JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Pawiak

Pawiak was 'n berugte politiese gevangenis wat in 1829-35 deur die Russiese Ryk in Warskou, Pole gebou is. Tydens die Tweede Wêreldoorlogse besetting van Pole deur Nazi-Duitsland het dit deel van die Warskou konsentrasiekamp geword.
Geskiedenis
Stigting

Die Pawiak was deur 'n Russiese tsaarse regering laat bou in 1825-35. Tydens die Januarie Opstand in 1863 het dit gedien as 'n konsentrasiekamp vir Pole wat tot deportering in Siberië gevonnis is. Die naam is afgelei van die straat waar die gevangenis was, ulica Pawia (Pools vir "Poustraat").

Na Pole onafhanklikheid verkry het in 1918 het Pawiak die hoof gevangenis geword vir manlike kriminele, terwyl die vroulike gevangenis naby Gęsiówka geleë was.
Tweede Wêreldoorlog

Na die Duitse inval in Pole in 1939 was Pawiak in 'n Duitse Gestapo-gevangenis verander en daarna as deel van die Warskou konsentrasiekamp.

Ongeveer 100 000 mans en 20 000 vroue is in totaal daar aangehou tydens die Tweede Wêreldoorlog, meestal lede van die Armia Krajowa, politieke gevangenes en burgers wat as gyselaars geneem is. Ongeveer 37 000 van hulle was tereggestel, terwyl 'n verdere 60 000 na Duitse verdelgingskampe en konsentrasiekampe gestuur is. Die presiese getal slagoffers is onbekend, aangesien die tronk se argiewe nooit gevind is nie.

Tyden die Warskou Ghetto Opstand het Pawiak 'n aanvalsbasis vir die Nazi's geword: tronkbewaarders van Pawiak, onder bevel van Franz Bürkl, het vrywilliglik ingestem om Poolse Jode te jag.
Opstandingspoging

Op 19 Julie, 1944, het 'n Oekraïniesewag, Wachmeister Petrenko, en 'n paar ander gevangenes 'n massa uitbraak gepoog, wat deur 'n aanval van buite ondersteun was, maar hulle het gefaal. Petrenko en vele van sy medewerkers het selfmoord gepleeg. Die versettingsbeweging wat van buite aangeval het, het in 'n lokval geloop en het soveel lede verloor dat dit vir alle praktiese doeleindes ophou bestaan het. As vergelding is oor die 380 gevangenes die volgende dag tereggestel. Daar is voorgestel dat die hele insident 'n goed-beplande Gestapo-uitlokking was.
Likwidering

Die finale ontruiming van gevangenes het kort voor die Warskou Opstand plaasgevind op 30 Julie, 1944. 2 000 mans en die oorblywende 400 vroue was na Gross-Rosen konsentrasiekamp en Ravensbrück konsentrasiekamp gestuur. Die area was vir 'n kort tyd tydens die Warskou Opstand deur die rebellie beset, maar is gou weer aan die Duitse magte afgestaan en op 21 Augustus is 'n onbekende aantal oorblywende gevangenes geskiet en die geboue verbrand en vernietig deur die Nazi's.

Die geboue is nie na die oorlog herbou nie. 'n Mausoleum van "Herinnering aan Martelaarskap" en die Pawiak museum is nou daar geleë.
Sien ook

*Lys van konsentrasiekampe in Nazi-Duitsland

Kategorie:Geskiedenis van Pole
Kategorie:Nazi-konsentrasiekampe
Kategorie:Warskou
Franz Bürkl

Franz Bürkl (16 Augustus 1911 - 7 September 1943 in Warskou) was 'n offisier van die Sicherheitspolizei (SS-Oberscharführer).

Bürkl was verantwoordelik vir talle teregstelling en selfs lukrake skietpartye van die Poolse Jode, Poolse en Sowjetse krygsgevangenes en gevangenes van die berugte Pawiak-gevangenis in Warskou waar hy 'n Zugführer en adjunkbevelvoerder was.

Tussen 1941 en 1943 het hy persoonlik ten minste 'n paar dosyn mense vermoor, beide binne en buite die gevangenis, insluitend sy besoeke aan die Warskou Ghetto. Tydens die Warskou Ghetto Opstand het tronkbewaarders, onder bevel van Bürkl, ingewillig om Jode te help opspoor.

In 1943 was Bürkl tot dood veroordeel deur die Poolse versetbeweging se spesiale hof as 'n sadis en massamoordenaar. Hy was saam met sewe ander Duitse soldate op 7 September 1943 doodgeskiet as deel van Operasie Bürkl deur versetvegters van die Szare Szeregi se Agat sluipmoordeenheid.
Eksterne skakels

* Operasie Bürkl (Pools)


Kategorie:Duitse oorlogsmisdadigers
Kategorie:Duitse Nazi's
Kategorie:SS-bevelvoerders
Kategorie:Mense in die Sjoa
Dawid Apfelbaum

Dawid Moryc Apfelbaum († 28 April 1943) was 'n bevelvoerder van die Żydowski Związek Wojskowy, 'n Poolse gewapende versettingsbeweging tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy was van Joodse afkoms.

Dit was Apfelbaum wat deur die ZZW se sekuriteitsafdeling in 1942 gewaarsku is dat die Duitsers 'n inval beplan. Apfelbaum het die leier van die Judenrat, Czerniakow, ingelig en 'n georganiseerde opstand voorgestel. In Julie, 1942, het Apfelbaum saam met Henryk Iwański 'n verslag oor die situasie gelewer tydens 'n ghetto verenigingsvergadering met Czerniakow en sy plaasvervanger, Lichtenbaum, maar hul voorstel vir 'n opstand was afgekeur.

'n Paar ZZW-lede het naderhand van die ghetto onttrek, maar Apfelbaum het geweier om die ghetto te verlaat. Tydens 'n geveg op Muranowski-plein op die 27ste April is Apfelbaum ernstig gewond en sterf die volgende dag.
Bronnelys

* Dwarfs scream when heroes sleep by die Polish Home Army ex-Servicemen Association se webwerf.


Kategorie:Pole in die Tweede Wêreldoorlog
Kategorie:Poolse aktiviste
Kategorie:Poolse Jode
Kategorie:Poolse militariste
Kategorie:Majoors
Kategorie:Mense in die Sjoa
Warskou-konsentrasiekamp

Die Warskou-konsentrasiekamp (Duits Konzentrationslager Warschau, afgekort KZ-Warschau) was 'n konsentrasiekamp in Duits-besette Warskou tydens die Tweede Wêreldoorlog wat op die bouvalle van die Warskou-ghetto opgerig is.

Die Poolse Instituut vir Nasionale Nagedagtenis (IPN) skat dat die aantal slagoffers daar oorlede "nie minder as tienduisende" is nie. Die organisasie is huiwerig om 'n presiese getal te noem, aangesien daar amper niks bewyse van die kamp oorgebly het nie. Bewerings dat die Warskou-konsentrasiekamp 'n doodskamp met gaskamers en ongeveer 200 000 slagoffers was, word deur historici ontken.


Kategorie:Warskou
Kategorie:Geskiedenis van Pole
Kategorie:Nazi-konsentrasiekampe
Łapanka

regs|250px|duimnael|'n Łapanka in Warskou se [[Żoliborz distrik, 1941.]]
Łapanka (uitgespreek wa-PAN-ka) was die Poolse naam vir 'n Nazi-gebruik in die Tweede Wêreldoorlog in Duits-besette Pole, waartydens die SS, die Wehrmacht en die Gestapo willekeurig burgers bymekaar sou bring op die strate van Poolse stede. Die term "łapanka" het 'n sardoniese konnotasie gehad met die vroeër gebruik van die term vir die kinderspeletjie wat in die Afrikaanse omgangstaal bekend staan as "touchertjie".

Meeste van die gevangenes was na arbeidskampe (Arbeitslager) in Duitsland geneem. Sommige, in besonder diegene wat sonder die nodige dokumente of met smokkelware gevang is, was na Nazi konsentrasiekampe of verdelgingskampe gestuur; sommige was op die plek doodgeskiet.

Die selfde oefening was ook in ander lande deur die Nazi's beset uitgevoer: in besonder in Frankryk, alhoewel nie so intensief soos in Pole nie. Die Franse term vir die gebeurtenis was rafle.


Kategorie:Tweede Wêreldoorlog
Kategorie:Geskiedenis van Pole
Gęsiówka

duimnael|250px|regs|Gevangenes van Gęsiówka en die Szare Szeregi-soldate na die bevryding van die kamp.

Gęsiówka – die Poolse informele naam vir die gevangenis op Gęsiastraat (nou Anielewiczastraat) – was 'n gevangenis in Warskou, Pole. In 1943, tydens die besetting deur Nazi-Duitsland het dit by die Pawiak-gevangenis aangesluit en deel geword van die Warskou konsentrasiekamp.

Voor die oorlog was dit 'n militêre gevangenis van die Poolse leër. Sedert 1939 was dit 'n Duitse sekuriteitspolisie heropvoedingskamp (Arbeitserziehungslager der Sicherheitspolizei Warschau) tot 1943, toe dit verander was na 'n Nazi konsentrasiekamp vir gevangenes van buite Warskou en Pole. Gevangenes het mense uit Tsjeggo-Slowakye, Frankryk, Griekeland, Hongarye en Duitsland ingesluit; die meeste van hulle was Jode. Die kamp was uitgerus met 'n gaskamer en drie krematoriums.


Kategorie:Geskiedenis van Pole
Kategorie:Nazi-konsentrasiekampe
Zonnebeke

Zonnebeke is 'n Belgiese dorp en munisipaliteit in die suide van die Vlaamse provinsie Wes-Vlaandere. Die munsipale gebied het 'n oppervlakte van 68 km² en sowat 12 000 inwoners (2011).
Geskiedenis

Die dorp is verwoes gedurende die Eerste Wêreldoorlog en moes heeltemal heropgebou word: die Vlaamse argitek Huib Hoste het hierin 'n belangrike rol gespeel.

Zonnebeke het op sy grondgebied 'n aantal Britse militere begraafplase waaronder Polygon Wood en Tyne Cot.

Die bekende skilder en digter Jan Theuninck is in 1954 in die dorp gebore.


Kategorie:Munisipaliteite in Wes-Vlaandere
Kategorie:Nedersettings in Wes-Vlaandere
SV Wilhelmshaven

duimnael|Die Jadestadion in Wilhelmshaven.

SV Wilhelmshaven is 'n Duitse sokkerklub uit Wilhelmshaven in Neder-Sakse.
Geskiedenis

FC Comet is in 1905 gestig en is kort daarna herdoop na FC Deutschland Wilhelmshaven. In 1912 het die klub met Heppenser BSV saamgesmelt en in 1924 met VfB Wilhelmshaven om Wilhelmshavener SV 1906 te word.

In 1939 het SV 06 met VfL 1905 Rüstringen saamgesmelt om SpVgg Wilhelmshaven 05 te vorm. Die span het meegeding in die Gauliga Neder-Sakse (en tydens die Tweede Wêreldoorlog in die Gauliga Weser-Ems), een van die 16 topligas in die Duitse sokkerstruktuur ten tyde van die Derde Ryk.

Die span het in 1943 en 1944 aan die nasionale eindtoernooi deelgeneem, maar is redelik vroeg uitgeskakel.

Na die Tweede Wêreldoorlog is die span eers weer in 1952 herstig en in 1972 is daar met TSV Germania saamgesmelt om die huidige SV Wilhelmshaven te vorm.

In 1992 het SVW met Olympia Wilhelmshaven saamgesmelt, maar Olympia se spelers het weer die vereniging verlaat. In 2000 wou die twee groepe weer verenig, maar die DFB het die versoek geweier weens SV Wilhelmshaven se beroerde finansies en 'n dreigende bankrotskap, wat op die ou end afgeweer is.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer


Wilhelmshaven
Wuppertaler SV

duimnael|Die Stadion am Zoo in Wuppertal.

Wuppertaler SV is 'n Duitse sokkerklub uit die stad Wuppertal in Noord-Rynland-Wesfale.

Die stad Wuppertal het in 1929 ontstaan na die fusie van 'n paar kleiner dorpe, elk met 'n eie sokkerspan. Wuppertaler SV is in 1954 gevorm na die samesmelting tussen TSG Vohwinkel en SSV Wuppertal.

In 1972 het die klub die Regionalliga Wes gewen en so vir die eerste (en tot dusver enigste) keer na die Bundesliga gepromoveer, waar die klub vir 3 seisoene kon meeding voor relegasie. Die eerste seisoen in die Bundesliga was die suksesvolste en die klub het in die 4de posisie geëindig nadat die klub vir 5 weke die 2de posisie beklee het. As gevolg van hierdie goeie einde kon die klub die volgende seisoen aan die UEFA-beker deelneem.

In 2004 het die klub met SV Wuppertal Borussia saamgesmelt, wat self 'n fusie was van SV Germania 1907 Wuppertal en VfL 1912 Wuppertal, wat in 1976 saamgesmelt het. Die klub het vervolgens die naam Wuppertaler SV Borussia aangeneem, maar hierdie besluit was ongewild by aanhangers. In Mei 2013 is dit weer gewysig na die oorspronklike Wuppertaler SV.
Onlangse ligaposisionering
Eksterne skakels

* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer


Kategorie:Duitse sokkerklubs
Kategorie:Wuppertal
Bitterfontein

Bitterfontein is 'n baie klein dorpie in die noordweste van die Wes-Kaap aan die N7 nasionale pad tussen Kaapstad en Windhoek, net suid van die Noord-Kaapse grens en 14 km noord van Nuwerus. Die spoorlyn van Kaapstad na Namakwaland kom by Bitterfontein tot 'n skielike einde.

Bouwerk aan 'n smalspoorlyn is in 1869 van die kopermyn op Okiep na die uitvoerhawe by Port Nolloth begin nadat die kopererts voorheen per ossewa daarheen vervoer is. Dié spoorlyn is in 1876 voltooi. Dit is tot 1941 gebruik toe die diens gestaak is weens mededinging met padvervoer. Intussen het die spoorweg uit die Kaap Bitterfontein in 1927 bereik nadat dit in 1926 tot op Lutzville voltooi is. Die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAS) het dadelik sy pas gestigte Padvervoerdiens tussen Bitterfontein en Springbok ingestel omdat sir William Hoy (SAS se hoof van 1910 tot 1929) juis toe besef het dis goedkoper om paddienste na afgeleë plekke in te stel as om die spoorweg daarheen te verleng. Ook het die padvervoerdiens die voordeel gehad dat dit vrygeskeld is van voertuiglisensies (dis eers in 1990 ingestel).

Ondanks dié toegif was die Padvervoerdiens tussen Bitterfontein en Springbok onekonomies; dus is dit in 1930 beëindig. 'n Springbokse motorhawe-eienaar, Joe Jowell, het gevolglik met J.D. du Plessis saamgespan en Jowells Transport gestig. Hul eerste voertuig was 'n ou Buick-motorkar wat in 'n vragmotor omskep is. Dié twee sakemanne het besef die Namakwalandse Spoorweg sou kwesbaar wees vir 'n alternatiewe uitvoerroete per vragmotor tot op Bitterfontein en van daar per spoor tot in Tafelbaai. Kort voor lank het hulle 'n vloot vragmotors in bedryf gehad wat eindelik al die Namakwalandse Spoorweg se sake kon afrokkel omdat net twee van Jowells se voertuie voldoende was om 'n hele Namakwalandse trein se vrag te vervoer. Jowells het eindelik die maatskappy Trencor geword, wat op sy beurt baie van Spoornet se algemene sake afgeneem het.

Een van die wêreld se grootste treinrooftogte het in 1931 hier plaasgevind toe £80 000 se diamante uit 'n possak verdwyn het.

Bitterfontein het sedert 1971 sy eie munisipaliteit gehad, maar dit is met die nuwe munisipale bedeling in 2000 afgeskaf. Sedertdien word Bitterfontein deur die Matzikama Plaaslike Munisipaliteit, deel van die Weskus-distriksmunisipaliteit, geadministreer.

Die dorpie Rietpoort is sowat 25 km wes; slegs bereikbaar per grondpad.
Sien ook

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Eksterne skakels

* Inligting vir toeriste
Verwysings

Kategorie:Nedersettings in die Wes-Kaap
Kategorie:Weskus van Suid-Afrika
Nuwerus

duimnael|295px|links|Nuwerus se NG kerk, waarskynlik met of kort ná sy inwyding in 1936.

Nuwerus is 'n dorpie in die noorde van die Wes-Kaap, net noord van die Knersvlakte aan die nasionale pad tussen Kaapstad en Windhoek geleë, sowat 14 km suid van Bitterfontein langs die N7 nasionale pad.

Die naam kom uit die dae toe pos nog per kar en perde vervoer is en dit die halfweg-halt tussen Vanrhynsdorp en Garies was. Die eienaar van die plaas was destyds ene mnr. E. Schreuder. Die dorpie, Bitterfontein en omliggende plase was altyd deel van die NG gemeente Vanrhynsdorp, maar in 1920 besluit die Ring van Clanwilliam om tot die stigting van die gemeente Nuwerus oor te gaan. Die afstigting van die gemeente, met 'n deursnee van meer as 160 km, het op 5 Februarie 1921 plaas gevind. Die eerste predikant was ds. J.C.G. Burger. 'n Saaltjie het as kerkgebou gedien tot die kerkgebou op 10 Oktober 1936 voltooi is. Die argitek was Gerard Moerdijk, wat onder meer ook die Voortrekkermonument ontwerp het. Ongeveer 27 jaar ná die stigting van die gemeente het die kerkraad 'n sendingwerkkring binne die grense van die moedergemeente gestig. 'n Interessante staaltjie uit die geskiedenis van die plaaslike hoërskool is dat die bouplanne deur die onderwysdepartement met dié van 'n baie groter dorp geruil is, sodat Nuwerus nog altyd 'n skool gehad het wat veels te groot vir 'n dorpie van sy grootte is.

Die Meerhoffkasteel is 15 km wes van Nuwerus.
Sien ook

* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Verwysings
Bron

* Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
Eksterne skakels

* Inligting vir toeriste


Kategorie:Nedersettings in die Wes-Kaap
Kategorie:Weskus van Suid-Afrika
Transvaalkolonie

Die Transvaalkolonie (Engels: Transvaal Colony) is 'n voormalige kolonie van die Verenigde Koninkryk wat tussen 1902 en 1910 bestaan het. Dit moet onderskei word van "Transvaal" wat so genoem is toe Theophilus Shepstone 'n soortgelyke gebied in 1877 geannekseer het. Daar is ook die provinsie van Suid-Afrika wat "Transvaal" genoem is. Bykomend, is die geografiese gebied wat noord van die Vaalrivier lê, ook "Transvaal" genoem.

duimnael|links|Goudmyne. Lugfoto geneem deur Eduard Spelterini in Julie 1911, een jaar na die verkondiging van die Transvaalkolonie aan die Unie van Suid-Afrika.
Ingevolge die Verdrag van Vereeniging, onderteken deur die regering van die Zuid-Afrikaansche Republiek namens sy burgers, het hulle koning Edward VII as hul soewereine heerser erken. Die gebied sou voortaan die Transvaalkolonie genoem word. In Junie 1902 is Sir Alfred Milner aangestel as goewerneur van die Transvaalkolonie. Die regeringstrukture is neergelê in 'n koninklike ope brief gedateer 23 September 1902. Ingevolge daarvan is 'n genomineerde uitvoerende- en wetgewende raad in die lewe geroep.

Boereleiers het in 1904 hul eie politieke party gestig en dit Het Volk genoem. Louis Botha is as leier verkies. Die party het selfregering vir die Transvaal bepleit. In 1905 het William Waldegrave Palmer die goewerneur van die Transvaal geword.

Die Liberale Party in Brittanje het die 1906 verkiesing gewen. Hulle het nog dieselfde jaar selfregering ("responsible government") aan die Transvaal toegeken. Die wetgewende liggaam sou uit twee kamers bestaan. Die "Legislative Council" sou 15 lede bevat en hulle sou deur die goewerneur aangewys word. Die "Legislative Assembly" sou 69 verkose lede hê. Volwasse blanke mans wat reeds ses maande in die kolonie woonagtig was, sou stemreg hê. Daar sou 6 ministers wees en hulle moes natuurlik die vertroue van die "Legislative Assembly" geniet. Die amptelike taal van die parlement sou Engels wees, maar toesprake kon ook in Hollands gemaak word. Sekere magte is nietemin deur die goewerneur behou.

Die eerste verkiesing is in 1907 gehou. Het Volk het 37 van die 69 kiesafdelings verower en Louis Botha het eerste minister geword.

Die Transvaalkolonie het in 1910 deel van die Unie van Suid-Afrika geword.
Demografie

Rasverdeling

Bevolkingsgetalle volgens die 1904-sensus:
Verwysings

Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika
Kategorie:Limpopo
Kategorie:Mpumalanga
Kategorie:Voormalige Britse kolonies
Vioolsdrif

Vioolsdrif is 'n dorp in die noord-westelike deel van die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die N7 nasionale pad tussen Kaapstad en Windhoek bereik die Suid-Afrikaanse grens by hierdie klein nedersetting suid van die Oranjerivier. Hier is ook 'n grenspos wat 24 uur per dag oop is. Die grenspos aan Namibië se kant heet Noordoewer.

Die brug wat die N7 oor die Oranjerivier dra, is 350 m lank en 12 m hoog en is op 28 November 1956 geopen om die pont te vervang.

Die vallei is ontsettend warm, maar besproeiing laat die verbouing van lusern, sitrus, dadels en ander gewasse toe. Planne in die jare 1990's om die dorp na 'n meer geskikte ligging te verskuif, is nooit deurgevoer nie.

Op 27 Oktober 2015 is 'n maksimumtemperatuur van 47 °C hier aangeteken, en volgens Netwerk24 'n temperatuur van 50,1 °C op 28 November 2019, die hoogste temperatuur tot dan toe op enige plek in die land gemeet.
Sien ook

* D.F. Malanbrug
* Grensposte van Suid-Afrika
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Bronnelys

* Green, Douglas G.: To the river's end. Kaapstad: Howard B. Timmins, s.j.
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. ISBN 1-86842-026-4
Verwysings

Kategorie:Grense van Namibië
Kategorie:Grense van Suid-Afrika
Kategorie:Nedersettings in die Noord-Kaap
Citrusdal

Citrusdal is 'n dorp op die regteroewer van die Olifantsrivier, 177 km noord van Kaapstad en byna halfpad tussen Piketberg en Clanwilliam in 'n vrugbare vallei waar, danksy kanale, sitrus op grootskaal verbou word. Die bevolking het 7 177 getel in 2011, sowat 3 100 meer as in 1996. Dit is een van die hoofdorpe in die omgewing. Die N7 nasionale pad gaan naby Citrusdal verby.
Geskiedenis

Die dorp is in 1916 deur die Nederduitse Gereformeerde Kerk gestig en verkry munisipale status in Maart 1957. Vandag vorm dit saam met Clanwilliam en omliggende nedersettings deel van die Cederberg Plaaslike Munisipaliteit. Die naam is afkomstig van die verbouing van sitrusvrugte in die omliggende vallei. Elektrisiteitsvoorsiening is in 1948 voltooi.
Demografie

In die 2001-sensus is die bevolking van Citrusdal aangeteken as 5,023 mense in 1,401 huishoudings. 73% van die inwoners het hulself beskryf as "Kleurlinge", 21% as "Blanke Suid-Afrikaners" en 6% as "Swart mense". Die dominante taal is Afrikaans met 95% van die bevolking wat dit as hul moedertaal praat, terwyl 4% Xhosa praat en 1% praat Engels.
Wapen

Citrusdal se munisipale raad het in 1959 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer: Golwend gedwarsbalk in silwer en blou, 'n afgesnede olifantskop van natuurlike kleur; 'n rooi skildsoom belaai met agt goue pennings. Die helmteken is 'n hand wat 'n lemoen vashou, en die wapenspreuk is Facile princeps.
Besienswaardighede

Mense wat aan rumatiek en soortgelyke kwale ly, besoek jare lank reeds die beweerde radioaktiewe water van die warmwaterbron by The Baths wat na die oppervlak borrel in 'n digbebosde vallei van 'n takrivier van die Olifantsrivier. Inskripsies op die rotse om die bron, wat die helende krag van die water aanprys, dateer terug tot die 18de eeu. Die omgewing word elke lente oortrek deur Namakwaland se blommeprag. Dit tree op as 'n basis van waar staptogte in die Sederberg onderneem word.
NG kerk

Die uitgestrektheid van die gemeente Clanwilliam het na 1900 doeltreffende bediening van gemeentelede in die Olifantsriviervallei bemoeilik. Daarom is op 26 Februarie 1916 'n gemeente op die plaas Middelpost gestig. Die naam Citrusdal is deur ene mnr. Polly Visser van Heksrivier voorgestel. 'n Gedeelte van die plaas Middelpost is van die broers Van Zyl aangekoop vir die aanlê van die dorp. Die eerste nagmaal is op 8 April 1916 in 'n waenhuis op die plaas gehou. Die hoeksteen van die kerkgebou, ontwerp deur die argitek Anthonie Smith, is op 1 Februarie 1941 gelê en 'n jaar later is die sierlike kerk ingewy. Dit bied sitplek aan sowat 1 200 mense, hoewel die volwasse lidmate van die gemeente in 2007 sowat duisend getel het. Die gebou het altesaam £ 13 000 gekos.
Skole

Cederberg Akademie in die Olifantsriviervallei is 'n klein skool met omtrent 700 leerders.
Sien ook

* Citrusdal-lemoenboom
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Verwysings

Kategorie:Nedersettings in die Wes-Kaap
Kategorie:Weskus van Suid-Afrika
Olifantsrivier

__NOTOC__
Olifantsrivier kan na enige van die volgende riviere in Suider-Afrika verwys:

# Olifantsrivier, Limpopo, ontspring tussen die dorpe Breyten en Bethal in Mpumalanga, vloei sowat 800 km noord en oos deur die Limpopoprovinsie in Suid-Afrika, totdat dit by die Limpoporivier aansluit in die Gaza-provinsie van Mosambiek.
# Olifantsrivier, Namakwaland, ontspring in die Groot Winterhoekberge en Kouebokkeveldberge tussen Ceres en Citrusdal. Dit vloei sowat 265 km ver deur die Namakwaland en mond 250 km noord van Kaapstad in die see uit.
# Olifantsrivier, Klein Karoo, ontspring in die Gourits-kom, vloei 215 km weswaarts tot by sy sameloop met die Gamka, 16 km suid van Calitzdorp, waarna dit die Gouritsrivier word.
# Olifantsrivier, Namibië
# Rio dos Elefantes, Mosambiek
::Nota: Vir Olifantsrivier, Suidwes-Kaap, sien eerder Olifantsrivier, Namakwaland.
Aangedui op kaarte (ter illustrasie)

Suid-Afrika

# Olifantsrivier, Limpopo,
# Klein Olifantsrivier, Mpumalanga
# Olifantsrivier, Namakwaland,
# Olifantsrivier, Wemmershoekdam,
# Olifantsrivier, Klein Karoo,
Mosambiek

# Olifantsrivier (ook Rio dos Elefantes genoem)
* Nota: Dit is dieselfde rivier as by (1) in Suid-Afrika aangetoon.
Namibië

# Oorsprong van die Olifantsrivier, Namibië by
# Mond van die Olifantsrivier, Namibië by