JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදයට එරෙහි වීම්

ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී නායකයෝ දෙවියන් හුදෙක් පැරණි ව්‍යුහ තරබාරු කිරීමට සැදී පැහැදී සිටියේයැ යි විශ්වාස නොකළෝ ය. ඔවුන් ආගමික නැගී සිටීම නව යුගයක උදාව යැයි උපකල්පනය කලෝ ය. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෝ නව ගිවිසුමේ පරිද්දට සමස්ත ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලියම සංස්කරණය කිරීමට උත්සාහ ගත්තෝ ය. ඇතැම්හු බයිබලය පුරාණ ¥ෂණ වලට හසුවී ඇති බවද නිවැරදි කිරීම් අවශ්‍ය යැයි ද පැවසුවෝය.

ප්‍රොතෙස්තන්ත ප‍්‍රතිසංස්කරණ පැවතියේ ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී ක‍්‍රමවේදය තුලින් ම පල්ලිය ප‍්‍රතිසංස්කරණයකට භාජනය කර විශ්වාසය සහ ක‍්‍රියාමාර්ග තුල නැවත මුල් බයිබලීය තත්වයට ගැනීම අරමුණු කරගෙනය. නමුත් පියුරිටන්වාදීන් වැනි ප්‍රොතෙස්තන්ත කණ්ඩායම් ක‍්‍රිස්තියානි විශ්වාසය හා ජීවිතය අරභයා ඓතිහාසික විනිශ්චයක් ඇති බව සැළකුවෝ ය. ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීහු ඓතිහාසික ගලායාමක් හා ඇදහීමක් විශ්වාස කළෝ ය. නමුත් ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් මෙම ඓතිහාසික විනිශ්චය ප‍්‍රතික්ෂේප කළ අතර ක‍්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ අනුගාමිකයෝ මුලින් ම එළිදරව් කළ දිව්‍යමය රටාව වැළඳගැනීම සඳහා උත්සාහ කළෝය. එමනිසා ප්‍රොතෙස්තන්ත සාමාජිකයෝ පල්ලියේ ඇතැම් ක‍්‍රියාමාර්ග බයිබලයට අනුකූල නැතැයි බැහැර කළද ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් විසින් ප්‍රොතෙස්තන්තයන් අනුමත කළ සන්ඬේ සබත් හා ටි‍්‍රනිටි වැනි ඇදහීම් ද ප‍්‍රතික්ෂෙaප කරණු ලබයි.

ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී සංවිධාන අතර ක‍්‍රිස්ටියන් කන්වෙන්ෂන්ස් චර්චස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් ඩයිසිපල්ස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් යෙහෝවාස් විට්නසස් (යෙහෝවා ගේ සාක්ෂිකරුවෝ) ද ලැටර් ඬේ සේන්ට් මූව්මන්ට් සෙවන්ත් ඬේ ඇඞ්වෙන්ටිස් සහ තවත් බොහෝ ඇත . මොවුන්ගේ ආගමික දර්ශණ විවිධ වන නමුත් මොවුන් සියල්ලෝ ම ක‍්‍රිස්තියානි ආගමේ ශුද්ධ වූ රටාව බොහෝ කාලයකට ඉහත දී ක‍්‍රමයෙන් විනාශ වූ බවත් ඔවුන්ගේ දේවස්ථාන හරහා එය නැවත පිහිටුවීමට හැකිවූ බවත් විශ්වාස කරති. ඇතැම්හු තමුන්ට ම මෙය සම්පූර්ණයෙන් ප‍්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි යැයි විස්වාස කරන අතර ඇතැම්හු වර්තමානයේ බොහෝ දේවස්ථාන වල භාවිත වන ක‍්‍රිස්තියානිය හඳුන්වාදෙනු ලැබුවේ තම නිකාය මගින් යැයි තහවුරු කරති. ඩයිසිපල්ස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් මේ සඳහා එක් උදාහරණය කි. ඇතැම් ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීහු ප‍්‍රධාන ධාරාවේ නිකාය වන ප්‍රොතෙස්තන්ත කතෝලික හා ඕතඩොක්ස් වැනි ඇදහීම් නියම ක‍්‍රිස්තියානිය ලෙස නොසලකති.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Restorationism#A_Protest_against_Protestantism
ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය

ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගය

අවුරුදු 34000 කට පෙර දිවයි‍නේ මානව ජනාවාස විය. ඵම මානව වර්ගය බලංගොඩ මානවයා ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ඔවුන්ගේ ඇට සැකිලි හා වෙනත් දේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයෙන් හමු වූ බැවිනි. ඔවුන් ගල් ගුහාවල ජීවත්වූ මෙසොලිතික් (පාෂාණ යුගයේ ඵක්තරා අවස්ථාවකි) යුගයට අයත් දඩයමින් ජීවිකාව ගෙන ගිය පිරිසක් බව සොයා ගෙන ඇත. මොවුන් දිවයිනෙහි ආදිතම වැසියන් බව බටදොඹ ලෙන පාහියන් වැනි ප්‍රසිද්ධ ලෙන් කිපයක් ආශ්‍රීතව ලැබුණු ඔවුන් පරිහරණය කළ උපකරණවලින් සනාථ වෙයි.

මධ්‍ය කඳුකරයේ පිහිටි හොර්ටන් තැන්න නිර්මාණය වූයේ බලංගොඩ මනවයා විසින් දඩයම් සෙවීම සඳහා ඵහි තිබූ ගස් කොලන් ගිනි තැබිමෙනැයි විශ්වාසයක් පවතී. ඵමෙන්ම ඵම ප්‍රදේශයේ තිබී හමු වූ ක්‍රි.පූ.15000 ක කාලයේ යැයි අනුමාන කරන බාර්ලි සහ ඕට් වැනි ධාන්‍ය වර්ග හමුවීමෙන් පෙනී යන්නේ බලංගොඩ මානවයා කෘෂි කර්මාන්තයේද නියැලුනු බවයි.

වාරණ රාජ මහා විහාරය සහ කලටුවාව ප්‍රදේශයේ මැතකදී කරන ලද කැනීම්වලින් අවුරුදු 8000 කට පෙර ජීවත්වූ මෙසොලිතික් ශිලා යුගයේ මානවයා විසින් පරිහරණය කරන ලද සෙ.මි 4 ක් පමණ වූ ඉතා කුඩා ශිලා මෙවලම්ද මැටි භාජන ද, පුළුස්සන ලද දැව වල අඟුරු ද, මළ මිනී භූම දානය කිරීම සඳහා යොදා ගත් මැටි භාජන ද සොයා ගෙන ඇත.

ශ්‍රී ලංකා‍වේ දේශිය ශාකයක් වූ කුරුඳු ක්‍රි.පූ. 1500 දී පමණ ඊජිප්තුවෙදී පාවිච්චියට ගෙන තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ දෙරට අතර ඵ් වන විට වෙළඳ සම්බන්ධයක් තිබුණු බවයි.

අනුරාධපුර ප්‍රදේශයේදී ක්‍රි.පූ. 900 ට කලින් වූ විශාල ජනාවාස සහ ගල් යුගයේ සංස්කෘතික ලක්ෂණ සොයාගෙන තිබේ. ඵ් කාළය වන විට ඵම ජනාවාස වූ ප්‍රදේශ හෙක්ටයාර් 15 ක ප්‍රදේශයකට සීමා වුවත් ඵය ශත වර්ෂ කිපයක් තුළදී නගරයක තත්වය දක්වා හෙක්ටයාර් 50 ක් පමණ පුළුල් විය. මේ හා සමාන භුමියක් සීගිරියේ අලිගල ප්‍රදේශයේ ද සොයාගෙන ඇත.

වන්නිල ඇත්තෝ නොහොත් වැද්දන් යනුවෙන් හඳුන්වන දඩයම ජීවිකාව කරගත් තවමත් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාව ඵක්කෝ අනිවාර්යෙන්ම දෙමළ හෝ නැතිනම් ද්‍රවිඩ සම්භවයක් ඇති ජන කොටසකි.

ක්‍රි.පූ. 2 සහ 4 වැනි සියවස් අතර රචනා කරන ලදැයි සැලකෙන රාමායන නම් වීර කාව්‍යයෙහි ලංකාව ගැන විස්තර වන්නේ ඵය කුවේර නම් ධනයට අධිපති දෙවියා වෙනුවෙන් විශ්වකර්මයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දක් ලෙසිනි. කුවේර පරදවා රාවණා විසින් අනියමින් සිහසුනට පත් විය. රාම කුමරු සුග්‍රිව (වානර හමුදාවේ රජු) සහ ඇමති වූ හනුමන් සමග මන්නාරම හරහා පැමිණ ලංකාවේ රජු වූ රාවණා විසින් පැහැර ගෙන ඵනු ලැබූ ඔහුගේ බිරිඳ සීතාවන් බේරා ගත් බව රාමායනයේ විස්තර කර ඇත.

පුරාණ වංශකතාවක් වූ මහා වංශයේ සහ දීපවංශයේ විස්තර කර ඇති පරිදි ආර්යයන් ලංකාවට ඵ්මට පළමුව යක්ෂ සහ නාග නම් ගෝත්‍රවල ජනයා ලංකාවේ ජීවත්වී ඇත.

ඉතා පැරණි අක්ෂරවලට උදාහරණයක් වූ බ්‍රාහ්මී අක්ෂර හා බ්‍රාහ්මීය නොවන අක්ෂරවලින් යුත් මැටි භාණ්ඩ අනුරාධපුරයෙන් සොයාගෙන ඇත.
ලංකා ඉතිහාසය-නිදහස සහ නව ව්‍යවස්ථාව

නිදහස සහ නව ව්‍යවස්ථාව

ලංකාවේ ප්‍රධාන ජාතීන් දෙක වන සිංහල හා දෙමළ ජනවර්ග දෙක අතර මූලික වශයෙන් නොසන්සුන් තාවයක් හටගත්තේ ඵම ජාතීන් දෙකම නියෝජනයවන පරිද්දෙන් දෙමළ ජාතිකයකු වූ පොන්නම්බලම් අරුනාචලම් ජාතික ව්‍යවස්ථාදායක කවුන්සිලයට පත් කිරිමෙනි. බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරයා වූ විලියම් මැනිං "ජනවාර්ගික නියෝජනයක්" සඳහා ක්‍රියාකාරීව ධෛර්ය දුන්නේය. ඵ් අනුව සිංහල හා දෙමළ ජනයා අතර බලය දෝලනය වූ කොළඹ ආසනය නිර්මාණය විය. ඉන් අනතුරුව ඩොනමෝර් කොමිසම දැඩි ලෙස ජනවාර්ගික නියෝජනය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඵ් වෙනුවට පොදු ඡන්දය දීමේ ක්‍රමයක් යෝජනා කළේය. මෙම ක්‍රමයට දෙමළ ජනයා ඵකහෙලා විරුද්ධ වූහ. දෙමළ ජන සංයුතිය අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ ඔවුන්ගේ බලය අඩු වන බව ඔවුනට අවබෝධ විය.

කොළඹ පදිංචිව සිටිමින් යාපනයේ සහ නැගෙනහිර පාලනය කළ උසස් පැලැන්තියේ ඉඩම් හිමි දෙමළ ප්‍රජාවද මෙම ක්‍රමයෙන් ඔවුන්ගේ බලය ඵම ප්‍රදේශවල අඩු වන බව වැටහින. හිට්ලර්,මුසෝලිනී සහ ෆ්රුන්කෝ ආදීන්ගේ නැගී සිටීමත් සමග ජාතිවාදී දේශපාලන කැරැල්ලක් 1930 ගණන් වලදී යුරෝපයේ ආරම්භ වෙමින් තිබුණු බව බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජේන් රසල් තහවුරු කළේය. 1935 දි ජී.ජී. පොන්නම්බලම් "ලාංකික" යන සංකල්පය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඵ් වෙනුවට තමන් අභිමානවත් "ද්‍රවිඩයෙකු" බව ප්‍රකාශ කළා පමණක් නොව මහාවංශයට පහර දෙමින් ප්‍රසිද්ධ රැස්වීම්වලදී ඵ් බව දිගටම කි‍වේය. නාවලපිටියේදී ඔහු විසින් පවත්වන ලද දේශනය ප්‍රථම සිංහල දෙමළ කෝලහලයකට හේතුවුනු අතර යාපනය මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ ඔහුට වැඩි දේශපාලන වාසියක්ද අත් විය.

දේශපාලනික වශයෙන් අති දක්ෂිණාංශිකයෙකු මෙන්ම දීප්තිමත් කතෝලික නිතිඥයකු වූ පොන්නම්බලම්ගේ අදහස වූයේ සිංහල හෝ දෙමළ වේවා ඡන්දය දිය යුත්තේ ඵක්තරා පන්තියකට පමණක් බවයි. ඵවකට දෙමළ ප්‍රජාවගේ නායකයකු වූ පොන්නම්බලම් සෝල්බරි කොමිෂමට යෝජනා කළේ සිංහල දෙමළ දෙපාර්ශවයටම නිදහස් ලංකාව තුළ සමාන ආසන සංඛ්‍යාවක් හිමි විය යුතු බවයි. රටේ ඵක් පුරවැසියෙකුට ඵක ඡන්දයක් පමණක් හිමි වන මැතිවරණ ක්‍රමයක් ඇති කිරීමට බලාපොරොත්තුව සිටි කොමිෂමට ඔහුගේ මෙම අදහස ඉතා පුදුමයට කරුණක් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් සම්ප්‍රදායික දෙමළ ප්‍රදේශවල සිංහල ජනයා පදිංචි කරවන්නැයි කියූ පොන්නම්බලම්ගේ ප්‍රකාශය ද කොමිසම ප්‍රතික්ෂේප කළා පමණක් නොව දෙමළ ජනයා විශාල වශයෙන් දකුණට සංක්‍රමණය වන බව ද පෙන්වා දුන්නේය.

කෙසේ වෙතත් 1948 නිදහස ලැබීමෙන් පසු ජී.ජී.පොන්නම්බලම් සහ ඔහුගේ දෙමළ කොංග්‍රසයේ මධ්‍යස්ථ මතධාරීන් බටහිරට නැඹුරු අදහස් ඇති ඵක්සත් ජාතික පක්ෂය සමග ඵක් විය. තමිල් අරසු කච්චි නොහොත් ද්‍රවිඩ ඵක්සත් පෙරමුණ (ඉංග්‍රීසියෙන් ෆෙඩරල්) පිහිටුවා ගනිමින් S.J.V.චෙල්වනායගම් දෙමළ දේශපාලන කොටස් දිනා ගැනීම සඳහා කටයුතු කළේය.
ත්‍රස්තවාදය- ඇ.එ.ජනපදය

2001 සැප්තැම්බර් 11 වනදා ප්‍රහාරයට පිළිතුරක් වශයෙන් ඇ.එ.ජනපදය දියත් කරන ලද හමුදාමය, දේශපාලණමය සහ නිතීමය ක්‍රියාමාර්ග පොදුවේ ˝ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව යුද්ධය˝ යනුවෙන් හැදින්වේ. ඇ.එ.ජ ජනපදයට අනුව මෙම ක්‍රියාමාර්ගයේ ප්‍රධාන අභිලාෂ වන්නේ ත්‍රස්තවාදී තර්ජන මැඩපැවැත්වීම, ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් වැළැක්වීම සහ අල්-කයිඩා වැනි සංවිධානවල බලපෑමඅවම කිරිමයි. මෙම යුද්ධය සහ එහිදී භාවිතා වන ප්‍රතිපත්තීන් නිරන්තර විවාදයට තුඩු දෙන කාරනා බවට පත්ව ඇත. විවේචකයින් තර්ක කරන පරිදි ඒකපාර්ශවීය‍ව සතුරන් නිෂ්ක්‍රීය කරන යුද්ධයක්, මානව අයිතිවාසිකම් උල්ලංගණය සහ වෙනත් ජ්‍යාතන්තර නීති උල්ලංගණය සාධාරණීකරණය කිරිමට මෙය යොදා ගෙන ඇත.

බලන්න: ත්‍රස්තවාදය සහ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් ලැයිස්තුව

20වන ශතවර්ෂයේ අග භාගය පුරා ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන විසින් ඇ.එ.ජට සහ එහි මිත්‍ර රටවල් වලට එරෙහිව ප්‍රහාර එල්ල කරන ලදී. 1998 කෙන්යා හා ටැන්සානියා තානාපති කාර්යාල වලට එල්ල වු ප්‍රහාර වලට පසුව බිල් ක්ලින්ටන් විසින් සුඩාන හා ඇෆ්ගනිස්ථාන අල්කයිඩා ඉලක්කවලට එරෙහිව බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කරමින් අසීමාන්තික මෙහෙයුම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ඉලක්ක අතරට සුඩානයේ 90% වන මැලේරියා මර්දන ඖෂධ නිපදවන ඖෂධ කර්මාන්ත ශාලාවක් ද විය. 2000 ඔක්තෝම්බර් වන විට 2001 සැප්තැම්බර් ප්‍රහාරයට ප්‍රතිඋත්තරයක් ලෙස ඇ.එ.ජ Cole බෝම්බ ප්‍රහාර දියත් කරන ලදී. පසුව සදහන් කළ ප්‍රහාරයෙන් පසුව එක්සත් ජනපදය පුරා ¨තීරණාත්මක ප්‍රතිචාර ¨ මගින් සිවිල් වැසියන් තවදුරටත් ඝාතනය වන බවට තර්ක ඉදිරිපත් වියි. බුෂ් පරිපාලනය මගින් ඉරාක ආක්‍රමණය සාධාරණීකරණය කිරිමට ¨ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව යුද්ධය¨ යොදා ගැනීම ප්‍රධාන වශයෙන් මතබේදයට තුඩු දුන් කාරණයකි. අල්කයිඩා හා සදාම් හුසේන් අතර සෘජු සම්බන්ධයක් තිබුනේ යැයි ඉදිරිපත් වු මත මෙම සිද්ධිය විමර්ෂණයට ලක් කරන සියළු පරික්ෂණ කන්ඩායම් බැහැර කර ඇත.
වර්ෂ 2001දී එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් සම්මත කළ 1373 යෝජනාවට අනුව සියළු රටවල් ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් වලට සහය නොදැක්වීම, මුල්‍ය ආධාර සහ රැකවරණය ලබා නොදීම මෙන්ම ත්‍රස්කවාදී ක්‍රියා සැළසුම් කරන කණ්ඩායම් සදහා තොරතුරැ ලබා දීම වැළැක්වීමට රටවල් කටයුතු කළ යුතු වේ. වර්ෂ 2005 දී ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් 1624 යෝජනාවට අනුව රටවල් ජ්‍යාතන්තර මානව අයිතිවාසිකම් නිතීන්ට අනුකූලව ක්‍රියා කිරිමේ අවශ්‍යතාවය සහ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව කටයුතු කිරිම පෙළඹවීම යන කාරනා අන්තර්ගත වේ.කෙසේ වුවත් මෙම යෝජනා 2න්ම ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් වැළැක්වීම පිළිබදව අනිවාර්‍යය වාර්ෂික වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කළ යුතු වුවද ඇ.එ.ජ. හා ඊශ්‍රාලය යන රටවල් 2 විසන්ම එම වාර්තාව ඉදිරිපත් කිරිම පැහැර හැර ඇත.
ලිවර්පුල් බෝම්බය-සිද්ධි

උමං මාර්ග ප්‍රහාර
8.50 ලංඩන් භුගත උමං තුළ බෝම්බ 03ක් පුපුරා යෑම
· පළමු බෝම්බය පුපුරා යන ලද්දේ ලිවර්පුල් මාවත හා ඇලඩිගේට් හරහා අංක 204 දරණ උමං දුම්රියක් තුළයි. මෙම දුමිරිය කින්ග්ස් ක්‍රෝස් සෙන්ට් පැන්ක්‍රාස් වලින් විනාඩි 8කට පෙර පිටත්ව යන ලදී. පිපිරම සිදුවන අවස්ථාවේදී දුම්රියේ තුන්වන පෙට්ටිය ලිවර්පුල් මාවතට යාර 100ක් ඈතින් තිබි ඇත. හැමර්ස්මිත් හා සිටි ලයින් දුම්රිය මාර්ගයට සමාන්තරව දිවෙන ලිවර්පුල් මාවතේ සිට ඇල්ඩිගේම් නැගෙනහිර වෙත දිවෙන දුම්රිය මාර්ගය ද අනතුරින් හානියට පත් විය.

· දෙවන බෝම්බය පිපිරිමට ලක් වුයේ...........................
මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර

බෝම්බ පිපිරිම් 04ක් මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර ලෙස වාර්තා වුවත් පොලිසියට සිදු කළ හැකි වුයේ බෝම්බ කරැද මෙම ප්‍රහාර වලින් මිය ගිය බවයි. කෙසේ වුවත් ජුලි 21, 2005 ලංඩන් බෝම්බ පිපිරිම් හා ජෝන් චාල්ස් ද මෙනෙස්ට වෙඩි තැබීමට පසුව ශ්‍රිමත් ඉයන් බ්ලෙයාර් විසින් ප්‍රසිද්ධියේ තහවුරැ කරන ලද්දේ ඔවුන් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරැවන් වන බවත් ඔවුන් පිළිබද කටයුතු කෙරැණු බවත්ය.
බෝම්බකරැවන් විසින් හදුනාගැනීම සදහා උපකාර වන විවිධ උපාංග රැගෙන ඒම තුළින් "ලීඩ්ස්" (Leeds) වල පිහිටා තිබු බෝම්බ නිෂ්පාදන කර්මාන්තශාලාවක් පිළිබදව තොරතුරැ දැන ගැනීමට උපකාරි විය. ‍මෙම කර්මාන්තශාලාව අනාගත විවිධ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීම සදහා පැවැති බවත් බෝම්බ කරැගේ "ලුටන් දුම්රිය"නැවතුම් පළේ තිබු මෝටර් රථයේ වෙනත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යය තිබු බවට සොයා ගෙන ඇත. ඊට අමතරව බෝම්බකරැ විසින් ලුටන් වල සිට ලංඩනය දක්වා ගමන් කිරිම සදහා ටිකට්පතක් ගෙනවිත් තිබු බවත් හෙළි විය. එමගින් ඔහු පැමිණි මාර්ගයේම ආපසු හෑමට සුදානමින් සිටි බවට විශ්වාසයක් ඇති විය. මෙමගින් සිතා ගත හැකි කරැණක් නම් බෝම්බකරැ ප්‍රහාරයෙන් පසු නිරැපද්‍රිතව පළා යාමට සැළසුම් කර තිබු බවත් එසේ කිරිමට නොහැකි වන්නට ඇත්තේ බෝම්බය පිපිරි යෑමට පසුව පළා යා යුතු වේලාව පිළිබදව අවබෝධයක් නොවීමත් යැයි උපකල්පනය කෙරේ.
පළමු බෝම්බ පිපිරිම් 3 තත්පර 50ක් තුළ එකිනෙකට පසු එකක් ලෙස වාර්තා විය. එහෙයින් කාල වේලා මණින උපකරණයක් හෝ දුරින් සිට දුරස්ථ පාලන උපකරණයක් මගින් පිපිරිවීම සිදුකරන්නට ඇති බවත් විශ්වාස කරයි.මැඩ්රිඩ් බෝම්බ පිපිරිම ජංගම දුරකතනයක වේලා අගවනය හෝ දුරකතනයට ඇමතුමක් දීමෙන් හෝ දුරස්ථව පුපුරා යාමට සළස්වා ඇති බවට විහ්වාස කරයි. කළින් සදහන් කළ ක්‍රමය ලංඩන් භුගත උමං මාර්‍ග තුළ සාර්ථක විය හැකිව තිබුණ ද ඒ අවස්ථාව් ජංගම දුරකතන සංඥා වල තිබු දෝෂයක් මත එය වැරදි යන්නට ඇත. 2005 ජුලි 19 දාට අනුව මෙවැනි යාන්ත්‍රණයන් එකක්වත් පිළිබදව කිසිම ආකාරයක විද්‍යානුකූල සාක්ෂි ප්‍රසිද්ධියට පත් නොකරන ලදී.

මහජන ප්‍රශ්ණ කිරිම් සිදු නොවීම
රජය විසින් ප්‍රශ්ණ කිරිම් කටයුතු සිදු නොකරන ලද හේතුව ලෙස සදහන් කරන ලද්දේ එය සම්පත් නාස්ති කරන හා ප්‍රදාන නිළධාරින් හා පොලිස් නිළධාරින් හිර කරණ වැඩක් ලෙස පවසමින්ය. හිටපු අගමැති ටෝනි බ්ලෙයාර් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ "ස්වාධින ප්‍රශ්ණ කිරිමක් ආරක්ෂක අංශ වලට ලැබෙන සහයෝගය බාල්දු කරයි". යනුවෙනි. අනතුරින් දිවි ගලවා ගත් හා මිය ගිය පිරිසගේ සමහර ඥාතීන් විසින් පිපිරිම සිදු වු දිනයේ දී ඇති වුයේ යැයි කියන පරස්පර විරෝධී සිදු වීම් නිරාකරණය කරන ‍ෙලස ඉල්ලා ඉහළ උසාවියේ හා යුරෝපා අධිකරණය සදහා පුර්ණ මහජන ප්‍රශ්ණ කිරිමත් සිදු කරන ලෙස ඉල්ලා නිතිමය ක්‍රියාමාර්ග වලට එළඹ ඇත.
ජායා ස්වදේශ ලේකම්, ඩේවිඩ් ඩේවිස් විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබ ඇත්තේ "මහජනතාවට හා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනු ලැබු සිද්ධිය පිළිබදව වන විස්තර විකාර සහගත කරැණු වලින් ගහණ බවයි.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රස්තවාදය
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව

1978 වසරේදි එවකට ගරු අගමැති ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුව විසින් ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වාදුන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වේ.
ඉතිහාසය

1977 වන විට සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ සමාජවාදී ප්‍රතිපත්ති අනුව පාලනය වූ රජය පෙරළා ජූනියස් ජයවර්ධන මහතා යටතේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය මැතිවරණයකින් පසු නැවත බලයට පත් විය. ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ප්‍රකාශනයෙන් වෙළඳපොල ආර්ථිකයක් ඇති කරන බවත්, ධාන්‍ය කිලෝග්‍රෑම් 8 ක් නොමිලේ දෙන බවටත් පොරොන්දු දුන්හ. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සහ වාමාංශික පක්ෂ (ඔවුන් ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් 40% ක් ලබා ගත් නමුත්) පාර්ලිමේන්තුවෙන් අතු ගා දැමුවාක් මෙන් විය. ද්‍රවිඩ එක්සත් පෙරමුණ නම් අප්පාපිල්ලෙයි අමිර්තලිංගම් ගේ නායකත්වයෙන් යුත් පක්ෂය නිල වශයෙන් විරුද්ධ පක්ෂය බවට පත් විය. මෙම තත්වය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනයේ අනතුරුදායක ජනවාර්ගික භේදයක් නිර්මාණය කළේය.

පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් මගින් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ ප්‍රජා අයිතිය අහිමි කරන ලදී. ජේ. ආර් ජයවර්ධන මහතා 1978 දී නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් හඳුන්වා දුන්නේය. එයින් ඔහු විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත් වුණු අතර, මින් ඉදිරියට ශ්‍රී ලංකාව, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය යන නමින් හඳුන්වන ලදි.

ජනාධිපති ජයවර්ධන මහතා විසින් ජනාධිපතිවරණය වේලාසන පැවැත්වීම සඳහා 1982 දී ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කළේය. (එය ඔහුගේ අවුරුදු 10 ක සේවා කාලය තළ කළ සංශෝධන 13 න් එකකි)
මූලික කරුණු

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 2001 ඔක්තොම්බර්03 දක්වා වන සංශෝධන සහිතව බා ගත කිරීමට මෙම සබැඳියාව භාවිතා කරන්නhttp://parliament.lankapanel.net/web/images/pdf/constitution_si.pdf
සංශෝධන
1වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය

1978 නොවැම්බර් මස 20දා සිට ක්‍රියාත්මක වූ අතර මෙහිදී අභියාචනාධිකරණයට අයත් බලතල කිහිපයක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පවරන ලදි. මේ සඳහා 140 වන ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය ලදි.
2වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය

1979 පෙබරවාරි 26 දින සිට ක්‍රියාත්මක විය. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකුගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය අවසාන වන අවස්ථාවක ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග ගැන මෙහි සටහන් වේ.
ආශ්‍රිත

ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු වෙබ් අඩවිය - දහහත්වන සංශෝධනය දක්වා සංශෝධන


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
නර්තන ප‍්‍රභේද

පහත දැක්වෙන ප්‍රභේද විශිෂ්ඨ නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස ටැන්ගෝ යන්න පැහැදිලිවම සහායක නර්තනයක් (පාට්නර් ඩාන්ස්) වන අතර බොහෝ සමාජ නර්තන අතර තරගකාරී නර්තනය හෝ කීරමනරඩා නර්තනය වන්නේ බෝල් රූම් විය හැක. එයම පරාජ සංගාත්මක නර්තනයක් ලෙසද ඉදිරිපත් කෙරෙන අතර හුදෙකලා නර්තනයක් ලෙසින්ද ඉදිරිපත් කළ හැක. ටැංගෝ, රවුන්ඞ් ඩාන්ස් ලෙස හෝ මික්ස් ලෙස පැවතිය හැක. එසේම එක් කලෙක එය තහනමට ලක්වූ ශෲංගාරාත්මක නර්තනයකි. අවසාන වශයෙන් ඇතැමුන් එහි මූලයෝ අප්‍රිකානු ආගමික නැටුම් දක්වා රැගෙන යති. එසේම ටැංගෝ නර්තනය අයිස් ඩාන්සින් හා බර්ලෙසක් ඩාන්සින් වැනි විවිධ කොටස් වලටද බෙදිය හැකි බව නොකිවමනාය.

සහභාගී වන සංඛාව අනුව නර්තන වර්ගීකරණය
තනි නැටුම්, යුගල් නැටුම්, සමූහ නැටුම්.
චාරිතරන් නර්තන, තරගකාරී නර්තන, ශෲංගාරාත්මක නර්තන, සහභාගීත්ව නර්තන, (පාටිසිපේෂන් ඩාන්ස්) ප්‍රසාංගික නර්තන, සමාජයීය නර්තන, කොන්සර්ට් නර්තන.
ආශ්‍රිත

http://en.wikipedia.org/wiki/Dance_basic_topics#Dance_categories
නර්තන වර්ගීකරණය හා ප‍්‍රභේද

යුගල නැටුම්
සහභාගී වන සංඛ්යාiව අනුව නර්තනයෝ තනි නැටුම් යුගල නැටුම් හෝ කණ්ඩායම් නර්තන ලෙස වර්ග කළ හැක. එසේම චාරිතරාo නුකූල නර්තනය, ශෲංගාරාත්මක නර්තනය, පරුඳ සාංගික නර්තනය හා සමාජ නර්තනය වැනි විවිධ අභිමතාර්ථ අනුව සිදුකෙරෙන නර්තන ඇත .
නර්තනය හා සංගීතය
බොහෝ මුල්කාලීන සංගීත හා නර්තන පර්ත භව සමගාමීව නිර්මාණය වූ හා ඉදිරිපත් කෙරුණු ඒවා විය. මෙම යුගලමය දියුණුව ජිග්, කෝල්ට්ස්, ටැන්ගෝ, ඩිස්කෝ, සල්සා, ඉලෙක්ට්රොරනික් හා හිප්හොප් ලෙස යුගාන්තරව පැතිරුණි. බැරක් සංගීතය වැනි ඇතැම් සංගීත පරal භව බැරක් නර්තනය වැනි සමගාමී නර්තන පරාී භව දරන අතර සම්භාව්ය බැලේ නර්තනය වැනි ඇතැම් නර්තනයෝ සම්භාව්ය සංගීතය වැනි ස්වායක්ත ව දියුණු වූ නර්තන පර්භ භව දරති.
සාමාන්යයයෙන් නර්තනය සංගීතයත් සමග ඉදිරිපත් කළ ද එය ස්වාධීනව හෝ ටැප් ඩාන්ස් වැනි එයින්ම උත්පාදනය වන රිද්මයක් සමගින් ඉදිරිපත් කළ හැක. සංගීතයත් සමග ඉදිරිපත් කරන නර්තනය රිද්මයට අනුගතව හෝ එසේ නොමැතිව ඉදිරිපත් කළ හැකි අතැ එය නර්තන ශෛල්යපය මත රැුඳී පවතී. සංගීතය නොමැතිව පවත්වන නර්තනය තමාගේම රිද්මයේ නර්තනය (ඩාන්ස් ටු ඉට්ස් ඔවුන් රිදම්) ලෙස හැඳින්වේ.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Dance#Dance_classification_and_genres
ලංකා ඉතිහාසය-ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය ඇරඹීමේ මුල් හේතුව

භාෂාවන් භාවිතය, විශ්ව විද්‍යාලයට සිසුන් තේරීම, සිංහල මහ ජාතිය හා සුළු ජාතිය වූ දෙමළ ජාතීන් දෙක අතර ඇති වූ කළකෝලාහල, යනාදී කරුණු සම්බන්ධයෙන් ඇති ව තිබුණු නොගැළපීම් ශ්‍රී ලංකාව තුළ අභ්‍යන්තර යුද්ධයක් ඇති වීමට බල පෑ මූලික හේතු විය. 1920 වර්ෂයේ සිට මේවා ක්‍රම ක්‍රමයෙන් එහෙත් නොකඩවා උත්සන්න වි 1983 දී අභ්‍යන්තර යුද්ධයක් පැන නැගුනේය.

යටත් විජිතයුගයට පෙර

දකුණු ඉන්දීය දෙමළ රජෙකු වූ එල්ලාලන් නොහොත් එළාරගේ ශ්‍රී ලංකා ආක්‍රමණය හේතු කොට ගෙන එක් කාල පරිච්ඡේදයකදී සිංහල සහ දෙමළ දෙපිරිස අතර යුද්ධයක් ඇති වූ බවත් එහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස කෙටි කාලයකට උතුරේ ද්‍රවිඩ පාලනයක් ඇති වූ බවත් මහාවංශය විස්තර කරයි. කෙසේ වෙතත් පසුව ශ්‍රී ලංකා රජෙකු වූ දුටුගැමුණු විසින් එළාර පරාජය කරන ලදී. ඉන් පසුව පල්ලව, චෝල, පාණ්ඩ්‍ය සහ කාලිංග නම් ඉන්දීය රාජ්‍යයන්ද ලංකාව ආක්‍රමණය කළෝය. ඔවුහු කාලයෙන් කාලයට තම ආධිපත්‍යය සමග දැඩි සංස්කෘතික හා වාණිජ කටයුතුද සමගාමිව පවත්වා ගෙන ගියහ. පසු කාලීන ඉතිහාසඥයින් මෙම ආක්‍රමණය හඳුන්වා දෙමින් කියන්නේ ජනවාර්ගික දෙපක්ෂයක් අතර කාලාන්තරයක් මුළුල්ලේ පවත්නා හතුරු තත්වයකට එම ආක්‍රමණය හේතු වූ බවයි.

යටත් විජිත යුගය

බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ (1796-1948) දෙමළ ජනතාවට විශේෂ වරප්‍රසාද ලැබුණි. නිදහස ලැබෙන විට මිෂනාරිවරුන් විසින් ගොඩනගන ලද ඉංග්‍රීසි පාසල් දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට වඩා දෙමළ ජනයා වැඩි වශයෙන් සිටින යාපනයේ තිබුණි. මෙයින් තේරුම් ගත හැකි වූයේ නිදහස් ශ්‍රි ලංකාව තුළ ලංකා සිවිල් සේවය, වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය සහ නීතීඥ වෘත්තිය යනාදී සේවාවල විෂමානුපාතික වශයෙන් ලාංකික දෙමළ ජනතාව සිටීමයි. සිංහල-දෙමළ දෙපිරිස් අතර අර්බුදවලට හේතු වූයේ බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ බෙදා පාලනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය බව බොහෝ ඉතිහාසඥයෝ පිළිගනිති.
ත්‍රස්තවාදය හා රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය

රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ත්‍රස්තවාදය, ත්‍රස්තවාදය හා රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය සදහා නිර්වචන එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී වේ.

# ˝ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදය˝ යනු එක්රාජ්‍යයකට වඩා වැඩි රාජ්‍ය ප්‍රමාණයක භුමිය‍ට හෝ ජනතාවට හෝ සම්බන්ධ වන ත්‍රස්තවාදයයි.
#˝ත්‍රස්තවාදය˝ යන යෙදුමේ අර්ථය වන්නේ කලින් සැළසුම් කරන ලද, දේශපාලනිකව පොළඹවන ලද ප්‍රචණ්ඩත්වය උප ජාතීය කණ්ඩායම් හෝ රහසිගත කණ්ඩායම් මගින් යුද්ධයට සම්බන්ධ නොමැති ඉලක්ක වලට එරෙහිව යෙදවීමයි.
# ˝ ත්‍රස්තවාදි සංවිධාන˝ යන්නෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදය ක්‍රියාත්මකකරණ හෝ උප කණ්ඩායමක් මෙහෙයවන කණ්ඩායමක් ලෙසයි.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ 2006 දී පල කළ ත්‍රස්තවාදය පිළිබද වාර්තාවක් වන ˝Country Reports on Terrorism˝ හි රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ත්‍රස්තවාදය යන්න අර්ථකතනය කර ඇත්තේ ˝යම් රාජයයක් දිගින් දිගටම ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා සදහා සහයෝගය ලබා දෙන්නේ නම් ලෙසයි˝

රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය යනු "රාජ්‍ය වනාහි මනුෂ්‍යය ශිෂ්චාඨාචාරයේ පදනම ආරක්ෂා කරන උත්තරීතරම සමාජ ආයතනය වේ. එසේ වූ රාජ්‍ය තමාගේම නීතිය ඉදිරියේ අපරාධකරුවකුගේ තත්ත්වයට පත්වක්‍රියා කිරීම සමස්ත ශිෂ්ටාචාරයේම බිඳවැටීමේ දර්ශකයකි."

මහජනතාවගේ යහපත වූ උදෙසා තමන් ඉටු කිරීමට බැඳී ඇති නෛතික ක්‍රියා ක්‍රියාමාර්ග වලට එරෙහිව යමින් එමෙන්ම ජාත්‍යන්තරව පිළිගන්නා ලද මානව අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කරමින් සැලසුම් සහගතව එම නීතිරීති උල්ලංඝනය කරන්නේ නම්, නැතහොත් ප්‍රචණ්ඩත්වය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ නම් එය රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදයයි
ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තනය

ඔස්ටේ‍්‍රලියාවේ නර්තන ප‍්‍රභව රාශියක් පවතී. සම්භාව්‍ය බැලේ නර්තනයේ, ඔස්ටේ‍්‍රලියානු බැලේ ශෛල්‍යයක් ඇත. වෙනත් ඔස්ටේ‍්‍රලියානු බැලේ හා නූතන නර්තන ප‍්‍රභව අතර ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තන වේදිකාව, බන්ග්රා නර්තන වේදිකාව, ලේ ඇන්ඞ් වොරන් ඩාන්සර්ස්, චන්කි මූව්, මිරාමු ඩාන්ස් කොම්පැනි සහ සිඞ්නි ඩාන්ස් කොම්පැනි වේ. ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තනයේ හිනිපෙත්ත වන්නේ ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තන කවුන්සිලය හෙවත් ඔස්ඩාන්ස් ය.

1992 දී තිරගත කරන ලද ස්ටි‍්‍රක්ට්ලි බෝල්රූම් චිත‍්‍රපටය ඔස්ටේ‍්‍රලියාවේ නිව් සවුත්වේල්ස් ප‍්‍රාන්තයේ සිඞ්නි පසුබිම් කරගත් අතර එය තරගකාරී නර්තනය පිළිබඳ ඔස්ටේ‍්‍රලියානු අවබෝධය වර්ධනය කරලීමට සමත් විය. ‘ඩාන්සින් විත් ද ස්ටාර්ස්’ හි ඔස්ටේ‍්‍රලියානු ප‍්‍රභේදය මෙම අවබෝධය තව දුරටත් පුළුල් කිරීමටත් නර්තනය තරගයක් ලෙස විකාශයටත් අවස්ථාව ලබා දුනි.

බුෂ් ඩාන්ස් (පඳුරු නර්තනය) සාම්ප‍්‍රදායික ප‍්‍රබේදයන් තුලින් වර්ධනය වු ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තනයක් වන අතර එංගලන්ත, අයර්ලන්ත, ස්කොට්ලන්ත හා අනෙකුත් යුරෝපීය නර්තනයන් ගෙන් ආභාෂය ලබා ඇත . යුරෝපියානු ජන්මය ලත් අයර්ලන්ත ‘ප‍්‍රයිඞ් ඔෆ් ඊඞ්න්’ හා ‘ලාන්සර්ස්’ වැනි ජනප‍්‍රිය කණ්ඩායම් මෙන්ම ඔස්ටේ‍්‍රලියානු ජාතිකයන් වන ‘වේව්ස් ඔෆ් බොන්ඩි’, ‘මෙල්බෝර්න් ශෆල්’ හා ‘නිව් වෝග්’ වැනි කණ්ඩායම් ද ජනප‍්‍රිය නර්තන කණ්ඩායම් අතර සිටිති.

බොහෝ සංක‍්‍රමණික ජනවර්ගයෝ ද තම තමන්ගේ නර්තන සම්ප‍්‍රදායන් වෘත්තීය හා ආධුනික මට්ටමෙන් පවත්වා ගෙන යති. එමනිසා ඔස්ටේ‍්‍රලියාව තුල බොහෝ සම්ප‍්‍රදායනට අයත් නර්තන රටා පවතී. බෝල්ටික් ප‍්‍රදේශයේ නර්තන එහි ඉතාමත් සුළභ අතර ඉන්දියානු, ඉන්දුනීසියානු සහ අප‍්‍රිකානු නර්තන ද ඔස්ටේ‍්‍රලියානු සමාජ ආයතන මගින් උගන්වනු ලැබේ.

බොහෝ ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නර්තන කණ්ඩායම් තවමත් විවිධ පසුබිම් හරහා නර්තනයේ යෙදෙති. ඒවා අතර කෝට් ඩාන්ස් හා මධ්‍යතන නර්තන මෙන්ම සාම්ප‍්‍රදායික පා තැබුම් සමග නූතන සංගීතය මිශ‍්‍ර කළ නර්තනයෝ ද වෙති.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Dance_in_Australia

ප්‍රවර්ගය:නර්තනය
අප‍්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යයන

අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු අධ්‍යයන යන්න අප‍්‍රිකානු අධ්‍යයන හෝ කළු ජාතික අධ්‍යයන වල උප කොට්ඨාසයකි. මෙය අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානුවන්ගේ ඉතිහාසය සංස්කෘතිය හා දේශපාලනය පිළිබඳ වූ අන්තර් කලාපීය අධ්‍යයන ක්‍ෂෙත‍්‍රයකි. වඩා පුළුල් අර්ථයෙන් ගත් කළ මෙය හුදෙක් අමෙරිකාවේ වෙසෙන අප‍්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් පමණක් නොවේ. එය බි‍්‍රතාන්‍ය දූපත් සිට කැරිබියානු දූපත් දක්වා විසිර සිටින සමස්ත අප‍්‍රිකානු ඩයස්පෝරාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය කි. මෙම ක්‍ෂෙත‍්‍රය අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍ය ඉතිහාසය දේශපාලනය ආගම හා ආගම් අධ්‍යයනය සමාජ විද්‍යාව සහ වෙනත් බොහෝ සමාජ විද්‍යාත්මක හා මානව ශාස්ත‍්‍ර විෂය පථයේ කොට්ඨාස හරහා විහිද ඇත .

සැන් ෆ‍්‍රැන්සිස්කෝ ප‍්‍රාන්තයේ කළු ජාතික අධ්‍යයන වල පස් මසක වැඩ වැරුමෙන් ඇරඹී අන්තර් වාර්ගික සිසුන් විශ්ව විල පද්ධති තුල ගෙනගිය බොහෝ ක‍්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් 1960 හා 1970 දශක වල දී බොහෝ විශ්ව විද්‍යාල වල අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු අධ්‍යයන සඳහා පාඨමාලා හා පීඨ නිර්මාණය විය. 1968 පෙබරවාරි මස දී සැන් ෆ‍්‍රැන්සිස්කෝ ප‍්‍රාන්තය නේදන් හෙයාර් නම් සමාජ විද්‍යාඥයා පළමු කළු අධ්‍යයන පාඨමාලාව සම්බන්ධීකරණය කිරීමටත් පළමු කළු ජාතිකයන් පිළිබඳ අධ්‍යයන පීඨය සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමටත් සහභාගි කර ගත්තේ ය. 1968 දී පීඨය ඇරඹුනු අතර 1969 වසන්තයේ පැවති පස් මස් වැඩ වැරුම අවසානයේ දී නිල වශයෙන් ක‍්‍රියාත්මක විය. කළු ජාතික අධ්‍යයන පිළිබඳ පීඨ හා පාඨමාලා ආරම්භ කෙරුම පිළිබඳ ඉල්ලීම් හා උද්ඝෝෂණ සුළුතර ශිෂ්‍ය ප‍්‍රජාව හා ඔවුනගේ සහයෝගීන් අතර සුළභ විය. තම සංස්කෘතීන් හා විෂය පථයන් සාම්ප‍්‍රදායික අධ්‍යාපනික රාමු නිසා පසෙකට වී ඇති බව ඔවුනගේ මතය විය.

කළු ජාතික අධ්‍යයන යනු ලෝකයෙහි වෙසෙන කළු ජාතික ජනතාව පිළිබඳ කෙරෙන ක‍්‍රමානුකූල අධ්‍යයනයකි. එයට ඔවුනගේ ඉතිහාසය සංස්කෘතිය සමාජ විද්‍යාව සහ ආගම ආදිය ඇතුලත් වේ. එය කළු ජාතික අත්දැකීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් වන අතර ඔවුනගෙන් සමාජයටත් සමාජයෙන් ඔවුනටත් සිදුවූ බලපෑම් පිළිබඳ විග‍්‍රහයකි. මෙබඳු අධ්‍යයනයක් බොහෝ වාර්ගික ඒකාකෘතීන් විනාශ කිරීමෙහි ලා වැදගත් විය හැකිය.
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යයනයන්හී විද්වතුන්

* ක්වමී ඇන්තනී ඇප්පියා
* මොලෙෆි කෙටේ අසාන්ටේ
* එම්.කේ. අසාන්ටේ, කණි.
* හූස්ටන් ඒ. බේකර් කණි.
* හොරේෂ් කැම්බල්
* හේසල් කාබි
* ලින්ඩා කාටි
* බිල් කොලේ
* පැට්‍රීෂියා හිල් කොලින්ස්
* ඇලිසන් ඩේවිස්
* ඇන්ජලා වයි. ඩේවිස්
* ඩබ්. ඊ. බී. ඩු බොයි
* මයිකල් එරික් ඩයිසන්
* ජෙරල්ඩ් අර්ලි
* ජෝන් හෝප් ෆ්‍රැන්ක්ලින්
* ඊ. ෆ්‍රැන්ක්ලින් ෆ්‍රේසියර්
* හෙන්රි ලුයි ගේට්ස් කණි.
* පෝල් ගිල්රෝයි
* නේදන් හෙයාර්
* මෙල්විල් හර්ස්කොවිට්ස්
* බෙල් හුක්ස්
* චාල්ස් එස්. ජොන්සන්
* චාල්ස් ඊ. ජෝන්ස්
* ජාවාන්සා කුන්ජුෆු
* ආතර් ලෙවින්
* ග්ලෙන් සී. ලෝරි
* මැනිං මැරබ්ල්
* ජේනිස් මේස්
* මිසෙරේ මූගෝ
* මාර්ක් ඇන්තනී නීල්
* ඇඩොල්ෆ් රීඩ්
* සෙඩ්රික් රොබින්සන්
* මිල්ටන් සර්නෙට්
* රෙනේට් සිම්සන්
* රොබට් බී. ස්ටෙප්ටෝ
* ඇකින්යේලේ උමෝජා
* කෝනෙල් වෙස්ට්
* විලියම් ජූලියස් විල්සන්
* කාටර් ජී. වුඩ්සන්
* සිල්වියා වින්ටර්
* වෝල්ටර් රොඩ්නි
* ජිනීවා ස්මිතර්මන්
* ඔලිවර් ක්‍රොම්වෙල් කොක්ස්
* සී.එල්.ආර්. ජේම්ස්
* මවුලානා කරෙන්ගා
* ක්වාමේ ටුරේ
* ඉටිබරි එම්. සූලු
* ඔබා ටිෂාකා
ඇෆ‍්‍රිකානා අධ්‍යයන - ජර්නල

රොබට් හැරිස් (කණිෂ්ට) ට අනුව අප‍්‍රිකානු අධ්‍යයන වර්ධනය අදියර හතරකින් සිදුවිය. 1890 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වා වූ කාලයේ දී අප‍්‍රිකානු ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට බොහෝ සංවිධාන බිහිවිය. දෙවන අදියරේ දී මෙහි අවධානය කළු ඇමෙරිකානුවන් වෙත යොමුවිය. තුන්වන අදියරේදී අප‍්‍රිකා කේන්ද්‍රික අධ්‍යයන කළු අධ්‍යයන ලෙස සංවිධානගත වන්නට විය. හතරවන අදියර ලෙස වඩා විධිමත් ෙසෙද්ධාන්තික විමර්ශනයක් ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් නමින් බිහිවිය.
ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් යන වදන පැමිණ ඇතැයි සැළකිය හැක්කේ මානව හිමිකම් ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රථිඵලයක් ලෙස ජේම්ස් ටර්නර් විසින් 1969 දී පිහිටුවන ලද ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් ඇන්ඞ් රිසර්ච් සෙන්ටර් අනුසාරයෙනි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Black_studies#Journals