JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
બરકત વિરાણી 'બેફામ'

બરકતઅલી ગુલામહુસેન વિરાણી, જેઓ તેમના ઉપનામ બેફામ, થી જાણીતા છે, ગુજરાતી લેખક અને કવિ હતા. તેઓ તેમની ગઝલ માટે પ્રખ્યાત છે.
જીવન

બરકતઅલીનો જન્મ ૨૫ નવેમ્બર ૧૯૨૩ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર નજીક ઘાંઘળી ગામમાં થયો હતો. તેઓ બાળપણથી સાહિત્યમાં રસ ધરાવતા હતા અને ૧૪ વર્ષની વયે તેમણે પ્રથમ ગઝલ લખી હતી. ભાવનગરમાંથી તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. કિસ્મત કુરેશીએ તેમને કવિતા અંગેની સમજ આપી હતી. ૧૯૪૨માં ભારત છોડો આંદોલનમાં ભાગ લેવા માટે તેમણે મેટ્રિકનો અભ્યાસ પડતો મૂક્યો હતો. શયદાના સૂચન પરથી તેઓ ૧૯૪૫માં મુંબઈ આવ્યા. તેઓ ત્યાં મરીઝને મળ્યા અને પછીથી આકાશવાણી રેડિયોમાં જોડાયા. ૧૯૫૨માં તેમના લગ્ન શયદાની જયેષ્ઠ પુત્રી રુકૈયા સાથે થયા. ૨ જાન્યુઆરી ૧૯૯૪માં મુંબઈ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.

તેઓ ગુજરાતી સિનેમા સાથે સંલગ્ન હતા. તેઓએ ગુજરાતી ચલચિત્ર મંગળફેરા (૧૯૪૯)માં અભિનય કર્યો હતો અને અનેક ફિલ્મો જેવી કે અખંડ સૌભાગ્યવતી (૧૯૬૩), કુળવધુ (૧૯૯૭), જાલમ સંગ જાડેજા, સ્નેહબંધન વગેરે માટે ગીતો લખ્યા હતા.
સર્જન

તેઓ એ માનસર (૧૯૬૦), ઘટા (૧૯૭૦), પ્યાસ, પરબ નામના ગઝલ સંગ્રહો લખ્યા હતા. તેમણે ટૂંકી વાર્તાઓ, નાટકો, રેડિયો નાટકો અને ફિલ્મી ગીતો પણ લખ્યા હતા. ગુજરાતમાં લોકપ્રિય એવા ગીતો 'નયનને બંધ રાખીને', 'થાય સરખામણી તો ઉતરતા છીએ', 'મિલનના દીપક સહુ બુઝાઇ ગયા છીએ' તેમણે લખ્યા હતા. આગ અને અજવાળા (૧૯૫૬) અને જીવતા સૂર તેમના ટૂંકી વાર્તાના સંગ્રહો છે અને રંગસુગંધ ભાગ ૧-૨ (૧૯૬૬) તેમની નવલકથા છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૯૪માં મૃત્યુ
પ્રિયકાંત મણિયાર

પ્રિયકાંત મણિયાર ગુજરાતી ભાષાના જાણીતા કવિ હતા.
જીવન

તેમનો જન્મ ૨૪ જાન્યુઆરી, ૧૯૨૭ ના રોજ અમદાવાદ જિલ્લાના વિરમગામ ખાતે થયો હતો. તેમણે ફક્ત ૯ ધોરણ સુધી અભ્યાસ કરેલો. તેમનું અવસાન ૨૫ જૂન, ૧૯૭૬ ના રોજ અમદાવાદ ખાતે થયું હતું.
સર્જન

તેમનો પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ પ્રતીક ૧૯૫૩માં પ્રગટ થયો હતો. ત્યાર બાદ અશબ્દ રાત્રિ (૧૯૫૯), સ્પર્શ ‍(૧૯૬૬), સમીપ ‍(૧૯૭૨), પ્રબલ ગતિ (૧૯૭૪) પ્રગટ થયા હતા. વ્યોમલિપિ અને લીલેરો ઢાળ તેમના મરણોત્તર પ્રકાશનો છે.
સન્માન

* કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક
* ૧૯૭૨-૭૩: ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક
* ૧૯૮૨: સાહિત્ય અકાદમી, દિલ્હીનો પુરસ્કાર
સંદર્ભ
પૂરક વાચન

*
*
*
બાહ્ય કડીઓ

*
*
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય


શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:કુમાર સુવર્ણચંદ્રક વિજેતા
શ્રેણી:૧૯૨૭માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૭૬માં મૃત્યુ
દેવકી ગાલોળ

દેવકી ગાલોળ ગામ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા રાજકોટ જિલ્લાના કુલ ૧૪ તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા જેતપુર તાલુકામાં આવેલું છે. આ ગામમાં આંગણવાડી, પંચાયતઘર તેમજ પ્રાથમિક શાળા જેવી સુવિધાઓ આવેલી છે. દેવકી ગાલોળમાં ખેતી અને પશુપાલન મુખ્ય વ્યવસાય છે. ઘઉં, ડાંગર, બાજરો, કપાસ, જીરૂ, મગફળી અને શાકભાજી આ ગામનાં ખેત-ઉત્પાદનો છે.

ફતેપુરને કર્મભૂમી બનાવનારા સંત ભોજા ભગત (ભોજલરામ બાપા)નું જન્મ સ્થળ આ ગામ છે.


શ્રેણી:જેતપુર તાલુકો
ન્હાનાલાલ

ન્હાનાલાલ (૧૮૭૭-૧૯૪૬) જાણીતા ગુજરાતી સાહિત્યકાર હતા. તેઓ અપદ્યાગદ્ય (અછાંદસ) કે ડોલનશૈલીનાં જનક હતા. કવિ ન્હાનાલાલના પિતા દલપતરામ ડાહ્યાભાઈ નર્મદ યુગના મહાન કવિ હતા.

તેઓ ગુજરાતના મહાકવિ કહેવાય છે.
જીવન

તેમનો જન્મ માર્ચ ૧૬, ૧૮૭૭ના રોજ અમદાવાદ શહેરમાં થયો હતો. એમની મૂળ અટક ત્રિવેદી હતી. ૧૮૯૩માં તેમણે મેટ્રિકની પરીક્ષા પાસ કરી અને આગળ અભ્યાસ અમદાવાદની ગુજરાત કોલેજ, મુંબઈની ઍલ્ફિન્સ્ટન અને પૂનાની ડેક્કન કોલેજમાં કર્યો. ૧૮૯૯માં તેમણે તત્વજ્ઞાનના મુખ્ય વિષય સાથે બી.એ. અને ૧૯૦૧માં ઇતિહાસના વિષય સાથે એમ.એ. થયા. તેઓ ફારસી પણ બહુ સારી રીતે શીખ્યા હતા.

એમ.એ. થયા પછી તેઓ ૧૯૦૨ થી ૧૯૦૪ સાદરાની સ્કૉટ કૉલેજમાં અને ૧૯૦૪ થી ૧૯૧૮ રાજકોટની રાજકુમાર કોલેજમાં અધ્યાપક રહ્યા. વચમાં બે-અઢી વર્ષ રાજકોટ રાજ્યના સરન્યાયધીશ અને નાયબ દિવાનની પણ કામગીરી બજાવી. ૧૯૧૮માં કાઠિયાવાડ એજન્સીના શિક્ષણાધિકારી નિમાયા. ૧૯૧૯ માં ગાંધીજીની પચાસમી જન્મજયન્તીને નિમિત્તે ‘ગુજરાતનો તપસ્વી’ રચનાથી ગાંધીજીને અર્પણ કરી હતી. ૧૯૨૦માં લાંબી રજા પર ઉતરીને ૧૯૨૧માં તેમણે સરકારી નોકરીમાંથી રાજીનામું આપી અમદાવાદને પોતાનું કાયમી નિવાસસ્થાન બનાવ્યું અને સાહિત્ય સર્જનમાં બાકીનું જીવન પસાર કર્યું.

તેમનું અવસાન જાન્યુઆરી ૯, ૧૯૪૬ના દિને અમદાવાદ ખાતે થયું હતું.
સર્જન

* કવિતા - ‘કેટલાંક કાવ્યો’-ભા. ૧-૨-૩ (૧૯૦૩, ૧૯૦૮, ૧૯૩૫), ‘ન્હાના ન્હાના રાસ’-ભા.૧-૨-૩ (૧૯૧૦, ૧૯૨૮, ૧૯૩૭), ‘ગીતમંજરી’-૧-૨ (૧૯૨૮, ૧૯૫૬), ‘રાજસૂત્રોની કાવ્યત્રિપુટી’ (૧૯૦૩, ૧૯૦૫, ૧૯૧૧), ‘ચિત્રદર્શનો’ (૧૯૨૧), ‘પ્રેમભક્તિ ભજનાવલિ’ (૧૯૨૪), ‘દાંપત્યસ્તોત્રો’ (૧૯૩૧), ‘બાળકાવ્યો’ (૧૯૩૧), ‘મહેરામણનાં મોતી’ (૧૯૩૯), ‘સોહાગણ’ (૧૯૪૦), ‘પાનેતર’ (૧૯૪૧), ‘પ્રજ્ઞાચક્ષુનાં પ્રજ્ઞાબિંદુઓ’ (૧૯૪૩)
* નાટ્ય કવિતા – ‘ઇન્દુકુમાર’-૧-૨-૩ (૧૯૦૯, ૧૯૨૭, ૧૯૩૨), ‘પ્રેમકુંજ’ (૧૯૨૨), ‘ગોપિકા’ (૧૯૩૫), ‘પુણ્યકંથા’ (૧૯૩૭), ‘જગત્પ્રેરણા’ (૧૯૪૩), ‘અજિત અને અજિતા’ (૧૯૫૨), ‘અમરવેલ’ (૧૯૫૪), ‘જયા-જયન્ત’ (૧૯૧૪), ‘વિશ્વગીતા’ (૧૯૨૭), ‘રાજર્ષિ ભરત’ (૧૯૨૨), ‘જહાંગીર-નૂરજહાંન’ (૧૯૨૮), ‘શાહનશાહ અકબરશાહ’ (૧૯૩૦), ‘સંઘમિત્રા’ (૧૯૩૧) ‘શ્રીહર્ષદેવ’ (૧૯૫૨)
* ચરિત્ર- કવિશ્વર દલપતરામ
* અન્ય - વસંતોત્સવ (૧૯૯૮, ૧૯૦૫), હરિસંહિતા મહાકાવ્ય, સાહિત્યમંથન, કુરુક્ષેત્ર
સન્માન

* માર્ચ ૧૬, ૧૯૭૮ના દિવસે ભારતીય ટપાલ ખાતા દ્વારા એમના નામની ટિકિટ બહાર પાડવામાં આવી હતી.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર પરિચય
* ન્હાના ન્હાના રાસ ભાગ - ૧ (સંપૂર્ણ) - કાવ્યસંગ્રહ - ગુજલિટ.કોમ પર


શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:સાહિત્યકાર
શ્રેણી: ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૪૬માં મૃત્યુ
દિનકર જોષી

દિનકર જોષી ગુજરાતી ભાષાના વરિષ્ઠ સાહિત્યકાર છે. તેઓએ ૧૫૪થી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે.
જીવન

તેમનો જન્મ ૩૦ જૂન ૧૯૩૭ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના ભડી ભંડારિયા ગામે થયો. તેમનું મૂળ વતન નાગધણીંબા છે. તેમની માતાનું નામ લીલાવતી અને પિતાનું નામ મગનલાલ. તેમના લગ્ન હંસાબેન સાથે ૧૯૬૩માં થયા. તેમને બે પુત્રો છે. તેમની નવલકથા 'પ્રકાશનો પડછાયો' પર આધારિત ગુજરાતી, હિન્દી, મરાઠી અને અંગ્રેજીમાં નાટકો ગાંધી વિ. ગાંધી તથા અંગ્રેજી અને હિન્દી ફિલ્મ 'ગાંધી માય ફાધર' બન્યાં. તેઓ મહાભારત, રામાયણ, વેદ, ઉપનિષદ, વગેરે પ્રાચીન ગ્રંથોના અભ્યાસી છે અને સંપૂર્ણ મહાભારતના ગુજરાતી અનુવાદના ૨૦ ગ્રંથોનું સંપાદન પણ એમણે કર્યું છે. તેઓએ ૧૫૪થી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે. આન્ધ્ર પ્રદેશના સંસ્કૃતના વિદ્વાન ડો. વેદવ્યાસના ગીતાના કુલ શ્લોકોની સંખ્યા વિશેના દાવાને તેઓએ પડકાર્યો હતો અને દાખલા સાથે ખોટો ઠરાવ્યો હતો.
મુખ્ય રચનાઓ

* નવલકથા - શ્યામ એક વાર આવોને આંગણે, પ્રકાશનો પડછાયો, એક ટૂકડો આકાશનો (નર્મદના જીવન પર આધારિત), ખેલો રે ખેલ ખુરશીના (કટોકટી કાળ આધારિત), અગીયારમી દિશા, ૩૫ અપ ૩૬ ડાઉન, પ્રતિનાયક, પ્રશ્નપ્રદેશની પેલે પાર, સમી સાંજના પડછાયા, અ-મૃતપંથનો યાત્રી, અમૃતયાત્રા, મહામાનવ સરદાર, ગઈકાલ વિનાની આવતી કાલ, ઈત્યાદિ.
* વાર્તાસંગ્રહો - સરવાળાની બાદબાકી, વગડાઉં ફૂલ, એકવાર એવું બન્યું, વ.
* સંપાદન - મહાભારતના ૨૦ ગ્રંથો, સ્વામી આનંદના પત્રો તથા નિબંધોના ૪ ગ્રંથો, ઈત્યાદિ
* અભ્યાસ ગ્રંથો - મહાભારતમાં માતૃવંદના, મહાભારતમાં પિતૃવંદના, રામાયણમાં પાત્રવંદના, ચક્રથી ચરખા સુધી, કૃષ્ણં વંદે જગદ્ ગુરુમ, ગાંધીજીની ગીતા : હિન્દ સ્વરાજ
* અંગ્રેજી - Glimpses Of Indian Culture, Αn Etertnal Journey, Quaid Azam Mohmmad Ali Jinnah, Mahatma Vs Gandhi, Sardar, The Sovereign Saint તથા હિન્દી, મરાઠી, તેલુગુ, તમિળ, કન્નડ, મલયાલમ, ઓરિયા, બંગાળી અને જર્મન ભાષાઓમાં કુલ ૫૯ ગ્રંથો (અનુવાદિત)
સન્માન

* ૫ ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કારો
* ગુજરાત સાહિત્ય પરિષદ - ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક
* મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી - જીવન ગૌરવ પુરસ્કાર
* ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમી - સાહિત્ય ગૌરવ પુરસ્કાર
સંદર્ભો

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૩૭માં જન્મ
સૈફ પાલનપુરી

સૈફ પાલનપુરી (મૂળનામ: સૈફુદ્દીન ગુલામ અલી ખારાવાલા) મુશાયરા પ્રવૃત્તિના અગ્રેસર ગઝલકાર હતા.

તેમનો જન્મ ૩૦ ઓગસ્ટ, ૧૯૨૩ ના રોજ પાલનપુરમાં થયો હતો. તેમની માતાનું નામ રૂકૈયાબાઈ અને પિતાનું નામ ગુલામઅલી હતું. એમનાં ગુજરાતી ગઝલકાર બનવા પાછળ શયદાનો હાથ હતો અને એટલે એમણે તેમને પોતાના ઉસ્તાદ માનેલા અને સૈફ પોતાને ‘શયદાશિષ્ય’ તરીકે ઓળખાવવામાં ગૌરવ અનુભવતા.

તેમનું અવસાન ૭ મે, ૧૯૮૦ ના રોજ થયુ હતું.
મુખ્ય રચનાઓ

* ગઝલસંગ્રહો: ઝરુખો (૧૯૬૮), હિંચકો (૧૯૭૧), એજ ઝરુખો એજ હીંચકો.
* સંપાદન: મરીઝ સાહેબ સાથે “બગીચો” નામનું સંપાદન.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્યકાર
શ્રેણી:૧૯૨૩માં જન્મ
શ્રેણી:૧૯૮૦માં મૃત્યુ
ભોપાલ

ભોપાલ ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલ મધ્ય પ્રદેશ રાજ્યનું પાટનગર છે. આ ઉપરાંત ભોપાલમાં ભોપાલ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક પણ છે. આ શહેરમાં આવેલ નાનાં મોટાં જળાશયોને કારણે ભોપાળને સરોવરનું નગર (झीलों की नगरी) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના

આ શહેરમાં ૧૯૮૪ના વર્ષમાં અહીં આવેલી અમેરીકન કંપની યૂનિયન કાર્બાઇડમાં થયેલા મિથાઇલ આઇસોસાઇનાઇડ નામના ઝેરી વાયુના ગળતરના કારણે લગભગ વીસ હજાર લોકોનાં મૃત્યુ થતાં કાળો કેર વ્યાપી ગયો હતો. ભોપાલ ગેસ કાંડના કુપ્રભાવનાં પરિણામે અહીં આજે પણ વાયુ પ્રદુષણ, ભુમિ પ્રદુષણ, જળ પ્રદુષણ ઉપરાંત જૈવિક વિકલાંગતા અને અન્ય રુપે જોવા મળે છે. આ કારણે આ શહેર ઘણાં આંદોલનોનું કેન્દ્ર પણ રહ્યું છે.
પરિવહન


File:Raja Bhoj International Airport (BHO) Bhopal India.jpg|રાજા ભોજ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (BHO)
File:Kushabhau Thakre ISBT Bhopal (1).jpg|કુશાભાઉ આંતરરાજ્ય બસ સ્ટેશન
File:Bhopal Junction new building 01.jpg|ભોપાલ જંકશનની નવી ઇમારત


ભોપાલ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ, હવાઈ માર્ગ તેમ જ રેલ્વે માર્ગ દ્વારા દેશના અન્ય ભાગો સાથે જોડાયેલ હોવાથી અહીં પહોંચવા માટે વિવિધ પ્રકારની અદ્યતન સેવાઓ મળી રહે છે.


શ્રેણી:મધ્યપ્રદેશ
શ્રેણી:ભારત દેશનાં રાજ્યનાં મુખ્ય મથકો
શ્રેણી:મધ્ય પ્રદેશનાં જિલ્લા મથકો
દિસપુર

thumb|આસામ સચિવાલય

આસામ ભારતના ઉત્તર - પૂર્વ ભાગમાં આવેલું રાજ્ય છે. તેનું પાટનગર દિસપુર છે.
વર્ણન

દિસપુરને વર્ષ ૧૯૭૩માં રાજ્યની રાજધાનીનો દરજ્જો મળ્યો કારણ કે પહેલા રાજ્યની રાજધાની શિલોંગ હતી પરંતુ મેઘાલયની રચના બાદ શિલોંગ મેઘાલયના ભાગમાં આવી ગયું. દિસપુરની દક્ષિણે સુપ્રસિદ્ધ વશિષ્ઠ મંદિર અને શંકરદેવ કલાક્ષેત્ર આવેલું છે. શંકરદેવ કલાક્ષેત્ર વર્ષ ૧૯૯૦માં અસ્તિત્વમાં આવ્યું કારણ કે આ વિસ્તારમાં કલા કેન્દ્રનો અભાવ છેલ્લા ઘણા સમયથી અનુભવાઈ રહ્યો હતો. દિસપુરના પડોશમાં, એક પ્રાચીન નગર જાટિયા આવેલું છે, જ્યાં રાજ્યનું સચિવાલય આવેલું છે.
જાણીતા સ્થળો

*સુલકુચી
*નવગ્રહ મંદિર
*આસામ સ્ટેટ મ્યુઝિયમ
*કામાખ્યા મંદિર
*ગુવાહાટી પ્લેનેટોરિયમ
*આસામ સ્ટેટ ઝૂ અને બોટનિકલ ગાર્ડનસ્

દિસપુર રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ, હવાઈ માર્ગ તેમ જ રેલ્વે માર્ગ દ્વારા દેશના અન્ય ભાગો સાથે જોડાયેલ હોવાથી અહીં પહોંચવા માટે વિવિધ પ્રકારની અદ્યતન સેવાઓ મળી રહે છે.


શ્રેણી:આસામ
ચામાચિડિયું

વડવાગોળ કે ચામાચિડિયું એ ઉડવાની ક્ષમતા ધરાવતું એક સસ્તન વર્ગનું પ્રાણી છે.
વર્ણન

તેમના શરીરની લંબાઇ ૩ થી ૬ ઈંચ અને ફેલાયેલ પાંખો સાથે પહોળાઇ ૮ થી ૧૬ ઈંચ જેટલી હોય છે. તેની પાંખોનાં અસ્થિ મનુષ્યના હાથમાં રહેલા અસ્થિ જેવા જ હોય છે. આંગળીઓ ફેલાયેલી અને સ્થિતિસ્થાપક ત્વચા દ્વારા જોડાયેલ હોય છે. વિશ્વમાં ચામાચિડિયાની ૧૦૦૦થી વધુ પ્રજાતિ જોવા મળે છે.
આહાર

તેઓનો મુખ્ય આહાર ફળો, ફુલોનો રસ, માછલી, નાના પક્ષીઓ, ગરોળીઓ, દેડકાં અને અન્ય ચામાચિડિયાં છે.
વસવાટ

પૃથ્વી પર કુલ સસ્તન પ્રાણીઓનાં ચોથા ભાગના તો ફક્ત ચામાચિડિયાં જ છે. તેઓ ધ્રુવીય પ્રદેશો અને સખ્ત રણ પ્રદેશો સિવાય બધી જ જગ્યાએ જોવા મળે છે. ચામાચિડિયાં ગુફાઓ, ઇમારતો, વૃક્ષો તેમ જ ખડકોની ફાંટમાં રહેતાં હોય છે.
અન્ય માહિતિ

૭૦ ટકા ચામાચિડિયાં રાતે લાખોની સંખ્યામાં જીવડાં આરોગી જતાં હોય છે. તેઓ રાતે ઊડે છે તેમ જ ધ્વનિ પરાવર્તન દ્વારા રાત્રે પોતાનો ખોરાક તથા રસ્તો શોધે છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*

શ્રેણી:જીવવિજ્ઞાન‎
અંકલેશ્વર

અંકલેશ્વર દક્ષિણ ગુજરાત ના ભરૂચ જિલ્લાના અંકલેશ્વર તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ

આ શહેર મુંબઇથી અમદાવાદ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ તેમજ રેલ્વે માર્ગ પર આવેલું છે. વળી રાજપીપળા, હાંસોટ, વાલિયા, માંગરોળ, ડેડીયાપાડા, ઝઘડીયા, ભરૂચ સાથે રાજ્યમાર્ગે અંકલેશ્વર જોડાયેલ છે. અહીંથી અંહીથી અંકલેશ્વર-ઝઘડીયા-રાજપીપળા તેમ જ અંકલેશ્વર-ઝઘડીયા-નેત્રંગ એમ બે જગ્યા પર નેરોગેજ રેલ્વે માર્ગ આઝાદી પહેલાંના સમયથી અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
ઉદ્યોગો

અહીં એશિયા ખંડની સૌથી મોટી ઔદ્યોગિક વસાહત આવેલી છે. અંકલેશ્વરમાં GIDC અને ONGCના મથકો આવેલા છે. અંકલેશ્વરમાં ૧૫૦૦થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમો કાર્યરત છે.

આ ઉપરાંત અહીંના લોકો મુખ્યત્વે વ્યવસાયમાં ખેતી અને પશુપાલન કરે છે, જે પૈકી મુખ્ય ખેતી શેરડી, ડાંગર તેમ જ કપાસની થાય છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*


શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:અંકલેશ્વર તાલુકો‎
વાગરા

વાગરા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ભરૂચ જિલ્લાના વાગરા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે. અહીંથી દહેજ થી ભરૂચ જતો રાજ્ય ધોરી માર્ગ પસાર થાય છે. વળી આમોદ, જંબુસર, દહેજ સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગ વડે વાગરા જોડાયેલ છે. અહીંના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, વેપાર, નોકરી અને પશુપાલન છે, જે પૈકી મુખ્ય ખેતી કપાસ તેમ જ તુવરની થાય છે. ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે આ તાલુકામાં આવેલો દહેજ-ગંધાર વિસ્તાર ખૂબ જ ઝડપથી વિકાસ કરી રહ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ દહેજ ખાતેનું કુદરતી બંદર છે.




શ્રેણી:વાગરા તાલુકો
રામનાથ મહાદેવ, ગિરનાર

રામનાથ મહાદેવનું મંદીર ભારત દેશના ગુજરાત રાજ્યના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલ જૂનાગઢ તાલુકાનાં બિલખાગામની નજીક ગિરનાર પર્વતની તળેટીમાં પ્રસિદ્ધ આવેલુ છે. આ મંદિર ગુડાંજલી નદીના તટ પર આવેલુ છે. આ જગ્યા તેના નૈસર્ગીક સૌંદર્ય માટે પ્રખ્યાત છે. પવિત્ર શ્રાવણ માસના બધા સોમવારે અહીં સહેલાણીઓની ભારે ભીડ થાય છે. પર્વત પરથી આવતી આ નદીના ખનીજયુક્ત પાણીમાં સ્નાન કરવાનું મહાત્મય છે.

જિલ્લા-તાલુકા મથકના શહેર જૂનાગઢથી દક્ષિણ તરફ, આશરે ૨૫ કિમી. દૂર, આ સ્થળ સ્થિત છે. આ સ્થળે જતાં સહેલાણીઓ-યાત્રીકોને, બિલખા નજીક આવેલી સુપ્રસિદ્ધ ચેલૈયાની જગ્યાની મુલાકાતનો લહાવો પણ મળે છે.


શ્રેણી:જૂનાગઢ
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શિવાલયો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
ધુલિયા

ધુલિયા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ધુલિયા જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. આ ઉપરાંત અંહી ધુલિયા તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ આવેલું છે. મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના લોકો એટલે કે મરાઠી લોકો ધુલિયા શહેરને ધુળે નામથી ઓળખે છે.
ધુલિયા શહેર રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ, રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા દેશ તેમ જ રાજ્યના અન્ય ભાગો સાથે જોડાયેલું હોવાથી અહીં સડક પરિવહન સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ થાય છે.



શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
નાસિક જિલ્લો

નાસિક જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. નાસિક આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.
નાસિક જિલ્લામાં નીચેની યાદી મુજબ તાલુકાઓ આવેલા છે.
નાસિક જિલ્લાના તાલુકાઓ

* સટાણા તાલુકો
* સુરગાણા તાલુકો
* કળવણ તાલુકો
* માલેગાંવ તાલુકો
* દેવળા તાલુકો
* પેઠ તાલુકો
* ડિંડોરી તાલુકો
* ચાંદવડ તાલુકો
* નાંદગાંવ તાલુકો
* ત્ર્યંબકેશ્વર તાલુકો
* નાસિક તાલુકો
* નિફાડ તાલુકો
* યેવલા તાલુકો
* ઇગતપુરી તાલુકો
* સિન્નર તાલુકો
સુરગાણા તાલુકો

સુરગાણા તાલુકો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના કુલ ૧૫ તાલુકાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો તાલુકો છે. સુરગાણા આ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.

સુરગાણા રાજ્ય ધોરી માર્ગ દ્વારા નાસિક તેમ જ ગુજરાત રાજ્યના વાપી, કપરાડા અને ધરમપુર સાથે જોડાયેલું છે. સુરગાણા તાલુકાનો મોટા ભાગનો વિસ્તાર ડુંગરાળ તેમ જ વન-આચ્છાદિત છે. અહીં મોટાભાગની વસ્તી આદિવાસીઓની છે.
ઇતિહાસ

સુરગાણા આઝાદી પહેલાં એક રજવાડું હતું.


શ્રેણી:મહારાષ્ટ્ર
શ્રેણી:નાસિક જિલ્લો
લીંબડી

લીંબડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનાં મહત્વના લીંબડી તાલુકામાં આવેલું એક નગર છે, અને તે તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે.
ઇતિહાસ

લીંબડી રજવાડું બ્રિટિશ શાસન સમયે ૯ તોપોની સલામી ધરાવતું રજવાડું હતું અને તેના શાસકો ઝાલા વંશના હતા. લીંબડી કાઠિયાવાડ એજન્સી હેઠળ હતું.

લીંબડીના ઠાકોર સાહેબે સ્વામી વિવેકાનંદને પશ્ચિમમાં યોજાઇ રહેલી સનાતન ધર્મની પરિષદમાં ભાગ લેવા માટેની પ્રેરણા આપી હતી. ભવિષ્યમાં આ પ્રકારની ધર્મ પરિષદ યોજાવાની છે એવી વાત વિવેકાનંદે સૌપ્રથમવાર ગુજરાતમાં સાંભળી હતી..
ધાર્મિક સ્થળો

લીંબડીમાં મુલનાયક શ્રી બાહુજીનસ્વામીનું જીનાલય તેમજ શેઠ શ્રી લાલચંદ ગોવિંદજી પરિવારના માવડીમાતાનું સ્થાનક આવેલું છે. શ્રી મોટા મંદિર, ચતુર્ભૂજ નારાયણ ધામ અને કબીર મંદિર પણ આવેલા છે. આ બન્ને જગ્યાએ ભોજનાલયો/અન્નક્ષેત્ર ચાલે છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:લીંબડી તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
ચોટીલા

ચોટીલા એ ભારત દેશનાં પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આવેલ મહત્વનું યાત્રાધામ છે. આ ઉપરાંત ચોટીલા તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. જે રાજકોટથી અમદાવાદ જતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ નં.૪૭ ઉપર આવેલું નગર છે.
ઇતિહાસ

પ્રાચીન સમયમાં ચોટીલા ચોટગઢ કહેવાતું હતું. તે મૂળ સોઢા પરમારોના શાસન હેઠળ હતું પરંતુ જગસીયો પરમારના શાસન સમયે તે ખાચર કાઠીઓના હાથમાં આવ્યું અને તે તેમનું એક મુખ્ય મથક બન્યું. મોટાભાગના ખાચર કાઠીઓનું મૂળ કુટુંબ ચોટીલામાંથી છે. ચોટીલા ઇ.સ. ૧૫૬૬ના વર્ષમાં કાઠીઓ વડે કબ્જે કરાયું હતું. બ્રિટિશ શાસન સમયે તે એજન્સી થાણાનું મુખ્ય મથક હતું.
વસ્તી

૧૮૭૨માં ચોટીલાની વસ્તી ૧૭૭૧ અને ૧૮૮૧માં ૨૦૨૯ હતી. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે ચોટીલાની વસ્તી ૨૧૩૪૯ છે.
જોવાલાયક સ્થળો

અહીં આવેલા ડુંગર ઉપર શ્રી ચામુંડા માતાજીનું પ્રખ્યાત મંદીર આવેલું છે, જ્યાં પહોંચવા માટે નીચેથી ઉપર સુધી પગથીયાં પણ બનાવવામાં આવેલાં છે. આ ડુંગરની ઉંચાઇ જેટલી છે. શ્રદ્ધાળુ લોકો માતાજીનાં દર્શનાર્થે દરરોજ મોટી સંખ્યામાં આવતા હોય છે. ચોટીલા મંદીર ટ્રસ્ટ દ્વારા ચાલતા અન્નક્ષેત્રમાં જમવાની તથા રહેવાની નિ:શુલ્ક વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે. ચોટીલા ડુંગર પાસે ભકિતવન નામે બગીચો પણ આવેલો છે. અહીં હાઈવે ઉપર રહેવા તથા જમવા માટે પ્રાઈવેટ હોટલો પણ આવેલી છે. આ ધાર્મિક સ્થળ ગુજરાતનાં મુખ્ય યાત્રાધામો પૈકીનું એક પૌરાણીક અને અગત્યનું યાત્રાધામ છે.

ચોટીલા પ્રસિધ્ધ ગુજરાતી સાહિત્યકાર ઝવેરચંદ મેઘાણીનું જન્મ સ્થળ પણ છે.
છબીઓ


File:Chotila1.JPG|હાઈવે ઉપરથી ચોટીલા ડુંગરનું એક દ્રશ્ય
File:Chotila2.JPG|હાઈવેરોડ ઉપરનું પ્રવેશદ્રાર - શ્રી ચામુંડા મંદિર (ચોટીલા)
File:Chotila3.JPG|હાઈવે ઉપરથી ચોટીલા ડુંગરનું એક દ્રશ્ય
File:Chotila4.JPG|ચોટીલા ડુંગરનું પ્રવેશદ્વાર
File:Chotila6.JPG|ચોટીલા મંદીરનું અન્નક્ષેત્ર (ભોજનાલય)
File:Chotila7.JPG|ચોટીલા મંદીર પાસેનો ભક્તિવન બગીચો
File:Chotila8.JPG|ચોટીલા મંદીર પાસેનો ભક્તિવન બગીચો
File:Chotila10.JPG|ચોટીલા મંદીર પાસેનાં ભકિતવન બગીચામાં તળાવ
File:Chotila11.JPG|ચોટીલા ડુંગરનાં પગથીયા
File:Chotila12.JPG|ચોટીલા મંદીરનાં ટ્રસ્ટની ઓફીસ

સંદર્ભ

આ લેખ હવે પબ્લિક ડોમેનમાં રહેલા પ્રકાશન માંથી માહિતી ધરાવે છે.


શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:ચોટીલા તાલુકો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
વઢવાણ

વઢવાણ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાનું શહેર છે અને વઢવાણ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે.
ઇતિહાસ

વઢવાણ શહેરનું પ્રાચીન નામ વર્ધમાનપુરી હતું.


વઢવાણ આઝાદી પહેલાં વઢવાણ રજવાડાનું પાટનગર હતું.
ભૂગોળ

વઢવાણ શહેર અમદાવાદથી ૧૧૧ અને સુરેન્દ્રનગરથી ૩ કિમીના અંતરે આવેલું છે. આ શહેર ભોગાવો નદીના કિનારે વસેલું છે.
શિક્ષણ

સી.યુ. શાહ યુનિવર્સિટી વઢવાણ શહેરમાં આવેલી ખાનગી યુનિવર્સિટી છે.
આ પણ જુઓ

* માધાવાવ
* ગંગા વાવ
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

*


શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:વઢવાણ તાલુકો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
અહમદશાહ

ખાતે, ગુજરાતનાં અહમદશાહ દ્વારા બંધાયેલ પ્રખ્યાત સિદી સૈયદની જાળી ]]
અહમદશાહ અથવા અહમદ શાહ પહેલો ગુજરાતના મુઝફ્ફર વંશ અથવા મુઝફ્ફરીદ વંશનાં સુલતાન હતાં. તેમણે ઈ.સ. ૧૪૧૧થી તેમના મૃત્યુ સુધી એટલે કે ઈ.સ. ૧૪૪૨ સુધી રાજ કર્યુ. તેઓ અમદાવાદના અહેમદશાહ બાદશાહ તરીકે જાણીતાં છે. તેમણે ૨૬ ફેબ્રુઆરી ૧૪૧૧ના રોજ કર્ણાવતી અને આશાવલ નગરોની પાસે સાબરમતી નદીના કિનારે અમદાવાદ શહેરની સ્થાપના કરી અને તેને પાટણથી ગુજરાત સલ્તનતનું પાટનગર બનાવ્યુ. અમદાવાદ શહેરનું નામ અહેમદશાહ બાદશાહનાં નામ પરથી પડ્યું છે.
પ્રારંભિક જીવન

અહમદશાહનો જન્મ મોહમ્મદશાહ પ્રથમ ઉર્ફ તાતારખાનને ત્યાં થયો હતો. તેમના પિતાએ જ્યારે તેમના દાદા મુઝફ્ફરશાહને કારાવાસમાં પૂરી દીધા ત્યારે કાકા શમ્સખાને અહમદશાહના પિતા મોહમ્મદશાહ પ્રથમની હત્યા કરી હતી.

'મિરાત-એ-અહમદી' મુજબ, મુઝફ્ફરશાહે તેમની નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે ૧૪૧૦માં તેમના પૌત્ર અહમદશાહની તરફેણમાં સિંહાસન છોડી દીધું હતું. પાંચ મહિના અને ૧૩ દિવસ પછી તેમનું અવસાન થયું. 'મિરાત-એ-સિકંદરી' મુજબ અહમદશાહ આશાવાલના કોળીઓના બળવાને શાંત પાડવા માટે એક અભિયાન તરફ જઈ રહ્યો હતો. પાટણ છોડ્યા બાદ તેમણે ઉલેમાઓની સભા બોલાવી અને પ્રશ્ન પૂછ્યો કે શું તેમણે પોતાના પિતાના અન્યાયી મૃત્યુનો બદલો લેવો જોઈએ. ઉલેમાઓએ તેમની તરફેણમાં જવાબો આપ્યા. તે પાટણ પાછા ફર્યા અને તેમના દાદા મુઝફ્ફરશાહને ઝેર પીવા માટે મજબૂર કર્યા. અહમદશાહે ૧૪૧૧માં ૧૯ વર્ષની ઉંમરે નાસિર-ઉદ-દુન્ય-વદ-દિન અબુલ ફતેહ નામનો ખિતાબ જીત્યો હતો.
અવસાન

thumb|બાદશાહનો હજીરો|અહમદશાહનો મકબરો, અમદાવાદ
અહમદશાહ ૧૪૪૨માં તેમના જીવનના ૫૩મા વર્ષમાં અને શાસનકાળના ૩૩મા વર્ષમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. તેમને અમદાવાદના માણેક ચોક નજીક દફનાવવામાં આવ્યા હતા. તેમનીની કબર બાદશાહનો હજીરો તરીકે ઓળખાય છે.

મૃત્યુ બાદ તેમને 'ખુદાઈગન-એ-મઘફુર' (માફ કરનાર ઈશ્વર)ની ઉપાધિ આપવામાં આવી. તેમની રાણીઓને તેની કબરની બરાબર સામે રાણીના હજીરામાં દફનાવવામાં આવી હતી.
વ્યક્તિત્વ

યુદ્ધ નેતા તરીકે તેમની બહાદુરી, કૌશલ્ય અને સફળતા તેમજ તેમની ધાર્મિકતા અને ન્યાય માટે તેમનું સન્માનિત કરવામાં આવે છે. તેમની ધાર્મિકતા ત્રણ મહાન ધાર્મિક શિક્ષકો પ્રત્યેના તેમના સન્માનમાં જોવા મળી હતી : શેખ મોઈનુદ્દીન ચિશ્તીના પ્રતિનિધિ શેખ રુક્ન-ઉદ-દિન, અજમેરના મહાન ખ્વાજા; શેખ અહમદ ખટ્ટુ, જે અમદાવાદના સરખેજ રોઝામાં દફનાવવામાં આવ્યા છે અને બુખારણ શેખ બુરહાન-ઉદ્‌-દિન જે શાહ આલમના પિતા કુત્બી આલમ તરીકે ઓળખાય છે.

અહમદશાહના ન્યાયમાંથી બે દાખલા નોંધવામાં આવ્યા છે. પોતાના મહેલની બારીમાં બેસીને સાબરમતી નદીને પૂરમાં જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે અહમદશાહે એક મોટી માટીની બરણી તરતી જોઈ. બરણી ખોલવામાં આવી અને એક હત્યા કરાયેલી વ્યક્તિનો મૃતદેહ ધાબળામાં વીંટાળેલો મળી આવ્યો. કુંભારોને બોલાવી બરણીની ઓળખ કરાવવામાં આવી. બરણી બનવનારે તેને પડોશી ગામના મુખીને વેચવામાં આવી હોવાનું જણાવ્યું. તપાસ દરમિયાન મુખીએ અનાજના વેપારીની હત્યા કરી હોવાનું સાબિત થયું હતું અને તેને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. અન્ય એક કિસ્સામાં અહમદશાહના જમાઈએ એક ગરીબ વ્યક્તિની હત્યા કરી હતી. કાજીએ રાજકુમારને હત્યાના ગુનામાં દોષિત ઠેરવ્યા અને દંડ ચૂકવીને રાજકુમારને છોડી મૂકવામાં આવ્યા. પોતાના જમાઈની મુક્તિની સુનાવણી કરતા અહમદશાહે જણાવ્યું કે અમીરોના ગુનાના કિસ્સામાં નાણાકીય દંડ એ કોઈ સજા નથી અને તેમના જમાઈને ફાંસી આપવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
સંદર્ભ
ગ્રંથસૂચિ

*
*
*
આ પણ જુઓ

* મુઝફ્ફર વંશ
* અમદાવાદ

શ્રેણી:વ્યક્તિત્વ
શ્રેણી:ઇતિહાસ
સીવાન જિલ્લો

સીવાન જિલ્લો ભારતના બિહાર રાજ્યનો એક જિલ્લો છે. સીવાન નગર આ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે. ૧૯૭૨થી સિવાન જિલ્લો સારન પ્રમંડલનો ભાગ છે. આ જિલ્લો પહેલા અલીગંજ તરીકે ઓળખાતો હતો, જે નામ અહીંના રાજા અલી બક્ષ ખાન પરથી પડ્યું હતું.
ઇતિહાસ

સીવાન જિલ્લો મૂળ સારન જિલ્લાનો ભાગ હતો, જે પ્રાચીન કૌશલ રાજ્ય આવેલું હતું. ૧૯૭૬માં સીવાન જિલ્લો સારનમાંથી અલગ થઇને સ્વતંત્ર જિલ્લો બન્યો.

લોકવાયકા મુજબ મહાભારતના દ્રોણાચાર્ય અહીંના દારૌલીના દોન ગામના હતા. કેટલાકના મુજબ ગૌતમ બુદ્ધે અહીં દેહોત્સર્ગ કરેલો.

સીવાનનું નામ "શિવમન" નામના રાજા પરથી પડ્યું છે, જેના વંશજો બાબરના આગમન સુધી અહીં શાસન કરતા હતા. સીવાનનો અર્થ સરહદ થાય છે, જે એક સમયમાં બિહારની સરહદ પરનો પ્રદેશ હતો. સીવાનનો એક પ્રદેશ મહારાજગંજ છે, જે મહારાજાની બેઠક પરથી પડેલું નામ સૂચવે છે. ભેરબનિયા ગામમાંથી મળેલી વિષ્ણુની મૂર્તિ અહીં મોટી સંખ્યામાં વિષ્ણુપૂજકો હોવાનું સૂચન કરે છે.

૮મી સદીમાં સીવાન વારાણસી રાજ્યનો ભાગ હતો. ૧૩મી સદીમાં અહીં મુસ્લિમોનું આગમન થયું. ૧૫મી સદીમાં સિકંદર લોદીએ આ પ્રદેશને પોતાના શાસન હેઠળ આણ્યો. બાબરે પોતાની વળતી મુસાફરીમાં સીવાન પાસે ઘાઘરા નદીને ઓળંગી હતી. ૧૭મી સદીના અંત ભાગમાં ડચ લોકો અહીં આવ્યા અને ત્યારબાદ અંગ્રેજો આવ્યા. ૧૭૬૫માં બક્સરના યુદ્ધ પછી, તે બંગાળનો ભાગ બન્યો. ૧૮૫૭ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં સીવાને અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો. બાબુ કુંવર સિંહની આગેવાની હેઠળ અહીંથી મોટી સંખ્યામાં ભોજપુરી તરીકે ઓળખાતા લોકોએ વિપ્લવમાં ભાગ લીધો હતો. સીવાનના છેલ્લા શાસક રાજા ઇસ્માઇલ અલી ખાન હતા. ૧૯૨૦માં અસહકારની ચળવળની સાથે બિહારમાં પડદા પ્રથાનો વિરોધ બ્રિજ કિશોર પ્રસાદે શરૂ કર્યો હતો, જે સીવાનના રહેવાસી હતા. ૧૯૭૨માં સીવાન બિહારનો એક જિલ્લો બન્યો.
ભૂગોળ

સીવાન જિલ્લો બિહારના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલો છે. જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૨,૨૧૯ ચોરસ કિમી છે.

ગંડક, ગોગ્રા, દહા અને ઝડી અહીંની મુખ્ય નદીઓ છે.
તાલુકાઓ

જિલ્લામાં ૧૯ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે.

* સીવાન
* બડહરીયા
* ગોરીયાકોઠી
* ભગવાનપુર હાટ
* પચરુખી
* મહારાજગંજ
* હુસૈનગંજ
* દારૌલી
* દારુંદા
* જિરાદેઈ
* રઘુનાથપુર
* સિસ્વાન
* હસનપુરા
* લકરી નબીગંજ
* ગુથાની
* મૈરવા
* અંદાર
* બસંતપુર
* નૌતન
વસ્તી

૨૦૧૧ની વસ્તી પ્રમાણે સીવાન જિલ્લાની વસ્તી ૩૩,૧૮,૧૭૬ હતી. જે મુજબ ભારતના ૬૪૦ જિલ્લાઓમાંથી તેનો ૧૦૧મો ક્રમ આવે છે. જિલ્લાની વસ્તી ગીચતા ૧૪૯૫ વ્યક્તિ પ્રતિ ચો.કિમી. છે. ૨૦૦૧-૨૦૧૧ના દાયકા દરમિયાન અહીંનો વસ્તી વધારો ૨૨.૨૫% રહ્યો હતો. સીવાનમાં જાતિ પ્રમાણ ૯૮૪ છે, અને સાક્ષરતા દર ૭૧.૫૯% છે.
જાણીતા વ્યક્તિઓ

* ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ - ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ
* નટવરલાલ - નામચીન ઠગ.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* અધિકૃત વેબસાઇટ
ગોપાલગંજ જિલ્લો

ગોપાલગંજ જિલ્લો ભારત દેશના બિહાર રાજ્યના ૩૮ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક મહત્વનો જિલ્લો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ગોપાલગંજ ખાતે આવેલું છે. ગોપાલગંજ જિલ્લો સારન વિભાગ (પ્રમંડલ)ના પ્રશાસન હેઠળનો એક જિલ્લો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લાના વિજયપુર બ્લોક હેઠળનું પ્રસિદ્ધ માતા ધોબવાલ મંદિર, ભોર બ્લોક હેઠળ આવેલું ભોર વાલી માઈનું મંદિર અને ભવ્ય હથુવા રાજના રાજાઓનો ઈતિહાસ, ભૂરીશ્રવની ભૂમિ, ભોર થવે દુર્ગા મંદિર, ઘોડા ઘાટ દુર્ગા મંદિર, સિંહાસની દુર્ગા. મંદિર, બાંગ્લામુખી દુર્ગા મંદિર, શિવ મંદિર, રામબ્રિક્ષા ધામ, બુદ્ધ મંદિર, હનુમાન મંદિર મુખ્ય પ્રવાસી આકર્ષણો છે. ગોપાલગંજની ભાષા હિન્દી, ભોજપુરી છે.
ભૂગોળ

ગોપાલગંજ જિલ્લો, ભારત માં ૨,૦૩૩ ચોરસ કિલોમીટર (૭૮૫ ચોરસ માઇલ) એટલે કે સ્પેનના ટેનેરાઇફ આઇલેન્ડની તુલનામાં સમકક્ષ વિસ્તાર ધરાવે છે.
શહેરી પરિષદો

ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૪ શહેરી વિસ્તારો છે. ૩ નગર પંચાયત અને ૧ નગર પરિષદ. જો કે હથુઆ પણ એક શહેરી વિસ્તાર છે જે સેન્સસ ટાઉન તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે પરંતુ નગરપાલિકા તરીકે ગણવામાં આવતું નથી.
ગામ પરિષદો

ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૨૩૪ ગ્રામ પંચાયતો ૧૪ બ્લોકમાં જૂથબદ્ધ છે. ગોપાલગંજ જિલ્લામાં કુલ ૧૫૬૬ ગામો છે. ગોપાલગંજ જિલ્લામાં ૧૬૯ નિર્જન ગામો (કુલ ૧૫૬૬ ગામોમાંથી) છે.
મતવિસ્તારો

#બૈકુંથપુર
#બરૌલી
#ગોપાલગંજ
#કુચાયકોટ
#ભોર
#હથુઆ

*લોકસભા મતવિસ્તાર ગોપાલગંજ


શ્રેણી:બિહાર
ઇડ્ડક્કિ જિલ્લો

thumb|200px|ઇડ્ડક્કિ જિલ્લાના ઉત્તર પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા મારયૂર પ્રદેશની એક નદી
ઇડ્ડક્કિ જિલ્લો ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા કેરળ રાજ્યના ૧૪ જિલ્લા પૈકીનો એક જિલ્લો છે. ઈડ્ડક્કિ જિલ્લાનું મુખ્યાલય ઈડ્ડક્કિ નગર ખાતે આવેલું છે. આ જિલ્લાનો કુલ વિસ્તાર ૫,૧૦૫.૨૨ ચોરસ કિલોમીટર (૧,૯૭૧.૧ ચોરસ માઇલ) જેટલો છે તેમ જ આ વિસ્તારનો લગભગ ૯૭ % ભાગમાં પર્વતો તેમ જ જંગલો આવેલાં છે. વિસ્તારની બાબતમાં આ જિલ્લો કેરળ રાજ્યનો બીજા નંબરનો જિલ્લો છે.

ઇડ્ડક્કિ ખાતે ભારત દેશનો સૌથી મોટો ધનુષ્યના આકાર વાળો બંધ (આર્ચ ડેમ) ઇડ્ડક્કિ જળ વિદ્યુત યોજના અંતર્ગત ઇ. સ. ૧૯૬૯માં કેનેડા દેશની સરકારના સહયોગથી પેરિયાર નદી પર બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ એક જ વિદ્યુત મથક લગભગ કેરળ રાજ્ય તેમ જ અન્ય આસપાસના વિસ્તારોના કુલ વપરાશના ૫૦ % જેટલી વીજળીનું ઉત્પાદન કરે છે. આ જિલ્લામાં માટ્ટુપેટ્ટી બંધ પણ આવેલો છે.
આ પણ જુઓ

* ઇડ્ડક્કિ બંધ
બાહ્ય કડીઓ

*


શ્રેણી:કેરળ