JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
නෙළුම්

නෙළුම් යනු මල් වර්ගයකි. සියපත්, තඹර, පියුම්, පද්ම යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙම පුෂ්පයමයි.මීට අමතරව හෙළ බසින් නෙළුම් මල හැඳින්වීමට නලිනි,අරවින්දම්,නීලෝත්පලම්,සහස්ස්‍ර පත්‍රජම්,කුමුදු,කුවල්‍ය,පුණ්ඩරීක,පන්කරුහම් හා පන්කජම් සමාන පද භාවිතවේ. රතු නෙළුම් හා සුදු නෙළුම් වශයෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකින් යුක්ත මෙම පුෂ්පයට සියපත් යන නම යෙදී ඇත්තේ එහි පෙති සියයක් ඇති නිසා යැයි කියති.

බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ නෙළුම් මලට හිමි වන්නේ අද්විතීය ස්ථානයකි. සිදුහත් කුමරු නෙළුම් මල් සතක් මතින් ගමන් කළ පුවතේ සිට නොයෙකුත් අවස්ථාවන් හි දී මෙම පුෂ්පය සම්බන්ධ සිද්ධි ගණනාවක් බෞඬ සාහිත්‍යයෙහි හමු වේ.
සිංහල ගීත වල ද අපට නොයෙක් අවස්ථා වල මෙම පුෂ්පය හමු වේ. සිසිර සේනාරත්නයන්ගේ "ඕළු නෙළුම් නෙරිය රඟා ලා", ලතා වල්පොලගේ "නෙළුම් මානෙල් මඩේ පිපුණත්" හා එම්. එස්. ප්‍රනාන්දු හා ඇන්ජලීන් ගුණතිලක ගැයූ "නෙළුම් මලේ පෙති කඩලා" මෙයට උදාහරණ වශයෙන් දිය හැකි ජනප්‍රිය ගී වලින් කිහිපයකි.
නෙලුම් මල පිවිතුරු බවට උපමාව කර ගන්නා අතරම මෙම ශාකයට අයත් අල ආහරයට ගනී.
සිංහල ජන ගී අතර නෙළුම් කවි වැදගත් තැනක් ගනී. නමුත් ඉන් අදහස් වනුයේ නෙළුම් මල් පිළිඳව නොව නෙලීම හෙවත් කැඩීම/කැපීම යන අදහසයි.
උද්භිද විද්‍යාව

කොළ ජලය මතුපිට පාවෙන අතර පිපිනු නෙළුම් මල් ජලයෙන් උඩට පැමිණෙයි.මුල්, පොකුණේ හෝ ගංගා පතුලේ පස මත රෝපණය වේ.නෙළුම් වලින් ඇතැම් විශේෂ මල් හට ගන්නේ රාත්‍රී කාලයේදීය.එහෙත් වැඩිමනක් විශේෂ මල් හටගත්නේ දිවා කාලයේය.සපුෂ්ප ශාකයක් බැවින් ලිංගික ප්‍රජනනයෙන් වර්ගයා බෝකරයි.සතුන් මගින් පරාගනය සිදුවේ.
සංස්කෘතික වැදගත්කම

බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් පූජනීය ශාකයක් වශයෙන් භාවිතයට ගනු ලබයි.

ගෞතම බුදුන් වහන්යේගේ උත්පත්තියෙන් අනතුරුව නැගීසිට සක්මන් කළ බවත් සිරි පතුළ තබන සෑම තැනකම නෙළුම් මල් පිපී සිරි පතුළ ඒ මත තැබූ බවත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සදහන් වේ.

නෙලුම් මල තම ආසනය කර ගනී]]

හින්දූන්ගේ විෂ්ණු හා ලක්ෂ්මී රෝස නෙළුම් මත යෝදාගනිමින් නිර්මාණය කර ඇත. In the representation of Vishnu as Padmanabha (Lotus navel), a lotus issues from his navel with Brahma on it. Goddess Sarasvati is portrayed on a white-colored lotus.
භාවිතයන්

thumb|right|නෙලුම් අල අසියාතිකයන් විසින් ආහාරයට සූදානම් කර අති ආකාරය.
මල්, බීජ, දළු, සහ "මුල්" සියලු කොටස් මෙහි ආහාරයට ගත හැකි වේ.ශ්‍රී ලංකාවේ, සිහින්ව කැපූ නෙළුම් අල පෙති පොල්කිරි සහ කුළු බඩු යොදා පිසගත් ව්‍යංජනය (නෙළුම් අල ව්‍යංජනය ) ඉතා ජනප්‍රිය ව්‍යංජනයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබයි.

නෙළුම් ශාකයේ විවිධ කොටස් අය්‍රර්වෙද වෛද්‍ය ක්‍රමය තුල විවිධ ඖෂධ සෑදීමට යොදා ගනී.

බෞද්ධ හා හින්දු බැතිමතුන් නෙළුම් මල් බුදුන් වහන්සේට හා දෙවියන්ට පූජා කිරීමට යොදා ගනී.
ගැලරිය


Image:Nelumbo-nucifera-3- 1200.jpg|රතු නෙලුම්
Image:Nelumbo-nucifera-SL.png|සුදු නෙලුම් ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයාමඩුව ප්‍රදේශයේ වැවක පිපී තිබියදී ඡායාරූප ගත කර ඇත.


ප්‍රවර්ගය:මල්
වස්තු නැඹුරු ක්‍රමලේඛනය

වස්තු නැඹුරු ක්‍රමලේඛනය (object-oriented programming (OOP)) යනු දත්ත සහ කේත අඩංගු විය හැකි "වස්තු" (objects) වල සංකල්පය මත පදනම් වූ ක්‍රමලේඛන ආදර්ශයකි (programming paradigm). දත්ත ක්ෂේත්‍ර ස්වරූපයෙන් ගුණාංග (attributes) ලෙස හැඳින්වේ. කේතය ක්‍රියා පටිපාටි ආකාරයෙන් ක්‍රම (methods) ලෙස හැඳින්වේ.

වස්තූන්හි පොදු ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවාට අනුයුක්ත කර ඇති වස්තුවේ දත්තක්ෂේත්‍ර වෙත ප්‍රවේශ වීමට සහ වෙනස් කිරීමට හැකිවීමනි. සාමාන්‍යයෙන්, මෙම වස්තුව හැඳින්වීමට විශේෂ නම් this හෝ self භාවිතා කරයි. OOP ආදර්ශකයේ, පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඒවා එකිනෙක හා අන්තර් ක්‍රියා කරන වස්තු වලින් සමන්විත වීමෙනි.

OOP භාෂා විවිධ වේ. එනම් වර්ග දෙකකි :

# පන්ති මත පදනම් වූ භාෂා (class-based) : වස්තූන්හි තත්වය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය පන්ති සාමාජිකයින්ට අනුව ලබා දෙන අතර ඒවායේ වර්ග (type) ද තීරණය කරයි.
# මූලාකෘති මත පදනම් වූ භාෂා (prototype-based) : වස්තූන් මූලාකෘති වස්තුවෙන් (prototype object) ක්‍රියාකාරීත්වය ලබා ගනී.

නමුත් වඩාත්ම ජනප්‍රිය පන්ති මත පදනම් වූ භාෂා වර්ගය වේ.

බහුලව භාවිතා වන බොහෝ OOP භාෂා (උදා: C++, Java, Python) බහු සුසමාදර්ශ / බහු-පරම (multi-paradigm) වේ. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් අත්‍යවශ්‍ය (imperative) සහ ක්‍රියා පටිපාටි වැඩසටහන් (procedural programming) සමඟ ඒකාබද්ධව OOP වැඩසටහන් වලට අඩු වැඩි මට්ටමකින් සහාය වේ.

සැලකිය යුතු මට්ටමින් OOP භාෂාවලට ඇතුළත් වන්නේ : Ada, ActionScript, C++, Common Lisp, C#, Dart, Eiffel, Fortran 2003, Haxe, Java, JavaScript, Kotlin, logo, MATLAB, Objective-C, Object Pascal, Perl, PHP, Python, R, Raku, Ruby, Scala, SIMSCRIPT, Simula, Smalltalk, Swift, Vala සහ Visual Basic.NET.
References
ටැංජන අගය

ටැංජන අගය හෙවත් ටෑන් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි. මෙය දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවාල ද තවත්නොයෙක් පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ. මෙම අනුපාතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් භාවිතා කළ යුතුය.


ඉහත දැක්වෙන ABC ත්‍රිකෝණයේ ABC කෝණය α වන අතර ACB කෝණය β බව රූපයෙන් පැහැදිලි වනු ඇත. එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක ටැංජන අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට විරුද්ධ පාදය එහි බද්ධ පාදයෙන් බෙදූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි.

එනම් ටැංජන අගය = විරුද්ධ පාදය / බද්ධ පාදය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

ටෑන් α = AC / AB හා ටෑන් β = AB / AC බව පැහැදිලි වනු ඇත. කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක ටෑන් අගයයන් පහත දැක්වේ.


ටෑන් 0 = 0


ටෑන් 30 = \frac 1 \sqrt 3


ටෑන් 45 = 1


ටෑන් 60 = \sqrt 3


ටෑන් 90 අනන්තයට එළඹේ යැයි සලකනු ලැබේ.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
කෝටෑංජන අගය

කෝටෑංජන අගය හෙවත් කොට් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි. මෙය දත්ත ගොනු සඳහා වන සමහර මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන සමහර මෘදුකාංගවාල ද සමහර පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ. මෙම අනුපාතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් භාවිතා කළ යුතුය.


ඉහත දැක්වෙන ABC ත්‍රිකෝණයේ ABC කෝණය α වන අතර ACB කෝණය β බව රූපයෙන් පැහැදිලි වනු ඇත. එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

යම්කිසි කෝණයක කෝටෑංජන අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක එම කෝණයට බද්ධ පාදය එහි විරුද්ධ පාදයෙන් බෙදූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි.

එනම් කෝටෑංජන අගය = බද්ධ පාදය / විරුද්ධ පාදය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

කොට් α = AB / AC හා කොට් β = AC / AB බව පැහැදිලි වනු ඇත. කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක කොට් අගයයන් පහත දැක්වේ.


කොට් 0 අනන්තයට එළඹේ යැයි සලකනු ලැබේ.


කොට් 30 = \sqrt 3


කොට් 45 = 1


කොට් 60 = \frac 1 \sqrt 3


කොට් 90 = 0


ඇත්ත වශයෙන්ම කෝටෑංජන අගය හෙවත් කොට් අගය යනු ටැංජන අගයේ පරස්පරයයි.

එනම් කොට් අගය = 1 / ටෑන් අගය

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
පනංගල

පනංගල

අතීත සිංහල රජ දවස ලංකාවේ මුදල් ඒකකය ලෙස "පනම"භාවිතා වූ කාලයේ රාජ භාණ්ඩාගාරයේ මුදල් බාරව කටයුතු කල නිලධාරීයාගේ පරම්පරාවෙන් පැවැත එන්නන් වර්තමානයේ "පනංගල" වාසගම ඇත්තන් ලෙස හදුනාගත හැකිය.
රාජකීය භාණ්ඩාගාරයේ පනම් ගණන් කල නිසා පනම් ගණන් කරන්නා ලෙස හැදින්වු පනංගල පරපුරේ ආදීතමයා තම රාජකාරීය වෙනුවෙන් නින්දගම් ලැබු බවට ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වේ. දකුණු පළාතේ ගාළු දිස්ත්‍රීක්කයේ උඩුගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි පනංගල ග්‍රාමයත් හා උඩරට බණ්ඩාරවෙල ප්‍රදේශයේ පිහිටි ප්‍රසිද්ධ තේවතු යායක් වන "අයිස් ලැබේ" තේවත්තට මායිම්ව පිහිටි පනංගල ග්‍රාමයත් මෙම නින්දගම් වලින් කොටසක් වියහැකි බව අනුමාන කෙරේ.
ජනප්‍රවාදයේන් පැවතෙන පනංගල වලව්වේ ජීවත්වූ රදළයෙකු අලලා "පනංගලයාගේ පෙට්ටගම" නම් කතාන්දරයක් අදටත් ජනමාධ්‍යද භාවිතා කරයි.
හැරී පොටර්

හැරී පොටර්, ඉංග්‍රීසි ජාතික ලෙඛිකා ජේ. කේ. රෝලිංග් විසින් රචිත ෆැන්ටසි ගණයේ නවකතා ග්‍රන්ථ මාලාවකි. මෙම කතා මාලාව ප්‍රධාන නවකතා පොත් අටකින් (08) සමන්විත වන අතර හැරී පොටර් නම් මනඃකල්පිත තරුණ මායාකරු වටා සියලුම ප්‍රබන්ධ ගොඩනැගී ඇත. කතා මාලාවේ පලමුවැන්න වන Harry Potter and the Philosopher's Stone (සිංහල පරිවර්තනය: හැරී පොටර් සහ මායා ගල) 1997 ජුනි 30 වනදා බ්‍රිතාන්‍යයේදී නිකුත් වූ අතර එය සහ ඉන් අනතුරුව නිකුත් වූ සියලුම පොත් ඉතා ඉහල පාඨක සහ විචාරක ප්‍රතිචාර ලබා ගැනීමට සමත් විය. මෙම පොත් මාලාව සිංහල ඇතුලුව භාෂා 68 කට පරිවර්තනය වී ඇති අතර, ලොව පුරා පිටපත් මිලියන 450 ක් පමණ විකිණී ඇත. තවද, හැරී පෝටර් පොත් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූ චිත්‍රපට අටකින් (08) සමන්විත චිත්‍රපට මාලාවද සාර්ථක ප්‍රතිචාර ලබමින් ප්‍රදර්ශනය වූ අතර, ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.7 ක ආදායමක් ලබමින් වැඩිම ආදායම් ලැබූ චිත්‍රපට මාලා අතරේ පෙරමුණෙහි පසුවේ.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:නවකතා
සීකන අගය

සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි. මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවාල ද තවත්නොයෙක් පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ. මෙම අනුපාතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් භාවිතා කළ යුතුය.


ඉහත දැක්වෙන ABC ත්‍රිකෝණයේ ABC කෝණය α වන අතර ACB කෝණය β බව රූපයෙන් පැහැදිලි වනු ඇත. එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

ඇත්ත වශයෙන්ම යම්කිසි කෝණයක සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු එම කෝණයේ කොස් අගයේ පරස්පරයයි. එනම් යම්කිසි කෝණයක සීකන අගය හෙවත් සෙක් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක කර්ණය එම කෝණයට බද්ධ පාදයෙන් බෙදූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි.

එනම් සීකන අගය = කර්ණය / බද්ධ පාදය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

සෙක් α = BC / AB හා සෙක් β = BC / AC බව පැහැදිලි වනු ඇත. කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක සෙක් අගයයන් පහත දැක්වේ.


සෙක් 0 = 1


සෙක් 30 = \frac 2 \sqrt 3


සෙක් 45 = \sqrt 2


සෙක් 60 = 2


සෙක් 90 අනන්තයට එළඹේ යැයි කියනු ලැබේ.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
කෝසීකන අගය

කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු යම්කිසි කෝණයක් සඳහා ගණනය කරනු ලබන ත්‍රිකෝණමිතික අනුපාතයකි. මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවාල ද තවත්නොයෙක් පරිගණක භාෂාවල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් ලෙසින් දක්නට ලැබේ. මෙම අනුපාතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් භාවිතා කළ යුතුය.


ඉහත දැක්වෙන ABC ත්‍රිකෝණයේ ABC කෝණය α වන අතර ACB කෝණය β බව රූපයෙන් පැහැදිලි වනු ඇත. එසේම CAB කෝණය අංශක 90ක් බැවින් මෙය ඍජු කෝණී ත්‍රිකෝණයක් සේ සැලකේ.

ඇත්ත වශයෙන්ම යම්කිසි කෝණයක කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු එම කෝණයේ සයින්අගයේ පරස්පරයයි. එනම් යම්කිසි කෝණයක කෝසීකන අගය හෙවත් කොසෙක් අගය යනු එම කෝණය සහිත ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක කර්ණය එම කෝණයට එහි විරුද්ධ පාදයෙන් බෙදූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයයි.

එනම් කෝසීකන අගය = කර්ණය / විරුද්ධ පාදය

මෙම නීතිය ABC හා ACB යන කෝණවලට යෙදූ විට

සෙක් α = BC / AC හා සෙක් β = BC / AB බව පැහැදිලි වනු ඇත. කෝණය අංශකවලින් දී ඇති විට, විශේෂ කෝණ කිහිපයක සෙක් අගයයන් පහත දැක්වේ.


කොසෙක් 0 = අනන්තයට එළඹේ යැයි කියනු ලැබේ.


කොසෙක් 30 = 2


කොසෙක් 45 = \sqrt 2


කොසෙක් 60 = \frac 2 \sqrt 3


කොසෙක් 90 = 1

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
තුන්වන විජයබාහු රජ

තුන්වන විජයබාහු යනු ප්‍රාදේශීය නායකයෙක් ලෙස නැඟී ආ ක්‍රි.ව. 1232 දී දඹදෙනිය අග නගරය බවට පත් කරගෙන රාජ්‍යත්වයට පත්වු බෝධි වංශික කුමරෙක් විය. මායා රට එක්සත් කොට එහි දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් ඇති කිරීමට තුන්වන විජයබාහු රජුට හැකි විය. සමකාලීන මූලාශ්‍රවල තුන්වන විජයබාහු රජතුමාව හඳුන්වා ඇත්තේ වන්නි රජු හෙවත් වන්නි නිරිඳු යනුවෙනි.

මාඝගේ ආක්‍රමණය නිසා කොත්මලේට ගෙන ගොස් පොළොවෙහි නිදන් කර තිබූ බුදුන් වහන්සේ ගේ දන්ත ධාතුව හා පාත්‍රා ධාතුව වැඩමවා ගෙන අවුත් කෑගලු දිස්ත්‍රික්කයේ බෙලිගල පර්වතය මුදුනේ දළදා මාලිගාවක් ඉඳි කර එහි තැන්පත් කර වූ බව පූජාවලිය නම් වූ ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වේ. දළදා වහන්සේ ලබා ගැනීම සිංහාසනයට ඇති උරුමය තහවුරු කරන්නක් විය.

තුන්වන විජයබාහු රජුගේ වසර හතරක රාජ්‍ය කාලයෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1236 දී දඹදෙනි රාජධානියේ බලයට පත් වන්නේ තුන්වන විජයබාහු රජුගේ වැඩිමහල් පුත් දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය.
තුන්වන විජයබාහු රජුගේ සේවාවන්

*බෙලිගල දළදා මාලිගය කරවීම
*රැකවරණය පතා විදේශ ගත වූ භික්ෂූන් වහන්සේලා ආපසු ගෙන්වා ගැනීම
*දඹදෙනියේ විජයසුන්දරාරාමය නමින් විහාරයක් ඉඳි කරවීම
*උපසම්පදා මංගල්‍යය යළි පවත්වා සංඝ සංශෝධනයක් කරවීම
*කැලණිය රජ මහා විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කරවීම
*පැරණි බෞද්ධ පොත්පත් නැවත ලියවීම
*වත්තල විජයබාහු විහාරය කරවීම
ජනප්රිය සංස්කෘතිය තුළ

2025 වසරේ සෝමරත්න දිසානායක අධ්‍යක්ෂණය කළ සිරි පැරකුම් චිත්‍රපටයේ පාලිත සිල්වා තුන්වැනි විජයබාහුගේ චරිතයට පණ පෙවීය.
මේවාද බලන්න

* ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
* ලක්දිව රාජාවලිය
යොමු
බාහිර සබැඳි

* ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු සහ පාලකයෝ
* කොඩ්‍රින්ටන්ගේ ලංකා කෙටි ඉතිහාසය


ප්‍රවර්ගය : ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ප්‍රතිලෝම සයින

ප්‍රතිලෝම සයින හෙවත් චාප සයින යනු දී ඇති සයින අගයක කෝණයයි. උදාහරණ වශයෙන් සයින් 30හි අගය 0.5 බැවින් ප්‍රතිලෝම සයින 0.5 හෙවත් චාප සයින 0.5 හි අගය අංශක 30 වේ.පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප සයින අගයයන් කිහිපයකි. පිළිතුර ඇත්තේ අංශක වලින් බව සලකන්න.


ප්‍රතිලෝම සයින 0 (චාප සයින 0) = 0


ප්‍රතිලෝම සයින \frac 1 2 (චාප සයින \frac 1 2) = 30


ප්‍රතිලෝම සයින \frac 1 \sqrt 2 (චාප සයින \frac 1 \sqrt 2 ) = 45


ප්‍රතිලෝම සයින \frac \sqrt 3 2 (චාප සයින \frac \sqrt 3 2 ) = 60


ප්‍රතිලෝම සයින 1 (චාප සයින 1) = 90


මෙය බොහෝ දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
ප්‍රතිලෝම කෝසයින

ප්‍රතිලෝම කෝසයින හෙවත් චාප කෝසයින යනු දී ඇති කෝසයින අගයක කෝණයයි. උදාහරණ වශයෙන් කෝසයින 60හි අගය 0.5 බැවින් ප්‍රතිලෝම කෝසයින 0.5 හෙවත් චාප කෝසයින 0.5 හි අගය අංශක 60 වේ. පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප කෝසයින අගයයන් කිහිපයකි. පිළිතුර ඇත්තේ අංශක වලින් බව සලකන්න.


ප්‍රතිලෝම කෝසයින 1 (චාප කෝසයින 1) = 0


ප්‍රතිලෝම කෝසයින \frac \sqrt 3 2 (චාප කෝසයින \frac \sqrt 3 2 ) = 30


ප්‍රතිලෝම කෝසයින \frac 1 \sqrt 2 (චාප කෝසයින \frac 1 \sqrt 2 ) = 45


ප්‍රතිලෝම කෝසයින \frac 1 2 (චාප කෝසයින \frac 1 2) = 60


ප්‍රතිලෝම කෝසයින 0 (චාප කෝසයින 0) = 90


මෙය බොහෝ දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ල ද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
දොඩම්පහළ ශ්‍රී රාහුල හිමි

උපාධි සහ ගරු නාම

අතිගරු රාජකීය පණ්ඩිත
විහාරාධිපති

----
කුරුඹු‍රේ පූර්වාරාම රාජමහා විහාරය,
බඹරැන්ද,
රත්මලේ,
මාතර.
අනුශාසක

----
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්‍ථාව.
සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම.
බෞද්ධ කාන්තා සංගමය.
බෞද්ධ මහා සම්මේලනය
මූලාසනධාරි

----
ලෝකවිදූ පදනම (SPAGG)
"නකුල" පවුල් උපදේශන මධ්‍යස්ථානය
බුද්ධ ශක්ති සංවිධානය
පාරමිතා පදනම
අධ්‍යක්ෂ

----
ලෝකවිදූ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය
සිරි රාහුල සරණ වැඩිහිටි නිවාසය
සිරි රාහුල සරණ ළමා නිවාසය
ආදිකර්තෘ

----
දොඩම්පහළ ශ්‍රී රාහුල පුස්තකාලය
විදුහල්පති

----
ලෝකවිදූ ධර්ම විද්‍යාලය
"SPAGG" පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය
ලේඛකාධිකාරි

----
මහාචාර්ය බඹරැන්දේ සිරි සීවලී අනුස්මරණ පදනම
කර්තෘ

----
"පන්සල" සඟරාව
අඩවියෙන් බැහැර පිටු

----
http://www.srirahula.com/

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා


ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
පිළියන්දල

පිළියන්දල, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ, කොළඹ අවට කි.මී. 18 ක් පමණ දුරින් පිහිටි නගරයකි. බොරලැස්ගමුව, මහරගම, කොට්ටාව, මත්තෙගොඩ, කැස්බෑව, බණ්ඩාරගම, මොරටුව සහ කටුබැද්ද ආදී නගර වලට මැදිව මෙය පිහිටා තිබේ. කැස්බෑව ආසනයෙහි පවතින ප්‍රධානම නගරය ද පිළියන්දල යි. ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම ක්‍රියාත්මක හෝරාස්ථම්භය පිළියන්දල පිහිටා ඇත. 1952 දී ඉදිකිරීම ආරම්භ කරන ලද එය 1953 දී නිම කරන ලද අතර එදින සිට ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයේ පවතී.
thumbnail|පිළියන්දල හෝරාස්ථම්භය
භූගෝලීය පිහිටීම

කළු ගඟේ ශාඛාවක් වන බොල්ගොඩ ගඟෙහි නැගෙනහිර ඉවුරු පිළියන්දල නගරයට සමීපව පවතියි. කෙමෙන් කෙමෙන් ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බවට පත්වන මෙම නගරය සහ ඒ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය පදිංචියට යෝග්‍ය ප්‍රදේශයක් ලෙස මහජනතාවගේ ප්‍රසාදය දිනාගෙන ඇත.
කර්මාන්ත

. ප්‍රදේශයෙහි පවතින කුඩා වැවක් වන කැස්බෑව වැව මෙයට මහඟු දායකත්වයක් සපයයි. වී ගොවිතැනට අමතරව, රබර් ද ආර්ථික භෝගයක් ලෙස ව්‍යාප්තව පැවතුනද එය සීඝ්‍රව හීන වෙමින් පවතියි.එහෙත් දැන් පිළියන්දල ප්‍රදේශයේ කුඹුරු බොහොමයක් කුඹුරු වගා කිරීම සිදු වන්නේ නැත.මෙයට හේතු වී ඇත්තේ වගා කරුවන් බොහෝ දෙනෙක් මහලු වියට පත් වීම ඔවුන්ගේ දරුවන් වගා වලින් ඈත් වී වෙනත් රැකියා වල නිරත වී සටින නිසා මෙහි කුඹුරු දැන් පුරන් වීගෙන යයි.

පෙර පැවති, ලංකා පිඟන් කර්මාන්ත සංයුක්ත මණ්ඩලය යටතේ ස්ථාපනය කල විශාල පිඟන් කර්මාන්ත ශාලාවක් පිළියන්දල නගරයෙහි පැවතුනද පෞද්ගලීකරණය කර කෙටි කලෙකින්ම එය වසා දැමීමට සිදුවුනි. අද වන විට එම කර්මාන්ත ශාලාව පැවති භූමියද, පෞද්ගලික සමාගමක් මඟින් මිලටගෙන, නිවාස ව්‍යපෘතියක් සඳහා යොදවා ඇත.

එහෙත් මේ වන විට පිළියන්දල ඇගලුම් කර්මාන්තශාලා බොහොමයක් පවතියි. තවද උසස් තත්වයේ හෝටල් පිලයන්දල බොල්ගොඩ ගඟ අසල ඇත. වෙනත් කර්මාන්තශාලා බොහොමයක්ද පිළියන්දල ඇත. ACL වයර් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාව පිහිට ඇත.
අධ්‍යාපන ආයතන

රජයේ අධ්‍යාපන ආයතන

පිළියන්දල ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව රජයේ පාඨශාලා කිහිපයක්ම තිබේ.

6 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
* පිළියන්දල මධ්‍ය මහා විදුහල,
* ධර්මරාජ මහා විදුහල,

1 වසර සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති සහිත
* සර් ජෝන් කොතලාවල මහා විදුහල,

1 වසර සිට 5 වසර ශිෂ්‍යත්වය දක්වා පංති සහිත
* සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි කණිෂ්ඨ විදුහල සහ
* පිළියන්දල කණිෂ්ඨ විදුහල
බස් මාර්ග

පිළියන්දල හරහා දිවෙන බස් මාර්ග
* 120 - පිටකො‍ටුව-පිළියන්දල-කැස්බෑව/හොරණ
* 162 - පිටකො‍ටුව - බණ්ඩාරගම
* 255 - ගල්කිස්ස- කොට්ටාව (පිළියන්දල හරහා)
* 120 - හොරණ - කොළඹ (පිළියන්දල හරහා)

පිළියන්දලින් අවසන් වන බස් මාර්ග

* 127 - මොරගහහේන
* 139 - කොහුවල
* 139/1 - කළුබෝවිල
* 149 - දියකඩ/දියගම/හෝමාගම
* 157 - කහපොළ
* 158 - මොර‍ටුව
* 162 -බණ්ඩාරගම
* 295 - දම්පේ
* 296 - කොට්ටාව
* 341 - මහරගම
* 342 - කොට්ටාව (පොල්ගස්ඕවිට හරහා)
* 149 - බණ්ඩාරගම (දියකඩ හරහා)
* 162/1 - අම්බලන්ගොඩ(බස්නාහිර පළාත)
* 795 - පිළියන්දල - ගෝණමඩිත්ත
මූලාශ්‍ර

* http://www.fallingrain.com/world/CE/36/Piliyandala.html
ප්‍රතිලෝම ටෑංජන

ප්‍රතිලෝම ටැංජන හෙවත් චාප ටැංජන යනු දී ඇති ටැංජන අගයක කෝණයයි. උදාහරණ වශයෙන් ටැංජන 45හි අගය 1 බැවින් ප්‍රතිලෝම ටැංජන 1 හෙවත් චාප ටැංජන 1 හි අගය අංශක 45 වේ. පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප ටැංජන අගයයන් කිහිපයකි. පිළිතුර ඇත්තේ අංශක වලින් බව සලකන්න.


ප්‍රතිලෝම ටැංජන 0 (චාප ටැංජන 0) = 0


ප්‍රතිලෝම ටැංජන \frac 1 \sqrt 3 (චාප ටැංජන \frac 1 \sqrt 3 ) = 30


ප්‍රතිලෝම ටැංජන 1 (චාප ටැංජන 1 ) = 45


ප්‍රතිලෝම ටැංජන \sqrt 3 (චාප ටැංජන \sqrt 3) = 60


ටැංජන 90 හි අගය අනන්තය නිසා ප්‍රතිලෝම ටැංජන අනන්තය අංශක 90 යැයි කියනු ලැබේ.


මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ලද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
ප්‍රතිලෝම කෝටෑංජන

ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන හෙවත් චාප කෝටැංජන යනු දී ඇති කෝටැංජන අගයක කෝණයයි. උදාහරණ වශයෙන් කෝටැංජන 45හි අගය 1 බැවින් ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 1 හෙවත් චාප කෝටැංජන 15 හි අගය අංශක 45 වේ. පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂ චාප ටැංජන අගයයන් කිහිපයකි. පිළිතුර ඇත්තේ අංශක වලින් බව සලකන්න.


කෝටැංජන 0 හි අගය අනන්තය නිසා ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන අනන්තය අංශක 0 යැයි කියනු ලැබේ.


ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන \sqrt 3 (චාප කෝටැංජන \sqrt 3 ) = 30


ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 1 (චාප කෝටැංජන 1 ) = 45


ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන \frac 1 \sqrt 3 (චාප කෝටැංජන \frac 1 \sqrt 3) = 60


ප්‍රතිලෝම කෝටැංජන 90 (චාප කෝටැංජන 90) = 0


මෙය සමහර පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද පරිගණකා භාෂාව්ලද ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයක් වශයෙන් දක්නට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණමිතිය
දත්ත

දත්ත () යනු යම්කිසි විචල්‍යයක හෝ විචල්‍යයන් ගණනාවක ප්‍රමාණාත්මක හෝ ගුණාත්මක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන තොරතුරු වේ. එසේම පරිගණකය තුළ, සැකසීමට භාජන නොවූ දෑ දත්ත (data) ලෙස ද හැඳින්විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස යම් පෙළ ක් (Text), අගය ක් (Value), රූපය ක් (Image) යනාදිය දත්ත ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
ආශ්‍රිත

* Biological data
* Computer data processing
* Computer memory
* Dark data
* Data acquisition
* දත්ත විශ්ලේෂණය
* Data bank
* Data cable
* Data curation
* Data domain
* Data element
* Data farming
* Data governance
* Data integrity
* Data maintenance
* Data management
* Data mining
* Data modeling
* Data point
* Data preservation
* Data protection
* Data publication
* Data remanence
* Data science
* Data set
* දත්ත ව්‍යුහ
* Data visualization
* Data warehouse
* දත්ත සංචිත
* Datasheet
* Digital privacy
* Environmental data rescue
* Fieldwork
* Information engineering
* Machine learning
* Open data
* Scientific data archiving
* Secondary Data
* Statistics
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*
* Data is a singular noun (a detailed assessment)




ප්‍රවර්ගය:දත්ත කලමනාකරණය
ත්‍රිකෝණ

{{Infobox Polygon
|name = ත්‍රිකෝණය
|image = Triangle illustration.svg
|caption = ත්‍රිකෝණයක්
|edges = 3
|schläfli = {3} (for equilateral)
|area = various methods;see below
|angle = 60° (for equilateral)}}


සරල රේඛා තුනකින් සැදි සංවෘත රූපය ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින් වේ.


ත්‍රිකෝණයේ කෝණ තුනක් ඇති අතර එම කෝණ තුනේ එකතුව සෑම විටම අංශක 180ක් වේ.

ඕනෑම ත්‍රිකෝණයක් එහි කෝණවල අගයයන් අනුව ඍජුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් , මහාකෝණී ත්‍රිකෝණයක් හෝ සුළුකෝණී ත්‍රිකෝණයක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර එහි පාදවල සමානතා අනුව සමපාද ත්‍රිකෝණයක්, සමද්විපාද ත්‍රිකෝණයක් හෝ විසම පාද ත්‍රිකෝණයක් වනු ඇත.


thumb
පාද තුනක් සහිත සංවෘත බහු අශ්‍රය ත්‍රිකෝණය වේ. අවම පාද ගණනක් අඑති සංවෘත බහු ආශ්‍රය ලෙස ත්‍රිකෝණ හදුන්ව දිය හැකිය.ත්‍රිකෝණය පාද අනුව බෙදිය හැකි ආකාර 3කි.

සමපාද ත්‍රිකෝණය, (පාද තුනම දිගින් සමාන වේ.) සමද්විපාද ත්‍රිකෝණය(පාද දෙකක් පමණක් දිගින් සමානවේ.) විෂම පාද ත්‍රිකෝණය (පාද තුනම දිගින් අසමාන වී.) ලෙසය.

එලෙසම කෝණ අනුව බෙදා දෙක්විය හැ කිය. සුළු කොණි ත්‍රිකෝණ (විෂාලම කෝණය සුලුකොනයකි.) මහාකෝ ණි ත්‍රිකෝණ (විශාලම කෝණය මහා කෝණයක් වේ.)සෘජු කෝ ණි ත්‍රිකෝණය (විශාලම කෝණය සෘජු කෝණයක් වේ.)

thumb
ත්‍රිකෝණයේ කොන 3හි එකතුව 1800 කි.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකෝණ
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
විසිකැල්ක්

හැඳින්වීම

Visicalc, ක්ෂුද්‍ර පරිගණකය සඳහා බිහි වූ පැතුරුම්පත් ගණයට අයත් පළමු මෘදුකාංගය ලෙස සැලකේ. විනෝදයට පරිගණකය භාවිතා කිරීමේ සිට ව්‍යාපාර පරිපාලනය දක්වා මයික්‍රෝ කම්පියුටරය රැගෙන ආවේ මෙම Visicalc මෘදුකාංගය යි.
ආරම්භය

ඩැන් බ්‍රැන්ක්ලින් (Dan Bracklin) විසින් නිර්මාණය කරන ලදුව පසුව බොබ් ෆ්‍රැන්ක්ස්ටන් (Bob Frankston) අතින් වඩාත් ඔප මට්ටම් වූ මෙම මෘදුකාංගය ඔවුන්ගේ සොෆ්ට්වෙයා ආර්ට්ස් (Software Arts) නම් වූ අයතනයේ නිපදවා පර්සනල් සොෆ්ට්වෙයා (Personal Software) නම් වූ ආයතනය මඟින් Apple II නම් මයික්‍රෝ කම්පියුටරය සඳහා 1979 දී බෙදා හරින ලදී.

පසුව මෙය Atari, TRS 80, Commodore Pet හා IBM PC යන පරිගණක සඳහා ද නිපදවන ලදී.
ප්‍රමාණය හා හැකියාවන්

මෙම නම් පැතුරුම්පතෙහි තීරු 64ක් හා පේලි 256ක් තිබූ අතර අවශ්‍ය විටෙක '/ ' නම් යතුර භාවිතා කරමින් මෙනුව තිරයේ ඉහළින් ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් ද තිබිණ.
එසේම ගණිතය හා ව්‍යාපාර කළමණාකරණය ඇතුළු නොයෙක් ක්ෂේත්‍ර සඳහා ශ්‍රිත ගණනාවක් ද තිබීම වසර 6ක් තුළ එහි පිටපත් 700,00ක් විකිණීමට හේතුවක් ද වන්නට ඇත.
වර්තමානය හා සැසඳීම

අද පැතුරුම්පතක් මෙන් බොහෝ පිටු ගණනාවක් නොතිබි අතර තීරු හා පේලි ප්‍රමාණය ද ප්‍රමාණාත්මක ව අඩු විය. තනි කොළ පැහැයෙන් තිරය දිස් වූ අතර ප්‍රස්ථාර ලබා ගැනීමේ හැකියාවක් ද නොතිබුණි.

නමුත් ඒ ආරම්භයයි.
අනුප්‍රාප්තිකයෝ

VisiCalc නම් වූ මෙම අති විශිෂ්ඨ නිර්මාණයෙන් අදහස ගෙන ඒ ආකාරයේ පැතුරුම්පත් ගණනාවක් පසු කාලයේදී ලෝකයට බිහි විය. ඒ අතර SuperCalc (1980), Multiplan (1982), Lotus 123 (1983), AppleWorks (1984), Macintosh සඳහා MicroSoft Excel (1985) හා Windows සඳහා MicroSoft Excel (1987) යන පැතුරුම්පත් ද වෙයි.

ප්‍රවර්ගය:පැතුරුම්පත්
බාල්දිය

thumb|right|250px|ප්ලාස්ටික් බාල්දියක්


“පනිට්ටුව” ලෙසින්ද හැඳින්වෙන “බාල්දිය” යනු, දිය පිටතට නොයන අන්දමින් මුද්‍රාතැබුනු, විවෘත ඉහල අගකින් හා පැතැලි පතුලකින් යුතු හා කොක්ක ලෙසින් හැඳින්වෙන අර්ධ-වෘත්තාකාර ධාරක මිටකට සාමාන්‍යයෙන් සම්බන්ධිත සිරස් සිලින්ඩරයක් හෝ ලුප්ත කේතුවකි.

රූපය:Man carrying two buckets.JPG|බාල්දි දෙකක් රැගෙන යන මිනිසෙක්
රූපය:wooden_bucket.jpg|ලී බාල්දියක්
රූපය:Heinrich Zille Wasserträgerin.jpg|ජර්මානු කලාකරු හෙන්රිච් සිල්ගේ බාල්දියක් රැගෙන යන තරුණ ලඳක්.
රූපය:Janitor's bucket with mop.jpg|මිරිකුම සහිත තෙත මාත්තු බාල්දියක්.
රූපය:Excavator bucket.JPG| කැණුම් බාල්දියක්.
රූපය:AFlex-Monsoon-Bucket.jpg| හෙලිකොප්ටර් බාල්දියක්.
රූපය:Pail and trowel on sand.JPG|ඉස්කෝප්ප දෙකක් සහිත ප්ලාස්ටික් බාල්දි මුහුදු වෙරලෙහි

මෙයද බලන්න

* බොබ්රින්ස්කි බාල්දිය

ප්‍රවර්ගය:භාජන
Multiplan

Macintosh සඳහා වූ Multiplan floppy disk එකක්]]


VisiCalc වලට පසුව නිර්මාණය වූ පැතුරුම්පත් ගණයට අයත් මෘදුකාංගයක් වන මෙය MicroSoft ආයතනය විසින් නිපදවන ලද්දකි. VisiCalc මෙන් නොව මෙනුව පහළින් දිස් වූ අතර පැතුරුම්පත් දෙකක් සම්බන්ධ කිරීමට eXternal නම් නියෝගයක් ඉදිරිපත් කර තිබීම එකල ඉතාමත්ම ආකර්ෂණීය ලක්ෂණයක් විය. Multiplan මුලින් නිර්මාණය වූයේ CP/M නම් වූ Operating System එක සඳහා ය.

මෙහි තවත් විශේෂත්වයක් වූයේ VisiCalc වල මෙන් A1 ආකාරයේ කොටු හැඳින්වීම වෙනුවට R1C1 ආකරයෙන් කොටු හැඳින්වීම පළමු වරට හඳුන්වා දීමයි.

ප්‍රවර්ගය:පැතුරුම්පත්