JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
शुक्रग्रह

thumb|नासाद्वारा लिइएको शुक्रग्रहको तस्वीर

शुक्रग्रह सौर्यमण्डलमा सूर्यबाट दोस्रो ग्रह हो। यस ग्रहको सतह चट्टानले बनेको छ र यसको वायुमण्डल कार्बनडाइअक्साइड र विषालु सल्फ्युरिक अम्लले बनेको हुन्छ। पृथ्वीको सामान्य तापक्रममा सल्फ्युरिक एसिड तरल अवस्थामा हुन्छ तर शुक्रग्रह यती तातो छ की शुक्रग्रहमा भएको सल्फ्युरिक एसिड वाष्पीकरण भएर ग्यासको रूपमा पाइन्छ। हरितगृह प्रभावका कारण यो ग्रह सौर्य परिवारको सबै भन्दा तातो ग्रह बनेको छ जसका कारण पृथ्वीमा बस्ने कुनै पनि सजिव वस्तु त्यहाँ जीवित रहने कल्पना समेत् गर्न सकिदैन। यसको वायूमण्डलमा रहेको बाक्लो बादलका कारण यस ग्रहको सतह राडारको सहायताले मात्र पहिल्याउन सकिन्छ। शुक्र ग्रह आकारमा पृथ्वीभन्दा अलिकति मात्र सानो छ। पृथ्वीको व्यास १२ हजार आठसय किलोमिटर छ भने शुक्रको व्यास १२ हजार १०२ किलोमिटर छ। शुक्र ग्रह सूर्यबाट १० करोड ८२ लाख आठ हजार नौ सय किलोमिटरको दूरीमा रहन्छ। यसले सूर्यलाई एक पटक घुम्न आठ महिना अथवा २२४ दिन १६ घण्टा लगाउँछ। सूर्यबाट नजिकभएको हुनाले यसको सूर्यपट्टि फर्केको सतह निकै तातो हुन्छ। यो ग्रहको सतहमा चार सय डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम हुने कुरा वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका छन्। यस ग्रहलाई अङ्ग्रेजीमा भेनस भनिन्छ जुन रोमन माया र सुन्दरताकीदेवी विनसको नामबाट राखिएको हो।

शुक्रग्रह पृथ्वीको आकाशबाट प्रायजसो सधैँ देखिन्छ तर बिहान सबेरै र सूर्यास्तको केहीक्षण पछि राम्रो सँग देखिन्छ। यो ग्रह पृथ्वीबाट आकाशमा देखिने वस्तु मध्ये सूर्य र चन्द्रमा पछिको सबै भन्दा चम्किलो वस्तु हो। यसलाई कहिलेकाहीँ "उदाउँदो तारा" पनि भनिन्छ किन भनें यो ग्रह प्रायजसो यीनै समयमा देखापर्छ र जबसम्म दूरदर्शकयन्त्रको प्रयोग गरिँदैन तब सम्म यो ग्रह तारा जस्तै देखिन्छ। साँझमा पश्चिम दिशातर्फको आकाशमा अलिक माथि हेरेको खण्डमा निकै चम्किलो आकाशीय पिण्ड देखिने छ। एकनासले प्रकाशित भइरहेको त्यो पिण्ड नै शुक्रग्रह हो। यसरी नै यो ग्रह कहिले सूर्योदयभन्दा अगाडि पूर्वी आकाशमा पनि देखिन्छ। त्यसैले लोकबोलीमा यसलाई बिहानीतारा पनि भनिन्छ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* ग्रह
बाह्य कडीहरू

* नौ ग्रहहरू: शुक्र
* शुक्र ग्रह
* शुक्र ग्रहको चित्र
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:ग्रह
श्रेणी:खगोलशास्त्र
श्रेणी:सौर्यमण्डल
बृहस्पति ग्रह

thumb|भोयजर १बाट लिईको बृहस्पति ग्रहको तस्बीर
बृहस्पति ग्रह सौर्यमण्डलको सबैभन्दा ठूलो र सूर्यबाट पाँचौं ग्रह हो। ग्याँसबाट मात्रै बनेकोले, त्यसलाई ग्याँस पिण्ड भन्छन्। सौर्यमण्डलको अरु सात ग्रहको पिण्ड जम्म गरेपनि, बृहस्पति ग्रहको पिण्ड झन बढी हुन्थ्यो।

सन् २००३ मा बृहस्पतिको वरिपरि घुमिरहेको ६३वटा चन्द्रमा पत्ता लगाइसकेको थिए। त्यीमाध्य सबभन्दा ठूलो ४ वटा चन्द्र वैज्ञानिक ग्यालिलेयोले पत्ता लागेकोले, गालिलेयी चन्द्रमा भन्छन्। तिनीका नाम आयो, युरोपा, ग्यानिमिड र कलिस्टो हुन्।

बृहस्पति ग्रह ठूलो भएर त्यसको वायु-मण्डल गहिरो गएर उच्च चाप हुन्छ। अन्तरिक्षयान बृहस्पतिभित्र पस्यो भने, एक छिनमै किचिन्थ्यो। त्यसकारणले बृहस्पतिको वायु-मण्डलभित्र के के छ भनेर थोरै थाहा छ।

बृहस्पतिको पतलो चक्र छ।
थप जानकारीका लागि हेर्नुहोस्

* List of planets
* बृहस्पतिको टीका
सन्दर्भ


श्रेणी:ग्रह
श्रेणी:खगोलशास्त्र
श्रेणी:सौर्यमण्डल
शनिग्रह

thumbnail|right|शनि ग्रह
शनिग्रह सौर्यमण्डलमा सूर्यबाट छैटौँ ग्रह हो। यो यौटा ग्यासको पिण्ड (अङ्ग्रेजीमा gas giant), हो जसमा ग्यास नै ग्यास रहेको छ र शायद यसमा ठोस सतह नै छैन। यसको वरिपरी एकदमै ठूलो ग्रहीय चक्का छ जुन बरफ र खनिज चट्टानले बनेको छ।

शनि ध्रुव तिर चेप्टो र भुमध्यरेखातिर फैलेको छ किन भनें यो एकदम तिब्र गतिले घुम्छ। शनि सौरमण्डलको एउटामात्र त्यस्तो ग्रह हो जसको घनत्व पानीको भन्दा कम छ। त्यसैले यदि शनिलाई ठूलो पोखरीमा राख्‌ने हो भने पोखरीमा शनि तैरने छ।

शनिका धेरै चन्द्रहरू छन्। ३० वटा चन्द्रका नामाकरण गरीएका छन्। बाँकीका चन्द्रका नाम छैनन्। १९८० भन्दा पहिले भेटाइएका वा पत्ता लगाइएका चन्द्रलाई टाइटन, रिया, , डायोनी, टिथिस, एन्सेलडस, माइमस, हाइपेरियन, फिबी र ज्यानस भनिन्छ। टाइटन शनिको सबैभन्दा ठूलो चन्द्र हो। डिसेम्बर २००४ र जनवरी २००५मा शनिका नजीकैबाट खिचिएका धेरै फोटाहरू लिइएका थिए। यसको श्रेय जान्छ त्यो मानव निर्मित भू-उपग्रह जसलाई भनिन्छ। त्यस भू-उपग्रहको एउटा भागले त अझ टाइटनमा अवतरण पनि गरेको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

* ग्रहहरूको सूची


श्रेणी:ग्रह
श्रेणी:खगोलशास्त्र
श्रेणी:सौर्यमण्डल
रक सङ्गीत

रक संगीत एक प्रकारको चर्चित पाश्चात्य संगीत हो। यो संगीत अहिले विश्व प्रसिद्ध छ। यस संगीतमा एक गायक, एक रीदम गिटारवादक, एक लिड गिटारवादक, एक ड्रम‍र, एक ब्यास गिटारवादक र कहिलेकाहीं एक सिन्थेसाइजर वादक हुन्छन्। केही विश्वप्रसिद्ध रक समूह/गायक यस प्रकार छनः-
*द डोर्स
*द हु
*द रोलिंग स्टोन्स
*सेक्स पिस्टल्स(पंक रकका अग्रज)
*एरोस्मिथ
*निर्भाना(रक तथा ग्रंज संगीत)
*बोन जोवी
*कोल्डप्ले
*ग्रीन डे(पंक रक)
*लिंकिन पार्क
*इभानिसिन्स
*गन एन’ रोजेज
*जिमी हेन्ड्रिक्स
*क्रिडेन्स क्ल्यरवाटर रिभाइभल(कन्ट्री रक)
*द ग्रेटफुल डेड
*लीनार्ड स्कीनार्ड
*मेटालिका
*द डार्कनेस
*एसी/डिसी

रक संगीतका केही विधाहरु यस प्रकार छनः
*अर्ली रक(रक एन्ड रोल पश्चातको रक)
*कन्ट्री रक(ब्लुग्रास, रकाबेल्ली आदि अमेरिकी संगीतहरुद्वारा प्रेरित)
*हार्ड रक(पावर कर्ड प्रयोग गर्ने तथा मेजर लिडहरु धेरै प्रयोग गर्ने, मल्टी लेयरिंग भएको रक)
*सफ्ट रक
*स्लो रक
*साइकेडेलिक रक(ड्रग्सको नसा तथा ह्यालुसिनेसन जस्तो अवस्था प्रतिविम्बित गर्ने रक)
*गथ रक (डिप्रेसन वा जीवनको "लो पोइन्ट" वा अप्ठ्यारा समयको लिरिक्स तथा अलि भय रस बढी भएको संगीत
*पंक रक


श्रेणी:रक संगीत
कान्तिपुर दैनिक

कान्तिपुर दैनिक नेपाली भाषा मा प्रकाशित हुने नेपालको एक दैनिक पत्रिका हो। यो पत्रिकाको मुख्यालय नेपालको राजधानी काठमाडौँमा रहेको छ।
इतिहास तथा विकासक्रम

कान्तिपुर दैनिकको प्रथम पटक प्रकाशन २०४९ साल फागुन ९ गते भएको हो। कान्तिपुर दैनिकको शनिवासरिय परिशिष्टाङ्क कोशेलीको प्रकाशन २०५० साल वैशाख १२ बाट भएको थियो। कान्तिपुर दैनिक प्रकाशन सुरू भएको आठ वर्षपछि 'शुक्रबारे बालकोसेली' का रूपमा कोपिला आएको थियो। 'कोपिला'को नमुना अङ्क २०५७ फागुन ५ मा आएको थियो। 'कोपिला'को पहिलो नियमित अङ्क २०५७ फागुन १९ मा आएको थियो जसको संयोजन शाश्वत पराजुलीले गरेका थिए। २०६१ वैशाखदेखि राजेश कोइरालाले गरेका थिए। प्रत्येक साताको अन्त्यमा हेल्लो शुक्रबार पनि प्रकाशन हुने गर्दछ।

२०५४ पुस १७ गते देखि कान्तिपुर समाचारपत्र रङ्गीनमा प्रकाशित भएको थियो। यसको विराटनगर संस्करण २०५८ जेठ १९ बाट सुरू भएको थियो। स्थापनाकालदेखि नै योगेश उपाध्याय सम्पादकको रूपमा रहेका थिए। २०५७ साउन ७ देखि उक्त जिम्मेवारी युवराज घिमिरेले लिएका थिए। २९ असार २०७५ मा, नारायण वाग्ले यसको प्रधान सम्पादक बनेका थिए। २०८० जेठ ७ सम्म, सुधीर शर्मा यसको प्रधान सम्पादकको रूपमा रहेका थिए। हाल कान्तिपुरको सम्पादक उमेश चौहान हुन् जो ७ जेठ २०८० मा नियुक्त भएका थिए।

कान्तिपुर पब्लिकेसन्स अन्तर्गत पाँच प्रकाशन छन्। देशका सातै वटा प्रदेशमा पब्लिकेसन्सका क्षेत्रीय कार्यालय छन्। ती सबै प्रदेशबाट यो पत्रिकाका क्षेत्रीय संस्करणहरू एकसाथ छापिन्छन्।

द काठमान्डू पोष्ट का सुरूका सम्पादक योगेश उपाध्याय नै थिए। त्यसपछि श्याम केसी, अखिलेश उपाध्याय र युवराज घिमिरे भएका थिए। २०७५ साउन २२ मा, पोस्टको सम्पादकमा अनुप काफ्ले नियुक्त भएका थिए। २१ भदौ २०७९ मा, यो जिम्मेवारी विश्वास बराललाई दिइएको थियो। 'कान्तिपुर दैनिक' र 'द काठमान्डू पोष्ट'लाई २०६२ वैशाख २१ देखि अन्तर्राष्ट्रिय आकारको बनाइएको थियो। यो आकार साविकभन्दा सानो हो।

कान्तिपुर एफएमको प्रसारण २०५५ असोज २८ (हाल २४ घन्टा नै प्रसारण) सुरू भएको हो। त्यसअघि २०५२मा रेडियो नेपालसँग ७ देखि १० बजेसम्म समय खरिद गरि प्रसारण हुन्थ्यो। धनकुटा जिल्लाको भेडेटारबाट एफएम प्रसारण २०५८ वैशाखमा भएको थियो।

यस पब्लिकेसन्सका 'कान्तिपुर दैनिक', 'द काठमान्डू पोष्ट', 'साप्ताहिक', 'नेपाल साप्ताहिक' र 'सर्वोत्तम नारी' पाँच प्रकाशन छन्। कान्तिपुर पब्लिकेसन्सभित्र 'कान्तिपुर अनलाइन' छ। उक्त अनलाईनलाई अहिले 'इ-कान्तिपुर'क‍ो रूपमा चिनिन्छ। कान्तिपुर अनलाइन २०५७ वैशाख १ मा सुरू भएको थियो। कान्तिपुर पब्लिकेसन्सका सबै प्रकाशन इन्टरनेटमा उपलब्ध छन्।
हालका प्रकाशनहरू

*कान्तिपुर दैनिक
*कोसेली
*कोपिला (बालपत्रिका)
*हेल्लो शुक्रबार
*द काठमान्डू पोष्ट (दैनिक)
*कान्तिपुर साप्ताहिक
*नेपाल साप्ताहिक
*नारी (मासिक)
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*कान्तिपुर गृह पृष्ठ
*पढ्न मिल्ने कान्तिपुर दैनिक


श्रेणी:नेपाली सञ्चारगृहहरू
श्रेणी:नेपालका व्यवसायहरू
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकाहरू
श्रेणी:नेपाली अनलाइन समाचार पोर्टलहरू
विनोना राइडर

विनोना राइडर (Winona Ryder) (जन्मः अक्टोबर २९, १९७१; जन्म नामः विनोना लरा हरोविट्स) ओस्कर अवार्डमा छानिएकी तथा गोल्डेन ग्लोब विजयी एक सफल अमेरीकी अभिनेत्री हुन्।
चलचित्र जीवन

विनोनाको चलचित्र व्यवसायको थालनी लुकास (१९८६)बाट भएको हो जसमा उहाँ लुकाससँग एकतर्फी प्रेम गर्छिन्। उनको पहिलो सफल चलचित्र भने बीटल्जुस (१९८७) हो जसमा उनले लीडीया नामक एक जवान गथ केटीको अभिनय गरेकी छिन्। भेरोनिका सयर नामक चरित्रमा उनले हेदर्स् (१९८९)मा भिन्नै अभिनय गरी टिप्पनीकर्ताहरूलाई चुप लगाएका थिए।
बाह्य कडीहरू

*
*
*
*

श्रेणी:सन् १९७१ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:अमेरिकी बाल अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी आवाज अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:क्यालिफोर्नियाका अभिनेत्रीहरू
कर्णाली (स्पष्टता)

कर्णाली नामसँग सम्बन्धित यो विकिमा निम्न लेखहरू रहेका छन् ।
* कर्णाली नेपालको एक नदीको नाम हो । यो नदी नेपालको सबै भन्दा लाम्रो नदी हो ।
* कर्णाली नेपालका चौध अञ्चल मध्यको एक अञ्चल हो । नेपालको उत्तर पश्चिम सिमाना अवस्थीत यस अञ्चलका सबै जिल्लाहरू हिमाली भेगमा पर्दछन् ।
* कर्णाली नेपालका सातवटा प्रदेशहरू मध्यको एक प्रदेश हो ।
* कर्णाली नेपालको एक राजमार्गको नाम हो ।
*कर्णाली नेपाली एक पुलको नाम हो ।
तबला

तबला शास्त्रीय तथा लोकसङ्गीतमा प्रयोग हुने एउटा तालबाजा हो। यो दक्षिण एसियाली देशहरूमा निक्कै प्रचलित रहेको छ। यो काठको दुई ऊर्ध्वमुखी, बेलनाकार, छालाको खरी जस्तै मुखभएको भागको रूपमा हुने गर्दछ। तबलालाई राखेर बजाउने परम्परा अनुसार 'दायाँ' र 'बायाँ' भन्ने गरिन्छ। यो तालबाजा भारतीय उपमहाद्वीपको शास्त्रीय सङ्गीतमा एकदमै महत्वपूर्ण वाद्य हो। १८औँ शताब्दीपछि तबलाको प्रयोग शास्त्रीय र उप शास्त्रीय गायन-वादनमा लगभग अनिवार्य रूपले भइरहेको छ। यस अतिरिक्त सुगम सङ्गीत र चलचित्र क्षेत्रमा यसको प्रयोग प्रमुखताले भएको छ। यो बाजा भारत, पाकिस्तान, नेपाल, बङ्गलादेश, र श्रीलङ्कामा प्रचलित छ। सबैभन्दा पहिले यसलाई गायन-वादन-नृत्य इत्यादिमा ताल दिनको लागि सहयोगी वाद्यको रूपमा नै बजाइने गरिन्थ्यो, तर पछि आएर धेरैजसो तबला वादकहरूले यसलाई एकल वादनको माध्यम बनाए र यसले निक्कै प्रसिद्धि समेत प्राप्त गर्न सफल भयो।

'तबला' शब्दको उत्पत्ति अरबी भाषा- फारसी भाषाको मूल शब्द तब्ल बाट भएको हो। यद्यपि, यस वाद्यको वास्तविक उत्पत्ति विवादित छ। यसलाई केही विद्वानहरूले एउटा प्राचीन भारतीय परम्परामा नै 'उर्ध्वक आलिङ्यक' वाद्यहरूको विकसित रूप मान्छन् भने केही विद्वानहरू यसको उत्पत्ति पखावजबाट निर्मित भएको मानेका छन् र केही विद्वानहरूले यसको उत्पत्ति स्थल पश्चिमी एसियाबाट भएको बताउने गरेका छन्।
उत्पत्ति

तबलाको इतिहासको बारेमा स्पष्ट भन्न जानकारीको अभाव नै छ र यसको उत्पत्तिको बारेमा धेरै दुविधा रहेको छ। यसको उत्पत्तिको सम्बन्धमा वर्णित विचारहरूलाई दुई वटा समूहमा बाँड्न सकिन्छ:
तुर्क-अरब उत्पत्ति

औपनिवेशिक शासनको समयमा यसको परिकल्पनालाई धेरै बलपूर्वक पुनर्स्थापित गरिएको थियो। तबलाको मूल उत्पत्ति मुस्लिम सेनाहरूले आफूसँग लिएर हिड्ने ड्रमबाट भएको हो, यस स्थापनाको मूल अरबी 'तब्ल' शब्दमा आधारित छ जसको अर्थ 'ड्रम (ताल वाद्य)' हुन्छ। बाबरद्वारा सेनासँग यस्तै ड्रम लिएर हिड्ने उदाहरणको रूपमा प्रस्तुत गर्ने गरिएको छ, तथापि तुर्क सेनाहरूसँग भएको यो वाद्य तबलासँग कुनै समानता नराखेर यो 'नक्कारा' (बृहत् ध्वनि निकाल्ने) सँग समानता राख्ने गरेको थियो।

अर्कों विचार अनुसार, अलाउद्दीन खिलजीको समयमा अमीर खुसरोले 'आवाज बाजा' (मध्य भागमा पातलो तालवाद्य) लाई काटेर तबलाको रूप दिएको भन्ने गरिन्छ। यद्यपि, यो पनि सम्भव देखिदैन किनभने सो समयमा कुनै पनि चित्रले यसै किसिमको वाद्य यन्त्रको निरूपण गर्दैन। मुस्लिम इतिहासकारहरूले समेत आफ्नो विवरणहरूमा यस्तो कुनै वाद्ययन्त्रको उल्लेख गरेको पाइदैन। उदाहरणको लागि, अबुल फैजीले 'आइन-ए-अकबरी'मा तत्कालीन वाद्ययन्त्रहरूको लामो सूची बनाएका छन्, तर त्यसमा तबलाको बारेमा कुनै उल्लेख गरिएको छैन।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:सङ्गीत
श्रेणी:बाजा
श्रेणी:ताल बाजा
संयुक्त अधिराज्य

ग्रेट ब्रिटेन र उत्तरी आयरल्यान्डको संयुक्त अधिराज्य, जसलाई सामान्यतया संयुक्त अधिराज्य (युके) वा बेलायत भनेर चिनिन्छ, उत्तरपश्चिमी युरोपमा अवस्थित एक देश हो, जुन महाद्वीपीय मुख्य भूमिको तटबाट टाढा छ। यसमा इङ्ल्यान्ड, स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्ड समावेश छन्। संयुक्त अधिराज्यमा ग्रेट ब्रिटेन टापु, आयरल्यान्ड टापुको उत्तर-पूर्वी भाग र ब्रिटिस टापुहरू भित्रका धेरैजसो साना टापुहरू समावेश छन्, जसले ९४,३५४ वर्ग माइल (२४४,३७६ किलोमिटर) क्षेत्रफल ओगटेको छ। उत्तरी आयरल्यान्डले आयरल्यान्ड गणतन्त्रसँग भूमि सीमा साझा गर्दछ; अन्यथा, संयुक्त अधिराज्य आन्ध्र महासागर, उत्तरी सागर, अङ्ग्रेजी च्यानल, केल्टिक सागर र आयेरेली सागर द्वारा घेरिएको छ। यसले विश्वव्यापी रूपमा विभिन्न महासागर र समुद्रहरूमा अवस्थित ब्रिटिस विदेशी क्षेत्रहरूमा सार्वभौमिकता कायम राख्छ। २०२३ मा संयुक्त अधिराज्यको अनुमानित जनसङ्ख्या ६८.२ मिलियन भन्दा बढी थियो। इङ्ल्यान्ड र संयुक्त अधिराज्य दुबैको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर लन्डन हो। एडिनबर्ग, कार्डिफ र बेलफास्ट सहरहरू क्रमशः स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डको राष्ट्रिय राजधानी हुन्।

संयुक्त अधिराज्य पहिलो औद्योगिक देश बन्यो र १९औँ र २०औँ शताब्दीको प्रारम्भिक बहुमतको लागि, विशेष गरी १८१५ र १९१४ को बीचमा विश्वको अग्रणी शक्ति थियो। ब्रिटिस साम्राज्य १९औँ शताब्दीको अधिकांश समयको लागि अग्रणी आर्थिक शक्ति थियो, यो स्थिति यसको कृषि समृद्धि, यसको व्यापारिक क्षमता, ठुलो औधोगिक क्षमता, ठुलो औधोगिक राष्ट्रको रूपमा उपलब्धि, महत्वपूर्ण व्यापारिक क्षमताले समर्थित थियो। १९औँ शताब्दीको लन्डन विश्वको प्रमुख वित्तीय केन्द्रको रूपमा उदय भयो। १९२० को दशकमा यसको उचाइमा साम्राज्यले विश्वको भूभाग र जनसङ्ख्याको लगभग एक चौथाई भाग ओगटेको थियो, र इतिहासको सबैभन्दा ठुलो साम्राज्य थियो। यद्यपि, पहिलो विश्वयुद्ध र दोस्रो विश्वयुद्धमा यसको संलग्नताले संयुक्त अधिराज्यको आर्थिक शक्तिलाई नोक्सान पुर्यायो, र उपनिवेशीकरणको विश्वव्यापी लहरले धेरैजसो ब्रिटिस उपनिवेशहरूको स्वतन्त्रताको नेतृत्व गरेको थियो।

संयुक्त अधिराज्य एक संवैधानिक राजतन्त्र र संसदीय लोकतन्त्र हो जसमा तीनवटा विशिष्ट क्षेत्राधिकारहरू छन्: इङ्ल्यान्ड र वेल्स, स्कटल्यान्ड र उत्तरी आयरल्यान्ड। १९९९ देखि स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डका आफ्नै सरकार र संसदहरू छन् जसले विभिन्न विकृत मामिलाहरूलाई नियन्त्रण गर्दछ। उन्नत अर्थतन्त्र भएको विकसित देश, संयुक्त अधिराज्य नाममात्र कुल ग्राहस्थ उत्पादनको आधारमा सबैभन्दा ठुलो अर्थतन्त्रको बीचमा पर्छ र विश्वको सबैभन्दा ठुलो निर्यातकर्ता र आयातकर्ताहरू मध्ये एक हो। उच्चतम रक्षा बजेट भएको आणविक राज्यको रूपमा, संयुक्त अधिराज्यले युरोपको सबैभन्दा बलियो सेनाहरू मध्ये एक कायम राख्छ। यसको नरम शक्ति प्रभाव यसको धेरै पूर्व उपनिवेशहरूको कानुनी र राजनीतिक प्रणालीहरूमा अवलोकन गर्न सकिन्छ, र ब्रिटिस संस्कृति विश्वव्यापी रूपमा प्रभावशाली रहन्छ, विशेष गरी भाषा, साहित्य, सङ्गीत र खेलकुदमा। एक महान शक्ति, संयुक्त अधिराज्य असंख्य अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू र फोरमहरूको हिस्सा हो।
टिप्पणीहरू


सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
श्रेणी:नाटोका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सदस्य राष्ट्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषा आधिकारिक भएका देश तथा क्षेत्रहरू
श्रेणी:राष्ट्रमण्डलका सदस्य राष्ट्रहरू
साइप्रस

साइप्रस (, Kýpros, ; , ), आधिकारीक: गणतन्त्र साइप्रस ( एसियाको एक देश हो, जसलाई संस्कृति र इतिहासका कारणले युरोपको भूभाग पनि भनिन्छ। यो भूमध्य सागरमा रहेको एक टापु हो। यसको राजधानी निकोज्या हो। धेरै जसो मानिसहरू युनानी भाषा बोल्दछन्। तर यस टापुको केही भाग टर्किस बोल्नेहरूले गैरकानुनी रूपमा कब्जा गरिरहेकाछन्। टर्कीले जुलाई १९७४ मा दूई-चरणमा गरेको आक्रमण पछि यसो भएको हो। साइप्रसलाई युनान (ग्रिस)मा गाभ्न एथेन्समा योजना गरिएको सत्तापलटको जवाफमा सो आक्रमण भएको हो। साइप्रस युरोपेली सङ्गठनको सदस्य हो।

साइप्रस भूमध्यको तेश्रो सबै भन्दा ठूलो द्वीप हो, र लोकप्रिय पर्यटन स्थल हो, जहां प्रति वर्ष २.४ मिलियन भन्दा अधिक पर्यटक आउछन्। यो १९६० मा ब्रिटिश उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भएको गणराज्य हो, जुन १९६१ मा राष्ट्रमंडलको सदस्य बन्यो र १ मे २००४ पछि देखि यूरोपीय संघको सदस्य हो। साइप्रस क्षेत्रको उन्नत अर्थव्यवस्थाहरू मध्ये एक हो।

१९७४ मा, द्वीपमा रहन वाला ग्रीक र टर्की मान्छेके बीच वर्षहरू देखि हिड रहे दंगाहरू र ग्रीक साइप्रियोट राष्ट्रवादिहरू द्वारा एंथेन्समा सत्तामा काबिज सैन्य सरकारको मदद द्वीपमा कब्जेको लागि गरिएको प्रयास पछि, टर्कीले हमला गरेर द्वीपको एक तिहाई भागमा कब्जा गर्यो। यसको चलते हजारों साइप्रियोट विस्थापित भएका बढी उत्तरमा अलग ग्रीक साइप्रियोट राजनीतिक सत्ता कायम गर्यो। यस घटना पछि देखि उत्पन्न परिस्थितिहरू र राजनीतिक स्थितिको कारण देखि आज पनि विवाद कायम छ।

साइप्रस गणतंत्र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा मान्यता प्राप्त राज्य हो, जसको पुरा द्वीप र नजीकैको जलमा विधि सम्मत संप्रभुता छ, केवल साना भाग लाई छोडेर, जुन सन्धि द्वारा यूनाइटेड किंगडमको लागि संप्रभु सैन्य ठेगानाहरूको रूपमा आवंटित गर्दै छन्। यो द्वीप वस्तुत: चार मुख्य भागहरूमा विभाजित छ:
* साइप्रस गणतंत्रको भाग वाला क्षेत्र, द्वीपको दक्षिणको ५९% क्षेत्र;
* उत्तरमा टर्कीले कब्जा गरेको क्षेत्र, जसलाई टर्कीस रिपब्लिक आफ नार्थ साइप्रस (टीआरएनसी) भनिन्छ, र केवल टर्की द्वारा मान्यता प्राप्त;
* संयुक्त राष्ट्र नियन्त्रित ग्रीन एरिया, दुवै भागहरूलाई अलग गर्न द्वीपको ३% क्षेत्रमा नियन्त्रण, र
* दुइ ब्रिटिश संप्रभु बेस एरिया (अखरोतिरी र धेकेलिया), द्वीपको क्षेत्रको बारेमा ३% कभर।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य लिङ्क

* साइप्रस तस्विर
* साइप्रस नक्सा
* CyprusLinks.com



श्रेणी:देशहरू
श्रेणी:एसिया
श्रेणी:टापुहरू
श्रेणी:द्वीपीय देशहरू
मदन पुरस्कार

मदन पुरस्कार नेपाली कृतिलाई प्रदान गरिने एक प्रसिद्ध नेपाली पुरस्कार हो। मदन पुरस्कार पुस्तकालयले यो पुरस्कार प्रत्येक वर्ष प्रदान गर्ने गर्दछ।
पुरस्कारको स्थापना

वि. सं. २०१२ साल असोज १० गते मदन पुरस्कार स्थापनाको घोषणा गरिएको हो। सोही वर्ष मङ्सिर २८ गतेमा मदन पुरस्कार गुठीको दानपत्रमा सहीछाप भएको थियो। वर्षेनी उत्कृष्ट कृति लेखेर साहित्य, समाजशास्त्र र विज्ञानको क्षेत्रमा योगदान गर्ने विद्वान- विदुषीहरूलाई यो पुरस्कार प्रदान गरिन्छ।

गुठीले वि. सं. २०२५ सालसम्म ४/४ हजार रूपैयाँका चारवटा पुरस्कार (साहित्य, समाजशास्त्र र विज्ञान जस्ता चार विषयमा) प्रत्येक वर्ष दिन सक्ने व्यवस्था रहे पनि वि. सं. २०२६ सालदेखि २ वटा कृतिका लागि १०/१० हजार नगद पुरस्कार बनायो। वि. सं. २०३३ सालदेखि एउटा सर्वोत्कृष्ट कृतिलाई रू. २५ हजारको नगद पुरस्कार दिने व्यवस्था भयो। वि. सं. २०४० सालमा रकम रू. ३० हजार पुग्यो। वि. सं. २०४२ सालमा रू. ४० हजार र वि. सं. २०४३ सालदेखि रू. ५० हजार गर्दै वि. सं. २०५१ सालदेखि उक्त राशि वृद्धि गरि रू. १ लाख पुग्यो। वि. सं. २०७५ देखि यो पुरस्कारको राशि चारलाख रूपैयाँ बनाइएको छ।

सुरूमा यो पुरस्कार गद्य, पद्य, विज्ञान, दर्शन र सामाजिक शास्त्र आदि विषयमा उत्कृष्ट कृतिका लागि प्रदान गरिन्थ्यो। वि. सं. २०१३ सालमा पहिलो पटक प्रदान गरिएको यो पुरस्कार प्राप्त गर्ने विजेताहरू क्रमशः सत्यमोहन जोशी, चित्तरन्जन नेपाली र बलराम जोशी थिए। वि. सं. २०२३ सालमा 'मानव (महाकाव्य)' कृति लेखेर लेखक मोदनाथ प्रश्रितले २४ वर्षकै उमेरमा हालसम्मको कम उमेरमा मदन पुरस्कार पाउन सफल भएका थिए भने अहिलेसम्मको मदन पुरस्कार पाउने श्रष्टाहरू मध्ये एकै परिवारका दुई सदस्यहरू धनुषचन्द्र गौतम र ध्रुवचन्द्र गौतमले मदन पुरस्कार पाएका थिए। सत्यमोहन जोशीले सबैभन्दा बढी पटक मदन पुरस्कार पाएका थिए भने महिलातर्फ पारिजात (विष्णु कुमारी वाइवा)ले 'शिरिषको फूल'बाट र झमक घिमिरेले 'जीवन काँडा कि फूल'बाट पाउनु भएका थिए। मूलधन ४० लाख रूपैयाँबाट प्राप्त हुने व्याजबाट मदन पुरस्कार गुठीले हरेक वर्ष मदन पुरस्कार र जगदम्बाश्री पुरस्कार प्रदान गर्दै आएको छ।
पुरस्कार बारे

*मदन पुरस्कार प्राप्त पहिलो उपन्यास
मन(उपन्यास)

*मदन पुरस्कार प्राप्त पहिलो कथा सङ्ग्रह
नयाँसडकको गीत

*मदन पुरस्कार प्राप्त पहिलो निबन्ध सङ्ग्रह
एब्स्ट्रयाक्ट चिन्तन: प्याज

*मदन पुरस्कार प्राप्त पहिलो महाकाव्य
मानव (महाकाव्य)

*मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो महिला
पारिजात

*मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने कम उमेरका लेखक
मोदनाथ प्रश्रित (२४ वर्ष)

*मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो विदेशी
फादर विलियम बर्क हेलिङ्गयाक्स
मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

* मदन पुरस्कारको वेबसाइट
* मदन पुरस्कारको स्वर्ण वर्ष
* मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू

श्रेणी:पुरस्कारहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य पुरस्कारहरू
महादेश

महादेश आपसमा जोडिएको पृथ्वीको ठूलो भूभाग हो। एक महादेशमा थुप्रै साना-ठूला देशहरू हुन्छन्। संसारमा कतिवटा महादेश छ भन्ने कुरामा सबैको एकैमत भने छैन। महादेशहरूले पृथ्वीको कुल भुभागको २९.७ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ । सामान्यतया सातवटा महादेश छ भनिन्छ। ती हुन् (वर्णानुक्रममा):

* अन्टार्टिका
* अफ्रिका
* उत्तर अमेरिका
* एसिया
* अस्ट्रेलिया
* दक्षिण अमेरिका
* युरोप

कोही उत्तर अमेरिका र दक्षिण अमेरिका एकै महादेश हो भन्ने मान्यता राख्दछन्। कोही भने युरोप र एसिया अलग महादेश नभईकन युरेशिया भनिने महादेशका दूई भाग हुन् भन्दछन्। कोही त अझ युरेशिया र अफ्रिका पनि अलग नभएर युरेफ्रेशिया भनिने एक महादेश हो भन्दछन्।
यो पनि हेर्नुहोस्

* महादेश अनुसार देशहरूको सूचि


श्रेणी:भूगोल
फरेस्ट गम्प

फरेस्ट गम्प विन्सटन ग्रुमद्वारा सन् १९८५ मा लिखित एक किताबमा आधारित अमेरिकी चलचित्र हो। यो चलचित्रलाई हलिवूडको इतिहासमा सबैभन्दा सफल चलचित्रहरू मध्ये एक मानिन्छ। यस चलचित्रका नायक टम ह्यांक्स ले सफल अभिनय गरे बापत अस्कर अवार्ड दिइएको पाइका थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
*
*
*
*
*

श्रेणी:अमेरिकी चलचित्रहरू
श्रेणी:सन् १९९४ का चलचित्रहरू
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका चलचित्रहरू
श्रेणी:पारामाउन्ट पिक्चर्सका चलचित्रहरू
श्रेणी:अमेरिकी नाटक चलचित्रहरू
सन्धिखर्क नगरपालिका

अर्घाखाँची जिल्लाका ३ वटा नगरपालिकाहरू मध्ये एक हो। यो जिल्लाको सदरमुकाम समेत हो। २०७१ वैशाख २५ मा, नगरपालिका घोषणा गर्दा साविकका सन्धिखर्क, नरपानी, खाँचिकोट, किमडाँडा, अर्घा, डिभर्ना र वाङ्ला गाविसहरू समावेश गरिएका थिए भने २७ फागुन २०७३ मा, नगरपालिकाको क्षेत्रविस्तार गर्दा पाली गाविस वडा नम्बर ९ यसमा गाभिएको थियो।

वि.सं. २०३२ सालमा नरपानीबाट जिल्लाको सदरमुकाम सन्धिखर्कमा सारिएको हो। अर्घा र खान्चीका चौबिसे राज्यभुरे राजाले यसै स्थानमा सन्धि गरेको कारण यस नाम सन्धिखर्क रहन गएको भनाइ प्रचलित छ।
भौगोलिक अवस्थिति

चारैतर्फ पहाडी तथा बिचबट लमतन्न परेर बहेकि बागि खोला एबम् खोला वारिपारि बसेको बाक्लो बस्ती तथा रमणीय फाटहरूले यस सौन्दर्य निकै बढाएको छ। पाणीनि बहुमुखी क्याम्पस, जनज्योति मा.बि., भगवती मा.वि., युवावर्ष जनता रवीचित्र मा.वि., एबम् केही निजी विद्यालयह्‍रु यहा सञ्चालित छन्। यसलाई पक्की सडकले जोडिएको पनि थुप्रै वर्ष भैसकेको छ। यस क्षेत्रको यो एउटा मुख्य ब्यापारिक क्षेत्र मानिन्छ। शिक्षा तथा स्वास्थ्यको राम्रो विकास भएको छ। यसको पुर्बमा वान्ला, पश्चिममा कुर गउ, उत्तरमा ब्यारे बजार, दक्षिणमा गच्छे बजार रहेको छ। यहा अत्यन्तै उर्बर् भूमिसमेत छ। नयाँ एफ.एम. ८७ दशमलव ६ मेगाहर्ज सहित यहाँ धेरै सञ्चारमाध्यमहरु रहेका छन्।
जनसङ्ख्या

राष्ट्रिय जनगणना २०७८को जनगणना अनुसार को कुल जनसङ्ख्या ४२,४९२ रहेको छ भने यहाँ १२,०७० घरधुरी रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*जिल्ला समन्वय समितिको कार्यालय, अर्घाखाँची

श्रेणी:अर्घाखाँची जिल्लाका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेशका नगरपालिकाहरू
श्रेणी:वि.सं. २०७१ मा घोषित नगरपालिकाहरू
श्रेणी:नेपालका जिल्ला सदरमुकामहरू
बालकृष्ण सम

बालकृष्ण सम नेपाली साहित्यका नाटककार र चित्रकार थिए । वि.सं. २००७ सालको क्रान्तिपछि सबै नेपालीसँग बराबर भएको देखाउन उनले
'शमशेर जङ्बहादुर राणा' हटाई 'सम' थपेका थिए। उनी जनरल समर शमशेरका पुत्र थिए।
जन्म

बालकृष्ण समको जन्म वि.सं. १९५९ साल माघ २४ गते काठमाडौँको ज्ञानेश्वरमा भएको थियो।
शिक्षा

उनले आई. एस सी सम्मको अध्ययन मात्र गर्नु भए का थिए ।
सेवा, पेसा र संलग्नता

*१. सैनिक क्याप्टेन(१९८०)
*२. नेपाली जाँचपास अड्डाका प्रमुख
*३. दरबार स्कूलमा अध्यापन ९८७)
*४. त्रिचन्द्र कलेजमा प्राध्यापन (१९८७)
*५. नेपाली भाषा प्रकाशनी समितिको अध्यक्ष (१९९०)
*५. सैनिक मेजर(१९९५)
*६. नेपाल रेडियोको निर्देशक(२००८)
*७. सैनिकमा लेफ्टिनेन्ट कर्णेल(२००९)
*८. गोरखापत्रको सम्पादक(२०१२)
*९. रोयल नेपाल एकेडेमीको सदस्य(२०१४)
*१०.नेपाल राजकीय प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका उपकुलपति(२०२६)
*११.नेपाल राजकीय प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका आजीवन सदस्य(२०२८)
*१२.राजसभा स्थायी समितिका सदस्य(२०३०)
कृतिहरू

डेढ दर्जनभन्दा बढी नाटक प्रकाशन गरेका समका प्रमुख नाटकहरूमा मुटुको व्यथा (१९८६), मुकुन्द-इन्दिरा (१९९४), प्रह्लाद (१९९५), अन्धवेग (१९९६), भक्त भानुभक्त (२०००), प्रेमपिण्ड (२००२), अमरसिंह (२०१०), स्वास्नीमान्छे (२०३३) आदि पर्दछन्। यी नाटकमध्ये मुटुको व्यथा, मुकुन्द-इन्दिरा, म आदि सामाजिक हुन् भने अमरसिंह, भक्त भानुभक्त, भीमसेनको अन्त्य आदि ऐतिहासिक हुन्। त्यस्तै, ध्रुब, प्रह्लाद आदि पौराणिक नाटक हुन् भने स्वास्नीमान्छेचाहिँ स्वैरकल्पनात्मक प्रयोगवादी नाटक हो। अन्त्यका हिसाबले हेर्दा ध्रुब, प्रह्लाद, मुकुन्द-इन्दिरा आदि संयोगान्त तथा मुटुको व्यथा, अन्धवेग, प्रेमपिण्ड आदि दुःखान्त भएका छन्। उनका बोक्सी, नालापानीमा, बिरामी र कुरुवा, रणदुल्लभ जस्ता उत्कृष्ट र सबल एकाङ्कीहरू पनि प्रकाशित छन्। सङ्ख्यात्मक र गुणात्मक दुवै हिसाबले सम नेपाली नाटकका सर्वोच्च प्रतिभा वा नाट्यसम्राट् हुन्। कवितात्मक वा गद्यात्मक, संयोगान्त वा दुःखान्त, एकाङ्की वा पूर्णार्ङ्की, जुनैमा पनि सम सबल
देखिन्छन्।

लघुनाटक (एकाङ्की) देखि प्रेमपिण्ड जस्तो महानाटक दिएर नेपाली साहित्यलाई समृद्ध पार्ने सम बहुमुखी र नेपालीले गर्व गर्न लायक प्रतिभाशाली साहित्यकार हुन्। आधुनिक नेपाली नाटकका प्रारम्भकर्ताका रूपमा पनि उनको उत्तिकै ख्याति छ। नेपालका विश्वकोष मानिने समको साहित्यिक योगदानलाई कदर गरेर उनलाई रोयल नेपाल एकेडेमीका (हाल नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान) सदस्य र पछि उपकुलपतिसमेत बनाइयो।
सम्मान/पुरुस्कार

*१. गोरखा दक्षिणबाहु तेस्रो(१९९९)
*२. गोरखा दक्षिणबाहु दोस्रो(२००९)
*३. रत्नश्री स्वर्णपदक(२०२३)
*४. गोरखा दक्षिणबाहु प्रथम(२०२८)
*५. साझा पुरुस्कार(२०२८)
*६. त्रिभुवन पुरुस्कार(२०२९)
*७. त्रिभुवन विश्वबिद्यालयबाट विशेष उपाधि(२०२९)
*८. प्रिथिबू प्रज्ञा पुरुस्कार(२०३५)
: उनको नाममा 'बालकृष्ण सम फाउन्डेसन' नामक साहित्यिक संस्था पनि स्थापना भएको छ।
मृत्यु

उनको मृत्यु वि.सं. २०३८ साल साउन ६ गते, पशुपति आर्यघाट, काठमाडौँमा भएको थियो।
यी पनि हेर्नुहोस्

*बालकृष्ण सम रचनासूची
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:साझा पुरस्कार विजेताहरू