JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Kampaundi

Kampaundi (pia: msombo) ni dutu iliyoundwa kwa kuungana kwa elementi mbili au zaidi za kikemia katika hali thabiti kati ya masi au atomi zake. Atomi zake zashikwa kwa muungo kemia kuwa molekuli za dutu hiyo.
Tofauti ya kampaundi na mchanganyiko wa elementi

Kampaundi ni tofauti na mchanganyiko wa elementi. Kwa mfano mchanganyiko wa atomi mbili za hidrojeni na atomi moja ya oksijeni ni gesi ya oksihidrojeni inayowaka rahisi kwa njia ya mlipuko. Mchanganyiko huu si thabiti. Lakini kama atomi zilezile zaingia katika muungo kemia zaunda dutu mpya ya H2O yaani maji.

Kampaundi hupatikana kwa hali maada mbalimbali kama vile gesi, mango au kiowevu.


Jamii:Kemia
R

R ni herufi ya 18 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Rho ya Kigiriki.
Maana za alama R

* Katika jiometria r ni alama ya rediasi.
Historia ya herufi R

Asili ya herufi R ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.

Wafinisia walikuwa na alama ya "resh" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya kichwa wakitumia alama tu kwa sauti ya "r" na kuiita kwa neno lao kwa kichwa yaani "resh". Wagiriki walichukua alama hiyo wakaigeuza na kuiita "rho" bila kujali maana asilia ya "kichwa" ilikuwa sauti tu ya "r".

Waitalia wa kale kama Waetruski wakapokea herufi kwa umbo lililofanana zaidi na Kifinisia. Waroma wakaichukua lakini waligeuza mwelekeo wake kutazama upandde wa kulia wakaongeza mkono mdogo kuwa mguu wa pili kwa kutoifautisha na P.

Jamii:Alfabeti ya Kilatini
Aung San Suu Kyi

left|80pxAung San Suu Kyi ni kiongozi wa harakati ya kidemokrasia nchini Myanmar (Burma) aliyefungwa ndani ya nyumba yake na serikali ya kijeshi baada ya kushinda uchaguzi huru wa mwaka 1990.

Aung San Suu Kyi amelizaliwa binti wa jenerali Aung San aliyekuwa kiongozi wa uhuru wa Burma kutoka ukoloni wa Uingereza baada ya vita vikuu vya pili vya dunia.

Alisoma chuo kikuu huko Uingereza, akaolewa na Mwingereza Michael Aris mwaka 1972 na akazaa wana wawili.

1988 alirudi Burma kumwona mamake mzee aliyekuwa mgonjwa akajikuta katika siku za mwisho za serikali ya dikteta ya kijeshi jenerali Ne Win.

Aung San Suu Kyi kama binti wa shujaa wa uhuru alikaribishwa na kujiunga na chama kipya cha upinzani akawa mwenyekiti wa National League for Democracy (NLD) iliyoshinda uchaguzi wa mwaka 1990. Serikali ya kijeshi ilibatilisha uchaguzi huu na kupiga NLD marufuku. Suu Kyi alifungwa ndani ya nyumba yake.

1991 alipewa Tuzo ya Nobel ya Amani iliyopokelewa na wanawe kwa niaba yake kwa sababu Suu Kyi aliogopa kutoka nje ya Myanmar kwa hofu hataruhusiwa kurudi tena.

Tangu zamani ile amebaki Myanmar na muda mkubwa alifungwa ndani ya nyumba yake.

Wakati wa maandamano ya wamonaki Wabuddha katika Septemba 2007 alionekana mara ya kwanza mbele ya umati wa watu lakini hakuwa na nafasi ya kuwahutubia wananchi.

Mnamo tarehe 13 Oktoba mwaka 2010, Aung San Suu Kyi aliachiliwa huru na serikali ya Myanmar baada ya kipindi chake cha kufungwa jela kuisha.

Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani
Jamii:Watu wa Myanmar
A.Y. (mwanamuziki)

Ambwene Alen Yesaya (anajulikana zaidi kama AY; alizaliwa Mtwara, tarehe 5 Julai 1982) ni msanii mashuhuri wa muziki wa Komesho, Rap, na Hip Hop, mwigizaji, na mwanamitindo kutoka Tanzania.

AY ameacha alama kubwa katika tasnia ya muziki nchini kwa nyimbo zake maarufu kama Raha tu 1-2, Raha Kamili, Machoni kama Watu, na Binadamu, miongoni mwa nyingine nyingi.

Umaarufu wake haukuishia Tanzania pekee; AY anafahamika pia katika nchi za jirani kama Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi, na hata Kusini mwa Afrika. Hapo awali, alikuwa mwanachama wa kundi maarufu la East Coast Team, ambalo liliongozwa na Gwamaka Kaihula (King Crazy GK) pamoja na Khamis Mwinjuma (Mwana FA au Mwana Falsafa). Kundi hili lilikuwa na makao yake eneo la Upanga, jijini Dar es Salaam.

Kwa sasa, AY anaishi nchini Marekani, ambako anaendelea na shughuli zake za muziki na mitindo. Katika safari yake ya muziki, AY pia aliwahi kushirikiana na ndugu wawili kutoka Nigeria wanaounda kundi la P-Square, hatua ambayo iliongeza upekee na hadhi ya kazi zake kimataifa.
Albamu Alizotoa

# Raha Kamili (2003)
# Hisia Zangu (2005)
# Habari ndiyo hiyo (2008)
Viungo vya nje

* Tovuti Rasmi ya AY
* Habari za AY katika tovuti ya Swahili Remix
* Maelezo mengine kuhusu AY
* AY katika Music in Africa blogu


Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Muziki wa kizazi kipya
Jamii:Hip Hop ya Bongo
Jamii:Waliozaliwa 1982
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Hip Hop wa Tanzania
S

S ni herufi ya 19 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Sigma ya alfabeti ya Kigiriki.
Maana za S

* katika kemia S ni alama ya sulfuri.
* Kwa magari S ni alama ya gari kutoka Uswidi.
* katika ya vipimo sanifu vya kimataifa "s" ni alama ya sekunde
Historia ya S

Asili ya herufi S ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.

Wafinisia walikuwa na alama ya "shin" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya meno wakitumia alama tu kwa sauti ya "sh" na kuiita kwa neno lao kwa meno "shin". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "sigma" bila kujali maana asilia ya "meno". Kwao imekuwa sauti tu ya "s" kwa sababu hawakujua "sh".

Waitalia wa kale kama Waetruski wakapokea herufi wakigeuza mwelekeo wake. Waroma wakaichukua kutoka hapa lakini walilainisha kona kali kuwa S jinsi ilivyo hadi sasa.

Jamii:Alfabeti ya Kilatini
Mkondo wa bahari

thumb|350px|Mikondo ya Bahari (nyekundu: mkondo yabeba maji yenye moto zaidi kuliko bahari ya mazingira; buluu: mkondo hubeba maji baridi kulingana na mazingira)
Wote duniani currents kwenye bahari endelevu ya ramani|thumb|350px|right
Mkondo wa bahari ni mwendo mfululizo wa maji ndani ya bahari. Ni kama mto ndani ya bahari. Maji ya mkondo huwa na halijoto tofauti na maji ya mazingira.

Kwa kawaida huwa mikondo ya bahari yahusu maji karibu na uso wa bahari. Kwa hiyo kama mto wa kawaida mkondo una kimo chake vile vile na maji yake hutembea juu ya maji ya chini. Kuna pia mikondo ya chini.

Nguvu inayosukuma maji si mtelemko na nguvu ya uvutano jinsi ilivyo kwa mito ya nchi kavu bali kani mbalimbali kama mazunguko ya dunia, upepo, halijoto ya eneo na tofauti za kiwango cha chumvi ndani ya maji kieneo.
Mikondo muhimu

Mikondo ya bahari yaenedelea kwa maelfu ya kilomita. Ina athira kubwa kwa hali ya hewa. Mfano bora ni mkondo wa ghuba unaosukuma maji yaliyozizimuliwa kutoka Karibi hadi Atlantiki ya kaskazini ikisababisha hali ya hewa ya Ulaya kuwa na joto zaidi kulingana maeneo ya Siberia au Kanada kwenye latitudo ileile.

Mfano mwingine ni pwani la Namibia ambako mkondo wa Benguela husababisha kutokea kwa jangwa la Namib.


Jamii:Bahari
Mwanateolojia

Mwanateolojia ni mtu anayeshughulikia teolojia au ujuzi juu ya habari za Mungu kitaalamu. Ni tofauti na mtaalamu wa dini anayeweza kuchungulia dini yoyote, kwa sababu mwanateolojia ana msimamo katika mapokeo ya dini moja hasa.

Si lazima awe mwalimu wa dini yake anayetambuliwa na waumini, kwa sababu kitambulisho ni kiwango chake cha elimu si imani. Hata hivyo kuna pia wanateolojia ambao mara nyingi ni viongozi wa kiroho.

Katika mapokeo ya Ukristo wa magharibi mwanateolojia amepita ngazi za chuo kikuu na masomo yake katika idara ya teolojia. Nje ya Ukristo wa magharibi kwa mfano katika Uislamu, Uyahudi na Ukristo wa mashariki kuna pia njia mbalimbali za kukubaliwa kufika kwenye kiwango cha utaalamu wa habari za Mungu.

Katika muundo wa teolojia ya magharibi mwanateolojia ataweka mkazo wake katika masomo ya teolojia kama vile:

*Agano la Kale
*Agano Jipya
*Historia ya Kanisa
*Mafundisho ya Imani ya Kikristo
*Mafundisho ya Maadilidini ya Kikristo
*Mafundisho ya habari ya uchungaji kama vile:
**kuhubiri imani
**kufundisha imani
**kuchunga waumini
**kushauri waumini

na mengineyo.
Clint Eastwood

Clinton Eastwood, Jr (amezaliwa 31 Mei 1930) ni mwigizaji wa filamu, mtunzi wa nyimbo, muongozaji na mtayarishaji wa filamu kutoka nchini Marekani.

Anafahamika zaidi kwa kucheza filamu za Western maarufu kama Spaghetti Westerns, ni filamu zinazotoka sana nchini Italia hiyo ilikuwa kwemye miaka ya 60 akiwa na muongozaji wa filamu wa kiitalia Sergio Leone, katika mfululizo wa filamu ya The Man with No Name.

Mfululizo huo kulikuwa na filamu kama A Fistful of Dollars (Iliyochezwa 1964) For a Few Dollars More (Iliyochezwa 1965) na The Good, the Bad and the Ugly (Iliyochezwa 1966).

Mbali na filamu hizo Clint alicheza katika filamu nyingine mbalimbali ikiwemo ile ya Dirty Harry aliocheza kama Inspekta Dirty Harry Callahan katika mfululizo huo wa filamu ya Dirty Harry filamu ambayo ilitamba sana kwenye miaka ya 1970.
Maisha ya Mwanzo

Filamu za Mwanzo

Filamu Alizotoa
Filamu alizoongoza

* Unforgiven (1992)
* A Perfect World (1993)
* Mystic River (2003)
* Million Dollar Baby (2004)
* Flags of Our Fathers (2006)
* Letters from Iwo Jima (2006)
Nyimbo Alizototunga

* "Unknown Girl" (Nyimbo Moja, 1961)
* "Rowdy" (Nyimbo Moja)
* "For You, For Me, For Evermore" (Nyimbo Moja)
* Rawhide's Clint Eastwood Sings Cowboy Favorites (LP)
* Paint Your Wagon (Nyimbo ya Filamu)Paint Your Wagon
* Kelly's Heroes (Nyimbo ya Filamu)Kelly's Heroes]]
* "Barroom Buddies" (Nyimbo Moja, 1980) na Merle Haggard
* "Cowboy in a Three Piece Suit" (Nyimbo ya Moja, 1981)
* "Make My Day" (Nyimbo Moja, 1984) with T.G. Sheppard
* Eastwood After Hours: Moja kwa Moja Katika Carnegie Hall
Marejeo

* saga.co.uk Clint still riding high, 19 October 2006
* filmreference.com Clint Eastwood Wasifu
* adherents.com The Religious Affiliation of actor/director Clint Eastwood
* CBS Evening News interview, Feb. 6, 2005
* Career
* Eastwood Awards
Viungo vya nje

* Tovuti Rasmi ya Clint
* Picha na Burudani za kila wiki za Clint Eastwood
* Heasabu ya Sinema: Uteuzi Mkuu wa Waongozaji katika Database
* Ukumbi wa Majadiliano wa Clint Eastwood
* Berkley Wamefanya siku ya Eastwood's katika MJF


Jamii:Waigizaji filamu wa Marekani
Jamii:Waliozaliwa 1930
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waongozaji filamu
Jamii:Watayarishaji Filamu wa Marekani
TID

thumb|Khalid Mohamed aka TID, 2015
Khalid Mohamed (anafahamika zaidi kama T.I.D. yaani "Top in Dar"; amezaliwa 2 Juni, 1982 — Dar es Salaam) ni mwanamuziki wa Bongo Flava kutoka Tanzania.

Ameimba nyimbo nyingi maarufu nchini Tanzania. Kati ya nyimbo hizo ni Mrembo, Zeze, Girl Friend, Siamini na nyingine nyingi alizowahi kuimba na baadaye kuwa maarufu.
Maisha ya awali

TID alizaliwa kama Khalid na ni mtoto wa mwisho katika familia yao. TID alipata elimu ya msingi 1989 hadi 1996, na baadaye kumaliza elimu ya Sekondari mwaka 2000. Katika kipindi cha mwaka huohuo TID akawa anasomea masuala ya uhandishi kwa muda wa miezi minane na kuhitimu huku akichukua kozi ya kompyuta jijini Dar es Salaam.
Historia

TID alianza safari yake ya muziki mwaka 1994 akiwa na kundi la Black Gangsters, na baada ya miaka mitano akaanza kazi ya muziki kama msanii wa kujitegemea. Akiwa na umri wa miaka 21, alisaini mkataba na Poa Records na kuachia wimbo wake wa kwanza "Mrembo" mwezi Machi 2002. TID pia alicheza kama mhusika mkuu katika filamu "Girlfriend," inayohusu tasnia ya Bongo Flava.

Baadhi ya nyimbo zake maarufu ni pamoja na "Kiuno," "Nyota Yako," "We Dada," "Zeze," na "Siamini." Amefanya maonyesho katika nchi za Afrika Mashariki, Uingereza, na Marekani, na huimba na bendi ya moja kwa moja iitwayo Top Band.

Kwa sasa, TID anaendelea na shughuli zake za muziki na anaweza kupatikana kupitia akaunti zake za mitandao ya kijamii kama Instagram na YouTube , ambapo anashirikisha kazi zake mpya na kuwasiliana na mashabiki wake.
Albamu Alizotoa

Sauti ya dhahabu aliyoshirikisha wasanii kama Jay Moe
Marejeo

Jamii:Wanamuziki wa Tanzania
Jamii:Muziki wa kizazi kipya
Jamii:Bongo Flava
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1981
T

T ni herufi ya 20 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Tau ya alfabeti ya Kigiriki.
Maana za T

* katika kemia T ni alama ya triti ambayo ni isotopi ya hidrojeni.
* katika ya fizikia "t" ni alama ya wakati (kut. tempus / time)
Historia ya T

Tâw ilikuwa herufi ya mwisho katika alfabeti ua Wasemiti wa kale. Alama yake ilikuwa msalaba. Wagiriki walipopokea alama za Wafinisia waliiita alama Tau na kusukuma mstari wa kulala juu hadi mwanzo wa mstari wa kusimama.

Waetruski na Waroma wa Kale walipokea vile.
Jamii:alfabeti ya Kilatini
U

U ni herufi ya 21 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Ipsilon katika alfabeti ya Kigiriki.
Maana za U

* katika kemia U ni alama ya elementi urani.
* Kwa magari U ni alama ya gari kutoka Uruguay. Magari ya Uganda yana kifupi cha EAU (East Africa-Uganda)
Historia ya alama U

Historia ya U ina asili za pamoja na V, W , Y na F. Historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti. Kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha. Pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee.


Alama ya U kiasili haikupatikana katika Kilatini cha Kale. Iliandikwa kama V na matamshi yake yalitegemea nafasi yake katika neno pia lahaja mbalimbali. Tofauti ilikubwaliwa tu wakati wa Kilatini Kipya katika karne ya 16 ambako wataalamu wa Ulaya walikubaliana kutumia alama yenye kona V kwa sauti ya konsonanti na alama isiyo na kona U kwa vokali.

Waroma walipokea alama hii kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.

Wafinisia walikuwa na "waw" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo. Wagiriki wa Kale walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili: kwa umbo moja kama digamma (tazama F) na umbo la pili kama "ipsilon" bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya "u" na "i".

Waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya "u" lakini pia "w" kama ilikuwa mwanzoni wa neno. Waroma walipokea vile.

Jamii:Alfabeti ya Kilatini
Digamma

Digamma (kwa Kigiriki δίγαμμα iliandikwa kama Ϝ, Ͷ au ϝ, ͷ) ilikuwa kiasili herufi ya sita ya alfabeti ya Kigiriki kabla ya kusanifishwa. Sauti yake ilikuwa kama F au V. Asili yake ilikuwa Waw ya Kifinisia.

Baadaye ilifutwa katika alfabeti ya Kigiriki kwa sababu lugha ilipoteza sauti hiyo. Alama ilitumiwa kwa namba 6 pekee.

Lakini Waetruski walifufusha alama wakaihitaji kwa sauti ya F ikaingia hivyo katika alfabeti ya Kilatini na kuendelea vile.
Marejeo
Viungo vya nje

* Digamma Wau
* Digamma Pamphylia

Jamii:Alfabeti ya Kigiriki
Ipsilon

Ipsilon (pia: Ypsilon au kwa Kigiriki Ύψιλον, yaani "i fupi") ni herufi ya ishirini katika alfabeti ya Kigiriki, ikawa baadaye herufi ya ishirini na tano katika alfabeti ya Kilatini.

Asili yake ilikuwa "Waw" ya Kifinisia .

Iliandikwa kama Y ya Kiswahili lakini ilikuwa vokali, si konsonanti. Ipsilon ya Kigiriki ilitaja vokali iliyokuwa kati ya "u" na "i" (kama Kijerumani "ü"); katika Kigiriki cha kisasa ni "i" pekee.

Katika Kigiriki cha Kale ilimaanisha pia namba 400.

Waroma wa Kale waliipokea mara mbili katika alfabeti ya Kilatini:
* mwanzoni katika karne za KK kupitia Kietruski kwa umbo la V lililomaanisha mara sauti ya "u" mara ya "w/v".
* baada ya kuenea kwa utawala wao hadi Ugiriki katika karne ya 1 KK na kupokea maneno mengi ya Kigiriki.

Jamii:Alfabeti ya Kigiriki
Konsonanti

Konsonanti ni sauti za lugha ambazo katika Kiswahili zinatajwa kwa herufi B, Ch, D, DH, F, G, GH, H, J, K, L, M, N, NG', P, R, S, SH, T, TH, V, W, Y na Z.

Kwa sauti hizo hewa haiondoki mdomoni moja kwa moja lakini mwendo wake ni pamoja na sauti za pembeni kwa kutumia shingo, ulimi au meno.

Hii ni tofauti na sauti za vokali au irabu kama A, E, I, O na U. Hizo ni sauti tupu ambako hewa huondoka mdomoni bila kikwazo au sauti za pembeni.
Konsonanti pamoja na irabu huunda silabi.


Jamii:Alfabeti
Omega

Omega, yaani "o kubwa" (Ω ω) ni herufi ya ishirini na nne pia ya mwisho katika alfabeti ya Kigiriki.

Jina la Kigiriki lamaanisha "O kubwa" kwa kuitofautisha na Omikron au "O ndogo". Maana matamshi ya omega ilikuwa "oo" (o ndefu).

Alama yake ilikuwa pia na maana ya namba 800.

Katika sayansi omega hutumiwa hasa kama alama ya omu (Ohm) yaani kipimo cha ukinzani wa umeme.

Omega ikiwa herufi ya mwisho ya alfabeti ya Kigiriki, hutumiwa mara nyingi kwa kutaja mwisho. Hivyo ni kinyume cha mwanzo au alfa.

Usemi wa Biblia hujulikana kuhusu Mungu kuwa "Alfa na Omega, mwanzo na mwisho" (Ufunuo wa Yohane 21:6).

Jamii:Alfabeti ya Kigiriki
Beta

Beta (Kigiriki: Βήτα, Β/β) ni herufi ya pili katika alfabeti ya Kigiriki. Ilikuwa pia na maana ya alama kwa namba 2. Inaandikwa Β (herufi kubwa ya mwanzo) au β (herufi ndogo ya kawaida).

Katika Kigiriki cha kale ilitaja sauti ya "B". Katika Kigiriki cha kisasa imekuwa alama ya sauti "V".

Jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fizikia. Imejulikana hasa kama jina la pembe ya pili katika pembetatu.

Katika falaki inatumiwa sana kwa hesabu ya nyota katika kundinyota. Katika mfumo wa Bayer inataja nyota angavu ya pili katika kundinyota fulani. Kwa mfano nyota yetu jirani katika ulimwengu inaitwa "Alfa Centauri". Imeitwa hivyo kwa sababu inang'aa kushinda nyota zota za kundinyota la Centaurus. Inayofuata ni "Beta Centauri" na kadhalika. Hivyo Rasi Madusa (:en:Algol) ilipokwa jina la Bayer "Beta β Persei" kwa sababu ni nyota angavu ya pili katika kundinyota laFarisi (Perseus).

Katika programu za kompyuta "toleo la beta" (=beta-version) humaanisha toleo la awali la programu. Wahariri wanaitoa kama imeshakamilika lakini kabla ya kuiuza wanatoa nakala kwa majaribio ili makosa yaonekana.

Jamii:Alfabeti ya Kigiriki
Gamma

Gamma ni herufi ya tatu katika Alfabeti ya Kigiriki. Inaandikwa Γ (herufi kubwa ya mwanzo) au γ (herufi ndogo ya kawaida). Zamani ilikuwa pia alama kwa namba 3.

Asili ya gamma ni herufi ya Kifinisia ya gimel (tazama makala ya G). Matamshi yake ni kama G ya Kiswahili.

Jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fizikia. Imejulikana hasa kama jina la pembe ya tatu katika pembetatu.

Katika fizikia gamma ni alama kwa fotoni hasa mnururisho mkali aina miali ya gamma.

Katika astronomia inatumiwa kuanza hesabu ya nyota katika kundinyota. Katika mfumo wa Bayer inataja nyota angavu ya tatu katika kundinyota fulani.

Jamii:Alfabeti ya Kigiriki
Ghuba ya Omani

300px|thumb|Ghuba ya Omani (rangi ya kijani)
Ghuba ya Omani (Kar.: خليج عمان khalij 'uman; Kiajemi: دریای عمان daryaye oman) ni mkono wa kaskazini-magharibi wa Bahari Hindi unaofikia hadi mlango wa Hormuz unapoendelea katika Ghuba ya Uajemi.

Urefu wake ni 560 km. Upande wa magharibi maji yana kina cha m 50 na upande wa mashariki kina cha mita 200.

Ghuba ya Uajemi ni muhimu sana kiuchumi, kisiasa na kijeshi kwa sababu ni mlango wa kuingia na kutoka Ghuba ya Uajemi penye asili ya sehmu kubwa ya mafuta ya petroli duniani.

Ghuba imepakana na Irani, Falme za Kiarabu na Omani.

Jamii:Bahari ya Hindi
Jamii:Jiografia ya Irani
Jamii:Jiografia ya Falme za Kiarabu
Jamii:Jiografia ya Omani
Nyambizi

right|thumb|Nyambizi Alvin (1978) ni chombo cha kisayansi kinachochunguza vilindi vya bahari.
thumb|Nyambizi ya Marekani "USS Sea Owl" wakati wa vita kuu ya pili ya dunia.
Nyambizi (pia: sabmarini kutoka Kiingereza submarine) ni meli na mara nyingi manowari inayosafiri chini ya maji.

Kuna pia nyambizi zenye shabaha za kisayansi au kibiashara.

Matumizi ya kivita yalianzishwa hasa na Ujerumani wakati wa vita kuu za dunia.

Tangu miaka ya 1950 nchi nyingi kama Ufaransa, Marekani na Urusi zina nyambizi za pekee ambazo huendeshwa kwa injini za kinyuklia zenye uwezo wa kuzunguka dunia yote chini ya maji. Mara nyingi hubeba makombora ya kinyuklia.

Jamii:vyombo vya majini
Jamii:Vita
Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi

Mohammed Ahmad ibn Abd Allah (12 Agosti 1844 - 22 Juni 1885) alikuwa mwenyeji wa Sudani aliyejitangaza kuwa ndiye mahdi. Alifaulu kuunganisha makabila mbalimbali ya nchi hiyo kwa vita ya jihadi akamaliza utawala wa kikoloni wa Misri iliyosaidiwa na Uingereza na kuanzisha Dola la Mahdi.

Baada ya miaka ya kufundisha Uislamu na kusafiri nchini Sudani Muhammad Ahmad alijitangaza kuwa al-Mahdi al-Muntazar (mwokozi anayetarajiwa) mwaka 1881. Katika barua ya tarehe 29 Juni 1881 aliwaeleza Wamisri ya kwamba aliteuliwa kuunganisha nchi zote za Waislamu na kurudisha uataratibu wa siku za Mtume Muhamad.

Gavana Mmisri alijaribu kumkamata lakini askari zake walishambuliwa na kuuawa na wafuasi wa al-Mahdi. Baada ya hayo Muhamad Ahmad alitangaza vita ya jihadi akafaulu kukusanya maansar au wasaidizi wengi. Watu walimfuata kwa sababu mbalimbali. Wengine hasa watu wengi maskini walimwamini ndiye al-Mahdi wa Allah. Viongozi wa makabila ya Waarabu walichukia utawala wa Wamisri wakamkubali kama kiongozi atakayewaondoa. Wengine tena walikuwa wakitajirika kwa njia ya biashara wa watumwa wakakasirika majaribio ya serikali ya Misri iliyotaka kukandamiza biashara hiyo.

Katika mapigano mbalimbali maasar waliweza kushinda jeshi la Wamisri na kukamata bunduki nyingi pamoja na risasi na dhahabu. Kilele cha jihadi kilikuwa kutekwa kwa mji mkuu wa Khartum tarehe 26 Januari 1885. Gavana Mkuu jenerali Gordon Pasha aliuawa. Al-Mahdi alianzisha mji mkuu mpya Omdurman kando ya mto Nile ng'ambo ya Khartum uliokuwa mji mkuu wa Dola la Mahdi.

Hapo aliaga dunia tarehe 22 Juni 1885. Dola lililoanzishwa naye likaendelea hadi mwaka 1895 lilipovamiwa na jeshi la Waingereza pamoja na Wamisri na kurudi chini ya utawala wa nchi hizo pamoja.


Jamii:Vita vya dini
Ronald Muwenda Mutebi II

Ronald Muwenda Mutebi II. (* 13 Aprili 1955) ni mfalme au Kabaka wa Buganda nchini Uganda.

Alipokuwa mtoto alikimbia 1966 kwenda Uingereza kwa sababu waziri mkuu Milton Obote alimpindua rais wa Uganda aliyekuwa baba yake Kabaka Mutesa II. Ronald alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Cambridge (Uingereza).

Mwaka 1986 alirudi Uganda. Baada ya kuelewana na serikali ya rais Yoweri Museveni alitawazwa 1993 kama kabaka wa 36 wa Buganda.

1999 alifunga ndoa na Sylvia Luswata Nagginda kwenye kanisa kuu la Namirembe mjini Kampala.
Viungo vya Nje

* Maisha yake
Z

Z ni herufi ya mwisho katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Zeta ya alfabeti ya Kigiriki.
Maana za Z

* katika fizikia Z ni alama ya namba atomia inayotaja idadi ya protoni ndani ya kiini atomia.
* Kwa magari Z ni alama ya gari kutoka Zambia.
Historia ya Z

Asili ya herufi Z ni miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.

Wafinisia walikuwa na alama ya "zayin" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya jambia (silaha) wakitumia alama tu kwa sauti ya "dz" na kuiita kwa neno lao kwa silaha hiyo "zayin". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "Zeta" bila kujali maana asilia ya "jambia". Kwao imekuwa sauti tu ya "dz". Katika maendeleo ya alfabeti walinamisha herufi hadi kufikia umbo lake.

Waitalia wa kale kama Waetruski wakapokea herufi kwa umbo lililofanana na umbo asilia. Waroma wakaichukua kutoka hapa kwa sauti ya "ts" lakini baadaye hawakutamka sauti hii na Z ikafutwa katika afabetiy a Kiroma.

Ila tu tangu karne ya 1 KK Waroma walipoanza kutawala Ugiriki na kupokea maneno mengi kutoka lugha ya Kigiriki walichukua tena Z kwa kuandika maneno yenye asili ya Kigiriki wakarithi pia umbo la baadaye.


Jamii:Alfabeti ya Kilatini
Franco Nero

Franco Nero (amezaliwa 23 Novemba 1941) ni mwigizaji filamu wa Italia, aliyewahi kuwika katika filamu za western, maarufu kama Spaghetti Western. Moja kati ya filamu alizocheza Nero ni ile ya Django, iliyochezwa mwaka 1966, hii ni miongoni mwa filamu zake ambazo zilitamba sana miaka ya 1960 na miaka ya 1970.
Tazama Pia

* Waongozaji na Waigizaji wa filamu za Western
Viungo vya nje

*
* Franco Nero katika NNDB


Jamii:Waigizaji filamu wa Italia
Jamii:Waigizaji wa filamu za Western
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Waliozaliwa 1941