JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පසු කාලීන හරප්පානු ශිෂ්ටාචාරය

thumb|ලොතල් හි පුරාවිද්‍යාත්මක වැඩබිම
පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පෙන්වා දුන්නේ නාගරික බලපෑම් වලින් තොරවු වඩා කුඩා ජනගහනයක් එම ප්‍රදේශයේ වාසය කළ බවයි. නැවත ලොතල් වෙත පැමිණිනු සුළු මිනිස් ප්‍රමාණයට ඔවුන්ගේ නගරය නැවත තැනීමට හෝ පිලිසකර කිරීමට නොහැකි වු නමුත් දුප්පත් නිවාස හා කුඩාරම් තුල වෙසෙමින් ඔවුන්ගේ ආගමික සම්ප්‍රදායන් ආරක්ෂා කර ගෙන දිගින් දිගටම සිදු කරන ලදී. ඔවුන් හරප්පානු ජනතාව බව ගෙන හැර පෑවේ සුසාන භූමියේ වු ඔවුන්ගේ අවශේෂ විශ්ලේෂණයෙන් සොයා ගන්නා ලද සාක්ෂි අනුවයි. නගරයේ වෙළදාම හා සම්පත් සම්පුර්ණයෙන්ම පාහේ නැතිවී තිබුණත් මිනිසුන් විසින් ලිවී‍මේ, මැටි බදුන් තැනීමේ හා මෙවලම් තැනීමේ හරප්පා විදි කිහිපයක් ආරක්ෂා කර ගෙන තිබුණි. මෙම කාලයේදී ASI පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් පංජාබ් හා සින්ද් සිට සවුරත්‍ර හා සරස්වතී නිම්නයට විශාල සරණාගත පැමිණීමක් සිදු වු බවට වාර්තා කරයි. (1900 – 1700 BCE) පසු හරප්පානුවන් ලෙස මෙම පිරිසට හොදින් සකස් නොකළ ජනාවාස 100 ක් පමණ පවරා දී ඇත. ඔවුන්ගේ සම්පුර්ණයෙන්ම ග්‍රාමීය සංස්කෘතිය ඉහළ යන සාක්ෂරතාව නැති කමින් විවිධත්වයකින් තොර ආර්ථිකයෙන් අසාර්ථක පාලනයෙන් හා දුප්පත් කමෙන් සංකේතවත් වෙයි. ඉන්දු වැසියන්ගේ සීල් භාවිතයෙන් ඉවතට ගියත් ග්‍රෑම් 8.573 ක ඒකකයෙන් යුත් භාර පද්ධතියක් ඔවුන් සතු විය. 1700 හා කි පූ1600 අතරදී වෙළදාම නැවත පන ලබනු ඇත. ලොතල් හිදි හරප්පානුවන්ගේ බදුන් දිසි හා ජොග්ගු වල පිඟන් මැටි නිපදවීම් ඉතා බහුලව නිපද විනි. ගල් තල සදහා වෙලෙන්දන් විසින් තිරුවාන වෙනුවට කැල්සිඩනි වැනි දේශීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කරන ලදී. හෙක්සාහෙඩ්රන් තිරුවාන බරවල් කපා දමන ලද වැලි ගල් බරවල් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වන ලදී. බාලකරන ලද ලිවීම් රූපමය සලකුණු යොදා ගැනීමෙන් සරල කරන ලදී. තව ද චිත්‍ර කලාව වක්‍රරේඛා, වලළු හා කොකු බවට සරල විනි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Lothal#Later_Harappan_culture
පාණ්ඩ්යය යුද්ධය 1167-1183

පාණ්ඩ්ය් යුද්ධය 1167-1183

පරාක්රයමබාහු සහ පරාක්ර1ම පාණ්ඩ්ය අතර ඇතිවූ සන්ධානය, 1120 වන විට චෝල අධිරාජ්යාය ක්රකම ක්රයමයෙන් කුඩා වන්නට බොහෝ සෙයින් බලපෑවේය.

1167 දී පරාක්රයම නම් පාණ්ඩ්යු රජු, ඔහුට සතුරු කුලසේකර පාණ්ඩ්ය1 සහ චෝලයින් අතර තිබුණු සන්ධානයට එරෙහිව, ලංකාවේ පරාක්ර මබාහු රජුගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටියේය. එවැනි ඉල්ලීමක් අසාමාන්යස නොවන්නේ පාණ්ඩ්යයයන් සහ සිංහලයන් අතර කාලයක් තිස්සේ පැවති එකමුතුවක් තිබුණූ හෙයිනි. ඒ චෝලයන්ට එරෙහිවයි. එමෙන්ම ඔවුන්ගේ (පාණ්ඩ්යි) ප්රතභූවරු රටින් පිටුවහල් වී සිටි අවස්ථාවලදී සිව් වැනි මහින්ද (956-972) රජුගේ මාළිගයේ නැවතී සිටියහ. ඒ දෙවැනි පරන්තක චෝලගේ ආක්රීමණයෙන් පසුවයි.

කෙසේ වෙතත් මෙම අවස්ථාවේදී ශ්රීප ලංකාවෙන් උදව් ලැබෙන විට ප්රිමාද විය. පරාක්ර2මබාහු රජුගේ හමුදාපති වූ ලංකාපුර, පාණ්ඩ්ය්නාඩු වෙත පැමිණෙන විට කුලසේකර විසින් මදුරෙයි අගනගරය අල්ලා ගෙන පරාක්රකමගේ බිරිඳ සහ දරුවන් මරා තිබුනේය. ඔහුගේ පුතා වීරපණ්ඩු කුමරු කෙසේ හෝ පලා යාමට සමත් විය. මදුරෙයි බලා යනවාට වඩා ලංකාපුර සෙනෙවියා රාමනාදන්පුරම් පෙනෙන තෙක් මානයේ ස්ථානයකට ගොඩ බැස රාමේෂ්වරම් අල්ලා ගත්තේය. එය ඉන් පසු ගතවූ අවුරුදු 30 කට හෝ ඊටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ සිංහලයන්ගේ පාලනය යටතේ තිබුණි. එහි ඔහු පරාක්රුම නම් බල කොටුවක් තැනුවේය. මේ යුද්ධයේ මුල් අවස්ථාවේ ඔව්හු කුලසේකර සමග කිහිප අවස්ථාවකදී සටන් වැදුනහ. අනතුරුව ඔහු මදුරෙයි නගරය වටලා නගරය අල්ලා ගත්තේය. වීරපණ්ඩු නැවතත් බලයේ පිහිටවූ නමුත් එය නාමමාත්රියක වශයෙන් පමණි. මන්ද ලංකාපුර සෙනෙවියා දකුණු ඉන්දියාවපුරා චෝලවරු සමග නිරන්තර සටන් කරමින් මදුරෙයි නගරයෙහි තවදුරටත් සිටීම හේතුවෙනි.

ලංකාපුර සෙනෙවියා සහ කුලසේකර අතර ඉන්පසු ඇති වූ සටන් පිළිබඳ විස්තර කිරීම සඳහා චූලවංශය LXXVII පරිච්ඡේදයේ (77) වැඩි කොටසක් කැප කර ඇත්තේය. කුලසේකර සමහර විට සටන් කරන්නට ඇත්තේ චෝර (චෝල) යන්ගේ උදව් ලබා ගෙන විය හැකිය. ලංකාවේ උත්සාහය සාර්ථක වුනේ පරාක්රඉමබාහු පාණ්ඩ්යලනාඩුවෙහි බලය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ස්ථාපිත කළ බව පෙනී ගිය හෙයිනි. (මෙම පරිච්ඡේෙදය නම්කර තිබෙන්නේ පාණ්ඩ්යස රාජ්යසය ජයග්රෙහණය කිරීම යනුවෙනි.) එපමණක් නොව එම ජයග්ර්හණය සැමරීම සඳහා නගරයක් නිර්මාණය කොට එය 'පණ්ඩුවිජය' නමින් නම් කිරීමද සිදු විය. කෙසේ වෙතත් එම විස්තරය හදිසියේ නතර වන්නේය. ලංකාපුර ශ්රි් ලංකාවට ආපසු ඒමක් ගැන හෝ තුන්වැනි වීරපණ්ඩු බලයට ඒමේ බලාපොරොත්තුව සඵල වීම ගැන විස්තර සඳහන් නොවේ.

විස්තරවල ඉතිරි කොටස දකුණු ඉන්දීය ලේඛනවලින් අහුලා ගත හැකිය. කෙසේ වෙතත් පල්ලවරායන්පෙට්ටෙයි ලේඛනයෙහි සඳහන් වන්නේ (1163-1178) රාජාධිරාජ චෝල රජු විසින් ලංකාපුර පරාජය කොට ඔහුගේ හිස මදුරෙයි නගරයේ වාහල්කඩක එල්ලා තැබූ බවකි. එසේ වුවද 1176 දී දෙවැනි රාජාධිරාජ සමග සටන් කොට ජයග්‍රහණ කිහිපයක් අත්පත් කර ගනිමින් පරාක්‍රමබාහුගේ හමුදාව පාණ්ඩ්‍යනාඩුවෙහි තව දුරටත් රැඳී සිටි බව පෙනෙන්නට තිබේ. ශ්‍රී ලංකාව හමුදාව පාණ්ඩ්‍යනාඩුවෙන් ආපසු කැඳවීම තුන්වැනි වීරපණ්ඩු 1181 දී පරාජය වන තෙක් සිදු නොවීය. එසේ වුවත් රාමේෂ්වරම් ප්‍රදේශයේ තව දුරටත් ඔවුහු රැඳී සිටියහ.
රාජ්ය. සමය සහ අභාවය

රාජ්යක සමය සහ අභාවය

මේ අතර විජයගේ අමාත්යමවරු තම නායකයාට සුදුසු බිරිඳක් සෙවීම ආරම්භ කළහ. ඔවුනට එවැනි කාන්තාවක් හමු වන්නේ පඬු රටෙනි. ඒ දකුණු ඉන්දියාවේ මදුරෙයි නගරයේ පඬි රජුගේ දියණියයි. පඬි රජු තම දියණිය ශ්රීඒ ලංකාවට එවීමට කටයුතු කළා පමණක් නොව "තම දියණියක් ශ්රීඬ ලංකාවට යැවීමට කැමැත්තෙන් සිටින අය ඉන්නේ නම් ඔවුන්ගේ දියණියට ඇඳුම් සපයා ඒවා ඔවුන්ගේ දොරකඩ තැබිය යුතුය. එවිට එම සළකුණෙන් අප ඒවා ලබා ගන්නවා ඇත" යනුවෙන් නියෝගයක්ද කළේය. මෙහිදී විජයගේ පිරිසේ සෑම කෙනෙකුටම බිරිඳක් ලැබුණේය. (ඔවුන්ගේ පළමු බිරින්දෑවරු ඔවුන්ගේ මුහුදු ගමනේදී ඔවුන්ගෙන් වෙන් වූහ. පුරාණ කථාවලට අනුව එකී බිරින්දෑවරු මාලදිවයිනට යැවෙන්නට ඇත.

අමාත්යෙවරු ඔවුන්ගේම නමින් තම්බපන්නිය අවට නගර ආරම්භ කිරීමට තරම් නිර්භය වූ බව පෙනේ. උජ්ජෙනි, උරුවෙල, උපතිස්සගම, විජිත සහ අනුරාධගාම යනාදී වශයෙනි. මෙයින් අනුරාධගාම ඉතා හොඳ ආරම්භයක් වූයේය. එය ඉන් පසු අවුරුදු දහසක පමණ කාලයක් රජරට අගනුවර විය.

පඬි රටේ කුමරිය මෙහි ළඟා වූ පසු ඇමතිවරු විශාල උත්සවයක් සංවිධානය කොට විජය අභිෂේක කරවූහ. අභ්යමන්තර වශයෙන් වෙනස් පුද්ගලයෙකු වීමට විජයගේ විවාහය සහ වයස බලපාන්නට ඇත. ඉන් පසු ගත වූ අවුරුදු තිස් අටක කාලය ඔහු දැහැමිව සහ සාමකාමී පාලනයක් ගෙන ගියේය.

පඬි රටෙන් පැමිණි කාන්තාවන් දකුණු මදුරෙයි නගරය මුල් කොට පැමිණි බව මහාවංශය සඳහන් කරයි. බොහෝ සිංහල විද්වතුන් එම ප්රුදේශය වර්තමාන තමිල්නාඩුවේ මදුරෙයි ලෙස අර්ථකතනය කරති. උතුරු මධුර යනු උත්තර ප්රදදේශයේ මථුර නගරයයි. කෙසේ වෙතත් දමිළ ඉතිහාසයේ මදුරෙයි යනුවෙන් සඳහන් වන නගර එකකට වැඩි ගණනක් තිබී ඇත. දෙමළ සාහිත්යි තොරතුරුවල සඳහන් වන්නේ සංගම් යුගයේ කාව්යත සංග්රභහවල පිටපත් සංසන්දනය කර බැලීමට විද්වතුන් පිරිස තුන්වරක් රැස් වූ බවයි. මෙයින් අන්තිම එක පවත්වන ලද්දේ මධුරෙයි හිදීය. දෙවැන්න කපටපුරම් නගරයේ පැවැත්විණ. එහෙත් පළමු වැන්න පවත්වන ලද්දේ තෙන් මදුරෙයි නොහොත් සිංහලට පරිවර්තනය කළහොත් දකුණු මදුරෙයිහිදීය. මෙම (තෙන් මදුරෙයි නොහොත්) දකුණු මදුරෙයි නම් ස්ථානය වර්තමාන කොර්කායි අසළ තමිල්නාඩුවේ ගිණිකොන දිග වෙරළේ පිහිටි සැබෑ නගරයක් වූ බව ඉතිහාසඥයෝ විස්තර කරති. එය විජය විසින් ලංකාවේ ගොඩනංවන ලද 'තම්බපණ්නි' නම් ජනාවාසයට ඉතා කිට්ටු ස්ථානයක්ව තිබෙන්නට ඇත. තෙන්මදුරෙයි නම් ස්ථානය මහාවංශයේ දැක්වෙන දක්ඛිණ මධුරා නම් ස්ථානය හා සම කරන්නේනම් පළමු සංගම් පැවැත්වූ තැන මිථ්යා ස්ථානයක් නොව සැබෑ ඓතිහාසික නගරයක් ලෙසින් අපට පිළිගැනීමට සාක්ෂි තිබේ.

විජයගේ අභාවය වටා බැඳුණු සිද්ධීන් ගැන බලන විට එම කාලය තුළ රජයේ ස්වභාවය පිළිබඳව ගැඹුරු දර්ශනයක් නැතහොත් අඩු ගණනේ එහි ආදර්ශයක් පිළිබඳව අදහසක් ඇතිකර ගැනීමට පිළිවන. කලින් දැක තිබෙන කරුණුවලට අනුව විජයට බිරිඳක් සෙවීමේදී සහ නගර නිර්මාණය කිරීමේ කාර්යයන්හිදී මූලික කරුණු ඉටුකර ඇත්තේ අමාත්යරවරු විසිනි. ඔවුනට ඒ සඳහා නිදහසක් සහ බලයක් තිබුණු බව පෙනී යයි. මීට සමගාමීව විජය මිය ගිය අවස්ථාවේදී විජය විසින් තෝරන ලද අනුප්රාහප්තිකයා වූ සුමිත්ත, සිංහපුර සිට පැමිණෙනතෙක් අමාත්යිවරු උපතිස්ස ගම සිට අවුරුද්දක් පාලන කටයුතු පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. එසේ වුවද සුමිත්ත මෙහි නොපැමිණි අතර ඒ වෙනුවට ඔහුගේ පුතා වූ පඬුවස් දෙව් පැමිණ විජයගේ පරම්පරාව දිගටම පවත්වා ගෙනයාම තහවුරු කරමින් රටේ පාලනය ගෙන ගියේය.

http://en.wikipedia.org/wiki/Vijaya#Reign_and_death
මරණය සහ උරුමය

පරාක්‍රමබාහු ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම සම්මානනීය රජෙකු ලෙස තවමත් ගෞරවයට පාත්‍ර වෙයි. දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වන මුදල් නෝට්ටුවල 'වටදාගෙයි' සිතුවමක් දක්වා තිබේ.

පරාක්‍රමබාහු වසර 33 ක් ලංකාවේ රාජ්‍ය පාලනය කළ බවත් පොළොන්නරුවේදී අභාවප්‍රාප්ත වූ බවත් චූලවංශයේ විස්තර කරයි. ඔහුගෙන් පසු විජයබාහු රජ විය. විජයබාහු පරාක්‍රමබාහුගේ සහෝදරියගේ පුත්‍රයා බව විස්තර කර ඇත. ඔහු 'කාලිංග' දේශයේ අගනුවර වූ සිංහපුර සිට කැඳවනු ලැබීය. විජයබාහු කාලිංග දේශයේ සිට කැඳ වූයේ ඇයි දැයි පැහැදිළි නොකෙරේ. විජයබාහු, රුහුනේ මානාභරණ විසින් විවාහ කරගෙන සිටි පබාවතී සහ මිත්තා යන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ සොහොයුරියන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකුගේ පුතෙක් විය නොහැකි බව පැහැදිලිය. එසේම පරාක්‍රමබාහුගේ තවත් සොහොයුරියක් වූ බද්දාවතී සහ ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා වූ ගජබාහුගේ පුතෙකුද විය නොහැකිය. මන්ද ගජබාහුට -ගජබාහු මරණයෙන් පසුවද ජිවත්වූ පුතෙක් නොසිටි බව චූලවංශය ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කර ඇති හෙයිනි. විවාද රහිතව පිළිගැනෙන කාරණයක් වන්නේ සත්‍ය වශයෙන්ම මෙම විජයබාහු, පරාක්‍රමබාහුගේ ( වැඩි විස්තර නොදන්නා කාලිංග රජෙකුට විවාහ කර දුන්) හතරවැනි සොහොයුරියගේ පුතෙකු බවයි. ඔහු මිහිදන් කළ ස්ථානය අප්‍රකටය.

ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය තුළදී දකුණු ඉන්දියාවේ චෝලවරුන්ගේ බලය අස්ථාවර කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ බලය දායක විය. 12 වෙනි සියවස අවසානය දක්වා ශ්‍රි ලංකා හමුදා රාමේශ්වර් හි දිගටම රැඳි සිටියහ. නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ කාලය දක්වා (1187 - 1196) සිංහල හමුදාවන්ගේ ජයග්‍රහණයන් ගැනද වාර්තා තිබේ. තව දුරටත් කියතොත් දිවයින පුරා විසිරී තිබෙන මහා රජු විසින් කරවන ලද කාර්‍යයන්හි වර්ණනාව දැක්වෙන කැටයම් සහ නෙළීම්වලට අමතරව රජු විසින් කරවන ලද ඉදිකිරීම් ව්‍යපෘතිවල විශාලත්වය, තරම, හා පැතිරී ඇති ප්‍රමාණය, හා සංඛ්‍යාව දැනුදු පොළොන්නරුවේදී දැක ගත හැකිය. එහෙත් මෙම සාර්ථකත්වයට වන්දියක් ගෙවිය යුතු විය. කෲරවූ යුද්ධයන් වෙනුවෙන් රටටම වන්දිගෙවීමට සිදුවිය. පරාක්‍රමබාහු රජු විශ්වාසය තැබූ ඔහුගේ කුලී හමුදාව ඔහුගේ මරණයෙන් පසු රට අස්ථාවර කිරීමට බල පෑ එක් සාධකයක් විය. ඔහුගේ කාලය තුළ බදු අය කිරීම ඉහළ ගියේය. ඔහුගේ පාලනයේ අවසාන කාලයේ දුගී බව ඉස්මතු වීම විදහා දක්වමින් වැඩි වටිනාකමින් යුක්ත කාසි නිකුත් කිරීම, භාවිතය නැත්තටම නැති වුනාක් මෙන් විය. ඔහුගෙන් පසු රජකමට පත්වූ නිශ්ශංකමල්ලගේ ජනප්‍රිය කාර්යයක් වූයේ බදු අඩු කිරීමයි.

ඔහුටම විශේෂ වූ බලඅධිකාරිය හා කීර්තිය හේතුවෙන් තමන්ගෙන් පසු පත්වන අනුප්‍රාප්තිකයාගේ බලය ස්ථාවර තත්වයේ පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය පියවර පරාක්‍රමබාහු රජු නොගත්තේය. මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ රාජ්‍ය ප්‍රාප්තිය සම්බන්ධයෙන් ලංකාවේ තිබූ නිශේධනාත්මක සම්ප්‍රදායික නීතියයි. එහි රාජ්‍ය අනුප්‍රාප්තිකත්වය පිළිබඳ පැහැදිලි සාධාරණ ක්‍රමවේදයක් අඩංගු වී තිබුනේය. ඔහුගේ යුගයෙන් පසු බොහෝ කල් පැවති අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් සමහරක් කරන ලද කාර්යයන් අභාවයට ගිය අතර නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ නොහැකි ලෙස රට අර්බුදවලට මැදි විය. පරාක්‍රමබාහු රජතුමා කෙතරම් ජනප්‍රිය වූයේද කියතොත් ඔහුගෙන් පසු ගත වූ ශත වර්ෂ 4 ක පමණ කාලයක් තුළ රජකමට පත් වූ හත්දෙනෙකු පමණ ඔහුගේ නම භාවිතා කිරීමෙන් ඒ බව තහවුරු වේ. එසේ වුවද පරාක්‍රමබාහු ලද සාර්ථකත්වයේ අංශු මාත්‍රයක්වත් ලබා ගත හැකි වූයේ ඔවුන්ගෙන් දෙතුන් දෙනෙකුට පමණි. දිගු කාලයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ තත්වය උච්චඅවස්ථාවකට ගෙන ඒමේ කාර්‍යයේදී ඔහුගේ ලොකුම දුර්වලකම වූයේ අන් කිසිවක් නොව දිවයිනේ සියලු සම්පත් සංයමයකින් තොරව සම්පූර්ණයෙන්ම නැති නාස්ති කිරීමයි.
ලංකා ඉතිහාසය-බෙදුම්වාදයේ නැගීම

පළමුවෙන්ම ෆෙඩරල් පක්ෂය තුළින් දෙමළ දේශපාලනඥයෝ ෆෙඩරල් ක්‍රමයක් කරා තල්ලූ වූහ. බොහෝ සිංහලයින්ට මෙය සැකයට හා විරෝධයට කාරණයක් විය. 1960 වර්ෂවල සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක රජය මිෂනාරී පාසැල් බොහොමයක් රජය සතු කිරීමේ ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කළේ එම පාසැල්වල පැවති ආගමික ස්වරූපය ඉවත් කිරීමේ සහ ඉගැන්වීමේ භාෂාව වූ ඉංග්‍රීසිය, සිංහල හා දෙමළ බසටද හැරවීමේ අදහසිනි. මින් පසු සිංහල හා දෙමළ සිසුන් එකට එක්ව පාසැල්වලට පැමිණීම විරළ කරුණක් විය. ඉංග්‍රීසි දැනුම ලබා ගැනීමේ වාසිය අහිමිවීම නිසා දෙමළ තරුණයන්ට ඔවුන් මහත් ආශාවක් දැක් වූ රජයේ පරිපාලන සේවයට ඇතුළත් වීමේ අවස්ථා අහිමි වූ අතර විරැකියාව ඉහළ ගියේය.

1970 දී රටේ එතෙක් භාවිතා වූ සිලෝන් යන්න ශ්‍රී ලංකාව ලෙසට වෙනස් විය. මෙය සිංහල නාමයක් වූ අතර දෙමළ ජනතාව එයට එරෙහි වූහ.

1976 දී බෙදුණු ජාතියක් පිළිබඳ සංකල්පය ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ (TULF) විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම පක්ෂය 1977 දී පැවැත්වූ මැතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවට ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලබා ගැනීමේ අරමුණින් ඡන්ද ව්‍යාපාරයෙහි යෙදුණු පක්ෂ කිහිපයක් සන්ධානගත වීමෙන් සෑදුනකි. ඔවුහු දෙමළ ප්‍රදේශවල වැඩි ආසන ගණනක් හිමි කරගත් නමුත් වෙනම රාජ්‍යයක් ඉල්ලීම හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම තහනම් කරන ලදී.

1981 යාපනය පුස්තකාලය විනාශ කිරීම

මැයි 31 සිට ජුනි 2 දක්වා රාත්‍රී කාලයේදී කලහකාරී පිරිස් යාපනයේ වෙළඳපොල ප්‍රදේශය ද, දෙමළ පුවත්පත් කාර්යාලය ද, යාපනය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයාගේ නිවස ද, යාපනය මහජන පුස්තකාලය ද, ගිනි තැබූ අතර හතර දෙනෙකු ඝාතනය කළහ. යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනි තැබීමේ සිද්ධිය යාපනය දෙමළ ජනතාවට මහ විපතක් සේ දැණුනු කාරණයක් විය. පොත් කාණ්ඩ 95000 ක්ද අප්‍රමාණ සංස්කෘතික වටිනාකමින් යුත්, නැවත සොයා ගත නොහැකි, ලබා ගත නොහැකි අත් පිටපත් ද එම ගින්නෙන් විනාශ විය. මෙම කළහකාරී පිරිසේ නිල ඇඳුම් ලා ගත් පොලිස් නිලධාරීන් සිටි බවත්, ඉහත කී සිව්දෙනාගේ මරණ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ද සම්බන්ධ බවත් සාක්ෂි මගින් වාර්තා විය.

http://en.wikipedia.org/wiki/Origins_of_the_Sri_Lankan_civil_war#Rise_of_separatism
ලංකා ඉතිහාසය-විජයගේ සම්භවය

විජය හා පිරිස් සම්බන්ධ පුරාවෘත්තවල සඳහන් වන විජයගේ මුල් භුමිය "ලාල රත්ත" හි (ලාට රාෂ්ට්‍ර) "සිහපුර" (සිම්හපුර) විය හැකිය. මෙය (වර්තමාන ගුජරාටය) ටොලමිගේ ලරිකා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. සංස්කෘතික ග්‍රන්ථවල ලාල - ලාට දේශ වශයෙන්ද ගැනේ. අල් බිරුනි එය 'ලාර්දේශ්' ලෙස හඳුන්වයි. එක් වීර කාව්‍යයක ඉහළ ඉන්දුස් ප්‍රදේශයේ තිබුණු සිංහපුර රාජධානියක් ගැන කියැවේ. උර්යා, අභිසාර, බාහ්ලිකා දරදා සහ කාම්බෝජ්, යනාදී ස්ථාන එයට මායිම් වේ. 7 වෙනි සියවසේ චීන වන්දනාකාර හියුං සියැං පවා මෙම සිංහ පුර ගැන සඳහන් කර ඇත. (sang-ho-pu-lo) ඔහු සඳහන් කරන්නේ එය ගාන්ධාර (වයඹ පන්ජාබ්) දේශයේ ඉහළ ඉන්දුස් ප්‍රදේශයේ තැනක් බවයි. සමහරු එය ලුණු කඳුවලට ඉහළ ප්‍රදේශයක් යයි කියති. තවත් සිංහපුර නම් ස්ථානයක් ගුජරාටයේ තිබෙන බව සඳහන් වේ. එය ධ්‍රැව සේන නම් මෛත්‍රක රජුගේ අධිකාරි පත්‍රයක සඳහන් කර ඇත. (ක්‍රි.ව.525-545)

කතියාවද්හි "සිගොර්" (සිංගෝර්?) යනු එහි වර්තමාන නමයි. 'හිංගුර්' යනුවෙන් කියැවෙන පුරාන ස්ථාන නමයක් ඉන්දුස් ඩෙල්ටාවේ අන්තිම තුඩුවේ සිට සැතපුම් 40 ක් නැගෙනහිරින් තිබුණි. එය සිංහලයන්ගේ පුරාණ කතාවල සඳහන්වන සිංහපුර යන්නේ නෂ්ඨාවශේෂයක් විය හැක. (හිංගුර්<සිංගුර්<සිංග්පුර්<සිංහපූර්). මහා භාරතයේ සඳහන් වන 'සභාපර්ව' හි ග්‍රාමනෙයා නම් ජන කොටස සිංහලයන්ගේ මුතුන් මිත්තන් යැයිද පෙන්වා දී ඇත. ග්‍රාමනේයාවරුන්ගේ මුල් භූමිය ගාන්ධාර/කාම්බොජ දේශයෙහි සිංහපුර යයි විශ්වාස කළ හැක.එහෙත් එම ජනතාව එහි සිට ඉන්දුස් ග‍ඟේපහළට ආහ. ඉන් පසු පණ්ඩව නකුල විසින් පරදවනු ලැබ සෞරස්ත්‍ර අර්ධද්වීපයට යන්නට ඇත. එහිදී ඔව්හු සෞරස්ත්‍ර අර්ධ ද්වීපයෙහි කුඩා රාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගන්නට ඇත. පොදු යුගයට ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහතදී මෙය සිදුවන්නට ඇත. එම කුඩා රාජ්‍යයට ඔවුන් සිංහපුත්‍ර යනුවෙන් නම් තබන්නට ඇත්තේ ගාන්ධාර/කාම්බොජයේ ඔවුන්ගේ පැරණි සම්බන්ධය සිහිකිරීමට විය හැක.බොහෝ දුරට සිදු විය හැක්කේ ආර්ය භාෂා කථා කරන මුල්ම පිරිස ලෙස අප දන්නා විජය සහ ඔහුගේ 700 ක් වූ පිරිස කතියවාද් හි සිහොර් නම් කොටසට හෝ එසේ නැත්නම් ඉන්දු ඩෙල්ටාවේ නැගෙනහිර පෙදෙසේ හිංගූර් නම් ජන කොටසට අයිති වන්නට ඇති බවයි. එහි සිට ඔව්හු ශ්‍රී ලංකාවට යාත්‍රා කරන්නට ඇත. ජනපදිකයින් ලෙස එහි පදිංචිවන්නට ඇත. ශ්‍රී ලංකාව සමග වයඹ කාම්බොජවරු සම්බන්ධතා තිබුණු බව මෙම කරුණුවලින් අනුමාණ කළ හැක. වැඩි විස්තර සඳහා (Kamboja Colonists of Sri Lanka) බලන්න.

වර්තමාන ඔරිස්සාවේ තිබුණු කාලිංග දේශයේ පුරාණ අගනුවර වූ සිංහපුරය එම සිංහපුරයම වන්නට ඇත. නිශ්ශංක මල්ලගේ විස්තරයක සඳහන් වන්නේ කාලිංග දේශයේ අගනුවර සිංහපුර බවයි. මයිල්වාකනපුලවර් විසින් 18 සියවසේ ලියන ලද යාල්පානවයිපවමාලෙයි කෘතියෙහි උක්කිර සින්ගන් නමැති ‍රජෙකු ගැන සඳහන් වේ. විද්වතුන් කියන්නේ මොහු කාලිංග මාඝ බවයි. චූලවංශය සඳහන් කරන්නේ කාලිංග මාඝ යනු ඉන්දියාවේ නැවතී සිටි විජයගේ සහෝදරයෙකුගෙන් පැවත එන්නෙකු බවයි. යාල්පානවයිපවමාලෙයි කෘතිය ඉතිහාස කරුණු අඩංගු ලේඛණයක් ලෙස පිළි නොගත්තද මධ්‍ය කාලීන දෙමළ ජනයා විජය පුරාවෘත්තය ගැන පැහැදිලි දැනීමක් ඇතිව සිටින බැවින් ඔවුන් සිංහල රජු කාලිංග වැසියෙකු ලෙස හඳුනා ගනිති.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Vijaya#Origins_of_the_Viyaya_Clan
දෙවන රාජසිංහ රජ

දෙවැනි රාජසිංහ (අභිෂේකයට පෙර මහා අස්ථාන කුමරු) රජු (ක්‍රි:ව 1635 -1687 දක්වා පාලනය කළ) සිංහල රජෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ කන්ද උඩරට රාජධානියේ තෙවැනි සිංහල රජුය. රාජසිංහ රජු පෘතුග්‍රීසීන් ලංකාවෙන් පළවා හැරීමට ලන්දේසීන්ගේ උදව් පැතුවේය. මෙම රජතුමාගේ කාලයේදී දියොගු ද මේලො නම් පෘතුගීසි කපිතාන් ජෙනරාල්වරයා 1638 වරෂයේ දී විශාල හමුදාවක් සමඟ උඩරට ආක්‍රමණය කළේ ය. ගන්නොරුව වෙලේදී දෙවන රාජසිංහ රජු⁣ග් හමුදාව වටකොට ප්‍රබල ප්‍රහාරයක් එල්ල කළහ. මේ සටනින්ද පෘතුගීසීන් අන්ත පරාජයක් ලැබීය. ලන්දේසින් 1656 දී පෘතුගීසින්වව පලවා හැරීය . එහෙත් ඒ වන විට ලන්දේසීන්ගේ පරමාර්ථය වී තිබුණේ පෘතුග්‍රීසීන් ලංකාවෙන් පළවා හැරීම පමණක් නොව දිවයිනෙහි ප්‍රධාන යටත් විජිත බලවතා වීම බව උඩුරැටියනට ඒ වන විට පැහැදිළි වී තිබුණි. රාජසිංහ 1645 සිට තම කලින් සතුරු කණ්ඩාම් සමග විටින් විට සටන්වල නිරත වෙමින් සිටියේය.මොහු මහනුවර රාජධානියේ දීර්ඝ කාලයක් රජ කළේය.
උපත සහ මුල් දිවිය

මහා අස්ථාන කුමරු සෙනරත් රජුගේ සහ කුසුමාසන දේවිය ගේ පුතාය. සිංහලේ අගනුවර සෙංකඩගල කරගත් දෙවැනි පාලකයා වූයේ සෙනරත්ය. පෘතුග්‍රීසීන් දිවයිනේ මුහුදු බඩ වූ බොහෝ ප්‍රදේශ ඔවුනගේ පාලනයට නතු කරගත් හෙයින් දිවයිනෙහි එකම තනි ස්වාධීන ස්වදේශීය රාජ්‍යය බවට කන්ද උඩරට පත්විය. නිතර නිතර සිදු වූ සටන් නිසා උඩරැටියන් පෘතුග්‍රීසීන් කෙරෙහි තද කළකිරීමෙන් පසුවූහ. ශත වර්ෂයකට පමණ කලින් රණකාමී සීතාවක රාජ්‍යය ලබාගත් කෙටිකාලීන ජයග්‍රහණය නිසා යටත් විජිත පාලකයින් පළවා හැරීම කළහැකි දෙයක් බව රාජධානියෙහි බො‍හෝ දෙනෙක් ඒත්තු ගත්හ. ඉතා ළාබාල අවධියේදී කන්ද උඩරට ‍රාජධානියට 1612 දී එල්ල වූ පෘතුග්‍රීසී ආක්‍රමණයේදී රාජසිංහ රජු ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ලකිරීම සඳහා සහාය විය.

රාජසිංහ රජු පිය රජුගෙන් පසු 1635 දී කිරුළ හිමිවිය. (සමහරක් මූලාශ්‍රවල වර්ෂය 1629 ලෙසද සඳහන් වේ)
වැදගත්කම්

රාජසිංහ රජුගේ කාලයේ සිදු වූ ඉතා වැදගත් සිදුවීමක් වූයේ ලන්දේසීන් විසින් පෘතුග්‍රීසීන් පලවා හැරීමයි. එක් යුරෝපීය බලවතෙකුගේ කරදරයෙන් මිදීම සඳහා එවැනිම තවත් යුරෝපීය බලවතෙකුගේ සහය පතා ඔවුන් ළඟා කර ගැනීම කන්ද උඩරට රාජ්‍යයට පාරාවළල්ලක් විය. තමන් පෘතුග්‍රීසීන් නිසා විඳි කරදරකාරී තත්වයට දැනුදු මුහුණ පා සිටින බව කන්ද උඩරට රාජධානියට තේරුම් ගියේය. රටේ ජනතාව ඔවුන්ගේ ආගමට හරවා ගැනීම සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික ආධිපත්‍යය බලෙන් පැටවීම සම්බන්ධයෙන් ලන්දේසීන් එතරම් සැළකිලිමත් නොවූහ. එසේ වුවද යුරෝපීයයන් ඉතා කපටි සහ ඔවුන්ගේ කටයුතුවලදී ගෞරවනීය ලෙස කටයුතු කරන්නන් නොවූ බව පෙනී ගියේය.

උඩරට රාජධානියේ අභ්‍යන්තර තත්වය ක්‍රමයෙන් අස්ථාවර තත්වයකට පත් විය. රාජසිංහ යුගයේදී උඩරට දේශපාලන කටයුතු කළ බලවත් පවුල්, 18 වෙනි සියවසේදී වැඩි බලයක් උරුම කරගත්හ. සැළකිය යුතු කරුණක් වන්නේ රාජසිංහ රජු මැරීමට ගත් උත්සාහයන් සාමාන්‍ය දෙයක් වූ බවයි. ශ්‍රී ලංකාව දේශීය වශයෙන් ස්ථාපිත තනි රාජ්‍යයක් බවට පත් වීමේ සිහිනයේ ක්‍රමික ක්ෂය වීමක් රාජසිංහ පාලන යුගයේදී ද දක්නට ලැබුණි.
මේවාද බලන්න

* රයික්ලොෆ්
මුලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ලංකාවේ නිදහස් අරගලය

දෙවන ලෝක යුද්ධය

දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමය ආරම්භ වීමෙන් පසු නිදහස ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කළ පිරිස් බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ යුද්ධ ප්රුයත්නයන්ට අමාත්යිවරු සහයෝගය දැක්වීම ගැන විරුද්ධ වූහ. බ්රිඉතාන්යක යුද යාන්ත්ර්ණයට ශ්රීේ ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් පරිත්යාුග කිරීම සඳහා ඇමතිවරු ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවලට රාජ්යී මන්ත්රවණ සභාවේ හුන් නිදහස ලබා ගැනීමට පක්ෂ මන්ත්රීුවරු විරුද්ධ වූහ. යුද්ධයට එරෙහි වූ සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ සිටියහ. ඒ විශේෂයෙන් වැඩකරන ජනතාව සහ ජාතිවාදීන් අතරයි. පසුව කී අයගෙන් වැඩි දෙනෙක් ජර්මන්වරුන්ගේ ජයග්රවහණය අපේක්ෂා කළහ. මේ අතර ජර්මන් සම්භවයක් ඇති බෞද්ධ භික්ෂුවක් 'සතුරු හමුදාවේ' යයි සැක කොට සිර ගත කරන ලදී. එම සිද්ධිය බෞද්ධයින්ගේ නොමනාපයට හේතු වූයේ ඉතාලි, ජර්මන්, රෝමන් කතෝලික පූජකයින්ට එසේ නොකිරීම නිසාය.

ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්රීරවරුන් දෙදෙනෙකු වූ ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන සහ ඩඩ්ලි සේනානායක, බ්රිුතාන්යීයන් පලවා හැරීමේ අපේක්ෂාව ඇතිව ජපනුන්ගේ සහයෝගය අපේක්ෂාවෙන් ඔවුන් සමග සාකච්ඡා පැවැත්වූහ.

වතු කම්කරුවන්ගේ වර්ජන රැල්ල

තම සංවිධානයේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ මූලික අභිප්රාාය ඇතිව 1939 නොවැම්බර් මාසයෙන් පටන් ගෙන 1940 පළමු හය මාසය දක්වා බ්රිවතාන්යඅයන්ගේ වතුවල වර්ජන රැල්ලක් ඇති විය. අයියර්ගේ සිලෝන් ඉන්ඩියන් කොන්ග්ර ස් (Ceylon Indian Congress) සහ සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය (පසුව ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය) යනුවෙන් ප්රමධාන වතුකම්කරුවන්ගේ වෘත්තීය සමිති දෙකක් විය. සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය මෙහෙයවන ලද්දේ සම සමාජ පක්ෂය විසිනි.

මධ්යයම පළාත් වර්ජන රැල්ල උච්චාවස්ථාවකට පත් වූයේ 'මූල්' ඔය වත්තේ වර්ජනයේය. එය සම සමාජ පාක්ෂිකයන් විසින් මෙහෙයවන ලදී. මෙයට වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමයේ ලේකම් වේලුසාමිද ඇතුළත් විය. මෙම වර්ජනයේදී 1940 ජනවාරි 19 දින පොලීසිය විසින් වෙඩි තබන ලදුව කම්කරුවෙකු වූ ගෝවින්දන් මිය ගියේය. රාජ්යිය මන්ත්ර ණ සභාවේ දී සහ පිටතදී කරන ලද උද්ඝෝෂණයන්හි ප්රවථිපලයක් ලෙස පරීක්ෂණ කොමිෂමක් පත් කිරීමට රජයට බල කෙරුණි. මිය ගිය ගෝවින්දගේ වැන්ඳඹු බිරිය වෙනුවෙන් කොල්වින් ආර් ද සිල්වා පෙනී සිට සුදු වතු අධිරාජ්යගයේ ස්වාමිවරුන්ගේ සහ පොලීසියේ ඒකාබද්ධ රඟපෑම නිරාවරණය කළේය.

මුල් මාසයෙන් පසු වර්ජන රැල්ල දකුණු දෙසින් ඌව දක්වා පැතිරුණේය. වර්ජන රැල්ල දිගින් දිගට ඇදී ගිය අතර කම්කරුවන් දිගින් දිගටම සම සමාජ පාක්ෂික සටන්කාමී නායකත්වයක් අපේක්ෂා කළහ. විලී ජයතිලක, එඩ්මන් සමරක්කොඩි සහ වී.සිත්තම්පලම් ඇතුළු සම සමාජ පාක්ෂිකයෝ නායකත්වය දැරූහ. වතු අධිරාජ්යඑවාදීන් විසින් රැස්වීම් තහනම් කිරීම සඳහා බදුල්ල මහේස්ත්රාතත්වරයාගෙන් නියෝගයක් ලබා ගත්හ. ඇන්.ඇම්.පෙරේරා එම නියෝගයට කඩ කරමින් මැයි 12 දින බදුල්ලේදී විශාල රැස්වීමක් ඇමතුවේය. පොලීසිය ඊට විරුද්ධව ක්රිරයාකිරීමට බලයක් නොමැතිව අසරණ විය. කම්කරුවෝ වේවැස්ස වතුයායේදී තෝරාගත් කවුන්සලයක් පිහිටුවා ගත්හ. කම්කරුවන්ගේ කවුන්සලය සමග සාකච්ඡා කොට උපදෙස් ලබාගෙන ක්රිපයා කිරීමට වතු අධිකාරී තැන එකඟ විය. සාමය ආරක්ෂා කිරීමට ගිය ආයුධ සන්නද්ධ පොලිස් පිරිස් කම්කරුවන් විසින් නිරායුධ කරණු ලැබූහ.

පසුව පොලීසිය විසින් දියත් කරන ලද බිහිසුණු ක්රි යා සහ ඒ දිනවල ඇතිවූ ගංවතුර හේතුවෙන් ඌව පළාත සෙසු පෙදෙස්වලින් සතියකට වැඩි කාලයක් වෙන්වීමද නිසා වර්ජනය නතර විය. එහෙත් යටත් විජිත පාලකයින් එයින් තේරුම් ගත්තේ නිදහස් අරගලය ක්රවමයෙන් බලවත්වන බවයි.
නාභිය දුර

ප්‍රකාශ පද්ධතියක නාභිය දුර එමගින් ආලෝකය අභිසරණය (නාභිගත කිරීම) හෝ අපසරණය (විසිරවීම) කරීමේ ශක්තිය පිලිබද මිනුමක් වෙයි. වඩා කෙටි නාභියේ දුරකින් යුත් පද්ධතියක ප්‍රකාශ බලය වඩා දිගු නාභීය දුරකින් යුත් පද්ධතියක එම අගයට වඩා ඉහළ වේ.
ඡායාරූපකරණය

ඡායාරූප කාචයක් අනන්තයට යොමු කළ විට එහි පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යය නාභීය ලක්ෂ්‍යයේදී සේයා පටලයෙන් වෙනස් වේ. කැමරාවෙන් ඉතා ඈත පිහිටන වස්තු තියුණු ප්‍රතිබිම්බ තිරය මත සාදයි. ඇතැම් විට ඡායාරූප ශිල්පීන් ප්‍රතිබිම්බ තලය නාභීය තලය ලෙසද හඳුන්වයි. වස්තුව අනන්තයේ ඇති විට මේවා සමපාත වේ. නමුත් කුඩා වස්තු දුරවල් සඳහා නාභිය තලය ස්ථායි වේ. දුර ඇති වස්තුවක ප්‍රතිබිම්බයේ විශාලනය කාචයේ නාභී දුර මඟින් තීරණය කෙරේ.

කාචයේ නාභිය දුර f, ඉදිරිපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යයේ සිට වස්තුවට දුර S1, පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍යයේ සිට ප්‍රතිබිම්බයට දුර S2 ද නම් ,


:\frac{1}{S_1} + \frac{1}{S_2} = \frac{1}{f} .

S1 අඩුවන විට S 2 ද වැඩි විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස නාභිදුර 50 mm වු සාමාන්‍ය 35 mm කැමරාවක් සලකමු. අනන්තයේ ඇති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සඳහා පසුපස නිෂ්පන්ද ලක්ෂ්‍ය S2 = 50 mm ස්ථානගත කළ යුතුය. නමුත් එක මීටරයක් ඈතින් ඇති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සඳහා කාචය 2.6 mm ක් ප්‍රතිබිම්බ තලයෙන් ඉවතට ගෙන යායුතු වේ. මේ අනුව S2 = 52.6 mm නාභිය දුර සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් වලින් සටහන් කරන අතර, ඇතැම් පැරණි කැමරාවල මෙය සෙන්ටිමීටර් හෝ අඟල් වලින්ද දක්නට ලැබේ. කැමරාව හසුකරගත හැකි පරාසය, නාභිය දුරත්, සේයා පටලයේ ප්‍රමාණයත් අතර අනුපාතය මත රඳා පවතී.


කාචයේ දුර සේයා පටලයේ හෝ සංවේදකයේ විකර්ණයේ දිගට සමානනම් එය සාමාන්‍ය කාචයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මෙවැනි කාචයක දැකිය හැකි කෝණය අංශක 53 ක් පමණ වන අතර, මෙවැනි කාචයක නාභිය දුර 50 mm පමණ වේ. මීට වඩා දිගු නාභි දුරක් ඇති කාච ටෙලිෆෝටෝ කාච ලෙස හැඳින්වෙන අතර මේවායේ නාභි දුර 85 mm පමණ වේ.

35 mm සම්මතයේ ප්‍රසිද්ධිය හේතුකොට ගෙන සාමාන්‍යයෙන් කැමරා කාච පද්ධතියක නාභිය දුර 35 mm සමක නාභිය දුරට සාපේක්ෂව ප්‍රකාශ කරනු ලබයි. 35 mm සමක නාභිය දුර භාවිතය සංඛ්‍යාංක කැමරාවටද පොදු කරුණකි.
සටහන්
උරුමය

ආශ්‍රිත,බාහිර ආශ්‍රිත හා වෙනත් යොමු සහ මූලාශ්‍ර ඉදිරිපත් කර නැවත සංස්කරණය කරන්න

ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය බිද වැටීමෙන් පසුව ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරයේ බලපෑම එක් එක් ප්‍රමාණ වලින් පෙන්වමින් ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතින් මතුවිය. පෙර ක්ෂේත්‍ර නගරයක් වු හරප්පාහි සුසාන භූමි හැදින්වු ප්‍රාදේශීය සංස්කෘතියට අනුරූප සොහොන් සොයා ගෙන ඇත. එම කාලයේදීම ඕප් පැහැති පිඟන් මැටි සංස්කාතිය රාජස්ථානයේ සිට ගංඟා නිම්නයට පැතිර යන ලදී. වර්තමානය දක්වා හින්දු ආගමේ ක්‍රියාවක් වන ආදාහනයට පැරණිතම සාක්ෂි හමුවන්නේ සුසාන භූමි H සංස්කෘතියේදීය .

බලන්න
· සොක්ට කොහ් - වෙරළාශ්‍රිත හරප්පානු ජනපදයක්
· මෙලුහ්හා - මැසපොතේමියා හි භාවිතා කරන ලද ප්‍රදේශ නාමයකි. එමගින් ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය හදුන්වන්නට ඇත.
· න්‍යායික පැරණි ලෝක ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංස්කෘති පිළිබඳ සංක්ෂිප්ත වගුව
· බ්‍රහුයි භාෂාව - සමහරක් වි‍ට ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාරය සම්බන්ධ වන භාෂාවයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Indus_Valley_Civilization#Legacy