JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਮੀਂਹ

ਮੀਂਹ (ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਜਾਂ ਬਾਰਸ਼/ਬਰਸਾਤ) ਬੂੰਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਰਲ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਭਾਵ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖਿੱਚ ਨਾਲ਼ ਹੇਠਾਂ ਆਉਣ ਜੋਗਾ ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਹੀ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੀਂਹ ਜੁਲਾਈ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੀਂਹ ਮਾਨਸੂਨ ਪੌਣਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਗੰਧ

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਨ ਹਨ:-
*ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਚਮਕਣ ਸਮੇਂ ਹਵਾ ਵਿਚਲੇ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਅਣੂ ਦੋ ਪ੍ਰਮਾਣੂਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਅਣੂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਓਜ਼ੋਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਓਜ਼ੋਨ ਗੈਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
*ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਰਮ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿਨੋ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਬਨਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਅਪਘਟਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖ਼ਾਸ ਰਸਾਇਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਾਇਣ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀਊਸਮਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਉੱਡਣਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਗੈਸੀ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਊਸਮਿਨ ਰਸਾਇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿੱਠੀ ਜਿਹੀ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
*ਕੁਝ ਪੌਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਲਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਸੁਗੰਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮਿੱਠੀ ਸਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। .
a

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਾਰਸ਼
ਬੱਦਲ

ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੋਜੂਦ ਵਾਸ਼ਪਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ਼ ਬਣੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਬੱਦਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬੂੰਦਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਇਣਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਬੱਦਲ ਹਵਾ ਦੇ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਤਰੇਲ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਲ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਮੀ (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਟਰ ਵਾਸਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।



ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਾਯੂਮੰਡਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੱਦਲ
ਕਟਹਿਰੀ ਚੰਪਾ

ਕਟਹਰੀ ਚੰਪਾ (Annonaceae,ਐਂਨੋਨਾਸੀਈ) ਕੁਲ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਰਾ, ਅਤੇ ਕਟਹਰੀ, ਚੰਪਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਨਾਮ ਚੰਪਾ ਆਰਟਾਬੋਟਰਿਸ ਓਡੋਰਾਟੀਸੀਮਸ (Artabotrys odoratissimus) ਹੈ। ਇਹ ਅਰਟਾਬੋਟਰਿਸ ਵਰਗ ਦੇ ਬੂਟੇ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਗ ਦੀ 10 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦਾ ਦਰਖਤ ਝਾੜੀ ਵਰਗਾ, ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜ ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੀਆਂ ਸਰਲ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੁਲ ਅਰਧਚੱਕਰਕਾਰ ਡੰਠਲ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡੰਠਲ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਫੁਲ ਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਅਵਾ ਸੁਗੰਧ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਕਟਹਲ ਦੀ ਗੰਧ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਚੰਪਾ ਦੇ ਦਰਖਤ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਗੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸਹੀ ਰੱਖਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਛੰਗਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਪੇਗੇਸ਼ਨ ਬੀਜਾਂ ਰਹਿਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੌਦੇ
ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਪੁਸਤਕ

ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲੇਬਨਾਨੀ ਲੇਖਕ ਮਿਖਾਇਲ ਨਈਮੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਫਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਇੱਕ ਰੂਪਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਲੇਬਨਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਈਮੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਨਈਮੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸਨੂੰ "ਨਵੇਂ ਸਿਧਾਂਤ ਸਹਿਤ ਇੱਕ ਧਰਮ [ਪੇਸ਼ ਕਰਨ]" ਦਾ ਯਤਨ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

1973 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪਾਦੂਕੋਣ ਰਾਮਾਨੰਦ ਨੇ ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਐਕਟ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਖ਼ੁਲਾਸਾ

ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਮੱਠ ਦੇ ਐਬਟ, ਮੀਰਦਾਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਓ ਟਾਲਸਟਾਏ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਇਸਲਾਮ ਸਮੇਤ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਰਦਾਦ ਦੀਆਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀਆਂ ਤਮਸੀਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਨਈਮਾ ਕਈ ਥੀਮ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਆਲਮ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਅਤੇ ਥੋਥੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮੀਰਦਾਦ ਦੇ ਡਾਇਲਾਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦਵੈਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਹੁੰਗਾਰਾ

ਫਿਲਾਸਫੀ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਅਕ ਨੇ ਨਈਮੀ ਦੇ "ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸ਼ਕਤੀ" ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ਼ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਏ ਸੌਂਗ ਵਿਦਾਊਟ ਵਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਦ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਮੀਰਦਾਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਯੋਗ ਕਿਤਾਬ ਹੈ।" ਓਸ਼ੋ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਕਲੌਤੀ ਅਜਿਹੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਪਾਠਕ ਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਲੇਖਕ ਦੀ।

ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੌਹਨ ਬੁਨਯਾਨ ਦੀ ਦ ਪਿਲਗ੍ਰੀਮਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰੈਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਮਸੀਲਾਂ ਹਨ। ਮੀਰਦਾਦ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਮੀਨ ਰਿਹਾਨੀ ਦੀ 'ਦ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਖਾਲਿਦ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਈਮੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਨਈਮਾ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ "ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ" ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਤਾਬਾਂ
ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ( - ) ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿਧ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ 1989 ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਅਕਾਲ ਮੇਂ ਸਾਰਸ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਵੀ ਨੂੰ 10 ਨਵੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤਾਖਰ ਸੁਮਿਤਰਾਨੰਦਨ ਪੰਤ, ਰਾਮਧਾਰੀ ਸਿੰਘ ਦਿਨਕਰ, ਸਚਿਦਾਨੰਦ ਹੀਰਾਨੰਦ ਵਾਤਸਾਇਨ ਅਗੇਯ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਵਰਮਾ, ਨਰੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ, ਨਿਰਮਲ ਵਰਮਾ, ਕੁੰਵਰ ਨਰਾਇਣ, ਸ਼ਰੀਲਾਲ ਸ਼ੁਕਲ ਅਤੇ ਅਮਰਕਾਂਤ ਨੂੰ ਇਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਮਲਿਆਲਮ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜੀ ਸ਼ੰਕਰ ਕੁਰੂਪ ਨੂੰ 1965 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਸਿੰਘ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਰਖਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਲੀਆ ਦੇ ਚਕੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ 1934 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚਕੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਬਨਾਰਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 1964 ਵਿੱਚ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਦੈ ਪ੍ਰਤਾਪ ਕਾਲਜ, ਬਨਾਰਸ, ਅਤੇ ਗੋਰਖਪੁਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ, ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ, ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਬਨਾਰਸ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ


"बिजली चमकी, पानी गिरने का डर है;
वो क्यों भाग जाते हैं जिनके घर हैं !
वो क्यों छुओ हैं जिनको आती है भाषा !
वो क्या है जो दिखता है धुयाँ-धुयाँ सा
वह क्या है हरा-हरा सा जिसके आगे
हैं उलझ गए जीने के सारे धागे;
यह शहर के जिसमें रहती हैं इच्छाएँ
कुत्ते,भुनगे, आदमी गिलहरी, गाएँ
यह शहर कि जिसकी जिद्द है सीधी-सादी
ज़्यादा से ज़्यादा सुख सुविधा आज़ादी
तुम कभी देखना इसे सुलगते क्षण में
यह अलग-अलग दिखता है हर दर्पण में !
साथियो रात आई अब मैं जाता हूँ,
इस आने-जाने का वेतन पाता हूँ,
जब आँख लगे तो सुनना धीरे-धीरे
किस तरह रात भर बजती हैं जंजीरें

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ
ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ

ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ () (ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1941) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਉਘੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਖੂਬ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਲਲਿਤ ਕਲਾ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ (2008-2011) ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀਆਂ 23 ਤੋਂ ਵਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਵਹੀਂ ਲਈ 1994 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ

ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਾਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਨਿਮਨ ਮਧਵਰਗੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਸਟੀਫ਼ਨਜ ਕਾਲਜ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਦਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਤ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿੱਗਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ

* ਕਹੀਂ ਨਹੀਂ ਵਹੀਂ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-0547-7.
* ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਹਿੰਦੀ). ਕਿਤਾਬਘਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, 1996. ISBN 81-7016-349-8.
* ਉਜਾਲਾ ਏਕ ਮੰਦਿਰ ਬਨਾਤਾ ਹੈ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਪਾਲ ਐਂਡ ਸੰਜ, ISBN 81-7028-631-X.
* ਕੁਛ ਰਫੂ ਕੁਛ ਥਿਗੜੇ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-0846-8.
* ਏਕ ਪਤੰਗ ਅਨੰਤ ਮੇਂ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-1047-0.
* ਸਮੇਂ ਕੇ ਪਾਸ ਸਮੇਂ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-7178-972-2.
* ਦੁਖ ਚਿੱਠੀਰਸਾ ਹੈ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 978-81-267-1506-0.
* [[ਉਮੰਗ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-0979-0.
ਆਲੋਚਨਾ

* ਫਿਲਹਾਲ
* ਸੀੜੀਆਂ ਸੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈਂ (ਹਿੰਦੀ). ਵਾਨੀ, 1996. ISBN 81-7055-498-5.
* ਪਾਓ ਭਾਰ ਜੀਰਾ ਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-0533-7.
* ਕਵਿਤਾ ਕਾ ਗਲਪ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-7119-272-6.
* ਕੁਛ ਪੂਰਵਗ੍ਰਹਿ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-267-0546-9.
* ਕਭੀ ਕਭਾਰ (ਹਿੰਦੀ). ਵਾਨੀ, 2000. ISBN 81-7055-716-X.
* ਬਹੁਰ ਅਕੇਲਾ (ਹਿੰਦੀ). ਵਾਨੀ, 2005.
ਫੁਟਕਲ

* ਸੰਸ਼ੇ ਕੇ ਸਾਏ (ਹਿੰਦੀ). ਭਾਰਤੀ ਜਨਪੀਠ. ISBN 81-263-1417-6.
* ਕਵਿਤਾ ਕਾ ਜਨਪਦ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-7119-116-9.
* ਅਵਿਗਨੋਨ. ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 81-7178-431-3.
* ਪੁਨਰਵਾਸੁ (ਐੱਸ.) (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 978-81-267-1454-4.
* ਵਿਵਾਕਸ਼ਾ (ਹਿੰਦੀ). [[ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ]. ISBN 81-267-1199-X.
* ਅਨਿਅਤਰਾ (ਹਿੰਦੀ). ਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 978-81-267-2029-3
* ਅਬ ਜਹਾਂ ਨਹੀਂ (ਹਿੰਦੀ). ਪੇਂਗੁਇਨ, 2011. ISBN 978-0-14-310160-4.
* ਚੋਣਵੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
* ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਕਵਿਤਾਏਂ: ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ (ਹਿੰਦੀ). ਰਾਜਕਮਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ. ISBN 978-81-7178-704-3.
ਸਨਮਾਨ

* ਦਯਾਵਤੀ ਮੋਦੀ ਕਵੀ ਸਿਖਰ ਸਨਮਾਨ
* ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ
* ਕਬੀਰ ਸਨਮਾਨ
* ਆਫ਼ੀਸਰ ਆਫ਼ ਦ ਆਰਡਰ ਉਮਰ ਆਰਟਸ ਐਂਡ ਲੈਟਰਜ (ਫ਼ਰਾਂਸ ਸਰਕਾਰ)
* ਆਫ਼ੀਸਰ ਆਫ ਦ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਕਰਾਸ (ਪੋਲਸ਼ ਸਰਕਾਰ)
* ਭਾਰਤ ਭਾਰਤੀ ਸਨਮਾਨ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਪਰਸਾਈ

ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਪਰਸਾਈ () (22 ਅਗਸਤ 1922 – 10 ਅਗਸਤ 1995) ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗਕਾਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਜਮਾਨੀ, ਹੋਸ਼ੰਗਾਬਾਦ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਨੂੰ ਵਿਧਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਲਕੇ–ਫੁਲਕੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਾਰ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਅੰਗ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁਦਗੁਦੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਸਮਾਜਕ ਯਥਾਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵੱਖ ਰਹਿ ਸਕਣਾ ਲਗਪਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਖਲੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪਿਸਦੇ ਮਧਵਰਗੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਫੜਿਆ ਹੈ।ਸਮਾਜਕ ਪਖੰਡ ਅਤੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਜੀਵਨ-ਮੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ-ਮੁਖੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ–ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਪਣਾਪਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਾਠਕ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅੰਗ ਪੁਸਤਕ ਵਿਕਲਾਂਗ ਸ਼ਰਧਾ ਕਾ ਦੌਰ ('विकलांग श्रद्धा का दौर') ਦੇ ਲਈ 1982 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਹੰਸਤੇ ਹੈਂ ਰੋਤੇ ਹੈਂ
*ਜੈਸੇ ਉਨਕੇ ਦਿਨ ਫਿਰੇ
ਨਾਵਲ

*ਰਾਨੀ ਨਾਗਫਨੀ ਕੀ ਕਹਾਨੀ
*ਤਟ ਕੀ ਖੋਜ
ਲੇਖ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਤਬ ਕੀ ਬਾਤ ਔਰ ਥੀ
*ਭੂਤ ਕੇ ਪਾਂਵ ਪੀਛੇ
*ਬੇਇਮਾਨੀ ਕੀ ਪਰਤ
*ਵੈਸ਼ਣਵ ਕੀ ਫਿਸਲਨ
*ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਕਾ ਜਮਾਨਾ
*ਸ਼ਿਕਾਯਤ ਮੁਝੇ ਭੀ ਹੈ
*ਸਦਾਚਾਰ ਕਾ ਤਾਬੀਜ
*ਵਿਕਲਾਂਗ ਸ਼ਰਧਾ ਕਾ ਦੌਰ
*ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਚੰਦਨ ਘਿਸੈਂ
*ਹਮ ਏਕ ਉਮ੍ਰ ਸੇ ਵਾਕਿਫ ਹੈਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ
ਅੱਬਾਸ ਕਿਆਰੋਸਤਮੀ

ਅੱਬਾਸ ਕਿਆਰੋਸਤਮੀ ( ਅੱਬਾਸ ਕਿਆਰੋਸਤਮੀ; ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1940 - 4 ਜੁਲਾਈ 2016) ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਰਾਨੀ ਫਿਲਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। 1970 ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਛੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਮੇਤ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਨੂੰ ਕੋਕਰ ਟ੍ਰਿਲੋਗੀ (1987–94), ਕਲੋਜ-ਅਪ (1990), ਟੇਸਟ ਆਫ਼ ਚੈਰੀ (1997), ਅਤੇ ਦ ਵਿੰਡ ਵਿਲ ਕੈਰੀ ਅਸ (1999) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਤਮਕ ਅਨੁਭਵ ਪੇਟਿੰਗ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪੇਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਹਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ

ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ 1990ਵਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਸਿਨੇਮਾਥੇਕੂ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੀਆਂ ਚੁਣੀਆਂ 90ਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇ ਵਧੀਆ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਨ-ਲਕ ਗੋਡਾਰਡ, ਨੈਨੀ ਮੋਰੇਟੀ (ਜਿਸ ਨੇ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਦੀ ਫਿਲਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ), ਕ੍ਰਿਸ ਮਾਰਕਰ, ਅਤੇ ਰੇ ਕਾਰਨੇ ਵਰਗੇ ਫਿਲਮ ਸਿਧਾਂਤਕਾਰਾਂ, ਆਲੋਚਕਾਂ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਅਕੀਰਾ ਕੁਰੋਸਾਵਾ ਨੇ ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ... ਜਦ ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਆਰੋਸਤਾਮੀ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।"
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਰਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
ਦਸ ਦਿਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਹਿਲਾ ਦਿਤੀ

ਦਸ ਦਿਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਹਿਲਾ ਦਿਤੀ (1919) ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਵੀ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਐਕਟਿਵਿਸਟ, ਜਾਹਨ ਰੀਡ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰੂਸ ਵਿੱਚ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਕਤੂਬਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਡਿਠੇ ਹਾਲ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ

ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਬਾਰੇ ਜਾਹਨ ਰੀਡ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਰਸਾਲੇ ਦ ਮਾਸਜ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੌਰੇ ਤੇ ਸੀ। ਰੀਡ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਸਿਰਫ ਸੱਚ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਲੈਣ ਦੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਖੋਜ ਦੀ ਨਜਰ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੁਖਬੰਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ: "ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਹਮਦਰਦੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ ਨਹੀਂ ਸਨ,"
(ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਤਾਬ ਵੋਲਸ਼ੇਵਿਕਾਨ ਵੱਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵੱਲ ਝੁਕਦੀ ਹੈ)।
ਹਵਾਲੇ
ਸੰਯੋਜਨ (ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ)

ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰ ਦਾ ਸੰਯੋਜਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।]]

ਸੰਯੋਜਨ (Conjuction), ਤਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸੰਯੋਜਨ ਦਾ ਖਗੋਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ơ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਹਸਤਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਯੂਨਿਕੋਡ ਵਿੱਚ U + 260C ਲਿਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਪ੍ਰਤੀਕ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਰੁਚੀ ਲਈ ਹੈ।

ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦੇ ਔਸਤ ਗ੍ਰਹਿ-ਪਥ ਵੇਗ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵੱਧਦੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਪਥ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਹੋਕੇ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁਕਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ-ਪਥ ਵੇਗ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਪੇਖ ਹਾਲਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੰਯੋਜਨ ਅਤੇ ਵਿਮੁਖਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਵਰ ਗ੍ਰਹਿ (ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰ) ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਠੀਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਅਵਰ ਸੰਯੋਜਨ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਜੇਕਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਤਰਫ ਚਲਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਸੰਯੋਜਨ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਗ੍ਰਿਹਾਂ (ਮੰਗਲ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਸ਼ਨੀ, ਯੂਰੇਨਸ ਅਤੇ ਨੇਪਚਿਊਨ) ਦੇ ਸੰਯੋਜਨ ਤਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਪੇਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਤਰਫ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਗ੍ਰਹਿ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਰਫ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਦ ਸੰਯੋਜਨ ਨੂੰ ਵਿਮੁਖਤਾ ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਿਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਤਦ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਮੁਖਤਾ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਸਰਬੋਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕੇਵਲ ਅਵਰ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਵਰ ਅਤੇ ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਸੰਯੋਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਪੀਰੀਅਰ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੰਯੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਮੁਖਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਤਰਫ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰਫ ਜਿੱਧਰ ਧਰਤੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਬੁੱਧ ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਰ ਗ੍ਰਹਿ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਕਾਲੀ ਟਾਕੀ ਵਰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਆਏ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੁਖਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਆਰਪਾਰ ਖਿਸਕਦੀ ਹੋਈ ਵਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪਾਰਗਮਨ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ
ਕੀੜੀ ਅਤੇ ਟਿੱਡਾ

ਕੀੜੀ ਅਤੇ ਟਿੱਡਾ, ਜਾਂ ਟਿੱਡਾ ਅਤੇ ਕੀੜੀ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 373 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਸਕਰਨ

ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਟਿੱਡੇ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਹੁਨਾਲ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਜਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਕੀੜੀ (ਜਾਂ ਕੁੱਝ ਸੰਸਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੀਆਂ) ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਿਆਲ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਟਿੱਡਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀੜੀ ਕੋਲੋਂ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਕੀੜੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਨਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹਦਾ ਜਵਾਬ 'ਗਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ' ਸੁਣਕੇ ਕੀੜੀ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਡਾਂਸ ਕਰੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਚੂਹਾ

ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਚੂਹਾ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 150 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਰੂਪ ਵੀ ਹਨ,
ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਕਾਰ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪਾੜੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਸੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ

ਪੁਰਾਣੀ ਵਰਜਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਚੂਹਾ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ ਜਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਘੂਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਚੂਹਾ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਸ਼ੇਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਰਹਿਮ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰੱਸੀਆਂ ਕੁਤਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੀਤੇ ਰਹਿਮ ਦਾ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਇੰਨਾ ਛੋਟੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਵਰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੂਹੇ ਵਲੋਂ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਬਦਲਾ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ੰਕਾਤਮਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਤੱਕ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸਕਾਟਿਸ਼ ਕਵੀ ਰੌਬਰਟ ਹੈਨਰੀਸਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1480 ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ "ਮੌਰਲ ਫ਼ੈਬਿਲਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੂਹਾ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਸਟਿਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਥੀਮ ਸਿਰਜਦਾ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 43 ਸੱਤ-ਸਤਰੀ ਬੰਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੀ ਈਸਪ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਬੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ; ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ ਫੈਜ਼ਲ ਖੁਦ ਸਟੈਂਜ਼ 13-36 ਤੇ ਬਿਰਾਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫ਼੍ਰਾਂਸਿਸ ਬਾਰਲੋ ਦੇ 1687 ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸਬਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕਵੀ ਆਪਰਾ ਬਹਿਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਿਮਰ ਮਾਊਸ ਨੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ 'ਇਕ ਓਕ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਚਾਏ' ਦੂਜਾ ਵਰਸੈਸਟਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਚ ਰਿਹਾ ਸੀ.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਪਿਆਸਾ ਕਾਂ

,1919]]
ਪਿਆਸਾ ਕਾਂ ਅਤੇ ਘੜਾ ਈਸਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 390 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਾਰ

ਇਹ ਪੰਛੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਕਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ| ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਲਾਸ ਵਿੱਚ ਇਧਰ ਉਧਰ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ,ਆਖੀਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਚੁੰਜ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ ।

ਕਾਂ ਆਪਣੀ ਚੁੰਜ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਕੰਕੜ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਉੱਚਾ ਉੱਠਣ ਲਗਾ। ਅਖੀਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਉੱਠਕੇ ਘੜੇ ਦੇ ਗਲ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਸੌਖ ਵਲੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਲਿਕ ਕਾਢਕਾਰੀ ਚਿੰਤਨ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
24 ਮਾਰਚ

24 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 83ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 84ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 282 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਾਕਿਆ

* 1307 – ਅਲਾਉੱਦੀਨ ਖ਼ਿਲਜੀ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮਲਿਕ ਕਾਫੁਰ ਨੇ ਅਜੈ ਦੇਵਗਿਰੀ ਕਿਲ੍ਹਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
* 1837 – ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਦਿਤਾ।
* 1855 – ਭਾਰਤ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਫ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੋਲਕਾਤਾ ਤੋਂ ਆਗਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
* 1882 – ਜਰਮਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰੋਬਰਟ ਕੋਚ ਨੇ ਬੈਸਿਲਸ ਨਾਮੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* 1898 – ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੱਡੀ (ਆਟੋ ਮੋਬਾਈਲ) ਵੇਚੀ ਗਈ।
* 1902 – ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਅਨੁਸੀਲਨ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ।
* 1924 – ਯੂਨਾਨ ਗਣਤੰਤਰ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ।
* 1911 – ਡੈਨਮਾਰਕ ਨੇ ਜਿਸਮਾਨੀ ਸਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
* 1927 – ਚੀਨੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ ਨੇ ਨਾਨਕਿੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
* 1930 – ਪਲੂਟੋ ਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਹੋਇਆ।
* 1944 – ਨਾਜੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਰੋਮ 'ਚ 300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ।
* 1946 – ਲਾਰਡ ਪੇਥਿਕ ਲਾਰੇਂਸ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 'ਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਆਇਆ।
* 1946 – ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਤਿੰਨ ਮੈਬਰਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜੋ ਇਹ ਵਿੱਚਾਰ ਕਰੇ ਕਿ ਬ੍ਰਤਾਨੀਆਂ ਰਾਜ ਦੀ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾ ਭਾਰਤੀ ਲੀਡਰ ਸਿੱਪ ਨੂੰ ਸੋਪ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾਣ।
* 1947 – ਅਮਰੀਕਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਨ ਵਾਸਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਨੀਅਤ ਕੀਤੀ।
* 1947 – ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟ ਬੇਟੇਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਾਇਸਰਾਏ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
* 1958 – ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਐਲਵਿਸ ਪਰੈਸਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਿਟਾਰ ਵੇਚ ਕੇ ਇੱਕ ਰਾਈਫ਼ਲ ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਵਰਦੀ ਖ਼ਰੀਦੀ।
* 1959 – ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 'ਚ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਵਿਰੁਧ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਵਿਰੁਧ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਦਲ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਣ ਉੱਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
* 1960 – ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿਤਾ ਕਿ ਡੀ.ਐਚ. ਲਾਰੰਸ ਦਾ ਨਾਵਲ 'ਲੇਡੀ ਚੈਟਰਲੀਜ਼ ਲਵਰ' ਅਸ਼ਲੀਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
* 1977 – ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ 'ਚ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ।
* 1990 – ਤਾਮਿਲਾਂ ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਬਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਗਈਆਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ।
* 1998 – ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਫਾਨ ਨੇ 250 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ ਅਤੇ 3000 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿਤੇ।
* 2006 – ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਮੁਲਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਬਾਸਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ 'ਈਟਾ' ਨੇ ਪੱਕੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
* 2008 – ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਭੂਟਾਨ 'ਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
ਜਨਮ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫੁਕੂਓਕਾ

ਮਾਸਾਨੋਬੂ ਫੁਕੂਓਕਾ(福岡 正信, 2 ਫਰਵਰੀ 1913 – 16 ਅਗਸਤ 2008) ਇੱਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਾਰਨ ਜੱਗ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਵਹਾਈ, ਬਿਨਾਂ ਦਵਾਈ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਦੇਸੀ ਖੇਤੀ ਢੰਗਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਧੀਆਂ ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਜਾਂ 'ਕੁਝ ਨਾ ਕਰੋ' ਨਾਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਫੁਕੂਓਕਾ ਅਨੇਕ ਜਾਪਾਨੀ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਟੈਲੀ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ 1970ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਆਮ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਲਈ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਘੋਖਣ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਤੋਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਫੁਕੂਓਕਾ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1913 ਨੂੰ ਏਓ, ਅਹੀਮੇ, ਜਾਪਾਨ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਕੱਖ ਤੋਂ ਕਰਾਂਤੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਪਾਨੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ

thumb|right|ਗ਼ਦਰ ਅਖਬਾਰ (ਉਰਦੂ) ਵੋਲਿਊਮ. 1, No. 22, ਮਾਰਚ 24, 1914
ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ (ਹਿੰਦੀ: हिन्दुस्तान ग़दर, ਅੰਗਰੇਜੀ: Hindustan Ghadar, ਉਰਦੂ: ہِندُوستان غدر) ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਤਰਜਮਾਨ ਇੱਕ ਹਫਤਾਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸੈਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਜੁਝਾਰਵਾਦੀ ਧੜੇ ਨੂੰ, ਖਾਸਕਰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿਚਲੇ ਭਾਰਤੀ ਦੇਸ਼ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਕੜੇ ਕਰਨਾ ਸੀ। 1912–1913 ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਟੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਤੱਟ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ(Hindi Association of the Pacific Coast) ਬਣਾਈ ਸੀ। ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਕਨਾ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਕਹਾਈ। ਭਾਰਤੀ ਡਾਇਆਸਪੋਰਾ, ਖਾਸਕਰ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਉਗਰਾਹੇ ਫੰਡ ਨਾਲ ਪਾਰਟੀ ਨੇ 436 ਹਿਲ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਯੁਗਾਂਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈੱਸ ਲਾ ਲਈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਗ਼ਦਰ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ 1 ਨਵੰਬਰ 1913 ਨੂੰ ਛਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਜਲਦ ਬਾਅਦ 9 ਦਸੰਬਰ 1913 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਅਡੀਸ਼ਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ ਛਪਿਆ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ (ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ)

ਸੁਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ। ਇਹ 27 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 27 ਅਪਰੈਲ 1994 ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਰੰਗਭੇਦ ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਚੁਣਾਓ ਹੋਏ। 18 ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਸਲ ਸਮੂਹ ਤੋਂ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਸਨੀਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਫ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀਮਤ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਦਿਵਾਸੀ ਕਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀਆ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੋਟਿੰਗ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
੮ ਮਾਰਚ

8 ਮਾਰਚ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਲ ਦਾ 67ਵਾਂ (ਲੀਪ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 68ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 298 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕਿਆ

* 1010 – ਫਿਰਦੌਸੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਰਚਨਾ ਸ਼ਾਹਨਾਮਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕੀਤੀ।
* 1702 – ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵਿਲੀਅਮ ਤੀਜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਰਾਣੀ ਐਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠੀ
* 1722 – ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੀਰ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਪਰਸ਼ੀਆ (ਇਰਾਨ) 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
* 1736 – ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਅਫਸ਼ਰਦ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਬਾਨੀ, ਸ਼ਾਹ ਇਰਾਨ ਬਣਿਆ।
* 1758 – ਸਿੱਖ, ਮਰਹੱਟੇ ਤੇ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ਼ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਫ਼ੌਜ ਵਲੋਂ ਸਰਹਿੰਦ ਉਤੇ ਹਮਲਾ।
* 1783 – ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
* 1817 – ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
* 1853 – ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਈਸਾਈ ਬਣਿਆ।
* 1911 – ਸੋਸਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਗੂ ਕਲਾਰਾ ਜੈਟਕਿਨ, ਨੇ ਕੋਪਨਹੇਗਨ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਵਿਖੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
* 1917 – ਰੂਸ ਦੇ ਪੇਤ੍ਰੋਗ੍ਰਾਦ 'ਚ ਫਰਵਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ।
* 1922 – ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਦੁਰਗਿਆਣਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਨੇ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
* 1930 – ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਿਵਲ ਨਾਫ਼ਰਮਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
* 1942 – ਦੂਜੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜਾਪਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਬਰਮਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੰਗੂਨ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
* 1942 – ਜਾਪਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਬਰਮਾ (ਮੌਜੂਦਾ ਮਿਆਂਮਾਰ) ਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਰੰਗੂਨ (ਮੌਜੂਦਾ ਯਾਂਗੂਨ) 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ।
* 1945 – ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
* 1948 – ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
* 1950 – ਸਾਬਕਾ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਕਲੀ ਬੰਬ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
* 1957 – ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਫੌਜ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਹਟੀ। ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਏਸ ਨਹਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹੀ।
* 1957 – ਸਾਬਕਾ ਸੋਵਿਅਤ ਸੰਘ ਨੇ ਹਵਾ 'ਚ ਪਰਮਾਣੂੰ ਪਰਖ ਕੀਤੀ।
* 1967 – ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਾਂਝੇ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਚੀਫ਼ ਮਨਿਸਟਰ ਬਣਿਆ।
* 1983 – ਆਈ.ਬੀ.ਐਮ. ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਚ 2.0 ਡਾਸ ਵਰਸ਼ਨ ਰੀਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
* 1983 – ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਲਡ ਰੀਗਨ ਨੇ ਰੂਸ ਨੂੰ 'ਬਦੀ ਦਾ ਸਾਮਰਾਜ' ਗਰਦਾਨਿਆ।
* 2013 – ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਨਮ

* 1864 – ਮਰਾਠੀ ਦੇ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਟੇ ਦਾ ਜਨਮ।
* 1921 – ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ, ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਜਨਮ।
ਮੌਤ

* 1977 – ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚੰਦਰ, ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦੀ ਮੌਤ।
* 1988 – ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਦੀ ਮੌਤ।
ਛੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਨ

* ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਇਸਤਰੀ ਦਿਹਾੜਾ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਰਚ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ