ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್

thumb|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು & ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ - ಕೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಿಂದ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಶ್ಯ
ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ಹಾಗು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ.ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಹಾಗು ರಿಮುಟಾಕ ರೇಂಜ್ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ.

ನಗರವು ರಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ೩,೭೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ - ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಹಾಗು ವೈರರಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ನಡುವಿನ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ; ಪೊರಿರುವಾ ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗಿರುವ ಪೊರಿರುವಾ ನಗರ, ಇಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಓರಿ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ; ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ ಹಾಗು ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರಗಳು ಈಶಾನ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ.

ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಮರ್ಸರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸರ್ವೇ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಗೆ ವಿಶ್ವದ ೧೨ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ.
ನಗರದ ಹೆಸರು

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು ವಾಟರ್ ಲೂ ಕದನದ ಜಯಶಾಲಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೊಮರ್ಸೆಟ್ ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಡ್ಯೂಕ್ ಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ಮಓರಿಯಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ತೆ ವ್ಹಾಂಗ-ನುಇ-ಅ-ತಾರಾ ಎಂಬುದು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ತಾರಾದ ಮಹತ್ವದ ಬಂದರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪೋನೇಕೆ ಎಂಬುದು ಪೋರ್ಟ್ ನಿಕ್ ನ ಲಿಪ್ಯಂತರಣ, ಇದು ಪೋರ್ಟ್ ನಿಕೋಲ್ಸನ್ ನ ಹೃಸ್ವ ರೂಪವಾಗಿದೆ (ಮರೆ, ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಹಾಗು ಅದರ ಕಪ ಹಾಕ ಕೃತಕ-ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರಾದ ಎನ್ ಗಾಟಿ ಪೊನೇಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ).

ತೆ ಉಪೋಕೋ-ಓ-ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ, ದಿ ಹೆಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಶ್ ಆಫ್ ಮೌಇ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆ ಉಪೋಕೋ-ಓ-ತೆ-ಇಕ ಎಂದು ಹೃಸ್ವಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದು ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ದೇವಮಾನವ ಮೌಇ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಪುರಾಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಮಹತ್ವ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಭವನ, ಎಲ್ಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗು ಇಲಾಖೆಗಳು ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯೋಗಗಳು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಕಲಾ ಪರಿಸರ, ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗು ರಾತ್ರಿಜೀವನಕ್ಕೆ, ಇತರ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಲವು ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನಗರವು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಲಂಡ್ ನ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ತೆ ಪಾಪಾ ಟೊಂಗರೆವ(ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ), ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ, ರಾಯಲ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಬ್ಯಾಲೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ & ಸೀ ಹಾಗು ದ್ವಿವಾರ್ಷಿಕ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಎಲ್ಲವೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ೧೨ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು, ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮರ್ಸರ್ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು 2007ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ೨೦೦೭ರಿಂದಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಏಶಿಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಆಕ್ಲಂಡ್ ಹಾಗು ಸಿಡ್ನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಂತರ ಮೂರನೇ (೨೦೦೯)ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವನವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ೯೩ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ) ನಗರವು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ೧೩೯ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು(ಅಗ್ಗ). ಬಹುಶಃ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಇಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಣಕಾಸಿನ ಏರಿಳಿತ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಒಂದು ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ "ವಿದೇಶಿಗರು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ನೀರಿನಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಗರವು ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ನಗರವೆನಿಸಿದೆ". ಹಣಕಾಸಿನ ಏರಿಳಿತದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ "ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಗರಗಳು ವಿದೇಶಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗು ನೌಕರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು.
ವಸಾಹತು

ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಮಾರು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುಪೆ(ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ಸಸ್ಯಾಭರಣ) ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದನೆಂದು ಚರಿತ್ರೆಯು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತು ನೆಲೆಯು, ಟಾರಿ ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೩೯ರಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಉನ್ನತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೫೦ ಜನ ವಲಸಿಗರು ಆರೋರಾ ದಲ್ಲಿ ೨೨ ಜನವರಿ ೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ವಲಸಿಗರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಪೆಟೋನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. (ಇದನ್ನು ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಬ್ರಿಟಾನಿಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು). ಇದು ಹಟ್ಟ್ ನದಿಯ ಮುಖಭಾಗದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜೌಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದ್ದದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

thumb|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಸರ್ಕಾರ "ಬೀಹೈವ್" ಹಾಗು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು.ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ 1848 ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿ ಹಾಗು 1855ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇಸವಿ 1855ರ ವೈರರಪ ಭೂಕಂಪವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದು ಬಹುಶಃ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಭೂಕಂಪವೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಕಡೇಪಕ್ಷ ೮.೨ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಲಂಬರೇಖೆಯ ಅಲುಗಾಟವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಬಂದರಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಾಚೆಗೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು. ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತರುವಾಯ ಪುನರ್ವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಅಲ್ಲದೆ ಈಗ ಇದು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಸ್ತೆಯು ಬಂದರಿನಿಂದ ೧೦೦ ರಿಂದ ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು (೩೨೫ ರಿಂದ ೬೫೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ರಸ್ತೆಯ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫಲಕವು 1840ರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ರೇಖೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿದ ಭಾಗ ಹಾಗು ಉದ್ಧೃತ ಸ್ಥಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಇತರ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನೂರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಣ್ಣ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಹಲವಾರು ಭೂಕಂಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಸವಿ ೧೮೫೫ರ ಭೂಕಂಪದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಕಳೆದ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ-ನವೀಕರಿಸಲಾದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಮೀಪದ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕಲ್ಲು ಹಾಗು ರಾಚನಿಕ ಸ್ಟೀಲ್ ಅನ್ನು ತರುವಾಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.
ಉತ್ತಮ ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬದುಕುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದೆ.
ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ

thumb|ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಹಿಂದಿನ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಭವಿಷ್ಯದ ನೆಲೆ.
thumb|360° ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ.

ಇಸವಿ 1865ರಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇದು 1841ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಹಾಬ್ಸನ್ ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸದ ಆಕ್ಲಂಡ್ ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ, ೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಮೊದಲ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಕೆಲ ಸಮಯದವರೆಗೂ ನಗರ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನವೆಂಬರ್ ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಡೋಮೆಟ್ಟ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ (ಆಕ್ಲಂಡ್ ನಲ್ಲಿ) ಒಂದು ಠರಾವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಅದರಂತೆ "...ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನ ಯಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವು ಒದಗಿಬಂದಿದೆ." ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸಾಹತು ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾಳಜಿಯು ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಿಯೋಗಿಗಳು(ತಮ್ಮ ತಟಸ್ಥ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು) ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ೨೬ ಜುಲೈ ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೯೦೦ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನ, ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ, ಬೇಸಿನ್ ರಿಸರ್ವ್ ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನ್ಯೂಟೌನ್ ನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೂವಿವರಣೆ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಈ ಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ಮೋಡ ಮುಸುಕಿಲ್ಲದ ದಿನ ಹಿಮಾವೃತ ಕೈಕೌರ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಜಲಸಂಧಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೀಚಸ್ ಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ರಿಮುಟಕ ಶ್ರೇಣಿಯು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅನ್ನು ವೈರರಪದ ವಿಶಾಲ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರರಪದ ವೈನ್ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಷ್ಟ್ರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

೪೧° ೧೭'S ನ ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾಗಿದೆ.
ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಸಹ ಆಗಿದೆ (ಅದೆಂದರೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ). ಇದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಇತರ ವಸಾಹತು ನೆಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ನಿಬಿಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬಂದರು ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳದ ಲಭ್ಯತೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯೂ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ರೋರಿಂಗ್ ಫಾರ್ಟೀಸ್ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಹಾಗು ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ಅದು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಿವಿಸ್ ಗೆ ನಗರವು "ವಿಂಡಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.

ಹಲವು ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಗರ ಜೀವನವು ಅದರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ (CBD)ನಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೬೨,೦೦೦ ಜನ CBDಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೇವಲ ೪,೦೦೦ದಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನ ಆಕ್ಲಂಡ್ ನ CBDಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಕ್ಲಂಡ್ ನಗರವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗು ರಾತ್ರಿಜೀವನದ ತಾಣಗಳು ಕೋರ್ಟೆನಿ ಪ್ಲೇಸ್ ಹಾಗು CBDಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಟೆ ಆರೋ ಉಪನಗರದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಅತ್ಯಂತದ ದೊಡ್ಡ ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಸರಾಸರಿ ವರಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ನಡುವಣ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಸದೃಶ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉಪನಗರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ವಸಾಹತಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗೃಹಗಳಿಂದ ಹಸಿರಾದ ಪರ್ವತಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಿವೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರಿನ ಅಂಗವಾದ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಬಂದರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ CBD ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಇದು ನೇರವಾದ ತನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿಯು ಕಡಿದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ ಹಲವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಉಪನಗರಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಾಡುಗಳ ಹಾಗು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಂದು ಜಾಲವೇ ಇದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ರಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಹಾಗು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಿರಮಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ರೊಂಗೊತೈನಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಿನ ಭೂಸಂಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗವು ಮಿರಮಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬಾರೆಟ್ ರೀಫ್ ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತೆಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಡಗುಗಳು ನೌಕಾಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಅಂತರ-ದ್ವೀಪ ದೋಣಿಯಾದ ವಹಿನೆ 1968ರಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು).

ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಗ್ಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಮೂರು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಮತಿಯು/ಸೋಮೆಸ್ ದ್ವೀಪ, ಮಕರೋ/ವಾರ್ಡ್ ದ್ವೀಪ ಹಾಗು ಮೊಕೊಪುನ ದ್ವೀಪ. ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ದದಾಗಿದ್ದು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ದ್ವೀಪವೆಂದರೆ ಮತಿಯು/ಸೋಮೆಸ್ ದ್ವೀಪ. ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕ ನಿಷೇಧ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಹಾಗು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಈಗ ಒಂದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ದ್ವೀಪವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಆಚೆಗಿರುವ ಕಪಿಟಿ ದ್ವೀಪದಂತೆ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಫೇರಿ ಯ ಮೂಲಕ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ

ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೨೦೨೫ ಗಂಟೆಗಳು (ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ೧೬೯ ದಿನಗಳು) ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಸಾಮುದ್ರಕ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ತಾಪಮಾನವು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ೨೫ °Cಗೂ ಅಧಿಕವಿರುತ್ತದೆ (೭೭ °F), ಅಥವಾ ಮಾಗಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ೪ °Cಗೂ(೩೯ °F) ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವೆಂದರೆ ೩೧.೧ °C (೮೮ °F), ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ -೧.೯ °C (೨೮ °F). ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೀಸುವ ಮಾರುತವು ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ, ಇದು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಂಪನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕ ಮಳೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಪರೀತವಾದ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೨೪೯mmನಷ್ಟಿದ್ದು, ಜೂನ್ ಹಾಗು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೇ ಹಾಗು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಮವು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಿಮವು ಜುಲೈ ೧೭, ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಸುರಿದಿದ್ದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ

thumb|left|ಬಂದರಿನ ಇರುಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಹುವಿಧದ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ - ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮರದ ಕುಟೀರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥಾರ್ನ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ಫೀಲ್ಡ್ ರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ಕೆಲವು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಳೆಯ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫ್ರೀ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಹಾಗು ಹಿಂದಿನ ಅಂಚೆ ಹಾಗು ತಂತಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ, ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ CBDಯಲ್ಲಿರುವ ನವ್ಯೋತ್ತರ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಕ್ರಾಕೃತಿ ಹಾಗು ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳು.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಮೌಂಟ್ ಕುಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹಿಂದಿನ ಜಾರ್ಜಿಯನ್ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಟೇಜ್. ನಗರದ ಅತ್ಯಂತದ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ೧೧೬ ಮೀಟರು ಎತ್ತರದ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಕಟ್ಟಡ, ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ೧೦೩ ಮೀಟರು ಎತ್ತರವಿರುವ BNZ ಟವರ್. ಕರೋರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಫುಟುನ ಚ್ಯಾಪಲ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಮೊದಲ ದ್ವಿಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
thumb|left|ದಿ ಬಕೆಟ್ ಕಾರಂಜಿ, ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಗೋಥಿಕ್ ರಿವೈವಲ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಓಲ್ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಸಾಹತಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹಾಗು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ಆಫ್ ದಿ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ & ಸೀ ಕಟ್ಟಡ, ಬಾಂಡ್ ಸ್ಟೋರ್ ಎರಡನೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬೋರ್ಡ್ ವ್ಹಾರ್ಫ್ ಆಫೀಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಹಿಂದಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪುನರ್ವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ, St. ಜೇಮ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಆಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಹಾಗು ಎಂಬಸಿ ಥಿಯೇಟರ್.

ಸಿವಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ, ಮೈಕಲ್ ಫೌಲರ್ ಸೆಂಟರ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ E (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ನ ಆಗರವಾಗಿದೆ), ಸಿಟಿ-ಟು-ಸೀ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಹಾಗು ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ.

ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಮೋಲೆಸ್ವರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌, ಹಾಗು ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ನಲ್ಲಿರುವ ತೆ ಪುನಿ ಕೊಕಿರಿ ಕಟ್ಟಡ ಎರಡೂ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ಹಾಗು ಮೋಲೆಸ್ವರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ-ಶಂಕ್ವಾಕೃತಿಯ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ವಿಂಗ್ ನ್ನು, ೬೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿ ಬೀಹೈವ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಹೈವ್ ನಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಎದುರು ಭಾಗಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕಟ್ಟಡವಿದೆ, ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕಾನೂನು ಬೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಇಕಾಲಜಿ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆಕರ್ಷಕ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವು ೨೦೦೯ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.

ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ತೆ ಪಾಪಾ ಟೊಂಗರೆವ ಜಲಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಹಾಗು ಶೈಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಶಿಸಿಹೋಗಿವೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿ ಹಾಗು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಲಿಜಾ ವುಡ್, ಜೇ ಲೆನೋ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಕೆಟ್ ಫೌಂಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೊಸ ಚಲನಶೀಲ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೆಫೈರೋಮೀಟರ್. ಈ ೨೬-ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಗೋಪುರವನ್ನು ಚಳವಳಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಫಿಲ್ ಪ್ರೈಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು "ಎತ್ತರ, ಉನ್ನತವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸರಳ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಎವಾನ್ಸ್ ಬೇ ಮರಿನಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಡು ದೋಣಿಗಳ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭಗಳು ತೂಗಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ" ಜೊತೆಗೆ "ಒಂದು ನೌಕಾ ಮಾಪನದ ಸೂಚಿಫಲಕದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಮಾದರಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಮುದ್ರದ ಅಥವಾ ಮಾರುತದ ಅಥವಾ ಹಡಗಿನ ವೇಗವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ."
ವಸತಿ ಹಾಗು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ

thumb|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳು (2005)
ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ೨೦೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ)ವ್ಯವಹಾರನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೭ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು "ಸದೃಢ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೮ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯.೩%ರಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ದರ-ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ವತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ೨೦%ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು.
"ಕಳೆದ ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೭ರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದವರೆಗೂ, ಬಾಡಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವು ಕ್ರಮೇಣ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಬಾಡಿಗೆಗಿಂತ ಅಧಿಕಗೊಂಡಾಗ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ತಿರುವುಮುರುವುಗೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು," ಎಂದು ಮೇ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನ ಇಬ್ಬರು ವರದಿಗಾರರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯಿತು, ಬಡ್ಡಿಯ ದರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಜೊತೆಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಲು ಖರೀದಿಸಲಾದಂತಹ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಬಂಡವಾಳವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಈ ಇಬ್ಬರು ವರದಿಗಾರರು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಿವಾಸಿಯು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯನಾಗಿದ್ದು ೨೪ ರಿಂದ ೩೫ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಜೊತೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಅವನ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ತಲಾದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ (೭೩%) ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ೧೩%ರಷ್ಟು ಜನರು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರೆ, ೬%ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ೨%ನಷ್ಟು (ಆದಾಗ್ಯೂ ೩೧%ನಷ್ಟು ಜನರು ಸ್ವಂತ ಸೈಕಲ್ ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು) ಜನರು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು (೭೩%) ನಗರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರು (೮೮%) ತಮ್ಮ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ೩೯%ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ; ೩೨%ನಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ೧೫%ನಷ್ಟು ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ "ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು".
ಬಹುತೇಕರು (೫೬%) ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ೪೨%ನಷ್ಟು ಜನರು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. (ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ, ೧೬%ನಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ $೩೫೧ ರಿಂದ $೪೫೦ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು, ೧೩%ನಷ್ಟು ಜನರು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ೧೫%ನಷ್ಟು ಜನರು ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು-ಕೇವಲ ೩%ನಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರತಿ ವಾರ $೬೫೧ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು). ಮುಂದುವರಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ: "ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಜನರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖವೆಂದರೆ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗು ನಗರ ಜೀವನ (ಶೇಖಡಾ ೨೩), ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೨೦), ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗು ಕೆಫೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೧೧) ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೧೧)ಇತ್ಯಾದಿ... ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. (ಶೇಖಡಾ ೨೭), ಇದರ ನಂತರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಾಂಗಣ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ (ಶೇಖಡಾ ೧೭), ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳು (ಶೇಖಡಾ ೯) ಹಾಗು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ಗಾತ್ರ ಹಾಗು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ (ಶೇಖಡಾ ೯)."

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು (೬೭%) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿರುತ್ತವೆ(೨೫%); ಬಹುಜನರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಸಂಸಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ೨೦೦೬ರ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ).
ಇಂಧನ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಧನದ ಅಗತ್ಯವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವೆಂದರೆ ಗಾಳಿ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್ ೬೬ ಆವಿಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೪೦MW ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಹಿಲ್ ಹಾಗು ಟೆರವ್ಹಿಟಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್, ಮಿಲ್ ಕ್ರೀಕ್ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ - ಇದು ನೆರೆಯ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ; ಒಹರಿಯು ವ್ಯಾಲಿ (ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗ) ಹಾಗು ಪೋರಿರುವದ ಹಿಂಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್ ಯೋಜನೆಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರವು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ - ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪರಿಸರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, $೪೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗಾಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುವ ವಾಹಕ ತಂತಿಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೧೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವಿಚಕ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೯ರ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೬೨ ಆವಿಚಕ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸೇರಿತ್ತು. (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ೪೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬ್ಲೇಡುಗಳಿದ್ದವು) ಇದು ೭೦,೦೦೦ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತ ತಯಾರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ರಭಸದ ಗಾಳಿಗೆ ಈಡಾದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಗಾಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತವೆ; ಮೇ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಬೀಸಿದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ೨೫೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸುಧಾರಿಸಿದರೂ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಿಂಚುಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಪವರ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಚೆಯುಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಜಾಲವನ್ನು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿತು. (ಈ ಮಾರಾಟವು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿತು).
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್, ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಹಾಗು ಪೋರಿರುವಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ

ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ರಷ್ಟಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ೯೯%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರ್ವತಮಯವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಥವಾ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರದೇಶವು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇದೆ.

ಕಳೆದ ೨೦೦೬ ರ ಜನಗಣತಿಯು ಪ್ರದೇಶ, ಲಿಂಗ, ಹಾಗು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿತು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರವು, ನಾಲ್ಕು ನಗರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೭೯,೪೬೬ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ, ಪೋರಿರುವ, ಹಾಗು ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರಗಳು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ.
thumb|ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ (2008)


ಆಧಾರ:ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (೨೦೦೬ ಜನಗಣತಿ)
ವಯಸ್ಸು ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗೀಕರಣ

ನಾಲ್ಕು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಕೋಷ್ಟಕ ನೋಡಿ). ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ನೆರೆಯ ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವೃದ್ಧರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭%ರಷ್ಟು ಜನರು ೮೦ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ - ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣ


ಆಧಾರ:ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (೨೦೦೬ ಜನಗಣತಿ)
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಚಲನಚಿತ್ರ

ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ ಪೀಟರ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಟೈಲರ್ ಹಾಗು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮಿರಮಾರ್ ನ ಪೂರ್ವದ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಡೆಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 'ವೆಲ್ಲಿವುಡ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಟ ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್, ವೇಟ ಡಿಜಿಟಲ್, ಕ್ಯಾಂಪರ್ ಡೌನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಪಾರ್ಕ್ ರೋಡ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಟೋನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್ ಟ್ರಿಲಜಿ, ಕಿಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಹಾಗು ಅವತಾರ್. ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಇದು ರಭಸದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ನೀರು ಹಾಗು ಕೊಲ್ಲಿಯು ಪ್ರದೇಶವು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಸ್ವತಃ ನಗರವು ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮರೀನ್ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗು ಬೇ ಏರಿಯ ಹವಾಮಾನ ಹಾಗು ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು. ಇದು ಹವಾಯಿ ಹಾಗು ಈ ಸ್ಥಳದ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ."

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಾದ ಜೇನ್ ಕ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಹಾಗು ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ವಾರ್ಡ್ ವಿಶ್ವದ ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕಿವಿ ಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸರ್ಕಿಯೇಸ್, ತೈಕ ವೈತಿತಿ, ಕೋಸ್ಟ ಬೋಟೆಸ್ ಹಾಗು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಬುಶ್-ಡುಮೆಕ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್-ಆಧಾರಿತ ವಂಶಾವಳಿ ಹಾಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ದಿ ಎಂಬಸಿ, ಪ್ಯಾರಮೌಂಟ್ , ದಿ ಎಂಪೈರ್ , ಪೆಂಟ್ ಹೌಸ್ ಹಾಗು ಲೈಟ್ ಹೌಸ್, ಇದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ದ ಹದಿನೈದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವು ಜುಲೈ ೧೬ ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.
ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

thumb|ತೆ ಪಾಪಾ ("ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳ"), ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ತೆ ಪಾಪಾ (ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್), ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ & ಸೀ, ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಬರ್ತ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಕೊಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಟೇಜ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಓಲ್ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್'ಸ್, ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೋಟೆಲುಗಳು ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು BYO (ಬ್ರಿಂಗ್ ಯುವರ್ ಓನ್/ಖುದ್ದು ತರುವುದು) ಪರವಾನಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮದ್ಯಪಾನದ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ (ಮದ್ಯವಿಲ್ಲ); ತಮ್ಮ ವೈನ್ ಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತರಲು ಹಲವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಟೆಲುಗಳು ಯುರೋಪ್, ಏಷಿಯ ಹಾಗು ಪಾಲಿನೇಶಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ವಿವಿಧ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. "ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಕುರಿಮಾಂಸ, ಹಂದಿಮಾಂಸ ಹಾಗು ಸರ್ವೇನ (ಜಿಂಕೆಮಾಂಸ), ಸ್ಯಾಮನ್, ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳುನಳ್ಳಿ (ಸಮುದ್ರನಳ್ಳಿ ಮಾಂಸ), ಬ್ಲಫ್ ಆಯಸ್ಟರ್ಸ್, ಪೌಅ (ತಿನ್ನಲು ಬರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮೃದ್ವಂಗಿ) ಹಾಗು ಟುವಟುವ (ಎರಡೂ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಚಿಪ್ಪು ಮೀನುಗಳ ಜಾತಿ); ಕುಮರ (ಸಿಹಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ); ಕಿವಿಹಣ್ಣು ಹಾಗು ಟಮರಿಲ್ಲೋ; ಹಾಗು ಪಾವ್ಲೊವ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿಹಿತಿನಿಸು," ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಸವಗಳು

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಉತ್ಸವಗಳು ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ ತವರೆನಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತಹ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ, ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಜಾಜ್ಜ್ ಉತ್ಸವ, ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ E ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳಾದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ವೇರಬಲ್ ಆರ್ಟ್, ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ನಿವಲ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಫ್ರಿಂಜ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಸಮ್ಮರ್ ಸಿಟಿ, ದಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೋಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ವೈನುಯಿಯೋಮಟನಲ್ಲಿ), ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಫೋರ್ಡಬಲ್ ಆರ್ಟ್ ಶೋ, ದಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸೇವೆನ್ಸ್ ವೀಕೆಂಡ್ ಅಂಡ್ ಪೆರೇಡ್, ಔಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್, ವೊಡಫೋನ್ ಹೋಂಗ್ರೋನ್, ದಿ ಕೌಚ್ ಸೂಪ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಹಾಗು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ.
ಸಂಗೀತ

ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗೀತವು ಹಲವು ವಾದ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಿ ವಾರ್ರಟಹ್ಸ್, ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್, ಶಿಹಾದ್, ಫ್ಲೈ ಮೈ ಪ್ರೆಟೀಸ್, ರಿಯಾನ್ ಶೀಹನ್, ಫ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ'ಸ್ ಡ್ರಾಪ್, ದಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಸೀಡ್ಸ್, ಫರ್ ಪ್ಯಾಟ್ರೋಲ್, ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕನ್ಕಾರ್ಡ್ಸ್, ಕಾನ್ನನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಮೋಕಸಿನ್ಸ್, ರಾಂಬಸ್ ಹಾಗು ಮಾಡ್ಯೂಲ್.
ದಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಮಸ್ಸೇಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಲಲಿತಕಲೆ ಹಾಗು ಸಂಗೀತ ಮೀಮಾಂಸೆ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ, ನೆವಿನೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಹಾಗು ಚೇಂಬರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಖ್ಯಾತಿಯ ಪುರುಷರ ಏ ಕಾಪ್ಪೆಲ್ಲ ಗಾಯಕ ಮೇಳವಾದ ವೋಕಲ್ FX ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳು

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ, ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ, ದಿ ರಾಯಲ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬ್ಯಾಲೆ, St ಜೇಮ್ಸ್' ಥಿಯೇಟರ್, ಡೌನ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಸಿರ್ಕಾ ಥಿಯೇಟರ್, ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಓರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಟಾಕಿ ರುವ, ಸಿವಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ Eನ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ; ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಹ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸ್ಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಹಾಗು ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತಂಡಗಳಿಗೆ ತವರೆನಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಶನ್ ಟ್ರೂಪ್ (WIT), ದಿ ಇಂಪ್ರೋವೈಸರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯೂತ್ ಗ್ರೂಪ್, ಜೋ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕವಿ ಬಿಲ್ ಮ್ಯಾನ್ ಹೈರ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆ ವಿಷಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸತಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
ತೆ ವ್ಹಾಯೆಯ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಮಟ್ಟದ ನೃತ್ಯ ಹಾಗು ನಾಟಕ ಶಾಲೆ, ಹಾಗು ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ದಿ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಕನೆಕ್ಷನ್, ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಹಾಸ್ಯ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಸ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತವರೆನಿಸಿದ ಫ್ರಿಂಜ್ ಬಾರ್ ನ ಹುಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ನೆರವು ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರತಿ ವಾರದ ನಾಲ್ಕು ರಾತ್ರಿಗಳು ಹಾಸ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಡುವ ಹಾಸ್ಯ, ಇಂಪ್ರೋವೈಸೆಶನಲ್ ಹಾಸ್ಯ ಹಾಗು ಕಿರುನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ ಜಾಗ್ವರ್ ಫಿಯೆಸ್ಟ ಡೆ ವೆರೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ಗಾಯನ, ಅಣಕ, ಹಾಗು ಹಾಸ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿರುತ್ತದೆ.. ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಬಾತ್ ಹೌಸ್ ಹಾಗು ಕಟಿಪೋ ಕೆಫೆ.

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯಗಾರರು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುತ್ತಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಿನೆಟ್ಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೋನಾಲ್ಡ್("ಲಿನ್ನ್ ಆಫ್ ಟಾವ"), ರೆಬನ್ ಕನ್, ದೈ ಹೆನ್ವುಡ್, ಬೆನ್ ಹರ್ಲೇ, ಸ್ಟೀವ್ ರಿಗ್ಲೆಯ್ ಹಾಗು ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಕಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ಹಾಗು ವಿಡಂಬನಕಾರ ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕೆ ("ಫ್ರೆಡ್ ಡಗ್ಗ್") ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ.

ಕಿರುನಾಟಕ ತಂಡಗಳಾದ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ದಿ 5th ವಾಲ್ ಹಾಗು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಇರುವ ತಂಡವಾದ ಲಿಟಲ್ ಮಸ್ಟಾಷ್ ಎರಡೂ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಹೊರಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಇಂಪ್ರೋವೈಸ್ಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಹಾಗು ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತಂಡಗಳಿಗೂ ಸಹ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೆಷನ್ ಟ್ರೂಪ್(WIT), ದಿ ಇಂಪ್ರೋವೈಸರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯೂತ್ ಗ್ರೂಪ್, ಜೋ ಇಂಪ್ರೋವ್.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. NZ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟ್ ೨೦೧೦, ೨೫೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ iPhone ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು.
ಕಲೆ

thumb|ಆರ್ಟ್ ಫರ್ನ್ಸ್ & ಸಿವಿಕ್ ಸ್ವೇರ್.
ಇಸವಿ ೧೯೩೬ ರಿಂದ ೧೯೯೨ರವರೆಗೂ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತೆ ಪಾಪ ತೊಂಗರೆವದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಗೂ ಸಹ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ನಗರದ ಹೊಸ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಟೊಯಿ ಪೊನೇಕೆ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸಹೋದ್ಯಮಗಳು, ಹಾಗು ಹಲವು-ಕಲಾ ವಿಭಾಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗು ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಎರಿಕ್ ವಾಘನ್ ಹೊಲೋವಕ್ಜ್ ಹಾಗು ಅಬೆಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಂಡವು ತನ್ನ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹೊಸ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಪನಿಂಗ್ ನೋಟ್ಸ್, ಡ್ರೈವ್ ಬೈ ಆರ್ಟ್, ಮಕ್ಕಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಪ್ಲಾಷ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಹಾಗು ಹೊಸ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ನಗರವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ವೈಟ್ ಫಂಗಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಗೆ ಸಹ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆ

thumb|ವೆಸ್ಟ್ಪಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ:
* ದಿ ಹರಿಕೇನ್ಸ್ - ಸೂಪರ್ 14 ಲೋಯರ್ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಗ್ಬಿ ತಂದ, ಮೂಲತಃ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಲಯನ್ಸ್ - ITM ಕಪ್ ರಗ್ಬಿ ತಂಡ
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫಿನಿಕ್ಸ್ FC - ಫುಟ್ಬಾಲ್(ಸಾಕರ್) ಕ್ಲಬ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲೇಶಿಯನ್ A-ಲೀಗ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡವಾಗಿದೆ.
* ಟೀಮ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ - ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಅರೆ-ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡವಾದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ ಸದಸ್ಯ ತಂಡವಾಗಿದೆ.
* ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಲ್ಸ್ - ನೆಟ್ ಬಾಲ್ ನ ಸದಸ್ಯ ತಂಡವಾದ ಇದು ಲೋಯರ್ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು ANZ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮೂಲತಃ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೈರ್ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಲೇಜ್ - ಪುರುಷರ ಹಾಗು ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳು
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೈಂಟ್ಸ್ - ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಈ ಕೆಳ ಕಂಡಂತೆ ಇವೆ:
*
ದಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೆವೆನ್ಸ್ - IRB ಸೆವೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೀರಿಸ್ ನ ಸರಣಿ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಈ ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ ಸರಣಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ $೬.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
* ಕಳೆದ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮೌಂಟನ್ ರನ್ನಿಂಗ್.
* ಇಸವಿ ೧೯೮೫ ಹಾಗು ೧೯೯೬ರ ನಡುವೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರುಗಳಿಗಾಗೇ ನಡೆದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ 500 ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ರೇಸ್
* ಮ್ಯಾಕ್ ಎವೆಡಿ ಶೀಲ್ಡ್ - ರೊಂಗೊತೈ ಕಾಲೇಜು, St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್ ಕಾಲೇಜು (ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್), St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್ ಕಾಲೇಜು (ಪಟ್ಟಣ), ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕೂಟ
ಶಿಕ್ಷಣ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜು ಹಾಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

thumb|left|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೆಲ್ಬರ್ನ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (2006)
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ (ತೆ ವ್ಹಾರೆ ವನಂಗ ಓ ತೆ ಉಪೋಕೋ ಓ ತೆ ಇಕ ಅ ಮೌಇ) ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಾಲ್ಕು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ವ್ಯಾಸಂಗದ ಅವಧಿಯು ಮಾರ್ಚ್, ಜುಲೈ, ಹಾಗು ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ). ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೧,೩೮೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇವರಲ್ಲಿ ೧೬,೬೦೯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ೫೬%ನಷ್ಟು ಹುಡುಗಿಯರು ಹಾಗು ೪೪%ನಷ್ಟು ಹುಡುಗರಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ೧,೭೧೩ ಮಓರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ೧,೦೨೪ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ೨,೭೬೫ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ೫,೭೫೧ ಜನರಿಗೆ ಪದವಿ, ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಹಾಗು ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧,೯೩೦ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ನೌಕರರಿದ್ದರು.

ಮಸ್ಸೇಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ (ಸಮೂಹ)ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು "ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗು ತಾಂತ್ರಿಕ, ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಹಾಗು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಲೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನಿದ್ರೆ, ಮಓರಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಣ್ಣ & ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯಮ, ದುರ್ಘಟನೆಗಳು, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಇದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ನ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಓಟಗೋ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ನ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸಹ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾಲೇಜು ಸೇರಲು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಯಾರಿ ಹಾಗು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೀಜನ್ ನೋಡಿ.
ಸಾರಿಗೆ

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 1 ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 2 ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ನ್ಗುರಾಂಗ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ SH ೧ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ಇತರ ನಗರಗಳಂತೆ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಸ್ತೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ - ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಡುವೆ, SH ೧ ಸೆಂಟೆನ್ನಿಯಲ್ ಹೈವೇ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಕಿರಿದಾದ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು ವೈರರಪ ನಡುವೆ, SH ೨ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ರಿಮುಟಕ ರೇಂಜಸ್ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇದೂ ಸಹ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಎರಡು ಅಲ್ಪ-ದೂರದ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ಎರಡೂ SH ೧ನ ಭಾಗವೆನಿಸಿವೆ: ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆ-ಪೋರಿರುವ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗ ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅರ್ಬನ್ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗ, ಇದು ನ್ಗುರಾಂಗ ಗೋರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಪೋರಿರುವ ನಗರದ ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.


ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೆಟ್ ಲಿಂಕ್ ನ ಗುರುತಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಿಧ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸ್ಸುಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು "ಗೋಲ್ಡನ್ ಮೈಲ್" ನಿಂದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕೋರ್ಟ್ನಯ್ ಪ್ಲೇಸ್ ನವರೆಗೂ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಬಸ್ಸುಗಳು ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಒಂಬತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಟ್ರಾಲಿ ಬಸ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ಒಶಿಯಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
thumb|left|ಎರಡು ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೋದ EM ದರ್ಜೆಯ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಹಲವು ಯೂನಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೆಳಗಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು. ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಏಕೈಕ ನಗರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರೈಲ್ವೆ (NIMT) ಹಾಗು ವೈರರಪ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೇಂದ್ರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡು ದೂರ-ಪ್ರಯಾಣ ಹೋಗುವ ರೈಲುಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ: ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕನೆಕ್ಷನ್, ಪಾಮರ್ಸ್ಟನ್ ನಾರ್ತ್ ನಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹಾಗು ದಿ ಓವರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವವರಿಗೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಓವರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದು ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರವು ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಒಬ್ಬ ರೈಲ್ವೆ ವಕ್ತಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ "ನಾವು ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ".
ಆದಾಗ್ಯೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೆ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಾವು ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು (ಶುಕ್ರವಾರಗಳು, ಶನಿವಾರಗಳು, ಹಾಗು ಭಾನುವಾರಗಳು ಅತಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಒತ್ತಡದ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಹಾಗು ಈಸ್ಟರ್ ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ).

ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಉಪನಗರಗಳ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ನಗರದಿಂದಾಚೆ ಇರುವ ಇತರ ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತವೆ - ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ನಾರ್ತ್, ಉತ್ತರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಉಪನಗರದಿಂದ ಹೊರತು, ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಪರಪರುಮು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವು NIMTಯಿಂದ ಪೋರಿರುವ ಹಾಗು ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪರಪರಮುಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ಪೆಟೋನೆ ಮೂಲಕ ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೆಲ್ಲಿಂಗ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ಹಾಗು ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಲೈನ್ ವೈರರಪ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಲೋ ಹಾಗು ತೈತ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಡೀಸಲ್ ನಿಂದ-ಸಾಗುವ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ವೈರರಪ ಕನೆಕ್ಷನ್, ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವೈರರಪದ ಮಾಸ್ಟರ್ಟನ್ ಗೆ ಉದ್ದದ ರಿಮುಟಕ ಟನಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನಿಂದ ಸೌತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪಿಕ್ಟನ್ ಗೆ ದೋಣಿಮಾರ್ಗದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತಿಮ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ-ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಟರ್ಐಲ್ಯಾಂಡರ್ ಹಾಗು ಖಾಸಗಿ ಬ್ಲೂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ದೋಣಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ಈಸ್ಟ್ ಬೌರ್ನೆ, ಸೀಟೌನ್ ಹಾಗು ಪೆಟೋನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.

ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಮಾನಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಣ್ಣ () ಓಡುಪಥಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಏರೋ ಕ್ಲಬ್ ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ವಾಯುಯಾನ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ಯಾಲರಿ

thumb|800px|centre|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಹಾಗು ಕೃತಕ ಕೊಳದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ
thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ರಾತ್ರಿಯ ದೃಶ್ಯ
thumb|800px|centre|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಲಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ
thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ
thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ
ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು

ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ:
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು
* ಪೋರಿರುವ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು
* ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು
* ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು
*
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

* ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೀಜನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್
* ಅಫಿಷಿಯಲ್ NZ ಟೂರಿಸಂ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಫಾರ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್
* ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ ತೆ ಆರಾ ದಿ
*


ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್
ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಓಶಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಜನನಿಬಿಡ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ವರ್ಗ:೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಧಾನಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್