JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸਲਮਡੌਗ ਮਿਲੇਨੀਅਰ

ਸਲੰਮਡਾਗ ਮਿੱਲੀਅਨੇਰ ਡੈਨੀ ਬੋਏਅਲ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ 2008 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ 10 ਆਸਕਰ ਇਨਾਮਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸਨੇ 8 ਇਨਾਮ ਜਿੱਤੇ।
ਕਹਾਣੀ

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਇੱਕ ਝੁੱਗੀਆਂ ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੋਜਵਾਨ ਜਮਾਲ ਦੀ I ਉਹ ਇੱਕ ਰਿਆਲਿਟੀ ਸ਼ੋ ' ਕੋਣ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ ' ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ 2 ਕਰੋੜ ਰੂਪਏ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ I ਹਰ ਸਵਾਲ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਚ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਂ ਸਲੀਮ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਲਤੀਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ I

ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਝੁੱਗੀਆਂ ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੁੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹਾਈ ਕਲਾਸ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਪਿਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ I ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਮਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ੋ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੋ ਦੇ ਆਯੋਜਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋ ਚਾਹ ਵਾਲਾ ਕਹਿ ਕੇ ਜਲੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ I ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਲੀਮ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ I
ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ

* ਜਮਾਲ - ਦੇਵ ਪਟੇਲ
* ਲਤੀਕਾ - ਫ੍ਰੀਡਾ ਪਿੰਟੋ
* ਸਲੀਮ - ਮਧੁਰ ਮਿੱਤਲ
* ਪ੍ਰੇਮ ਕੁਮਾਰ - ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ
* ਪੁਲਿਸ ਇੰਸਪੇਕ੍ਟਰ - ਇਰਫਾਨ ਖਾਨ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:2008 ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼

ਵਿੱਚ 11 ਅਪਰੈਲ 1914 ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਮੁਜਾਹਰਾ]]
ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Class struggle) ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹੈ। ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅਤੇ ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਰਗ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।

ਮਾਰਕਸ ਦੁਆਰਾ ਸੂਤਰਬੱਧ ਵਰਗ - ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਧਾਂਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੀ ਹੀ ਉਪਸਿਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵਾਧੂ ਮੁੱਲ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਆਰਥਕ ਨਿਰਧਾਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਵਿਰੋਧੀ ਆਰਥਕ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਅਸਤਿਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਰਗ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਮਾਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਵੱਲ ਦੂਜਾ ਉਹ ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਵਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਵਰਗ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ - ਇਹ ਦੋ ਵਰਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਮਾਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੰਜਣ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜਵਾਦ
ਗਰਮ ਹਵਾ

ਗਰਮ ਹਵਾ (ਹਿੰਦੀ: गर्म हवा; ਉਰਦੂ: گرم ہوا) ਐਮ ਐੱਸ ਸਾਥੀਊ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ, 1973 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਇਸਮਤ ਚੁਗਤਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਅਣਛਪੀ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਮੀ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਲਿੱਖਿਆ। ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਸਲੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗਰਮ ਹਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਐਸੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਿਮ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਗਿਰਦ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਛ ਮੈਂਬਰ ਤਕਸੀਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਲੇਕਿਨ ਸਲੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਬਜ਼ਿਦ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਉਸਦਾ ਵਤਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਏਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਰਮਿਕ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੋਸਟ-ਪਾਰਟੀਸ਼ਨ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਗੰਭੀਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।

ਇਸਮਤ ਚੁਗ਼ਤਾਈ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ:
ਅਦਾਕਾਰ

* ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ - ਸਲੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ
* ਗੀਤਾ ਸਿਧਾਰਥ - ਅਮੀਨਾ ਮਿਰਜ਼ਾ
* ਫਾਰੂਕ ਸ਼ੇਖ - ਸਿਕੰਦਰ ਮਿਰਜ਼ਾ
* ਦੀਨਾਨਾਥ ਜੁਤਸ਼ੀ - 'ਹਲੀਮ
* ਬਦਰ ਬੇਗਮ - ਸਲੀਮ ਦੀ ਮਾਤਾ
* ਸ਼ੌਕਤ ਆਜ਼ਮੀ (ਕੈਫ਼ੀ)
* ਏ ਕੇ ਹੰਗਲ - ਅਜਮਾਨੀ ਸਾਹਿਬ
* ਅਬੂ ਸਿਵਾਨੀ - ਬਕਰ ਮਿਰਜ਼ਾ
* ਜਲਾਲ ਆਗਾ - ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ
* ਜਮਾਲ ਹਾਸ਼ਮੀ - ਕਾਜ਼ਿਮ
* ਰਾਜਿੰਦਰ ਰਘੂਵੰਸ਼ੀ - ਸਲੀਮ ਮਿਰਜ਼ਾ ਦਾ ਡਰਾਈਵਰ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ‏‎
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
੧੫ ਮਈ

15 ਮਈ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 135ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 136ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 230 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਾਕਿਆ

* 940 – ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਾਸਤੇ ਨਾਈਲੋਨ ਸਟਾਕਿੰਗਜ਼ ਦੀ ਵੇਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
* 1242 – ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨ ਮੁਈਜੁਦੀਨ ਬਹਿਰਾਮ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
* 1610 – ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਲੁਈ 13ਵੇਂ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
* 1618 – ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖਗੋਲਗ ਜੋਹਾਨਸ ਕੈਪਲਰ ਨੇ ਕੈਪਲਰ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਗਤੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
* 1718 – ਲੰਡਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਜੇਮਸ ਪਕਲ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਸ਼ੀਨ ਗੰਨ ਦਾ ਪੇਟੇਂਟ ਕਰਵਾਇਆ।
* 1873 – ਇੰਗਲੈਂਡ 'ਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੂਨ 1874 ਤੋਂ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪਾਸ।
* 1878 – ਭਾਰਤ 'ਚ ਸਾਧਾਰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ।
* 1935 – ਰੂਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਾਸਕੋ 'ਚ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
* 1942 – ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਗੈਸੋਲੀਨ (ਪਟਰੌਲ) ਵਗ਼ੈਰਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਮਿਥ ਦਿਤਾ।
* 1948 – ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਮੁਲਕ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਮਿਸਰ, ਸੀਰੀਆ, ਇਰਾਕ, ਲਿਬਨਾਨ ਅਤੇ ਜਾਰਡਨ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 1970 – ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ (ਜਰਨੈਲ) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
* 1988 – ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।
* 1848 – ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬਨਾਰਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
* 1850 – ਭਾਈ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 70ਵੀਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ, ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤਾ ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
* 1958 – ਦੇਸ਼ 'ਚ ਉਪਹਾਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ।
* 1988 – 9 ਮਈ ਤੋਂ ਚਲ ਰਹੇ ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ 146 ਬੰਦੇ ਹੱਥ ਖੜੇ ਕਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਏ।
ਜਨਮ

* 1817 – ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੇਬੇਂਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। (ਦਿਹਾਂਤ 1905)
* 1907 – ਅਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆ ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। (ਸ਼ਹੀਦੀ 1931)
ਦਿਹਾਂਤ

* 1993 – ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਕੇ. ਐੱਮ. ਕਰੀਯੱਪਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਈ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮਲਾਵੀ

ਮਲਾਵੀ (ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਲਾਵੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ) ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਆਸਾਲੈਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਲਾਵੀ ਝੀਲ ਇਸਨੂੰ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਅਤੇ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਤੋਂ ਨਿਖੇੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 118,000 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 13,900,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਲੋਂਗਵੇ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਲੈਨਟਾਇਰ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਮਜ਼ੂਜ਼ੂ ਹੈ। ਮਲਾਵੀ ਨਾਂ ਮਰਾਵੀ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਨਿਆਂਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਸੀ। ਇਸਨੂੰ "ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਦਿਲ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


ਤਸਵੀਰ:Gule wamkulu.jpg|ਨਿਉ ਮਲਾਵੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚੀਵਾ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਾਚ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੀਫ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਚੀਵਾ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Malawi masked dancer.jpg|ਮਾਲਾਵੀ ਦੇ ਜ਼ੋਂਬਾ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਕਾਬਪੋਸ਼
ਤਸਵੀਰ:Mlakho.jpg|ਮਲਾਖੋ ਵਾ ਹੋਮਵੇ ਸਲਾਨਾ ਇਕੱਠ ਜਿੱਥੇ ਮਾਲਾਵੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਬੀਲਾ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਾਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੇਚਣ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਨਾਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Nyau dance.jpg|ਗੁਲੇ ਵਮਕੂਲੁ ਡਾਂਸ ਮੁੱਖ ਸਥਾਪਨਾ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿਖਰਦੇ ਹੋਏ।
ਤਸਵੀਰ:African dancers. Photo 403.jpg|￼ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਾਚ
ਤਸਵੀਰ:African Sculpture.jpg|￼ਅਫਰੀਕਨ ਮੂਰਤੀ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ

ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਪੂਰਵੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਈ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਜਬੁਕਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅੱਖਰਾਂ-ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਬੀਟਾ- ਨੂੰ ਮਿਲਾਕੇ ਅਲਫ਼ਾਬੈਟ (Alphabet) ਯਾਨੀ ਵਰਨਮਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਪੀ ਦੇ ਵਰਣਾਂ ਤੋਂ ਜਿਹਨਾਂ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਪੂਰਵ ਸਦੱਸ ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਕਾਮੀ ਰੂਪ (ਯਾਨੀ ਤਾਜਿਕ ਭਾਸ਼ਾ) ਵੀ ਇਸ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਰਿਲਿਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੱਖਰ

ਸਿਰਿਲਿਕ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ-ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਆਇਟੈਲਿਕ। ਇਹ ਦੋਨਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਧਵਨੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਕੁੱਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਆਲਾਵਾ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਅੱਖਰ ਵੀ ਸਿਰਿਲਿਕ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ

* ਰੂਸ ਦੀ ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਇਦਾ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ

* Learn Russian Alphabet (RT)
* Sounds of the Russian alphabet , Listen to how the Russian alphabet sounds and download the audio to your desktop
* Minority Languages of Russia on the Net , a list of resources.
* Information on Cyrillic alphabet and the handwritten script form of Cyrillic.
* Using Cyrillic (Russian) under non-Russian MS Windows and on the Web - fonts, keyboard layouts, applications tune-up
* A Survey of the Use of Modern Cyrillic Script , including the complete required repertoire of graphic characters, by J. W. van Wingen.
* Tipometar: Serbian Cyrillic typography and typefaces
* The Cyrillic Charset Soup, Roman Czyborra’s overview and history of Cyrillic charsets.
*
*
* Transliteration of Non-Roman Scripts, a collection of writing systems and transliteration tables, by Thomas T. Pedersen. Includes PDF reference charts for many languages' transliteration systems.
* Virtual Cyrillic Keyboard, type Russian/Ukrainian even in Tokio same way as you do it at home
* Rusklaviatura: Real-time Cyrillic Converter
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਿਪੀਆਂ
ਯੂਰਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ

ਯੂਰਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਲੱਗਭੱਗ 35 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਰਹਦ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਯੂਰਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 2.5 ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕ ਯੂਰਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹੰਗੇਰੀਆਈ, ਫਿਨਿਸ਼, ਏਸਟੋਨਿਆਈ, ਸਾਮੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਮਰੀ ਅਤੇ ਉਦਮੁਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ: ਸਾਮੋਏਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਜੋ ਯੂਰਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਈਦ-ਗਿਰਦ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ) ਅਤੇ ਫਿਨੋ-ਉਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ (ਜਿਮੇਂ ਫਿਨਿਸ਼ ਅਤੇ ਹੰਗੇਰਿਆਈ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ)। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਯੂਰਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਫਿਨੋ-ਉਗਰੀ ਪਰਵਾਰ ਸੱਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ
ਗਿਨੀ

ਗਿਨੀ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗਿਨੀ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (), ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼੍ਰਾਂਸੀਸੀ ਗਿਨੀ (Guinée française) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ ਅਤੇ ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਗਿਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਲਈ ਗਿਨੀ-ਕੋਨਾਕਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 10,057,975 ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ 246,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨੂੰ ਚੰਨ ਦੇ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗਿਨੀ-ਬਿਸਾਊ, ਸੇਨੇਗਲ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਏਰਾ ਲਿਓਨ, ਲਿਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਦੰਦ ਖੰਡ ਤਟ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਈਜਰ, ਗੈਂਬੀਆ ਅਤੇ ਸੇਨੇਗਲ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਗਿਨੀ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


ਤਸਵੀਰ:Guinea_sat.png|atlas Guinea
ਤਸਵੀਰ:Dame_de_Mali_Guinée.jpg|Dame de Mali
ਤਸਵੀਰ:Chute_de_Tabouna_à_Kindia_01.jpg|Chute de Tabouna à Kindia
ਤਸਵੀਰ:Chute_de_Saala_vue_à_360°_Labé.jpg|Chute de Saala Labé
ਤਸਵੀਰ:Chimpanzé_de_Bossou_33.jpg|Chimpanzé de Bossou
ਤਸਵੀਰ:Plage_de_Roume.jpg|Plage sur les Ile de Loos

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਨਾਉਰੂ

ਨਾਉਰੂ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਉਰੂ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਪਹਿਲੋਂ ਪਲੈਜ਼ੰਟ ਟਾਪੂ, ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਮਾਇਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਗੁਆਂਢੀ ਕਿਰੀਬਾਸ ਦਾ ਬਨਾਬਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ 300 ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਗਣਰਾਜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਸਿਰਫ਼ 21 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। 9,378 ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵੈਟੀਕਨ ਸਿਟੀ ਮਗਰੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Psychology) ਉਹ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਧਿਐਨ-ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ-ਮਸਤਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਤਤਕਾਲਿਕ ਲਕਸ਼ ਆਮ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੁਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਮੰਤਵ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਜੋ ਘੋਖਣਯੋਗ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਬੱਧ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਮਾਹੌਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਵਿਵਹਾਰ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਸਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਖੋਜਕਾਰ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਵਿਵਹਾਰਿਕ, ਜਾਂ ਬੁੱਧੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ਼ਨਰ ਜਾਂ ਖੋਜਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ, ਵਿਹਾਰਕ ਜਾਂ ਸੰਜੀਦਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗਿਆਨ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰੁਕਤੀ

ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਸਾਈਕਾਲੋਜੀ (Psychology) ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ, "ਆਤਮਾ" ਦਾ ਅਧਿਐਨ(ψυχή ਸੂਖ਼ਾ, "breath, spirit, soul" and -λογία -logia, "study of" ਜਾਂ "research").(ਯੂਨਾਨੀ ਮੂਲ ਸੂਖ਼ਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਲੋਜੀਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਖੋਜ)। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਨਿਰੁਕਤੀ ਵੀ ਐਨ ਇਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਵਹਾਰਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸੁਰ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ)

ਸੁਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਟੋਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਧੁਨੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰਯੁਕਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅੱਡਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੁਰ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਡੋਗਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੁਰਭੇਦੀ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਜਰੀਏ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਦੁੱਖ) ਲੇਕਿਨ ਇੱਕ ਹੀ ਵਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਸੁਰਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰ

ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਕ ਸੁਰਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਖਰ /ਘ/, /ਝ/, /ਢ/, /ਧ/, /ਭ/ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੂਲ ਧੁਨੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੋ ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਲਈ 'ਘ' ਜਦੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ /ਕ/ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹ /ਘ/ਜਦੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਕੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ /ਗ/ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਗੱਲ ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਇਹ ਅੱਖਰ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧੁਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅੱਖਰ ਵਾਲ਼ੀ ਧੁਨੀ ਦੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਗੁਰਮੁਖੀ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੈਦਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਘ' ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਕੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਗੁਮਰਾਹਕੁਨ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ /ਹ/ ਧੁਨੀ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਹਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਦੋਂ /ਘ/ ਧੁਨੀ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁ੍ਰੂ ਵਿੱਚ ਆਉਦੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਅਵਾਜ਼ /ਕ/ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਿੱਗਦੀ ਸੁਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ 'ਘੋੜਾ' ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ /ਕ/ ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਿੱਗਦੀ ਸੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਆਈ ਪੀ ਏ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ""/kòɽa/"" ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇਸਦੀ ਡਿੱਗਦੀ ਉਠਦੀ ਸੁਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਈਏ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਉਚਾਰ ""ਕੋੜਾ"" ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ /ਕ/ ਧੁਨੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚੜ੍ਹਦੀ ਸੁਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ""ਕੋੜ੍ਹਾ "" ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਈ ਪੀ ਏ ਵਿੱਚ ""/kóɽa/"" ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਜੈਕੋਬਿਨ

ਜੈਕੋਬਿਨ ਕਲੱਬ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਲੱਬ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਰੂ ਸੇਂਟ ਜਾਕ (ਲੈਟਿਨ: ਜੋਕੋਬਸ), ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਡੋਮਿਨੀਕਨ ਕਾਨਵੇਂਟ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੀਇੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕਲੱਬ ਦਾ ਮੁਢ ਵਰਸੇਲਜ ਵਿੱਚ ਬੈਂਥੋਰਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਝਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਰੇਟਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨਾ ਅਸਟੇਟਾਂ ਦੀ 1789 ਵਿੱਚ 1614 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਈ ਜਨਰਲ ਅਸੰਬਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੈਪਟਰ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 4,20.000 ਸੀ। ਰੋਬਸਪੇਅਰ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲੱਬ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਇਹ ਕਲੱਬ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸਤ ਦਾ ਦੌਰ ਚਲਾਉਣ ਕਰਕੇ ਬਦਨਾਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜੈਕੋਬਿਨ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਖਾੜਕੂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ
ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਸਿੱਧ-ਆਲੋਚਨਾ

ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਸਿੱਧ-ਆਲੋਚਨਾ (ਰੂਸੀ: Материализм и эмпириокритицизм, ਮਟੀਰੀਅਲਿਜਮ ਇ ਐਂਮਪੀਰੀਓਕ੍ਰਿਟੀਸਿਜਮ) ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਲੈਨਿਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਹ 1909 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧਵਿਕਾਸੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਮੌਲਕ ਰਚਨਾ ਹੋਣ ਨਾਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਮੀ ਕੋਰਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਸਿਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਕਲਪ ਬਾਹਰਮੁਖੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨ ਤੇ ਰੂਸੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਉੱਤੇ ਕਾਂਤਵਾਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਕੀ ਕਰਨਾ ਲੋੜੀਏ?
*ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੈਨਿਨ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਗਿਓਕ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼ ਹੇਗਲ

ਜਾਰਜ ਵਿਲਹੇਮ ਫਰੈਡਰਿਕ ਹੀਗਲ (ਜਰਮਨ: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; 27 ਅਗਸਤ 1770 – 14 ਨਵੰਬਰ 1831) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜਰਮਨ ਫਿਲਾਸਫ਼ਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬਰਲਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਉਸੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਯਥਾਰਥ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪਲਟਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੀਆਂ ਐਨ ਬਰੂਹਾਂ ਤੱਕ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਮੁਢਲੇ ਸਾਲ

, which now houses the Hegel Museum]]
ਬਚਪਨ

ਹੇਗਲ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਅਗਸਤ, 1770 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਜਰਮਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸਟੁਟਗਰਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਪਤਿਸਮਾ ਜਾਰਜ ਵਿਲਹੈਲਮ ਫ਼ਰੀਡਰਿਸ਼, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਲਹੈਲਮ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਜਾਰਜ ਲੁਡਵਿਗ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ Rentkammersekretär (ਵੁਰਟੈਮਬਰਗ ਦੇ ਡਿਊਕ ਕਾਰਲ ਯੁਗੇਨ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿਖੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ) ਸੀ। ਹੀਗਲ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਮਾਰੀਆ ਮਾਗਡਾਲੇਨਾ ਲੂਈਸਾ, ਵੁਰਟੈਮਬਰਗ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਹੀਗਲ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ "ਬਿਲਿਆਸ ਬੁਖਾਰ" ( Gallenfieber ) ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।ਹੀਗਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਗ ਲੱਗ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਬਚ ਗਿਆ। ਹੀਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ, Christiane Luise (1773-1832), ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਜਾਰਜ ਲੁਡਵਿਗ (1776-1812)ਸੀ, ਜੋ 1812 ਵਿੱਚ ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਦੀ ਰੂਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਯੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ)

ਯੇ (ਸਿਰਿਲਿਕ:ਵੱਡਾ Е ਛੋਟਾ е) ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ

af:Е (Cyrillies)
ar:Е
arz:Е (كيريلى)
av:Е
ba:Е (кирил хәрефе)
bg:Е
ca:Е
ce:Е
cs:Е
cv:Е
de:Е
en:Ye (Cyrillic)
eo:Je (cirila alfabeto)
es:Е
et:Е
fa:اِ (سیریلیک)
fi:Е
fr:Е
gl:Ye (Cirílico)
ht:Е
it:Е (cirillico)
ja:Е
ka:Е
ko:Е
ky:Е
lbe:Е
lez:Е
mhr:Е (кириллик тиште)
mk:Е (Кирилица)
nah:Е
nl:Е (cyrillisch)
nn:Е
no:Е
pl:Е (cyrylica)
pt:Е
ru:Е (кириллица)
simple:Ye (Cyrillic)
sk:Е
sl:Е
sr:Е (ћириличко)
sv:Е
th:Е
tr:Ye (Kiril)
udm:Е
uk:Е
vi:Е
xal:Е үзг
ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ

{{Infobox Country
|native_name = الجمهورية التونسيةਅਲ-ਜਮਹੂਰੀਆ ਅਤ-ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ}République tunisienne
|conventional_long_name = ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ
|common_name = ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ
|image_flag = Flag of Tunisia.svg
|image_coat = Coat of arms of Tunisia.svg
|symbol_type = Coat of arms
|image_map = Tunisia in its region.svg
|map_caption = ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ।
|national_motto = حرية، نظام، عدالة"ਹੁਰੀਆ, ਨਿਜ਼ਾਮ, ‘ਅਦਾਲਾ""ਖ਼ਲਾਸੀ, ਹੁਕਮ, ਨਿਆਂ"
|national_anthem = "Humat al-Hima""ਮਾਤ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ"
|official_languages = ਅਰਬੀ
|languages_type = ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
|languages = ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਅਬਰਬਰ
|demonym = ਟੁਨੀਸ਼ੀਆਈ
|capital = ਤੁਨੀਸ
|latd=36 |latm=50 |latNS=N |longd=10 |longm=9 |longEW=E
|largest_city = capital
|government_type = ਇਕਾਤਮਕ ਅਰਧ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਣਰਾਜ
|leader_title1 = ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
|leader_name1 = ਮੁਨਸਫ਼ ਮਰਜ਼ੂਕੀ
|leader_title2 = ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
|leader_name2 = ਹਮਦੀ ਜਬਾਲੀ
|legislature = ਸੰਘਟਕ ਸਭਾ
|area_rank = 92ਵਾਂ
|area_magnitude = 1 E11
|area_km2 = 163610
|area_sq_mi = 63170
|percent_water = 5.0
|population_estimate = 10,732,900
|GDP_PPP = $100.979 ਬਿਲੀਅਨ
|GDP_PPP_rank =
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP_per_capita = $9,477
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal = $46.360 ਬਿਲੀਅਨ
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal_per_capita = $4,351
|GDP_nominal_per_capita_rank =
|population_estimate_rank = 77ਵਾਂ
|population_estimate_year = 2012
|population_census =
|population_census_year =
|population_density_km2 = 6
|population_density_sq_mi = 163
|population_density_rank = 133ਵਾਂ
|sovereignty_type = ਸੁਤੰਤਰਤਾ
|established_event1 = ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ
|established_date1 = 20 ਮਾਰਚ 1956
|HDI =
|HDI_rank = 94ਵਾਂ
|HDI_year = 2011
|HDI_category = ਉੱਚਾ
|Gini = 39.8
|Gini_year = 2000
|Gini_category = medium
|currency = ਟੁਨੀਸ਼ੀਆਈ ਦਿਨਾਰ
|currency_code = TND
|country_code = +216
|time_zone = ਮੱਧ ਯੂਰਪੀ ਸਮਾਂ
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = ਨਿਰੀਖਤ ਨਹੀਂ
|utc_offset_DST = +1
|drives_on = ਸੱਜੇ
|cctld = .tn/.تونس
|calling_code = 216
|footnotes = ਅ. ਤਜਾਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਭਾਸ਼ਾ।
}}

ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਤੁਨੀਸ਼ੀਆ ( ਤੁਨੀਸ; ), ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ( ਅਲ-ਜਮਹੂਰੀਆ ਅਤ-ਟੁਨੀਸ਼ੀਆ}}; ਬਰਬਰ: Tagduda n Tunes; ), ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਘਰੇਬ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਲਜੀਰੀਆ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਲੀਬੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:El guettar.jpg|ਟਿਉਨਿਜ਼
File:Festival el gatar.jpg|ਟਿਉਨੀਸ਼ੀਆ ਗਫਸਾ
File:Festival el guettar.jpg|ਟਿਉਨਿਜ਼
File:شارع الحبيب بورقيبة.jpg|ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਨਜ਼ਰ


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ

ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਦਾ ਗਣਰਾਜ ( ਜਾਂ República de Moçambique, ਰੇਪੂਬਲਿਕਾ ਡੀ ਮੂਸਾਂਬੀਕੀ), ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਲਾਵੀ ਅਤੇ ਜ਼ਾਂਬੀਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਵਾਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਪੂਤੋ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੂਰੈਂਸੋ ਮਾਰਕੇਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤਸਵੀਰਾਂ


File:Alberto e Idola.jpg|ਅਲਬਰਟੋ ਅਤੇ ਆਈਡੋਲਾ
File:Barragem massingir.jpg|ਬੈਰੇਜਮ ਮਾਸਿੰਗਰ
File:Coisas de Moçambique.jpg|ਇਹ ਫਾਈਲ ਮੋਜ਼ਾਮਬੀਨ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ
File:Believer's baptism in Mozambique.jpg|ਵਿਸ਼ਵਾਸ


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ

ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (ਮਾਲਾਗਾਸੀ: Repoblikan'i Madagasikara ) ਅਤੇ ਪਹਿਲੋਂ ਮਾਲਾਗਾਸੀ ਗਣਰਾਜ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਤਟ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਦਾ ਟਾਪੂ (ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਛੁਟੇਰੇ ਨੇੜਲੇ ਟਾਪੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਹਾਂ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਗੋਂਦਵਾਨਾ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਖੇੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਲਗਭਗ 8.8 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅੱਡਰੇਪਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਜੀਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਖ਼ਜਾਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ 90% ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ੂ-ਪੌਦੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਸ ਟਾਪੂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪਰਿਆਵਰਨ ਅਤੇ ਅਨੂਠੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਕਬਜੇ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਮਾਰਸ਼ਲ ਟਾਪੂ

ਮਾਰਸ਼ਲ ਟਾਪੂ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਸ਼ਲ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਗਣਰਾਜ (ਮਾਰਸ਼ਲੀ: Aolepān Aorōkin M̧ajeļ), ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਪੂਨੁਮ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 68,000 ਦੀ ਅਬਾਦੀ 34 ਨੀਵੇਂ ਮੂੰਗਾ-ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1,156 ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਘੂ-ਟਾਪੂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਕ ਟਾਪੂ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕਿਰੀਬਾਸ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਾਉਰੂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲ ਮੂੰਗਾ-ਟਾਪੂ ਮਜੂਰੋ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼
ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ

ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਗਿਉਰਗੀਏਵਿੱਚ ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ (ਰੂਸੀ: Константин Георгиевич Паустовский, 31 ਮਈ 1892 - 14 ਮਈ 1968) ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਸੋਵੀਅਤ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ 1965 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੈਪੋਰੀਜ਼ਹੀਆ ਕੱਸਾਕਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੇਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਬੇਇਲਾਜ਼ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਤੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ- ਅੱਧਾ ਕੁ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕੁ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਉਹਨੇ ਕੀਵ ਦੇ 'ਫਸਟ ਇੰਪੀਰੀਅਲ' ਕਲਾਸੀਕਲ ਜਿਮਨੇਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਿਖਾਇਲ ਬੁਲਗਾਕੋਵ ਦੇ ਸਹਪਾਠੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਛੇਵੇਂ ਗਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸੀ ਉਹਦਾ ਪਿਤਾ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਜੀ ਸਬਕ ਦੇਣ ਰਾਹੀਂ ਰੋਟੀ ਕਮਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1912 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੀਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ, ਕੁਦਰਤੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। 1914 ਵਿੱਚ ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਪਾਸਤੋਵਸਕੀ ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਲੇਕਿਨ ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਨੇ ਉਹਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛਡਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨੇ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। 1915 ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਯੂਨਿਟ ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਿੱਛੇ ਹੱਆ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਫਰੰਟ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਕੋਨਸਤਾਂਤਿਨ ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਪਰਤ ਆਏ, ਲੇਕਿਨ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਉਹ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਤੁਰੇ ਅਤੇ ਕਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਅਜਮਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕਿਤਾਬਾਂ

* ਸੁਨਹਿਰਾ ਗੁਲਾਬ
ਇਹ ਵੀ

*ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ
*ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1892
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1968
ਨਾਈਜਰ

ਨਾਈਜਰ ਜਾਂ ਨੀਜਰ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਾਈਜਰ ਦਾ ਗਣਰਾਜ, ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਨਾਈਜਰ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਬੇਨਿਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬੁਰਕੀਨਾ ਫ਼ਾਸੋ ਅਤੇ ਮਾਲੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅਲਜੀਰੀਆ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਚਾਡ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1,270,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸਹਾਰਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ 15,000,000 ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਲਾਮੀ ਅਬਾਦੀ ਦੁਰੇਡੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਿਆਮੇ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼