JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਝੰਡਾ ਕਲਾਂ

ਝੰਡਾ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4877 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 22.67 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਬ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨੰਦੇੜ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਰਾਤ ਇਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਸਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ'ਚ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1947 ਈ. ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਉਜੜ ਕੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਆ ਕੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਥੇ ਪੀਰ ਵਲੈਤ ਸ਼ਾਹ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ;ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਪੀਰ ਦੀ ਕਬਰ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੰਨਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਝੰਡਾ ਖੁਰਦ

ਝੰਡਾ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਝੰਡਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3157 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.75 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿਰਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਸਿਰਸਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਰੰਡੀ (ਪਿੰਡ)

ਕਰੰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਕਰੰਡੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3359 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 8.14 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਸੰਨ 2006 ਵਿੱਚ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ 'ਨੇਬਰਹੁੱਡ ਕੈਂਪਸ' ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਝ ਸਾਲ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕਲੀਪੁਰ ਡੁੰਮ

ਕਲੀਪੁਰ ਡੁੰਮ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਕਲੀਪੁਰ ਡੁੰਮ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 538 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 2.55 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਵੱਡਾ ਡੇਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨਾਂ 25 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਹੁਣ ਡੇਰੇ ਕੋਲ ਲਗਭਗ ਸੌ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। ਸੰਤ ਨਰਾਇਣ ਮੁਨੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਸ ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਡੇਰੇ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਬਾਬਾ ਮੱਖਣ ਮੁਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੌੜੀਵਾੜਾ

ਕੌੜੀਵਾੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੌਰੀਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 946 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 3.4 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ-ਰਤੀਆ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੜੂ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ "ਅਕਾਲ ਅਕੈਡਮੀ" ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ "ਸੇਕਰਡ ਸੋਲਜ਼ ਸਕੂਲ" ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ

ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਖੈਰਾ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4828 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.5 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਕਾਨਵੈਂਟ ਸਕੂਲ ਤੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਭਾਰਤ ਗਰੁੱਪ ਆਫ਼ ਕਾਲਜ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੀਰਪੁਰ ਕਲਾਂ

ਮੀਰਪੁਰ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੀਰਪੁਰ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3388 ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.99 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ, ਡਾਕਖਾਨਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ

ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਮੀਰਪੁਰ ਖੁਰਦ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2256 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 8.85 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ ਵੀ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤੇ ਦੋ ਡੇਰੇ ਤੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਫੂਸ ਮੰਡੀ, ਮਾਨਸਾ

ਫੂਸ ਮੰਡੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਫੁਸ ਮੰਡੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1289 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.26 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀ ਖਹਿ ਕੇ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਸਾਉਣ ਭਾਦੋਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਜਦੋਂ ਦਰਿਆ ਨੱਕੋ ਨੱਕ ਭਰਕੇ ਵਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੋੜਕੀ

ਰੋੜਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਂ ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਘੱਗਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਰੋੜਕੀ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1857 ਸੀ। 2019 ਵਿਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੋਟ 1500 ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 8.66 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਾਧੂਵਾਲਾ

ਸਾਧੂਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਾਧੂਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 793 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 2.54 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਬਰਸਾਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲਣੀ ਪਈ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਰਦੂਲੇਵਾਲਾ

ਸਰਦੂਲੇਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਸਰਦੂਲੇਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2676 ਸੀ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.62 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ-ਮਾਨਸਾ ਮੁੱਖ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਤੇ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਗੰਡਿਆਂ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੂਰ ਦਰੇਡੇ ਤੋਂ ਲੋਕ ਗੰਡਿਆਂ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਟਿੱਬੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ

ਟਿੱਬੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਟਿੱਬੀ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 973 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 4.56 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲ 'ਬਾਲ ਵਾਟਿਕਾ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ' ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ-ਸਿਰਸਾ ਮੁੱਖ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ

ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ (ਉਰਦੂ: ضلع بہاول پور) ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 1998 ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,433,091 ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 27.01% ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੀ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ 24,830 ਕਿਲੋਮੀਟਰ² ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ (16,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ²)
ਇਤਿਹਾਸ

ਇਹ ਥਾਂ ਪਹਿਲੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਤੇ ਦੁਰਾਨੀਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਮੱਲ ਮਾਰ ਲਈ। 1748 ਚ ਮੁਹੰਮਦ ਬਹਾਵਲ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਪਹਾਵਲਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਚ ਇਥੋਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਜ ਇਥੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰਾਜ ਨਾ ਚੱਲ ਸਕਿਆ। 1857 ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਰਲੇ ਸਨ। ਬਹਾਵਲ ਪੁਰ ਪਰ ਤਾਂਵੀ ਸਲਤਨਤ ਦਾ ਅੰਗ ਰਿਹਾ ਤੇ 14 ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਗਿਆ।

ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਇਰਾਕ ਤੇ ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਵੇ ਇਥੇ ਆਏ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਗੁਣਾਕਰ ਮੁਲੇ

ਗੁਣਾਕਰ ਮੁਲੇ (ਮਰਾਠੀ: गुणाकर मुळे) (3 ਜਨਵਰੀ,1935 - 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2009) ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ-ਲੇਖਣੀ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਮਰਾਵਤੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਿੰਧੂ ਬੁਜੁਰਗ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 3 ਜਨਵਰੀ 1935 ਨੂੰ ਜਨਮੇਂ ਮਰਾਠੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿਸਾਬ ਵਿੱਚ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਾਇਆ। ਕਈ ਸਾਲ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਰਾਹੁਲ ਸੰਗਰਹਾਗਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਉੱਪਰਾਂਤ 1971-72 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਆ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤਮ ਪੜਾਉ ਬਣੀ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਘਰ ਬਸਾਇਆ। ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਤਥ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਵਲ ਵਿਆਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਮੁਲੇ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਬਾ ਨਾਗਾਰਜੁਨ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਗੁਣਾਕਰ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੀਬ 35 ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਉਹ ਰਾਹੁਲ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤਿਆਇਨ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਹਜਾਰ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 250 ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਲੇਖ ਹੈ। ਉਹ ਐਨਸੀਈਆਰਟੀ ਦੇ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕ ਸੰਪਾਦਨ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 16 ਅਕਤੂਬਰ 2009 ਨੂੰ ਮਿਆਸਥੀਨਿਆ ਗਰੇਵਿਸ ਨਾਮਕ ਨਿਊਰੋ ਡਿਸਾਰਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੁਲੇ ਦੀ ਪਾਂਡਵ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

* ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪਰਿਚਯ
* ਆਕਾਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ
* ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਯਾਤ੍ਰਾ
* ਨਕਸ਼ਤ੍ਰਲੋਕ
* ਸੂਰ੍ਯ
* ਕਮਪ੍ਯੂਟਰ ਕ੍ਯਾ ਹੈ?
* ਭਾਰਤੀਯ ਅੰਕਪਧਤਿ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
* ਭਾਰਤੀਯ ਵਿਗਿਆਨ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
* ਆਪੇਕਸ਼ਿਕਤਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕ੍ਯਾ ਹੈ?
* ਸੰਸਾਰ ਕੇ ਮਹਾਨ ਗਣਿਤਗਿਆ
* ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ
* ਕੇਪਲਰ
* ਅਕਸ਼ਰੋਂ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
* ਆਂਖੋਂ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
* ਗਣਿਤ ਕੀ ਪਹੇਲੀਆਂ
* ਜ੍ਯਾਮਿਤਿ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
* ਲਿਪੀਓਂ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲੇਖਕ
ਭੋਲਾਨਾਥ ਤਿਵਾਰੀ

ਡਾ. ਭੋਲਾਨਾਥ ਤਿਵਾਰੀ (4 ਨਵੰਬਰ 1923 - 25 ਅਕਤੂਬਰ 1989) ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਕੋਸ਼ਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਚਿੰਤਕ ਸਨ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਡਾ. ਭੋਲਾਨਾਥ ਤਿਵਾਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗਾਜੀਪੁਰ ਜਨਪਦ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਭੋਲਾਨਾਥ ਤਿਵਾਰੀ ਨੇ ਲਗਪਗ ਅੱਠਾਸੀ ਗਰੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ -

* ਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨ
* ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਸੰਰਚਨਾ
* ਅਨੁਵਾਦ ਕੇ ਸਿਧਾਂਤ ਔਰ ਪ੍ਰਯੋਗ
* ਕੋਸ਼-ਵਿਗਿਆਨ
* ਕੋਸ਼-ਰਚਨਾ
* ਸਾਹਿਤ ਸਮਾਲੋਚਨਾ
* ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਗਿਆਨ
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਸੰਰਚਨਾ (ਗੂਗਲ ਕਿਤਾਬ; ਲੇਖਕ - ਡਾ. ਭੋਲਾਨਾਥ ਤੀਵਾਰੀ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸ਼ਕਾਰ
ਰਘੁਵੀਰ ਸਹਾਏ

ਰਘੂਵੀਰ ਸਹਾਏ (1929–1990) ਇੱਕ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਨਿੱਕੀ-ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਚਰਚਿਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਸਿਆਸੀ ਹਿੰਦੀ ਹਫਤਾਵਾਰ ਦਿਨਮਾਨ ਦਾ 1969–82 ਤੱਕ ਮੁੱਖ-ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਰਿਹਾ।.

ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲੋਗ ਭੂਲ ਗਏ ਹੈਂ (लोग भूल गये हैं) ਲਈ ਹਿੰਦੀ ਦੇ 1984 ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਸੀੜੀਓਂ ਪਰ ਧੂਪ ਮੇਂ
*ਆਤਮਹਤਿਆ ਕੇ ਵਿਰੁੱਧ
*ਲੋਗ ਭੂਲ ਗਯੇ ਹੈਂ
*ਕੁਛ ਪਤੇ ਕੁਛ ਚਿਠੀਆਂ
*ਏਕ ਸਮਯ ਥਾ
*ਹੰਸੋ ਹੰਸੋ ਜਲਦੀ ਹੰਸੋ
ਹੋਰ

*ਰਾਸਤਾ ਇਧਰ ਸੇ ਹੈ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
*ਦਿੱਲੀ ਮੇਰਾ ਪਰਦੇਸ਼ ਔਰ ਲਿਖਨੇ ਕਾ ਕਾਰਨ (ਨਿਬੰਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ

ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ (ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਕਲੋਇ ਆਰਡੇਲੀਆ ਵੋਫ਼ੋਰਡ; 18 ਫਰਵਰੀ 1931–5 ਅਗਸਤ 2019)) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ। 1988 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਿਲਵਿਡ ਨਾਵਲ ਲਈ ਪੁਲਿਟਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦਾ ਜਨਮ ਲੌਰੇਨ, ਓਹਈਓ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਜਾਰਜ ਵੋਫ਼ੋਰਡ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। 1ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਨਾਵਲ, ਪੰਜ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਦੋ ਨਾਟਕ, ਇੱਕ ਗੀਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉਪੇਰਾ(ਗਾ ਕੇ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ) ਲਿਖੇ। ਗ੍ਰੇਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਓਹਨਾ ਆਪਣਾ ਅਧਿਆਪਨ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣੀ ਟੈਕਸਿਸ ਯੂਨੀਵਰਿਸਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਮੌਰਸਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਲਿਖਿਆ ਦ ਬਲੂਐਸਟ ਆਈ (The Bluest Eye)।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਨਾਵਲ

* ਦ ਬਲੂਐਸਟ ਆਈ (The Bluest Eye)
* Bluest Eyeਸੁਲਾ (Sula)
* ਬਿਲਵਿਡ (Beloved)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਔਰਤਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2019
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1931
ਡੇਵਿਡ ਹਾਰਵੇ

ਡੇਵਿਡ ਡਬਲਿਊ ਹਾਰਵੇ ਐਫਬੀਏ (ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1935) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਭੂਗੋਲਵੇਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗਰੈਜੂਏਟ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਕੈਮਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ ਐੱਚ ਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਰਵੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ ਲਿਖੇ ਹਨ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਭੂਗੋਲ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉੱਘਾ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹੱਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਕ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਅੰਤਰਿਮ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਕਿਤਾਬਾਂ

*Explanation in Geography (1969)
*Social Justice and the City (1973)
*The Limits to Capital (1982)
*The Urbanization of Capital (1985)
*Consciousness and the Urban Experience (1985)
*The Condition of Postmodernity: An Enquiry into the Origins of Cultural Change (1989)
*The Urban Experience (1989)
*Teresa Hayter, David Harvey (eds.) (1994) The Factory and the City: The Story of the Cowley Automobile Workers in Oxford. Thomson Learning
*Justice, Nature and the Geography of Difference (1996)
*Megacities Lecture 4: Possible Urban Worlds, Twynstra Gudde Management Consultants, Amersfoort, The Netherlands, (2000)
*Spaces of Hope (2000)
*Spaces of Capital: Towards a Critical Geography (2001)
*The New Imperialism (2003)
*Paris, Capital of Modernity (2003)
*A Brief History of Neoliberalism (2005)
*Spaces of Global Capitalism: Towards a Theory of Uneven Geographical Development (2006)
*The Limits to Capital New Edition (2006)
*The Communist Manifesto- New Introduction Pluto Press (2008)
*Cosmopolitanism and the Geographies of Freedom (2009)
*Social Justice and the City: Revised Edition (2009)
*A Companion to Marx's Capital (2010)
*The Enigma of Capital and the Crises of Capitalism (2010 Profile Books)
*Rebel Cities: From the Right to the City to the Urban Revolution (2012)
*A Companion to Marx's Capital, Volume 2 (2013)
*Seventeen Contradictions and the End of Capitalism (2014)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ

ਆਈਐਮਡੀਬੀ (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮੂਵੀ ਡੈਟਾਬੇਸ, IMDb) ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਡੈਟਾਬੇਸ ਹੈ ਜੋ ਅਦਾਕਾਰਾਂ, ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਸਟ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕਰੂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨੀਆਂ, ਪਲਾਟ ਸੰਖੇਪ, ਟ੍ਰੀਵੀਆ, ਫੈਨ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਰੇਟਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਈ.ਐਮ.ਡੀਬੀ. ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਅਕਤੂਬਰ 1990 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1998 ਤੋਂ ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਕੰਪਨੀ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਮਈ 2019 ਤੱਕ, ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਦੇ ਇਸ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 6 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿਰਲੇਖ (ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਸਮੇਤ) ਹਨ ਅਤੇ 9.9 ਮਿਲੀਅਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 83 ਮਿਲੀਅਨ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਹਨ।

ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਯੂਜ਼ਨੇਟ ਸਮੂਹ "rec.arts.movies" ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੇ ਡੇਟਾਬੇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1993 ਵਿੱਚ ਵੈੱਬ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਏ।

ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੇਟਾ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਟ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਦਰਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੱਥਾਤਮਕ ਡੇਟਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਬਤ ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਕਾਸਟ, ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਈ ਜੋੜਾਂ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫੀਚਰ

ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਦੇ ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੇਜ ਸਾਰੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਈਟ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੱਥਾਤਮਕ ਡੇਟਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਬਤ ਟਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਲੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਕਾਸਟ, ਕ੍ਰੈਡਿਟਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲਈ ਜੋੜਾਂ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫੋਟੋ, ਨਾਮ, ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ, ਪਲਾਟ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਲਈ 24 ਅਤੇ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸਾਰੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੀ ਸਾਈਟ ਦਾ ਨਾਮ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੁਮਨਾਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਪੇਜ ਹੈ ਜੋ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿੱਜੀ ਫਿਲਮ ਰੇਟਿੰਗਾਂ (ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ) ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2015 ਤੋਂ, "ਬੈਜ" ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੈਜਸ ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੋਟੋਆਂ, ਟ੍ਰਿਵੀਆ, ਬਾਇਓਸ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੁਲ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਹਨ। ਜੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਂ ਵਿਜ਼ਟਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਪੇਜ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਪਭੋਗਤਾ / ਵਿਜ਼ਟਰ ਆਈਐਮਡੀਬੀਪੀਰੋ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉਸ ਪੰਨੇ ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਈਟਮਾਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਪੇਜ ਤੇ ਕੋਈ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ (ਪਲਾਟ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਹਰੇਕ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਡੇਟਾ ਪੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ 1 ਤੋਂ 10 ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਰੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਣਤੀ ਨੂੰ, ਬੈਲਟ-ਸਟਫਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਆਨਲਾਈਨ ਫਿਲਟਰਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੇਟਿਡ ਮੀਨ-ਰੇਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਸਿਰਲੇਖ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਆਈਐਮਡੀਬੀ ਨੇ ਫ੍ਰੀਡਾਈਵ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮੁਫਤ ਫਿਲਮ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲੀ ਸੇਵਾ ਜੋ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿਰਲੇਖ ਸੋਨੀ ਪਿਕਚਰਜ਼ ਤੋਂ ਲਾਇਸੰਸਸ਼ੁਦਾ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਰਸਮੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਰਸਮੀ ਐਂਡਰਾਇਡ ਐਪ
* Official IOS app

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇੰਟਰਨੈੱਟ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਲਮੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੀਵੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ

ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Sociology) ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ, ਵਿਕਾਸ, ਸੰਗਠਨਾਂ, ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੁਭਵੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼, ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਵੀ ਸਮਾਜਕ ਸੰਰਚਨਾ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੂਤਰਬਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਆਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ' ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਸਰੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਮਾਈਕਰੋ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (ਅਰਥਾਤ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਦੇ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੈਕਰੋ-ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ (ਅਰਥਾਤ, ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ) ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੂਲ ਉਤਪਤੀ

ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਤਰਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਛਮੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਕਾਮਿਕ ਕਵਿਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਲੋਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੁਕਰਾਤ, ਪਲਾਟੋ ਅਤੇ ਅਰਸਤੂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਹੇਪਾਟਾਈਟਿਸ ਸੀ

ਹੇਪਾਟਾਈਟਿਸ ਸੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਕਰਮਕ ਰੋਗ ਹੈ ਜੋ ਮੁਖ‍ ਤੌਰ ਤੇ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇਪਾਟਾਈਟਿਸ (ਹੈਪੇਟਾਈਟਸ) ਸੀ ਵਿਸ਼ਾਣੁ (ਐਚਸੀਵੀ) ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਹੇਪਾਟਾਈਟਿਸ ਸੀ ਦਾ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਲੇਕਿਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨਾਲ ਜਿਗਰ ਤੇ ਚਕੱਤੇ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸਿਰੋਸਿਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰੋਸਿਸ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਗਰ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ, ਜਿਗਰ ਕੈਂਸਰ ਜਾਂ ਭੋਜਨ-ਨਲੀ ਅਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ ਰਕਤਸਰਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਕਰਮਕ ਰੋਗ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਇਰਲ ਰੋਗ
ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸੰਬੰਧ

ਕਾਰਨਤਾ () ਜਾਂ ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸਬੰਧ ਜਾਂ ਕਾਰਨਵਾਦ ਇੱਕ ਘਟਨਾ (ਕਾਰਨ) ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ (ਕਾਰਜ) ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਪਹਿਲੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ-ਕਾਰਨ ਸੰਬੰਧ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਾਰਨ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਅਨੇਕ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਚੁਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਾਰਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕਾਰਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੀ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਮਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੰਕਲਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਾਰਨ-ਕਾਰਜ ਸੰਬੰਧ
ਸੁਪਰਨੋਵਾ

ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਖਗੋਲਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਸਫੋਟ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਨੋਵਾ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਕਿਰਨਾਹਟ (ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ) ਇੰਨਾ ਜੋਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ ਪੂਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੀ ਧੁੰਦਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੁੱਝ ਹਫਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਧੁੰਦਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਆਪਣੀ ਚਰਮਸੀਮਾ ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਨੀ ਉਰਜਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਅਰਬਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਰੇਗਾ। ਸੁਪਰਨੋਵਾ ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟੁੱਟਦੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਫੋਟ ਇੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੈਕਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਉਨੀ ਊਰਜਾ ਖਾਰਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਮਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਤਾਰੇ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਪਦਾਰਥ(ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਦੇ 10%]]), ਤੱਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਟਕਾ-ਤਰੰਗ (ਸ਼ਾਕ ਵੇਵ) ਦਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚੌਗਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਤਰਤਾਰਾ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿੱਚ ਖਾਰਜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ

ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ, (1932 –23 ਮਾਰਚ 2010), ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਜਨਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਰਸਿਆਂਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਕਾਨੂ ਸਾੰਨਿਆਲ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਆਨੰਦ ਗੋਵਿੰਦ ਸਾਨਿਆਲ ਕਰਸਿਆਂਗ ਦੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ। ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਕਰਸਿਆਂਗ ਦੇ ਹੀ ਐਮਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ 1946 ਵਿੱਚ ਮੈਟਰਿਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੜਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲਾ ਲਿਆ, ਲੇਕਿਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਦੀ ਹੀ ਕਲਿੰਗਪੋਂਗ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲਾ ਕਲਰਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲੀ। ਕੁੱਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਚੰਦਰ ਰਾਏ ਨੂੰ ਕਾਲ਼ਾ ਝੰਡਾ ਵਿਖਾਉਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਚਾਰੂ ਮਜੁਮਦਾਰ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲਵਕਤੀ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਲਈ। 1964 ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਮਾਕਪਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ। 1967 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਦਾਰਜਲਿੰਗ ਦੇ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰਬੰਦ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲੱਗਪਗ 14 ਸਾਲ ਕਾਨੂ ਸਾਨਿਆਲ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗੁਜਾਰੇ
ਹਵਾਲੇ

।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸੀ ਕੇ ਚੰਦਰੱਪਨ

ਸੀ ਕੇ ਚੰਦਰੱਪਨ (ਮਲਿਆਲਮ: സി.കെ. ചന്ദ്രപ്പന്‍) (10 ਨਵੰਬਰ 1935 – 23 ਮਾਰਚ 2012) ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸਕੱਤਰ, ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ।
ਜੀਵਨੀ

ਕਾਮਰੇਡ ਚੰਦਰੱਪਨ ਪੁੰਨਪਰ ਵਿਆਲਾਰ ਜਨਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨਾਇਕ ਸੀ ਕੇ ਕੁਮਾਰ ਪਨਿੱਕਰ ਅਤੇ ਅੰਮੁਕੁੱਟੀ ਦੀ ਔਲਾਦ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਸਨ। 11 ਨਵੰਬਰ 1936 ਨੂੰ ਜਨਮੇ ਕਾਮਰੇਡ ਚੰਦਰੱਪਨ 1956 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਏਆਈਐਸਐਫ) ਦੇ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਫੇਡਰੇਸ਼ਨ (ਏਆਈਵਾਈਐਫ) ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਣ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਰਹੇ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ 1971, 1977 ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਲੋਕਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੇਰਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਵਨਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਉਪਜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਨੂੰਨ ਨੂੰ ਡਰਾਫਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ।
ਕਾਮਰੇਡ ਚੰਦਰੱਪਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਚੇਰਥਲਾ ਅਤੇ ਥਿਰੂਪੁੰਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੱਤੂਰ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਥਿਰੂਅਨੰਤਪੁਰਮ ਦੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੋਵਾ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਜਨਤਾ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਗਏ। ਜਨਤਕ ਘੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਤਿਹਾੜ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਰੈਜੀਡੇਂਸੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।
1970 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਕਪਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਸ਼ਦ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2012
ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ

ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ (ਜਨਮ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1946) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ ਜੋ 2000 ਤੋਂ ਹਿਨਜਿਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ 14ਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ 1997 ਤੋਂ ਬੀਜੂ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਅਤੇ 2023 ਤੱਕ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਪਵਨ ਚਾਮਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਬਾਸੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ ਤੀਜੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਜਿੱਤਣਾ। 22 ਜੁਲਾਈ 2023 ਨੂੰ, ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜੋਤੀ ਬਾਸੂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਏ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਵਾਰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ 5 ਮਾਰਚ 2000 ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। 22 ਜੁਲਾਈ, 2023 ਤੱਕ ਉਹ 23 ਸਾਲ ਅਤੇ 139 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਹ 1998 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਖਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ 1997 ਤੋਂ 2000 ਤੱਕ ਅਸਕਾ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਰਹੇ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜੀਵਨ

ਨਵੀਨ ਪਟਨਾਇਕ ਦਾ ਜਨਮ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕਟਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 16 ਅਕਤੂਬਰ 1946 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੂਰਵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਬਿਜੂ ਪਟਨਾਇਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਿਆਨ ਪਟਨਾਇਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ ਸਨ। ਪਟਨਾਇਕ ਨੇ ਦੂਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿਰੋੜੀ ਮੱਲ ਕਾਲਜ, ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬੀਏ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
* Notable personalities of Odisha, including Naveen Patnaik, in Orissadiary website
*Notable personalities of Odisha as per the Govt. of Odisha official web site
* Odisha's accidental politician, BBC
*Official biographical sketch in Parliament of India website

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1946
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਟਕ ਦੇ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੂ