JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਕ੍ਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਕੋਲੰਬਸ

ਕਰਿਸਟੋਫ਼ਰ ਕੋਲੰਬਸ (1451 - 20 ਮਈ, 1506) ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕੋਲੰਬਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ ਖੋਜੀ, ਬਸਤੀਵਾਦੀ, ਅਤੇ ਜੇਨੋਆ ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਯੂਰਪੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਯੂਰਪਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਚਾਰ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਜਿਸਦਾ ਖ਼ਰਚ ਸਪੇਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਇਸਾਬੇਲਾ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਸਨੇ ਹਿਸਪਾਨਿਓਲਾ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਬਸਤੀ ਬਸਾਨੇ ਬਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਸ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਯੂਰੋਪੀ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

"ਕਰਿਸਟੋਫਰ ਕੋਲੰਬਸ" ਲਾਤੀਨੀ ਨਾਂ ਕਰਿਸਤੋਫੋਰਸ ਕੋਲੰਬਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਤਾਲਵੀ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ "ਕਰਿਸਤੋਫੋਰੋ ਕੋਲੋਂਬੋ" ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੇਨੀ ਵਿੱਚ "ਕਰਿਸਤੋਬਾਲ ਕੋਲੋਨ" ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ 1451 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਨੋਆ ਗਣਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਇਟਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਪਰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਦੇ ਜੰਮਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਪਿਤਾ ਦੋਮੀਨੀਕੋ ਕੋਲੋਂਬੋ ਇੱਕ ਉੱਨ ਦਾ ਜੁਲਾਹਾ ਸੀ ਜੋ ਜੇਨੋਆ ਅਤੇ ਸਾਵੋਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਜ਼ਾਨਾ ਫੋਂਤਾਨਾਰੋਸਾ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਭਾਈ ਸੀ; ਬਾਰਤੋਲੋਮੀਓ, ਜੀਓਵਾਨੀ, ਪੇਲੇਗਰੀਨੋ ਅਤੇ ਜਾਕੋਮੋ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ "ਬੀਆਨਚੀਨੇਤਾ" ਸੀ। ਬਾਰਤੋਲੋਮੀਓ ਲਿਸਬਨ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਕੋਲੰਬਸ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਜੇਨੋਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ(16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਜੇਨੋਈ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਕਰਿਸਤੋਫੋ ਕੋਰੋਂਬੋ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਉਚਾਰਨ ਆਈ.ਪੀ. ਏ. ਮੁਤਾਬਕ "kriˈʃtɔffa kuˈɹuŋbu" ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1451
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1506
ਫ਼ੀਨਿਕਸ

ਫ਼ੀਨਿਕਸ ( ; ਓ'ਓਧਮ: S-ki:kigk; ਯਵਪਾਈ: Wathinka ਜਾਂ Wakatehe; ਪੱਛਮੀ ਅਪਾਚੇ: Fiinigis; ; ਮੋਹਾਵੇ: Hachpa 'Anya Nyava) ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2010 ਅਮਰੀਕੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 1,445,632 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ੀਨਿਕਸ
ਮਗ਼ਰਿਬ

ਮਗ਼ਰਿਬ (ਬਰਬਰ: Tamazgha, ⵜⴰⵎⴰⵣⵖⴰ, ਅਰਬੀ: المغرب, ਅਲ-ਮਗ਼ਰਿਬ) ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਵਾਇਤੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਟਲਸ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮੋਰਾਕੋ, ਅਲਜੀਰੀਆ, ਤੁਨੀਸੀਆ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਤਟਵਰਤੀ ਮੈਦਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਨਸੂਖ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦ 1989 ਵਿੱਚ ਅਰਬ ਅਗ਼ਰਿਬ ਸੰਘ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ ਅਤੇ ਤਕਰਾਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਹਾਰਾ (ਮੋਰਾਕੋ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਤ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਲਿੱਤੇ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਗਰਨੀਕਾ

ਗੁਰਨੀਕਾ ਪਾਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ ਦਾ ਇੱਕ ਚਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੇਨ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, 26 ਅਪਰੈਲ 1937 ਨੂੰ, ਸਪੇਨਿਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉੱਤੇ ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਇਤਾਲਵੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰੀ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਸਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਬੰਬਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਪੇਨਿਸ਼ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਰਸ ਵਿੱਚ 1937 ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ "ਐਕਸਪੋਜੀਸ਼ਨ ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨੇਲ ਡੇਸ ਆਰਟਸ ਏਟ ਤਕਨੀਕਸ ਡੈਨਸ ਲਾ ਵੀ ਮਾਡਰਨ"(Exposition।nternationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne) ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਿਕਾਸੋ ਨੂੰ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌੰਪੀ ਸੀ।

ਗੁਰਨੀਕਾ ਵਿਚਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਡੇਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਨ੍ਹ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਖ਼ਮੀ ਘੋੜਾ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘੋੜੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਖ਼ਮ ਪੇਂਟਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਜੰਗ ਦੀ ਮਾਨਵ ਵਿਰੋਧੀ ਫਿਤਰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸੂਮ ਮਾਨਵੀਅਤ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸੁੰਮਾਂ ਹੇਠ ਦਰੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਿਟਲਰ ਇੱਕ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਦੇਖਣ ਪੁੱਜੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਨੀਕਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਿਕਾਸੋ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਜਰਾਂ ਟਿਕਣ ਉੱਤੇ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਕਿਸਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਪਿਕਾਸੋ ਨੇ ਕਟਾਕਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਦੇ ਅਸਲੀ ਰਚਣਹਾਰ ਤਾਂ ਉਹ (ਹਿਟਲਰ) ਹੀ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਿਕਾਸੋ ਦੇ ਚਿੱਤਰ
ਉਪ-ਸਹਾਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ

ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ]]
ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੰਗ (ਪੀਲੇ), ਭੂ-ਮੱਧ ਰੇਖਾਈ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਘਾਹ-ਮੈਦਾਨ (ਹਲਕੇ ਹਰੇ) ਅਤੇ ਤਪਤ-ਖੰਡੀ ਜੰਗਲ (ਗੂੜ੍ਹੇ ਹਰੇ) ਅਤੇ ਸੁੱਕੀ ਕਾਲਾਹਾਰੀ ਚਿਮਲਚੀ (ਪੀਲੀ) ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਭੂ-ਮੱਧ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਅੰਕ ਬੰਟੂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਲੋਹ-ਯੁੱਗ ਕਲਾ-ਕਿਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਤੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।]]

ਉਪ-ਸਹਾਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੁਡਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰਨ ਜਾਂ ਅਪੂਰਨ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਹਾਰਾ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ (ਸੁਡਾਨ ਛੱਡ ਕੇ) ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਾਲੀਆ, ਜਿਬੂਤੀ, ਕਾਮਾਰੋਸ ਅਤੇ ਮਾਰੀਟੇਨੀਆ ਭੂਗੋਲਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਪ-ਸਹਾਰਵੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ ਪਰ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ

ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਭੂ-ਸਿਆਸਤ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰ ਸਕੀਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ 20 ਰਾਜਖੇਤਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।:

* ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਕੀਨੀਆ, ਯੁਗਾਂਡਾ, ਰਵਾਂਡਾ ਅਤੇ ਬੁਰੂੰਡੀ – ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮਹਾਨ ਝੀਲਾਂ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਬੁਰੂੰਡੀ ਅਤੇ ਰਵਾਂਡਾ ਨੂੰ ਮੱਧ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਜਿਬੂਤੀ, ਇਰੀਤਰੀਆ, ਇਥੋਪੀਆ ਅਤੇ ਸੋਮਾਲੀਆ – ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਸਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਅਤੇ ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ – ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚਲੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨਾਲ਼ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਬੰਧ ਹਨ।
* ਮਲਾਵੀ, ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ – ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਕਾਮਾਰੋਸ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸੇਸ਼ੈਲ – ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਟਾਪੂਨੁਮਾ ਦੇਸ਼।
* ਰੇਊਨੀਓਂ ਅਤੇ ਮੇਯੋਟ – ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰ।
* ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ – ਸੁਡਾਨ ਤੋਂ ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਡਰਬੀ

ਡਰਬੀ ( ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਇਕਾਤਮਕ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਵੰਟ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਡਰਬੀਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਰਸਮੀ ਕਾਊਂਟੀ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 248,700 ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ


File:GreenLnRH.jpg|ਗ੍ਰੀਨ ਲੇਨ ਤੋਂ ਕਥੈਡਰਲ
File:Derby St Peters NW aspect.jpg|ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ ਦਾ ਚਰਚ ਹਾਲਿਆ ਵਿਸਥਾਰਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
File:RRoyceRH.jpg| Works ਰੋਲਸ ਰਾਇਸ ਵਰਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ
File:NursesHomeRH.jpg|ਨਰਸਾਂ ਦਾ ਸਦਨ
File:OldCollegeRH.jpg|ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਲਜ
File:SureStartRH.jpg|ਸੋਅਰ ਸਟਾਰਟ, ਨੋਰਮੇਟਨ
File:StMathewsDarleyAbbeyRH.jpg|ਸੇਂਟ ਮੈਥਿਊ'ਜ ਡਾਰਲੀ ਐਬੇ
File:StMaryBridgeRH.jpg|ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ'ਜ-ਆਂ-ਦ-ਬ੍ਰਿੱਜ
File:StLukesRH.jpg|ਸੇਂਟ ਲਿਊਕ'ਜ ਸਟਾਕਬਰੁੱਕ ਸਟ੍ਰੀਟ
File:FalstaffRH.jpg|ਦ ਫਾਲਸਟਾਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹਾਊਸ, ਨੋਰਮੇਟਨ
File:StJohnRH.jpg|ਸੇਂਟ ਜਾਨ'ਜ ਬ੍ਰਿੱਜ ਸਟ੍ਰੀਟ
File:WestfieldRH.JPG|Part of the Westfield Centre
File:Bloomer.JPG|Bust of Steve Bloomer at Pride Park Stadium
File:WestfieldsRH.JPG|Westfield from Babington Lane
File:IslamCtRH.JPG|ਇਸਲਾਮੀ ਕੇਂਦਰ, ਵਿਲਮੋਟ ਸਟ੍ਰੀਟ
File:PrisonRH.JPG|The former Greyhound Stadium originally a prison
File:StMaryDerbyRH.JPG|ਸੇਂਟ ਮੇਰੀ'ਜ ਆਰ ਸੀ ਚਰਚ
File:SpaRH.JPG|ਸਪਾ ਇਨ, ਐਬੇ ਸਟ੍ਰੀਟ
File:CathRH.JPG|Derby Cathedral and the Dolphin Inn
File:GuruArjanDevGurdwaraRH.JPG|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
File:DerbySchool1RH.JPG|Derby Moor Community Sports College and the Millennium Sixth Form Centre
File:Joseph Wright Derby.JPG|Joseph Wright, St Alkmund's Way
File:Friar gate Studios.JPG|ਫ੍ਰੀਆਰ ਗੇਟ ਸਟੂਡੀਓਜ, ਫੋਰਡ ਸਟ੍ਰੀਟ
File:Jurys Inn Derby.JPG|Jury's Inn, St Alkmund's Way
File:Roundhouse Derby Near Completion.JPG|ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਨੇੜੇ ਰਾਊਂਡਹਾਊਸ, ਡਰਬੀ
File:Derby DRI stained glass window at St Peters squared.JPG|ਸੇਂਟ ਪੀਟਰ'ਜ ਵਿਖੇ ਡਰਬੀ ਦੀ ਆਰ ਆਈ ਸਟੇਨਡ ਗਲਾਸ ਵਿੰਡੋ
File:Brian Clough and Peter Taylor Statue Derby.jpg|ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਾਰਕ ਵਿਖੇ ਬਰਿਆਨ ਕਲੱਫ਼ ਐਂਡ ਪੀਟਰ ਟੇਲਰ ਸਟੈਚੂ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਬਰਮਿੰਘਮ

ਬਰਮਿੰਘਮ ( , ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹਲਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 2011 ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 1,074,300 ਸੀ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਨਾਲ਼ੋਂ 96,000 ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਬਹੁਨਗਰੀ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 2,284,093 ਹੈ। ਇਹਦਾ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ (3,638,000) ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ

ਵੁਲਵਰਹੈਂਪਟਨ () ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਹਲਕਾ ਹੈ। 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 249,470 ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਬਾਦੀ 2011 ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੇਲੇ 251,462 ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਮਿਡਲੈਂਡਜ਼ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਇਹ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ 12ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਸਿਕੰਦਰੀਆ

ਸਿਕੰਦਰੀਆ (ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ ਵਿੱਚ اسكندريه, ) ਮਿਸਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਹਦੀ ਅਬਾਦੀ ੪੧ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ-ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ੩੨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ਼ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਿਕੰਦਰੀਆ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ ੮੦% ਆਯਾਤ-ਨਿਰਯਾਤ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਗੈਸ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗੀ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਹੋਵਾਰਡ ਫਾਸਟ

ਹੋਵਾਰਡ ਮੇਲਵਿਨ ਫ਼ਾਸਟ (11 ਨਵੰਬਰ 1914 – 12 ਮਾਰਚ 2003) ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੇਖਕ ਸੀ। .ਉਸਨੇ ਈ ਵੀ ਕਨਿੰਘਮ ਅਤੇ ਵਾਲਟਰ ਐਰਿਕਸਨ ਦੇ ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਹੇਠ ਵੀ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਫ਼ਾਸਟ ਦਾ ਜਨਮ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਇਡਾ (ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਰ) ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਯਹੂਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਬਰਨੀ ਫ਼ਾਸਟ, ਇੱਕ ਯੁਕਰੇਨੀਅਨ ਯਹੂਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੈਂਟ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਾਸਟੋਵਸਕੀ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ 1923 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਹਾਵਰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜੂਲੀਅਸ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਜਰੋਮ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਨਿਊਯਾਰਕ ਪਬਲਿਕ ਲਾਈਬਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।

ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫਾਸਟ ਨੇ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਸੜਕ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਟੂ ਵੈਲੀਜ਼ 1933 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਉਹ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਟੌਮ ਪੇਨ ਸੀ, ਜੋ ਥਾਮਸ ਪੇਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲਪੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫਾਸਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੱਦੀ ਭੂਮੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ਾਇਏਨ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਬਾਰੇ ਦਿ ਲਾਸਟ ਫਰੰਟੀਅਰ, ਜਿਸ ਤੇ 1964 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸ਼ਾਇਏਨ ਆਟਮ ਬਣੀ ਸੀ। ਅਤੇ 'ਫਰੀਡਮ ਰੋਡ', ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ
ਲਕਸਰ

ਲਕਸਰ ( ; ਮਿਸਰੀ ਅਰਬੀ: ; ਸੈਦੀ ਅਰਬੀ: ) ਉਤਲੇ (ਦੱਖਣੀ) ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਲਕਸਰ ਰਾਜਪਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 487,896 (2010 ਅੰਦਾਜ਼ਾ) ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 416 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਮਿਸਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਥੀਬਜ਼ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ "ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ 'ਚ ਬਣਿਆ ਅਜਾਇਬਘਰ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਸਰੀ ਕਰਨਾਕ ਅਤੇ ਲਕਸਰ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਖੰਡਰ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹੱਦ ਅੰਦਰ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਸਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਡੂਡਲ

ਡੂਡਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: doodle) ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਲੀਕੇ ਚਿੱਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਾਪੀ, ਕਾਗਜ਼ ਜਾਂ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਕਲਮ, ਪੈਨਸਲ ਜਾਂ ਚਾਕ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਵਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਲ ਚਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾਤਰ ਅਮੂਰਤ ਸ਼ਕਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡੂਡਲ ਸਾਡੀਆਂ ਸਹਿਜ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਕਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਉਹਨਾਂ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਲਕੀਰੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ। ਡੂਡਲ ਅਚੇਤਨ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਮਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਸ਼ਹੂਰ ਡੂਡਲਕਾਰ

ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੇ ਵਾਹਵਾ ਡੂਡਲ ਉਲੀਕੇ ਹੋਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਕੈੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਦੇ ਡੂਡਲਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। Some of Pushkin's doodles were animated by Andrei Khrzhanovsky and Yuriy Norshteyn in the 1987 film My Favorite Time.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰ-ਕਲਾ
ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼

ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ (1907-1997) ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਈ ਸਦਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। ਦੇਸ਼ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਪਰ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਅਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਬੇੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਭਰੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਕਿ ਫਿਰ ਉਹੀ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਸੰਨ 1949 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲੀ। ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 1929 ਦੇ ਮਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਸਾਨੂੰ ਦਿਉ’। ਵੇਲੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ’। ਗੱਲ ਤੂੰ-ਤੂੰ, ਮੈਂ-ਮੈਂ ‘ਤੇ ਆਈ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪਟਿਆਲੇ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ

ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਲਈ ਚੱਲੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਮੋਹਰੀ ਰਹੇ। ਹਰ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਦ ਕੱਟੀ। ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਵਾਰ ਉਹ ਜੱਥਾ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਵੱਲੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਸੰਗਰੂਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਧੁਰਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਊੜਾ ਐੜਾ ਦਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਆਸਤ ਜੀਂਦ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਤਹਿਰੀਕ ਅਧੂਰੀ ਹੈ।
ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ

ਆਪਣੀ ਉਚੇਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵੇਸ਼ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਹੀਰੋ, ਦੇਗ ਤੇਗ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਵੇਲਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਪਤਾਹਿਕ ਪੱਤਰ ਵੀ ਕੱਢੇ। ਰਿਆਸਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਪੈਪਸੂ, ਧਰਮ ਅਰਥ, ਸ਼ੋ੍ਰਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਬੀਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਲ, ਫਰੀਡਮ ਫਾਈਟਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਫੈਰੂਮਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਕਮੇਟੀ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਗਰਲਜ਼ ਸਕੂਲ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਨੇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ/ਸਕੱਤਰ/ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਤਪ ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਰੜੀ ਅਤੇ ਸਿਦਕੀ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਪੰਥਕ ਜੋਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਠਾਠਾ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਵਿਲੱਖਣ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਸਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1907
ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ

ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਰਤੇਸ ਸਾਗਰ ਜਾਂ ਸੰਦੂਰੀ ਸਾਗਰ; ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਪੇਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇ ਕੋਰਤੇਸ (Mar de Cortés) ਜਾਂ ਮਾਰ ਬੇਰਮੇਹੋ (Mar Bermejo) ਜਾਂ ਗੋਲਫ਼ੋ ਦੇ ਕਾਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ (Golfo de Californi)) ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਹੇਠਲੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਮੈਕਸੀਕੀ ਮੁੱਖਦੀਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਮੈਕਸੀਕੀ ਰਾਜਾਂ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਹੇਠਲਾ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਸਿਨਾਲੋਆ ਨਾਲ਼ ਲਗਭਗ 4,000 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਤਟਰੇਖਾ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਰਾਡੋ, ਮਾਇਓ, ਸਿਨਾਲੋਆ, ਸੋਨੋਰਾ ਅਤੇ ਯਾਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 160,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਏਡਰੀਆਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ

ਏਡਰੀਆਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ, () (, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੀ: Jadransko more, , ) ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਪਰਾਇਦੀਪ ਨੂੰ ਬਾਲਕਨ ਪਾਰਾਇਦੀਪ ਅਤੇ ਐਪਨੀਨ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨਾਰੀ ਐਲਪ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜੋ ਓਤਰਾਂਤੋ ਪਣਜੋੜ (ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਆਇਓਨੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੋ ਘਾਟੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਤੱਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਦੇਸ਼ ਇਟਲੀ, ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ, ਸਲੋਵੇਨੀਆ, ਅਲਬਾਨੀਆ, ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਅਤੇ ਬੋਸਨੀਆ-ਹਰਜ਼ੇਗੋਵੀਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ

ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ ਇੱਕ ਜਲ-ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਗਰੀਨਲੈਂਡ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਵਾਲਬਾਰਡ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫ਼ਰਾਮ ਪਣਜੋੜ ਅਤੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਨਾਰਵੇਈ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਆਈਸਲੈਂਡ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ। ਪਰ ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਆਪਹੁਦਰੀ ਅਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ "ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ" ਵਿੱਚ ਗਰੀਨਲੈਂਡ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ

ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੀਰਾ ਟਾਪੂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ਼ ਦਰਸਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਟਾਪੂ ਇਸ ਅਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ।]]

ਬਹੀਰਾ ਸਮੁੰਦਰ (ਫ਼ਿਨਲੈਂਡੀ Saaristomeri, ਸਵੀਡਨੀ Skärgårdshavet) ਬਾਲਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਥਨੀਆ ਦੀ ਖਾੜੀ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਅਲਾਂਦ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਖੇਤਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੁਝ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਹੀਰਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਟਾਪੂ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਝੁਰਮਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ

ਵਡੇਰਾ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਬੁਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਇਰਾਨ, ਤੁਰਕੀ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਈ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ ਚੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਕਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵਰਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਡੇਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ "ਨਵਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ" ਜਾਂ "ਮਹਾਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਪਰਿਯੋਜਨਾ". ਵਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ

ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਹਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਸੋਦਰੂਜ਼ੇਸਤਵਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਜੋ ਐਂਡਰਬੀ ਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰਫ਼ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਕਰਾਬਰਟਸਨ ਲੈਂਡ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਲੈਂਡ ਦੇ ਤਟ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ ੨੫੮,੦੦੦ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।


ਡੇਵਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਇਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਡੇਵਿਸ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੁਲਾੜ-ਯਾਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਗਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਸਾਗਰ
ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ

ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ (; ), ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਲੀ ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਸਾਲਵਾਦੋਰ, ਹਾਂਡੂਰਾਸ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਨੂੰ ਯੂਰੋਪੀਅਨਾਂ ਵਲੋਂ 1522 ਵਿੱਚ ਗਿਲ ਗੋਂਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਦਾ ਅਵੀਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲੱਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਜੁਆਨ ਰੋਡਰੀਗੁਏਜ਼ ਦੇ ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਕੋਲੰਬਸ ਦਾ ਕੱਟੜ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸੀ।

1849 ਵਿੱਚ ਈ. ਜੀ. ਸਕੀਅਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਤੇ ਗੱਲ਼ਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਹਾਂਡੂਰਾਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਖਾੜੀ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਚੈਟਫੀਲਡ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਹਾਂਡੂਰਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੌਸਕੀਟੋ ਤਟ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਟਾਇਗਰ ਦੀਪ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇੜੇ ਭੇਜੇ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸਕੀਅਰ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੀਪ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਬਾਰੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਚੈਟਫ਼ੀਲਡ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨਣੀ ਪਈ।

ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼- ਹਾਂਡੂਰਸ, ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਖਾੜੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿਚਲੇ ਦੀਪਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਮੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ
1917 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਅਮਰੀਕੀ ਏਕੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੂੰ ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਕੇਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਝਗੜੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਬਰਯਾਨ-ਚਮਾਰੋ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੇ ਖਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਡਾ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ। ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਆਮ ਮਾਲਕੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਲਵਾਦੋਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਠਹਿਰਾਇਆ ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਅੱਖੋ-ਪਰੋਖੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

1992 ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇੱਕ ਸਦਨ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਦੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੀਮਾ ਵਿਵਾਦ, ਜਿਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇਹ ਖਾੜੀ ਦਾ ਝਗੜਾ ਵੀ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਸਾਲਵਾਦੋਰ, ਹਾਂਡੂਰਸ ਅਤੇ ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ, ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸਦਾ ਨਿਯੰਤਰਨ ਕਰਨਗੇ। ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਨੂੰ ਮੀਨਗੁਏਰਾ ਦਲ ਗੋਲਫੋ ਅਤੇ ਮੀਨਗੁਰੀਟਾ ਦੇ ਦੀਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਹਾਂਡੂਰਸ ਨੂੰ ਟਾਇਗਰ ਦੀਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭੌਤਿਕ ਭੂਗੋਲ

ਫ਼ੋਨਸੇਕਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤਕਰੀਬਨ ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਹਾਂਡੂਰਸ ਵਿੱਚ, ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਹਿੱਸਾ ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੀਆਂ ਖਾੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਖਾੜੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲਵਾਦੋਰ ਦੇ ਦੀਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਿਕਾਰਾਗੁਆ ਦੇ ਦੀਪ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਂਡੂਰਸ ਦੇ ਦੀਪ
26 ਅਪ੍ਰੈਲ

26 ਅਪਰੈਲ ਗ੍ਰੈਗਰੀ ਕਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਾਲ ਦਾ 116ਵਾਂ (ਲੀਪ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 117ਵਾਂ) ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸਾਲ ਦੇ 249 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ।
ਵਾਕਿਆ

]]
ਵਿਸ਼ਵ ਬੋਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਦਿਵਸ
* 1514 – ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਿਕੋਲੌਸ ਕੋਪਰਨੀਕਸ ਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗਰਹਿ ਦੀਖੋਜ ਕੀਤੀ
* 1735 – ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਜਰਨੈਲ ਪੈਂਦੇ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਾਸਤੇ ਆਇਆ ਸੀ।
* 1915 – ਪਹਿਲਾ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਾਜਿਸ ਕੇਸ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭੇ ਸਮੇਤ 82 ਗਦਰੀਆਂ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕਦਮਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਜਨਮ

* 1895 – ਲੇਖਕ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਸਿਆਲਕੋਟ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਜਨਮ
* 1975 – ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਉਦੈ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੌਢੀ ਰਾਹੁਲ ਵਰਮਾ ਦਾ ਜਨਮ
ਦਿਹਾਂਤ

* 1920 – ਭਾਰਤੀ ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਰੀਨਿਵਾਸ ਰਾਮਾਨੁਜਨ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ। (ਜਨਮ 1887)
*1915 – ਗਦਰੀ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਫਾਂਸੀ।
*1949 – ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਡਾ ਬੀਰਬਲ ਸਾਹਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ।
*1987 – ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੈਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। (ਜਨਮ 1922)
*2020 - ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਦਾ 84 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਪ੍ਰੈਲ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਲ ਦੇ ਦਿਨ
ਫ਼ੰਡੀ ਦੀ ਖਾੜੀ

ਫ਼ੰਡੀ ਦੀ ਖਾੜੀ () ਇੱਕ ਖਾੜੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮੇਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਕੈਨੇਡੀਆਈ ਸੂਬਿਆਂ ਨਿਊ ਬ੍ਰੰਸਵਿਕ ਅਤੇ ਨੋਵਾ ਸਕੋਸ਼ਾ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ ਮੇਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਰੋਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹਦਾ ਨਾਂ "Fundy" ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ "Fendu", ਭਾਵ "ਪਾੜ ਜਾਂ ਵੰਡ", ਦਾ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰਤਗਾਲੀ fondo, ਭਾਵ "ਧੂੰਆਰਾ" (ਕੀਪ, ਫ਼ਨਲ) ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ

ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦਾ ਚਿਲੀਆਈ ਮੁਖਦੀਪ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਚਿਲੀਆਈ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 30 ਮਈ 1974 ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ Diario oficial de la Republica de Chile (ਚਿਲੀ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਜੰਤਰੀ) ਨੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫ਼ਰਮਾਨ #346 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸੀ ਕਿ "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਨੂੰ ਛੋਹਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਘੇਰਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ Mar Chileno (ਚਿਲੀਆਈ ਸਾਗਰ) ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸਾਓ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਦਰਿਆ

ਸਾਓ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ () ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ੨,੯੧੪ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲੀਆਈ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਗਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਚਲਾ ਚੌਥਾ (ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਪਰਾਨਾ ਅਤੇ ਮਾਦੇਈਰਾ ਮਗਰੋਂ) ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਬਸਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਓਪਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ਼ Velho Chico ("ਬਜ਼ੁਰਗ ਫ਼ਰੈਂਕ") ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ
ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ (ਐਮਾਜ਼ੌਨ)

ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਰਿਓ ਨੇਗਰੋ (ਪੁਰਤਗਾਲੀ: Rio Negro, ਸਪੇਨੀ: Río Negro, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Black River) ਐਮਾਜ਼ਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੱਬਾ ਸਹਾਇਕ ਦਰਿਆ, ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਲਪਾਣੀਆ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ

ਇਸ ਨਦੀ ਦਾ ਸ੍ਰੋਤ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗੁਏਨੀਆ ਨਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਿਆ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੀ ਪੁਏਨਾਵਾਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਜ਼ਰਵ
ਵਿੱਚ ਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਆਰੀਨੁਮਾ, ਬਰੂਜਸ, ਸੈਂਟਾ ਰੋਜ਼ਾ ਅਤੇ ਤਾਬਾਕੁਏਨ ਵਿਚੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦਰਿਆ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਗੁਏਨੀਆ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੇ ਐਮਾਜ਼ੌਨਾਸ ਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਦ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਟੋਨੀਨਾ ਅਤੇ ਮੈਕਾਨਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰੋਆ ਵੈਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦਾ ਕਸਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਇਹ ਦਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਚੱਲ ਕੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਓਰੀਨੋਕੋ ਅਤੇ ਐਮਾਜ਼ੌਨ ਰਿਵਰ ਬੇਸਿਨ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਸਨੂੰ ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਸਪੇਨੀ ਖੋਜਕ ਫ੍ਰਾਸਿਸਕੋ ਡੀ ਓਰਿਲਾਨਾ ਦੁਆਰਾ 1541 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਜੀਸੂਟਜ਼ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਸ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਕਬੀਲਿਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਕਬੀਲੇ ਸਨ: ਮਨਾਉ, ਅਰੂਏਕ ਅਤੇ ਟਰੂਮੇ ਇੰਡੀਅਨਜ਼। ਸੰਨ 1700 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਗੁਲਾਮੀ ਆਮ ਹੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਰਪੀ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਈ ਸੀ।
ਬਨਸਪਤੀ

ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਾਲੀ ਚਾਹ ਵਰਗਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਨਾਂ ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਭਾਵ ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿਊਮਿਕ ਤੇਜ਼ਾਬ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਫੀਨੌਲ ਵਾਲੀ ਬਨਸਪਤੀ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਵਿਖੰਡਨ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕਾਲਾ ਦਰਿਆ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਿਆ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਕਾਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਰੀਓ ਨੇਗਰੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਤੱਕ 700 ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਲੱਭੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ 800-900 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ
ਸਲਵੀਨ ਦਰਿਆ

ਸਲਵੀਨ ਦਰਿਆ (, ; , ; ; ; ਸ਼ਾਨ: ; , ; ਕਈ ਵਾਰ ਹਿੱਜੇ ਸਾਲਵੀਨ; ਸਲਵਿਨ, ਥਾਈ; Gyalmo Ngulchu, ਤਿੱਬਤੀ; Thanlwin, ਬਰਮੀ; Nu Jiang, ਚੀਨੀ ਵਿੱਚ ਮਤਲਬ "ਗੁਸੈਲਾ ਦਰਿਆ" (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂ ਕਬੀਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਪਰ ਚੀਨੀ ਨੇ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਬੋਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨੂ ਵਰਗੀ ਅਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਚੁਣ ਲਿਆ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਸੈਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ), ਇੱਕ ੨,੮੧੫ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੰਡੇਮਾਨ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ

ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਨਲੁਨ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।]]

ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ (), ਜਿਹਨੂੰ ਛਿੰਗਾਈ-ਤਿੱਬਤੀ (ਛਿੰਗਜ਼ਾਂਗ) ਪਠਾਰ () ਜਾਂ ਹਿਮਾਲਾ ਪਠਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚਲਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਪਠਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾ ਤਿੱਬਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਚੀਨ ਵਿਚਲਾ ਛਿੰਗਾਈ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲਦਾਖ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਹ ਏਸ਼ਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਉਚਾਈ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਠਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੰਖਲਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਟਕਲਾਮਕਾਨ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਅੰਤਰਿਤ ਬੋਡ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ, ਚਿੰਗ ਹਈ, ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਸੀਸ਼ਵਾਨ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਗਾਂਸੂ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂੰਨਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲਦਾਖ਼ ਇਲਾਕਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵਲੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਇਹ ਪਠਾਰ 1, 000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵਲੋਂ ਪਸ਼ਚਮ ਤੱਕ 2, 500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌਡ਼ਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਚਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ 8, 500 ਮੀਟਰ (ਯਾਨੀ 18, 900 ਫੁੱਟ) ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 9,000 ਮੀਟਰ (26, 000 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਾਰੇ 18 ਪਹਾੜ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਛੱਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀੱਬਤ ਦੇ ਪਠਾਰ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 25 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤਰਫਲ ਦਾ 75% ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਚੌਗੁਣਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ

ਅਰਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ (1908 – 1979) (ਉਰਦੂ: عرش ملسیانی) ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਬਾਲ ਮੁਕੁੰਦ (ਉਰਦੂ: بال ​​مکند), ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਕਵੀ ਲੱਭੂ ਰਾਮ ਜੋਸ਼ ਮਲਸੀਆਨੀ, ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1948 ਤੋਂ 1968 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਸਿਕ ਉਰਦੂ ਪਤ੍ਰਿਕਾ 'ਆਜ ਕਾਲ' ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਜਦੋਂ ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1954 ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਾਬਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ