JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
මොණරවිල කැප්පෙටිපොළ

බණ්ඩාරනායක මොණරවිල කැප්පෙටිපොළ හෝ සරලව වීර මොණරවිල කැප්පෙටිපොළ ලෙස ප්‍රසිද්ධව හඳුන්වන මොහු ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ සහ පසුව බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනය යටතේ මහ දිසාව තනතුර දැරූවෙකි. මොහු 1818 ඌව නිදහස් අරගලය මැඩපැවැත්වීමට බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් යවනු ලැබීමෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍ය පිළ හැරදා අරගලකරුවන් හා එකතු වූ අතර එහි ප්‍රධාන පෙළේ නායකයෙකු බවටද පත්විය.

බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් අරගලය පරාජය කළ අතර කැප්පෙටිපොළ දිසාව ඇතුළු අනෙක් අරගල නායකයන් ‍රැසක් අත් අඩංගුවට ගෙන රාජද්‍රෝහී වීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල කර මරණ දණ්ඩනය පනවන ලදී. වර්ෂ 1818 නොවැම්බර් මස 26 වැනි දින කන්ද උඩරට බෝගම්බර දී රාජද්‍රෝහියකු වශයෙන් හංවඩු ගසන ලද කැප්පෙටිපොළ රාජපක්‌ෂ වික්‍රමසේකර බණ්‌ඩාරනායක නොහොත් කැප්පෙටිපොළ මහ නිලමේ ජාතිය වෙනුවෙන් දිවි පිදූහ. මොනරවිල කැප්පෙටිපොළ දිසාව සිය මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක අවස්ථාවේ පෑ අසාමාන්‍ය ධෛර්යය නිසා වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වී ඇති අතර එතුමා සිංහලේ රාජ්‍යයේ වීරයෙකු ලෙස සැලකේ. මෙතුමාගේ අවසන් ඉල්ලීම වූයේ තම ගෙල එක කඩු පහරින් ගසා දමන ලෙසයි .කැප්පෙටිපොල නමින් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම මධ්‍ය විද්‍යාලය වන අකුරම්බොඩ මධ්‍ය විද්‍යාලය වීර කැප්පෙටිපොල මධ්‍ය විද්‍යාලය නමින් නම්කර ඇති අතර එය කැප්පෙටිපොල උපන් ගම් ප්‍රදේශය වන මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පල්ලේපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොටිඨාසයේ මොනරවිල ග්‍රාමයට ආසන්නයේ පිහිටා ඇත.


ප්‍රවර්ගය:සිංහලේ ජාතික වීරයෝ
1971 ජවිපෙ කැරැල්ල

කට වහරේ සාමාන්‍යයෙන් 71 කැරැල්ල ලෙසින් හැඳින්වෙයන 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ කැරැල්ල යනු, ලංකාවේ රජතුමියට සහ අග්‍රාමාත්‍යවර සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක යටතේ වූ ලංකාවේ ආණ්ඩුවට එරෙහිව කොමියුනිස්ට් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ) විසින් දියත් කෙරුණු පළමු අසාර්ථක අවිගත් විප්ලවය විය. 1971, අප්‍රේල් 5 දින ඇරඹුනු කැරැල්ල, 1971 ජූනි මස වන තුරු පැවතිනි. සන්නද්ධ හමුදාවන් විසින් එම ප්‍රදේශ යළි-අල්ලා ගැනුමට පෙර, සුළු නගර සහ ගම්බද පළාත් කිහිපයක්, සති කිහිපයක් මුළුල්ලෙහි අල්ලා ගෙන යටත් කරගෙන සිටුමට කැරළිකරුවෝ සමත් වූහ.
සම්භවය

ස්වයං-පාලනය ලබා ගැනීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයන් සමග කතිතාවන්හී යෙදීමට පෙරමුණ ගෙන ක්‍රියා කල ඩී.එස්. සේනානායක මහාමාන්‍යවරයා යටතෙහි මධ්‍යස්ථ මතධාරී රජයක් පිහිටුවීම හා සමග, 1948 වසරෙහිදී ලංකාව ඩොමීනියන් රාජ්‍යයක් බවට පත් විය. දක්ෂිණාංශයට බර සහ ඩොමීනියන්වාදී පක්ෂ තුනක් එක් කරමින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) තැනූ ඔහු, මහා මැතිවරණයෙහිදී පාර්ලිමේන්තු බහුතරයක් දිනාගත්තේය. ජාතිකවාදී මතවාදී රැල්ලක් මත, එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක 1956 වසරෙහිදී අග්‍රාමාත්‍යවරයා වත්ම, එජාප පරාජයට පත් විය. ඔහුගේ ඝාතනය හා සමගම දේශපාලනයට පිවිසි ඔහුගේ බිරිය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක 1960 වසරෙහිදී ලෝකයේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරිය වූවාය.
සම්බන්ධිත සංගණ්‍ය කැරළිකරුවෝ

* උපතිස්ස ගමනායක - 1987-89 ජවිපෙ කැරැල්ල දියත් වෙද්දී එහි නියෝජ්‍ය නායකයා විය
* වික්ටර් අයිවන් - පසුව මාධ්‍යවේදියෙක් විය
* අතුල නිමල්සිරි ජයසිංහ - පසුව ඇමතිවරයෙක් විය
කැරළිකරුවන්ගේ ආධාරකරුවෝ

* එස්. ඩී. බණ්ඩාරනායක - පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා
* සුසිල් සිරිවර්ධන - ගොවිජන පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂක
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

* ජවිපෙ නිල වෙබ් අඩවිය
* දි 1971 සිලනීස් ඉන්සරෙක්ෂන් - ෆ්‍රෙඩ් හැලිඩේ

ප්‍රවර්ගය:ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ
ප්‍රවර්ගය:ලංකාව
විද්‍යුත් සම්බාධනය

200px|thumb|right| සංකීර්ණ තලය|සංකීර්ණ සම්බාධන තලයෙහි ග්‍රාපිකරූපි නිරූපණයක්
විද්‍යුත් සම්බාධනය යනු, පරිපථයක් වෙත වෝලටීයතාවක් යෙදූ කල එය තුලින් ධාරාව ගලායෑමට ප්‍රතිවිරුද්ධ වීමෙහි ලක්ෂණයෙහි මිනුම වෙයි. ප්‍රමාණාත්මක අයුරින් සැලකූ කල, ප්‍රත්‍යාවර්තක ධාරා (ප්‍රධා) පරිපථයක, වෝලයීයතාව සහ ධාරාව අතර සංකීර්ණ අනුපාතය ලෙසින් එය සැලකිය හැකිය. ප්‍රතිරෝධ සංකල්පය ප්‍රධා පරිපථ වෙත විස්තීර්ණය කිරීම සම්බාධනය විසින් සිදුකෙරෙන අතර, විශාලත්වයක් පමණක් සහිත ප්‍රතිරෝධය මෙන් නොව, එය සතුව විශාලත්වයක් සහ කලාවක් යන දෙකම පවතියි. පරිපථයක් වෙත සරල ධාරා (සධා) ප්‍රභවයක් යෙදූ කල , සම්බාධනය සහ ප්‍රතිරෝධය අතර වෙනසක් නොපවතියි; ශුන්‍ය කලා කෝණයක් සහිත සම්බාධනය ලෙසින් ප්‍රතිරෝධය සැලකිය හැකියි.

ප්‍රධා පරිපථ වලදී සම්බාධන සංකල්පය හඳුන්වා දීම අවශ්‍ය වන්නේ, සධා පරිපථ වල සාමාන්‍ය ප්‍රතිරෝධයට පරිබාහිර ධාරාව ගැලීමට බාධා පමුණවන වෙනත් යාන්ත්‍රණ ප්‍රධා පරිපථවලදී ක්‍රියාත්මක වන බැවිනි. ප්‍රධා පරිපථ වලදී සැලකිල්ලට ගත යුතු අමතර බාධක යාන්ත්‍රණ දෙකක් පවතියි: ධාරාවන්හී චුම්බක ක්ෂේත්‍ර නිසා සන්නායක වල ස්වයං-ප්‍රේරණය වන වෝල්ටීයතා ප්‍රේරණය (ප්‍රේරණතාව) සහ , සන්නායක අතර වෝලටීයතාව නිසා ප්‍රේරණය වන ස්ථිතිවිද්‍යුත් ආරෝපණ ගබඩා වීම (ධාරණාව). මෙම ආචරණ දෙක නිසා සිදුවන සම්බාධනය සාමුහික වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රතිබාධකය ලෙසින් වන අතර, එය සංකීර්ණ සම්බාධනයෙහි අතාත්වික කොටස තනමින් ප්‍රතිරෝධයට තාත්වික කොටස තැනීමට ඉඩ හරියි.

සම්බාධනය සඳහා සංකේතය සාමාන්‍යයෙන් \scriptstyle Z වන අතර, එහි විශාලත්වය සහ කලාව \scriptstyle |Z| \angle \theta යන ආකාරයට ලිවීමෙන් එය නිරූපණය කල හැක. කෙසේවෙතත්, පරිපථ විශ්ලේෂණ කාර්යාවලිය සඳහා, සංකීර්ණ සංඛ්‍යා නිරූපණය බොහෝවිට බලවත් වෙයි. සම්බාධනය යන පදය මුලින්ම භාවිතයට ගැනුනේ ඔලිවර් හෙවිසයිඩ් විසින් 1886 ජූලි මසහිදීය. සම්බාධනය 1893දී සංකීර්ණ සංඛ්‍යාවන් තුලින් නිරූපණය කල පළමුවැන්නා වූයේ ආතර් කෙනලි වෙයි.

සම්බාධනය අර්ථදැක්වෙන්නේ සංඛ්‍යාත වසමෙහිදී වෝල්ටීයතාව සහ ධාරාව අතර අනුපාතය ලෙසිනි. වෙනත් වචනවලින් පැවසුවොත්, එය ω නම් විශේෂිත සංඛ්‍යාතයකදී, තනි සංකීර්ණ ඝාතයක් සඳහා, වෝල්ටීයතා-ධාරාව අනුපාතය වෙයි. වෙනත් වචනවලින් පැවසුවොත්, එය ω නම් විශේෂිත සංඛ්‍යාතයකදී, තනි සංකීර්ණ ඝාතයක් සඳහා, වෝල්ටීයතා-ධාරාව අනුපාතය වෙයි. පොදු වශයෙන් ගත් තල, සම්බාධනය සංකීර්ණ සංඛ්‍යාවක් වන අතර, ප්‍රතිරෝධයට සමාන ඒකක සහිත වෙමින්, එය සඳහා SI ඒකකය ලෙසින් ඕම් (Ω) භාවිතා කරයි.
ආශ්‍රිත
ගජමන් නෝනා

දෝන ඉසබෙලා කොරනේලියා හෙවත් ගජමන් නෝනා යනු හිටිවන කවි කීම සහ ලිවීම සම්බන්ධයෙන් පැවැති දක්ෂතාව හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් ශ්‍රී ලාංකික කිවිඳියකි. ඇය මාතර සාහිත්‍ය යුගය නියෝජනය කරන අතර රුහුණේ කිවිඳිය විරුදාවලී ලද්දාය.
මුල් දිවිය

ගජමන් නෝනා දොන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ සේනාරත්න කුමාර පෙරුමාල්ට දාව ෆ්‍රැන්සිනා ජසෙන්තු ග්‍රේවියෝගේ කුසින් පවුලේ දෙවන ගැහැනු දරුවා ලෙස 1746 මාර්තු 10 වනදා උපත ලද්දාය. ඇය දෝන ඉසබෙලා කොරනේලියා පෙරුමාල් ලෙස බෞතීස්ම කෙරුවේය
විවාහයන් සහ දරුවන්

ඇය වයස අවුරුදු දෙවිසි වියේ දී ගාල්ලේ තල්පේ මෙරංචිගෙයි ගර්දියෙස්‌ ආරච්චි සමඟ විවාහ වුවාය. විවාහයෙන් පසු ඇය ගාල්ලේ තල්පේ යන ප්‍රදේශයේ පදිංචියට ගියාය.ගාර්දියෙස් ආරච්චි හා විවාහයෙන් ගජමන් නෝනා එක්‌ පිරිමි දරුවෙකු ලැබුවාය. ඔහු දොන් ජුවානිස්‌ අල්විස්‌ නම් විය. විවාහයෙන් වසර දෙකකට පසු ගාර්දියෙස් ආරච්චි මියගිය අතර ඉන් අනතුරුව ගජමන් නෝනා නැවත සිය දෙමවුපියන් හමුවට ගියාය. පසුව ඇය මාතර දොන් ග්‍රේබ්‍රියල් හෙන්ද්‍රික්‌ සිරිවර්ධන විජය විමලසේකර මුහම්දිරම් හා දෙවන වරට ද විවාහ වුවාය. නමුත් විවාහයෙන් වසර අටකට පසු ඔහුත් මියගිය අතර එම විවාහයෙන් ඇය දොන් ගිරිගෝරිස්‌, දොන් දාවිත්, දොන් දියස්‌ නම් පුතුන් තිදෙනෙකු ලැබුවාය.
කාව්‍යකරණය

ගජමන් නෝනා එකල දිවයිනේ සිටි උගත් භික්ෂුවක් වූ වේරගම්පිට විහාරයේ විසූ කරතොට ධර්මාරාම හිමියන්ගෙන් කාව්‍ය ශාස්‌ත්‍රය හැදෑරූවාය. ගජමන් නෝනා විසින් ලියූ ප්‍රසිද්ධ පැදි පෙළ අතර පහත ඒවාද වේ. මෙම පැදි පෙළ වලට අමතරව ඇය සහ ඇලපාත මුදලි අතර ඇති වූ සංවාද කවි ද අදටත් ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතර ජනප්‍රියව පවතී.

*දැඩිතර ශෝක මාලය
*දෙණිපිටියේ නුග රුක වැනුම
*පියාගේ මරණය පිළිබඳ ශෝකාලාපය
*සෙව් වික‍්‍රම ආරච්චි මහතාට සෙත් පතා ලියූ කවි
*සමරසේකර ගුණවර්ධන ගජනායක අවමඟුල් වරුණ
*තිලකරත්න දිසානායක ළමාතැනී කළ පින්කම් වැණුම
*තිලකරත්න මුදලිගෙන් පිහිට පතා යැවූ සන්දේශය
*මාතර දිසාපති ජෝන් ඩොයිලි වෙත යැවූ පෙත්සම
පුරාවෘත්තය

ගජමන් නෝනාගේ කවීත්වයට ගරු කිරීමක්‌ ලෙස මාතර දිසාපති ධුරය දැරූ ශ්‍රීමත් ජෝන් ඩොයිලි විසින් අම්බලන්තොටින් ඇයට ගම්වරයක්‌ ලබා දෙන ලදී. එම ගම "නෝනාගම" නමින් අද ද ප්‍රකටය. ගජමන් නෝනා සිහිකිරීම උදෙසා අම්බලන්තොට නෝනාගම හන්දියේ ඇයගේ පිළිරුවක්‌ ඉදිකර ඇත. සිය ජීවිතයේ අවසාන කාලය හුදෙකලාව ගත කළ ඇය 1814 දෙසැම්බර් මස 15 වැනි දින අභාවප්‍රාප්ත වූවාය.
මූලාශ්‍ර

*රුහුණේ මහා කිවිඳිය ගජමන් නෝනා, එච්.ජී. අනුර ගුණවර්ධන(පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව) විසින්

*Gajaman Nona - Sri Lanka’s legendary poetess, by A. C. B. Pethiyagoda

*ගජමන් නෝනා

ප්‍රවර්ගය:කවියන්
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය - සිංහල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික කවියෝ
ප්‍රවර්ගය:1746 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1815 මරණ
අයනගෝලය

අයනගෝලය යනු, සූර්ය විකිරණයෙන් එය අයනිකෘත වී ඇති නිසා විශේෂක වන්නාවූද, මධ්‍යගෝලය, තාප ගෝලය සහ බහිර්ගෝලය යන්නන්ගේ කොටස් වලින් සමන්විත හා, සිට උන්නතාංශයක පිහිටන්නාවූද, ඉහළ වායුගෝලයේ කොටසකි. එය විසින්, වායුගෝලීය විද්‍යුතයේ වැදගත් කොටසක් ඉටු කෙරෙන අතර, චුම්බකගෝලයෙහි ඇතුළු සීමා දාරයද තනයි. එයසතුව ප්‍රායෝගික වැදගත් බවක් ඇත්තේ, එහි අනෙකුත් කෘත්‍යයන් අතර, එය විසින් පෘථිවියෙහි ඈත පිහිටි ස්ථාන වෙත ගුවන්විදුලි ප්‍රචාරණය වෙත බලපෑම් ඇති කරන නිසාය.

lang=si|thumb|400px|වායුගෝලය හා අයනගෝලය අතර සම්බන්ධතාවය
භූ-භෞතික විද්‍යාව

අයනගෝලය යනු, පෘථිවිය වට කොට, පමණ උසකින් ඇරඹී එහි සිට ට වඩා වැඩි දක්වා උසක් දක්වා පැතිරෙන, ඉලෙක්ට්‍රෝන සහ විද්‍යුත්මය ලෙසින් ආරෝපිත පරමාණු සහ අණු වලින් සැදි කබොල්ලකි. එහි පැවැත්ම සඳහා ප්‍රාථමික හේතු වන්නේ සූර්යයා වෙතින් නිකුත් වන පාරජම්බුල විකිරණයන් වෙති.

පෘථිවියේ වායුගෝලයෙහි පහළතම කොටස වන පරිවර්තී ගෝලය, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි සිට පමණ උසකට විහිදෙයි. ට වඩා වැඩි උසකින් පිහිටන්නේ අපරිවර්තී ගෝලය වන අතර, එයින් පසුව වන්නේ මධ්‍යගෝලය වෙයි.
සටහන්
කාව්‍යය

කාව්‍යය යනු, ගද්‍යමය ප්‍රදර්ශනශීලී අර්ථයන්ට අමතරව හෝ ඒවා වෙනුවට හෝ වෙනත් අර්ථයන් පුබුදුවීමට—ශබ්ද-සෞන්දර්ය විද්‍යාව, ශබ්ද සංකේත වාදය, සහ විරිත වැනි— භාෂාවෙහි සෞන්දර්යාත්මක සහ රිද්මානුකූල ගුණාංග භාවිතා කරන සාහිත්‍යමය කලා ස්වරූපයකි.
අමතර අවධානයට

* Anti-poetry
* Digital poetry
* Glossary of poetry terms
* Improvisation
* List of poetry groups and movements
* Oral poetry
* Outline of poetry
* Persona poetry
* Phonestheme
* Phono-semantic matching
* Poetry reading
* Rhapsode
* Semantic differential
* Spoken word
සටහන්
මූලාශ්‍ර

උපහරණ
වැඩිදුර අධ්‍යයනයට

;විශ්වකෝෂ
*



ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
මණ්ඩලගිරිය

thumbnail|400px|දකුණ|මැදිරිගිරියේ පිහිටා ඇති පුරාණ මණ්ඩලගිරි සංකීර්ණයට අයත් පිච්චමල් විහාර ගෙය
thumb|මැදිරිගිරිය වටදාගෙය

මණ්ඩලගිරිය හෙවත් මැදිරිගිරිය වටදාගෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ මැදිරිගිරිය පිහිටි වටදාගෙයක් සහිත බෞද්ධ විහාරයකි.
ඉතිහාසය

මැදිරිගිරිය වටදාගෙය හා සම්බන්ධ පළමු ඉතිහාසමය තොරතුර මහාවංශයෙන් හමුවේ. ඊට අනුව කනිට්ඨතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි.ව. 164-192) විසින් මණ්ඩලගිරි විහාරයේ උපෝසථඝරයක් කරවූ බව සඳහන් වේ. ඒ බැවු තහවුරු කෙරෙන පැරණි බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර සහිත ගඩොල් කැට කිහිපයක් ද මෙම ස්ථානයෙන් හමුවී තිබේ. මේ නිසා මෙම විහාරයේ ඉතිහාසය කනිට්ඨතිස්ස රජ සමයටත් එහා දිවයන්නක් බවට විශ්වාස කෙරේ.

මැදිරිගිරිය හා සම්බන්ධ දෙවන ඉතිහාසමය සඳහන, හතරවන අග්ගබෝධි රජු (ක්‍රි.ව. 677-683) දවස හමුවේ. එම සමයේ විහාරයේ කුඩා ස්තූපයට වටදාගෙයක් ඉදිකල බව විස්තර වේ. මීට අමතරව දෙවන සේන රජු (ක්‍රි.ව. 853–887) සමයේ මෙම විහාරස්ථානයේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා ගම් වරයක් පූජා කොට තිබේ.

චෝල ආක්‍රමණ සමඟ සිදුවූ අනුරාධපුරයේ බිඳ වැටීම නිසා මැදිරිගිරිය ඇතුළු සිද්ධස්ථාන රැසක් විනාශයට පත් විය. පසුව චෝලයින් පරදා විජයබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1070 – 1110) පොළොන්නරුවේ රජ වීමෙන් අනතුරුව විනාශයට පත්ව තුබූ මැදිරිගිරිය විහාරය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කොට එහි නඩත්තු කටයුතු සඳහා ගම්වරද පූජා කරන ලද බව මහාවංශයෙහි සඳහන් වේ.මැදිරිගිරිය වටදාගේ පිහිටා තිබෙන්නේ පොළොන්නරු දිස්ත්‍රික්කයේ මැදිරිගිරිය ප්‍රදේශයේය.
ප්‍රතිසංස්කරණය

ඝන වනාන්තරයකට යටව පැවැති මෙම භූමිය 1897 වර්ෂයේදී එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් සොයාගනු ලැබූ අතර පසුව එහි ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ කටයුතු අරඹන ලදී. බෞද්ධ ස්ථානයක මුදලට වැඩ කිරීම නොවටී යැයි සැළකීම නිසා මෙම භූමියේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු වලින් බෞද්ධ ප්‍රජාව ඉවත්ව සිටි බවත්, මුස්ලිම් ප්‍රජාව විසින් එම කටයුතු සිදු කල බවත් පැවසේ. 1945 වර්ෂයේදී මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු එවකට පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්ව සිටි සෙනරත් පරණවිතානයන්ගේ අධීක්‍ෂණය යටතේ නිම කරන ලදී.

භූමියේ වූ පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම හේතුවෙන් 1937 වසරේදී වටදාගෙය අවට අක්කර 600ක් පුරාවිද්‍යා තහනම් ඉඩමක් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූවත්, මිනිසුන් විසින් පදිංචිවීම සදහා ඉඩම් අත්පත්කර ගැනීම නිසා වර්තමානයේ එම ප්‍රමාණය අක්කර 250කට පමණ සීමා වී තිබේ.
අනෙකුත් නටඹුන්

වටදාගෙය හැරුණු විට විහාර සංකීර්ණයෙහි පොකුණු, ශිලා ලිපි, පිළිම ගෙවල් හා ස්ථූපයක් දැක ගත හැකි වේ.
පිච්ච මල් විහාරය

වටදාගෙයට ආසන්නව එකිනෙක සම්බන්ධිතව ගොඩ නැගූ අඩි 20×20 ප්‍රමාණයේ පිළිම ගෙවල් ද්විත්වයක් දැක ගත හැකිවේ. එහි හිටි බුද්ධ ප්‍රථිමා තුනක් හා හිදි බුද්ධ ප්‍රථිමා දෙකක් දැකගත හැකිවේ.
මේවාද බලන්න

*පොළොන්නරුව වටදාගෙය
*තිරියාය වටදාගෙය
*ලංකාරාමය වටදාගෙය
*මිහින්තලය වටදාගෙය
*ථූපාරාමය වටදාගෙය
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:වටදාගෙවල්
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සංකීර්ණ සංඛ්‍යාව

thumb|right| සංකීර්ණ තලය නිරූපණය කරන ආර්ගන්ඩ් සටහනක් නම්වූ සටහනක දෛශිකයක් සදන සංඛ්‍යා යුගලයක් මගින් දෘෂ්‍ය ලෙසින් සංකීර්ණ සංඛ්‍යාවක් සාමන්‍යයෙන් නිරූපණය කල හැක. "Re" යනු තාත්වික අක්ෂය වන අතර, "Im" යනු අතාත්වික අක්ෂය වන අතර, යනු යන්න සපුරාලන [[අතාත්වික ඒකකය වෙයි.]]

සංකීර්ණ සංඛ්‍යාවක් යනු යන්නෙන් නිරූපණය කළ හැකි සංඛ්‍යාවක් වන අතර, මෙහි සහ යනු තාත්වික සංඛ්‍යා වන අතර යනු යන්න සපුරාලන අතාත්වික ඒකකය වෙයි.
චෛත්‍ය

චෛත්‍ය වර්ග තුනක් ඇත.
# ශාරීරික චෛත්‍ය
# පාරිභෝගික චෛත්‍ය
# උද්දේසික චෛත්‍ය
චෛත්‍ය වඳින ගාථාව

චෛත්‍ය වර්ග තුන වන්දනා කිරීම සඳහා වෙන වෙනම ගාථා ඇති අතර වර්ග තුනම එකවර වන්දනා කිරීම සඳහාද ගාථාවක් ඇත.

:: වන්දාමි චේතියං සබ්බං
:: සබ්බඨානේසු පතිට්ඨිතං
::සාරීරික ධාතු, මහා බෝධිං, බුද්ධ රූපං
::සකලං සදා
ශාරීරික චෛත්‍ය

නිදසුන්:
* ධාතුන් වහන්සේ
* ධාතු නිදන්කල දාගැබ්
* ධාතු තැන්පත් කරඬු
පාරිභෝගික චෛත්‍ය

නිදසුන්:
* ශ්‍රී මහ බෝධිය සහ එහි අංකුර
* ආනන්ද බෝධිය සහ එහි අංකුර
* පාත්‍රා ධාතුව
* බුදුන් වහන්සේ වැඩහිටි ආසන සහ ඒවා නිදන්කල දාගැබ්
* අනුරාධපුර ජේතවනාරාමය වැනි පාරිභෝගික ධාතු නිදන්කල දාගැබ්
උද්දේසික චෛත්‍ය

* සිරි පතුල්
* බුදු පිළිම
* බුද්ධ පින්තූර

==ආශ්‍රිත ලිපි==
* දාගැබ්

ප්‍රවර්ගය:චෛත්‍ය
පොසොන් පසළොස්වක

පොසොන් පුර පසළොස්වක, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ පසළොස්වන (15) තිථියයි. පොසොන් මාසයේ පුර පක්ෂයේ අවසාන තිථිය වන මෙය පෝය දිනයක් ද වෙයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පසළොසක් (15) ඉතිරිව ඇත.
අමතර අවධානයට

* පොසොන්
* පොසොන් පසළොස්වක පෝය
* පොසොන් අමාවක පෝය
* පසළොස්වක
* පුර පසළොස්වක
* අමාවක
* වෙසක් පුර පසළොස්වක
* ඇසළ පුර පසළොස්වක
* පොසොන් අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* තිථි
මූලාශ්‍ර

ඊ, පසළොස්වක, පුර
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
පංච ද්‍රවිඩ

පංච ද්‍රවිඩ ලෙස සාමාන්‍යෙයන් හැඳින්වෙන්නේ , ක්‍රි.පූ. 103 සිට ක්‍රි.පූ. 88 දක්වා වසර 14 ක් එකිනෙකා මරා රජවෙමින් අනුරාධපුර සිට ලක්දිව රජරට රාජධානිය පාලනය කල බොහෝවිට පාණ්ඩ්‍ය රාජවංශයට අයත් වියහැකි ද්‍රවිඩ නායකයන් පස් දෙනෙකි.
පසුබිම

ද්‍රවිඩයන් පස් දෙන විසින් දිවයින ආක්‍රමණය කිරීමට පෙර, රජරට පාලනය කලේ, වට්ටගාමිණී අභය ලෙසින්ද හැඳින්වුනු, වළගම්බා රජ (ක්‍රිපූ 104–103, ක්‍රිපූ 89–76) විසිනි. දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ආක්‍රමණිකයන් පස් දෙන විසින්, ක්‍රිපූ 103 දී, වළගම්බා රජ බලයෙන් පහකොට, ක්‍රිපූ 89 වන තුරු රට පාලනය කරන ලද අතර, එවිට වළගම්බා රජ විසින් ඔවුන් පරාජය කොට, යළි සිහසුන හිමි කර ගත්තේය.
පාලකයෝ

පුලහත්ථ

පුලහත්ථ යනු ද්‍රවිඩයන් පස් දෙනගෙන් පළමුවැන්නා විය. පස් මසකට පෙර සිහසුනට පත් පාලක රජතුමාවූ වළගම්බා රජ බලයෙන් පහ කල ඔහු, දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි, පාණ්ඩ්‍ය රාජවංශයේ දෙමළ නායකයෙකි. ඔහුගේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ලෙසින් බාහිය පත් තල හෙතෙම, වසර තුනක් රාජ්‍යය පාලනය කලේ, ක්‍රිපූ 100 දී බාහිය විසින් ඔහු මරා දමන තෙක්ය.
බාහිය

බාහිය යනු ද්‍රවිඩයන් පස් දෙනාගෙන් දෙවැන්නා වූ අතර, හෙතෙම ක්‍රිපූ 100 සිට ක්‍රිපූ 98 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය කලේය. පුලහත්ථගේ පාලන සමයේදී ප්‍රධාන අමාත්‍ය වූ හෙතෙම, ඔහු මරා රජකම පැහැර ගති. බාහියගේ පාලන සමය කෙලවර වූයේ, ඔහු සිහසුනට පත්ව වසර දෙකක් ගත වත්ම, ඔහුගේ අග්‍රාමාත්‍ය වූ පණය මාර විසින් ඔහු මරා දැමීමත් සමගය.
පණය මාර

ක්‍රිපූ 98 සිට ක්‍රිපූ 91 දක්වා රාජ්‍යය පාලනය කල පණය මාර , ද්‍රවිඩයන් පස් දෙන ගෙන් තෙවැන්නාවූ අතර, ද්‍රවිඩයන් පස් දෙනා අතුරින් වැඩිම කලක් රාජ්‍යය පාලනය කල තැනැත්තා විය. සිහසුනට පත් වීමට පෙර, හෙතෙම බාහිය යටතේ අග්‍රාමාත්‍යය තනතුර දැරූ අතර, පණය මාර විසින් බාහිය මරා රාජ්‍යය පැහැරගෙන සිහසුනට පත්වූයේ ඔහුගේ අග්‍රාමාත්‍යය ලෙසින් පිලිය මාර පත් කරමිනි.
පිලිය මාර

අනුරාධපුරයේ රජ ලෙසින් පිලිය මාර රාජ්‍ය පාලනය සිදු කලේ ක්‍රිපූ 91 සිට ක්‍රිපූ 90 දක්වා වෙයි. ඔහුගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයන් කල අයුරින්ම සිහසුන ඩැහැගත් හෙතෙම, පණය මාර ඝාතනය කලේ ඔහුගේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ලෙසින් කටයුතු කරමින් සිටියදීය. ද්‍රවිඩයන් පස් දෙන අතුරින්, අඩුම පාලන කාලය සහිත වූයේ පිලිය මාර වන අතර, ඔහුගේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය දාඨික විසින් ඔහු මරා රජකම පැහැර ගැනුමට පෙර එය පැවැතියේ සත් මසක් පමණි.
දාඨික

දාඨික යනු ද්‍රවිඩයන් පස් දෙනාගෙන් අවසන් තැනැත්තේ වූ අතර ක්‍රිපූ සිට ක්‍රිපූ 88 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය කලේය. දාඨික සිහසුනට පත් වූයේ ඔහුගේ රජු පිලිය මාර ඝාතනය කිරීමෙන් වන අතර, එවිට හෙතෙම ඔහුගේ ප්‍රධාන අමාත්‍ය විය. ක්‍රිපූ 88 දී වළගම්බා රජ විසින් ඔහු මරා දමා සිහසුන පැහැර ගනිමින් විජය රාජ වංශය යළි ස්ථාපිත කලේය. ඊළඟ වසර 12 තුල වළගම්බා රජු විසින් අනුරාධපුර රාජධානිය පාලනය කෙරිණි.
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

* ඩිස්කවර් ශ්‍රී ලංකා - ලිස්ට් ඔෆ් කිංස් ඇන්ඩ් කිංඩම්ස් ඉන් ශ්‍රී ලංකා
* විජය ඇන්ඩ් ද ශ්‍රී ලංකන් මොනාක්ස්
* ලක්දිව - ලිස්ට් ඔෆ් ද සව්රින්ස් ඔෆ් ලංකා
* ද මහාවම්ශ හිස්ට්‍රි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා ද ග්‍රේට් ක්‍රොනිකල් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා
* කම්ප්ලීට් ලිස්ට් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකන් ලීඩර්ස්


ප්‍රවර්ගය:රජවරුන් ලැයිස්තු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ආසියානු රජවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ රජවරු
ප්‍රවර්ගය:පංච ද්‍රවිඩ
ද්‍රවිඩයන් සය දෙනා

ද්‍රවිඩයන් සය දෙනා යනු, 436 සිට 452 දක්වා අනුරාධපුර රාජධානිය පාලකයා කල, බොහෝවිට පාණ්ඩ්‍ය රාජ වංශයට අයත්වූ දෙමළ නායකයන් සය දෙනෙකි.
පසුබිම

ද්‍රවිඩයන් සය දෙනා විසින් දිවයින ආක්‍රමණය කිරීමට පෙර, අනුරාධපුර රාජධානිය පාලනය කලේ මිත්තසේන රජ (435-436) විසිනි.
පාලකයෝ

පණ්ඩු
මෙයද බලන්න

* ශ්‍රී ලාංකික රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
* මහාවංශය
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

* විජය ඇන්ඩ් ද ලංකන් මොනාක්ස්
* ලක්දිව - ලිස්ට් ඔෆ් ද සව්රින්ස් ඔෆ් ලංකා
* ද මහාවම්ශ හිස්ට්‍රි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා ද ග්‍රේට් ක්‍රොනිකල් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා
* කම්ප්ලීට් ලිස්ට් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකන් ලීඩර්ස්
මිත්තසේන රජ

මිත්තසේන රජ, පස්වන සියවසෙහිදී අනුරාධපුරයේ රජ ලෙසින් සිටිමින් 435 සිට 436 දක්වා රාජ්‍යය පාලනය කලේය.

මිත්තසේන කරල් හොරා යන ගර්භිත නාමයකින් ඉතිහාස ගත වී ඇත ඡත්තගාහක රජු මරා දැමීමෙන් පසුව රජුගේ මිත්‍රයෙක් වූ අමාත්‍යවරයෙකු රජුගේ අවසන් කටයුතු නුවර ඇතුළත දීම සිදු කර මිත්තසේනව රජකර වූ බව කියවේ

මෙහිදී කරල් සොරා යන වචනය පිළිබඳව අර්ථ දක්වන ඇතැම් විචාරකයින් කරල් සොරු යන්නෙන් අර්ථ දැක්වෙන්නේ කැරළිකාර දාමරියෙකු බැව් ප්‍රකාශ කෙරේ තවද කරල් සොරා යන පහත් සුළු සොරකම්වල යෙදෙන්නෙකු රාජකීයන් සමග සබදතා පැවැත්වේ යයි සිතීම ද උගහටය ‍ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි සදහන් නොවූවත් මේ පිළිබඳව කිසියම් ගැටළු සහගත තත්ත්වයක් පවතින බැව් අනුමාන කරති

එනම් මිත්තසේනට සිහසුන ගැනීමට උදව් කළ ඇමතිවරයා ඡත්තගාහක රජුගේ මිත්‍රයෙක් වන බැවිනි සමහර විට සංඝා ඔහු සමග කිසියම් සබදතාවක් තිබෙන්නට ඇත ඇමතිගේ උපක්‍රමය නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක නොවූ නිසා මේ තත්ත්වය උද්ගත වන්නට ඇත කරුණු සදහන් අන්දමට මිත්තසේන රජකමට තෝරා ගත් ඇමතියා කළේ රජු රෝගාතුර වී යයි තෙමේ රාජ්‍ය විචාරණය කිරීමය කෙසේ වුවද මිත්තසේනගේ පාලනය නොරිස්සූ රටවාසීහු තැනින් තැන කැරළි ගැසූහ මේ අවස්ථාවේ දකුණු ඉන්දියානු ආක්‍රමණයකට ලක්දිව ගොදුරු වූ බැව් සදහන් වේ මේ අතර මිත්තසේන රජු මරා මේ රට ආක්‍රමණය කළ පණ්ඩු නම් දෙමළ ආක්‍රමණිකයෙක් මේ රටේ සිහසුන ඩැහැ ගත්තේය
2013 යාන් භූමිකම්පාව

සිචුවාන් යාන් භූමිකම්පාව සිදුවූයේ, 2013 අප්‍රේල් 20 දිනදී බීජිං වේලාවෙන් (UTC+8) 08:02 වේලාවටය. අපිකේන්ද්‍රය පිහිටා තිබුනේ චෙන්ඩූ වෙතින් පමණ ඈතින් පිහිටි චීනයේ, සිචුවාන්හී, යාන්හී, ලූෂං ප්‍රාන්තය අසබඩය. භූමිකම්පාවේ විශාලත්වය, චීන භූමිකම්පා දත්ත කේන්ද්‍රය විසින් Ms 7.0 ලෙසින්ද, USGS විසින් Mw 6.6 ලෙසින්ද, EMSC විසින් Mw 6.6 ලෙසින්ද සහ JMA විසින් Mj 6.9 ගණනය කර තිබුණි.
ප්‍රතිවිපාක

භූමිකම්පාව සිදුවූයේ ලෝංමෙන්ෂාන් විභේදනය ඔස්සේ වන අතර 2008 සිචුවාන් භූමිකම්පාව නිසා ඉමහත් බලපෑමකට ලක්වූ පළාතෙහිම මෙය සිදුවී ඇත. නිල වාර්තා අනුව, 00:40 (UTC+8) වන විට වාර්තාගත අන්දමට 160 දෙනෙක් මියගොස් ඇති අතර, 6700 ට වැඩි දෙනෙකු තුවාල ලබා, නගර කිහිපයකට මහත් හානි සිදුවී ඇත.ලූෂං හී බොහෝ පැරණි ගොඩනැගිලි කඩා වැටුණි. විදුලිබල සැපයුම විසන්ධිවූ අතර, බොංසිං, ලූෂං, සහ ටියංක්වාං ප්‍රාන්තයන්හී විදුලිබල ජාලක බිඳී ගියේය. යාන්හී කොටසක දුරසන්නිවේදනය විසන්ධි විය. G5 බෙයිජිං–කොන්මිං අධිවේගීමාර්ගයෙහි චෙන්ඩූ-යාන් සහ යාන්-ක්ෂීචැං කොටස් විශේෂිතව වෙන්කෙරුනේ ගලවා ගැනීම් මෙහෙයුම් වල නිරත වාහන සඳහා වන අතර අනෙකුත් වාහන සඳහා එම කොටස් වසා දැමිණි. බාව්ෂං (宝山) සහ ලූෂං අතරවූ සිචුවාන්හී 210 ප්‍රාදේශික මහාමාර්ගයෙහි ෂියාහ්ජිං කොටසෙහි (小金段) ගමනාගමනය ඇණහිටිනි. මුදවාගැනීමේ කාර්ය සිදු කරන්නන්ට බොංසිං වෙත ඇවිද යෑමට සිදුවූයේ බොංසිං වෙත ප්‍රධාන මාර්ග පිටමන්ව ඇති නිසාය. ලූෂං හී යූසි ගංගාවෙහි (玉溪河) ජිංජිෂියා (金鸡峡) හී සුන්බුන් වේල්ලක් තැනී තිබුණි.
මුදවාගැනීමේ පරිශ්‍රම

8,000 පමණ සැණින් ජනතා විමුක්ති හමුදාවේ සොල්දාදුවන් මෙන්ම 1,400 ප්‍රාදේශීය මුදවාගැනීම් සේවකයන් සහ 120 සහය රථ ද භූමිකම්පාව සිදුවූ පීඩිත ප්‍රදේශයට යවන ලදි. එමෙන්ම, චීන හදිසි ප්‍රතිචාර කණ්ඩායමෙහි වෛද්‍යවරුන් 180 ක්ද සොයා-මුදවාගන්නා බල්ලන්ද එහි යවන ලද්දේ රටෙහි වෙනත් කොටස් වලින් ජංගනය කල ස්වේච්ඡා පිරිස්ද සමගිනි.

චීන අග්‍රාමාත්‍යය ලි කුචාං විසින් ප්‍රදේශයෙහි සංචාරය කොට විගසින් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව අවධාරණය කලේය. ප්‍රාදේශීයව ඇදහැලෙන වර්ෂාපතනය සහ අපර කම්පන යන සාධක නිසා මුදවාගැනීමේ පරිශ්‍රම අපහසු කරලිය හැකි බවද අමතර නායයෑම් සහ තවදුරටත් ගොඩනැගිලි බිඳවැටීම් වැනි ඇතිවිය හැකි ද්වීතියක බලපෑම් පිළිබඳ සැලකිල්ල යොමුවී ඇති බවද නිලධාරින් අනතුරු ඇඟවූහ. පසුකරගන්නට නුපුළුවන් මාර්ග සහ අබලි සන්නිවේදන යටි කල පහසුකම් විසින් මුදවාගැනීමේ පරිශ්‍රම වලට සැලකිය යුතු අභියෝග එල්ල කරති.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රතික්‍රියා

*:භූමිකම්පාව හේතුවෙන් චීනය වෙත රුසියාව විසින් උදවු පිරිනැමුවේ සෙනසුරාදාය.
අමතර අවධානයට

* 2013 වසර තුළ භූමිකම්පා ලැයිස්තුව
* චීනය තුළ භූමිකම්පා ලැයිස්තුව
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

*
*
*
බටදොඹ ලෙන

බටදොඹ ලෙන ශ්‍රී ලංකාවේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කුරුවිට පිහිටි, මෙරට ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා පිළිබඳ සාධක හමුවන පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක් වේ. මීට වසර 40,000 කට‌ පෙර විසූ ආදී මානවයින් පිළිබඳ සාධක රාශියක්‌ මෙම ස්ථානයෙන් වාර්තා වී තිබේ.
කැණීම්

බටදොඹ ලෙනෙහි කැණීම් ප්‍රථම වරට 1937 වර්ෂයේදී ආචාර්ය පී.ඊ.පී. දැරණියගල මහතා විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර පසුකාලීනව 1980 සමයේ ආචාර්ය ශිරාන් දැරණිගල හා ආචාර්ය ඩබ්.එම්. විජයපාල යන පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින්ද මෙහි කැණීම් කටයුතු සිදු කරන ලදී.

ලෙන ආශ්‍රිතව සිදුකල කැණීම් තුළින් මෙරට මධ්‍යශිලා යුගයේ මානව ඇට සැකිලි, ක්ෂුද්‍ර ශිලා මෙවලම් හා දඩයම් කල සතුන්ගේ සාදක කොටස් ආදිය හමුව තිබෙන අතර ආචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල විසින් 1980-1984 සමයේ සිදුකල කැණීම් වලදී මෙහි තිබී මෝර දත් හමුවී තිබේ.
මේවාද බලන්න

*බටතොට ලෙන
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පාහියන් ලෙන

පාහියන් ලෙන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පාහියන්ගලහි ඇති විශාල ලෙනකි. ෆා හියන් නම් චීන ජාතික භික්ෂූන් වහන්සේගේ නමින් ලෙන නම්කර ඇත. මේ අසල විහාරස්ථානයක්ද වේ. මෙම ලෙන පශ්චාත් පෙලෙස්ටොසීන මානව අස්ථි ශේෂයන් 1960-1980 යන කාලයන් වලදී හමුවීම හේතුවෙන් වැදගත් වේ.මෙය දකුණු ආසියාවේ කටාරම් නොකෙටූ විශාලතම ස්වාභාවික ගල් ලෙනයි.මෙහි මිනිසුන් 3500කට එකවර සිටිය හැකිය.මෙහි විශාලත්වය දැක ගැනීමට ගුහාව ඇතුලටම ගොස් පිටත බැලිය යුතුය.මෙහි අවුරුදු 35000-60000 අතර කාලයේ ආදී මානවයා වාසය කර ඇත.ඔවුන් මුහුදු මාළු, ලුණු ,මෝර දත් පළඳනා භාවිතා කර තිබේ.මෙම චාරිත්‍ර වසර සියක්දහස් ගණනක් මුළුල්ලේ විඛාදනය වීමෙන් සෑදී ඇත.


== ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව නෂ්ටාවශේෂ == 1986 ප2010 දක්වා කරනු ලැබූ පර්යේෂණ අනුව මානව අස්ථි හමුවන අතර ඒවා මගින් මනවයන්15 දෙනකු පිලිබදව තොරතුරු හමුවේ . එමෙන්ම කාන්තා අස්ථි කොටස්ද හමුවේ .එය සම්පූර්ණ ශරීරයකි . උස අඩි 5 '3 ක් වේ .
මේ ලිපිත් බලන්න

*බලං‌ගොඩ මානවයා
*බටදොඹලෙන
මූලාශ්‍ර

*Kenneth A. R. Kennedy, "Fa Hien Cave", in Encyclopedia of Anthropology ed. H. James Birx (2006, SAGE Publications; ISBN 0-7619-3029-9)
*"Pre- and Protohistoric settlement in Sri Lanka" — S. U. Deraniyagala, Director-General of Archaeology, Sri Lanka
*Kenneth A. R. Kennedy and Siran U. Deraniyagala, Fossil remains of 28,000-year old hominids from Sri Lanka, Current Anthropology, Vol. 30, No. 3. (Jun., 1989), pp. 394–399.
*Kenneth A. R. Kennedy, T. Disotell, W. J. Roertgen, J. Chiment and J. Sherry, Biological anthropology of upper Pleistocene hominids from Sri Lanka: Batadomba Lena and Beli Lena caves, Ancient Ceylon 6: 165-265.
*Kenneth A. R. Kennedy, Siran U. Deraniyagala, W. J. Roertgen, J. Chiment and T. Disotell, Upper Pleistocene fossil hominids from Sri Lanka, American Journal of Physical Anthropology, 72: 441-461, 1987.

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය තුළ ශ්‍රී ලංකාව
ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
USS Abraham Lincoln (CVN-72)

USS Abraham Lincoln යනු USA නාවික හමුදාෙවි 5වන Nimits නැවි පන්තිෙය් 2වන නැවයි. ෙමහි ප්‍රධාන නැවතුමි ෙපාළ වර්ජිනියාවල Norfork වලයි.

නැව ගැන...
දිග 333m පළල 78m
උස 63m (තටිටු 25ක මහල් නිවාස උස)
උපරිම ෙවිගය පැ:සැ: 30කි
අධිකාරීලත් දිනය 1989 (US $ බිලියන 3.5 කි)


නාවික කාර්ය මණ්ඩලය...
නැෙවි මුලු නාවික පිරිස 5000 යි
යුධ හා අාරක්ෂක කටයුතු සදහා නාවිකයන් 2000 යි
(58‍% වයස 24ට අඩු 42% 25ට වැඩිමල් අය ෙවි)
(85% පිරිමි ‍/ 15% ගැහැණු)

නිදාගන්නා අාකාරය...
ෙජ්ෂ්ඨ නිළධාරීන් ‍: තනි තනි කාමර වල
කනිෂ්ඨ නිළධාරීන් : අැදන් 4 කාමර වල
අෙනකුත් අය : 30-40 බැගින් අැදන් දැමූ ශාලාවල

ෙපාලීසිය/ තැපැල් කාර්යාල/බැංකුවක්/අාපනශාලා/දුරකථන පහසුකමි සලසා අැත.
ගුවන් යානා 80ක් ගාල්කර තැබිය හැක.තත්පර 30ක් අැතුලත යානා 2ක් පියාසර කර පැ.සැ. 275ක ෙවිගයකට ළගාවිය හැක.

නාවිකයන්ෙග් අාහාර දිනකට...
අාහාර ෙවිල් 20 000 යි
පාන් රාත්තල් 800 යි
හැමිබර්ග් 280kg
ඒළවලු 360kg
බිත්තර 2160
කිරි 2300L
පැණි බීම කෑන් 13 000 යි.

විෙශ්ෂ ෙතාරතුරැ..
වරායකට ෙගාඩ ෙනාබා මුහුෙද් ගතවන සෑම දින 45කට වරක් නාවිකයකුට බියර් ෙබා්තල් 2කට අවස්ථාව ලබා ෙද්.
ෙකාණ්ඩා කැපීමි දිනකට 250ක් පමණ සිදු ෙවි.
සෑම සතියකම කි.මී 5-10 ධාවන තරග පවත්වයි.