JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Mwananyamala

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mwananyamala karibu na Barabara ya Kawawa, June 2019
Mwananyamala ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 14108.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 38,645 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 44,531. waishio humo.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kinondoni
Wilaya ya Kigamboni

thumb|200px|Feri ya Kigamboni mjini Dar es Salaam

Kigamboni ni jina la Wilaya mpya kati ya 5 za Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 17000, pia jina la kata ndani yake iliyo na postikodi 17107.

Hadi mwaka 2016 Kigamboni ilikuwa jina la kata pekee, na kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,496 waishio humo. Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi wa wilaya nzima walihesabiwa 317,902 na wale wa katac 24,810 .

Kigamboni ina umbo la rasi kati ya Bahari Hindi na maji ya bandari. Imetengwa na jiji la Dar es Salaam kwa maji ya Kurasini Creek.

Mawasiliano yapo kwa njia ya feri kati ya Kigamboni na Kivukoni upande wa jiji.

Tangu mwaka 2016 kuna Daraja la Julius Nyerere linalounganisha maeneo karibu na Vijibweni upande mmoja na barabara ya Nelson Mandela (zamani Port Access Road) upande wa jiji.

Kuna pia barabara inayozunguka bandari kupitia Kibada hadi kufika Kilwa Road lakini njia hiyo ni ndefu mno: ni kilomita zaidi ya hamsini hadi kitovu cha jiji kwa njia ya nchi kavu.

Pia Kigamboni katika kata ya Vijibweni ndiyo sehemu ambapo kuna yadi nyingi za mafuta: kampuni zinazohifadhi mafuta katika yadi hizo ni: CAMEL OIL, OIL COM, BIG BON na nyinginezo.

Kiasili sehemu hii ilikuwa kijiji cha wavuvi lakini katika miaka ya nyuma watu wa jijini wamejenga nyumba na hoteli za kitalii zimeenea kwenye ufuko wa Bahari Hindi.
Marejeo

Jamii:Wilaya za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kigamboni
Mbezi (Ubungo)

Kwa makala ya Mbezi ya Mkuranga, Pwani, tafadhali fungua hapa
thumb|Ufukweni huko Mbezi
Mbezi ni kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 16113.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 143,803 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 73,414 waishio humo. Inasemekana jamii iliyokuwa na watu wengi ni Wagogo wanaopatikana sehemu za Mpiji Magoe mtaa wa Makuti kijiji cha Msakuzi.

Kuna wafanya biashara wadogowadogo.
Tanbihi

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ubungo
Jumba la Makumbusho

Jumba la Makumbusho ni jengo au taasisi penye maonyesho ya vitu vya kale, kazi za sanaa, sampuli za malighafi au vifaa kwa ajili ya kutunza kumbukumbu ya jamii.

Mkusanyiko wa aina hii hulenga kuonyesha mifano ya sanaa, utamaduni, teknolojia au mazingira asilia kwa manufaa ya kuwaelimisha watazamaji.

Kuna majumba ya makumbusho ya aina mbalimbali yanayokazia fani fulani za elimu kama vile makumbusho ya historia, ya sanaa, ya teknolojia ya sayansi na kadhalika.

Kati ya majumba ya makumbusho mashuhuri duniani ni
* Louvre mjini Paris
* makumbusho ya Britania mjini London
* Makumbusho ya Vatikani mjini Roma



!
Ubungo

(makala hii inahusu kata ya Ubungo, kuangalia makala ya wilaya yake bonyeza hapa)


thumb|Mtazamo wa angani wa Wilaya ya Ubungo unaoangalia makao makuu ya kampuni ya umeme ya TANESCO kushoto.
Ubungo ni kata ya wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 16103.

Ubungo ipo katika sehemu ya kati ya magharibi mwa wilaya na inafahamika sana Tanzania kama kitovu kikuu cha Mabasi yaelekeayo mikoani.

Kituo cha mabasi cha Ubungo kimeungana na baadhi ya vituo vikubwa vya miji mbalimbali ya Tanzania kama vile cha Arusha, Moshi, Morogoro, Dodoma, Mbeya, Iringa, Mtwara, Lindi, Singida, Tanga na Mwanza; vilevile hadi Nairobi, Lilongwe, Lusaka na miji mingine kadhaa ya Afrika ya Mashariki.

Pia Ubungo ndipo palipo makao makuu ya TANESCO, shirika la umeme la Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 44,340 .
Tanbihi

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ubungo
Mbagala

ni kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 15113.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 46,217 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 52,582 waishio humo.

Inasemekana kata hii ni chafu, ndiyo maana inaongoza kwa milipuko ya magonjwa, na pia kuna miundombinu mibovu na msongamano wa nyumba, watu wengi kuwa na shule ndogo na hizo shule kukosa vifaa na walimu: hizo ndizo shida kubwa zinazosumbua Mbagala. Lakini hakuna shida ya maji kama kata nyingine za jiji.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Temeke
Kibada (Dar es Salaam)

Kibada ni kata mojawapo ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 17109.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 28,188 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,305 waishio humo.

Kibada ina jumla ya mitaa sita ambayo ni Kiziza, Nyakwale, Kifurukwe, Uvumba, Sokoni na Kichangani. Upimaji wa viwanja kwa ajili ya makazi, ulihusisha mitaa miwili tu, yaani mtaa wa Kichangani na mtaa wa Kifurukwe.

Zahanati ipo eneo la stendi ya Kibada, karibu na njia panda ya Dar es Salaam Zoo, Kisiwani, Kongowe na Mjimwema. Jirani na zahanati, kuna kituo cha polisi, nyuma yake kuna jengo la parokia ya Kanisa Katoliki.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kigamboni
Kunduchi

thumb|Pwani ya Kunduchi
ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14122.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 89,814 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 72,927 waishio humo.
Historia

Kulikuwa mahali pa makazi ya Waswahili wa kale katika pwani ya Bahari ya Hindi.
Marejeo
Tazama pia

* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania


Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kinondoni
Jamii:Miji ya kale ya Waswahili
Lugalo

thumb|Makumbusho yaliyojengwa na Wajerumani baada ya mapigano ya Lugalo. Yana majina ya afisa|maafisa na maafande Wajerumani waliokufa huko.

Lugalo (pia: Rugaro) ni kata ya Wilaya ya Kilolo, Mkoa wa Iringa nchini Tanzania yenye Postikodi namba 51313.

Katika sensa iliyofanyika mwaka 2022 wakazi walihesabika kuwa 13,970 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,359 waishio humo.

Lugalo iko karibu na barabara kuu ya TANZAM, takriban kilomita 45 kutoka Iringa kwenda Dar es Salaam.

Lugalo ni mahali pa kihistoria kutokana na kwamba ilikuwa sehemu ya mapigano mnamo mwaka wa 1891 kati ya jeshi la kikoloni la Kijerumani na mtemi Mkwawa kiongozi wa Wahehe. Kuna jiwe kubwa la kumbukumbu mahali ambako Wahehe walishinda kikosi cha Kijerumani kilichoongozwa na Emil von Zelewski.
Mapigano ya 17 Agosti 1891

Mwezi Julai mwaka 1891 von Zelewski alielekea Uhehe kwa lengo la kuvamia eneo la Mkwawa kwa sababu Wahehe walikuwa tishio kwa uenezaji wa koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Kikundi chake kilikuwa na kombania 3 zenye maafisa Wajerumani 13, maaskari Waafrika 320 na wapagazi 170 waliobeba mizinga mepesi na bunduki bombomu.

Baada ya kuangamiza vijiji kadhaa Zelewski alianza kuwapuuza Wahehe, akiendelea bila upelelezi wa awali, akashambuliwa tarehe 17 Agosti 1891 alipopita kwenye manyasi marefu huko Lugalo. Mkwawa alikuwa akimsububiri na Wahehe 3,000 walionyamaza hadi Wajerumani waliotembea kwa umbo la safu ndefu walikuwa karibu kabisa wakawashambulia.

Wajerumani walikosa muda kuandaa silaha zao wakashtushwa kabisa. Sehemu kubwa ya askari waliuawa kwa dakika chache pamoja na jemadari von Zelewski. Sehemu ya kombania ya nyuma ilirudi nyuma na kusimama kwenye kilima kidogo walipoweza kutumia bunduki la mtombo wakajitetea na kuua Wahehe wengi. Sehemu hii ilijumlisha maafisa 2 na maafande 2 Wajerumani waliweza kukimbia na kujiokoa pamoja na askari 62 na wapagazi 74.

Mapigano hayo yalikuwa mwanzo wa vita ya Uhehe ambako Wajerumani walitumia wanajeshi wengi pamoja na silaha za kisasa wakafaulu kuwashinda Wahehe baada ya miaka 7, hadi kifo cha Mkwawa mwaka 1898.
Marejeo
Viungo vya nje

*Makala „Lieutenant von Zelewski“ kwa ntz.info - Kiing.
*Jan-Bart Gewald, Colonial Warfare: Hehe and World War One, the wars besides Maji Maji in south-western Tanzania, ASC Working Paper 63/2005 (PDF-Kiingereza; 78 kB)
*Mapigano ya Lugalo kwenye mkwawa.com (Kiswahili)
* Paul Beck, German Colonial Wars; ndani yake maelezo juu ya shambulio la Zelewski dhidi ya Mkwawa


Jamii:Wilaya ya Kilolo
Jamii:Kata za Mkoa wa Iringa
Jamii:Historia ya Tanzania
Pugu

thumb|Pugu, Tanzania
Pugu ni kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 12112.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 60,369 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 49,422 waishio humo.
Tanbihi
Marejeo

* Pugu Hadi Peramiho - kimehaririwa na P. Gerold Rupper, OSB, BPNP, Peramiho 1988, ISBN 9967 67 031 1


Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Msongola

ni moja ya kata (ward) ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 12114. Kata hiyo imepakana na Mbande ambayo ipo wilaya ya Temeke, imepakana pia na mkoa wa Pwani, imepakana pia na Kitunda Kivule na Chanika ambazo zipo wilaya ya Ilala.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 94,923 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ya Msongola ilikuwa na jumla ya watu 46,989, wakiwemo wanawake 24,584 na wanaume 22,401 katika kaya zaidi ya 10,418.

Msongola ina vitongoji vitano ambavyo ni: Yangeyange, Mbondole, Mvuleni, Kitonga na Mvuti.

Msongola ina zahanati za serikali tatu ambazo ziko Mvuti, Kitonga na Msongola.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Kariakoo

thumbnail|right|280px|Soko la Kariakoo
ni kata ya wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 11106.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 10,246 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,780 waishio humo.

Kariakoo inajulikana kutokana na soko kubwa. Pia limejipatia umaarufu kupitia dabi kati ya Simba S.C. na Young Africans S.C.. Klabu hizi kongwe, zilizo na makao jirani, hujenga taswira ya Kariakoo kama si tu injini ya uchumi bali pia moyo wa soka la Tanzania.
Asili ya jina

Jina la eneo hili ni la kihistoria: linatokana na neno la Kiingereza "carrier corps", yaani kikosi cha wapagazi waliobeba mizigo ya jeshi wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia.

Pande zote vitani walitumia malakhi ya wapagazi waliokodishwa au kulazimishwa kufanya huduma hii.

Baada ya vita wapagazi kadhaa walipewa maeneo ya kujenga nyumba kwenye miji mbalimbali na hivyo majina kama "Kariakoo" au "Kariokor" (Nairobi) yanapatikana katika miji mbalimbali ya Afrika ya Mashariki.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Jangwani

thumbnail|right|280px|Jangwani kama inavyoonekana kutoka uwanja wa kucheza wa Jangwani karibu na kituo cha Jangwani Rapid, Juni 2019
ni kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 11108.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 13,793 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,722 waishio humo.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Upanga Magharibi

Upanga Magharibi ni kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 11103.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 11,845 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ya Upanga Magharibi ilikuwa na wakazi wapatao 9,259 waishio humo
.

Kata ya Upanga magharibi, kiutawala, ina mitaa mitatu:
*Mtaa wa Charambe ambao ndipo ilipo Hospitali ya Taifa ya Muhimbili
*Mtaa wa Mfaume ambao ndipo ilipo ofisi ya makao makuu ya SIDO Tanzania
*Mtaa wa Fire ambao ndipo kituo kikubwa cha Idara ya Zimamoto.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Kivukoni

thumb|300px|Ramani ya eneo la Kivukoni.
thumb|Soko la [[samaki huko Kivukoni.]]
Kivukoni ni kata mojawapo ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 11101.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 4,045 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,826 waishio humo.

Katika kata hii iko sehemu ya kihistoria ya Dar es Salaam ya zamani za ukoloni, ikiwa pamoja na makanisa ya kipindi cha mwanzoni mwa umisionari, kama vile kanisa la Mtakatifu Joseph na kanisa la Azania Front.
Marejeo
Viungo vya nje

*


Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Chanika (Ilala)

thumb|Mandhari ya Chanika ukiwa Vikongoro juu shule ya msingi.
Chanika ni kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 12115.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 75,271 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 43,912 waishio humo.

Wilaya hii ina shule ya sekondari ya Chanika na Buyuni.
Picha


File:Chanika kwa Singa.jpg
File:Chanika.jpg


Tazama pia

* Chanika (Handeni)
* Chanika (Karagwe)
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ilala
Makurumla

ni kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 16107.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 50,677 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 53,794 waishio humo.

Ina barabara ya lami ikatishayo kutoka mtaa wa Kagera mpaka barabara ya Mabibo.
Tanbihi

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Ubungo
Mbweni, Kinondoni

Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Mbweni, Zanzibar

ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 14126.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 25,970 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,475 waishio humo.
Historia

Kulikuwa mahali pa makazi ya Waswahili wa kale katika pwani ya Bahari ya Hindi.
Marejeo
Tazama pia

* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
* Maeneo ya Kihistoria ya Kitaifa ya Tanzania


Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kinondoni
Jamii:Miji ya kale ya Waswahili
Hananasif

ni kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 14109.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 27,615 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 37,115 waishio humo.

Katika kata hiyo inapatikana shule ya sekondarI ya Hananasif na parokia ya Kanisa Katoliki Mt. Ana Hananasif.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kinondoni
Gurudumu

thumb|Magurudumu ya ubao
Gurudumu ni mtambo mwenye umbo la duara. Linaruhusu gari kutembea; magurudumu yanazunguka na mzigo (mfano gari) juu yake unaenda mbele kwa kutumia nguvu kidogo.

Gurudumu linapunguza msuguano; badala ya msunguano wa kitu chote kinachosogea mbele kwenye ardhi kuna msuguano wa sehemu ndogo ya gurudumu na msuguano wa gurudumu kwenye ekseli yake. Msuguano kati ya ekseli na gurudumu unapunguzwa kwa njia ya kutia mafuta au kuweka beringi gololi kati ya gurudumu na ekseli.

Sehemu kubwa ya usafiri kwenye nchi kavu hutegemea magurudumu kwa mfano motokaa, lori, reli ya kawaida na baisikeli. Magurudumu ni pia sehemu kubwa ya machine nyingi.

Tangu karne ya 19 magurudumu yanaviringishwa kwa matairi ya mpira na hii inanyosha mwendo wake.
Historia

Wataalamu wa historia huamini ya kwamba watu wa Babeli walikuwa wa kwanza kugundua gurudumu na kulitumia tangu mwaka 4000 KK. Watu wa China ya Kale waliligundua pia mnamo 2800 KK.

Ustaarabu za Amerika ya Kale kama Inka na Azteki waligundua gurudumu pia likatumiwa kwa vitu vya kucheza watoto lakini halikuwa na matumizi ya kikazi.


Jamii:Vifaa
Kimeng'enya

thumb|200px|Modeli ya kimeng'enya kinachoitwa TIM.
Vimeng'enya (kwa Kiing. enzyme) ni molekuli za pekee za kibiolojia zinazojengwa na mwili ambazo kazi yake ni kuharakisha michakato ya kikemia mwilini. Mara nyingi ni protini. Inafanya kazi kama kichochezi kinachoharakisha mmenyuko wa kikemia. Kwa hiyo vimeng'enya vinasaidia kazi za mwilini kama mmeng'enyo wa chakula.

Mfano wake ni kimeng'enya cha amylasi kinachopatikana katika mate mdomoni. Kimeng'enya hicho kinavunja molekuli za wanga kuwa molekuli ndogo zaidi. Hizo molekuli ndogo zaidi zinaendedela kuvukwa tumboni lakini kazi ya tumbo imesharahisishwa kutokana na kimeng'enya katika mate.

Kuna pia vimeng'emya nje ya mmeng'enyo tumboni: vina kazi kote mwilini ndani ya seli, kwa mfano vinaendesha kunakiliwa kwa DNA wakati wa kuzaa.

Vimeng'enya vimepata kazi pia katika bioteknolojia. Hapo vinatengenezwa katika maabara au hata viwandani ama kwa kutumia bakteria wa pekee au kwa kuiga mchakato wa bakteria kwa mbinu za kikemia.

Kwa mfano vimeng'enya vinatiwa katika sabuni ya kufulia nguo ili kuharakisha kuondolewa kwa mafuta au damu.
Viungo vya Nje

* Elevated liver enzymes details

Jamii:Biolojia
Jamii:Kemia
Kimbiji

ni kata ya Wilaya ya Kigamboni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 17101.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 10,729 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,673 waishio humo.

Kimbiji ina mitaa 6: Golani, Kwa Chale, Mikenge, Ngobanya, Kizito Huonjwa na Kijaka.
Historia

Kulikuwa mahali pa makazi ya Waswahili wa kale katika pwani ya Bahari ya Hindi.
Tazama pia

* Magofu ya Kimbiji
* Orodha ya miji ya kale ya Waswahili
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Kigamboni
Jamii:Miji ya kale ya Waswahili
Yombo Vituka

thumb|Eneo la Yombo Relini. Kwa mbali unaona soko dogo ambalo linahudumia wakazi wa Vituka na Kiwalani kwa ujumla wake.
ni kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 15115.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 77,082 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 59,975 waishio humo.

Yombo Vituka kwenye miaka ya 1980 na mwanzoni mwa miaka ya 1990 ilikuwa na eneo kubwa la mashamba ya watu ya miembe, mikorosho, mpunga, na kadhalika. Lakini kuanzia mwaka 1995 na kuendelea, kata imeanza kupanuka kwa kiasi kikubwa sana na kupelekea kuwa na majumba mengi ya watu wenye uwezo. Leo hii, Yombo Vituka imekuwa sehemu yenye wakazi wengi kupita hata kata zake za jirani kama vile Kiwalani na Kitunda.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Temeke
Charambe

ni kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 15117.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 38,587 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ilikuwa na wakazi wapatao 83,401 waishio humo.

Changamoto inayosumbua kata ya Charambe ni umeme na barabara pamoja na kukosekana kwa hospitali.

Tatizo lingine ni msongamano wa nyumba na shule za msingi na sekondari kukosa madarasa na madawati ya kutosha.

Kata ya Charambe ina shule za msingi 4 na shule ya sekondari 1.

Mwaka 2015 katika shule ya Nzasa kulitokea ajali ya mkorosho kangushwa na upepo. Katika ajali hiyo mtoto mmoja aliangukiwa lakini alipona. Maana halisi ya jina la shule Nzasa ni chanzo cha maji.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Dar es Salaam
Jamii:Wilaya ya Temeke
Vuga (Tanga)

Vuga ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 11,410 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,128 waishio humo.
Historia

Tangu kuja kwa Mbegha, Vuga ilikuwa mji mkuu wa wafalme wa Washambaa kwa kipindi cha karne ya 18 na 19. Mnamo 1850 ilikuwa na wakazi 3,000 ambayo ni idadi kubwa katika kipindi kile. Wakati wa kuongezeka kwa biashara katikati ya karne ya 19 mahali pa Vuga mlimani palijionyesha kama hasara kwa sababu machifu wa bondeni walitajirika haraka zaidi. Baada ya kifo cha mtemi Kimweri ye Nyumbai mwaka 1862 Semboja wa Mazinde alipata kipaumbele na Vuga haikuwa tena makao ya kifalme ikarudi kuwa kijiji tu.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Bumbuli
Mponde

Mponde ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 10,205 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,232 waishio humo.
Mahali Mponde ilipo

Kijiji cha Mponde kipo upande wa kusini magharibi mwa mji wa Bumbuli, kijiji cha Mponde kipo kwenye milima na hali ya hewa ya hapa ni baridi. Upande wa magharibi wa kijiji cha Mponde kuna msitu mkubwa sana wa asili ambao ndio unaotenganisha kijiji hiki na kijiji cha Soni.
Historia ya Mponde

Wakazi wa Mponde ni wasambaa na lugha yao kubwa ni kisambaa na kiswahili.
Kiuchumi

Shughuli kubwa ya wakazi wa kijiji cha Mponde ni kilimo cha mazao ya chakula na biashara. Katika kijiji cha Mponde kipo kiwanda kikubwa cha kusindika majani ya chai. Hivyo sehemu kubwa ya kijiji hiki imezungukwa na mashamba ya chai.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Bumbuli
Mayo (Bumbuli)

thumb|right|250px|Kijiji cha Mayo
Mayo ni kata ya Wilaya ya Bumbuli katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. Mayo ni sehemu ya tarafa ya Bumbuli. Kijiji cha Mayo kipo kwenye mlima, upande wa mashariki wa mji wa Bumbuli. Kijiji cha Mayo kinapakana na kijiji cha Mgwashi kwa upande wa Kaskasini Mashariki. Vijiji vya Mayo na Mgwashi vinatenganishwa na msitu mkubwa wa Mazumbai.
Watu na uchumi

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 5,187 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,218 waishio humo.

Wakazi wa eneo hili ni hasa Wasambaa na shughuli yao kubwa ni kilimo cha mazao ya chakula na ya biashara.
Zao kubwa la biashara kwa wakazi wa kata ya mayo ni majani ya chai. Licha ya zao la ndizi kuwa la chakula, lakini wakazi wa Mayo hulifanya kama zao la biashara pia.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Bumbuli
Mtae

Mtae ni kata ya Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 4,525 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,851.

Kata ya Mtae inaundwa na vijiji vya Mtae, Mtii, Mpanga, Kianga, Mpanga, Kweshido, Kishangazi na Futii. Kata hiyo inapakana na tarafa za Umba upande wa mashariki, Mlalo upande wa kusini na Sunga upande wa magharibi.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Lushoto
Mng'aro

Mng'aro ni kata ya Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga, Tanzania.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 9,389 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,148 waishio humo.

Kata hii ina shule za msingi tatu na shule moja ya sekondari.

Ndani ya kata hii kuna skimu kubwa kwa ajili ya kilimo cha umwagiliaji pamoja na gereza la kilimo.

Mwaka 2015 kata hii ilifanikiwa kumpata diwani kupitia CHADEMA na hivyo kuweka historia ya kuwa kata pekee iliokwenda kwa upinzani ndani ya wilaya ya Lushoto.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Lushoto
Mlalo

Mlalo ni kata ya Wilaya ya Lushoto katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. Msimbo wa posta ni 21721.

Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 7,589 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 8,143 waishio humo.

Kuna vijiji vya Mlalo, Msale, Kibandai, Ngazi, Mgwashi, Baghai na Bungoi.

Mlalo iko kwenye kimo cha mita 1450 juu ya usawa wa bahari magharibi mwa milima ya Usambara. Ni eneo lililokaliwa na Washambaa kabla ya enzi ya ukoloni.
Misheni ya Kilutheri

Mnamo mwaka 1889 Wajerumani Baumann na Hans Meyer walikuta huko makao makuu ya mwene Sikinyassi aliyetawala maeneo ya Usambara kaskazini.

Kazi ya kanisa la Kilutheri kwenye milima ya Usambara ilianzia Mlalo. Mnamo mwaka 1891 wamisionari Walutheri Ernst Johanssen na Paul Wohlrab kutoka shirika la misioni Bethel katika Ujerumani walifika huko. Walikataa kusindikizwa na polisi ya kikoloni kwa sababu hawakutaka kuanzisha misioni yao kwa nguvu ya silaha. Walipata kibali cha mwene Sikinyasi wakaanzisha kituo cha "Hohenfriedeberg" (Kijerumani kwa mlima mrefu wa amani). Pamoja na kujenga kanisa, walianzisha pia kituo cha kuwahudumia wenye ukoma.
Marejeo

Jamii:kata za Mkoa wa Tanga
Jamii:Wilaya ya Lushoto