ක්‍රොඒෂියාව

ක්‍රොඒෂියාව, නිල වශයෙන් ක්‍රොඒෂියානු ජනරජය, යනු මධ්‍යම සහ ගිනිකොනදිග යුරෝපයේ, ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදේ වෙරළ තීරයේ පිහිටි රටකි. එය වයඹ දෙසින් ස්ලෝවේනියාව, ඊසාන දෙසින් හංගේරියාව, නැගෙනහිරින් සර්බියාව, ගිනිකොන දෙසින් බොස්නියාව සහ හර්සගොවිනා සහ මොන්ටිනිග්‍රෝ සමඟ මායිම් වන අතර බටහිරින් ඉතාලිය සමඟ සමුද්‍රීය මායිමක් බෙදා ගනී. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන සැග්‍රෙබ්, ප්‍රාන්ත විස්සක් සහිත රටේ ප්‍රාථමික උප කොට්ඨාශවලින් එකක් සාදයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නාගරික මධ්‍යස්ථාන අතර ස්ප්ලිට්, රිජෙකා සහ ඔසිජෙක් ඇතුළත් වේ. රට වර්ග කිලෝමීටර් 56,594 (වර්ග සැතපුම් 21,851) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන 3.9 කට ආසන්නය.

ක්‍රොඒෂියානුවන් 6 වන සියවසේ අගභාගයේදී එවකට රෝම ඉලිරියාවේ කොටසක් වූ නූතන ක්‍රොඒෂියාවට පැමිණියහ. 7 වන සියවසේදී, ඔවුන් භූමිය ආදිපාදවරුන් දෙකකට සංවිධානය කළහ. ක්‍රොඒෂියාව ප්‍රථම වරට ජාත්‍යන්තරව ස්වාධීන ලෙස පිළිගැනීමට ලක් වූයේ 879 ජුනි 7 වන දින ඩියුක් බ්‍රැනිමීර්ගේ පාලන සමයේදීය. 925 වන විට ටොමිස්ලාව් පළමු රජු බවට පත් වූ අතර, ක්‍රොඒෂියාව රාජධානියක තත්ත්වයට උසස් කළේය. ට්‍රිපිරොවික් රාජවංශය අවසන් වීමෙන් පසු අනුප්‍රාප්තික අර්බුදය අතරතුර, ක්‍රොඒෂියාව 1102 දී හංගේරියාව සමඟ පුද්ගලික සමිතියකට ඇතුළු විය. 1527 දී ඔටෝමාන් ජයග්‍රහණයට මුහුණ දුන් ක්‍රොඒෂියානු පාර්ලිමේන්තුව ඔස්ට්‍රියාවේ I වන ෆර්ඩිනන්ඩ් ක්‍රොඒෂියානු සිංහාසනයට තේරී පත් විය. 1918 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, හැබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යයෙන් ස්වාධීන වූ ස්ලෝවේනියානු, ක්‍රොඒෂියානු සහ සර්බියානු රාජ්‍යය සැග්‍රෙබ්හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, 1918 දෙසැම්බර් මාසයේදී එය යුගෝස්ලාවියානු රාජධානියට ඒකාබද්ධ විය. 1941 අප්‍රේල් මාසයේදී යුගෝස්ලාවියාව අක්ෂ ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, ක්‍රොඒෂියාවේ වැඩි කොටසක් නාසි-ස්ථාපිත රූකඩ රාජ්‍යයක් වන ක්‍රොඒෂියානු ස්වාධීන රාජ්‍යයට ඇතුළත් කරන ලදී. ප්‍රතිරෝධක ව්‍යාපාරයක් ක්‍රොඒෂියානු සමාජවාදී ජනරජය නිර්මාණය කිරීමට හේතු වූ අතර, යුද්ධයෙන් පසු එය යුගෝස්ලාවියාවේ සමාජවාදී ෆෙඩරල් ජනරජයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු සහ සංඝටකයක් බවට පත්විය. 1991 ජුනි 25 වන දින ක්‍රොඒෂියාව නිදහස ප්‍රකාශ කළ අතර, ඉදිරි වසර හතර තුළ නිදහස් යුද්ධය සාර්ථකව සටන් කරන ලදී.

ක්‍රොඒෂියාව ජනරජයක් වන අතර පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකි. එය යුරෝපීය සංගමය, යුරෝ කලාපය, ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය, නේටෝ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, යුරෝපීය කවුන්සිලය, OSCE, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, මධ්‍යධරණී සංගමයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙකු වන අතර දැනට OECD හා සම්බන්ධ වීමේ ක්‍රියාවලියේ යෙදී සිටී. එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක හමුදාවේ ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නෙකු වන ක්‍රොඒෂියාව ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක සහායක බලකායට හමුදා දායකත්වයක් ලබා දුන් අතර 2008-2009 වාරයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර නොවන ආසනයක් පිරවීම සඳහා පළමු වරට තේරී පත් විය.

ක්‍රොඒෂියාව දියුණු ඉහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකයක් සහිත සංවර්ධිත රටකි. සේවා, කාර්මික අංශ සහ කෘෂිකර්මාන්තය ආර්ථිකයේ ආධිපත්‍යය දරයි. 2019 වන විට සංචාරකයින් මිලියන 20 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් පැමිණෙන සංචාරක ව්‍යාපාරය රටට සැලකිය යුතු ආදායම් මාර්ගයකි. 2000 ගණන්වල සිට, ක්‍රොඒෂියානු රජය පෑන්-යුරෝපීය කොරිඩෝ දිගේ යටිතල පහසුකම්, විශේෂයෙන් ප්‍රවාහන මාර්ග සහ පහසුකම් සඳහා දැඩි ලෙස ආයෝජනය කර ඇත. 2020 දශකයේ මුල් භාගයේදී ක්‍රොඒෂියාව කලාපීය බලශක්ති ප්‍රමුඛයෙකු ලෙස ස්ථානගත වී ඇති අතර ක්‍රොක් දූපතේ එල්එන්ජී හර්වාට්ස්කා හි පාවෙන ද්‍රව ස්වාභාවික වායු ආනයන පර්යන්තය හරහා යුරෝපයේ බලශක්ති සැපයුම විවිධාංගීකරණය කිරීමට දායක වේ. ක්‍රොඒෂියාව සමාජ ආරක්ෂණය, විශ්වීය සෞඛ්‍ය සේවා සහ උපකාරක ගාස්තු රහිත ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සපයන අතරම රාජ්‍ය ආයතන සහ මාධ්‍ය සහ ප්‍රකාශන ආයතනික ආයෝජන හරහා සංස්කෘතියට සහාය වේ.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය

ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය
මධ්‍යතන යුගය
හංගේරියාව සහ ඔස්ට්‍රියාව සමඟ එකමුතුව
ලෝක යුද්ධ සහ යුගෝස්ලාවියාව
ස්වාධීනත්වය
භූගෝලය
දේශගුණය
ජෛව විවිධත්වය
පාලනය
නීතිය සහ අධිකරණ පද්ධතිය
විදේශ සබඳතා
ක්‍රොඒෂියානු ඩයස්පෝරාව
හමුදා
පරිපාලන අංශ
ආර්ථිකය
සංචාරක ව්‍යාපාරය
යටිතල පහසුකම්
මෝටර් මාර්ග
දුම්රිය මාර්ග
පෙල්ජෙසැක් පාලම
ගුවන් සේවා
වරාය
බලශක්තිය
ජන විකාශනය
ආගම
භාෂා
අධ්‍යාපනය
සෞඛ්‍ය සේවා
සංස්කෘතිය
කලාව, සාහිත්‍යය සහ සංගීතය
මාධ්‍ය
චිත්‍රපට කර්මාන්තය
ආහාර පිසීම
ක්‍රීඩා
සටහන්


යොමු කිරීම්

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්