JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Afrika ya Kiroma

thumb|350px|right|Sarafu ya [[Kaisari Hadrian iliyotolewa kwa heshima ya jimbo la Africa. Mtu ambaye ni mfano wa Africa avaa kofia ya tembo.]]
thumb|right|245 px|Dola la Roma mnamo 120 BK; jimbo la Afrika lina [[rangi nyekundu.]]
thumb|Ramani ya jimbo mnamo [[125 BK.]]
Afrika hapo awali lilikuwa jina la jimbo la Dola la Roma katika mwambao wa Mediteranea huko Afrika Kaskazini miaka 146 KK - 698 BK.
Eneo lake lilikuwa takriban Tunisia ya kaskazini pamoja na pwani ya Libya ya magharibi na Algeria ya mashariki.

Jimbo lilikuwa maarufu kama "ghala ya ngano" ya Roma.

Watu wa Afrika ya Kaskazini kiasili walikuwa hasa Waberber.

Miji muhimu ilikuwa Karthago na Leptis Magna.

Bara la Afrika limepokea jina lake kutoka jimbo hili. Waarabu waliendelea kutawala eneo lake kwa jina la jimbo la Ifriqiya ambalo ni matamshi yao ya "Afrika".
Jina

Neno "Afrika" limetokana na lugha ya Kilatini ya Roma ya Kale ambalo Waroma kwa jina hilo (Africa Proconsularis) hawakumaanisha bara lote bali eneo la Tunisia ya leo na kandokando yake upande wa Libya na Algeria.

Inasemekana asili ya jina hilo ni kabila la "Afrig" lililoishi sehemu zile, lakini kuna pia maelezo mengine tofautitofauti.

Wakati huo Wagiriki wa Kale walitumia zaidi jina la Libya kwa ajili ya nchi kusini kwa Bahari ya Mediteraneo.

Maeneo ya ndani kuelekea kusini mara nyingi yaliitwa kwa jina la "Ethiopia" linalomaanisha labda nchi ya watu weusiweusi (kwa Kigiriki "aithiops": aliyechomwa na jua).

Katika ramani za kale kutoka Ulaya maneno yote matatu ya "Afrika", "Lybia" na "Ethiopia" yanapatikana yakitumika kama jina la bara zima. Jina la "Afrika" limekuwa la kawaida kuanzia karne ya 16 BK.
Tanbihi
Vyanzo

*
Marejeo mengine

* Orietta Dora Cordovana, Segni e immagini del potere tra antico e tardoantico: I Severi e la provincia Africa proconsularis. Seconda edizione rivista ed aggiornata (Catania: Prisma, 2007) (Testi e studi di storia antica)
* Elizabeth Fentress, "Romanizing the Berbers," Past & Present, 190 (2006), pp. 3–33.
* Erich S. Gruen, Rethinking the Other in Antiquity (Princeton, PUP, 2010), pp. 197–222.
* Lennox Manton, Roman North Africa (1988).
* Susan Raven, Rome in Africa, 3rd ed. (London, 1993).
* Duane R. Roller, The World of Juba II and Kleopatra Selene: Royal Scholarship on Rome's African Frontier (New York and London, Routledge, 2003).
* John Stewart, African states and rulers (2006)
* Dick Whittaker, "Ethnic discourses on the frontiers of Roman Africa", in Ton Derks, Nico Roymans (ed.), Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition (Amsterdam, Amsterdam University Press, 2009) (Amsterdam Archaeological Studies, 13), pp. 189–206.
Viungo vya nje

* Roman Africa at www.unrv.com

Jamii:Dola la Roma
Jamii:Historia ya Afrika
Jamii:Historia ya Tunisia
Jamii:Historia ya Algeria
Jamii:Historia ya Libya
Jimbo la Kiroma

thumb|400px|Ramani ya Dola la Roma yaonyesha majimbo mnamo mwaka 120
Jimbo la Kiroma (Kilatini: provincia) lilikuwa kitengo kikubwa cha utawala cha Dola la Roma nje ya Italia.

Majimbo ya kwanza yalikuwa visiwa vya Sisilia na Sardinia. Roma ilimtuma afisa mwenye cheo cha praetor pamoja na kikosi cha wanajeshi kwa ulinzi wa maeneo haya mapya.

Majimbo yalitawaliwa na wanasiasa Waroma waliowahi kuwa na cheo cha juu kama vile konsul au praetor. Kwa kawaida magavana hawa walipewa nafasi hii kwa muda wa mwaka moja tu. Hii ilikuwa pia tatizo la uatawala wa Kiroma wakati wa jamhuri kwa sababu maafisa wale walijaribu mara nyingi kujitajirisha katika muda wa mwaka mmoja. Palikuwa na usemi "Maskini alifika kwenye jimbo tajiri, na tajiri aliondoka katika jimbo maskini."

Wakati wa Makaisari utaratibu ulibadilishwa. Kaisari aliangalia utawala pia akajitahidi kuzuia unyonyaji mkali. Augustus alitofautisha majimbo ya senati ambako magavana waliteuliwa na Senati na majimbo ya Kaisari alikomteua gavana mwenyewe.

Wakati wa Diokletiano majimbo yalipangwa katika dayosisi 12.
Sardinia

left|80px|Bendera ya Sardinia.
right|thumb|250px|Sardinia kutoka angani.
right|thumb|250px|Wilaya za Sardinia kihistoria.

Sardinia (kwa Kiitalia: Sardegna) ni kisiwa kikubwa cha pili katika bahari ya Mediteranea chenye eneo la km² 23,821.

Pamoja na visiwa vidogo vya karibu ni mkoa wenye katiba ya pekee wa Italia. Kwa sasa umegawanyika katika wilaya 8, lakini mwaka 2012 wananchi walipiga kura ya kuzifuta.

Kuna wakazi milioni 1.663 (2015).

Mji mkuu ni Cagliari.
Tazama pia

* Mikoa ya Italia
Viungo vya nje

* Tovuti rasmi


Jamii:Visiwa vya Mediteranea
Jamii:Visiwa vya Italia
Jamii:Mikoa ya Italia
97

Makala hii inahusu mwaka 97 BK (Baada ya Kristo).
Matukio

* 28 Oktoba - Kaisari Nerva wa Roma amteua Traiano kama mfuasi wake kwa kusudi la kuzuia uasi wa kijeshi.
* Koloni ya Curculum yaanzishwa na Waroma wa Kale huko Numidia - leo ni mji wa Djemila katika Aljeria.
* Halmashauri ya sanhedrini ya Jamnia pamoja na cheo cha Nasi yatambuliwa na Kaisari Nerva kama mwakilishi wa Wayahudi katika Dola la Roma.

* Jeshi la China lafika Bahari ya Kaspi likiongozwa na jemadari Ban Chao na kuanzisha ubalozi katika Parthia lakini haiendelei hadi eneo la Roma jinsi ilivyokusudiwa.
Waliozaliwa
Waliofariki

* Mnamo 97: Timotheo aliyekuwa mwanafunzi wa Mtume Paulo
* Mnamo 97: Tito aliyekuwa mwanafunzi wa Mtume Paulo


Jamii:Karne ya 1

als:90er#Johr 97
69

Makala hii inahusu mwaka 69 BK (Baada ya Kristo).
Matukio

Dola la Roma
*Mwaka wa 69 ni mwaka wa Makaisari wanne: Baada ya kifo cha Nero, kulikuwa na Makaisari watatu waliotawala kwa miezi michache tu, yaani Galba, Otho na Vitellius kabla ya Vespasian kushika mamlaka.
Waliozaliwa

bila tarehe
*Polikarpo Mtakatifu, askofu wa mji wa Smirna
Waliofariki

*15 Januari - Galba, Kaisari wa Dola la Roma
*15 Aprili - Otho, Kaisari wa Dola la Roma
*22 Desemba - Vitellius, Kaisari wa Dola la Roma


Jamii:Karne ya 1

als:60er#69
Ziwa la Konstanz

thumb|right|350px|Ziwa la Konstanz
Ziwa la Konstanz (Kijerumani: Bodensee) ni ziwa mpakani mwa Austria, Uswisi na Ujerumani lenye eno la km² 564. Kimo kikubwa cha ziwa hufikia mita 254. Jina la ziwa linatokana na mji mkubwa uliopo kando yake.

Mto Rhine unapita katika ziwa ukiingia upande wa mashariki na kutoka magharibi.

Sehemu kubwa ya mwambao ni upande wa Ujerumani, theluthi moja upande wa Uswisi na sehemu inayobaki upande wa Austria.
Miji muhimu ziwani

thumb|right|350px|Ziwa jinsi linavyoonekana kutoka Bregenz/Austria kwa kuelekea kisiwa cha Lindau.
Ujerumani

** Konstanz
** Friedrichshafen
** Lindau
Uswisi

** Stein am Rhein
** Kreuzlingen
Austria

** Bregenz

Jamii:Maziwa ya Ulaya
Jamii:Maziwa ya Austria
Jamii:Maziwa ya Ujerumani
Jamii:Maziwa ya Uswisi
Jamii:Mto Rhine
Korintho

thumb|150px|Mahali pa Korintho nchini Ugiriki.
Korintho (kwa Kigiriki: Κόρινθος, Kórinthos) ni mji wa Ugiriki wa Kusini. Uko kwenye shingo ya nchi ya Korintho inayounganisha rasi ya Peloponesi na sehemu kubwa ya Ugiriki bara.

Siku hizi ni mji mdogo tu, wenye wakazi 36,555, lakini ina historia kubwa na ndefu.

Kimataifa Korintho inajulikana kutokana na mfereji wa Korintho unaokata shingo ya nchi kwa urefu wa kilomita sita na kufupisha safari kutoka bahari ya Adria kuingia Mediteranea ya mashariki kwa meli ndogo na za wastani.
thumb|right|320px|Mfereji wa Korintho unavyokata shingo ya nchi.

Kihistoria jina la mji linajulikana zaidi kutoka Biblia ya Kikristo, na hasa barua za Mtume Paulo kwa Wakristo mjini zinazopatikana katika Agano Jipya kama Waraka wa kwanza kwa Wakorinto (1Kor) na Waraka wa pili kwa Wakorinto (2Kor).
Kitovu cha biashara zamani za Ugiriki wa Kale

Zamani za Ugiriki wa Kale Korintho ilikuwa bandari muhimu. Mji ulitajirika kutokana na biashara iliyopita kwenye shingo ya nchi. Biashara yote kwa majahazi kati ya Italia na Asia Ndogo ilipitia humo; bidhaa zilitolewa Korintho na kubebwa na wapagazi njia ya shingo ya nchi hadi kuendelea kwa jahazi nyingine upande wa mashariki.

Kwa uwezo wake wa kiuchumi na wa kisiasa ulishindana na Athene na Thebe.
Mji wa Kiroma

Mji uliharibiwa kabisa na Waroma mwaka 146 KK na kuundwa upya na Julius Caesar mwaka 44 KK kama koloni la Kiroma. Ulikua haraka na kuwa na mchanganyiko wa watu kutoka Italia, Ugiriki na Wayahudi.

Wakati Paulo wa Tarso alipofika mwaka 51/52 (taz. Mdo 18:1-18) alikutana na Akwila na mke wake Priska na kuunda pamoja nao ushirika wa Kikristo mjini huko.

Alirudi tena mwaka 58 akikaa miezi mitatu. Waraka kwa Waroma uliandikwa huko mwaka huo wakati akisubiri kuabiri kwenda Yerusalemu ili kuwasilisha michango kwa ajili ya Wakristo fukara.


Jamii:Korintho
Jamii:Miji ya Ugiriki
Jamii:Miji ya Biblia
Jamii:Mtume Paulo
2008

Mwaka wa 2008 umetangazwa kuwa Mwaka wa Lugha wa Kimataifa.
Matukio

Waliozaliwa
Waliofariki

* 1 Januari - Lucas Sang, mwanariadha wa Kenya
* 11 Januari - Edmund Hillary, mpelelezi kutoka New Zealand na mtu wa kwanza kufika kileleni Mount Everest
* 27 Januari - Suharto, Rais wa pili wa Indonesia (1967-1998)
* 17 Aprili - Aime Cesaire, mwandishi kutoka Martinique
* 15 Mei - Willis Lamb, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1955
* 26 Mei - Sydney Pollack, mwigizaji na mwongozaji wa filamu kutoka Marekani
* 1 Juni - Yves Saint Laurent, msanii wa nguo kutoka Ufaransa
* 10 Juni - Kipkalya Kones, mwanasiasa wa Kenya
* 10 Juni - Lorna Laboso, mwanasiasa wa Kenya
* 15 Juni - Stan Winston, mwongozaji wa filamu kutoka Marekani
* 19 Juni - Noni Jabavu, mwandishi wa Afrika Kusini
* 23 Juni - Arthur Chung, Rais wa Guyana (1970-1980)
* 3 Julai - Levy Mwanawasa, Rais wa tatu wa Zambia (2001-2008)
* 27 Julai - Chacha Zakayo Wangwe, mwanasiasa wa Tanzania
* 28 Julai - Wendo Kolosoy, mwanamuziki kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
* 3 Agosti - Aleksandr Solzhenitsyn (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1970)
* 24 Agosti - Tad Mosel, mwandishi kutoka Marekani
* 26 Septemba - Paul Newman, mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani
* 27 Oktoba - Ezekiel Mphahlele, mwandishi kutoka Afrika Kusini
* 10 Novemba - Miriam Makeba, mwanamuziki kutoka Afrika Kusini
* 29 Novemba - Jørn Utzon, msanifu majengo kutoka Denmark
Viungo vya nje

Jamii:Karne ya 21
*
Lyublyana

thumb|250px|Kitovu cha Lyublyana bado kinaonyesha majengo ya kihistoria ya zamani ya Austria-Hungaria.
Lyublyana ni mji mkuu pia mji mkubwa wa Slovenia mwenye wakazi 265,000 (2002).

Iko kati ya milima ya Alpi na Bahari ya Mediteranea. Lyublyana ni kitovu cha kijiografia na ya uchumi, utamaduni na siasa ya Slovenia.

Mji ulianzishwa zamani za Dola la Roma kwa jina la Emona lakini kuharibiwa na Wahunni wa Attila mwaka 452.
Mji uliundwa upya na walowezi Wajerumani kutoka Bavaria kaw jina la Laibach katika zama za kati mnamo mwaka 1144. Tangu 1335 ilifikia chini ya utawala wa Austria ikabaki pale hadi 1918.

1918 mji pamoja na Slovenia uliingia katika Ufalme wa Waserbia, Wakroatia na Waslovenia uliokuwa baada ya Yugoslavia.
Baada ya 1946 Lyublyana ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya kisoshalisti ya Slovenia ndani ya Shirikisho la Yugoslavia.

Tangi uhuru wa nchi 1992 mju umekuwa mji mkuu wa Slovenia huru.
Tovuti za Nje

* The official Ljubljana page, (Kislovenia na Kiingereza)



Jamii:Miji Mikuu Ulaya
Jamii:Miji ya Slovenia
Jamii:Miji ya Dola la Roma
Alpi

thumb|Mlima wa Alpi unaopatikana katika nchi ya Italia
thumb|350px|Alpi kutoka angani.
Alpi (kwa Kijerumani: Alpen; kwa Kifaransa: Alpes; kwa Kiitalia: Alpi; kwa Kislovenia: Alpe) ni safu ya milima kunjamano katika Ulaya inayotenganisha Ulaya ya Kati na Ulaya ya Kusini, hususan rasi ya Italia.
Jina

Asili ya jina "Alpi" ni neno la Kilatini "Alpes". Mwandishi wa Roma ya Kale Maurus Servius Honoratus aliandika mnamo mwaka 400 BK ya kwamba Wakelti waliita milima mirefu yote "Alpi". Kuna pia jina "Alp" au "Alpe" katika lahaja za Kijerumani cha Kusini zinazomaanisha machungani ya mlimani.

Lina uhusiano na jina "Albania" kwa nchi za mlimani, kama nchi Albania ya leo au Albania ya nyakati za kale katika Kaukazi.

Hata nchi ya mlimani Uskoti iliwahi kuitwa "Albania" zamani.
Jiografia

Alpi ni safu ya milima yenye umbo la hilali yenye urefu wa kilomita 800 na upana wa takriban kilomita 200.
Alpi zinaanza upande wa mashariki katika Austria na Slovenia, zikipita Italia ya kaskazini, Uswisi, Liechtenstein na Ujerumani hadi ufuko wa bahari ya Mediteranea nchini Ufaransa upande wa magharibi. Katika Austria na Uswisi Alpi zinafunika sehemu kubwa ya eneo la nchi.

Nchi zenye maeneo makubwa ya Alpi ni Uswisi, Ufaransa, Austria na Italia. Pande za kati na magharibi zinafikia juu kuliko pande za mashariki. Kimo cha wastani ni mita 2500 juu ya UB.

Mlima wa juu kwa urefu ni Mont Blanc (kwa Kifaransa "mlima mweupe") mpakani mwa Ufaransa na Italia wenye kimo cha mita 4,808 juu ya UB.

Vilele vya juu vina theluji na barafu za kudumu yaani mwaka mzima, isipokuwa ukubwa wa barafuto za Alpi hupungua haraka kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa.

Alpi ni safu yenye umri mdogo kijiolojia wa miaka milioni 30-35. Safu ilijikunja na kupaaa juu kwa sababu bamba la Afrika linagongana na bamba la Ulaya, hivyo Alpi zaendelea kujikunja na kukua milimita 1-2 kila mwaka.

Safu hii inatenganisha tabianchi ya Mediteranea upande wa kusini na tabianchi ya kibara upande wa kaskazini.
Tazama pia

* Orodha ya milima
* Orodha ya milima ya Alpi
Tanbihi

Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Milima ya Ufaransa
Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Uswisi
Jamii:Liechtenstein
Jamii:Milima ya Austria
Jamii:Milima ya Slovenia
Jamii:Milima ya Ujerumani
Papa Yohane XII

Papa Yohane XII (takriban 937 – 14 Mei 964) alikuwa Papa kuanzia tarehe 16 Desemba 955 hadi kifo chake. Alitokea Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Octavian, akiwa mzao wa Karolo Mkuu, vizazi saba kutoka kwake.

Alikuwa akihusiana na ukoo wa Tusculum na mwanachama wa familia mashuhuri ya Teofilatto ambayo ilikuwa imesimamia siasa za Mapapa kwa zaidi ya nusu karne. Upapa wake ukawa mbaya kwa madai ya udhalimu na maadili mabovu.

Alimfuata Papa Agapeto II akafuatwa na Papa Benedikto V.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Yohane XII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 937
Jamii:Waliofariki 964
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Agapeto II

Papa Agapeto II alikuwa Papa kuanzia tarehe 10 Mei 946 hadi kifo chake mnamo Desemba 955. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa halijulikani.

Alimfuata Papa Marinus II akafuatwa na Papa Yohane XII.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Agapeto II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 955
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Marinus II

Papa Marinus II alikuwa Papa kuanzia tarehe 30 Oktoba au Novemba 942 hadi kifo chake mnamo Mei 946. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa halijulikani.

Alimfuata Papa Stefano VIII akafuatwa na Papa Agapeto II.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Marino II katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 946
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Stefano VIII

thumb|right|Papa Stefano VIII.
Papa Stefano VIII alikuwa Papa kuanzia tarehe 14 Julai 939 hadi kifo chake mwisho wa Oktoba 942. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa halijulikani.

Alimfuata Papa Leo VII akafuatwa na Papa Marinus II.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Stefano VIII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 942
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Leo VII

Papa Leo VII, O.S.B. alikuwa Papa kuanzia mwezi Januari 936 hadi kifo chake tarehe 13 Julai 939. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Alimfuata Papa Yohane XI akafuatwa na Papa Stefano VIII.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Leo VII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Waliofariki 939
Jamii:wamonaki
Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Yohane XI

Papa Yohane XI alikuwa Papa kuanzia Machi 931 hadi kifo chake mwezi wa Januari 936. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Yohane (labda alizaliwa mwaka 910).

Alimfuata Papa Stefano VII akafuatwa na Papa Leo VII.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Yohane XI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa 910
Jamii:Waliofariki 936
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Stefano VII

Papa Stefano VII alikuwa Papa kuanzia mwezi wa Januari 929 hadi kifo chake mwezi wa Februari 931. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Stefano de Gabrielli.

Alimfuata Papa Leo VI akafuatwa na Papa Yohane XI.

Stefano VII alikuwa Papa huku Papa Yohane X akiwa bado hai kifungoni.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Stefano VII katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 931
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Leo VI

thumb|right|Papa Leo VI.
Papa Leo VI alikuwa Papa kuanzia mwezi wa Mei au Juni 928 hadi kifo chake mwezi wa Desemba 928 au Januari 929. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Leo.

Alimfuata Papa Yohane X akafuatwa na Papa Stefano VII.

Leo VI alikuwa Papa huku Yohane X akiwa bado hai kifungoni.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Leo VI katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliofariki 928
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Yohane X

Papa Yohane X alikuwa Papa kuanzia Machi/Aprili 914 hadi Mei/Juni 928 alipofungwa na watawala wa mji wa Roma. Alifariki kifungoni mwaka uleule au 929. Alitokea Tossignano, Imola, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Yohane.

Alimfuata Papa Lando akafuatwa na Papa Leo VI.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Maandishi yake

*[[Opera Omnia] kadiri ya Migne katika Patrologia Latina pamoja na faharasa]
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Yohane X katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 928
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Pirenei

thumb|Pirenei za kati zinavyoonekana kutoka Pic du Midi de Bigorre
thumb|Pirenei wakati wa kiangazi
Pirenei (Kifaransa: Pyrénées; Kihispania: Pirineos) ni safu ya milima katika Ulaya ya kusini-magharibi inayotenganisha nchi za Ufaransa na Hispania. Zina urefu wa kilomita 430 kati ya bahari ya Atlantiki na bahari ya Mediteranea.

Pirenei za kati ni sehemu ya juu kuna milima 200 yenye kimo cha zaidi ya mita 3000. Mingi ina barafu na theluji ya kudumu hata kama barafuto zinarudi nyuma. Milima mikubwa ni hasa
* Pico d'Aneto au Pic de Néthou yenye mita 3,404
* Mont Posets yenye mita 3,375
* Mont Perdu au Monte Perdido au Mont Perdut ("mlima uliopotea") 3,355 m (11,007 ft).

Katika historia Pirenei zilikuwa kizuizi cha usafiri hivyo pia mpaka muhimu wa kisiasa. Mipito ni michache tena mikali. Katikati ya milima iko utemi wa Andorra iliyobaki kama nchi ya pekee kwa sababu ya tabia ya milima iliyozuia nchi kubwa jirani zisiimeze.
Tovuti za Nje

* Great Routes: Pirineos , from a website of the Instituto de Turismo de España
* Official website of France's Pyrenees National Park
* Photos of Pyrenees from a geodynamics researcher at the University of Washington
* Cycling the French High Pyrenees and Ariege Pyrenees photos and video by steephill.tv bike travelogue
* The Aude and Pyrénées-Orientales Online resource for the Aude & Pyrénées-Orientales departments of the Languedoc-Roussillon.


Jamii:Hispania
Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Andorra
Mont Blanc

thumb|300px|Mont Blanc
Mont Blanc (yaani "Mlima Mweupe" kwa Kifaransa; kwa Kiitalia: Monte Bianco) ni mlima mkubwa wa Alpi wenye kimo cha mita 4,810 juu ya usawa wa bahari. Iko kwenye mpaka wa Italia na Ufaransa ikiwa nchi hizo mbili hazikubaliani kilele kiko upande gani.

Mont Blanc hutajwa mara nyingi kama mlima mkubwa wa Ulaya lakini hii inategemea kama Elbrus katika Kaukazi inahesabiwa upande wa Asia au upande wa Ulaya.

Jina la mlima limetokana na theluji na barafu za kudumu zilizopo juu yake. Mitelemko ya mlima imefunikwa na barafu yenye unene wa mita 28. Barafuto za Mont Blac zafikia chini pande zote mbili katika Ufaransa na Italia katika mabonde yenye makazi ya watu.
Viungo vya nje

Jamii:Milima ya Ulaya
Jamii:Milima ya Italia
Jamii:Milima ya Ufaransa
Jamii:Rhône-Alpes
Jamii:Valle d'Aosta
Jamii:Alpi
Papa Lando

thumb|right|Papa Lando.
Papa Lando alikuwa Papa kuanzia mwezi wa Julai/Novemba 913 hadi kifo chake mnamo Machi 914. Alitokea Sabina, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Lando. Alikuwa Papa wa mwisho (kabla ya Papa Fransisko) aliyetumia jina la kipapa lisilowahi kutumiwa na Papa yeyote.

Alimfuata Papa Anastasio III akafuatwa na Papa Yohane X.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Lando katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 914
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Anastasio III

Papa Anastasio III alikuwa Papa kuanzia Juni/Septemba 911 hadi kifo chake mwezi wa Juni/Oktoba 913. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Anastasius.

Alimfuata Papa Sergio III akafuatwa na Papa Lando.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Maandishi yake

*[[Opera Omnia] kadiri ya Migne katika Patrologia Latina pamoja na faharasa]
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Anastasio III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 913
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Sergio III

thumb|right|Papa Sergio III.
Papa Sergio III alikuwa Papa kuanzia tarehe 29 Januari 904 hadi kifo chake tarehe 14 Aprili 911. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa pia lilikuwa Sergius.

Alimfuata Papa Leo V akafuatwa na Papa Anastasio III.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Sergio III katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 911
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Leo V

Papa Leo V alikuwa Papa kuanzia Julai 903 hadi kifo chake mwezi wa Septemba 903. Alitokea Ardea, Lazio, Italia.

Jina lake la kuzaliwa halijulikani.

Alimfuata Papa Benedikto IV akafuatwa na Papa Sergio III.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Tanbihi
Marejeo

* Norwich, John Julius, The Popes: A History (2011)
* Mann, Horace K., The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. IV: The Popes in the Days of Feudal Anarchy, 891-999 (1910)
* DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth (1857)
Viungo vya nje

*Papa Leo V katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 903
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Papa Benedikto IV

Papa Benedikto IV alikuwa Papa kuanzia Januari/Mei, 900 hadi kifo chake mwezi wa Julai 903. Alitokea Roma, Lazio, Italia.

Alimfuata Papa Yohane IX akafuatwa na Papa Leo V.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Maandishi yake

*[[Opera Omnia] kadiri ya Migne katika Patrologia Latina pamoja na faharasa]
Tanbihi
Marejeo

* Norwich, John Julius, The Popes: A History (2011)
* Mann, Horace K., The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. IV: The Popes in the Days of Feudal Anarchy, 891-999 (1910)
* DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth (1857)
Viungo vya nje

*Papa Benedikto IV katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki
*Encyclopædia Britannica


Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 903
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia
Jamii:Watu kutoka Roma
Papa Yohane IX

Papa Yohane IX, O.S.B. alikuwa Papa kuanzia Desemba 897 au Januari 898 hadi kifo chake mnamo Januari/Mei 900. Alitokea Tivoli, Lazio, Italia.

Alimfuata Papa Theodori II akafuatwa na Papa Benedikto IV.
Tazama pia

*Orodha ya Mapapa
Maandishi yake

*[[Opera Omnia] kadiri ya Migne katika Patrologia Latina pamoja na faharasa]
Tanbihi
Viungo vya nje

*Papa Yohane IX katika Kamusi Elezo ya Kikatoliki


Jamii:Wabenedikto
Jamii:Papa
Jamii:Waliozaliwa karne ya 9
Jamii:Waliofariki 900
Jamii:Maaskofu Wakatoliki wa Italia