JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਜਲੰਧਰ

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਲੰਧਰ-ਕਪੂਰਥਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਗੁਜਰਾਲ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਅਦਾਰਾ 72 ਏਕੜ 'ਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਇਸ 'ਚ 12 ਫੁੱਟ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਮਾਡਲ, ਹੋਮੋਡਾਇਲਸਿਸ, ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਥੀਏਟਰ, ਐਚ. ਆਈ. ਵੀ. ਏਡਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਇਓਟੈਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰੱਖੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਹਨ।
ਭੂਚਾਲ ਵਾਲਾ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਸਾਨੂੰ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਲੀ ਝਟਕਿਆਂ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦੀ ਸਪੇਸ ਗੈਲਰੀ 'ਚ ਉੱਪਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਕੀ-ਕੀ ਕੰਮ ਹੋਇਆ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 328 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਸਪੇਸ ਥੀਏਟਰ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਡਿਗਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਦਲ ਗਰਜਣ ਤੱਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਫ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਥੇ ਫਿਲਮ ਬਦਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੁਦ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਆਮ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲੋਂ 10 ਗੁਣਾ ਵੱਡੀ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਫਿਲਮ ਦਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੇਸ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਨੀਟੇਰੀਅਮ ਦਾ ਸ਼ੋਅ ਵੀ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੋਲਸਟਾਰ ਲਾਂਚਿੰਗ ਵਹੀਕਲ (ਪੀ. ਐਸ. ਐਲ. ਵੀ.) ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਪਰ ਖੋਜਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਪੇਸ ਸ਼ਟਲ ਰਾਹੀਂ ਸਾਮਾਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਲੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਡਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੂੰਆਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦਾ ਲੇਜ਼ਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਲੇਜ਼ਰ ਤਕਨੀਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦੇ 3-ਡੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦੇਖਦਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਵੇਂ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੋ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਨਕਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲਾਈਟ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਇੰਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦੇ 3-ਡੀ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਦੇਖਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਫਲਾਈਟ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੰਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ। ਇਸ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਜ ਲੱਗੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਊਰਜਾ ਪਾਰਕ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਸੋਲਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਹਾਈਡਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਚੋਖਾ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੈਲਰੀ

*ਡਿਜਟਲ ਤਾਰਾਵਿਗਿਆਨ
*ਲੇਜ਼ਰ ਥਿਏਟਰ
*3ਡੀ ਥੀਏਟਰ
*ਫਲਾਇਟ ਸਟਿਮੂਲੇਟਰ
*ਮੌਸਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਥੀਏਟਰ
*ਭੂਚਾਲ ਸਿਮੂਲੇਟਰ
*ਪੁਲਾੜ
*ਉਰਜਾ ਪਾਰਕ
*ਸਿਹਤ ਗੈਲਰੀ
*ਖੇਡ ਵਿਗਿਆਨ
*ਅਭਾਸੀ ਅਤੇ ਵਾਸਤਵਿਕ
*ਰੌਚਕ ਵਿਗਿਆਨ
*ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਪਾਰਕ
*ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ
*ਰੱਖਿਆ ਗੈਲਰੀ
*ਮੋਬਾਇਲ ਵਿਗਿਆਨ ਬਸ
*ਘਟਨਾਵਾ ਦਾ ਕਲੰਡਰ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਗ਼

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਗ਼ (ਉਰਦੂ: شالامار باغ) ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਾਗ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਗਾਰਡਨ ਆਪਣੇ ਜਟਿਲ ਫਰੇਮਵਰਕ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। 1981 ਵਿੱਚ ਯੂਨੇਸਕੋ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਦਾਏ ਧਰੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਰਾਹ ਬਖਸ, ਫੈਜ ਬਖਸ ਅਤੇ ਹਯਾਤ ਬਖਸ ਨਾਮਕ ਚਬੂਤਰੇ ਗਾਰਡਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਮੀਰ

ਇਸਦੀ ਤਾਮੀਰ 1641 ਈਸਵੀ (1051 ਹਿਜਰੀ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੂ ਹੋਈ۔
ਚਾਬੋਉਤ੍ਰੇ

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਦੇ ਤਾਂ ਜਾਨੁਬ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਉਲ ਤੀਨ ਚਾਬੋਤਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਬੰਦੀ ਏ۔ ਏ ਚਾਬੋਤ੍ਰੇ ਏਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ 4 -5 ਮੀਟਰ (13-15 ਫਿਟ) ਦੇ ਫਾਸਲੇ ਤੇ ਹੀਗੇ ਨੀਂ۔
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਰਦੂ ਬੋਲੀ ਚ ਨਾਂ ਏ ਹੀਗੇ ਨੀਂ۔
*ਅਤਲਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਫ਼ਰਹ ਬਖਸ਼ (ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਨ ਅਲ)
*ਵਿਚਾਰਾਲਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਫੈਜ਼ ਬਖਸ਼ (ਅਚੀ ਦਿਨ ਅਲ)
*ਥਾਲਾਰਾ ਚਾਬੋਤਾਰਾ ਹਯਾਤ ਬਖਸ਼ (ਹਯਾਤੀ ਦਿਨ ਅਲ)
ਫਾਰੇ

ਬਾਘ ਚ ਕਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 410 ਫਾਰੇ ਹੀਗੇ ਨੀਂ ਜਾਰੇ ਬਾਘ ਚ ਉਗਾਨ ਅਲੀ ਨਰ ਤੋਂ ਨਾਕਾਲਾਦੈ ਨੀਂ ਤੇ ਛੋਰੇ ਤਾਲਾਬ ਚ ਦਾਗੀਦੇ ਨੀਂ۔ ਲਵੇਰ ਚ ਸਖਤ ਗਰਮੀ ਦੇ ਵਾਲੇ ਏ ਫਾਰੇ ਬਾਘ ਦੇ ਸਿਰ ਲੀ ਆਂ ਆਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਤੇ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦੇ ਨੀਂ۔
ਬਾਘ ਦਾਨ ਅਮਰਾਤਾਂ

ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਚੰਗੇ ਵਿਡੇ ਰਾਕ਼ਬਾਯ ਤੇ ਫੇਲਾਯਾ ਹੋਇਆ ਏ۔ ਇਸ ਬਾਘ ਦੇ ਅਮਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਏ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨੀਂ۔

*ਸੂਨ ਪਦੋਂ ਮੈਦਾਨ
*ਨਕਾਰ ਖਾਨਾ ਦੇ ਇਮਾਰਤ
*ਖਵਾਬ ਗਾਂ
*ਸਹੀ ਹਮਾਮ
*ਆਂ ਓਦਾ ਹਾਲ
*ਆਰਾਮ ਗਾ
*ਬੇਗੁਮ ਸਾਹਬ ਦੇ ਖਵਾਬ ਗਾ
*ਬਾਰਾ ਦਰਿ
*ਦਾਨ ਖਾਸ ਵ ਆਮ
*ਦੋ ਦਾਖਲੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਮੀਨਾਰ
ਬਾਘ ਦੇ ਰੁਖ

ਬਾਘ ਚ ਵਖੋ ਓਖ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਬੋਤੇ ਤੇ ਰਖ ਲਾਇਏ ਗੀ ਨੀਂ۔
ਏ ਤਾਲੇ ਦੇਤੇ ਗੀ ਨੀਂ۔
*ਬਦਾਮ
*ਸੇਬ
*ਖੁਬਾਨੀ
*ਚੇਰੀ
*ਏਮਬ
*ਪਾਪਲਰ
*ਅਲੋਬਾਖਾਰਾ
*ਅਰੋ
ਬਾਰਲੇ ਜੋਰ

*ਸ਼ਾਲਾਮਾਰ ਬਾਘ ਤੇ ਰਿਸਰਚ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ
ਮੇਗਾਡੇਥ

ਮੇਗਾਡੇਥ, ਸੰਨ 1983 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆ ਦੇ ਲਾਸ ਐਂਜਲਸ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਹੈਵੀ ਮੇਟਲ ਬੈਂਡ ਹੈ। ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ / ਗਾਇਕ ਡੇਵ ਮੁਸਟੇਨ ਅਤੇ ਬਾਸਵਾਦਕ ਡੇਵਿਡ ਏਲੇਫਸਨ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੇਟਾਲਿਕਾ ਤੋਂ ਮੁਸਟੇਨ ਦੀ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇਸ ਬੈਂਡ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਛੇ ਲਾਇਵ ਐਲਬਮ, ਦੋ EPs, ਛੱਬੀ ਏਕਲ, ਬੱਤੀ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਕਲਨ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤੇ ਹਨ .
ਅਮਰੀਕੀ ਥਰੈਸ਼ ਮੇਟਲ ਦੇ ਚਲਨ ਦੇ ਆਗੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੇਗਾਡੇਥ ਨੇ ਸੰਨ 1980 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਆਯਾਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੇਟਾਲਿਕਾ, ਸਲੇਇਰ ਅਤੇ ਏੰਥਰੇਕਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਭੇੜੀਆ ਫੋਰ ਆਫ ਥਰੈਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਣੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਥਰੈਸ਼ ਮੇਟਲ ਦੀ ਉਪ - ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਨਿਰਮਿਤ ਕਰਣ, ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ . ਮੇਗਾਡੇਥ ਦੀ ਮੈਂਬਰ - ਮੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਕੁੱਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬੈਂਡ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮੈਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਕਰਣ ਦੀ ਬੁਰੀ ਭੈੜੀ ਆਦਤ ਵੀ ਸੀ . ਸੰਨ 1983 ਤੋਂ 2002 ਤੱਕ ਮੁਸਟੇਨ ਅਤੇ ਏਲੇਫਸਨ ਇਸ ਬੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕਮਾਤਰ ਅਨਵਰਤ ਮੈਂਬਰ ਸਨ . ਸੰਜਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਮੈਂਬਰ - ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੇਗਾਡੇਥ, ਇੱਕ - ਦੇ - ਬਾਅਦ - ਇੱਕ ਪਲਾਟੀਨਮ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਐਲਬਮੋਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਕਰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1990 ਦੀ ਪਲਾਟੀਨਮ - ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਲੈਂਡਮਾਰਕ ਵਾਲਾ ਰਸਟ ਇਸ ਪੀਸ ਅਤੇ ਸੰਨ 1992 ਦਾ ਗਰੇਮੀ ਪਸੰਦ ਬਹੁ - ਪਲਾਟੀਨਮ ਕਾਉਂਟਡਾਉਨ ਟੁ ਏਕਸਟਿੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ . ਮੁਸਟੇਨ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਨਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਚੋਟ ਲੱਗਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੇਗਾਡੇਥ ਸੰਨ 2002 ਵਿੱਚ ਤੀਤਰ - ਬਿਤਰ ਹੋ ਗਿਆ . ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਆਪਕ ਭੌਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੁਸਟੇਨ ਨੇ ਸੰਨ 2004 ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਦਾ ਪੁਨਰਗਠਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦ ਸਿਸਟਮ ਹੈਜ ਫੇਲਡ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 2007 ਵਿੱਚ ਯੁਨਾਇਟੇਡ ਐਬੋਮਿਨੇਸ਼ੰਸ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ; ਇਸ ਐਲਬਮੋਂ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਟਾਪ 200 ਦੇ ਚਾਰਟ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ # 18 ਹੋਰ # 8 ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ . ਮੇਗਾਡੇਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਮੁੱਖ ਗਿਟਾਰਵਾਦਕ ਕਰਿਸ ਬਰਾਡਰਿਕ ਦੇ ਨਾਲ 15 ਸਿਤੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਰਹਵੇਂ ਸਟੂਡਯੋ ਐਲਬਮ ਨੂੰ ਏੰਡਗੇਮ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਲੀਜ ਕੀਤਾ ਜਿਨ੍ਹੇ ਬਿਲਬੋਰਡ 200 ਉੱਤੇ # 9 ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ .
ਬੈਂਡ ਦੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਮੇਗਾਡੇਥ ਵਿੱਚ 20 ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ - ਹੀ - ਨਾਲ ਡੇਵ ਮੁਸਟੇਨ, ਬੈਂਡ ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਜੋਰ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੀਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਾਂ .
ਮੇਗਾਡੇਥ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਜਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਘਣ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਡ ਆਫ ਇਕੱਲਾ ਗਟਾਰ ਵਾਜਾ ਦਾ ਵੀ ਸਾਮੰਜਸਿਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ . ਮੁਸਟੇਨ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਰਾਹਟ ਭਰੀ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਪ੍ਰਗੀਤਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ਾ - ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ - ਵਾਰ ਦੋਹਰਾਨੇ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਲੜਾਈ, ਵਿਅਸਨ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ .
ਮੇਗਾਡੇਥ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25 ਮਿਲਿਅਨ ਐਲਬਮੋਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ - ਹੀ - ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਐਲਬਮੋਂ ਨੂੰ USA ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪਲਾਟੀਨਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ . ਬੈਂਡ ਨੂੰ ਬੇਸਟ ਮੇਟਲ ਪਰਫਾਰਮੇਂਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਸੱਤ ਨਾਮਾਂਕਨੋਂ ਲਈ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ.
ਕਲਨ

ਕਲਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਲੋਨ ਜਾਂ ਕੋਲੋਨ; (, , ) ਬਰਲਿਨ, ਹਾਮਬੁਰਗ ਅਤੇ ਮਿਊਨਿਖ ਮਗਰੋਂ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੋਲੋਨ, ਰਾਈਨ ਨਦੀ ਦੇ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਰਾਈਨ-ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਾਲਨ ਦੇ ਜਰਮਨ ਸੰਘੀ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਰਾਈਨ-ਰੂਅਰ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਕੋਲੋਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ,ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 44,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਕੋਲੋਨ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਬੀ.ਸੀ. 38 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਰੋਮਨ ਫੌਜੀ ਅੱਡਾ ਸੀ। 50 ਈਸਵੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਮਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਲੌਡੀਅਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲੋਨੀਆ ਐਗਰੀਪਿਨੈਂਸ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ। 870 ਈ: ਵਿਚ ਇਹ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।

ਮੱਧਕਾਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਪੂਰਬੀ ਵਸਤਾਂ, ਰੇਸ਼ਮ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਹੁਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ। 1794 ਈ: ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ, 1815 ਈ: ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੂਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ 1918 ਤੋਂ 1926 ਈ: ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ।

ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ, ਬੰਬ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਕਾਸ ਰੂਹਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੇਲਵੇ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ, ਅਨਾਜ, ਸ਼ਰਾਬ, ਤੇਲ ਆਦਿ ਬੈਲਜੀਅਮ, ਹਾਲੈਂਡ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੰਬਾਕੂ, ਸਿਗਾਰ, ਚਾਕਲੇਟ, ਸਾਬਣ, ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸਮਾਨ, ਰਸਾਇਣ, ਜਹਾਜ਼, ਮੋਟਰਾਂ, ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ, ਰਬੜ, ਕੱਚ ਆਦਿ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਗੌਥਿਕ ਗਿਰਜਾਘਰ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਮੂਨਾ ਹੈ।
ਜਨਸੰਖਿਆ
ਮੌਸਮ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹਿੰਦੂ

ਹਿੰਦੂ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: हिन्दू ਤੋਂ) ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਬਾਦੀ, ਤਕਰੀਬਨ ੯੪ ਕਰੋੜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਮੌਰੀਸ਼ਸ ਅਤੇ ਬਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮ ਉਸਾਰੀ

, ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਨਿਸ਼ਾਨ]]
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਅਗਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ਕਿ:
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਨਾਤਨ, ਵੈਦਿਕ ਜਾਂ ਆਰੀਆ ਧਰਮ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਇੱਕ ਅਪ੍ਰਭੰਸ਼ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਤਵ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਲਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਨਦੀ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਲੱਦਾਖ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ "ਸ" ਧੁਨੀ ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ "ਹ" ਧੁਨੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ "ਸ" ਨੂੰ ""ਹ ਉਚਾਰਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਪਤ ਸਿੰਧੂ ਅਵੇਸਤਨ ਭਾਸ਼ਾ (ਪਾਰਸੀਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ) ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹਪਤ ਹਿੰਦੂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੰਧੂ ਜਾਂ ਸਿੰਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਅਰਥਾਤ ਪਾਰਸੀ ਮੁਲਕ ਦੇ ਪਾਰਸੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਕ ਕਿਤਾਬ ਅਵੇਸਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਆਰੀਆ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਲੇਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਪਾਂਧੀ ਹੁਏਨਸਾਂਗ ਦੇ ਵਕਤ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ‍ਇੰਦੂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪਰਿਆਇਵਾਚੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜੋਤੀਸ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਚੰਦਰਮਾਸ ਹੀ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਤੂ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਰੀਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਵਾਲੇ ਦਿੱਤੇ ਦੋਹੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਮੁਗਲਈ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਜ਼ਹੀਰ ਉੱਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਬਰ ਨੇ ਖੁਦ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

de:Hindu
ms:Hindu
ru:Индус
ਅਰਬ ਸਾਗਰ

ਅਰਬ ਸਾਗਰ (ਅਰਬੀ:بحر العرب ; ਉੱਚਾਰਨ: ਬਹਰਿ ਅਲਅਰਬ) ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੂਰਬ ਚ ਭਾਰਤ; ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ; ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਰਬੀ ਪਠਾਰ; ਦਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸੋਮਾਲੀਆ ਦੇ ਕੇਪ ਗਾਰਡਫੁਈ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ "ਸਿੰਧੂ ਸਮੁੰਦਰ" ਸੀ।ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਏਰੀਥ੍ਰੈਅਨ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰ 3,862,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,491,000 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਹਿਰਾਈ 4,652 ਮੀਟਰ (15,262 ਫੁੱਟ) ਹੈ।ਅਰਬੀ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਸੋਕੋਟਰਾ (ਯਮਨ), ਮਾਸਿਰਾਹ ਟਾਪੂ (ਓਮਾਨ), ਲਕਸ਼ਦੀਪ (ਭਾਰਤ) ਅਤੇ ਅਸਟੋਲਾ ਟਾਪੂ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ

ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸਤਹ ਦਾ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ 3,862,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,491,130 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੌੜਾਈ ਲਗਭਗ 2,400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (1,490 ਮੀਲ) ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਹਿਰਾਈ 4,652 ਮੀਟਰ (15,262 ਫੁੱਟ) ਹੈ।ਅਰਬ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਹੈ।ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ - ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਦਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਲਾਲ-ਸਾਗਰ ਨਾਲ ਬਾਬ-ਏਲ-ਮੈਡੇਬੇ ਦੀ ਸੰਕੀਰਣਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ; ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ।
ਵਪਾਰਕ ਰੂਟ

ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗ ਹੈ।ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ 3,000 ਮੀਲੀਅਨ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਜੂਲੀਅਸ ਸੀਜ਼ਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਕਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਤ ਸਾਂਝੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਰੂਟਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭੂਮੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।ਇਹ ਰੂਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪੂਰਬੀ ਜਾਂ ਨੀਵੇਂ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੜੂਚ (ਭਿਰਕਚਚਾ) ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲੇਸ਼ਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਅਜੀਬ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਧਰਾਮੌਟ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੋ ਸਟ੍ਰੀਮਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਡੈਨੀ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲੈਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੀ ਖੁੱਡ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਗਰ
ਕ੍ਰਿਸਟਾਡੈਲਫ਼ੀਅਨ

ਕਰਿਸਟਾਡੇਲਫਿਅੰਸ (Christadelphians) ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਟੈਸਟਾਮੇਂਟ ਟਾਈਮਜ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਈਸਾਈ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

“ਕਰਿਸਟਾਡੇਲਫਿਅੰਸ” ਨਾਮ ਲਗਭਗ 150 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਗ੍ਰੀਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ‘ਕ੍ਰਾਈਸਟ (ਮਸੀਹ) ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣ’ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਰਿਸਟਾਡੇਲਫਿਅੰਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 120 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਮਰੇ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।
ਹਵਾਲੇ
ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂ

ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵਾਂ (1702) ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਸਨ। ਵਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਂ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡੱਲ ਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲੇ ਤਹਿਤ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਤਕਰੀਬਨ 1702 ਈ: ਵਿੱਚ ਮਾਝੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ‘ਵਾਂ’ (ਹੁਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲਾ) ਵਿਖੇ, ਇੱਕ ਬੁੱਟਰ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲ਼ੇ, ਪੂਰਨ ਰਹਿਤਵਾਨ ’ਤੇ ਤਿਆਰ-ਬਰ-ਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ’ਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਸਜਾ ਕੇ ਰਖਦੇ। ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਕ ਸੀ ’ਤੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਨਾਮ ਦਾ ਨੂਰ। ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਰਾ ਖ਼ੌਫ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ।
ਪਿੰਡ ’ਵਾਂ’ ਵਿਖੇ ਆਪ ਨੇ ਇੱਕ ਬੁੰਗਾ (ਡੇਰਾ) ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਆਪ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦੇ ’ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਲੰਗਰ ਇਤਿਆਦਿ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ। ਆਪ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਆਪ ਦਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦੇ, ਪਾਠ ਕਰਦੇ ’ਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕਰਦੇ। ਹਰ ਵੇਲ਼ੇ 10-12 ਸਿੰਘ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਰਹਿੰਦੇ।
ਸ਼ਹੀਦੀ

ਨਾਲ਼ ਦੇ ਪਿੰਡ ‘ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਪੰਨੂਆਂ’ ਦਾ ਇੱਕ ਹੰਕਾਰੀ ਚੌਧਰੀ ‘ਸਾਹਿਬ ਰਾਏ’ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ਼ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਦੋ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਚਰਨ ਵਾਸਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦੇ, ਮਸਲਾ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ਼ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਥੀ ਜੋਧਿਆਂ - ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਫੜ ਕੇ ਭਾਈ ਲਖਮੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ’ਤੇ ਹਾਸਿਲ ਹੋਈ ਰਕਮ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲੰਗਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ’ਤੇ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੱਟੀ ਦੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰ ‘ਜਾਫ਼ਰ ਬੇਗ਼’ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਜਰਿਮਾਂ ’ਤੇ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਫ਼ਰ ਬੇਗ਼ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ‘ਜ਼ਕਰੀਆ ਖ਼ਾਂ’ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਨੇ ਆਪਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ੌਜ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ-ਲੜਦੇ ਗੋਲ਼ੀ ਲੱਗਣ ਕਰ ਕੇ ਆਪ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪਾ ਗਏ।

ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਓਥੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਕਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਮੂਲ ਮੰਤਰ

ਮੂ਼ਲ ਮੰਤਰ ਗੂਰੂ ਬਾਣੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੰਨ 1499 ਵਿੱਚ ਜਦ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲਈ ਵੇਈਂ ਨਦੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਧਾਰਿਤ ਇਕ ਮੁਕੰਮਲ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

'ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਹਰਿਨਾਮੁ ਰਸਾਇਣੁ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਪੂਰਾ ਪਾਇਆ।।'

ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਇਹ ਬਣਦੇ ਹਨ:-

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

੧ = ਤੂੰ ਨਿਰਗੁਣ ਸਰਗੁਣ ਦੋਹਾਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੈ। (ਏਕਤਾ)

ਓ = ਤੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ, ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਲੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। (ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡਾ)

~ ਕਾਰ = ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। (ਉਪਜਾਉਣਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ)

ਸਤਿਨਾਮੁ = ਤੂੰ ਸਦਾ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾਮਣੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। (ਸਦੀਵੀ ਹੋਂਦ)

ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ = ਤੂੰ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ। (ਕਰਨ-ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ)

ਨਿਰਭਉ = ਤੂੰ ਡਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। (ਭੈਅ-ਮੁਕਤ)

ਨਿਰਵੈਰੁ = ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਤੁੱਲ ਨਹੀਂ ਇਸ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਤ ਹੈ। (ਸਭ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ)

ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ = ਤੂੰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ। (ਕਾਲ ਰਹਿਤ ਹਸਤੀ)

ਅਜੂਨੀ = ਤੂੰ ਧਰਤੀਆਂ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। (ਜੂਨਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ)

ਸੈਭੰ = ਤੂੰ ਸਵੈ ਤੋਂ ਉਗਮਿਆਂ ਹੈ। (ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ)

ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ = ਤੂੰ ਸਤਿ-ਚਿਤ ਅਨੰਦ ਹੈਂ। (ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ)
ਲਿਖਤ

ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਾਲਾ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਫੋਲੀਓ|left]]
ੴ ਸਤਿਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ
ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ
ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥
ਖ਼ੁਲਾਸਾ

“ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਹੋਂਦ ਵਾਲਾ’ ਹੈ ਜੋ ਕਾਇਨਾਤ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਭੈ (ਡਰ) ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਵੈਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕਾਲ਼ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੈ, ਜੋ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।” (ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ)

ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ
Monotheism ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਚਲਦੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੈ ਪਰ ਸਭ ਕੁੱਝ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਹੀਂ।

ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮਤ ਦੇ Monoism ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੱਖ
ਇਬਰਾਨੀ ਮਤਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ Monothiesm ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

*ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰਬਾਣੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੰਤਰ
ਸਰਗੋਧਾ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਗੋਧਾ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਗੋਧਾ (ਸ਼ਾਹਮੁੱਖੀ ਲਿਪੀ ਵੇੱਚ ضلع سرگودھا) ਲਾਹੰਦੇ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦਾ ਹੇੱਕ ਅਹਿਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਏ। ਏਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਭੋਇਂ ’ਤੇ ਵਾਹੀ ਬੀਜੀ ਕੀਤੀ ਵਈਂਦੀ ਏ। ਹਈੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਮੋੱਖ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਣਕ, ਚੌਲ਼ ਤੇ ਕਮਾਦ ਨੋਂ। ਸਰਗੋਧੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਸਿਟ੍ਰੱਸ citrus ਫੱਲ ਕਾਣ (ਜਿਹਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤੀ ਕਿਸਮ ਕਿੰਨੂ ਸਦੀਂਦੀ ਏ) ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਸਰਗੋਧਾ ਦਾ ਖੇੱਤਰ ੫, ੮੬੪ km2 ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਏ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ੧੯੪੭ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋ ਪਹਿਲ਼ੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਗੋਧਾ (ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਾਹਪੋੱਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਵਈਂਦਾ ਹਾਹ) ਵੇੱਚ ਹਿੰਦੂ ਖਤਰੀ, ਬਾਣੀਏ ਤੇ ਸੇੱਖ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤ੍ਰੀ ਵੇੱਚ ਰਾਹੰਦੇ ਹਾਨ੍ਹ ਤੇ ਈਹੋ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਨ੍ਹ ਤੇ ਇਨਹਾਂਦੀਆਂ ਹਈੱਥੇ ਚੋਖੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਜਦਾਦਾਂ ਹਾਨ੍ਹ।
ਸਰਕਾਰੀ ਪਰਬੰਧ

ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਨ ੨੦੦੦ ਵੇੱਚ ਡਿਵਿਯਨਾਂ ਆਲਾ ਪਰਬੰਧ ਮੁੱਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲ਼ੇ ਸਰਗੋਧਾ, ਸਰਗੋਧਾ ਡਿਵਿਯਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਾਈ। ਸਰਗੋਧਾ ਡਿਵਿਯਨ ਵੇੱਚ ਥੱਲਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਾਨ੍ਹ:
੧. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਗੋਧਾ
੨. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖ਼ੁਸ਼ਾਬ
੩. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਿਆਂ ਆਲੀ
੪. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਭੱਖਰ
ਤਸੀਲਾਂ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਰਗੋਧਾ ਪਰਬੰਧਕ ਤੌਰ ਤੇ ਛੇਂ ਤਸੀਲਾਂ ਵੇੱਚ ਵੰਡੀਵਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ਜਿਨਹਾਂਦੇ ਵੇੱਚ ਕੋੱਲ ੧੬੧ ਯੁਨੀਅਨ ਕਊਂਸਲਾਂ. ਇਨਹਾਂਦੀ ਵੱਸੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ੧੯੯੮ ਦੀ ਮਰਦਮ੍ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਬਕ ਏਸ ਤਰਤੀਬ ਵੇੱਚ ਨੋਂ
ਸਰਗੋਧਾ ਅੱਖਰ ਦਾ ਪਿਛੋੱਕੜ

ਸਰਗੋਧੇ ਦਾ ਨਾਂ ਸਰਗੋਧਾ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ ਇਹੱਦੇ ਬਾਰੇ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆ ਵਈਂਦੀਆਂ’ਨ। ਸਰਗੋਧਾ ਅੱਖਰ ਸੰਸਕ੍ਰੇੱਤ ਦੇ ਅੱਖਰ "ਸਵਰਗਧਾਮਾ" ਤੋਂ ਨਿਕਲ਼ਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ ਜਿਹਦਾ ਮਤਲਬ ਏ ਰੱਬ ਦਾ ਘਰ। ਹੋਰ ਲੋਕੀ ਆਹਦੇ’ਨ ਕਿ ਸਰਗੋਧੇ ਦਾ ਨਾਂ ਹੇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧੂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲ਼ਿਆ ਏ ਜਿਹਦਾ ਨਾਂ ਹਾਈ ਗੋਧਾ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਕਿ ਸਰਗੋਧਾ ਸ਼ਾਹਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੇੱਕ ਤਲਆ ਹਾਈ ਜਿੱਥੇ ਹੇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਸਾਧੂ "ਗੋਧਾ" ਰਾਹੰਦਾ ਹਾਈ। ਕਿਓਂਕਿ ਸ਼ਾਹਰ ਵੇੱਚ ਹੇੱਕ ਤਲਆ ਹਾਈ ਜਿਹੱਦੇ ਕੱਢੇ ਤੇ ਗੋਧਾ ਸਾਧੂ ਬਾਹੰਦਾ ਹਾਈ ਏਸ ਵਾਸਤੇ ਸ਼ਾਹਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਰਗੋਧਾ (ਤਲਆ’ਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵੇੱਚ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਆਖੀ ਦਾ ਏ) ਪੈ ਗਿਆ ਮਤਲਬ ਕਿ ਉਹ ਆਲਾ ਸ਼ਾਹਰ ਜਿਹੱਦੇ ਤਲਆ ਦੇ ਕੱਢੇ ਗੋਧਾ ਸਾਧੂ ਰਾਹੰਦਾ ਹਾਈ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਰਾਮਭਦਰਾਚਾਰਿਆ

200px|right|ਜਗਦਗੁਰੂ ਰਾਮਭਦਰਾਚਾਰਯ
ਜਗਦਗੁਰੂ ਰਾਮਭਦਰਾਚਾਰਯ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: जगद्गुरुरामभद्राचार्यः, ਹਿੰਦੀ: जगद्गुरु रामभद्राचार्य) (ਜਨਮ: 14 ਜਨਵਰੀ 19 50), ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸੰਤ, ਕਵੀ, ਧਰਮਗੁਰੂ, ਬਹੁਭਾਸ਼ਾਵਿਦ, ਪਰਵਚਨ ਕਰਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਚਾਰ ਜਗਦਗੁਰੁ ਰਾਮਾਨੰਦਾਚਾਰਯ ਤੇ ਇੱਕ ਹਨ। ਰਾਮਾਨੰਦ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ ਦੇ ਜਗਦਗੁਰੁ ਉਹ 1988 ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਨ। ਉਹ ਚਿਤਰਕੂਟ ਸਥਿਤ ਜਗਦਗੁਰੁ ਰਾਮਭਦ੍ਰਾਚਾਰਯ ਵਿਕਲਾੰਗ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਯਾਲਯ (Jagadguru Rambhadracharya Handicapped University) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਆਜੀਵਨ ਕੁਲਾਧਿਪਤੀ ਹਨ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੇਵਲ ਵਿਕਲਾੰਗ ਛਾਤ੍ਰਾਂ ਨੂ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਜਗਦਗੁਰੁ ਜੀ ਚਿਤਰਕੂਟ ਸਥਿਤ ਤੁਲਸੀ ਪੀਠ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੇਤਰ ਦੀ ਜਯੋਤੀ ਚਲੇ ਜਾਨ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਗਿਆਚਕਸ਼ੁ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ

ਜਗਦਗੁਰੂ ਰਾਮਭਦਰਾਚਾਿਰਆ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਡਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਦੇਵ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ਼ਚਿਦੇਵੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਘਰ ਜੌਨਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ੰਡੀਖੁਰਦ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਗੋਤਰ (ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਦੀ ਵੰਸ਼) ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਯੂਪਰੇਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਐਚ.ਟੀ.ਐਮ.ਐਲ

ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ. (HTDIKA SAPUTRA099ML) ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਹਾਈਪਰ ਟੈਕਸਟ ਮਾਰਕਅਪ ਲੈਂਗੂਏਜ (HyperText Markup Language), ਵੈਬ ਸਫੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਬ ਸਫੇ ਬਣਾਉਣ 'ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ. ਨਿਭਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ. ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਟੈਗਾਂ (tags) ਦੀ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਣੀ ਬਰੈਕਟਾਂ (angle brackets), ਜਿਵੇਂ , ਜੋ ਕਿ ਵੈਬ ਸਫੇ ਦੇ ਮੁਆਦ ਜਾਂ ਸਮਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ. ਟੈਗ ਦੋ ਤਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: 1. ਜੋੜਿਕ ਰੂਪ 'ਚ 2. ਇਕੱਲੇ।

ਟੈਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੈਬ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ(ਵੈੱਬ ਕਲਾਕਾਰ) ਲਿਖਤ ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਵੈਬ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਐਚਃ ਟੀਃ ਐਮਃ ਐਲਃ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਪੜਤ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖ਼ਤ ਅਤੇ ਅਵਾਜੀ ਵੈਬ ਸਫੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਐਚਃ ਟੀਃ ਐਮਃ ਐਲਃ ਟੈਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਂਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਬ ਸਫਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਐਚਃ ਟੀਃ ਐਮਃ ਐਲਃ ਤੱਤ ਹਰ ਇੱਕ ਵੈਬਖੇਤਰ ਜਾਂ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਜਾਲਸਥਾਨ ਦੇ ਘੜਨ ਦਾ ਸਾਂਚਾ ਭਾਵ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਐਚਃ ਟੀਃ ਐਮਃ ਐਲਃ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ (object) ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੈਬ ਸਫਾ ਅੱਤਕਿਰੀਆਤਮਿਕ ਲੱਗੇ। ਸਹੀ ਸਹੀ ਟੈਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਸੁਰਖੀ, ਬੰਧ, ਸੂਚੀ, ਲਿੰਕ (ਜੋੜਿਕ), ਹਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜਾ ਦੀ ਵੈਬ ਸਫੇ ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸੀ. ਐਸ. ਐਸ.(CSS) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਚ. ਟੀ. ਐਮ. ਐਲ. ਨਾਲ ਕਰ ਕੇ ਵੈਬ ਸਫੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਿਆ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਭੋਤਿਕ ਸਾਇੰਸਦਾਨ, ਟਿਮ ਬਰਨਰਸ ਲੀ, ਜੋਕਿ CERN 'ਚ ਇੱਕ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸੀ, ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ CERN ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦਸਤਾਵੇਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਸ 'ਚ ਵਿਚਾਰਕ ਵੰਡ ਲਈ, ENQUIRE ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਅਤੇ ਅਲਗਵ ਦਿਤਾ। 1989 ਵਿੱਚ ਬਰਨਰਸ ਲੀ ਨੇ ਹਾਈਪਰ-ਟੈਕਸਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੇ ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਇੰਟਰਨੇਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਵਾਲਾ ਮੈਮੋ ਲਿਖਿਆ। 1990 ਦੇ ਅਖੀਰ 'ਚ ਬਰਨਰਸ ਲੀ ਨੇ HTML ਮਖਸੂਸੀ, ਬ੍ਰੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਸਰਵਰ ਸੋਫਟਵੇਅਰ ਲਿਖੇ। ਪਰ CERN ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਖਾਸ ਤਵੱਜੋ ਨਾ ਦਿਤੀ। 1990 ਤੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਆਤੀ ਨੋਟਾਂ 'ਚ ਹਾਪਰ ਟੈਕਸਟ ਜਿਥੇ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਹੀ ਬਣਾ ਦਿਤਾ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਸੜਕ

thumb|ਸੜਕ
ਸੜਕ ਜਾਂ ਰੋਡ (road) ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਦੋ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਗੁਜ਼ਰਗਾਹ ਜਾਂ ਰਸਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰੀ ਮਸਲਨ ਘੋੜੇ, ਗੱਡੇ, ਤਾਂਗੇ ਜਾਂ ਮੋਟਰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਪੁਖਤਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੜਕ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਰਸਤਿਆਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਸੈਨਤ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੇਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਾਈਡਵਾਕ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲਾਅਨ ਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕਵੇਅ, ਅਵੈਨਿਊ, ਫ੍ਰੀਵੇਅ, ਇੰਟਰਸਟੇਟ, ਹਾਈਵੇਜ਼, ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸੈਕੰਡਰੀ, ਅਤੇ ਟਰਸਰੀ ਸਥਾਨਿਕ ਸੜਕਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ

ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੰਗਠਨ (ਓਈਸੀਡੀ) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੜਕ "ਰੇਲ ਪਟੜੀਆਂ ਜਾਂ ਹਵਾਈ ਸਟਰਿਪਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ (ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਹੀਆਂ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੜਕ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਥਿਰ ਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਜਿਸ ਵਿਚ" ਪੁਲ, ਸੁਰੰਗਾਂ, ਸਹਾਇਕ ਢਾਂਚੇ, ਜੰਕਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਾਸਿੰਗਾਂ, ਇੰਟਰਚੇਂਜ ਅਤੇ ਟੋਲ ਸੜਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਈਕਲ ਡੰਡੀਆਂ ਨਹੀਂ।"
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੜਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ
ਅਹਵਾਜ਼

ਅਹਵਾਜ਼ () ਇਰਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 2006 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 796,239 ਪਰਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 1,432,965 ਸੀ। 2011 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਅਹਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਰੁਨ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਅਤੇ ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 20 ਮੀਟਰ ਉੱਤੇ ਹੈ।
gallery


Iran - Khuzestan - Ahvaz - White Bridge & Karoon River.jpg
Image:پل_سفید_اهواز.jpg
Image:Ahvaz White Bridge1.jpg
Image:پل_سفید_و_برج_کیانپارس.jpg
Image:بازسازی_پل_سفید_اهواز.jpg
Image:پل_جزیره_اهواز.JPG
Image:نمای_کناری_پل_جزیره_اهواز.jpg
Image:جاده_ساحلی_اهواز_در_شب.jpg
Image:جاده_ساحلی_اهواز.jpg
Image:نمای_پل_هشتم.jpg
Image:پل_هشتم_اهواز.jpg
Image:پل_هشتم_اهواز_2.jpg
Image:پانوراما_پل_هشتم_اهواز.jpg
Image:غروب_اهواز.jpg
Image:|نمایی از غروب شهر اهواز
Image:غروب_و_کوچ_پرندگان_اهواز.jpg
Image:سیلو_اهواز.jpg
Image:دانشگاه_علوم_انسانی_اهواز.jpg
Image:نمای_خیابانهای_شهر_اهواز.jpg
Image:هتل_پارس_اهواز.jpg
Image:بانک_ملی_مرکزی_اهواز.jpg
Image:Medan shohada ahvaz.jpg
Image:پاناروما_از_برج_کیانپارس.jpg
Image:AJUMSHOSPITAL.JPG
Image:Darmangah.jpg
Image:JOUNDOSHAPOUR.jpg
Image:Falafel1.jpg
Image:Falafel4.jpg
Image:Falafel5.jpg
Image:Falafel6.jpg
Image:Falafel2.jpg
Image:Falafel3.jpg


ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ
ਆਬਾਦਾਨ

ਆਬਾਦਾਨ (ਫ਼ਾਰਸੀ:آبادان) ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਦੱਖਣ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਆਬਾਦਾਨ ਦੀਪ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ 53 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਇਰਾਕ ਦੀ ਸਰਹੱਦਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜਦੀਕ ਹੈ। ਇਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਮਗਰੋਂ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਈ ਸੀ। ੧੯੯੨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜੋਕਿ ਸਿਰਫ ੮੪,੭੭੪ ਸਨ। ੨੦੦੧ ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਗਰੋਂ ਆਬਾਦ ਵੱਧ ਕੇ ੨੦੩,੦੭੩ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ੨੦੦੬ ਦੀ ਜਨਗੜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ੨੧੭,੯੮੮ ਸੀ। ਆਬਾਦਾਨ ਰਿਫ਼ਾਈਨਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਡੀਆਂ ਰਿਫਾਈਨ੍ਰੀਆਂ ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ
ਇਰਾਨੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਤਹਿਰਾਨ ਰਿਆਸਤ

* ਹਿੰਮਤ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਰਿਸਾਲਤ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਅਬਸ਼ਿਨਾਸਾਨ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਨਵਾਬ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਸ਼ਾਮਲ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਆਜ਼ਾਦਗਾਨ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਨਿਆਈਸ਼ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਕੋਰਦਿਸਤਾਨ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਸ਼ੇਖ ਫ਼ਜ਼ਲ ਅੱਲਾਹ ਨੂਰੀ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਚਮਰਾਨ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਯਾਦਿਗਾਗਾਰਿ ਇਮਾਮ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਮੁਦਾਰਰਿਸ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਸਦਰ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਅਸ਼ਰਾਫ਼ ਇਸਫ਼ਾਹਨੀ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਕਰਜ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਕਊਮ ਐਕਸਪ੍ਰੇਸਵੇ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਕਊਮ ਫ੍ਰੀਵੇ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਸਵੀਹ ਰਾਜਮਾਰਗ
* ਤਹਿਰਾਨ-ਸਵੀਹ ਫ੍ਰੀਵੇ
ਮਜ਼ਨਦਰਾਨ ਰਿਆਸਤ

* ਕੈਸਪਿਆਨ ਸਾਗਰ ਦੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸੜਕ
* ਸਿਵਾਦ ਕੂਹ ਸੜਕ
* ਹਰਜ਼ ਸੜਕ
ਇਸਫਾਹਨ ਰਿਆਸਤ

* ਤਹਿਰਾਨ-ਇਸਫਾਹਨ ਰਾਜਮਾਰਗ
* ਇਸਫਾਹਨ-ਖੁੱਰਮਾਬਾਦ
ਫ਼ਾਰਸ ਰਿਆਸਤ

* ਇਸਫਾਹਨ-ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਰਾਜਮਾਰਗ
* ਸ਼ਿਰਾਜ਼-ਕਿਰਮਾਨ ਸ਼ਿਰਾਜ਼-ਅਹਵਾਜ਼
ਰਾਜਵੀ ਖੁਰਾਸਾਨ ਰਿਆਸਤ

* ਸੜਕ 22 (ਇਰਾਨ)
* ਸੜਕ 36 (ਇਰਾਨ)
* ਤਹਿਰਾਨ ਰਾਜਮਾਰਗ
ਅੰਤਰ-ਰਿਆਸਤੀ ਮਾਰਗ

* ਤਹਿਰਾਨ-ਇਸਫਾਹਨ ਫ੍ਰੀਵੇ
ਆਜ਼ਰਬਾਇਜਾਨ

* ਆਜ਼ਰਬਾਇਜਾਨ ਝੀਲ ਪੁੱਲ
ਖੁਜਿਸਤਾਨ ਰਿਆਸਤ

* ਸੜਕ 39

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨ