999)
**ਦੁੱਖ ਅਪ੍ਰਮਿਤ (2006)
**ਸਰੋਜਿਨੀ ਸਾਹੂ ਸ਼ਾਰਟ ਸਟੋਰੀਜ (Sarojini Sahoo short stories) (2006) (ISBN 81-89040-26-X))
**ਸ੍ਰਜਨੀ ਸਰੋਜਿਨੀ (2008)
**ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਮੰਨਾ (Waiting for Manna) (2008) (ISBN 978-81-906956-0-2)
* ਨਾਵਲ
**ਉਪਨਿਬੇਸ਼ (1998)
**ਪ੍ਰਤੀਬੰਦੀ (1999)
**ਸਵਪਨ ਖੋਜਾਲੀ ਮਾਨੇ (2000)
**ਮਹਾਜਾਤਰਾ (2001)
**ਗੰਭਿਰੀ ਘਰ (2005)
**ਬਿਸ਼ਾਦ ਈਸ਼ਵਰੀ (2006)
**ਪਕਸ਼ਿਵਾਸ (2007)
**ਅਸਮਾਜਿਕ (2008)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਆ ਲੇਖਕ
ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ

ਰਿਸ਼ੀ ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ ( Bôngkim Chôndro Chôţţopaddhae) (27 June 1838 – 8 ਅਪਰੈਲ 1894) ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਵੰਦੇ ਮਾਤਰਮ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾਸਰੋਤ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਉਂਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਧ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਰਾਮਮੋਹਨ ਰਾਏ, ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦ੍ਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ, ਪਰਿਚੰਦਰ ਮਿੱਤਰ, ਮਾਇਕਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ, ਬੰਕਿਮ ਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ (ਬੰਗਾਲੀ বঙ্কিমচন্দ্র চট্টোপাধ্যায়), ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਆਗੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1838
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1894
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਮਾਇਕਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ

ਮਾਇਕਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ (ਬੰਗਾਲੀ: মাইকেল মধুসূদন দত্ত ਮਾਇਕਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ) (1824 - 29 ਜੂਨ, 1873) ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੱਤ, ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਸਨ। ਡਰਾਮਾ ਰਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੋਹਰੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਘਨਾਥ ਬੋਧ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ।
ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ

ਦੱਤ ਦਾ ਜਨਮ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਜੇਸੋਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਕੇਸ਼ਬਪੁਰ ਉਪਜ਼ਿਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਾਗਰਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ, ਉੱਚ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਨਾਰਾਇਣ ਦੱਤ, ਸਦਰ ਦੀਵਾਨੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੰਗਾਲੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1824
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਏ

ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਏ (ਜਨਮ 21 ਜਨਵਰੀ 1943) ਉੜੀਆ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਲ 2011 ਲਈ 47ਵੇਂ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਏ ਦੇ ਹੁਣ ਤਕ 20 ਨਾਵਲ, 24 ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 10 ਯਾਤਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਦੋ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਕਈ ਨਿਬੰਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ।

ਉਹ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਘੀ ਗਲਪ-ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਉੜੀਆ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 'ਬਰਸ਼ਾ ਬਸੰਤ ਵੈਸਾਖਾ' (1974) ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਵਿਕਰੇਤਾ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀ "ਸਮਾਨਤਾ, ਪਿਆਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਏਕੀਕਰਣ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ" ਦੀ ਭਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਨੌਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ, ਵਰਗ, ਜਾਤ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਲਿੰਗ ਭੇਦਭਾਵ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਕਿਹਾ। ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ "ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਹਾਂ। ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਔਰਤ ਆਦਮੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ"।

ਉਸਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੇਖਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਸ਼ੈ ਰੇ, ਜੋ ਕਿ ਕੜੂਆਪਦਾ ਜਗਤਸਿੰਘਪੁਰ ਦੂਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੀ ਉਘੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ, ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਓਡੀਸ਼ਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਢਲੇ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਬੋਂਡੋ ਹਾਈਲੈਂਡਰ ਦੀ ਟ੍ਰਾਈਬਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮੀਨੋਲੋਜੀ ਉੱਤੇ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਰਾਏ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਜਗਤਸਿੰਹ ਪੁਰ ਜਿਲੇ ਦੇ ਬਾਲੀਕੁਡਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਰਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਡਾਕਟੋਰਲ ਖੋਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਖੋਜ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸਵੈਇੱਛਤੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲਈ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

* 1985 - ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਸ਼ੀਲਾਪਦਮਾ ਲਈ 'ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ'
* 1990 - ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਯਜਨਾਸੇਨੀ ਲਈ 'ਸਰਲਾ ਅਵਾਰਡ'
* 1991 - ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਯਜਨਾਸੇਨੀ ਲਈ 'ਮੂਰਤੀਦੇਵੀ ਅਵਾਰਡ'
* 2000 - ਉਸਦੀ ਲਘੂ-ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉੱਲਘਾਣਾ ਲਈ 'ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ'
* 2006 - 'ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਕੀਰਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ'
* 2007 - ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ 'ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ'।
* 2011 - 'ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ'
* 2013 - ਓਡੀਸ਼ਾ ਲਿਵਿੰਗ ਲੀਜੈਂਡ ਐਵਾਰਡ (ਸਾਹਿਤ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੜੀਆ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀ ਲਵਸ ਵੁਮੈਨ 2020
ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ

thumb
thumb|ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ 2024 ਵਿੱਚ।
ਕਿਰਪਾਲ ਕਜ਼ਾਕ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜਨਵਰੀ 1943 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫਤਿਹਪੁਰ ਰਾਜਪੂਤਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਦਸਵੀ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੇ, ਜਿਥੇ ਉਹਨਾ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸਹਾਇਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਕਾਲਾ ਇਲਮ 1976
*ਅੱਧਾ ਪੁੱਲ 1983
*ਗੁਮਸ਼ੁਦਾ
*ਜਿਥੋਂ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੈ
*ਸ਼ਰੇਆਮ
*ਅੰਤਹੀਣ
ਚਰਚਿਤ ਕਹਾਣੀਆਂ

*ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੰਧ
*ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ
*ਸੈਲਾਬ
*ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਪੁਛਦੇ ਨੇ
*ਹੁੰਮਸ
*ਅੰਤਹੀਣ
*ਕਾਲਾ ਇਲਮ
ਨਾਵਲ

*ਕਾਲਾ ਪੱਤਣ
*ਇਤਿ ਕਥਾ
ਵਾਰਤਕ

*ਸਿਗਲੀਗਰ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (ਖੋਜ ਕਾਰਜ)
ਇਨਾਮ ਸਨਮਾਨ

ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਜ਼ਾਕ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅੰਤਹੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1943
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ