JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පාට කූරු (Crayon)

පාටකූරක් යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ වර්ණ ගන්වන ලද ඉටි, අගුරු හෝ රටහුණු වැනි ද්‍රව්‍යයකින් නිර්මාණය කළ කූරක් වන අතර එය ලිවීම හෝ ඇදීම සදහා භාවිතා කෙරෙයි. තෙල් සහිත රටහුණු වලින් නිර්මාණය කළ පාට කූරු තෙල් පැස්ටල් කූරු ලෙස හැදින්වෙන අතර වියළි බන්ධන මාධ්‍යයක් භාවිතයෙන් වර්ණක බැද තබාගන්නා ඒවා සරළව පැස්ටල් කූරු වශයෙන් හැදින්වෙයි. Grease Pencil හෙවත් China Marker (එක්සත් රාජධානියේදී මේවා Chinagraph Pencil ලෙස හැදින්වේ) නම් පාඨකූරු වර්ගය වර්ණ ගන්වන ලද සහ දැඩි බවට පත් කරන ලද ග්‍රීස් ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් මේවා දැඩි දිලිසෙන සුළු පෘෂ්ඨයන් වන ඔප දැමු පෝසිලේන් සහ වීදුරු වැනි පෘෂ්ඨ මත සලකුණු යෙදීම සදහා ප්‍රයෝජනවත් වෙයි.

බොහෝ විට ඉටි ආශ්‍රයෙන් නිර්මිත පාට කූරු ඇදීම සහ වර්ණ ගැන්වීම සදහා ළමුන් විසින් භාවිතා කරති. ලොව පුරා බොහෝ පාසැල් තුළ පාට කූරු අත්‍යවශ්‍ය උපාංග බවට පත්ව ඇත. මේවා භාවිතය පහසුවන අතර තීන්ත හෝ වෙනත් සළකුණු කාරක මෙන් අපිරිසිදු තත්වයක් ඇති නොකරයි. එමෙන්ම මේවා මොට ස්වභාවයක් ගන්නා හෙයින් පැන්සල් හෝ පෑන් භාවිතයේදී ඒවායේ උල්හැඩති ස්වභාවය නිසා ඇති විය හැකි අනතුරු මේවා මගින් සිදුනොවෙයි. තවද මේවා විෂ සහිත නොවන අතර විශාල වර්ණ පරාසයක් මේවා මගින් ලබාගත හැක.

ලොව පාට කූරු නිෂ්පාදනයේ යෙදෙන විශාලතම සමාගම Binney & Smith Inc. වන අතර ඔවුන් පාට කූරු නිෂ්පාදනය ලොවට හදුන්වාදුන් සමාගම ද වේ. ඔවුන් නිපදවන පාට කූරු Crayola නම් වෙළද නාමය යටතේ අලෙවි කෙරෙන අතර ඒවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ බොරතෙල් කර්මාන්තයේ ඵලයක් වන පැරෆින් ඉටි මගින් වේ. සෝයා බෝංචි මගින් නිස්සාරණය කරන තෙල් මගින් ද පාට කූරු නිර්මාණය කල හැකි නමුත් මෙය එතරම් ප්‍රචලිත ක්‍රමයක් නොවේ. Crayola වෙළද නාමය යටතේ නිකුත් කරන ලද පාට කූරු අටකින් යුත් පළමු ඇසුරුම් වෙළද පොළට නිකුත් කරන ලද්දේ 1903 වසරේදී වේ. මෙම පා‍ට කූරු ඇසුරුමෙහි මිල ඇමරිකානු මුදලින් නිකල් 1 ක් විය. එහි අඩංගු වූ වර්ණ වන්නේ කලු, දුඹුරු, නිල්, රතු, දම්, තැඹිලි, කහ සහ කොළ වේ. Crayola නාමය නිර්මාණය කරන ලද්දේ එඩ්වින් බිනීගේ බිරිද වු ඇලිස් ස්ටෙඩ් බිනී විසිනි. ඇය එම වදන නිර්මාණය කරන ලද්දේ රටහුණු සදහා වු ප්‍රංශ නාමය වන Craie සහ තෙල් සහිත යන අරුත දෙන ප්‍රංශ වදන වු Oleagineux නම් පද දෙක එක් කිරීමෙනි.

ඇතැම් කලා උපකරණ නිර්මාණ සමාගම් ජලයේ දිය කළ හැකි පාට කූරු නිෂ්පාදනය කරයි. ඒ සදහා උදාහරණයක් වන්නේ ස්විට්සර්ලන්ත සමාගමක් වන Caran d’Ache සමාගමයි. ජලය ඇතිව හෝ නැතිව මාධ්‍යයට යෙදු විට පාටකූරු වල වර්ණ ඉතා පහසුවෙන් මුසු කළ හැක.

තම වැඩකටයුතු සදහා Conte පාටකූරු භාවිතා කළ නිර්මාණ කරුවෙකු ලෙස ජීන් - ෆැන්කොයිස් මිලට් හදුන්වා දිය හැක. පාටකූරු ද්‍රව වන උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් 120 0F හෝ 400C පමණ වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Crayon
නීති වෘත්තිය

නීතීඥවරු සිය සේවාදායකයින්ට ඔවුන්ගේ නෛතික අයිතිවාසිකම් හා වගකීම් පිලිබඳ උපදෙස්දීම සහ අධිකරණයන්හි ඔවුන් නියෝජනය කිරීම සිදු කරති. මානව හිමිකම් පිලිබඳ යුරෝපා අධිකරණය දක්වා ඇති අන්දමට නීතිය සෑම අයෙකුටම ප‍්‍රවේශවිය හැක්කක් විය යුතු වන අතර නීතිය තමන්ට කෙසේ බලපානු ඇතිදැයි පූර්වඋපකල්පනය කළහැකි වියයුතුය. වෘත්තීයමයභාවය පවත්වාගැනීම පිණිස නීති වෘත්තිය රජය හෝ නීතීඥ සංගමය, නීතීඥ මණ්ඩලය හෝ නීති සංගමය වැනි ස්වාධීන නියාමන දේහයක් විසින් පාලනය කරනු ලැබේ. නීති වෘත්තියෙහි නියැලීමට අපේක්‍ෂා කරන අයෙකු සිය වෘත්තිය ආරම්භ කිරීමට පෙර නියාමන දේහයක් විසින් සහතික කරනු ලැබිය යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් විශ්ව විද්‍යාලයක නීති පීඨයක හෝ නීති විද්‍යාලයක අධ්‍යාපනය ලබා නීතිවේදී උපාධියක් ලබාගැනීම මේ සඳහා අවශ්‍ය වේ. එකී අධ්‍යාපනයෙන් අනතුරුව ඇතුලත්වීමේ විභාගයකින් සමත්විය යුතුය. සමහර රටවල් තැනැත්තකු නීති වෘත්තියට ඇතුලත්කරගැනීමට මීට අමතරව වෘත්තීය සුදුසුකම්ද ඉල්ලා සිටියි. බැරිස්ටර්වරයකු හෝ නීතීඥවරයකු වීමට අපේක්‍ෂා කරන අයකු පළපුරුදු බැරිස්ටර් වරයකු හෝ නීතීඥවරයකු යටතේ නියම කරන ලද කාලයක් කාළයක් කණ්ෂ්ඨයකු ලෙස සේවය කළයුතු වෙයි, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ රීති වලට අනුව නම් මාස 6 ක කාලයක් වසර 7ක් හෝ ඊට වැඩි පලපුරුද්දක් ඇති නීතීඥවරයකු යටතේ සේවය කළ යුතුවීම අනිවාර්ය අංගයකි. නීති වෘත්තියට අදාල වන්නාවූ සුදුසුකම්වලට අමතරව ඉහල අධ්‍යාපනික සුදුසුකම්ද ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතී. නීතිය පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රපති උපාධිය, නෛතික අධ්‍යනයන් පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රපති උපාධිය හෝ නීතිය පිලිබඳ දර්ශනසූරී උපාධිය මේ අතර වේ.

නිසි බලය ලැබීමෙන් අනතුරුව නීතීඥවරයකු බොහෝවිට නීතීඥ සමාගමක සේවය කිරීම, නීති වෘත්තිකයකු ලෙස ස්වාධීනව කටයුතු කිරීම, රජයේ තනතුරක් දැරීම හෝ පුද්ගලික ආයතනයක අභ්‍යන්තර නීතීඥවරයකු ලෙස සේවය කිරීම කළහැක. මීට අමතරව ඉල්ලීම මත වානිජ සේවාවන් මඟින් හෝ ස්වාධීන කි‍්‍රයාකාරිකයකු වශයෙන් පර්යේෂණ සිදුකිරිම මඟින් නෛතික පර්යේෂකයකු බවට පත්වීමේ හැකියාවද ඇත. නීතිය පිලිබඳ පුහුණුව ලද බොහෝ දෙනා නීති ක්ෂේත‍්‍රයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්ෂේත‍්‍රයන් වෙත සිය දක්‍ෂතාවය යොදවනු ලැබේ. නීතියේ වර්තමාන තත්වය තේරුම්ගැනීම පිණිස පොදු නීති සම්ප‍්‍රදාය තුල නීති පිලිබඳ පර්යේෂණ සිදුකිරීමට විශාල වැදගත්කමක් ලබාදෙනු ලබයි. නඩු තීන්දු, නීතිය පිලිබඳ වාර සඟරා සහ ව්‍යවස්ථාවන් පිලිබඳ අධ්‍යනය මීට ඇතුලත් වේ. අධිකරණ කාර්ය සටහන්, අනුනයන වාර්තා, ගිවිසුම්, භාර ආදිය කෙටුම්පත් කිරීමද නීති වෘත්තියට අදාල වෙයි. සාකච්ඡා කිරීම හා ගැටුම් නිරාකරණය පිලිබඳ හැකියාවන්ද නිරතවන ක්ෂේත‍්‍රය අනුව නීති වෘත්තියට වැදගත් වියහැක.
නීතිය විධායකය

නීතිය
විධායකය



ජී 8 රැස්වීම් සෑම රටකම විධායකයේ නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත වෙයි.

නීති පද්ධතිය තුල ‘විධායක’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ රජයේ දේශපාලන අධිකාරයේ කේන්ද්‍රයයි. එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව සහ ජපානය වැනි බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල එය ව්‍යවස්ථායකට තෝරා පත්කර ගැනුනු පුද්ගලයින්ගෙන් සමන්විත අතර බොහෝවිට එය කැබිනට්ටුව යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ. මීට සාමාන්‍යයෙන් දේශපාලන බලයක් නොමැති වුවත් සංකේතීයව එය බලාත්මක කරන්නාවූ රාජ්‍ය නායකයකුද සිටියි. සමහර රටවල රාජ්‍ය නායකයා නම් කිරීමෙන් පත්වන අතර (ජර්මනිය) තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී උරුමයෙන් (බි්ි‍රතාන්‍ය කිරීටය) පත්වනු ලැබේ. තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී එය මහජන ඡුන්දයෙන් පත්වන ධුරයක්ද (ඔස්ට්‍්‍රයාවේ ජනාධිපති) වියහැක. ප්හ‍රංශය එක්සත් ජනපදය, රුසියාව වැනි රටවල් මෙම ජනාධිපති ක්්‍රමයන් හෙවත් විධායකය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් වෙන්වූ ආස්ථිත්‍යයක් වන අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයට වගනොකියයි.

විධායකයේ භූමිකාව රටින් රටට වෙනස් වියහැක. බොහෝ අවස්ථෘවන්හිදී විධායකය විසින් නීති සම්පාදනයන් යෝජනා කිරීම හෝ ආරම්භ කිරීම සිදුකරනු ඇත. රටේ විදේශ සම්බන්ධතා එය විසින් පාලනය කරනු ලබයි. හමුදාව සහ පොලීසිය මෙන්ම නිලධාරිතන්ත්ව‍රයද බොහෝවිට විධායකයේ පාලනය යටතේ පවතී. රජයේ අමාත්‍යවරු හෝ රාජ්‍ය ලේකම්වරු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය, අධිකරණ අමාත්‍යාංශය වැනි රාජ්‍ය ආයතනයන්හි ප්බ‍රධානත්වය උසුලති. මේ අනුව නව විධායකයක් තේරී පත්වීම රාජ්‍ය පාලනය කෙරහි වන ප්ා‍රවේශයේ පූර්ණ වෙනසකට ලක්කරන අවස්ථාවක් වියහැක.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:නීති ආයතන
නීතිය සිවිල් සමාජය

1963 දී එක්සත් ජනපද සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය විසින් වොෂින්ටන් ඞී. සී. හි පවත්වන ලද පෙළපාලියක්

‘සිවිල් සමාජය’ යන යෙදුමේ ඉතිහාසය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිකයකු වන ජෝන් ලොක්ගේ කාළය දක්වා දිවයන්නකි. ඔහු සිවිල් සමාජය දුටුවේ ‘ඔවුන් අතර පවත්නා ආරවුල් විසඳීම සඳහා අධිකාරය හිමි පොදු නීතියක් හා අධිකරණ සමාජයක්’ හිමි ජනතාවක් ලෙසිනි. ජර්මානු දාර්ශනිකයකු වූ ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆෙඩ්‍රික් හේගල් සිය Elements of the Philosophy of Right නම් කෘතියේදී රාජ්‍යය; සිවිල් සමාජයෙන් වෙන්කොට දැක්වීය. සිය ඵෙතිහාසික දයලෙක්තිකවාදී කරකෘතමය තුල හේගල් විශ්වාස කළේ සිවිල් සමාජය සහ රාජ්‍යය යනු ධ්‍රැවීකරණයන් දෙකක් බවය. ජනතාවගේ අදහස් නිර්මාණය වන හා නීතිය කුමක් විය යුතුද යන්න පිලිබඳව ලොබි කිරීම් සිදුවන සිවිල් සමාජය අනිවාර්යයක් ලෙසම නීතියේ මූලාශ්‍රයක් වෙයි. ඕස්ට්‍රේලියානු බැරිස්ටර්වරයකු සහ ලේඛකයකු වන ජෙෆ්‍රි රොබින්සන් ජාත්‍යන්තර නීතිය පිලිබඳව කියා සිටියේ,
"එහි මූලික නූතන මූලාශ්‍රයන් සිය විසිත්ත කාමරයන්හි රූපවාහිනී තිරයන් මත දකින මානව හිමිකම් කඩවීම් වලට විරුද්ධ වන සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ සහ රාජ්‍යත නොවන සංවි්ධානයන්ගේ පරලට තිචාරයන් තුලින් සොයාගත හැක" යනුවෙනි.

කථාකිරීමේ නිදහස, සමාගමයේ නිදහස සහ වෙනත් බොහෝ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් විසින් ජනතාවට හමුවීමට, සාකච්ඡා කිරීමට, විවේචනය කිරීමට සහ සිය රජයන් පිලිබඳ කථාබස් කිරීමට ඉඩහසර නිර්මාණය කරදෙන අතර එමඟින් පරම ජාතන්ත්‍යන්තරවාදයේ පදනම නිර්මාණය වෙයි. සිය ජීවිත කෙරෙහි දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පිලිබඳ අවධානයෙන් පසුවීම හා එම තත්වයන් වෙනස් කිරීම මඟින් සහභාගීවන පිරිස වැඩිවීම හේතුකොටගෙන ජනතාව කෙරෙහි නීතිය පිලිගතහැකි සුජාත එකක් බවට පත්කරවයි. වර්ධනය වූ දේශපාලන පක්ෂ, විවාද සමාජයන්, වෘත්තීය සමිති, මැදිහත් මාධ්‍යායතන, ව්‍යාපාර, පුණ්‍යායතන යනාදී සියල්ලම යහපත් සිවිල් සමාජයක අංගයන් වේ.


ප්‍රවර්ගය:සමාජය
ප්‍රවර්ගය:මානව හිමිකම්
ඇන්ටෝනි ගවුඩි

ඇන්ටෝනි ප්ලැස්ඩ් ගැයිලෙම් ගවුඩි අයි කෝනෙට් යන්න් ස්පාඤ්ඤ බසින් ඔහුගේ නම දැක්වෙන ආකාරය වේ. “ඇන්ටෝනියෝ ගවුඩි ස්පාඤ්ඤ ජාතික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි‍යකු වන අතර ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වී ඇත්තේ ඔහුගේ අසමසම තනි පුද්ගලවාදී නිර්මාණකරණය නිසාමය

*සුවිශේෂ ගොඩනැඟිලි
**සග්රඩා ෆැමිලියා, කාසා මිලා, කාසා බට්ලො

*සුවිශේෂ ව්‍යාපෘති
**Parc Güell, Colònia Güell
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැදි

Antonio

ප්‍රවර්ගය:1852 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1926 මරණ
අත්කම් නිර්මාණ

ශිල්පය, ශිල්පීය වැඩ ලෙස ද හැඳින්වෙන අත්කම් නිර්මාණ යනු මුළුමනින්ම අතින් හෝ සරල මෙවලම් යොදා ගෙන ප්‍රයෝජනවත් අලංකාර භාණ්ඩ නිපදවීමේ ක්‍රියාවලියකි. මෙය පාරම්පරික වටිනාකමක් ඇති භාණ්ඩ නිර්මාණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වේ. භාණ්ඩවල ඒකල කර්මාන්තභාවය පරම නිර්ණායකයකි. එවැනි භාණ්ඩ සංස්කෘතිකමය හෝ ආගමික වැදගත්කමක් දරයි. මහා පරිමාණයෙන් හෝ යන්ත්‍රානුසාරයෙන් නිපදවෙන භාණ්ඩ අත්කම් නිර්මාණ නොවේ.

කලාව හා ශිල්පය වැනි සුලභව භාවිතා වන වර්ගීකරණයන්ගෙන් අත්කම් නිර්මාණ වෙන් කර ගැනීම එය නිර්මාණය කරඇති අරමුණ අනුව සිදු වේ. මේවා භාවිතා කිරීමට හෝ පැළඳීමට සහ වෙනත් කටයුතුවලට යොදා ගත්තද එය භාවිතා වන්නේ හුදු සැරසිල්ලක් ලෙසින් පමණක් නොවේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් බහුලව එදිනෙදා කටයුතුවලට අවශ්‍ය වන පාරම්පරික වටිනාකමක් සහිත නිර්මාණ වන අතර කලා නිර්මාණ හා ශිල්පිය නිර්මාණවලින් ඇඟ වෙන්නේ විනෝදකාමී බවය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Handicraft
නෛතික විෂයන්

සෑම නෛතික පද්ධතියක්ම එක හා සමාන ප‍්‍රයුක්තීන්ට මුහුණ දුන්නද විවිධ රටවල් නෛතික විෂයන් විවිධාකරයෙන් වර්ගීකරණය කරනු ලබයි. ‘සමජන නීති’ විෂයන් (ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය, පරිපාලන නීතිය සහ අපරාධ නීතිය ඇතුලත්( සහ ‘පුද්ගලික නීති’ විෂය (ගිවිසුම් නීතිය, තෝරත නීතිය සහ දේපල නීතිය ඇතුලත්) යන විභේදනය බෙහෙවින්ම පොදු එකකි. සිවිල් නීති රටවල ගිවිසුම් හා තෝරත නීති සාමාන්‍යයෙන් බැඳීම් නීතිය යටතට වැටෙන අතර භාර නීතිය සම්බන්ධයෙන් ව්‍යවස්ථාපිත තන්ත‍්‍රය හෝ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් අදාල වෙයි. වැඩි ප‍්‍රායෝගික වැදගත්කමක් සහිත දැනුම් පද්ධතීන් පැවතියද ජාත්‍යන්තර, ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා, පරිපාලන. අපරාධ, ගිවිසුම්, තෝරත, දේපල සහ භාර නීති ‘සාම්ප‍්‍රදායික මධ්‍ය විෂයන්’ ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ.


ප්‍රවර්ගය:නීතිය
පැස්ටල්

thumb|right|300px|වාණිජ ලෙස තිබෙන පැස්ටල්

පැස්ටල් යනු කූරක ආකාරයට ඇති චිත්‍රකලා මාධ්‍යයක් වන අතර, එය සමන්විත වන්නේ අමිශ්‍ර කුඩු කෙරුණු වර්ණක සහ බැඳුම්කාරකයකිනි. පැස්ටල් වල අඩංගු වර්ණකයන්, තෙල් සායම් ඇතුළු අනෙකුත් සියළු වර්ණ චිත්‍රකලා මාධ්‍ය තැනීමට භාවිතා කරන ඒවාම වෙති; බැඳුම්කාරකය උදාසීන පැහැයක් සහිත සහ අඩු සංතෘප්තියක් සහිත වෙයි.

“පැස්ටල්” යන නාම පදයෙන් නැගී එන අර්ථ :

පැස්ටල් මගින් කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන වෙනත් නාමපදයකි.
පැස්ටල් සමග කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි.
දීප්තියෙන් අඩු වර්ණ යන්න හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි.
ආශ්‍රිත ලිපි

* රටහුණු
නීතිය-පාර්ලිමේන්තු කාර්ය පටිපාටිය

පාර්ලිමේන්තු කාර්ය පටිපාටිය යනු රැස්වීම් සහ සංගම්, සංවිධාන, ව්‍යවස්ථාපිත දේහයන් සහ අනෙකුත් සාකච්ඡාමය රැස්වීම් පාලනය කරන්නාවූ රීති, ආචාර ධර්ම සහ සම්ප‍්‍රදායන් සමූහයයි. එය එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුවේ මහජන මන්ත‍්‍රණ මණ්ඩලයේ පරිචයන් තුලින් ගොඩනැගුනු පොදු නීතියේ කොටසකි.

ඒක්සත් ජනපදයේ පාර්ලිමේන්තු කාර්ය පටිපාටිය පාර්ලිමේන්තු නීතිය, පාර්ලිමේන්තු පරිචය, ව්‍යවස්ථාදායක කාර්ය පටිපාටිය හෝ පිලිවෙලෙහි නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. බි‍්‍රතාන්‍ය, ඕස්ටේ‍්‍රලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු අපි‍්‍රකාව සහ අනෙකුත් ඉංගී‍්‍රසි කථාකරන රටවල එය මූලාසනධාරීත්වය, මූලාසනයදැරීම, රැස්වීම් පැවැත්වීමේ නීතිය, රැස්වීම්වල කාර්ය පටිපාටිය හෝ රැස්වීම්වල උපචාරයන් යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි.

එහි හදවත වන්නේ සුළුතරයට ගරු කරමින් බහුතරය විසින් පාලනය කරනු ලැබීමයි. එහි අරමුණ වන්නේ සංවිධානයේ අභිරුචීන් පිලිබඳ ප‍්‍රශ්ණ කෙරෙහි පරීක්‍ෂාකාරී වෙමින් එකී ප‍්‍රශ්ණ සම්බන්ධයෙන් සභාවේ අභිලාෂය ප‍්‍රකාශයට පත්කිරීමයි.
සිස්ටීන් උප දෙව්මැදුර

සිස්ටීන් උප දෙව්මැදුර යනු වතිකානු නගරයේ පිහිටි පාප්තුමාගේ නිල නිවස වන අපෝස්තලික මන්දිරයේ පිහිටා ඇති දේවස්ථානයකි. ගෘහ නිර්මාණයෙන් අනූන ස්ථානයක් වන මෙහි පුරාණ තෙස්තමේන්තුවේ සොලමන් පූජස්ථානයේ ලක්ෂණද පිළිබිඹු වේ. ශ්රේ ෂ්ඨ පුනරුදවාදී කලාකරුවන්ගේ බිතු සිතුවම්කරණයෙන්ද එනම්, මයිකල් ආන්ජිලෝ වැනි අයගේ නිර්මාණකරණයෙන් අලංකෘත මෙහි පාප්වහන්සේගේ ආගමික සහ විවිධ ක්රිියාකාරකම් සිදුකරන දේවස්ථානයයි. තවද, නව පාප්වහන්සේ කෙනෙකු පත් කරනුවස් පවත්වනු ලබන රහස් සාකච්ඡා සිදු කරනුයේ මෙම පරිශ්රසයේදී වීම විශේෂත්වයකි.
අමතර අවධානයට

* Art patronage of Julius II
* Index of Vatican City-related articles
* Santa Maria Maggiore
* The Agony and the Ecstasy, 1965 film
* List of tourist attractions in Rome
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

* Vatican Museums Online: Sistine Chapel A virtual detailed tour of the frescoes and panels
* High-resolution interactive virtual tour of the Sistine Chapel
* Zoomable Panoramic View of the Sistine Chapel (HTML5)
* The Devilish Chapel of Michelangelo
* Web Gallery of Art: Visit to the Sistine Chapel in Vatican
* BBC News: Sistine Chapel Restored (1999)
* The Restoration of the Sistine Chapel: Right or Wrong?
* www.christusrex.org Capella Sistina Master Plan & Pictures





ප්‍රවර්ගය:1480 දශකය තුළ දී වැඩ නිමවුනු දෙව්මැදුරු

ප්‍රවර්ගය:1483 වසර තුළ දී වැඩ නිමවුනු ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහ
පේටන්ට් නීතිය

නිර්මාණකරුවකුට හෝ ඔහු විසින් නම් කරනු ලද තැනැත්තකුට එකී නව නිර්මාණය සිදුකිරීම වෙනුවෙන් නිශ්චිත කාළයක් සඳහා රාජ්‍ය විසින් ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් කාණ්ඩයක් පේටන්ට් ලෙසින් හඳින්වේ.

පේටන්ට් ලබාදීමේ කි‍්‍රයාපටිපාටිය පේටන්ට් ලබාගන්නා තැනැත්තාගේ සුදුසුකම් සහ ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් ජාතික නීතීන් හා ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් හේතුකොටගෙන රටින් රටට වෙනස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් දර්ශිය පේටන්ට් ඉල්ලූම් පත‍්‍රයක නිර්මාණය නව්‍යවූ, නිර්මාණය කරන ලද්දාවූ, ප‍්‍රයෝජනවත් සහ කාර්මිකව යොදාගතහැකි එකක් බව දක්වමින් ඉල්ලීම ඉදිරිපත් කලයුතු වෙයි. බොහෝ රටවල ව්‍යාපාරික ක‍්‍රමවේදයන් හා මානසික කි‍්‍රයාවන් වැනි සමහර විෂය ක්ෂේත‍්‍රයන් පේටන්ට් අයිතියෙන් බැහැර කරනු ලැබ ඇත. පේටන්ට් හිමිකරුවකුට ලබාදෙනු ලබන පරිම හිමිකම් මඟින් වෙනත් තැනැත්තන් විසින් එය සෑදීම, භාවිතා කිරීම, විකිණීම, විකිණීමට අර්පණය කිරීම හෝ අපනයනය කිරීම වලක්වනු ලබයි.


ප්‍රවර්ගය: නීතිය
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය

වර්තමාන ජාත්‍යන්තර නීති රාමුව සම්බන්ධයෙන් වගකීම හිමිවන්නේ එක්සත් ජාතීන්ටය

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය රාජ්‍යයන් හා අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්හි ව්‍යුහය සහ ක්‍රියාකරීත්වය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි. රට තුල නෛතික අර්ථනිරූපනයන් හා බලාත්මක කිරීම් ඉක්මවායන බහුජාතික සමාගම් සහ තැනැත්තන් වෙනුවෙන් ඊට වඩා පහල මට්ටමක ජාත්‍යන්තර නීතියක් අදාල වෙයි. 20 වන සියවස තුල ගෝලීය වෙළ‍දාම, සන්නද්ධ ගැටුම්, ලෝක පරිමාණයෙන් පරිසර තත්වයන්ගේ පිරිහීම, මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්න්ධයෙන් දැනුවත්වීම, ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රවාහනය සීඝ‍්‍ර හා වැඩිවීම සහ ගෝලීය සන්නිවේදනයන්ගේ සීඝ‍්‍ර වර්ධනයහේතුකොටගෙන පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ වැදගත්කම වර්ධනයවිය.

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය සමහර අවස්ථාවන්හිදී ‘ජාතීන්ගේ නීතිය’ ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලැබේ. එය නීති අතර ගැටුම් නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ ‘පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය’ සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. වඩාත් පොදු අර්ථයෙන් ගත්කළ ජාත්‍යන්තර නීතියට ‘රාජ්‍යයන්ගේ සහ අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්ගේ කි‍්‍රයාකලාපය, ඔවුන් අතර සම්බන්ධතාවන් මෙන්ම ස්වභාවික හෝ නෛතික තැනැත්තන් සමඟ වන සමහර සම්බන්ධතාවන් සම්බන්ධයෙන් පොදුවේ අදාල කරගනු ලබන රීති සහ මූලධර්මයන්’ අයත්වේ.
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ ඉතිහාසය

ජාත්‍යන්තර නීතිය සම්බන්ධයෙන් පවතින මුල්ම ප්‍රසිද්ධ ලියවිල්ල වන්නේ, ‘ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ හැඳින්වීමක්’ යන්නයි. එය "මොහොමඞ් බින් හසන් අල් ෂබානි" විසින් 8 වන සියවස අග දී ලියන ලද්දකි. ඔහු ඉස්ලාම් නීතිය හා නීති විද්‍යාව පිළිබඳ ‘හනෆි’ ගුරු කුලයේ නීතිවේදියකු වූ අතර, අනෙකුත් ඉස්ලාම් නීතිවේදිහූ ඉන්පසුව ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ ලේඛන ගණනාවක් ලියා ඇත. (අරාබි බසින් මේවා ‘සියාර්’ ලෙස හඳුන්වයි) මෙම මුල්කාලීන ඉස්ලාම් නෛතික ලියවිලි ජාත්‍යන්තර නීතිය තුළ ඉස්ලාම් ආචාර ධර්ම, ඉස්ලාම් ආර්ථික නීති විද්‍යාව සහ ඉස්ලාම් හමුදා නීති විද්‍යාව ක්‍රියාත්මක වීම පිළිබඳ ව විග්‍රහ කරයි. එසේම ගිවිසුම් පිළිබඳ නීතිය කෙරෙහි ද ඒවා සැලකිලිමත් වී ඇත. එනම්, තානාපතිවරුන්, ප්‍රාණ ඇපකරුවන්, සරණාගතයින් හා යුද සිරකරුවන්ට සැලකීම, සරණාගත බව පැතීමට ඇති අයිතිය, යුද පිටියේ හැසිරීම, කාන්තාවන්, ළමුන් හා යුද භටයින් නොවන සිවිල් පුරවැසියන්ට සැලකීම, යුද බිම් සීමා හරහා සිදුවන ගිවිසුම්, විෂ සහිත ආයුධ භාවිතය, සතුරු භූමි විනාශ කිරීම යනාදි යයි. ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ පළමුවන යුරෝපීය ලේඛනය සම්පාදනය කළේ 17 වන සියවසේ මුල් කාලයේ ‘හියුගෝ ග්‍රොෂස්’ විසිනි. ඔහු සහ අනෙකුත් යුරෝපීය නීතිවේදීන් මුල් කාලීන ඉස්ලාම් අන්තර්ජාතික නීතිය මගින් බලපෑමට ලක්වූවා විය හැකිය.

1648 වෙස්ට්පේලියා : සාම ගිවිසුම් මගින් ආරම්භ වී, 16, 17 හා 18 වන සියවස්වලදී ස්වාධිපත්‍යය සහිත ජාතික රාජ්‍ය සංකල්පයේ වර්ධනය වීමක් දැකිය හැකි විය. එනම්, ජාතියක් මධ්‍යගත ආණ්ඩුවක් විසින් පාලනය කිරීමේ ක්‍රමයකි. තමා නිශ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවක් සහිත පුරවැසියන් බව මිනිසුන් විසින් වටහා ගැනීමත් සමග ජාතිකවාදය පිළිබඳ සංකල්පය අතිශයින් වැදගත් එකක් බවට පත්විය. 19 වන සියවසේ මැද භාගය වන තෙක්ම, ජාතික රාජ්‍යයන් අතර සම්බන්ධතා පාලනය වූයේ, එක් එක් රාජ්‍ය අතර හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා පනවන ලද ගිවිසුම් හා එකඟතා මගිනි. ඒවා බලය යෙදවීමෙන් මිස බලාත්මක කළ නොහැකි, ගෞරවය හෝ විශ්වාසය නිසා මිස කිසිඳු බැඳීමක් රහිත ඒවා විය. එහෙත්, ක්‍රමයෙන් ගිවිසුම් බල රහිත සහ යුද්ධ සිවිල් වැසියන් කෙරෙහි ඉතා විනාශකාරී ඒවා බවට පත්වන විට, විශේෂයෙන්ම යුද සමයේ සිවිල් පුරුවැසියෝ රාජ්‍ය තුළ පනත් සම්මත කිරීම කෙරෙහි බලපෑම් කළහ.
සටහන්

| Public international law -History of public international law
|}
{|
ප්‍රවර්ගය: නීතිය
බදු

සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ බදු බොහෝ අරමුණු වෙනුවෙන් භාවිතා කරනු ලැබ ඇති අතර කලින් කල පැවැති සමාජ, ආර්ථික තතවයන් මත මේ සම්බන්ධයෙන් ලබපැවැත්වුනු නෛතික නියාමනයන් වෙනස්වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස 18 වන සියවස සහ 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී පමණ කාර්මීකරණය වූ රටවල කාර්මික නගරයන්හි නාගරික ප‍්‍රදේශවල දේපල ලබාගැනීමේ වැදගත් ක‍්‍රමයක් බවට බදුකරයන් පත්වන තුරු බදුකරයන් භාවිතා කරනු ලැබූයේ කෘෂිකාර්මික අරමුණු වෙනුවෙන් පමණකි.

පොදු නීති රටවල ඉඩම් හිමියා සහ කුලීවැසියා පිලිබඳ නූතන නීතිය පොදු නීතියේ බලපෑම දරා සිටින අතර රාජ්‍ය නිර්බාධ ප‍්‍රතිපත්තිය ආධිපත්‍යය දැරූ 19 වන සියවසේ ගිවිසුම් නීතියේ සහ දේපල නීතියේ බලපෑම එතුල මනාව නිරූපනය වේ. පාරිභෝජනවාදයේ වර්ධනයත් සමඟ ගිවිසුමක පාර්ශ්වයන් අතර සමාන කේවල් කිරීමේ බලයක් පවතින්නේය යන උපකල්පනය නිවැරදි නොවන බව පෙනීයාමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස පාරිභෝගික ආරක්‍ෂණ නීති බිහිවිය. මිට සමාන්තරව කුලී නිවැසි නීතීන්ද කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන ආකාරයෙන් නිර්මාණය වියයුතු බවට අවධානය කෙරින. වර්තමානයේ කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන නීතීන් සාමාන්‍යයක් බවට පත්ව ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Advance tax ruling
* Black market
* DIRTI 5
* Excess burden of taxation
* Fiscal capacity
* Fiscal incidence
* Fiscal sociology
* Government budget balance
* International taxation
* List of taxes
* Price ceiling
* Price floor
* Revolutionary tax
* Shadow economy
* Tax competition
* Tax exporting
* Tax haven
* Taxpayer receipt
* Tax revenue
* Tax resistance
* Tax shelter
රට හෝ කලාපය අනුව

* List of countries by tax rates
*List of countries by tax revenue as percentage of GDP
*Revenue service
* :Category:Taxation by country
මූලාශ්‍ර
වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා
භාහිර සබැඳි

* Tax introduction database – A dataset of the introduction of taxes in 220 countries, 1750-2018.
* OECD tax statistics
* OECD portal on Tax
* ICTD/UNU-WIDER, Government Revenue Dataset compilation of tax data mainly from OECD and IMF



ප්‍රවර්ගය:ආර්ථිකය

ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තු නව නිපැයුම්
ජොහෑන් වොල්ෆ්ගෑන් වොන් ගොතේ

ජොහෑන් වුල්ෆ්ගෑන්ග් වොන් ගොතේ (1749 අගෝස්තු 28 – 1832 මාර්තු 22) ජර්මානු ජාතික ලේඛකයෙක් විය. ජෝර්ජ් එලියට් විසින් ඔහු හඳුන්වනු ලැබුවේ ජර්මනියේ ‍ශ්‍රේෂ්ටතම ලේඛකයා ... හා පෘථිවිය මත ඇවිදින ලද අවසාන සත්‍ය මහා ප්‍රාඥයා ලෙසය. ගොතේ ගේ නිර්මාණ පද්‍ය, නාට්‍ය, සාහිත්‍ය, දේව ධර්මය, මනුෂ්‍යවාදය හා විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල පැතිරී තිබේ. ගොතේ ගේ ‍ලෝක ඉතිහාසයේ එක් ශ්‍රේෂ්ඨතම නිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නිර්මාණය වන්නේ කොටස් දෙකකින් යුත් නාට්‍යයක් වූ Faust ය. ගොතේ ගේ අනිකුත් ජනප්‍රිය සාහිත්‍යමය නිර්මාණ අතරට ඔහුගේ පද්‍ය වූ Bildungsroman Wilhelm Meister’s Apprenticeship හා සංදේශ නවකතාවක් වූ The Sorrows of Young Werther ඇතුළත් වේ.

ගොතේ ජර්මානු සාහිත්‍ය හා 18 වන සියවසේ පසුභාගයේ හා 19 වන සියවසේ මුල්භාගයේ වූ වෙයිමර් සම්භාව්‍ය වාද ව්‍යාපාරයේ දී ප්‍රධාන චරිතවලින් එකක් විය. මෙම ව්‍යාපාරය පුනරැද (Enlightenment) , සංවේගාතිශයභාවය, ස්ට්‍රම් අන්ඩ් ඩ්‍රැන්ග් හා රෝමාන්තිකවාදය සමඟ සමපාත වේ. වර්ණ සිද්ධාන්තය යන විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථයෙහි කතුවරයා වූ මොහු ශාක රූප කෘත විද්‍යාව ඔහුගේ නිරන්තර අවධානය සමඟ ඩාවින්ට බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. තවද ඔහු වෙයිමර් ආදිපාද ප්‍රදේශයේ රහස් මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස ද සේවය කරන ලදී.

ගොතේ Weltliteratur (ලෝක සාහිත්‍ය) සංකල්පයේ නිර්මාතෘවරයා විය. තවද ඔහු විසින් එංගලන්තයේ , ප්‍රංශයේ, ඉතාලියේ, පුරාතන ග්‍රීසියේ, පර්සියාවේ , අරාබියේ සාහිත්‍යයන් අනෙක් අය අතරට ගෙන යන ‍ලදී. ජර්මානු දර්ශනය මත ඔහුගේ බලපෑම ‍මිනිය නොහැකි තරම් වේ. ඔහු විසින් හේගල් හා ෂෙලින් පරම්පරා මත විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලදී. එසේ නමුත් ගොතේ සිතාමතාම විරලීකෘත හැඟීමකින් දර්ශන විද්‍යාව ප්‍රගුණ කිරීමෙන් වැළකී සි‍ටියේය.

ගොතේ ගේ බලපෑම් යුරෝපය පුරා පැතිරුණු අතර ඊළඟ ශත වර්ෂය පුරාවට ඔහුගේ කාර්යයන් සංගීතය, නාට්‍ය, පද්‍ය හා දර්ශන ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රධාන ආවේශ ප්‍රභවය විය. බොහොමයක් දෙනා විසින් ගොතේ ජර්මානු භාෂාවේ වඩාත් වැදගත් ලේඛකයා ලෙස හා බටහිර සංස්කෘතියේ වැදගත් චින්තකයන් අතරින් එක් අයෙකු ලෙස සලකනු ලැබේ. කෙසේ නමුත් ඔහුගේ වෘත්තිය ජීවිතයේ මුල් කාලයේ දී චිත්‍ර ශිල්පිය ඔහුගේ සත්‍ය වෘත්තිය නොවනු ඇති බවට ඔහු කල්පනා කරන ලදී. ඔහුගේ ජීවිතයේ පසු කාලයේ දී ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ දෘශ්‍ය විද්‍යාවට ඔහු සිදු කරන ලද සේවය අනෙක් සියල්ලටම ඔහුව මත‍කයේ රඳවනු ඇති බව ඔහු බලාපොරොත්තු වන බවයි.

ප්‍රවර්ගය:1749 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1832 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ලේඛකයන්
මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතිය

මහජන සෞඛ්‍ය සම්බන්ධයෙන් වන නෛතික ප‍්‍රයුක්තීන් සහ නෛතික පරිචයන් හේතුවෙන් මහජන සෞඛ්‍යයට ඇතිවන බලපෑම් සම්බන්ධයෙන් මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතිය අදාල වේ. භාවිතයේදී මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතිය පොලිස් බලතල රෝග හා හානි වැලැක්වීම සහ ජනගහනයන් පිලිබඳ නීතිය යන කලාපයන් 3 ක් මීට අයත් වේ.

පොලිස් බලතල

මෙම ක්ෂේත‍්‍රය රජයේ නියෝජිතායතනයන් විසින් කි‍්‍රයාවේ යොදවනු ලබයි. වර්තමානයේ මෙම භාවිතා ක්ෙෂ්ත‍්‍රය තුල අවධානය වර්ධනය වෙමින් පවතින ක්ත්‍ෂ්ත‍්‍රයක් වන්නේ ජීවත‍්‍රස්තවාදයයි. මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතීඥයෝ හදිසි තත්වයකදී රාජ්‍ය සෞඛ්‍ය බලතල පිලිබඳ පනතක් සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම රාජ්‍ය මහජන සෞඛ්‍ය පනතක් සම්බන්ධයෙන්ද කි‍්‍රයාකරමින් සිටිති.

රෝග සහ පීඩා වැලැක්වීම

මහජන සෞඛ්‍යයේ මෙම පුළුල් කලාපය ප‍්‍රාදේශීය උපකරණයන් බෝ නොවන රෝග සහ පීඩා සඳහා මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ආදේශ කරනු ලබයි මෙහිදී මහජන සෞඛ්‍ය ආරක්‍ෂා කිරීමේ උපකරණයක් ලෙස නෛතික ප‍්‍රතිපාදන නියාමනයන් නඩු පැවරීම (පුද්ගලිකව බලාත්මක කිරීම) සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය යොදාගනු ලැබේ එක්සත් ජනපදයේ දුම්කොල සමාගම්වලට එරෙහිව නඩු පැවරීම මෙයට එක් උදාහරණයකි.

ජනගහනයන්ගේ නීතිය

මහජන සෞඛ්‍ය නීතියේ පදනම වන්නේ ජනගහනය මත පදනම්වූ නෛතික විශ්ලේෂණයයි. නීති විද්‍යාව තුල ජනගහනයන් පිලිබඳ නීතිය සාපේක්‍ෂව නව්‍ය එකක් වන අතර මෙහිදී නෛතික ගැටළු වසංගතවිද්‍යාත්මක උපකරණයන් යොදාගනිමින් විශ්ලේෂණය කිරීම සිදුවේ. ජනගහනය මත පදනම්වූ නෛතික විශ්ලේෂණය සාම්ප‍්‍රදායික මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා යොදාගත හැකිවන අතර පරිසර නීතිය, කලාපකරණය, සාක්‍ෂි සහ සංකීර්ණ තෝරත තුලද එහි යෙදුම් පවතී.
යුද්ධ නීතිය

යුක්තිය පාලනය කිරීම හමුදාව අතට පත්වූකල කි‍්‍රයාත්මක කරවනු ලබන රීති පද්ධතිය යුද්ධ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ.

යුද්ධ කාලයන්හිදී සහ වෙනත් සිවිල් රජයක් නොපවතින අවස්ථාවන්හිදී සමහර විටෙක යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබ ඇත. මෙවැනි යුද්ධ නීතියේ පාලනයන්ට උදාහරණයන් ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජර්මනිය සහ ජපානය ද, නැවත ගොඩනැගීමේ මුල් අදියරයන්හිදී ඇමරිකාවේ දකුණද දැක්විය හැක. මීට අමතරව සමහර අවස්ථාවන්හිදී රජය සිය ආධිපත්‍යය ස්ථාපිත කිරීම සඳහාද එය යොදාගනු ලබයි. 1989 තියාන්ආන්මෙන් චතුරස‍්‍රයේ උද්ඝෝෂණයන් සහ 1981 දී පෝලන්තයේ විරුද්ධ පක්‍ෂය යටපත් කිරීමද මෙයට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. එමෙන්ම සමහර විශාල ස්වභාවික ආපදාවන්ගෙන් අනතුරුවද යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබිය හැක. කෙසේවෙතත් බොහෝ රටවල් මෙවන් අවස්ථාවන්හිදී ‘හදිසි අවස්ථාව’ වැනි වෙනත් නෛතික විධිවිධානයන් යොදාගනු ලබයි.

බොහෝ රටවල යුද්ධ නීතිය ඊටම සුවිශේෂී වූ රීති රාශියක් කි‍්‍රයාවට නංවනු ලබයි. ඇඳිරි නීතිය එවැන්නකි. මෙම ක‍්‍රමය තුල බොහෝවිට යුක්තිය පසිඳලීම යුධාධිකරණය ලෙසින් හැඳින්වේන හමුදා අධිකරණයන් වෙත පැවරෙයි. රිට් හා හබයාස්කෝපුස් වැනි රිට් ලබාගැනීමේ අයිතියද අහෝසි කෙරෙනු ඇත.
අමතර අවධානයට

* DEFCON
* Gendarmerie
* Military rule (disambiguation)
* Stratocracy, a form of government headed by military generals.
* Police state, state governed through the power of the police force.
* Military junta, a government led by a committee of military leaders.
* Military dictatorship, a form of autocratic rule led by the military.
* Authoritarianism, a form of government with strong central power and limited freedoms.
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* 'Martial law' in the Encyclopædia Britannica
* Martial law in Thailand in 2005
* Full text of the 1972 Martial Law in the Philippines
* NSPD-51
* Emergency Rule of 3 November 2007 Pakistan
යුරෝපයේ නීතිය

යුරෝපයේ නීතිය වර්තමානයේ විවිධ වන අතර වේගයෙන් වෙනස්වෙමින් පවතී. පුද්ගලික නීතියේ ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවර්ගයන් දෙකක් වන සිවිල් නීතියේ හා පොදු නීතියේ පදනම වූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ උපත සහ බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ උපතද යුරෝපය තුල සිදුවූවක් විය.

ඉතිහාසය

යුරෝපයට විෂමවූ ඉතිහාසයක් ඇත. ජස්ටීනියන්ගේ කෝපුස් ජූරිස් සිවිලිස් මගින් රෝම නීතිය විශාල සංගෘහිත කිරීමකට ලක්විය. පසුකාලීනය මධ්‍යතන යුගයේ ශාස්ත‍්‍රඥයින් විසින් එය වර්ධනය කරනු ලැබින. මධ්‍යතන යුගයේ එංගලන්තයේ විනිසුරුවරු යුරෝපා මහාද්වීපයේ අනෙකුත් විනිසුරන්ට වඩා වැඩි බලයකට හිමිකම් කී අතර ඔවුහු පූර්වාදර්ශී දේහයක් වර්ධනය කිරීමට පටන්ගත්හ. යුරෝපයේ වැඩි ප‍්‍රදේශයක සාමාන්‍ය නීති පද්ධතිය සිවිල් නීතිය වූ අතර 17 වන සියවසේදී නෝඩික රටවල ජාතිකවාදයේ නැගීම සහ ප‍්‍රංශ විප්ලවය කාළයේ එය වෙනස් ජාතික පද්ධතීන් දෙකක් බවට වෙන්වී ගියේය. මෙය සිදුවූයේ වෙනම ජාතික නීති සංග‍්‍රහයන් නිර්මාණයවීම තුලිනි. මෙහිදී ප‍්‍රංශය නැපෝලියානු නීති සංග‍්‍රහය සහ ජර්මන් හා ස්විස් සංග‍්‍රහයන් වඩාත් බලපෑම් සහගත විය. මේ කාළය වන විට සිවිල් නීතිය පුනරුද සංකල්පයන්ද සිවිල් නීතිය තුලට පැමිණ තිබිනි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය සම්මුතීන් විසින් පනවනු ලැබූ සංගෘහිත කරනු ලැබූ නීති එකතුවක් මත පදනම් වෙයි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය යුරෝපා සාධාරණත්ව අධිකරණයේ අධිකරණ පූර්ව නිදර්ශනයන්ද අන්තර්ගත කොට ගත්තකි.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය