JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
VFC Plauen

VFC Plauen is 'n sokkerklub uit Plauen in die deelstaat Sakse in Duitsland.

Die klub is op 27 Mei 1903 gestig as 1. Vogtländischer Fußballclub Plauen. Tydens die Derde Ryk het die klub in 1933 een seisoen in die topvlak Gauliga Sakse deurgebring.

Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub deur die Geallieerdes ontbind, maar in 1945 is dit heropgerig as SG Plauen-Süd. In 1949 is die klub herdoop na ZSG Zellwolle Plauen en in 1950 na BSG Rotation Plauen. In dieselfde jaar het die klub met BSG Sachsenverlag Plauen saamgesmelt en in 1954 het die klub weer 'n nuwe naam gekry, BSG Wismut Plauen. Teen 1964 het die span al weer 'n nuwe naam gekry naamlik BSG Motor WEMA Plauen. Na die twee Duitslande se hereniging het die klub in 1990 sy tradisionele huidige naam teruggeneem.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer


Plauen
Kategorie:Sakse
SSVg Velbert

SSVg Velbert is 'n sokkerklub uit Velbert in die deelstaat Noord-Rynland-Wesfale in Duitsland.

Die klub is op 23 Februarie 1902 gestig as Velberter FC 02. In 1917 het die sokkerafdeling van Turner Velberter Turnvereins 1864 met die klub saamgesmelt om VFC 02, Spielabteilung des Velberter Turnvereins 1864 te vorm, maar na 5 jaar het die 2 groepe weer uitmekaargespat. In 1933 het die klub met Ballspiel-Verein 07 Velbert saamgesmelt om Verein für Bewe-gungspiele 02/07 Velbert te vorm.

In 1964 het die klub met SSV Velbert 1912 saamgesmelt om die huidige klub te vorm (SSV Velbert 1912 was die klub wat ontstaan het uit die sokkerafdeling van Turner Velberter Turnvereins 1864 met wie die klub vir 5 jaar vanaf 1917 saamgesmelt was).

Die klub se hoogtepunt was in 1969, toe die tweedeliga Regionalliga Wes gehaal is.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer


Velbert
Witsous

Witsous (soms ook genoem Béchamelsous) is 'n sous van Franse oorsprong wat bestaan uit meel, botter, melk, sout en peper.
Geskiedenis

Die heel eerste witsous was geskep deur kalfsvleis en kruie vir lang periodes in melk te smoor en dan ekstra room by te voeg. Die resep verskyn onder die benaming van béchamelsous in Le Cuisinier françois (1651), 'n resepteboek deur die kok van Lodewyk XIV, François Pierre (de) La Varenne (1615–1678). Die boek het 30 uitgawes oor die volgende 75 jaar gehad en word as een van die grondleggers van Franse kookkuns beskou. Die sous se Franse naam, "Béchamel", was gekies ter ere van die Markies van Nointel, Louis de Béchaimel (1603–1703), 'n howeling en finansierder van die Franse hof. Béchaimel, wat op 'n tyd ook die opsigter van Bretagne was, word soms ontereg die uitvinder van die sous genoem.
Bestanddele en voorbereiding

Die mees basiese vorm van die sous bestaan uit gelyke hoeveelhede botter en meel, met 'n varieërende hoeveelheid melk, afhangende van die dikte van die sous wat verlang word. Sout en peper word na smaak bygevoeg.

Die botter word verhit, waarby die meel dan toegevoeg word. Die bestanddele word gemeng en gelaat om te braai tot verkleurd. Daarvolgens word die mengsel met melk verdun, bietjie vir bietjie en gemeng tussen toevoegings om klonte te voorkom. Die mengsel word toegelaat om oor baie lae hitte geprut tot die verlangde dikte verkry is. Sout en peper word dan na smaak bygevoeg.
Variasies

In Frankryk word 'n lourierblaar en 'n fyn gesnipperde ui oor die algemeen tot die sous bygevoeg en in Nederland en België is dit gebruiklik om neutmuskaat by te voeg.
Gebruike

Witsous word gereeld in pastadisse soos lasagne en macaroni en kaas gebruik, of om gekookte groente mee te bind. Die sous vorm ook die basis vir ander souse: kaas kan bygevoeg word om 'n kaassous te vorm (ook genoem 'n Mornay-sous), of mosterd kan bygevoeg word om 'n mosterdsous te vorm.

Kategorie:Franse kookkuns
Kategorie:Souse
Pornografie

duimnael|upright|'n Pornografiese akteur kry aanwysings by die regisseur van 'n pornofliek wat in 2004 in [[München, Duitsland, verfilm is.]]
Pornografie, wat soms verkort word tot porn of porno, is in sy breedste omskrywing die eksplisiete voorstelling van die menslike liggaam of seks met die doel om die kyker seksueel te stimuleer of prikkel.

Dit is soortgelyk aan erotika, wat kuns van 'n erotiese aard is, maar waarvan die hoofdoel nie is om te stimuleer nie, maar eerder die kuns op sigself. Die laaste paar dekades vanaf veral die dekade ná 1970, het 'n reusebedryf rondom pornografie ontstaan weens die verskyning van eers video- en toe DVD-tegnologie en die internet wat pornografie binne maklike bereik van enigeen met die nodige toerusting geplaas het. 'n Ander faktor wat tot die oplewing in die vervaardiging en verspreiding van pornografie gelei het, is 'n meer verdraagsame houding van die samelewing en die gepaardgaande verslapping in wetgewing oor die verspreiding en besit daarvan.

Soos erotika, kan pornografie in verskeie vorme voorkom. Dit sluit onder meer tydskrifte, foto's, beeldhouwerk, animasie, skilderye, klankopnames, rolprente, video's en DVD's in. Wanneer seksdade egter voor 'n gehoor opgevoer word, is dit nie pornografie nie, want die term verwys juis na die uitbeelding van seks en nie seks self nie.
Besware

duimnael|400px|Wetlike situasie in die wêreld:


Ondanks die omvang van die pornografiebedryf wêreldwyd, word daar ook besware daarteen gemaak. Feministe kla dat dit lei tot die objektivering van die vrou, waar vroue gesien word as voorwerpe vir uitbuiting deur mans pleks van mense met gevoelens en ander behoeftes buiten net om mans se seksdrang te bevredig. Godsdiensgroepe maak beswaar teen die uitbeelding van geslagsomgang buite die verband van die huwelik. Uit 'n sielkundige oogpunt word daarop gewys dat dit die gebruikers van pornografie leer dat seks iets is wat jy na willekeur kan aan- en afskakel, sonder om emosioneel betrokke te raak en sonder om iets van jouself te gee. Daar word ook beweer pornografie kan tot onrealistiese verwagtinge lei en mense minderwaardig laat voel wanneer hulle nie aan die standaarde van die pornografie-akteurs voldoen nie. Dit kan ook na bewering lei tot 'n afname in die gehalte van 'n mens se sekslewe wanneer gebruikers eerder pornografie ter stimulering gebruik as om regte seks te hê.
Voordele

Van die voordele, in 'n era van Seksueel oordraagbare infeksies soos MIV/vigs, is dat dit "veiliger" is as ware seksuele kontak. Maar wanneer beskerming tydens seks gebruik word, hou selfs dié argument nie steek nie.
Sien ook

*Geskiedenis van erotiese afbeeldings
*Pornhub
Macaroni-en-kaas

duimnael|250px|Macaroni-en-kaas, met 'n bros kaas- en broodkrummelkors wat met tamatie versier is. Sedanini is i.p.v. macaroni gebruik en spek is ook by die dis gevoeg.

Macaroni-en-kaas is 'n eenvoudige pastagereg wat gemaak word deur macaroni in 'n witsous te bak, met 'n gesmelte kaaskors bo-op.
Geskiedenis

Die oorsprong van die dis word al dekades lank betwis: sommige mense beweer dat die Amerikaanse president Thomas Jefferson die dis aan die begin van die 19de eeu uitgevind het, terwyl sommige mense dit as 'n tradisionele Britse dis beskou. Ander weer, beweer dat die antieke Romeine, Arabiere of selfs die antieke Sjinese die dis vir die eerste keer gemaak het.
Bestanddele en voorbereiding

Die basiese bestanddele van die dis is gekookte macaroni waarby 'n vorm van witsous gevoeg word (daar word gereeld kaas by die witsous gevoeg om 'n kaassous te vorm). Gerasperde kaas word bo-op gestrooi en dan word die dis vir een uur in 'n matige oond (180 °C) gebak. Die gereg word ook gereeld met tamatiesous bedien.
Variante

Die gereg kom in baie gedaantes voor: soms word blokkies spek, maalvleis of groente by die macaroni gevoeg. Die sous kan ook vervang word deur gewone melk of room, of verryk word met kaas of mosterd. Broodkrummels kan ook bo-oor die kaas gestrooi word om die gereg 'n bros, krokante tekstuur te gee, of selfs gegeur word deur kruie of speserye (soos basilikum) by te voeg. Tamatieskywe kan ook bo-op die kors geplaas word.

Wanneer geen macaroni verkrygbaar is nie kan ander vorms van pasta ook gebruik word.
Bronnelys

* S.J.A. de Villiers (2002). Kook en Geniet. Human & Rousseau: Kaapstad.
* S. Freeman. (1993). The Student Pasta Cookbook. Collins & Brown: Londen.
* About Macaroni and Cheese van About.com. Laaste besoek 14 Mei 2007.
* Macaroni and Cheese van inmamaskitchen.com . Laaste besoek 14 Mei 2007.

Kategorie:Pasta
Jeff Stryker

Jeff Stryker (gebore Charles Casper Peyton op 21 Augustus, 1962 in Carmi, Illinois, VSA) is 'n Amerkiaanse pornografiese filmster wat speel in gay, heteroseksuele en biseksuele volwasse rolprente. Hy woon in Kalifornië.
Rolprentloopbaan en persoonlike lewe

Stryker het roem in die pronografiebedryf verwerf vir sy tipies Amerikaanse aantreklikheid, sy geneigdheid tot die gebruik van vuil taal en sy reusagtige, dik penis, wat na bewering 10 duim (sowat 25 cm) lank is.

Hy is primêr bekend om sy vertonings in gay rolprente, hoewel hy 'n paar jaar lank hard teen die gay etiket baklei het en self beweer het hy is nie eers biseksueel nie, nie eers in sy privaat lewe nie. Later het hy erken hy is biseksueel en sy seksualiteit as "universeel" beskryf.

Stryker se halfbroer, "Rick Stryker", het in 'n stadium ook gay volwasse rolprente gemaak, maar ondanks sy gewildheid na 'n ruk weer die bedryf verlaat.

Stryker het 'n seun, Joseph Peyton, wat hy alleen grootgemaak het (ná 'n uitgerekte hofstryd om toesig) vandat die seun een jaar oud was.
Videografie

Gay
Ander

*Can I Be Your Bratwurst, please (nie porno) deur Rosa von Praunheim 1999
*How to Enlarge Your Penis 1993
*Jeff Stryker’s Favorite Sexual Positions 1992
*Stryker’s Best Powerful Sex (heteroseksueel) 1992
*After Death AKA Zombie 4: After Death (nie porn) 1988
*The Heiress (heteroseksueel)
*Jamie Loves Jeff 1987 (heteroseksueel) met Jamie Summers, Megan Lee, Nikki Nights, Tom Byron, Erica Boyer
*Jeff Stryker: A Romance Video for Women (heteroseksueel) 1987
*The Switch Is On (biseksueel) 1987


Kategorie:Amerikaanse akteurs
Kategorie:Pornografiese akteurs
Kategorie:Geboortes in 1962
Kategorie:Lewende mense
Heteroseksualiteit

duimnael|200px|'n Heteroseksuele verhouding word dikwels deur die voltrekking van die huwelik bevestig

Heteroseksualiteit is die beskrywing van 'n seksuele identiteit waar 'n persoon primêr seksueel aangetrek word tot die teenoorgestelde geslag. Daarnaas kom homoseksualiteit voor, waar die aantrekking tot dieselfde geslag is, en biseksualiteit, waar die aantrekking tot beide geslagte is, hoewel selde in presies dieselfde mate.

Hoewel daar geraam word dat tot 'n derde van alle volwasse mans 'n gay ervaring tot by orgasme gehad het, is net 'n geskatte twee tot vier persent van alle mans uitsluitlik gay. Die voorkoms van biseksualiteit is selfs moeiliker om te bepaal. As alle gay en biseksuele mense van die totaal afgetrek word, kan die voorkoms van heteroseksualiteit op ruim 90% van die bevolking geskat word.

Dit hang egter baie af van omstandighede. In sekere gevalle, waar daar geen of min moontlikheid vir heteroseksuele geslagsomgang is (soos in tronke of koshuise van skole met nét seuns óf meisies), word heteroseksuele omgang tydelik prysgegee. Dit beteken egter nie dat mense wat dan aan gay seks deelneem, nie meer heteroseksueel is nie. Die bewering is al gemaak dat vroue emosioneel nader aan mekaar kan wees as aan 'n man, maar solank hulle nie omgang het nie, is hulle heteroseksueel, terwyl die teenoorgestelde van mans waar is: hulle kan met mekaar omgang hê, maar solank hulle nie emosioneel by mekaar betrokke raak nie, is hulle nie gay nie. Dit is egter 'n hoogs aanvegbare stelling met min navorsing om dit te bewys.
Bronne

* The Diagram Group, Man's Body - An Owner's Manual; Bantam Books; London, 1983.


Kategorie:Huwelik
Kategorie:Seksuele oriëntasie
Vagina

duimnael|Die menslike vulva met Engelse byskrifte.

Die vagina of skede is die benaming vir die inwendige dele van die geslagsorgaan wat by vroulike diere en die mens die baarmoeder met die buitekant van die liggaam verbind. Die uitwendige deel word vulva genoem.

Die vagina is geskik om die man se penis te ontvang tydens seksuele omgang. So word ook die saadvloeistof daarin uitgestort. As daar 'n swangerskap uit voortspruit, word die vagina deel van die geboortekanaal tydens die bevalling.

Die woord vagina is van Latynse afkoms en beteken onder meer die skede van 'n swaard.
Sien ook

* Penis


Kategorie:Geslagsorgane
Kategorie:Ginekologie
Kategorie:Bekken
VfB Hüls

VfB Hüls is 'n sportklub uit Marl in die deelstaat Noord-Rynland-Wesfale in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Hüls is 'n stadsdeel van Marl.

Die klub is op 22 Julie 1948 gestig as Eintracht Lippe en daarna in 1951 herdoop na Verein für Rasenspiele 1948 e.V. Marl-Hüls. VfR het hierna met SuS Drewer-Süd saamgesmelt in 1976 om die huidige klub tot stand te bring.

Die klub se beste prestasie was toe dit die Oberliga Wesfale in 2000 gewen het. Die klub was egter nie suksesvol in daardie jaar se uitspeelwedstryde om promosie na die Regionalliga nie.

Behalwe sokker het die klub ook afdelings vir roei, boks, hokkie, gimnastiek en gewigoptel.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubwerf


Hüls
Strijdom van der Merwe

Strijdom van der Merwe (1961 -) is een van Suid-Afrika se bekendste landkunstenaars.

Hy het kuns aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer en daarna drukwerk in Utrecht, Nederland, en beeldhouwerk in Praag in die Tsjeggiese Republiek. Hy was ook voltydse kunstenaar aan die Kent Institute of Art and Design in Canterbury, Engeland.

Van der Merwe het al talle persoonlike uitstallings in talle galerye gehou oor die afgelope paar jaar. Verskeie private en openbare versamelaars het plaaslik en oorsee van sy werk aangeskaf. Hy het opdragbeeldhouwerke in onder meer Suid-Korea, Turkye, Frankryk, België, Letland, Swede, Japan, Italië en Australië gedoen.

As landkunstenaar gebruik hy die materiaal wat 'n bepaalde terrein bied. Sy beeldende werke neem hulle vorm aan in verhouding tot die landskap. Hy werk altyd met die natuurlike omgewing en gebruik water, sand, hout en rotse, asook vlae.
Eksterne skakels

*Van der Merwe se amptelike webblad
*Berig oor toekenning gewen


Kategorie:Geboortes in 1961
Van der Merwe, Strijdom
Kategorie:Lewende mense
1. FC Eschborn

1. FC Eschborn is 'n sokkerklub uit Eschborn in die deelstaat Hessen in Duitsland.

Die klub is op 10 September 1930 gestig, maar na die Tweede Wêreldoorlog deur die Geallieerdes ontbind. Dit is heropgerig as SG Eschborn. In 1950 het die sokkerafdeling onafhanklik geword van die klub, wat op daardie stadium as Turnverein Eschborn bekend gestaan het. Die onafhanklike sokkerklub het die huidige naam aangeneem.

Die hoogtepunte in die klubgeskiedenis was die twee seisoene wat op die derdevlak Regionalliga deurgebring is, asook die wen van die Hessenpokal wat die klub toegang tot die 1ste ronde van die DFB-Pokal in die 2005/06-seisoen gegee het.

Die klub het tans (2007) ernstige finansiële probleme en die swaard van bankrotskap het die klub reeds gedwing om van sy beste spelers ontslae te raak.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubwerf
* The Abseits Guide to German Soccer


Eschborn
Pedro II van Brasilië

Pedro II van Brasilie (Pedro de Alcântara João Carlos Leopoldo Salvador Bibiano Francisco Xavier de Paula Leocádio Miguel Gabriel Rafael Gonzaga de Bragança e Habsburgo; 2 Desember 1825 – 5 Desember 1891) met die bynaam "die Grootmoedige", was die tweede en laaste monarg van die Brasiliaanse Ryk, wat vir 'n tydperk van 58 jaar oor die land geregeer het. Hy is in die Keiserlike paleis van São Cristóvão, in Rio de Janeiro gebore. Hy was die jongste seun van keiser Pedro I van Brasilië en keiserin-gemalin Maria Leopoldina, en dus 'n lid van die Brasiliaanse tak van die Huis van Braganza. Die skielike abdikasie van sy pa en dié se vertrek na Portugal, het van Pedro op net vyf jarige ouderdom keiser gemaak. In sy jeug is druk op hom geplaas om sy tyd hoofsaaklik aan studies ter voorbereiding vir die heerskappy te spandeer, en het aldus min oomblikke van vreugde beleef óf vriende van sy ouderdom geken. Sy ervarings met paleisintriges en politieke geskille gedurende hierdie tydperk het 'n groot impak op die vorming van sy karakter gehad. Keiser Dom Pedro II het 'n man met 'n sterk pligsbesef en toewyding aan sy land en volk geword. Aan die teenkant is hy toenemend deur sy rol as monarg gegrief.
Keiserskap

duimnael|links|upright|Dom Pedro II omstreeks 1887
As 'n seun van vyf het Pedro die Keiser van Brasilië geword, net nadat sy vader Pedro I van Brasilië geabdikeer het om 'n politieke en militêre oorlog in Portugal te ondersteun. Laasgenoemde oorlog het daartoe gelei dat Pedro II se suster, Maria II, koningin van Portugal sou word.

Pedro II het vir 58 jaar regeer. Gedurende sy heerskappy het industriële ontwikkeling in Brasilië begin. Hy het vir aansienlike vooruitgang en ontwikkeling in sy land gesorg. Pedro II het ook na die Verenigde State gereis waar hy Alexander Graham Bell ontmoet het. Daartydens het hy die eerste Brasiliaan geword om 'n telefoon te gebruik.

Pedro II was 'n liberale leier en het slawerny op 13 Mei 1888 onwettig verklaar. Alhoewel hy 'n gewilde figuur was het hy absolute mag oor die parlement gehad en sommige het hom as 'n struikelblok op die pad na modernisme beskou. Op 15 November 1889 is hy deur 'n militêre staatsgreep onttroon, waarna hy en sy familie na Portugal gevlug het.

Hy sterf in Desember 1891 in Parys en sy eie oorskot en dié van sy vrou is in 1920 na Brasilië geneem. Hulle is in Petropolis, die voormalige somerwoning van die keiserlike familie, begrawe.
Bronne

: Hierdie artikel is deels uit die Engelse Wikipedia artikel, Pedro II of Brazil, vertaal.


Kategorie:Brasiliaanse keisers
Kategorie:Geboortes in 1825
Kategorie:Sterftes in 1891
Keiser

duimnael|upright|Gaius Julius Caesar

'n Keiser is 'n manlike monarg en leier van 'n keiserryk. Keiserin is die vroulike eweknie. Die titel is afkomstig van die latynse Caesar afkomstig van Gaius Julius Caesar. ’n Keiser word beskou as hoër as 'n koning. Van die lande soos die Duitse Keiserryk en die Keiserryk Oostenryk was in hul geheel onder die gesag van 'n keiser, terwyl enkele dele van die lande as 't ware koninkryke gevorm het en dus deur konings beheer is. Byvoorbeeld was die Koninkryk Pruise deel van die Duitse Keiserryk en die Pruisiese koning was in personele unie gelyktydig keiser van die Duitse Ryk, terwyl lande soos Beiere, Sakse en Württemberg hul eie konings gehad het. In Oostenryk-Hongarye was die Keiser van Oostenryk gelyktydig koning van Hongarye.

'n Keiser kom gewoonlik aan bewind wanneer een van sy ouers sterf. In sommige lande stem mense vir 'n nuwe keiser vanuit 'n lys van kandidate.

Die enigste oorblywende keiser in die wêreld vandag is die Keiser van Japan. Oor die geskiedenis het verskeie lande op verskillende tye keisers gehad, insluitende Brasilië, Meksiko, Ethiopië, Indië (Mogolryk en Brits-Indië), Iran, Korea, die Chinese Keiserryk, die Duitse Keiserryk, die Keiserryk Oostenryk, Oostenryk-Hongarye, die Romeinse Ryk, die Bisantynse Ryk, die Ottomaanse Ryk, Frankryk en die Russiese Ryk.
Eksterne skakels

*


Kategorie:Adellike titels
Lughawe Schiphol

Schiphol, of Lughawe Schiphol (Schiphol Airport, Amsterdam Airport of Amsterdam Airport Schiphol in Engels; IATA: AMS, ICAO: EHAM), is die grootste Nederlandse lughawe. Schiphol lê in die munisipaliteit Haarlemmermeer suidwes van Amsterdam, in die provinsie Noord-Holland.

Schiphol is die tuishawe van die Nederlandse lugrederye soos KLM, Martinair en Transavia Airlines. Schiphol lê onder die seevlak. Op die plek waar Schiphol nou geleë is was daar 'n vroeër 'n dorp met die naam "Rijk". Die naam "Schiphol" word ook gebruik as pleknaam, sowel as Schiphol-Oost en Schiphol-Rijk.

Die lughawe is die eiendom van die Schiphol Groep (statutêre naam: "N.V. Luchthaven Schiphol"), met as aandeelhouers die Nederlandse Staat, en die munisipaliteite Amsterdam en Rotterdam.

duimnael|links|300px|Kaart van Schiphol
duimnael|senter|250px|Vertreksaal 3
Eksterne skakels

* Schiphol op amsterdam.nl
* Webwerf Amsterdam Airport Schiphol
* Schipholtoring-Oos in 3D (op Google Earth)
* Schipholtoring-Wes in 3D (op Google Earth)
Verwysings

Kategorie:Haarlemmermeer
Kategorie:Noord-Holland
Kategorie:Geboue en strukture in Nederland
Kategorie:Vervoer in Nederland
Schiphol
FSV Salmrohr

FSV Salmrohr is 'n sokkerklub uit Salmtal in die deelstaat Rynland-Palts in Duitsland.

Die klub is in 1921 gestig as DJK Salmrohr-Dörbach, maar in 1933 is die naam verander na SV Salmrohr. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub in 1946 herstig as SV Salmrohr 1946 en 'n jaar later is die naam verander na FC Salmrohr 1946. Tussen 1958 en 1971 het die klub bekend gestaan as FSV Salmrohr-Dörbach, waarna die huidige naam aangeneem is.

Die klub se grootste prestasie was om een seisoen (1986/87) in die 2. Bundesliga deur te bring. Die klub het ook die hoofrondte van die DFB-Pokal in 1988 en 1993 gehaal.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubwerf
* The Abseits Guide to German Soccer
* Rheinlandliga
* Oberliga Südwest


Salmrohr
Lutesium

Lutesium is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool Lu en atoomgetal 71. Lutesium is genoem ná die Latynse naam van Parys (Lutetia), waar dit ontdek is. Lutesium is in 1907 byna gelyktydig, maar onafhanklik deur Georges Urbain, Carl Auer von Welsbach en Charles James ontdek. In 1909 is die ontdekking aan die Franse chemikus Georges Urbain toegeken en die element is volgens sy voorstel lutesium genoem. Die metaal het twee natuurlike isotope. Een is stabiel, die ander is radioaktief maar het 'n lang halfleeftyd.

Die element word dikwels tot die f-blok gereken, maar omdat dit 'n volle 4d14-subskil besit word dit ook dikwels as 'n 5d1-oorgangsmetaal beskou en in die skandiumgroep geplaas. Omdat die -ioon net volle elektronskille bevat is dit diamagneties en sy oplossings in kleurloos.
Eksterne skakels

Kategorie:Chemiese elemente
Kategorie:Lantaniede
Hafnium

Hafnium is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool Hf en atoomgetal 72. Hafnium is genoem ná die Latynse naam van Kopenhagen (Hafnia), waar dit ontdek is. Hafnium is in 1923 deur Dirk Coster en George de Hevesy ontdek. Die metaal het ses natuurlike isotope.
Eienskappe

Hafniumatome lyk baie soos sirkoniumatome. Hulle het amper dieselfde grootte en die chemiese eienskappe van die twee elemente ook amper dieselfde.
Daar is net twee minerale wat as ertse vir hafnium kan dien, alviet en hafnoon, wat 'n volledige reeks mengkristalle met sirkoon vorm. Die metaal word verkry deur suiwering van sirkoon. Die jaarlikse produksie is nie meer as 50 ton nie.

Die suiwere metaal is aan die lug blootgestel bedek met 'n oksiedlaag wat oksidasie verder verhoed. Fynverdeelde hafniumpoeier kan nogtans ontplof.
Die metaal los nie in basisse of sure op nie, behalwe in fluoorsuur.

Hafnium het 'n baie hoë smeltpunt en absorbeer neutrone baie sterk. Dit word in die nukleêre industrie toegepas. Van sy legerings en keramiese verbindings word ook vanweë hulle hoëtemperatuureienskappe aangewend.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Chemiese elemente