JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
තණ්හා

සමුදය යන්නේ හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගේ බලපෑමෙන් (දුක්) හට ගැනීම සිදුවන බව ඉගැන්වෙයි. දුක් හට ගැනීමට හේතුව නම් තෘෂ්ණාවයි.
"............තත්ථ කතමං දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං? යායං තණ්හා පෝනොභවිකා නන්දිරාග සහගතා තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී , සෙය්‍යථීදං? කාම තණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා ඉදං වුච්චතී භික්ඛවෙ දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං..........."(විභංගප්‍රකරණයේ සච්ච විභංගය)
(දුක්ඛ සමුදයයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය යනු කවරේද යත්? යම් තණ්හාවක් නැවත නැවත භවගාමී තත්වයක් ( පෝනොභවිකා) ඇති කෙරේද? සකන්ධ පිළිබඳ සතුට ‍හා ඇලීම(නන්දිරාග සහගතා) ඇති කරයිද? ඒ ඒ භවයන්හි ඇලීම (තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී) ඇති කෙරේද? කාම තණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා යනුවෙන් ත්‍රිවිධාකාර වූ එම තෘෂ්ණාව දු:ඛසමුදයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය නම් වේ.)
තෘෂ්ණාව ප්‍රධාන කොටස් 03 කි.
#.කාම තණ්හා
#.භවතණ්හා
#විභවතණ්හා
කාම තණ්හා

කාම වස්තූන් පිළිබඳව ආශාවයි.කාම වස්තූන් යනු පඤ්ච කාමයන්ය. එනම්, රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ යනාදියයි.චක්ඛු, සෝත, ඝාණ, ජිව්හා, කාය, මන යන ෂඩ් ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට ඇති කැමැත්තයි.රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ,ධර්‍ම යනුවෙන් ගත් කළ එය සය වැදෑරැම් වේ. අතීත වර්තමාන අනාගත යන තුන් කාලයට අනුව රූපාදී අරමුණු සය වැදෑරැම්ව ග්‍රහණය අනුව කාම තණ්හාව (18) අටළොස් වැදෑරැම් වේ.
භවතණ්හා

භව ගාමී වීමට ඇති ආශාවයි.
මරණින් පසුවද ලබන ආත්ම වල දී පසිඳුරන් පිනවමින් පස්කම් සැප විඳීමට ඇති රුචිය මින් අදහස් කෙරේ. කාම වස්තූන් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අනුව ශාශ්වත දෘශ්ටිගතව සැප පැතීම භව තණ්හාවේ ලක්ෂණයකි. ෂඩ් ඉන්ද්‍රියන් තුනු කාලයට අනුව පිනවීමට යාම තුළින් භව තණ්හාව අටළොස් වැදෑරැම්
වේ.
විභව තණ්හාව

මරණින් මතු තවත් උපතක් නැත. ඒ නිසා පස්කම් සැප විඳීමට අවස්ථාවක්
නොලැබෙයි.ජීවත්ව සිටියදී හැකි තරම් කම් සුව විඳිය යුතුය. මෙම දර්ශනය උච්ඡේදවාදී දර්ශනයක්
වශයෙන් සලකනු ලැබේ.


සවිස්තරාත්මකව තෘෂ්ණාව 108 වැදෑරැම් වේ.
*කාම තණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා=03
*රූප,ශබ්ද,ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, ධම්ම=06
=03*06=18
*අධ්‍යාත්මික, භාහිර=02
=18*02=36
*අතීත වර්තමාන අනාගත=03
=36*03
=108
" සමුදයස්ස ආයුහනට්ඨෝ නිදානට්ඨො සංයෝගට්ඨො පළිබොධට්ඨො ඉමේ චත්තාරො සමුදයස්ස
සමුදයට්ඨා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා" යනුවෙන් පටිසම්භිදාමග්ග සච්ච නිද්දේසයට අනුව සමුදය

සත්‍යයේ හෙවත් තෘෂ්ණාවේ මූලික ලක්ෂණ 04 කි.

01.ආයුහනට්ඨ

02.නිදානට්ඨ

03.සංයෝගට්ඨ

04.පළිබොධට්ඨ
ආයුහනට්ඨ

දුක් උපදවන දුක් ලබා දෙන දුක් රැස් කරන අර්ථයෙන්ආයුහනට්ඨ නම් වේ.කාම ලෝක
රූප ලෝක අරූප ලෝක යන කවර භවයක උපත ලැබූවද ජාති ජරා මරණාදී දුක් ලබා දෙයි. ලොව යම්
දුකක් වේද ස්කන්ධ ඇසුරින්ම ඒ සියළු දුක් පවතියි.
නිදානට්ඨ

සියළු දුක් වලට මූලික වූ තණ්හාව හේතු කොට ගෙන උපත ලද සත්වයන්ට විවිධාකාර වූ
හිරිහැර දුක්පීඩා උපදවන ස්වභාවය නිදානට්ඨ නම් වේ.දුක ඇති වීමට හේතුව තෘෂ්ණාව බව තේරුම් ගෙන
තෘෂ්ණාව නැති කිරීමට පිළියම් කළ යුතුය.සසරෙහි භව ගාමීව සිටින තෙක් දුක්උපදවා ලීමට තෘෂ්ණාව
ඉවහල් වේ.ජාතියක් ජාතියක් පාසා අභිනව ස්කන්ධ නැවත නැවත ඇති කරන අතර ඒ නිසාම දුක් ඇති
වීමද නිතැතින්ම සිදු වේ.
සංයෝගට්ඨ

සත්වයාට සසරින් එතෙරව විමුක්ති සුවය සළසා ගැනීමට ඉඩ නොදී නැවත නැවතත් සසරට
පත් කරමින් දුක්පීඩා විඳීමට සැළැස්වීම සංයෝගට්ඨ නම් වේ. ගසක බඳින ලද ගවයාට බැමි
ලිහන තෙක් ඉන් ඈත‍ට ගිය නොහැක. පෘතග්ජන සත්වයා ද තණ්හාව නිසා පඤ්චස්කන්ධය පිළිබඳව
පවත්නා බැඳීම නිසාම සසරගතව දුක් අනුභව කරයි.
පළිබෝධට්ඨ

මාර්‍ග හා ඵලාධිගමනයෙන් විමුක්තිය සළසා ගැනීමේ අවස්ථාව වළක්වන ස්වභාවය
පළිබොධට්ඨ නම් වේ. මේ අනුව පුද්ගලයා පාපයට නැඹුරු කෙරේ.හොඳ ක්‍රියා වලින් ඈත්
කරවයි.දුසිරිතට පොළඹවයි.
මෙබඳු මූලික ලක්ෂණ 04 ක් තෘෂ්ණාව ඇසුරින් දැකිය හැකිය.


Image:Z p06-sasara.jpg
Image:සසර2.jpg
Image:Z P16-nithara.jpg
Image:සසර3.jpg
බොධි පූජා

ශ්‍රි ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධයන් විසින් සිදුකරන තමන්ට හො වෙන් අයෙකුට ශාන්තිය පතා සිදුකරන පූජාවකි.බෝධිය වන්දනා කරන ගාථා ඇත
අතීතය

ආරම්භය

මහ්න්දාගමනයට පෙර සිටම සිංහලයන් මහා වෘක්ෂ සහ රුක් දෙවි වන්දනාවේ නිරත විය. ශ්‍රී මහා බෝධි අංකුරයක් ලක් දිවට වැඩම කිරීමත් සමග ක්‍රමයෙන් වෙනත් ගස් වන්දනා කිරීම අඩුවී බෝධි වන්දනාවට යොමුවිය.
වත්මන් ක්‍රමයේ ආරම්භය

1970 දශකයේදී පානදුරේ අරියධම්ම හිමි විසින් හඳුන්වාදුන් ක්‍රමය සහ එම හිමියන් විසින් රචිත බෝධි පූජා කවි වර්ථමානයේ ස්ංහල බෞද්ධයන් විසින් විශාල ලෙස භාවිතා කරයි.
ආශ්‍රිත ලිපි

* පානදුරේ අරියධම්ම හිමි

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනය

thumb|250px|ඇෆ්ගනිස්තානයේ ජනාධිපති |ජනාධිපති [[හමිඩ් කර්සේයි, කාබුල්හී පැවැති 2011 ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනයේදී ඇෆ්ගන් සන්නද්ධ හමුදාවන්හී ආචාර පෙළපාලියක් නිරික්ෂණය කරමින්.]]

ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනය සැමරෙනුයේ අගෝස්තු 19 දිනදී වන අතර එහිදී 1919 එංගලන්ත-ඇෆ්ගන් ගිවිසුම සිහි කෙරෙයි. ඇෆ්ගනිස්තානය කිසිවිටෙක බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙහි කොටසක්ව නොපැවතුනද, මෙම ගිවිසුම මගින් බ්‍රිතාන්‍යය වෙතින් පූර්ණ නිදහස පිරිනැමිණි. බ්‍රිතාන්‍යයෝ ඇෆ්ගනිස්තානය සමග යුද්ධ තුනක් සටන් කළහ.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:නිදහස් දිනයන්
ජනවන්දනා වසර

සභා වසර ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ජනවන්දනා වසර යනු, සාන්තුවරයන් සිහිකිරීම්ද අඩංගු මංගල්‍යය සැමරිය යුත්තේ කවර දිනකදීද යන්න සහ, වාර්ෂික චක්‍රයක් අනුව හෝ වසර කිහිපයක චක්‍රයක් අනුව හෝ, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ කුමන කොටස් කියවිය යුතුද යන්න තීරණය කෙරෙන, ක්‍රිස්තියානි සභාවන්හී ජන්වන්දනාමය කාලසීමාවන් චක්‍රයකි. ජනවන්දනා වසරෙහි වෙනස් කාලසීමා සඳහා, ප්‍රභින්න ජනවන්දනා වර්ණයන් භාවිතා විය හැක. මංගල්‍යයන් පැවැත්වෙන දිනයන් පිළිබඳව, විවිධ සභාවන් අතර වෙනස්කම් පැවතිය හැකි නමුදු, ක්‍රමානුරූපය සහ තර්කානුකූල බව බොහෝ ලෙසින් එක සමාන වෙයි.

පාස්කු මංගල්‍යය පැවැත්වෙන දිනය අනුව වෙනස්වන, බොහෝ වෙනත් සචල මංගල්‍යයන් පවතින අතර, එසේ පාස්කු දිනය පැවැත්වෙන දිනය අනුව, වසරෙන් වසරට බොහෝ මංගල්‍යය දිනයන්, බටහිර හා නැගෙනහිර සභාවන්හී වෙනස් වෙයි. මංගල්‍යයන් සහ උත්සවයන් කෙතරම් ප්‍රමාණයක් සැමරෙනවාද යන්නද සභාවන් අනුව වෙනස් වෙයි; විශේෂිත වශයෙන් කන්‍යා මරියතුමියගේ සහ අනෙකුත් සාන්තුවරයන්ගේ මංගල්‍යයන් සැලකූ කළ, සාමාන්‍යයෙන්, කතෝලික සහ ඕර්තඩොක්ස් සභාවන්ට වඩා අඩු මංගල්‍යය ප්‍රමාණයක් ප්‍රොතෙස්තන්ත සභාවන් විසින් සමරනු ලැබේ.
ජනවන්දනාමය චක්‍රය

ජනවන්දනාමය චක්‍රයක් විසින්, ජනවන්දනා වසරක්, කාලසීමා මාලාවකට බෙදා වෙන් කරන අතර, එයින් එක් එක් කාල සීමාවකට වෙන්වූ ස්වීය මනෝභාවයන්, දේවධර්මීය අවධාරණයන්, සහ යාච්ඤා ප්‍රක්‍රමයන් සහිත වන අතර, දේවස්ථාන සැරසීමේ වෙනස් ක්‍රම, දේවස්ථාන ඇතුලත සැරසීම සඳහා භාවිතා වන ප්‍රසාධනයන්ගේ සහ පූජ්‍ය පක්ෂය සඳහා ලෝගුවන්හී වර්ණයන්, ශුද්ධ ලියවිලි කියවීම්, දේශනා සඳහා තේමාවන් සහ නිවෙස්වලදී පෞද්ගලිකව පිළිපැදෙන වෙනස් සම්ප්‍රදායයන් සහ ප්‍රතිපත්තීන් පවා තුලින් මේවා ප්‍රකට විය හැක. ජනවන්දනා වසර අනුගමනය කරන සභාවන්හී, එක් එක් ඉරිදා දිනයන් සඳහා ශුද්ධ ලියවිලි පාඨ (සමහර සම්ප්‍රදායයන්හීදී වසරේ එක් එක් දිනයන් සඳහා වෙන් වෙන් වශයෙන්) පාධන සංග්‍රහයක් තුල සඳහන් කොට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තියානි ආගම
සුදර් ඔලි

සුදර් ඔලි ( සුදර් ඔලි) යනු, උදයන් පුවත්පත් සමූහයෙහි කොටසක් වන සී/ස මාස් මීඩියා සින්ඩිකේට් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන, දෙමළ භාෂා ශ්‍රී ලාංකික දිනපතා පුවත්පතකි. 2000 වසරෙහිදී ඇරඹුනු එය ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙනුයේ කොළඹ නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙනය. එහි සොහායුරු පුවත්පත වන්නේ යාපන නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගත් උදයන් පුවත්පත වෙයි. මෙම පුවත්පත කිහිපවතාවක් පහරදීමට ලක්ව, අවිගත් කණ්ඩායම් සහ අනෙකුත් හමුදා බලකායන් විසින් එහි කාර්ය මණ්ඩලයෙහි කිහිප දෙනෙකු ඝාතනයට ලක්වී ඇති අතර, එය නිතොරම තර්ජනයන්ට ලක්වෙයි.
තිනකරන්

තිනකරන් යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ දිනපතා පුවත්පතකි. එය ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. එහි සොහායුරු පුවත්පත් වන්නේ, සන්ඩේ ඔබ්සවර්, සිළුමිණ, දිනමිණ සහ ඩේලි නිවුස් වෙති. දිනපතා පුවත්පතෙහි අළෙවිය 50,000 වන අතර එහි ඉරිදා අනුවාදය, තිනකරන් වාරමන්ජරී සඳහා, නිකුතුවකට 70,000 ක් අළෙවියක් වෙයි.
මෙයද බලන්න

*ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

*තිනකරන් නිල වෙබ් අඩවිය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:1932දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
තිනක්කුරල්

තිනක්කුරල් යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ පුවත්පතකි. වීරකේසරී පුවත්පතෙහි හිටපු සංස්කාරකයෙක් වූ, පොන් රාජගෝපාල් විසින් 1997 දී එය ආරම්භ කරන ලදි. මෑත කාලයේදී පුවත්පතෙහි බෙදාහැරීම බලහත්කාරයෙන් නතරකිරීමට ගත් තැත් කිහිපයක් පිළිබඳ වාර්තා වෙයි.
මෙයද බලන්න

*ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

*තිනක්කුරල් නිල වෙබ් අඩවිය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:1997දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
උදයන්

උදයන් ( උදයන්, ) යනු, උදයන් පුවත්පත් සමූහයෙහි කොටසක් වන සීමාසහිත නව උදයන් ප්‍රකාශන (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන, දෙමළ භාෂා ශ්‍රී ලාංකික දිනපතා පුවත්පතකි. 1985 දී අරඹන ලද එය, යාපනය නගරය කේන්ද්‍රගතව ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. එහි සොහායුරු පුවත්පත වන්නේ කොළඹ කේන්ද්‍රගතව ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන් සුදර් ඔලි පුවත්පතයි. යාපනය කේන්ද්‍රගතව පළවෙමින් සිවිල් යුද්ධය නිසා ප්‍රකාශයට පත් කිරීම අත්නොහල එකම පුවත් පත උදයන් වෙයි. පුවත්පත කිහිපවතාවක්ම පහරදීම් වලට ලක්ව, අවිගත් බලකායන් විසින් හා වෙනත් හමුදාවන් විසින් එහි කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකු මරා දමා ඇති අතර එය නිතොර තර්ජන වලට ලක් වෙයි.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:යාපනයේ මාධ්‍ය කටයුතු
ප්‍රවර්ගය:1985දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:උදයන් පුවත්පත් සමූහය
ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

ලංකාවේ පළමු පුවත්පත colombo jurnol (1832) වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සිංහල පුවත්පත බුලත්ගම ධර්මාලංකාර හිමිගේ මූලිකත්වයෙන් පල කළ "ලංකාලෝකය" (1860) වේ. නමුත් මෙය රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි වූ පුවත්පතක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි මුල්ම පුවත්පත වන්නේ "ලක්මිණි පහන"(1962) පුවත්පත වේ. මෙහි කතුවරයා වන්නේ කොග්ගල ප්‍රඟ්දාශේඛර පඬිතුමාය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සඟරාව වන්නේ, 1832දී පළවූ "මාසික තෑග්ග" වේ. පසුව 1840දී "ලංකා නිධානය" සඟරාව පළ විය.

බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය යටතේ බිහි වූ පුවත්පත්-

# ලක්මිණි පහන(1862)
# ලක්රිවි කිරණ(1864)
# සරසවි සඳරැස(1880)
# සිංහල ජාතිය(1902)
# සිංහල බෞද්ධයා(1906)
සිංහල පුවත්පත්
දෙමළ පුවත්පත්
ඉංග්‍රීසි පුවත්පත්

* ඩේලි නිවුස් - රාජ්‍ය-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ඔබ්සවර් - රාජ්‍ය-අයිතිය, සතිපතා
* ඩේලි මිරර් - විජය-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ටයිම්ස් - විජය-අයිතිය, සතිපතා
* දි අයිලන්ඩ් - උපාලි-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ලීඩර් පෞද්ගලික අයිතිය, සතිපතා
* ද නේෂන්- රිවිර මීඩියා කෝපරේෂන්, සතිපතා
* ද මෝනිං ලීඩර් - පෞද්ගලික අයිතිය, සතිපතා
* ලක්බිම නිවුස් - සුමති නිවුස් පේපර්ස්, සතිපතා
* ද බොටම් ලයින් - රිවිර මීඩියා කෝපරේෂන්, සතිමැද සතිපතා
* ද කලම්බු පෝස්ට් - අඟහරුවාදා පමණයි
*ලංකා බිස්නස් ඔන්ලයින්-ව්‍යාපාරික පුවත් - දිනපතා
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය: ජනමාධ්‍ය
පරලෝක රාජේශ්වරිය

. වෙලස්කිස්, 1645]]

පරලෝක රාජේශ්වරිය යනු, විශේෂයෙන් රෝමානු කතෝලික සභාවෙහි සහ, යම් මට්ටමකට ඇංග්ලිකානු ආගමෙහි සහ නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් ආගමෙහි, ක්‍රිස්තියානි වරුන් විසින් භාත්‍යවන්ත කන්‍යා මරියතුමිය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණු ගෞරව නාමයක් වන අතර, මෙය, පස්වන සියවසෙහි පැවැත්වුනු එෆසස් පළමු මන්ත්‍රණ සභාවෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් කන්‍යා මරියතුමිය සඳහා, සිංහලෙන් "දේව මාතාව" යනුවෙන්ද සහ ලතින් භාෂාවෙන් මාටර් ඩෙයි ලෙසින්ද හැඳින්වෙන "තියටොකස්" යන ගෞරවාන්විතය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුව සිදුවී ඇත.
ස්ටාලින්වාදයට හා නාසිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා යුරෝපියානු දිනය

ස්ටාලින්වාදයට හා නාසිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා යුරෝපියානු දිනය (සමහර රටවල් වල ජාත්‍යන්තර කළු පීත්තපටි දිනය සහ වෙනත් නම් වලින් හැඳින්වෙන), 2008/2009 දී යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුව විසින් අගෝස්තු 23 දිනදී, " ඒකාධිපති සහ අධිපතිවාදි කන්ත්‍රයන්ට ගොදුරුව පීඩාවට පක්වූ සියල්ලන්, ගරුත්වයෙන් සහ අපක්ෂපාතිත්වයෙන්, යුරෝපය-ව්‍යාප්තව අනුස්මරණය සඳහා දිනයක්," ලෙසින් සැමරිය යුතු යැයි නියම කරනු ලැබු අතර, 2009 සිට යුරෝපියානු සංගමයෙහි කායයන් විසින් වාර්ෂිකව සමරනු ලැබ ඇත. යුරෝපියානු ජනතා පක්ෂය, යුරෝපය සඳහා ලිබරල්වාදීන්ගේ සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ගේ සන්ධානය, ග්‍රීන්ස්–යුරෝපියානු නිදහස් සන්ධානය, සහ යුරෝපය සඳහා ජාතීන්ගේ සංගමය, විසින් සම-අනුග්‍රාහකත්වය දැරුණු, යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුවේ යුරෝපියානු ප්‍රබුද්ධාවබෝධනය සහ ඒකාධිපතිවාදය පිළිබඳ 2009 යෝජනා සම්මතය විසින් ඇරයුම් කරන ලද්දේ, සමස්ත යුරෝපය පුරාවට එය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසයි. OSCE පාර්ලිමේන්තු සභාව විසින් සිදු කළ 2009 විල්නස් ප්‍රකාශය තුලින්ද, ඒකාධිපතිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා ජාත්‍යන්තර දිනයක් ලෙසින් අගෝස්තු 23 සැමරීම ඇරඹීමට සහය ලැබිණි.

සෝවියට් සංගමය සහ නාසි ජර්මනිය විසින් ඔවුන් අතර නැගෙනහිර යුරෝපය බෙදාගැනීම සඳහා එකඟත්වය පළ කල සහ, 2010දී යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුවේ සභාපති යර්සි බූසෙක් විසින්, "මානව ඉතිහාසයේ දරුණුම ආකාරයේ පූර්ණ ඒකාධිපතිවාදයන් දෙකක් අතර ඇතිවූ දුස්සංයෝජනයක්" ලෙසින් හැඳින්වුනු, මෝල්ටොව්-රීබෙන්ට්‍රොප් ගිවිසුම අත්සන් තැබීමේ දිනය හා සමපාත වීම සඳහා, අගෝස්තු 23 තෝරාගැනිණි.
ආශ්‍රිත
ජුලියා මාගරට් කැමරන්

ජුලියා මාග්‍රට් කැමරන් යනු (1815-1879) විශිෂ්ඨ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ඡායාරූප ශිල්පිනියකි. ඇය ප්‍රසිද්ධියට හා කීර්තියට පත්ව තිබුනේ ඇය ලබාගන්නා ලද අති විශිෂ්ඨ ගනයේ ආලේඛ ඡායාරූප ( පුද්ගල දේහ ලක්ෂණ) සදහාය. ඒ බොහොමයක් ඡායාරූප අතීත පුරාවෘතයන් තේමා කරගනිමින් ලබාගන්නා ලද ඒවා වෙයි.


ජුලියා මාග්‍රට් පාට්ලේ නම් වූ ඇය උපත ලද්දේ ඉන්දියාවේ කල්කටා නගරයේදීය. ඒ ජේම්ස් පාට්ලේ හා එඩ්ලයින් ඩී ඊටෑන් හටයි. කල්යත්ම ජුලියා මාග්‍රට් අධ්‍යපනය ලැබීම සදහා ප්‍රංශය බලා පිටත් විය. නමුත් 1838 දී ඇය නැවත ඉන්දියාවට පැමිණි අතර එහිදී චාර්ල්ස් හේ කැමරන් නම් වූ කල්කටා නීති කොමිෂන් සභාවේ සාමාජිකයකු හා විවාහ විය. ඔහු වෘතියෙන් නීති වේදියකු වූ අතර ජුලියාට වඩා අවුරුදු 20ක් වැඩිමහලු අයෙක් විය.1848 දී චාර්ල්ස් විශ්‍රාම ගන්නා අතර ඔවුන් ලන්ඩන් නුවරට පදිංචිය සදහා පැමිණියේය. 1860දී කැමරන් ඇල්ෆ්‍රඩ් ලෝඩ් ටෙනිසන් නම් වූ කිවිදුන්ගේ වතුයායෙහි සංචාරය කළ අතර ඉතා ඉක්මනින් ඔවුන් එය මිලට ගන්නා ලදී. ඔවුන් විසින් එයට නම් තබන ලද්දේ දිඹුල බංගලාව Dimbola Lodge ලෙසයි.


කැමරන් මහත්මියගේ ඡායාරූප වෘතිමය ජීවිතය අවුරුදු 11ක් පමණ වූ ඉතා කෙටි කාල පරාසයක (1864-1875) විහිදුනු එකකි. ඇය ඡායාරූප ගැනීම ආරම්භ කරනු ලබන්නේ ඇයගේ වයස අවුරුදු 48ත් ඉක්මවූ පසුවය. ඒ 1863 දී ඇයගේ දියණිය විසින් ලබාදෙන ලද ත්‍යාගය වූ කැමරාව නිසාවෙනි. එය ඇගේ ජීවිතය වෙනස් මගකට යොමු කරවන්නට ඇත. එයින් වසරක් යාමටත් පෙර ඇය ලන්ඩනයේ හා ස්කොට්ලන්තයේ ඡායාරූප සංසදයේ සමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදී.
බෙරික් යටත් කර ගැනීම (1482)

බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ් සහ එහි මාලිගය 1482දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් විසින් අල්වා ගන්නා ලද්දේ එංගලන්ත-ස්කොට්ලන්ත යුද්ධ අතරතුරදීය. 1482, ජූනි 14 දිනදී අත්සන් තැබුණු, ෆොදරිංගේ සම්මුතිය ප්‍රකාර, ස්කොට්ලන්තයේ තුන්වන ජේම්ස් රජුගේ සහෝදර ඇලෙක්සැන්ඩර් ස්ටුවර්ට්, ඇල්බනියේ ආදිපාදවරයා විසින්, තමා ස්කොට්ලන්තයේ රජ බවට ප්‍රකාශ කොට, එංගලන්තයේ සතරවන එඩ්වඩ් රජුහට පක්ෂපාතිත්වය දිවුරා පොරොන්දු විය. මෙයින් පසුව සිදුවූ ස්කොට්ලන්ත ආක්‍රමණයේදී, ඇල්බනියේ ආදිපාදවරයා සිහසුනෙහි හිඳවීමට අසමත් වුවද, 1482 අගෝස්තු 24 දිනදී මාළිගාව යටත් වීමෙන් පසුව, බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ් යන මායිම් සුළු-නගරය ඉංග්‍රීසීන්ට යටත්ව පැවතිණි.
පිලිපීනයේ රජයේ නිවාඩු දිනයන්

මෙය, පිලිපීනයේ රජයේ නිවාඩු දින ලැයිස්තුවකි.
නිවාඩු වර්ග

පිලිපීනයේ කම්කරු සංග්‍රහය විසින් නිවාඩු වර්ග දෙකක් ගෙන හැර දක්වයි: "විධිමත් නිවාඩු" සහ "විශේෂ වැඩ-නොකරන දින".


මේවා හැරුණු විට, ඔහුගේ විවේක දිනයක නිවාඩු දින යෙදුනු විටෙක (අමතර 30%) හෝ, ඔහු අතිකාල වැඩ කල විට (පැයකට අමතර 25%; විවේක දිනයක නම්, පැයකට අමතර 30%) හෝ, සේවකයෙකුට අමතර ගෙවුමක් කිරීම සිදු වෙයි.
දේශ-ව්‍යාප්ත සිහිකිරීම්

විධිමත් නිවාඩු
ආශ්‍රිත
රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය

රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය යනු ක්‍රි.ව. 1930දී ජමෙයිකාවේ අරම්භවුනු අාධ්‍යාත්මික සංකල්ප පද්ධතියකි. මෙය තැනෙක ආගමක් ලෙසද තවත් තැනෙක ජීවන ශෛලියක් ලෙසද විස්තර කෙරේ. මෙහි අනුගාමිකයන් ක්‍රි.ව. 1930 සිට 1974 දක්වා ඉතියෝපියාවේ අධිරාජයාව සිටි හෙයිලේ සෙල්ලාසි දේවත්වයේලා වන්දනා කරති.

ලෝ ප්‍රකට බොබ් මාලේ රස්තෆාරියානු දහමේ ප්‍රබල අනුගාමිකයෙකු ලෙස සැලකේ. බොබ් මාලේ, හඳුනා ගැනීමේ සංකේතයක් බඳු ඔහුගේ කොණ්ඩා විලාසිතාව ද රස්තෆාරියානු දහමේ දායාදයකි. මෙම දහම අදහනනෝ ශාඛ භාක්ෂකයෝ වෙති.ඔවුන් තමන්ගේ ජීවිතයේ කොටසක් ලෙස ගංජා භාවිතා කරයි.ගංජා ඉරීම තුළින් දෙවියන් වෙත ළඟාවිය හැකිය යන්න ඔවුන්ගේ සදාතනික විශ්වාසයි. දෙවියන් විසින් ලබා දුන් ශරීරය කිසිඳු හේතුවක් නිසා විච්චේදනයට ලක් නොකරන ඔවුන් සැත්කම් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෝ වෙති.
ආශ්‍රිත ලිපි

* හෙයිලේ සෙල්ලාසි

ප්‍රවර්ගය:රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය
ප්‍රවර්ගය:නව ආගමික ව්‍යාපාර
විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරු

විලියම්, වේල්ස් කුමරු (විලියම් ආතර් පිලිප් ලුවී; උපත 21 ජූනි 1982), බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයේ උරුමක්කාරයා වේ. ඔහු III චාල්ස් රජුගේ සහ වේල්ස් කුමරිය ඩයනාගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයාය.

විලියම් උපත ලැබුවේ ඔහුගේ පියාගේ ආච්චි, II එලිසබෙත් රැජිනගේ පාලන සමයේදීය. ඔහු වෙදර්බි පාසල, ලුඩ්ග්‍රෝව් පාසල සහ ඊටන් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු ශාන්ත ඇන්ඩෘස් විශ්ව විද්‍යාලයේ භූගෝල විද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ලබා ගත් අතර එහිදී ඔහුට ඔහුගේ අනාගත බිරිඳ කැතරින් මිඩ්ල්ටන් හමුවිය. ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටී: ජෝර්ජ්, චාලට් සහ ලුවී. විශ්ව විද්‍යාලයෙන් පසු, විලියම් බ්ලූස් සහ රෝයල්ස් සමඟ සේවය කිරීමට පෙර රාජකීය හමුදා ඇකඩමියේ සැන්ඩ්හර්ස්ට් හි පුහුණුව ලැබීය. 2008 දී ඔහු Cranwell රාජකීය ගුවන් හමුදා විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබා, 2009 මුල් භාගයේදී RAF සෙවීම් සහ මුදවා ගැනීමේ බලකායට සම්බන්ධ විය. ඔහු 2015 ජූලි මාසයේ සිට වසර දෙකක් නැගෙනහිර ඇන්ග්ලියන් ගුවන් ගිලන් රථයේ පූර්ණ කාලීන නියමුවෙකු ලෙස සේවය කළේය.

විලියම් රාජාණ්ඩුව වෙනුවෙන් නිල රාජකාරි සහ කටයුතු සිදු කරයි. ඔහු ටස්ක් ට්‍රස්ට්, සෙන්ටර්පොයින්ට්, ද පැසේජ්, වේල්ස් එයාර් ගිලන්රථ සහ ලන්ඩනයේ එයාර් ගිලන්රථ පුණ්‍යායතනය ඇතුළු පුණ්‍ය සහ හමුදා සංවිධාන 30කට අධික සංඛ්‍යාවක් සමඟ අනුග්‍රහය දක්වයි. ඔහු මානසික සෞඛ්‍යය, සංරක්ෂණය, නිවාස නොමැතිකම සහ හදිසි සේවකයින් වටා කැරකෙන ඔහුගේ පුණ්‍ය කටයුතු සමඟ රාජකීය පදනම හරහා ව්‍යාපෘති භාර ගනී. 2020 දී William විසින් Earthshot ත්‍යාගය දියත් කරන ලද අතර එය ඉදිරි දශකය තුළ පාරිසරික විසඳුම් දිරිගැන්වීම සඳහා පවුම් මිලියන 50 ක මුලපිරීමක් විය.

විලියම් 2011 අප්‍රේල් මාසයේ ඔහුගේ විවාහයට පෙරාතුව කේම්බ්‍රිජ්හි ආදිපාදවරයා බවට පත් කරන ලදී. 2022 සැප්තැම්බර් 8 වන දින ඔහුගේ පියා සිංහාසනයට පත්වීමත් සමඟ ඔහු කෝන්වෝල්හි ආදිපාදවරයා සහ රොතේසේ ආදිපාදවරයා බවට පත් විය. පසුදින ඔහු වේල්ස්හි කුමරු බවට පත් කරන ලදී.
සටහන්
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
එංගලන්ත-සැන්සිබාර් යුද්ධය

එක්සත් රාජධානිය සහ සැන්සිබාර් සුල්තාන් රාජ්‍යය අතර 1896 අගෝස්තු 27 දින දී, එංගලන්ත-සැන‍්සිබාර් යුද්ධය ඇවිලිණි. ගැටුම පැවතියේ විනාඩි 40 ක පමණ කාලයක් තුලදී වන අතර, එය ඉතිහාසයේ කෙටිම යුද්ධය වෙයි. යුද්ධයේ ආසන්නතම හේතුව වූයේ 1896 අගෝස්තු 25 දිනදී සිදුවූ බ්‍රිතාන්‍ය-ලැදි සුල්තාන් හමාඩ් බින් තුවයිනිගේ මරණය සහ ඉන්පසුව සුල්තාන් කාලිඩ් බින් බර්ගාෂ්ගේ අනුප්‍රාප්තියත්ය. බ්‍රිතාන්‍ය බලධාරින්ගේ මනාපය වූයේ, බ්‍රිතාන්‍ය අවශ්‍යතාවයන්ට වඩාත් හිතවත්වූ, හමුද් බින් මොහාමඩ් සුල්තාන්වරයා ලෙසින් පත්වීමය. 1886 දී අත්සන් තැබූ ගිවිසුමක් අනුව, සුල්තාන් රාජ්‍යයේ අනුප්‍රාප්තිය සිදුවන විට බ්‍රිතාන්‍ය කොන්සල්වරයාගේ අවසරය ලබා ගත යුතුව තිබුණද, කාලිඩ් විසින් එම අවශ්‍යතාවය සපුරා නොතිබුණි. යුද්ධ හේතුකයක් ලෙසින් මෙය සැලකූ බ්‍රිතාන්‍යයෝ, කාලිඩ් වෙත අවසන් නිවේදනයක් නිකුත්කරමින් දන්වාසිටියේ ඔහු සේනාංකයන් ක්‍රියාවිරහිත කොට මාලිගාවෙන් පිටවන ලෙසයි. මෙයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, කාලිඩ් සිදු කලේ මාලිගා ආරක්ෂා හමුදා කැඳවා ඔහු මාලිගය තුලට වැද ආරක්ෂා වළල්ලක් යොදවා ගැනුමයි.
මූලාශ්‍ර
අවතාරය (හින්දු ආගම)

thumb|250px|විෂ්ණු|විෂ්ණු දෙවි සඳහා දස අවතාර ([[මත්‍ය, කර්ම, වර්ෂා, වාමන, ක්‍රිෂ්නා, කල්කි, බුදුන්වහන්සේ, පර්ෂුරාමා, රාමා සහ නරසිංහ). ජායිපූර් වෙතින් සිත්තමක්, දැනට ඇත්තේ වික්ටෝරියා සහ ඇල්බට් කෞතුකාගාරය වෙතය]]

හින්දු ආගමෙහි, අවතාරයක් { සංස්කෘත "පහලවීම" යන්නෙන්) යනු, දේවතාවෙකු හෝ, අතිඋතුම් භාවයක් (නිද., විෂ්ණු භක්තිකයන් සඳහා විෂ්ණු දෙවි ) හෝ, මෙලොවට පහලවීම වන අතර, සමහරුන් එය "පුනර්භවයක්" ලෙසින් සැලකුවද, වඩාත් නිවරද ලෙසින් "දෘශ්‍යමාන වීම" හෝ "විද්‍යමාන වීම" යන යෙදුම් එය සඳහා භාවිතා කල හැක. සිංහල භාෂාවෙන් පොදු භාවිතයේ එන "භූත රූපය" හෝ "මායාව" යන අදහස මෙහිදී නොපැමිණිය යුතුය.
නිව්ටන්ගෙ 2 නියමය ගනිතමය ස්වභාවය

නිව්ටන්ගෙ දෙවන නියමය මගින් බාහිර අසන්තුලිත බලයට ප්‍රමානත්මක වටිනාකමක් ලබා ඩෙ.එය ගම්යතාව වෙනස් වීමෙ සීඝ්‍රතාවය.ගම්යතාව වෙනස වීමෙ සීඝ්‍රතාව වැඩි වන විට බලය වැඩිවෙ.

ගම්‍යතාව (p)
චලිත වන වස්තුවක, ස්කන්ඩයෙත් ප්‍රවෙගයෙත් ගුණිතය ගම්‍යතාවයි.

P = MV වෙ. P = ගම්යතාව
M = ස්කන්ඩය
V = ප්‍රවෙගය
ගම්යතාවෙ මාන :- MLT-1
ගන්යතාවෙ ඒකක :- kg m s-1
ස්කන්ඩය වන වස්තුවක් මත නියත බලයක් ක්‍රියා කිරීම මගින් කලයක් තුල එහි ප්‍රවෙගය සිට ඩක්වා වඩිවෙනම්
ආරම්භක ගම්යතාව = m*u
අවසාන ගම්යතාව = m*v
ගම්යතා වෙනස = m*v - m*u
ගම්යතා වෙනස් වීමෙ සීග්‍රතාවය = [m(v-u)] / t
(v-u) / t = a
ගම්යතා වෙනස් වීමෙ සීග්‍රතාවය = ma
නිව්ටන්ගෙ 2 වන නියමයට අනුව F = ma වෙ.


HASHAN KALHARA
T.P.072 402 275 7
ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුම

thumb|ගුස්ටාෆ් මෝවු විසින් නිර්මිත සැලොමේ සහ ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිසෙහි අවතාරය. දියසායම් චිත්‍රයක්. මධ්‍ය-18 ගණන් වලදී පමණ. වර්තමානයේ [[මුසී ඩෝසේ, පැරිසිය, ප්‍රංශයහී.]]
thumb|ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුමේ අයිකොනය (අයිකොන කෞතුකාගාරය, [[රෙක්ලින්හවුසන්)]]

ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුම ( පෙරටුවෙන් යන්නාගේ හිස ගසා දැමුම ලෙසින්ද හැඳින්වෙන) යනු ජනවන්දනාමය සම්ප්‍රදායයන් අනුගමනය කරන බොහෝ ක්‍රිස්තියානි සභාවන් විසින් සැමරෙන ශුද්ධවූ දිනයකි. ඔහුගේ ඊර්යාෂකාරී දියණිය සැලොමේගේ පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් කල ඉල්ලීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් හෙරෝද් ඇන්ටිපස්ගේ නියෝග පරිදී ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමීම තුලින් වූ ප්‍රාණපරිත්‍යාගය මෙම දිනයේදී සිහි කෙරෙයි.
ජයග්‍රහණ දිනය

ජයග්‍රහණ දිනය යනු, එම රටවල ඉතිහාසයේ වැදගත් සටන් හෝ යුද්ධ හෝ වලින් ජයග්‍රහණය සමරනු වස් බොහෝ රටවල විවිධ රජයේ නිවාඩු සඳහා භාවිතා වන පොදු නමකි.
කාම්බෝජයේ ජනවාරි 7

මෙම ජාතික නිවාඩු දිනය ඇරඹුනේ 1979දී කෙමර් රූජ් පාලනය අවසන්වීම සිහි කරනු වස්ය.
තුර්කියේ අගෝස්තු 30

තුර්කි නිදහස් යුද්ධයෙහි අවසන් සටන් කිහිපයෙන් එකක් වූද මහත් තීරණාත්මක සටනක් වූද, 1922දී පැවති ඩුම්ලුප්නාර් සටන තුලින් ලද ජයග්‍රහණය සිහි කරනු වස්, අගෝස්තු 30 වන දින, ජයග්‍රහණ දිනය (ස්වදේශීය නම: සෆර් බයිරමි) නමින් හැඳින්වෙමින්, තුර්කියේ ජාතික නිවාඩු දිනයක් ලෙස සැමරෙයි.
පකිස්තානයේ සැප්තැම්බර් 8

1965 ඉන්දු-පකිස්තාන යුද්ධයේ ධ්වාර්කා මෙහෙයුමෙහි සාර්ථකත්වය සිහිකරමින් සැප්තැම්බර් 8 දිනදී පකිස්තානය විසින් පකිස්තාන නාවික හමුදාව සඳහා ජයග්‍රහණ දිනය සමරයි.
ලීමාහී රෝස් මුනිවරිය

ලීමාහී ශුද්ධවූ රෝස් මුනිවරිය, T.O.S.D. (අප්‍රේල් 20, 1586 – අගෝස්තු 24, 1617) යනු, පේරූහී, ලීමාහී, ස්පාඤ්ඤ ජනපදිකයෙක් වූ අතර, දැඩි ශ්‍රමණභාවයට ඇයගේ ජීවිතය කැප කිරීම මෙන්ම ඇයගේ ස්වීය පුද්ගලික ව්‍යායාමය තුලින් නගරයේ දුප්පතුන්ට රැකවරණය සැපයීමට පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වූවාය. ඩොමිනිකානු නිකායේ ගිහි සාමාජිකාවක් වූ ඕ තුමිය, ඇමරිකාවන්හී උපත ලද්දවුන් අතුරින් කතෝලික සභාව විසින් ශුද්ධවරයට එසවනු ලැබූ පළමුවැන්නා වූවාය.
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ

ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ, නිල වශයෙන් ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ජනරජය, කැරිබියන් දූපත් වල දකුණු දිගම දූපත් රටයි. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ හි ප්‍රධාන දූපත් සහ කුඩා දූපත් රාශියකින් සමන්විත එය වෙනිසියුලාවේ වෙරළට ඊසාන දෙසින් කිලෝමීටර 11 (නාවික සැතපුම් 6) ක් ද, ග්‍රෙනාඩාවට දකුණින් කිලෝමීටර 130 (නාවික සැතපුම් 70) ක් ද, බාබඩෝස් වලට බටහිරින් ද පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන් වන අතර, එහි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ මහ නගර සභාව චගුවානාස් වේ. දකුණු ඇමරිකාවට ආසන්නව තිබියදීත්, ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සාමාන්‍යයෙන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි කොටසක් ලෙස සැලකේ.

ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතකරණයට පෙර සියවස් ගණනාවක් පුරා ස්වදේශික ජනයා ට්‍රිනිඩෑඩ්හි වාසය කළහ, 1498 දී ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස්ගේ පැමිණීමෙන් පසුව. ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාර ජෝසේ මාරියා චාකන් 1797 දී සර් රැල්ෆ් ඇබර්ක්‍රොම්බිගේ අණ යටතේ බ්‍රිතාන්‍ය බලඇණියකට දිවයින භාර දුන්නේය. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ 1802 දී ඇමියන්ස් ගිවිසුම යටතේ වෙනම රාජ්‍යයන් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට පවරා දී 1889 දී එක්සත් කරන ලදී. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ 1962 දී නිදහස ලබා ගත් අතර 1976 දී ජනරජයක් බවට පත් විය.

සංචාරක ව්‍යාපාරය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බොහෝ කැරිබියානු ජාතීන් සහ ප්‍රදේශ මෙන් නොව, ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන් කාර්මික වන අතර එය විශාල තෙල් හා ගෑස් සංචිත මත පදනම් වේ. රට බොහෝ කැරිබියන් දූපත් වලට වඩා අඩු සුළි කුණාටු අත්විඳින්නේ එය බොහෝ දුරට දකුණින් පිහිටා ඇති බැවිනි.

ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ එහි අප්‍රිකානු සහ ඉන්දියානු සංස්කෘතීන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එහි විශාල හා ප්‍රසිද්ධ කානිවල්, දීපවාලි සහ හොසේ සැමරුම් මෙන්ම වානේ පෑන්, ලිම්බෝ සහ කැලිප්සෝ, සෝකා, රැප්සෝ, පරං, චට්නි සහ චට්නි සෝකා වැනි සංගීත ශෛලීන්ගේ උපන් ස්ථානය ද වේ.
නාමය
ඉතිහාසය

භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය
ආදිවාසී ජනතාව
යුරෝපීය යටත් විජිතකරණය
ප්‍රංශ පදිංචිකරුවන්ගේ ගලා ඒම
බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය
ඉන්දියානු ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන්ගේ පැමිණීම
20 වන සියවසේ මුල් භාගය
සමකාලීන යුගය
භූගෝලය
භූ විද්‍යාව
දේශගුණය
ජෛව විවිධත්වය
රජය සහ දේශපාලනය
පරිපාලන අංශ
දේශපාලන සංස්කෘතිය
හමුදා
විදේශ සබඳතා
නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අපරාධ
ත්‍රස්තවාදය
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ බන්ධනාගාර සේවය
ජන විකාශනය
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
භාෂා
ඉංග්‍රීසි සහ ඉංග්‍රීසි ක්‍රියෝල්
හින්දුස්ථානි
ස්පාඤ්ඤ
දෙමළ
චීන
ස්වදේශීය භාෂා
ආගම
නාගරික මධ්‍යස්ථාන
අධ්‍යාපනය
කාන්තාවන්
ආර්ථිකය
තෙල් සහ ගෑස්
සංචාරක ව්‍යාපාරය
කෘෂිකර්මාන්තය
ආර්ථික විවිධාංගීකරණය
ආහාර සහ පාන කර්මාන්තය
සන්නිවේදන යටිතල පහසුකම්
නිර්මාණාත්මක කර්මාන්ත
ප්‍රවාහනය
බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය සහ දේශගුණික විපර්යාස
සංස්කෘතිය
කලාව සහ නිර්මාණය
ආහාර
නැටුම්
උත්සව සහ නිවාඩු දින
සාහිත්‍ය
සංගීතය
මාධ්‍ය සහ රංග ශාලාව
කෞතුකාගාර සහ උද්‍යාන
ක්‍රීඩා

ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා
ක්‍රිකට්
පාපන්දු
පැසිපන්දු
වෙනත් ක්‍රීඩා
ජාතික සංකේත
කොඩිය
ලාංඡනය
ජාතික ගීත
ජාතික පුෂ්පය
ජාතික පක්ෂීන්
සටහන්


යොමු කිරීම්
අනුරාධපුර මහා විහාරය

ලක්දිව මුල්ම විහාරය මහා විහාරය වේ. මහා විහාරය යනුවෙන් නිශ්චිතවම හැදින්වෙන්නේ කුමන අංග ද යන්න පිළිබදව උගතුන් අතර විවිධ මතභේද පවතී. එසේ වුවද දෙවන පෑතිස් රජතුමා විසින් අනුරාධපුරයෙහි මුලින් ම පිටුවන ලද මහා ආරාමයට බෙහෙවින් උචිත වන පරිදි මහා විහාරය යන පදය යෙදී ඇති බව පිළිගත හැකිය.

ලක්දිව මුල් අවධියේ විසූ සියළුම භික්ෂූන් වහන්සේලා කොතැනක විසූව ද, අනුරාධපුරයේ මහා විහාරයට ආගමික වශයෙන් සම්බන්ධ වූහ.
ඉතිහාසය

මුල් සමයේ මුටසීව රජු විසින් රජවරුන්ගේ උයනක් සේ සම්පාදනය කොට තිබූ මහාමේඝ වනෝද්‍යානය, පසුව දේවානම්පිය තිස්ස රජු විසින් මිහිඳු හිමියන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වෙත පූජා කරන ලදී. උන්වහන්සේලාගේ වාසය වෙනුවෙන් දේවානම්පිය තිස්ස රජු තැනූ විහාරය, මහමෙවුනා තිසරම් රද්මහ වෙහෙර ලෙස සෙල්ලිපි වල සඳහන් වේ.
අංග

වන්දනීය ස්ථාන

* ශාරීරික චෛත්‍යය - රුවන්වැලි සෑය සහ ධාතුඝරය
* පාරිභෝගික චෛත්‍යය - ශ්‍රී මහා බෝධිය
* උද්දේසික චෛත්‍යය - පිළිමගෙය
භික්‍ෂුන් පරිහරණය කළ ස්ථාන

* පොහොය ගෙය - ලෝවාමහාපාය
* සන්නිපාත ශාලාව
* රංසිමාලිකය
* දානශාලාව
* කණ්ඨ පොකුණ
අයත්වූ භික්‍ෂුණී විහාර

* ථූපාරාමය
* මිරිසවැටිය
මහා විහාරික භික්‍ෂුන්ගේ කෘති

* මහාවංශය සහ චූලවංශය
* විසුද්ධිමග්ග
== ශීර්ෂ පෙළ


උදාහරණ.jpg| 1 යටි ලියමන
උදාහරණ.jpg| 2 යටි ලියමන

==ආශ්‍රිත ලිපි

* අභයගිරි විහාරය
* ජේතවනාරාම විහාරය
* රුවන්වැලිසෑය
වැඩිදුර කියවීම්

* බුදුසරණ පුවත්පත

ප්‍රවර්ගය:මහා විහාරය