JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ

ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਜਿਸਨੂੰ 'ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ' ਜਾਂ 'ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ' ਜਾਂ 'ਹੀਰ ਦਾ ਚਿੱਠਾ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕੈਸਰ ਹਾਸ਼ਮੀ ਅਨੁਸਾਰ, "ਇਸ਼ਕ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਥਾਵਾਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾ, ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ, ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਆਦਿਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਕਥਾ ਵਾਚਕਤਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹਨ ਪਰੰਤੂ ਜਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਬੁਲੰਦ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਹਰਮਨਪਿਆਰਤਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਈ ਹੈ ਉਹ ਸਥਾਨ ਦੂਜੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।"
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*ਹੀਰ ਸੰਪੂਰਨ, ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ
*ਹੀਰ ਸੰਪੂਰਨ, ਗੁਰਮੁਖੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੱਧਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਜ਼ਾਗਰਬ

ਜ਼ਾਗਰਬ ਜਾਂ ਜ਼ਗਰੇਬ () ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਾਵਾ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ, ਮੇਦਵੇਦਨਿਕਾ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 122 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 792,875 ਸੀ। ਵਡੇਰੇ ਜ਼ਾਗਰਬ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਾਗਰਬ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਖ ਜ਼ਾਗਰਬ ਕਾਊਂਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,110,517 ਹੈ। ਇਹ ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ

ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਨਕ਼ਲਾਬ (; 1789–1799), ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੱਕਥੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦੌਰ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਪਿਆ। ਪੂਰਨ ਰਾਜਤੰਤਰ ਜਿਸਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਉੱਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਕਾਇਆ-ਪਲਟ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਜਗੀਰੀ, ਕੁਲੀਨਤੰਤਰੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਿਆਇਤਾਂ ਖੱਬੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮੂਹਾਂ, ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਉਤਰੀ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਧਾਵਿਆਂ ਸਦਕਾ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਰਵਾਇਤ ਅਤੇ ਮਹੰਤਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂਬਾਦਸ਼ਾਹੀ, ਕੁਲੀਨਰਾਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰੀ ਆਦਿ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵੇਂ ਗਿਆਨ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖ਼ਲਾਸੀ, ਬਰਾਬਰੀ, ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਖੋਹੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰ, ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਲਈ ਗਈ। ਯੂਰਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਘਰਾਣੇ ਡਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 1814 ਵਿੱਚ ਰਾਜਤੰਤਰ ਫੇਰ ਬਹਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਨਵੇਂ ਸੁਧਾਰ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਇਨਕ਼ਲਾਬ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮੈਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰਭਾਵ ਵੀ ਪੱਕੇ ਹੋ ਗਏ, ਇਹ ਲੜਾਈ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਗਲੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਰਹੀ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਇਨਕ਼ਲਾਬ ਵਿੱਚ ਰੂਸੋ, ਵੋਲਟੇਅਰ, ਮੋਨਤੈਸਕੀਉ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।
ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ]]
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਨਕਲਾਬ
ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ

ਰੂਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ੧੯੧੭ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਨਾਂ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਰੂਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ (ਜ਼ਾਰਵਾਦ) ਨੂੰ ਢਾਹੁਣਾ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘੀ ਸਮਾਜਕ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੀ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪਦ-ਤਿਆਗ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ੧੯੧੭ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਗ੍ਰੀਗੋਰੀ ਜੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ; ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਜੂਲੀਆਈ ਜੰਤਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਸਮੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਆਰਜੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮੇਂ ਆਰਜੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬੋਲਸ਼ੇਵਿਕ (ਸਾਮਵਾਦੀ) ਸਰਕਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਫਰਵਰੀ ਇਨਕਲਾਬ

ਫਰਵਰੀ ਇਨਕਲਾਬ ਰੂਸ ਵਿੱਚ 1917 ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਦੋ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸੀ। ਇਹ 8 ਤੋਂ 12 ਮਾਰਚ (ਜੂਲੀਅਨ ਕੈਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਿਕ 23 ਤੋਂ 27 ਫਰਵਰੀ) ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਾਰ ਰੂਸ ਨਿਕੋਲਸ II ਦੇ ਅਹਿਦ, ਰੂਸੀ ਸਲਤਨਤ ਤੇ ਰੋਮਾਨੋਵ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦਾ ਖਾਤਮਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਰੂਸ ਦੀ ਆਰਜੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਲਵੋਵ ਦੀ ਕਿਆਦਤ ਹੇਠ ਸੱਤਾ ਸਾਂਭ ਲਈ। ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਮਗਰੋਂ ਲਵੋਵ ਦੀ ਥਾਂ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਕਰੰਸਕੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਆਰਜੀ ਹਕੂਮਤ ਉਦਾਰਵਾਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਦ ਸੀ, ਜਿਹੜਾ ਸਿਆਸੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜਮਹੂਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਚੁਣੀ ਅਸੰਬਲੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਮੁੱਲਾਂ ਨਸਰੁੱਦੀਨ

ਮਿਉਜ਼ੀਅਮ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ]]
ਮੁੱਲਾਂ ਨਸਰੁੱਦੀਨ ਹੋਜਾ (ਤੁਰਕੀ: Nasreddin Hoca, ਉਸਮਾਨੀ ਤੁਰਕੀ نصر الدين خواجه, ਫ਼ਾਰਸੀ: خواجه نصرالدین, ਪਸ਼ਤੋ: ملا نصرالدین, ਅਰਬੀ: نصرالدین جحا / ਅਮਰੀਕੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਾਂਗਰਸ- ਕਾਂਗਰਸ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ: Naṣraddīn Juha, ਉਰਦੂ: ملا نصرالدین, ਉਜਬੇਕੀ: Nosiriddin Xo ਅਤੇ, Nasreddin Hodja, ਬੋਸਨਿਆਈ: Nasrudin Hodža) ਤੁਰਕੀ ਦਾ (ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਸਭਨਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ) ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ ਨਾਇਕ, ਲੋਕ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਚਰਿੱਤਰ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੋਜਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿਖਿਅਕ ਜਾਂ ਸਕਾਲਰ। ਉਸ ਦੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ-ਬਿਆਨੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਇਮਾਮ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਦੀ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 1208 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਹੋਰਤੋ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਲ 1237 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਸੇਹਿਰ ਨਾਮਕ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਸ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹਿਜਰੀ ਸਾਲ 683 (ਈਸਵੀ 1285) ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਮੁੱਲਾਂ ਨਸਰੁੱਦੀਨ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਲਗਭਗ ਸੈਂਕੜੇ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਲਿਉਨਿਦ ਸੋਲੋਵੋਏ ਦੇ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਇਉਂ ਕਰਾਈ ਗਈ ਹੈ, "ਮਧਪੂਰਬ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਮੁੱਲਾਂ ਨਸਰੁੱਦੀਨ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸੂਝਵਾਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਮਿਜ਼ਾਜ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਹ ਯੇਨ - ਕੇਨ - ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਪੈਸਾ ਅਰਜਿਤ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਰੀਬ ਜਨਤਾ ਉਸਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਕੰਡਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਨੇਕ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਲੇਕਿਨ ਹਰ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਚਦਾ ਰਿਹਾ।"

5ਤੋਂ 10 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਸਭਿਆਚਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਸਾਹਿਤ
ਤਾਲਿਨ

ਤਾਲਿਨ () ਇਸਤੋਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ 159.2 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 419,830 ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਹੈਲਸਿੰਕੀ ਤੋਂ 50 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ, ਸਟਾਕਹੋਮ ਦੇ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਗਰ ਯੁਨੈਸਕੋ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰਕੂ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਸਮੇਤ 2011 ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ।

ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1917 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਰੇਵਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਤੋਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਗਤ ਤਿਰਲੋਚਨ

ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1268 ਈ. ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੋਲਾਪੁਰ ਦੇ ਬਾਰਸੀ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮੈਕਾਲਿ਼ਫ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਦਾ ਜਨਮ 1267 ਈ. ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇਵ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।ਆਪ ਨਾਮਦੇਵ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਆਪਦਾ ਵਿਆਹ ਅਨੰਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਿਰਧ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਦਾ ਸੰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ,ਪਰ ਭਾਈ ਘੱਨਈਆ ਸੇਵਾ ਜੋਤੀ ਸਤੰਬਰ 1991 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਸਕ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ 1335 ਈ. ਤਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਜੀਵਨ ਪਾਸਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਵੀ ਪਾਸਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸ਼ਬਦ, ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਿੰਨ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ-

# ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ (ਸ਼ਬਦ -1, ਪੰਨਾ-91),
# ਗੂਜਰੀ (ਸ਼ਬਦ-2, ਪੰਨਾ-525,526),
# ਧਨਾਸਰੀ (ਸ਼ਬਦ-1 ਪੰਨਾ-694)

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਪਰ ਮਰਾਠੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਕੌਡੀਆਂ ਬਦਲੇ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ
ਮਾਇਆ ਮੂਠਾ ਚੇਤਸਿ ਨਾਹੀ ਜਨਮ ਗਵਾਹਿਓ ਆਲਸੀਆ
ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਧੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੋਜਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੰਮ ਆਪਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਇਕਲਿਆਂ ਨਾ ਸਾੰਭਿਆ ਨਾ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਆਪ ਨੇ 'ਅੰਤਰਯਾਮੀ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਨੌਕਰ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੌਕਰ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਨਿੱਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਸੇਰ ਭੋਜਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੋਕੇਗਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੌਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਇੰਨੀ ਰੁਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਤਿਥੀ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਿੱਤ ਵਧਦੀ ਗਈ ਫਲਸਰੂਪ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵਧ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਧਿਕ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੌਕਰ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਬੇਹਿਸਾਬਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ 'ਅੰਤਰਯਾਮੀ' ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੌਕਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ 'ਅੰਤਰਯਾਮੀ' (ਪ੍ਰਭੂ) ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਪਦੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਭਗਤ
ਅਕਰਾ

ਅਕਰਾ ਘਾਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2012 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,291,352 ਹੈ। ਇਹ ਵਡੇਰੇ ਅਕਰਾ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਅਕਰਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਅਕਰਾ ਇੱਕ ਵਡੇਰੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਖੇਤਰ, ਵਡੇਰਾ ਅਕਰਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਖੇਤਰ (GAMA), ਦਾ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 40 ਲੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਘਾਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਗਿਆਰ੍ਹਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਘਾਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ

ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਅਮੀਰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਮੂਲ ਸਥਾਪਨਾਵਾਂ ਮਗਰਲੇ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ "ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਰਚਨਾਵਾਂ" ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੱਧਕਾਲੀ ਭਾਰਤ (ਅੰ.1000-1500) ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸਤਿਕ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਸਤਿਕ ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਡਿਗ ਸਰੋਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਛੇ ਆਸਤਿਕ ਸਕੂਲ - ਨਿਆਏ, ਵੈਸ਼ੇਸ਼ਿਕ, ਸਾਂਖ, ਯੋਗ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ - ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨਾਸਤਿਕ ਸਕੂਲ - ਜੈਨ, ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਚਾਰਵਾਕ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ
ਸੂਵਾ

ਸੁਵਾ ਫ਼ਿਜੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰੇਵਾ ਸੂਬੇ ਵਿਚਲੇ ਵੀਤੀ ਲੇਵੂ ਟਾਪੂ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ੧੮੭੭ ਵਿੱਚ ਸੂਵਾ ਨੂੰ ਫ਼ਿਜੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਓਵਾਲਾਊ ਟਾਪੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪੂਰਵਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀ ਲੇਵੂਕਾ ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਬੰਧੇਜੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਬਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ੧੮੮੨ ਵਿੱਚ ਸੂਵਾ ਵੱਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਗਿਆ।

ਸੂਵਾ ਫ਼ਿਜੀ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ; ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਸ਼ੇਨੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਾਨ ਸਾਲਵਾਦੋਰ

ਸਾਨ ਸਾਲਵਾਦੋਰ (ਪੰਜਾਬੀ: ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖਿਅਕ) ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੇ ਗਣਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਨ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਾਮਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਚਾਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਘਾ ਮਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਮੰਤਰੀ-ਮੰਡਲ (Concejo de Minisitro de El Salvador), ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ (La Asamblea Legislativa), ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ (Corte Suprema de Justicia) ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮੋਂਤੇਵੀਦਿਓ

ਮੋਂਤੇਵੀਦਿਓ ਜਾਂ ਮੋਂਤੇਵੀਦੇਓ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਉੱਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਂਟੇਵੀਡੀਓ) () ਉਰੂਗੁਏ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਰੂਨੋ ਮਾਰੀਸੀਓ ਦੇ ਜ਼ਾਬਾਲਾ ਵੱਲੋਂ ਲਾ ਪਲਾਤਾ ਬੇਟ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਪੇਨੀ-ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਤਕਰਾਰ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਪੁਰਤਗਾਲੀ ਬਸਤੀ ਕੋਲੋਨੀਆ ਦੇਲ ਸਾਕਰਾਮੈਂਤੋ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ 1726 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1,319,108 (ਉਰੂਗੁਏ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਅਬਾਦੀ) ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 530 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਖਣੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਿਓ ਦੇ ਲਾ ਪਲਾਤਾ (ਪਲੇਟ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਦੀ) ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰੂਗੁਏ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆ

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆ () ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀ ਸੰਘੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੰਘੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀ ਉੱਚ-ਭੋਂਆਂ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2008 ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,562,963 (ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 3,716,996) ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਦਰਜਾ ਛੇਵਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਯੁਨੈਸਕੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਤਬੀਲਿਸੀ

ਤਬੀਲਿਸੀ ( ) ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਕੂਰਾ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਜਾਰਜੀਆਈ ਰੂਪ ਤ'ਪਿਲਿਸੀ (ტფილისი) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1936 ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤਪੀਲਿਸੀ (ਜਾਰਜੀਆਈ ਵਿੱਚ) ਜਾਂ ਤਿਫ਼ਲਿਸ (ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 726 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 1,480,000 ਹੈ।

Tbilisi-View from Hotel Ameri Plaza-02-2019-gje.jpg|Cityscape
Tbilisi-Abanotubani-06-2019-gje.jpg|Abanotubani
Tbilisi-86-Anchiskhati Basilica-2019-gje.jpg|Anchiskhati Basilica
Tbilisi-84-Synagoge-2019-gje.jpg|Synagoge
Tbilisi-St Gevorg-04-2019-gje.jpg|St. Gevorg church
Tbilisi-St Gevorg-12-Ikonostase-2019-gje.jpg|St. Gevorg inside
Tbilisi at night, Kura, Georgia.jpg
Tbilisi, Night, Avlabari, Georgia.jpg
Sameba Cathedral, Courtyard, Dusk 2, Tbilisi, Georgia.jpg
Tbilisi, Rustaveli Avenue, Georgia.jpg
Tbilisi, Kashveti Church of St. George, Georgia.jpg
Tbilisi, Racha Tavern, Georgia.jpg
Tbilisi, Panoramic view, South, Georgia.jpg

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਾਰਜੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਇਹ 15 ਅਗਸਤ 1947 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। 1985 ਤੋਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਵਾਲੇ 32 ਰਾਜਪਾਲ ਹਨ।
ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

* ਰਾਜਪਾਲ ਐਕਟਿੰਗ ਚਾਰਜ ਨਾਲ਼
* ਰਾਜਪਾਲ ਕੋਲ਼ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
* ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
* ਰਾਜਪਾਲ (ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ)
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੂਚੀਆਂ
ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ

ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਇਕ ਛੂਤ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅਸਰਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਪਲੇਸਬੋ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।

ਭੌਤਿਕੀ, ਰਸਾਇਣ, ਬਾਇਓਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਿਆਨ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਦੇ ਉਲਟ ਹਨ। ਹੋਮੀਓਪੈਥਿਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹੋਮੀਓਪੈਥਿਕ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੋਮੀਓਪੈਥੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਕੁਐਕਰੀ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਵਾਈਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਨੈਚੁਰੋਪੈਥੀ

ਨੈਚੁਰੋਪੈਥੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Naturopathy) ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਾ- ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਉਪਚਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਉਹ ਅਭੌਤਿਕ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਅੰਦਰ ਜਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਵਾਇਟਲ ਫੋਰਸ (vital force) ਹੈ। ਇਹ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੁਭਾਵਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ-ਪਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਵੈ-ਇਲਾਜ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਰਥ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਅਨੇਕ ਪੱਧਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ – ਜਲ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਹੋਮਿਉਪੈਥੀ, ਸੂਰਜ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਐਕਿਊਪੰਚਰ, ਐਕਿਊਪ੍ਰੈਸਰ, ਮਿੱਟੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਆਦਿ। ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਨ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਚਿਕਿਤਸਾ ਪੱਧਤੀਆਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਯੋਗ ਔਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦਾ ਨੇਚਰ ਕਿਉਰ।

ਨੈਚੁਰੋਪੈਥਿਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਗੈਰ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਨੈਚੁਰੋਪੈਥਿਕ ਡਾਕਟਰ ਉਹਨਾਂਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੱਥ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਲਾਜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਥਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ

ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ (metabolism) ਤੋਂ ਮੁਰਾਦ ਤਮਾਮ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਖ਼ਤਲਿਫ਼ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਭੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜੋ ਅਨੇਕ ਰਸਾਇਣਕ ਕੰਪਾਉਂਡਾਂ ਦੀ ਤੋੜ ਫੋੜ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੌਰਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਕਰਣ, ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਬਣਾਈਰੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੁਕ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰੀਰਕਿਰਿਆ ਵਿਗਿਆਨ
ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ

ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕ਼ੱਵਾਲੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਹਿੰਦ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਤਾ ਵਾਲੇ ਵਿਲਖਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਰੇਕ ਜਣੇ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਕਮਾਲ ਰੂਹਾਨੀ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਮਨੁਖੀਕਰਣ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਿੰਧ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰੂਹਾਨੀ ਹਸਤੀਆਂ, ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ, ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ ਅਤੇ ਝੂਲੇ ਲਾਲ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਿੰਦ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇ ਹਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਨੇ ਇਹ ਗਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਏਨਾ ਜਾਨਦਾਰ ਹੈ ਕਿ ਗਾਇਕ/ਕਵਾੱਲ ਮਲੋਮਲੀ ਲੋਰ ਵਿੱਚ ਝੂਮਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੋਤੇ ਵੀ। ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਪਲ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਅਨਸਰ 'ਹਜਰਤ ਲਾਲ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਕਲੰਦਰ'(1177–1274) ਦੀ ਹਸਤੀ ਹੈ। ਹਜਰਤ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੈਗੰਬਰ। ਲਾਲ ਅਨੇਕ-ਅਰਥੀ ਸ਼ਬਦ ਹੈ - ਮਾਂ ਦਾ ਲਾਲ, ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰ, ਲਾਲ ਰੰਗ (ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ)। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਬਾਜਾਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਈ ਸੀ। ਕਲੰਦਰ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਇੱਕ ਸੂਫੀ ਸੰਤ, ਕਵੀ, ਕਲੰਦਰੀ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਫਕੀਰ। ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੰਧ ਦੇ ਸੇਹਵਾਨ ਸਥਾਨ ਤੇ ਵਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਧਾਰਮਿਕ ਇੱਕਸੁਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਧੜਲੇਦਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਗਾਇਕ

* "ਦਮਾ ਦਮ ਮਸਤ ਕਲੰਦਰ" ਨੂੰ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਨੂਰ ਜਹਾਂ, ਰੂਨਾ ਲੈਲਾ, ਰੇਸ਼ਮਾ, ਆਬਿਦਾ ਪਰਵੀਨ, ਨੁਸਰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ, ਸਾਬਰੀ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਹੰਸ ਰਾਜ ਹੰਸ, ਵਡਾਲੀ ਭਰਾ, ਮੀਕਾ ਸਿੰਘ, ਜਸਪਿੰਦਰ ਨਰੂਲਾ, ਨੂਰਾਂ ਭੈਣਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ
* ਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਸਾਗ਼ਰ ਸਿੱਦੀਕੀ
* ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਸ਼ਿਕ ਹੁਸੈਨ
ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕ

*"Dama Dam Mast Qalandar" most popular Qawwali, By: Runa Laila
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸਾਹਿਤ
ਹੈਲਸਿੰਕੀ

ਹੈਲਸਿੰਕੀ (; , ) ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਊਸੀਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਾਲਟਿਕ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਅਬਾਦੀ ੬੦੨,੨੦੦ (੩੦ ਸਤੰਬਰ ੨੦੧੨), ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਬਾਦੀ ੧,੦੭੧,੫੩੦ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ੧,੩੫੪,੫੪੦ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਾ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਲਿਨ, ਇਸਤੋਨੀਆ ਤੋਂ ੮੦ ਕਿ.ਮੀ. ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਸਟਾਕਹੋਮ, ਸਵੀਡਨ ਤੋਂ ੪੦੦ ਕਿ.ਮੀ. ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ, ਰੂਸ ਤੋਂ ੩੦੦ ਕਿ.ਮੀ. ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜਦੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਮਾਨਾਗੁਆ

ਮਾਨਾਗੁਆ () ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਇਸੇ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਬਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਪੱਖੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਾਗੁਆ ਜਾਂ ਖ਼ੋਲੋਤਲਾਨ ਝੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1852 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਘੋਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦਰਜਾ ਲਿਓਨ ਅਤੇ ਗਰਾਨਾਦਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰੋ-ਵਾਰ ਬਦਲਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 2,200,000 ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੇਸਤੀਸੋ ਜਾਂ ਗੋਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਆਤੇਮਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਾਨ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਮਗਰੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਾਨ ਹੋਸੇ

ਸਾਨ ਹੋਸੇ ("ਸੰਤ ਜੋਸਫ਼", , ) ਕੋਸਤਾ ਰੀਕਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਾਨ ਹੋਸੇ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਕ ਅਤੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਸਾਨ ਹੋਸੇ ਪਰਗਣੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ੨੮੮,੦੫੪ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਪਰਗਣੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਸਤਾ ਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ

thumb|ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ
thumb|ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ
ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ (ਜਨਮ: 27 ਸਤੰਬਰ 1960) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਪਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਓਕਾਸਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਵੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨੀ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਹਾਇਕੂ ਦੀ ਵਾਕਫੀਅਤ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਪਰਮਿੰਦਰ ਸੋਢੀ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਿਆਲਪੁਰ ਸੋਢੀਆਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 27 ਸਤੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੰਤੋਸ਼ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਨੰਗਲ ਡੈਮ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਨੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਨੰਗਲ ਤੋਂ ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਬੀ ਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ 1981 ਵਿੱਚ ਜਰਨਲਿਜ਼ਮ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ 1983 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਐਮ. ਏ. ਅਤੇ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੇਖ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਚੇਅਰ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 1984 ਤੋਂ 1986 ਡਾ .ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਹੀ ਹੇਠ ਭਾਰਤੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਿਗੜੀ ਸਥਿਤੀ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪੀ ਐਚ ਡੀ ਵਿੱਚੇ ਛੱਡ 1986 ਵਿੱਚ ਜਾਪਾਨ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਬਿਜਨੈੱਸ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ

* ਉਤਸਵ (1990)
* ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ (2000)
* ਇੱਕ ਚਿੜੀ ਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰ (2002)
* ਸਾਂਝੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ (2007)
* ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਰੁਕੋ (2009)
* ਪੱਤੇ ਦੀ ਮਹਾਂਯਾਤਰਾ (2010)
* ਪਲ ਛਿਣ ਜੀਣਾ (2013)
*ਤੁਸੀਂ ਵੱਸਦੇ ਰਹੋ (2015)
*ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਪੱਟਝੜ (2017)
*ਬਰਸਦੇ ਨੀਕਲਣ (2018)
ਅਨੁਵਾਦ

* ਕਥਾ ਜਾਪਾਨੀ (1993)
* ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੇ ਆਰ ਪਾਰ (1993)
* ਜਾਪਾਨੀ ਹਾਇਕੂ ਸ਼ਾਇਰੀ (ਚੋਣ, ਅਨੁਵਾਦ ਤੇ ਸੰਪਾਦਨ, 2000)
*ਧੱਮਪਦ (ਬੁੱਧ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ, 2003)
* ਅਜੋਕੀ ਜਾਪਾਨੀ ਕਵਿਤਾ (2007)
*ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਗੀਤਾ (2013)
ਕੋਸ਼

*ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੁਹਾਵਰੇ (2007)
*ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿਧ ਕਥਨ (2014)
*ਮੇਰਾ ਸ਼ਬਦਕੋਸ਼ (2018)
ਵਾਰਤਕ

* ਚੀਨੀ ਦਰਸ਼ਨ: ਤਾਓਵਾਦ (1997)
* ਰੱਬ ਦੇ ਡਾਕੀਏ (2005, 2007, 2014)
*ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਡਾਕੀਏ (2013)
*ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ (ਲੰਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਇੰਟਰਵਿਊ)
ਗਲਪ

*ਬਾਬਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (2016)
ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ

*ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ (ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਐੱਜੂਕੈਸ਼ਨ ਰੀਸ਼ਰਚ ਐਂਡ ਟਰੇਨਿੰਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ) - 1986-87
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ) - 2007
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਧੱਮਪਦ

ਧੱਮਪਦ (ਪਾਲੀ; ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ: धम्मपद; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: धर्मपद ਧਰਮਪਦ) ਬੋਧੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸਿਖਰਲਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਗਰੰਥ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਯਮਕ, ਅੱਪਮਾਦ, ਚਿੱਤ ਆਦਿ 26 ਵੱਗਾਂ (ਵਰਗਾਂ) ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ 423 ਪਾਲੀ ਬੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਰਿਪਿਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੁੱਤਪਿਟਕ ਦੇ ਪੰਜਵੇ ਵਿਭਾਗ ਖੁੱਦਕਨਿਕਾਏ ਦੇ ਖੁੱਦਕਪਾਠਾਦਿ 15 ਉਪਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਹੈ। ਗਰੰਥ ਦੀਆਂ ਅੱਧੀਆਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਕਹਾਵਤਾਂ ਤਰਿਪਿਟਕ ਦੇ ਨਾਨਾ ਸੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਗਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਕੁੱਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਸ ਬੇਹੱਦ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਗੀਤਾ, ਮਨੂੰ ਸਮ੍ਰਤੀ, ਮਹਾਂਭਾਰਤ, ਜੈਨਾਗਮ ਅਤੇ ਪੰਚਤੰਤਰ ਆਦਿ ਕਥਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਟ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਧੰਮਪਦ ਦੀ ਰਚਨਾ ਉਪਲੱਬਧ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਈ ਪੂ 300 ਅਤੇ 100 ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਟਾਈਟਲ

ਧੱਮਪਦ, ਧੱਮ ਅਤੇ ਪਦ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੰਯੁਕਤ ਪਦ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਧੱਮ (ਧਰਮ ਲਈ ਪਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ) ਬੁੱਧ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਸਚ ਜਾਂ ਸਚ ਧਰਮ (righteousness) ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ; ਅਤੇ, ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ, ਪਦਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਪੈਰ" ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ "ਮਾਰਗ" ਜਾਂ ਪੈੜ ਜਾਂ "ਪਦ" (ਪਿੰਗਲ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਇਕਾਈ) ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸੰਗਠਨ

ਪਾਲੀ ਧੱਮਪਦ ਵਿੱਚ 26 ਵੱਗਾਂ (ਵਰਗਾਂ) ਵਿੱਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ 423 ਪਾਲੀ ਬੰਦ ਹਨ (ਹੇਠਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਾਲ ਬਰੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ)।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

ਤ੍ਰਿਪਿਟਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬੋਧੀ ਸਾਹਿਤ
ਕੁਵੈਤ ਸ਼ਹਿਰ

ਕੁਵੈਤ ਸ਼ਹਿਰ (ਅਰਬੀ: مدينة الكويت, ਲਿਪਾਂਤਰਨ: ਮਦੀਨਤ ਅਲ-ਕੁਵੈਤ) ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ 23.8 ਲੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੁਵੈਤ ਦੀ ਸੰਸਦ ਮਜਲਿਸ ਅਲ-ਉੱਮਾ, ਬਹੁਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ, ਕੁਵੈਤੀ ਨਿਗਮਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਆਦਿ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਅਮੀਰਾਤ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਕੇਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਇਸਨੂੰ ਗਾਮਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਸੰਬੰਧੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਕੁਵੈਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ-ਅੱਡਾ, ਮੀਨਾ ਅਲ-ਸ਼ੂਵੇਕ (ਸ਼ੂਵੇਕ ਬੰਦਰਗਾਹ) ਅਤੇ ਮੀਨਾ ਅਲ-ਅਹਿਮਦੀ (ਅਹਿਮਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਜੋ 50 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ) ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਵੈਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਫ਼ਰਾਤ

ਫ਼ਰਾਤ (ਅਰਬੀ: الفرات‎: ਅਲ-ਫ਼ਰਾਤ, ਹੈਬਰਿਊ: פרת: ਪਰਾਤ, ਤੁਰਕੀ: ਫ਼ਿਰਾਤ, ਕੁਰਦਿਸ਼: ਫ਼ਿਰਾਤ)ਮੈਸੋਪਟਾਮੀਆ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦਜਲਾ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟੌਰਸ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤੁਰਕੀ, ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚੀਂ ਬਾਅਦ ਦਜਲਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਕੁਰਾਨਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਦਰਿਆ ਸ਼ਟ ਅਲ-ਅਰਬ (Shatt al-Arab) ਨਾਮ ਨਾਲ 192 ਕਿ ਮੀ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ।

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਰੰਭ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦਰਿਆਂ ਸੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪੂਰਬ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਜਲਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ , ਫ਼ਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਛੋਹ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਰਾਕ ਦੇ ਦਰਿਆ
ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ

ਡਾ. ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ (1 ਸਤੰਬਰ 1911 - 8 ਅਪਰੈਲ 1987) ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੌਲਿਕ ਲੇਖਣ, ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਤਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਮੁਹਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ ਜੀਵਨੀ

ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਸਤੰਬਰ 1911 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਦਾਰ ਜਵੰਧ ਸਿੰਘ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਐਮ ਏ, ਐਮ ਓ ਐਲ, ਆਨਰਜ਼ ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪੀਐਚਡੀ ਤੱਕ ਦੀ ਉਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਅਧਿਆਪਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੇਵਾ

* ਲੈਕਚਰਾਰ: ਸਿਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ (1938-1940)
* ਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ (1940-1946)
* ਰਣਬੀਰ ਕਾਲਜ ਸੰਗਰੂਰ (1947-1952)
* ਰਾਜਿੰਦਰਾ ਕਾਲਜ ਬਠਿੰਡਾ (1952-1953)
* ਸਹਾਇਕ ਡਇਰੇਕਟਰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹ‌ਿਕਮਾ ਪੈਪਸੂ (1953-1960)
* ਡਇਰੈਕਟਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ (1960-1965)
* ਰੀਡਰ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪਟਿਆਲਾ (1960-1965)
* ਹੈਡ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਪਟਿਆਲਾ (1965-1973) ਅਤੇ (1973-1978)
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਮੌਲਿਕ

*ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਬੰਧਾਵਲੀ
*ਮਿੱਤਰ ਅਸਾਡੇ ਸੇਈ
*ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿਫ਼ਤੀ ਦਾ ਘਰ
*ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ (ਇਕ ਅਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ), ਪੈਪਸੂ ਬੁੱਕ ਡਿਪੋ, ਪਟਿਆਲਾ, 1977
ਸੰਪਾਦਿਤ

* ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ
* ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ: ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
*ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ / ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ
*ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ: ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
*ਸਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ: ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
* ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ, ਕਲਾਮ-ਏ-ਨਾਨਕ
ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ

* ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਇਤਿਹਾਸ
ਕੋਸ਼ਕਾਰੀ

* ਫ਼ਾਰਸੀ-ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ