JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
रेसम

रेसम प्राकृतिक प्रोटिन फाइबर हो जस मध्य केही कपडा बनाउनको लागि प्रयोग गरिन्छ। रेसमका फाइबरहरु फाइब्रोइन नामक प्रोटिन तत्वबाट बनेका हुन्छन्। उक्त प्रोटिन तत्व केही किराले लार्भा अवस्थामा कोकुन बनाउँदा प्रयोग गर्दछन्। उच्च कोटिका रेसम, बम्बेक्स मोरी नामका रेसम किराका प्रजातिले बनाउँछन्; यसलाई पाल्ने प्रकृियालाई सेरीकल्चर भनिन्छ। रेसमका फाइबरका सुक्ष्म बनोटमा प्रिजम आकार हुने हुँदा यसले आएका प्रकाश लाई विभिन्न कोणमा फेलाउन जाँदा, अद्भुत रङ बन्दछन्।

किरा वर्गमा अन्य किराहरुले पनि रेसम बनाउन सक्ने क्षमता राख्ने भएता पनि मथ (रात्री पुतली) को लार्भा बाट निर्मित रेसम लाई नै बढी प्रयोग गरिएका छन्। अन्य प्रकारका रेसममा पनि अध्ययन अनुसन्धान भने भएका छन्। लार्भा अवस्था पार गरी अर्को अवस्थामा पूर्ण रुपमा विकसित हुदाँ, लार्भाहरुले रेसम निर्माण गरेता पनि, केही किरा जस्तै वेभ-स्पिनर, रेस्पी क्रिकेट जसता किराले भने जीवन अवधी भर नै रेसम तयार गर्दछन्। रेसम बनाउने प्रकृिया अन्य किराहरुमा हिम्नोप्ट्रा (समुहमा पर्ने मौरी, बारुला, कमिला), लेसविङ्स्, मिजेस जस्ता किराहरुमा पनि देखिएका छन्। माकुरामा पनि रेसम बनाउने प्रकृया देखिन्छन्।
इतिहास

विभिन्न प्रकारका जङ्गली रेसम, किम्बु रेसम किरा भन्दा अन्य, चिन, दक्षिण एसिया र युरोपमा पुराना समयमा उत्पादन भएका छन्। त्यस किसिमका उत्पादन कम मात्रामा मात्र हुने र घरेेलु उत्पादन जस्ता नहुने हुन्छन्। प्राकृतिक रेसम बनोट लाई पनि प्रयोगमा ल्याइएका छन्; जस्तै ग्रिस र रोममा माकुराका जालोलाई घाउमा पट्टीका लागि, चित्रकलाका लागि प्रयोग गरिन्थ्यो।

व्यापारिक रेसम पालिएका रेसम किराका प्युपाबाट तयार परिन्छन्। यसलाई प्रजनन गराई रेसमका धागो उत्पादनका लागि तयार पारिएका हुन्छन्। वयस्क निस्कनु पुर्व नै तातो पानीमा डुबाई वा सियोले प्युपालाई घोंची मारिन्छन्। यसो गरे सम्पुर्ण रेसम लाई एउटै धागोका रुपमा तयार गर्न सकिन्छन्। जङ्गली रेसमलाई, घरेलु अवस्था बाट तयार पारेका रेसम भन्दा, विभिन्न रङमा तयार गर्न पनि अफ्ठ्यारा हुने गर्दछन्।

‍‍रेसमका सुरुवातमा प्रयोग गर्ने देश चिन हो। ८,५०० वर्ष अगाडिका चियानबाट पाइएका अवशेष बाट सो कुरा पुष्टि भएका छन् जहाँ माटोमा रेसमका प्रोटिन अवशेषहरु पाइएका थिए। सियानयाङ, हेनानमा सानो बच्चामा रेसमले बेरेको अवशेष रेहेको थियो।
चिन‍

चिनियाँ सभ्यतामा राज परिवारमा मात्र रेसमको प्रयोग भए पनि, सो प्रयोग सबै तिर विस्तार भएका हुन्। रेसम उत्पादनको श्रेयका विषयमा भने चिनियाँ रानी लेजु लाई दिइने गरिन्छ। रेसमको माग बढ्दै गयो, र विश्वको औधोगिक काल भन्दा पहिल व्यापारमा सर्वाधिक प्रयोग हुन थालेको थियो।
उत्पादन प्रकृिया

रेसमका गुण

प्रयोग

नेपालमा रेसम खेती

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:रेसम
चट्याङ मास्टर

कृष्ण मुरारी गौतम वा चट्याङ मास्टरका नामले परिचित व्यक्ति नेपालका एक लेखक, कवि, हास्यव्यंग्य कलाकार र सामाजिक कार्यकर्ता हुन्। उनले बुढेसकाल अवस्थामा रहेका बूढाबूढीहरूको जीवनस्तर सुधारका लागि समर्पित एजिङ नेपाल नामको गैरसरकारी संस्थाको स्थापना गरेका छन्। सो संस्था सन् २०२० मा युनेस्को किंग सेजोंग साक्षरता पुरस्कारबाट पुरस्कृत भएको थियो। यसका साथै उनले थुप्रै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनहरूमा भाग लिएका छन र साथसाथै अनुसन्धानमा मार्गदर्शन पनि गरेका छन्।
जीवनी

उनको जन्म वि. सं. २०१० फागुन १४ गते भक्तपुरको झौंखेलमा भएको थियो भने उनको नाम हजुरआमाले राखिदिएका थिए।

गौतमले अष्ट्रेलियाको विश्वविद्यालयबाट इकोनॉमिक्समा स्नातकोत्तर गरेका छन्। सन् १९७८ बाट उनले सहायक प्राध्यापकको रूपमा आफ्नो व्यवसायिक जीवन सुरु गरे। सन् १९७९ मा उनी कृषि परियोजना सेवा केन्द्रमा कृषि विशेषज्ञको रूपमा कार्यरत रहे भने सन् १९८८ मा उनी वरिष्ठ कृषि अर्थशास्त्रीका रूपमा नियुक्त भएका थिए। उनले परामर्श कम्पनी मार्फत् नेपाल, चीन र भारतका विभिन्न ग्रामीण विकास परियोजनाहरूमा काम गरेका छन्। उनले विश्व बैंकका लागि चीनका कृषकहरूसँग र युएसएआईडीका लागि भारतमा काम गरेका थिए। उनले रेडियो सगरमाथामा रेडियो कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरेका थिए।

उनले सिस्नुपानी नेपाल नामक हाँस्यव्यङ्ग्य संस्थाको अध्यक्षता पनि गरेका थिए।
प्रकासित किताबहरू

चट्याङ माष्टरका अहिलेसम्म चारवटा पद्य र दुईवटा गद्य गरी जम्मा ६ वटा व्यङ्ग्य विधाका पुस्तकहरू प्रकाशित भएका छन्। जसमध्ये एउटा चाहिँ अंग्रेजी भाषामा छ। उनका आठवटा चट्याङ गीता नामक पुस्तक प्रकाशित छन्।
*चट्याङ गीता
बुढेसकालका लागि समर्पित कामहरू

*सन् २०२० मा जब उनका बुबा अल्जाइमरले देहान्त भयो, तब उनले एजिङ नेपाल नामको गैरसरकारी संस्थाको स्थापना गर्न प्रेरित भएका थिए। सो संस्थाले सन् २०१६ देखि ‘ज्येष्ठ नागरिक आधार भूत शिक्षा कार्यक्रम’ सञ्चालन गर्दै आएको छ ।
*सन् २०१९ मा उनले संयुक्त राष्ट्रसंघले न्युयोर्कस्थित आफ्नो मुख्य कार्यालयमा आयोजित विश्व ज्येष्ठ नागरिक दिवस समारोहलाई सम्बोधन गरेका थिए।
पुरस्कार

*भैरव पुरस्कार, वि.सं. २०७१
*ऋषि—लिला स्मृति पत्रकारिता पुरस्कार
थप सामाग्री

* अन्तर्वार्ता
* वेबसाईट
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
मालविकाग्निमित्रम्

मालविकाग्निमित्रम् संस्कृत भाषाका महाकवि कालिदासद्वारा रचित पहिलो नाटक हो। यो संस्कृत भाषामा लेखिएको छ। यो पुष्यमित्र शुंगाको शासनकालका केहि घटनाहरूमा आधारित छ। नाटकमा विदिशाको शुंगा सम्राट अग्निमित्रको प्रेमको कथा छ। सम्राट अग्निमित्र मल्भिका नामकी निर्वासित केटीको चित्रको प्रेममा पर्दछन्। सम्राटले आफ्नो साथी तथा विधुषको मद्दत लिन्छन्। जब रानीले त्यस केटीको लागि आफ्नो पतिको अनुराग देख्छिन्, उनी रिसाउँछिन् र मलाविकालाई जेलमा हाल्दिन्छिन् तर अन्तमा उनी राजकुलीन भएको लाग्छ र उनिलाई एक रानीको रूपमा स्वीकार गरिन्छ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री
कुमारसम्भवम्

कुमारसम्भवम् संस्कृत भाषाका महाकवि कालिदास द्वारा रचित काव्य हो। यो संस्कृत भाषामा लेखिएको छ।
महाकवि कालिदासद्वारा रचित कुमारसम्भव महाकाव्य कार्तिकेयको जन्मसँग सम्बन्धित छ । यो संस्कृतका पाँच महत्त्वपूर्ण महाकाव्यमध्ये एक हो । प्रस्तुत महाकाव्यमा यत्रतत्र स्मरणीय, रमणीय एवं मनोरम वर्णन पाइन्छ । यस महाकाव्यका अन्तर्वस्तुका रूपमा रहेको हिमालयको वर्णन, पार्वतीद्वारा गरिएको तपस्याको वर्णन, ब्रह्मचारीद्वारा गरिएको शिवनिन्दाको वर्णन, वसनत आगमन, पार्वती विवाह तथा रतिक्रिया वर्णनले पाठकमा अद्भुत अनुभूति उत्पन्न गराउँछ । कालिदासले यहाँ नारीका विविध रूपको वर्णन गरेको पाइन्छ । यस महाकाव्यमा सत्र सर्ग रहेका छन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री


बाह्य कडीहरू

* सम्पूर्ण कुमारसम्भवम् देवनागरी लिपिमा
* सबै अक्षरहरु रोमनमा
* युध्दको देवताको जन्म
* कुमारसम्भवम्को अनुसारण


श्रेणी:महाकवि कालीदासका कृतिहरू
श्रेणी:संस्कृत साहित्य
स्वामी प्रपन्नाचार्य

डा स्वामी प्रपन्नाचार्य हिन्दु धर्मका एक महान् सन्त थिए। वि.सं. १९८० मा नेपालको पाँचथर जिल्लामा जन्म लि ३० वर्ष सम्म काले राई नाम जानिएक उनी विद्याका लागि बनारस गएर वेदान्त विषयबाट विद्यावारिधि प्राप्त गरेका थिए।
जीवनी

पाँचथर जिल्लाको लालीखर्क वरडाँडामा वि.सं. १९८० मा जन्मिएका प्रपन्नाचार्य सुरुमा काले राई नामले चिनिन्थे। ३० वर्षका छँदा उनी अध्ययनका लागि भारतको बनारस गएका थिए। बनारस संस्कृत विश्वविद्यालयबाट वेदान्त शास्त्र विषयमा आचार्य र विद्यावारिधि गरेका उनी सन्यास ग्रहण गरी स्वामी प्रपन्नाचार्य भएका हुन्। उनका प्रकाशित पुस्तक यसप्रकार छन् :
निधन

डा स्वामी प्रपन्नाचार्यको ९२ वर्षको उमेरमा २०७२ भदौ ४ गते बिहान पशुपतिको मृगस्थलीमा निधन भएको थियो।
पुस्तकहरू

:१.सम्मार्ग दर्शन (०३३)
:२.प्रचीन हिन्दुविज्ञान (२०३६)
:३.वेदमा के छ ?(२०३७)
:४.पद्मस्मृति ग्रन्थ (सं.२०४०)
:५.किराँतहरू मङ्गोलियाबाट आएका शरणार्थी होइनन् (२०४७)
:६.भावामृत व्याख्या (सं.२०४९)
:७.काले राईका क्वाँटी कविता (२०५०)
:८.प्राचीन किराँत इतिहास (२०५१)
:९.मानव अधिकार हनन के हो ? (२०५१)
:१०.कार्तविर्योदय महाकाव्य (सुकृतिदत्तकृत सं. २०५१)
:११.योगी नरहरिनाथ अभिनन्दन ग्रन्थ (सं.२०५४)
:१२.महागुरु फागुनन्द सरस्वती सत्यहाङ्माको जीवनी (२०५४)
:१३.संक्षेपमा मेरो जीवनयात्रा (२०५९)
विद्याक्षेत्र

खोज, अनुसन्धान र विवेचनामा रुचि राख्ने विद्वान् प्रपन्नाचार्यले नेपाली जनजीवनमा प्रचीन आर्यदर्शन प्रस्तुत गर्ने कार्यमा निकै ठुलो योगदान गरेका छन्। संस्कृत, नेपाली र हिन्दी तिनै भाषामा उनका गहन ग्रन्थहरू छन्।
गुणराज, पाणिनी, आदि शंकराचार्य, ज्ञानविज्ञान आदि पुरस्कारद्वारा पुरस्कृत तथा सम्मानित प्रपन्नाचार्य हाम्रो हिन्दु धर्म र संस्कृति आधुनिक विज्ञानसँग समन्वित छ भन्ने विचार व्यक्त गर्दछन्।
उमेरमै घर छाडेर तपस्वी जीवन बिताउने प्रपन्नाचार्यले वेदमा विद्यावारिधि गरेर ब्राह्मणले मात्र वेद पढ्नुहुन्छ भन्ने कुरालाई असत्य प्रमाणित गरिदिएका छन्। यसरी हेर्दा उनी ब्राह्मणका पनि ब्राह्मण हुन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाहिरी लिङ्कहरू

* सं. स्वामी प्रपन्नाचार्यद्वारा लेखिएका पुस्तकहरू
* स्वामी प्रपन्नाचार्य थलिए


श्रेणी:नेपालका आध्यात्मिक व्यक्तिहरू
लक्ष्मीनाथ शर्मा

लक्ष्मीनाथ शर्मा (सन् १९४५- )को जन्म इलाम जिल्लामा भएको थियो। विभिन्न नेपाली चलचित्रका निर्देशक शर्मा हाल प्राध्यापन पेशामा छन्।
जीवनी

शर्माको जन्म सन् १९४५ सेप्टेम्बर २४ इलाम जिल्लाको बरबोटेमा भएको हो। उनी इतिहासमा एम्.ए. र डिप्लोमा इन् सिनेमा छन्।
कृति

उनको पहिलो रचना वि.सं. २०१६मा 'म बाहुनको छोरो हुँ' शीर्षकको व्यंग्यात्मक कविता प्रकाशित भएको थियो। उनका प्रकाशित कृतिहरूः
१) असन्तोष (उपन्यास - वि. सं. २०२६)
२) घाइते गुप्तचर (जासूसी उपन्यास - वि. सं. २०२७)
३) अँध्यारो (उपन्यास - वि.सं. २०३१)
चलचित्र निर्देशन

शर्माले बदलिँदो आकाश, छोरी–बुहारी, साथी, मिलन जस्ता दुई दर्जन चलचित्रको निर्देशन गरेका छन्। चलचित्रमा पटकथा, सम्वाद लेखन गरेका छन्।
भ्रमण

उनले नेपाल,भारत, भूटान, सिङ्गापुर, मलेशिया, रुस, थाइल्याण्ड आदि मुलुक भ्रमण गरेका छन्।


फिल्मोग्राफी (१३)


अपहरन(एकादेशमा) गीतकार
विद्रोही निर्देशक,कथा, पटकथा,संवाद नोभेम्बर २८, २००२


भाइटीका निर्देशक, पटकथा, संवाद अगस्ट २६, २००२


बर पिपल निर्देशक, पटकथा,संवाद अगस्ट १७, २००२ साथी निर्देशक, पटकथा,संवाद सेप्टेम्बर 11, 1999

जीत निर्देशक, पटकथा, संवाद जून 11, 1999

छोरी बुहारी निर्देशक 16 अप्रिल, 1996

सारंगी निर्देशक, गीतकार अगष्ट 05, 1994

मिलन निर्देशक 12 सेप्टेम्बर, 1993

चेलिबेटी पटकथा, संवाद, अप्रिल ११ १९९०

शान्ति द्विप निर्देशक, पटकथा,संवाद डिसेम्बर ३१, १९८९ बदलिदो आकाश निर्देशक, पटकथा, संवाद नोभेम्बर ८, १९८३

मनको बाँध संवाद फेब्रुअरी १८, १९७४
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:नेपाली चलचित्र निर्देशकहरू
श्रेणी:कामना फिल्म अवार्ड विजेता
जीवन काँडा कि फूल

जीवन काँडा कि फूल झमक घिमिरेद्वारा लिखित आत्मकथा हो। यो पुस्तकमा झमकले आफूले भोगेको पीडा र सङ्घर्षको गाथा ब्यक्त गरेकी छिन्। २०६८ सालमा उनले यो पुस्तकबाट मदन पुरस्कार पाएकी थिइन्।
क्षेत्र

लेखकका बारे

झमकको जन्म विसं २०३७ असार २१ गते धनकुटा जिल्लाको कचिंडे गाउँमा भएको हो। पिता श्रीकृष्णबहादुर र माता आशादेवी घिमिरेको प्रथम सन्तानका रूपमा उनले जन्म लिएकी हुन्। जन्मदा उनी अन्य शिशु झै देखिन्थिन् तर उनलाई मस्तिष्कको पक्षाघात जस्तो गम्भीर रोग लागेको रहेछ। यसकै असरले अरू शिशु सरह उनका हातगोडा सक्रिय हुन सकेनन्। उनको बोली पनि आएन र उनी बहु अपाङ्गताको अवस्थामा रहन पुगिन्। यस्तो अवस्थाकी शिशु झमकलाई उनकी हजुरआमाले बडो लेह र ममतासाथै हुर्काउँदै थिइन्। तिनै हजुरआमा एक दिन घर मा झमक मात्र भएको अवस्थामा अचानक परलोक भइन्। आफै हिँडडुल दिसा पिसाब गर्न र खान समेत नसक्ने झमकलाई सबै कुरामा अरूको सहयोग चाहिन्थ्यो। यी सबै काम गरेर हुर्काउने स्नेहमयी हजुरआमाको निधनपछि झमकको जीवन झन् कष्टकर बन्यो।
यो पनि हेर्नुहोस्
स्रोत

श्रेणी :मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
श्रेणी:झमक घिमिरेका कृतिहरू
एडलाइन

एडलाईन(Eng:ADALINE((Adaptive Linear Neuron or later Adaptive Linear Element))एउटा एक्लो न्यूरल सञ्जाल(नेटवर्क)हो।यस्को विकास प्रध्यापक ब्रनाड विडरो तथा उनका बिद्यार्थि टेड हफले स्टानफोड विश्वविद्यालयमा सन् १९६० गरेका थिए।यो म्यक्लच-पिट्स न्युरोनमा आधारित छ। यसमा वएट,बायस र समेसन अर्थात जोड फङसन हुन्छ।

एडलाईन र प्रसेप्ट्रोनमा के भिनन्ता छ भने लर्निङ अबस्था(फेज)मा इनपुटको(द नेट) वेटेट सम अनुसार वएट परिवर्तन(adjust)गर्न सकिन्छ एडलाईनमा ।तर प्रसेप्ट्रोनमा,द नेट एक्टिभेसन फङसनमा पठाइन्छ र फङसनको नतिजाले नै वएट परिवर्तन(adjust ) गर्न प्रयोग गरिन्छ।
परिभाषा

एडलाईन एक्लो लेयरको न्यूरल सञ्जाल(नेटवर्क) जसमा बहु नोडहरु रहेका छन र प्रत्येक नोडहरूले बहु इनपुट लिने काम गर्छ भने एउटै नतिजा दिने गर्छ।यसका भ्यारियवलहरु तल दिएका छन।

*x इनपुट भेक्टर
*w वएट भेक्टर
*n जम्मा इनपुट
*θ कुनै कन्सटान्ट
*y नतिजा
नतिजा तल दिएको सुत्र प्रयोग गरी निकालिन्छ:
y=\sum_{j=1}^{n} x_j w_j + \theta

मानौ तल दिएको अझै

* xn + १ = १
* wn + १ = θ

त्यसैले नतिजा चाहि घटेर डट प्रोडक्ट मा हुने गर्छ x र y को y=x_j \cdot w_j
लर्निङ अलगोरिदम

मानौ:
* \eta लर्निङ रेट (some constant)(eta)
* d : आवश्यक नतिजा
* o :बास्तविक नतिजा

त्यसपछि वएटहरु यसरि अपडेट गरिन्छ w \leftarrow w + \eta(d-o)x । एडलाईनले लिस्ट इस्क्वाएर एरर(Least squares error)लाई एकत्रित पार्दछ र त्यो हो E=(d-o)^2.
सन्दर्भ


बाहर्य लिङक

*
किलिमन्जारो हिमाल

किलिमन्जारो हिमाल तान्जानियामा अबस्थित अफ्रिका माहादेशकै सबैभन्दा अग्लो हिमशिखर हो । यसको उचाई समुन्द्री सतहबाट ५,८९५ मिटर अर्थात १९,३४१ फिट रहेको छ । यो हिमाल किलिमन्जारो राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेको किबो, मावेन्जी र शिरा नामका त्रिकोणाकार ज्वालामुखी पहाडहरूको बिचमा रहेको छ ।
नामाकरण

किलिमन्जारोको वास्तविक अर्थ तथा उत्पत्ति अज्ञात नै रहेको छ | स्वाहिली शब्द किलिमा (अर्थ "पहाड़") तथा किचागा शब्द जारो, जसको अनुवाद "सेतो" हुन्छ यो यसको संयोजन मनिन्छ, जसले व्हाईट माउंटेन नामको उत्पत्ति भयो | एक अर्को मान्यता यो छ कि, चागा/किचागा मा "जारो" को अर्थ हो 'हम्रो' तथा इसकारण किलिमन्जारो को अर्थ हुन्छ 'हाम्रो पहाड' यो चागा बासिसँग लिएको धारणा हो जो यो हिमालको तटीय क्षेत्रमा बस्छन |
भूविज्ञान

thumb|500px|मोशी शहर, किलिमन्जारो क्षेत्रबाट देखिएको किलिमन्जारोहिमाल
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:अफ्रिका
श्रेणी:हिमाल
श्रेणी:पर्वत
थ्री जी

अन्तराष्ट्रिय मोबाइल दूरसञ्चार- २००० (International Mobile Telecommunications) (IMT-२०००) ,को ३जी अर्थात तेस्रो पीढीको रूपमा चिनिने गरिएको छ। यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ (International Telecommunication Union) द्वारा मोबाइल दूरसञ्चारको लागि मानक वर्गको रूपमा परिभाषित गरेको छ। जिसयम GSM EDGE, UMTS, तथा CDMA2000, साथै DECT तथा WiMAXको पनि सामेल छन। यसका सेवाहरूमा मोबाइल पर्यावरणमा व्यापक क्षेत्र वायरलेस भ्वाइस टेलीफोन, भिडियो कल्स, तथा वायरलेस डेटा समाबेस छन।

2G तथा 2.5G सेवाहरूको तुलनामा , ३G उच्च डेटा दरका साथ (HSPA+ का साथ डाउनलिंक पर १४.० Mbit/s सम्म तथा अपलिंकमा ५.८ Mbit/s सम्म) स्पीच तथा डेटा सेवाहरूको स्वतः उपयोगमा मद्दत गर्दछ।यस प्रकार ३ G नेटवर्कको मद्दतले , नेटवर्क अपरेटर, उपयोगकर्ताको लागि, आधुनिक स्पेक्ट्रल कुशलता (improved spectral efficiency)को माध्यमबाट अधिक नेटवर्क क्षमता प्राप्त गरी आधुनिक सेवाहरूको व्यापक रेन्ज स्पिडमा पाउन सक्छन। अन्तरराष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ (International Telecommunication Union) (ITU)ले विकासको बढवा दिने, ब्यान्डविथको बढाउने, तथा अधिक विविध अनुप्रयोगोंको समर्थन दिनको लागि मोबाइल टेलीफोनी मानकों – IMT-२००० -को तीस्रो पीढी (३G)को परिभाषित गरिएको हो।

उदाहरणको लागि, GSM (वर्तमानमा सबै भन्दा लोकप्रिय सेलुलर फोन मानक) केवल आवाज (voice)को डिलीवरी मात्र होइन कर यसले साथसाथै १४.४ kbps सम्मको डाउनलोड दरको साथ सर्किट-स्विच डेटाको पनि डिलीवरी गर्दछ।

तर मोबाइल मल्टीमीडिया अनुप्रयोगोंको समर्थन गर्नको लागि, ३Gको अधिक बैंडविड्थको लागी, राम्रो स्पेक्ट्रल कुशलता सहितको पैकेट-स्विच डेटाको पनि डिलीवरी गर्न पर्छ।
नेपालमा ३ जी

नेपाल दक्षिण एसियामा ३ जी सेवा प्रदान गर्ने पहिलो मुलुक हो।नेपाल दुरसञ्चार संस्थान (नेपाल टेलिकम)तथा एनसेलले ३जी सेवा प्रदान गर्दै आएका छन। एनसेलले विश्वको सबै भन्दा अग्लो स्थान सगरमाथा बेसक्याम्पबाट आफ्नो ३ जी सेवा सुरु गरेको थियो।
सन्दर्भ


श्रेणी:सञ्चार
ओम अस्पताल

thumb|right|300px|ओम अस्पताल तथा अनुसन्धान केन्द्रको भवन
ओम अस्पताल तथा अनुसन्धान केन्द्र काठमाडौँमा अवस्थित एक अस्पताल हो। यो नेपालका प्रमूख अस्पताल मध्य एक हो। स्त्री तथा प्रशुती रोगको उपचारमा निकै ख्याती कमाएको यो अस्पतालले टेष्ट ट्युब बच्चा को सेवा सुरू गरेपछि झन् बढी चर्चित बनेको हो। यो नेपालमा पहिलो टेष्ट ट्युब बच्चा सफल रूपमा जन्माउने अस्पताल हो। नेपालको पहिलो सफल टेष्ट ट्युब बच्चा ओम मणि (अस्पतालकै नामबाट नामाकरण भएको) को जन्म मार्च ३, २००५ मा इन भिट्रो फर्टिलाईजेशन (IVF) प्रविधिबाट भएको थियो।

ओम अस्पतालको स्थापना ८ बेड तथा ३ जना डाक्टरका साथ विसं २०४७ मा ओम नर्सिङ होमको नामले भएको थियो। विसं २०५२मा काठमाडौँको कमलपोखरीमा ओम अस्पताल तथा अनुसन्धान केन्द्र प्रा लिको नामले दर्ता गराईयो। हाल यो अस्पताल काठमाडौँको चावहिलमा अवस्थित छ ।
सन्दर्भहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:काठमाडौँका अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका प्रमूख अस्पतालहरू
श्रेणी:नेपालका अस्पतालहरू
ट्विटर

एक्स , पहिले ट्विटरको रूपमा परिचित एक अनलाइन सामाजिक सञ्जाल तथा सामाजिक सञ्जाल सेवा हो जुन अमेरिकी कम्पनी एक्स निगमद्वारा सञ्चालित छ, जुन ट्विटर, निगमको उत्तराधिकारी हो। एक्समा, दर्ता गरिएका प्रयोगकर्ताहरूले पाठ, तस्वीर र भिडियोहरू सार्वजनिक गर्न सक्दछन्। प्रयोगकर्ताहरूले "मनपराउन", पुन:प्रकाशन गर्न, उद्धरण पुन:प्रकाशन गर्न, सार्वजनिक सामग्रीहरूमा टिप्पणी गर्न, प्रत्यक्ष सन्देश गर्न, भिडियो र अडियो कल गर्न, बुकमार्क, सूची र समुदायहरूमा सामेल हुन र अन्य दर्ता गरिएका प्रयोगकर्ताहरूसँग सार्वजनिक स्थानहरूमा सामेल हुन पनि सक्दछन्। अनुमोदित योगदानकर्ताहरूले अन्य दर्ता भएका प्रयोगकर्ताहरू द्वारा प्रकाशित सामग्रीहरूमा सन्दर्भ थप्न सामुदायिक टिप्पणीहरू पनि छोड्न सक्दछन्। यस वेबसाइटमा जानकारी सार्वजनिक गर्दा प्राय: ट्विटिङ, रिट्विट र उद्धरण ट्विटिङको रूपमा उल्लेख गरिएको छ। यद्यपि सेवाको नाम "एक्स" मा परिवर्तन गरिएको थियो, यसको प्राथमिक वेबसाइट ठेगाना नोभेम्बर २०२३ सम्म ट्विटर डटकम रहेको छ र एक्स डटकम डोमेन नाम त्यस ठेगानामा पुनर्निर्देशित गरिएको छ।

ट्विटरको स्थापना मार्च २००६ मा ज्याक डोर्सी, नोआ ग्लास, बिज स्टोन र इभान विलियम्सले गरेका थिए। यसलाई सोही वर्षको जुलाईमा सार्वजनिक गरिएको थियो। यसको मूल कम्पनी, ट्विटर, निगम, क्यालिफोर्नियाको सान फ्रान्सिस्कोमा आधारित थियो र विश्वभर २५ भन्दा बढी कार्यालयहरू थिए। सन् २०१२ सम्ममा, १० करोड भन्दा बढी प्रयोगकर्ताहरूले एक दिनमा ३४ करोड ट्वीटहरू उत्पादन गरेका थिए, र सेवाले प्रति दिन औसत १.६ अर्ब खोजीहरूलाई सम्हालेको थियो। सन् २०१३ मा, यो विश्वको सबैभन्दा धेरै हेरिने १० वेबसाइटहरू मध्ये एक थियो। सन् २०१९ को सुरुवात सम्ममा ट्विटरका ३३ करोड भन्दा बढी मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ता थिए। व्यवहारमा, अधिकांश ट्विटहरू अल्पसङ्ख्यक प्रयोगकर्ताहरूद्वारा उत्पादन गरिन्छ। सन् २०२० मा, लगभग ४.८ करोड खाताहरू (सबै खाताहरूको १५%) वास्तविक व्यक्तिहरूको खाता नभएको अनुमान गरिएको थियो।
अक्टोबर २०२३ सम्ममा, ट्विटर विश्वको पाँचौँ सबैभन्दा बढी हेरिएको वेबसाइट हो। सिमिलर वेबद्वारा प्रदान गरिएको तथ्याङ्क अनुसार
यसको ट्राफिकको २३.६% संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट आउँदछ, त्यसपछि जापानबाट १५.९४% र संयुक्त अधिराज्यबाट ५.५७% प्राप्त हुन्छ।

अक्टोबर २०२२ मा, अर्बपति एलन मस्कले ४४ अर्ब अमेरिकी डलरमा ट्विटरलाई प्राप्त गरेका थिए र उनी कम्पनीको कार्यकारी अधिकृत बनेका थिए। अधिग्रहण पछि, यसलाई गलत तथा मिथ्यासूचना सूचनाको प्रसारको लागि आलोचना गरिएको छ। घृणास्पद भाषणको वृद्धिलाई सुविधाजनक बनाएको, विरोधी षडयन्त्र सिद्धान्त र पारद्वेषितालाई बढावा दिएको भनेर आलोचना गरिएको थियो।

लिन्डा याकारिनोले ५ जुन २०२३ मा मस्कको उत्तराधिकारी बन्दै कार्यकारीको रूपमा काम गरेकी थिइन्। जुलाई २०२३ मा, मस्कले ट्विटरलाई एक्समा पुन: ब्रान्डिङ गरिने र चराको लोगोलाई सेवानिवृत्त गरिने घोषणा गरेका थिए। अक्टोबर २०२३ मा, कम्पनीले यसको मूल्य लगभग १९ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको अनुमान गरेको थियो, जुन एक वर्ष पहिलेको खरीद मूल्यको तुलनामा लगभग ५५% कम हो। फिडेलिटी नामक कम्पनीले लगभग एकै समयमा यसको मूल्य यसको खरीद मूल्यबाट ६५% कम हुने अनुमान गरेको थियो।
टिप्पणी
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
*
*

ट्विटर
श्रेणी:अमेरिकी सामाजिक सञ्जाल सेवाहरू
श्रेणी:एन्ड्रोइड (सञ्चालन प्रणाली) सफ्टवेयर
श्रेणी:आइओएस सफ्टवेयर
श्रेणी:बहुभाषिक वेबसाइटहरू
श्रेणी:एलन मस्क
आम सञ्चार

सञ्चार भन्नाले निश्चित स्रोतबाट सृजित सूचना वा सन्देश कुनै माध्यमबाट प्रापकसम्म पुर्‍याउने प्रक्रिया हो। निश्चित अर्थपूर्ण सूचना तथा सञ्चार निश्चित समाचार माध्यमबाट आम जनसमुदायमा पुर्‍याउने प्रक्रियालाई आमसञ्चार भनिन्छ। अर्थात् आमसञ्चार, सञ्चारको व्यापक रूप हो। पत्रपत्रिका, रेडियो, टेलिभिजन, चलचित्र, पुस्तक, इन्टरनेट, अनलाइन आदि आम सञ्चारका लोकप्रिय माध्यम हुन्।
शब्दोपति

नेपाली शब्द “सञ्चार” अङ्ग्रेजी शब्द को अनुवादको रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ। हुनत नेपाली शब्द सञ्चार संस्कृत भाषाबाट आएको हो जसको अर्थ ‘सूचना दिने काम वा सूचनाको आदान प्रदान’ भन्ने हुन्छ। सञ्चार विज्ञहरूलाई मान्दा अङ्ग्रेजी शब्द कम्युनिकेसन ल्याटिन भाषाको शब्द 'कम्युनिस' र 'कम्युनिकेर'बाट जसको अर्थ कुनै कुराको साझेदारी, आदान प्रदान गर्नु, साझा वा समान गर्नु हुन्छ। यसबाट सञ्चार भन्नाले एक अर्काबीच सूचना, विचार, धारणाहरू, जानकारीहरू साटासाट गर्ने प्रक्रिया वा साझेदारी कायम गर्ने प्रक्रियालाई बुझ्न सकिन्छ। कतिपय विद्धानहरूले अग्रेजी भाषा कै 'कम्युनिटी' (समाज) शब्दबाट 'कम्युनिकेसन' बनेको दाबी गरेका छन्। समाजका सदस्यहरूले आफ्ना भावना वा आफूलाई प्राप्त सूचना कुनै अर्को सदस्यलाई दिने भएकोले पनि त्यस्तो अर्थ लगाउन सम्भव भएको हो। किनकी व्यक्तिको सामाजीकरण नै सञ्चारले सम्भव तुल्याएको हो।
प्रक्रिया

सञ्चार लिखित, मौखिक, श्रव्यदृश्य वा साङ्केतिक आदि हुन्छ। सञ्चार प्रक्रियामा दुई पक्ष सहभागी हुन्छन्। एउटा सूचना दिने पक्ष र अर्को सूचना पाउने पक्ष, यी दुई पक्षबीच जति नै मात्रामा अन्तरक्रिया हुन्छ अर्थात सञ्चारको साधनबाट पठाइएका सन्देश प्रापकले बुझ्न सक्छ तब सञ्चार प्रक्रिया सफल भएको मानिन्छ। सञ्चार प्रक्रियामा मानिसका ५ वटा ज्ञानेन्द्रिय सहभागी हुन्छ जस्तै कानले सुनेर, आँखाले देखेर, जिब्रोले चाखेर, नाकले सुँघेर र छालाले महसुस गरेर सहभागिता जनाएका हुन्छन्।
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:पत्रकार
श्रेणी:पत्रकारिता
श्रेणी:आम सञ्चार
श्रेणी:सञ्चार
हिरोहितो

(२९ अप्रिल १९०१ – ७ जनवरी १९८९) पारम्परिक क्रम अनुसार जापानका १२४ औँ सम्राट हुन । उनलाई मरणोपरान्त सम्राट शोवा वा भनियो । उनले जापानमा २५ डिसेम्बर १९२६ देखि मृत्यु (१९८९ ) सम्म राज्य गरे । हाल उनलाई जापान बाहिर विश्वमा उनको वास्तविक नाम हिरोहितोबाट चिनिने भए पनि जापानमा उनलाई मरणोपरान्त नाम सम्राट शोवा भनेर चिनिन्छ । शोवा शब्द सम्राट हिरोहितो शासनकालको युगको नाम हो जुनबाट उनको मृत्यू पश्चात उनैको नामाकरण गरियो ।

उनको शासनकालको शुरूवातमा नै जापान विश्वका शक्तिशाली राष्ट्र मध्य एक थियो । यस समयमा जापान इटाली पछिको नवौ ठुलो अर्थतन्त्र र विश्वको तेस्रो ठुलो नौसेना भएको राष्ट्र तथा लिग अफ नेशनको परिषदका पाँच स्थायी सदस्यहरू मध्य एक थियो । हिरोहितो जापानको शाही बिस्तार, सैन्यिकरण र दोस्रो विश्वयुद्धमा सहभागिताको बेलामा जापानको संविधानको सिमा मातहत राष्ट्र प्रमूख थिए । विश्वयुद्ध पछि अरु राष्ट्रका नेतृत्व गर्ने व्यक्तिहरूलाई झै युद्ध अपराधको आरोप लागेन । युद्ध पश्चातको समयको क्रममा उनी नयाँ राज्यको प्रतिकको रूपमा चिनिए ।
बाल्यकाल
विबाह र सन्तान
सन्दर्भ सूची

श्रेणी:जापानका सम्राटहरू
श्रेणी:सन् १९०१ मा जन्म
मिगमी

मिग्मी मोबाइल सामाजिक सञ्जाल हो । यो जाभाको J2ME, वेब, WAP र एन्ड्रोइडको २.१ भर्सन भन्दा माथि चल्दछ। यसको कार्यालय सिङगापुरमा रहेको छ। मिग३३ को स्थापना सन २००६ मा स्टेप्भेन गो ले गरेका हुन् । यसको मूख्य प्रयोगकर्ता दक्षिण पूर्वी एसियाली तथा अफ्रिकीहरू छ्न् भने अहिले धेरै नेपाली तथा भारतीयहरू मिगमीका प्रयोगकर्ता रहेका छन् । सन् २०१४ जून १० मा मिग३३ लाई मिगमी लिमिटेड नामाङ्कण गरिएको थियो ।
यस मिगमीमा स्टिकर, गिफ्ट, च्याट, माइक्रो-ब्लग, गेम, फोटो-च्याट रहेका छन् जसले प्रयोगकर्तालाई निकै मनोरञ्जन प्रदान गर्दछन् ।
बाह्य कडीहरू

*http://www.mig.me/downloads
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:सामाजिक सञ्जाल
पिठो

पिठो, अन्नका दानालाई पीसेर प्राप्त गरिने एक पाउडर वा चुर्ण हो । यो रोटी बनाउने काममा आउँछ, राटी धेरै सभ्यताहरूमा एक मुख्य भोजन हो । इतिहासमा विभिन्न समयमा पिठोलाई पर्याप्त आपूर्ति एक प्रमुख आर्थिक र राजनीतिक मुद्दा रहेको छ । गहुँको पिठो उत्तर भारत, यूरोप र उत्तर अमेरिकाको संस्कृतिमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खाद्य पदार्थहरूमध्येको एक हो । पिठो धेरै प्रकारका रोटी, डबल रोटी (ब्रेड) र अधिकांश यूरोपीय शैलिहरूका ब्रेड र पेस्ट्री बनाउने प्रमुख संघटक हो । मकैको पीठो प्राचीन कालदेखि ल्याटिन अमेरिकी भोजनको एक मुख्य अङ्ग हो।

पिठोमा ठूलो अनुपातमा मण्ड उपस्थित हुन्छ जो कि एक जटिल कार्बोहाइड्रेट हो र जसलाई पोलीसैक्राइड पनि भन्दछन्।

पिठोला बनाउनको लागि अन्नलाई जाँतामा पिंधिन्छ। यो जाँतो सामान्य घरेलू ढुङ्गाको जाँतोदेखि लिएर हावाको जाँतो, पानीको जाँतो (घट्ट) वा बिजलीको चक्की पनि हुन सक्छ । पिठोलाई प्रयोग गर्न अघि चाल्नाले चालिन्छ, जसद्वारा यसमा उपस्थित भूस वा किर्कौंला यसबाट अलग हुन्छन् ।
प्रकार

* गहूँको पिठो
* मकैको पिठो
* चामलको पिठो

श्रेणी:खाद्य पदार्थ
कार्बोहाइड्रेट

, कार्बोहाइड्रेट को एक उदाहरण हो जसमा ६ कार्बन, ५ (हाइड्रो अक्साइल ( OH समूह) र 1 एल्डिहाइड समूह हुन्छ।]]
कार्बोहाइड्रेट्स, कार्बनिक पदार्थ हो जसमा कार्बन, हाइड्रोजन अनि अक्सिजन हुन्छन्। यसमा हाइड्रोजन अनि अक्सिजनको अनुपात जलको समान हुन्छ। केही कार्बोहाइड्रेट्स सजीवहरुका शरीरका रचनात्मक तत्वहरूको निर्माण गर्दछन् जस्तो कि सेल्यूलोज, हेमीसेल्यूलोज, काइटिन तथा पेक्टिन। जबकि केही कार्बोहाइड्रेट्स उर्जा प्रदान गर्दछन्, जस्तो कि मण्ड, शर्करा, ग्लूकोज, ग्लाईकोजेन। कार्बोहाइड्रेट्स स्वादमा गुलियो हुन्छन्। यो शरीरमा शक्ति उत्पन्न गर्ने प्रमुख स्रोत हो। शरीरलाई शक्ति र गर्मी प्रदान गर्नका लागि बोसोले जस्तै यसले कार्य गर्दछ। कार्बोहाइड्रेट्स बोसोको अपेक्षा शरीरमा चाँडै पच्छ। शरीरलाई कार्बोहाइड्रेट्स दुइ प्रकारले प्राप्त हुन्छन्, पहिलो माड अर्थात स्टार्च तथा अर्को चीनी अर्थात शूगर। गहुँ, ज्वार, मकै, बाजरा, मोटो अन्न तथा चामल र दाल तथा जरा वाला तरकारीमा पाइने कार्बोहाइड्रेट्सलाई माडी भनिन्छ। केरा, अम्बा, उखु, सखरखण्ड, खजूर, छोकरा, मुनक्का, नेभारो, शक्कर, मह, गुलियो तरकारी, सबै गुलियो मल्यदेखि प्राप्त हुने कार्बोहाइड्रेट्स अत्यधिक शक्तिशाली र स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन्छन् तर यसको अधिकता अनेक खतरनाक ज्यान लिने रोगहरूलाई पनि जन्म दिन्छ जसमा प्रमुख रूपले अजीर्ण, मधुमेह, झाडापखाला रोग हुन्छन्। यसमा अत्यधिक मोटापनले पनि जीवनलाई खतरा उत्पन्न हुन जान्छ।
प्रकार

कार्बोहाइड्रेट तीन प्रकारको हुन्छ:
मोनो-स्याकराइड्स

यो सरल प्रकारको कार्बोहाइड्रेट हो। यसको जलीय अपघटन (Water Decomposition) सम्भव हुँदैन । यो आधारभूत कार्बोहाइड्रेट हो।ये पानीमा घुल्छ। उदाहरण - पेण्टोज, हेक्सोज (ग्लूकोज) आदि।
ओलिगो-स्याकराइड्स

२ देखि १० मोनो-स्याकराइडको संगठनबाट अओलिगो-स्याकराइड को निर्माण हुन्छ। जस्तै - सुक्रोज सुक्रोज, माल्टोज, ल्याक्टोज आदि।
पोलि-स्याकराइड्स

यो १० देखि १००० वा अधिक मोनो-स्याकराइडबाट निर्माण हुन्छ। यो पानीमा घुल्दैन। जस्तै- स्टार्च, सेल्यूलोज, ग्लाइकोजन, काइटिन आदि।
स्रोत

The carbohydrate value is calculated in the USDA database and does not always correspond to the sum of the sugars, the starch, and the "dietary fiber".
बाहिरी लिङ्कहरू

* सुगर – सन्सार लाई एक मिठो भारतिय उपहार



श्रेणी:पोषण
श्रेणी:आहार
श्रेणी:पौष्टिक तत्व