JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සාංදෘෂ්ටික ප්‍රතිකාර

සංදෘෂ්ටික ප්‍රතිකාර මිනිසා ලෝකයේ තනිව සිටි යන අනුභූතී විශ්වාසය මත රඳා පවතී. මෙම හුදකලා බව නිසා ඇති වන සිතුවිලි සහ හිස් බව නැති වනුයේ තමාගේ ගැන වටිනාකමක්, අර්ථයක් ඇති කර ගැනීමෙනි. අපට තෝරා ගැනීමට නිදහසක් ඇති නිසා නිර්මාණයන්ට බලයක් ලැබී ඇත. එමනිසා අපගේ තෝරා ගැනීම් නිර්මාණයේ එහි සම්පූර්ණ වගකීම අප ලබා ගනිමු. තවද එම ප්‍රතිඵලය අඩු වුවහොත් පැමිණෙන චෝදනා ද අපම දරා ගනී.

මානසික ප්‍රතිකර්මයේ දී ප්‍රතිකර්මකයා කරනුයේ තමාගේ රෝගීන්ට හුදකලාව, හිස් බව සහ නොසන්සුන් බව නිසා ඇතිවී තිබෙන කරදරජය ගැනීමට උපකාර කිරීමත්, නව නිරෝගී අදහස් ගොඩ නගා ගැනීමටත් ප්‍රතිකාරයෙන් පසු නිදහස්, බල සම්බන්න මිනිස් ජීවිතයක් ලෙස හැඩ ගැස්වීටම උදව් දීමයි.

මිනිස් සිතේ දැක්ම

සත්‍ය වශයෙන්ම මිනිසා ලෝකයේ තනි වුව ද සහජයෙන්ම අනෙකා හා බැඳී පැවතීමට කැමැත්තක් දක්වයි. අපව ඔවුනගේ ජීවිත අර්ථ ගැන්වීමට අවශ්‍යසේම ඔවුන්ට ද අපගේ ජීවිත අර්ථ ගැන්වීමට අවශ්‍යය, නමුත් අපට අවසානයේ අපගේ පැවැත්ම සඳහා අනුන් මත යැපීමට නොහැකි බවය. එම අවබෝධය මත ගත් කළ මිනිසා යනු තනිව පවත්නා ඒකකයකි. මෙම අවබෝධය මත තමාගේ පැවැත්ම තමා තුළින්ම ඇති විය යුතු බව හැඟී යාම නිසා මිනිසා තුළ මානසික නොසන්සුන්තාවයක් ඇති වේ.

අප හුදකලා වීම සහ අන්සතු වීම අපගේ ජීවිතයන්හි ද අර්ථ ශූන්‍ය අපට වඩා වටිනා වෙන දෙයක් නොමැති වීම නිසා අපට බාහිරව ලබා ගත හැකි වටිනාකම් නොමැති තරම්ය. මෙය අන්තගාමීව සිතුවහොත් අපට ජීවත් වීම සඳහා අර්ථයක් නොමැති බව පැහැදිලි වනු ඇත. නුමුදු අපට අපගේම වටිනාකම් ඇති කර ගැනීමට සහ පෞද්ගලික ජීවිත වටිනාකම් ඇති කර ගැනීම සහ ඒවා අපගේ ජීවිතයන්ට ආදේශ කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත. මෙම නිදහස මගින් අපට අපගේ වටිනාමක් පිළිබඳ හැඟීමක් සහ ජීවිතය තුරා පවත්නා ප්‍රබල අරමුණු ඇති වීමට ඉඩ සැලසී ඇත. නමුදු මෙම නිදහස එම පුද්ගලයා තුළ නොසන්සුන්තාවයට හේතුවකි. එමනිසා අප අපගේ නිදහසට අනුව පෞද්ගලික - ජීවිත අරමුණු තෝරාගෙන ඒවාම තදින් බැඳ තබා ගැනීමට ශක්තිය සහ ධෛර්යය ලබා ගත යුතුය. නමුත් අවිවාදයෙන්ම මෙය බොහෝ දෙනාහට දුෂ්කර කාර්යයකි.

මනුෂ්‍ය වර්ගයා කවදා‍ හෝ මරණයට පත්වේ. මෙලෙස අපගේ ජීවිතය සීමාසහිත බව හඳුනාගත් කළ අප තුළ තවදුරටත් නොසන්සුන් බව වර්ධනය වේ. අප සියලු දෙනාම මරණය සඳහා අකමැති වෙයි. අපගේ ජීවිතය අනාගතයේ යම් දිනක නැතිවන බව පිළිබඳ ඇතිවන බිය ජනක වන අතර නමුත් වර්තමානය සඳහා එය සම්බන්ධ නොවීම මිනිසා තුළ සැනසිලිදායක සිතුවිලි ද ඇති කරවයි. මෙලෙස ජීවිතය සහ මරණය අතර ඇති සමීප පිහිටීම අප තුළ යම් තරම් දුරට ස්ථිරතාවයක් ඇති කරවයි.

අවසානයේ මිනිසා සැම දෙයටම වගකිව යුතුය. එනම් හුදකලා වීම සහ තමාගේ අරමුණු තෝරා ගැනීමට ලබා ඇති නිදහස ලැබී ඇති නිසා තමාගේ ගැටළු සඳහා අන් අයෙකුට වරද පැටවිය නොහැක. පුද්ගලයා තමා විසින් තෝරා ගැනීම් කරන අතර ඒවායේ ප්‍රතිඵල සඳහා වගකිව යුතුය. තවද ඕනෑම අවස්ථාවක දී වෙනත් තෝරා ගැනීම් කිරීමට ද නිදහස ද ඇත. එමනිසා අපගේ ජීවිත කාලය තුළ අප විටක නිර්මාණ ශිල්පයෙක් ලෙස ද ගොඩනගන්නකු ලෙස ද සැලසුම්කරුවකු ලෙස ද හැඳින්විය හැක.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Ludwig Binswanger
* Medard Boss
* Gestalt Therapy
* Existentialism
* Viktor Frankl
* Paul T. P. Wong
* Martin Heidegger
* Thomas Hora
* Søren Kierkegaard
* R. D. Laing
* Rollo May
* Clark Moustakas
* Karlfried Graf Dürckheim
* Friedrich Nietzsche
* Otto Rank
* Jean-Paul Sartre
* Irvin D. Yalom
* Karl Jaspers
* Martin Buber
* Contextual therapy
* Emmy van Deurzen
* William Glasser
* Metapsychiatry
* Philosophical Consultancy
* Jan Hendrik van den Berg
* Martti Olavi Siirala
* Kirk J. Schneider
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* Existential positive psychology
* Searching for meaning
සංදෘෂ්ඨික මානුෂවාදී ව්‍යාපාරය

වසර 1950 දී චර්යාවාදය සහ මනෝ විශ්ලේෂණය යන මාතෘකා සඳහා ‍ප්‍රතිචාරයක් ලෙස විශාල වශයෙන් අනුභූතී දර්ශනවාදය සහ ජින් -පෝල් සාත්‍රේ සහ සෙරේන් කර්ත්ගාර්ඩ් වැනි රචකයින්ගේ දායකත්වය නිසා මානවවාදී මනෝ විද්‍යාව බිහිවිණි. සංසිද්ධි විද්‍යා, අන්තර් ආත්මීයතාව, උත්තම පුරුෂ කාණ්ඩ වැනි දෑ යොදා ගනිමින් මාන‍වවාදී ප්‍රවේශණය මඟින් පෞරුෂත්වය සහ ප්‍රජානන ක්‍රියාවලියේ කොටස් ලෙස මුළු පුද්ගලයාම අධ්‍යයනය කිරීමට වරම් ලබා දේ. මානව වේදය මූලික වශයෙන් අද්විතීය මිනිස් ක්‍රියා සහ ස්වයං - හැදිනීම, මරණය, තනිකම, නිදහස, අර්ථය වැනි මූලික ජීවිත ක්‍රියාකාරකම් කෙරේ සලකා බලා ඇත. මෙම චින්තන ක්ෂේත්‍රයේ පුරෝගාමීන් ලෙස මිනිස් අවශ්‍යතා, ධූරාවලිය නිර්මාතා ඒබ්‍රහම් මාස්ලොව් ද පුද්ගල -කේන්ද්‍ර ප්‍රතිකාරකයේ නිර්මාතෘ කාල් රොජර්ස්ද, ගෙස්ටල්ට් ප්‍රතිකර්මයේ නිර්මාතෘ ප්‍රිට්ස් පර්ල් ද හඳුන්වාදිය හැක. චර්යාවාදයට සහ මනෝ විශ්ලේෂණයට පසු මනෝ විද්‍යාව බලපැම් කළ හැකි තුන්වන පාර්ශවය ලෙස මෙය හඳුන්වා දිය හැක.
ප්‍රජානන වාදය

පරිගණක තාක්ෂණයේ නැඟී සිටීමත් සමඟ තොරතුරු සැකසීම මානසික රූපකයන් ද ප්‍රචලිත විය. මෙය විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශණය හා අනුබද්ධව මනස සහ අභ්‍යන්තර මානසික විශ්වාසයන් අධ්‍යයනය යොදා ගැනීම නිසා සංජනනය මනසේ ප්‍රසිද්ධ අකෘතියක් ලෙස පැන නැඟිනි.

ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව ඊට පෙර පැවති මනෝ විද්‍යාත්මක පරියාලෝකනයන්ගෙන් ආකාරය 2කින් පැහැදිලිව වෙනස් වේ.

#එය විද්‍යාත්මක ක්‍රමය පිළිගන්නා අතර, සාමාන්‍යයෙන් අන්තරාවලෝකනය පිළිගත් ගවේශනය හෝ පර්යේෂණ කිරීමේ ක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි. (ප්‍රොයිඩ්ගේ මනෝගතික විද්‍යාවේ මෙය පිළිගත ක්‍රමයකි)
#එය චර්යා වාදය මෙන් නොව විශ්වාසයන්, ආශාවන්, අභිප්‍රායන් වැනි අභ්‍යන්තර මානසික තත්වයන් පැවතීම ප්‍රබලව පිළිගනී.

චාර්ලිස් සෙරින්ටන් සහ ඩොනල්ඩ් හෙබ්ගේ මානව පර්යේෂණ ක්‍රියාවලීන් නිසාද මොළයේ ආබාධ (අනතුරු)වලට ලක්වුවන් ආශ්‍රිතව කරන ලද අධ්‍යයන නිසා ද මොළය සහ ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය අතර සම්බන්ධතාවය හඳුනා ගැනීමට ඉඩ සැලසී ඇත. මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නිරවද්‍යව මැනීමේ තාක්ෂණය දියුණු වීමත් සමඟම නූතන මනෝ විද්‍යාවේ වඩා ක්‍රියාකාරී ක්ෂේත්‍ර ලෙස ස්නායු මනෝ විද්‍යාව සහ ඥාණාත්මක ස්නායු විද්‍යාව පත්වී ඇත. දර්ශන වාදය පරිගණක විද්‍යාව , හා ස්නායු විද්‍යාව වැනි අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන් ද මනස අධ්‍යයනය ගවේෂණය සඳහා යොමු වීම වැඩි වී ඇති අතර ඥාණාත්මක විද්‍යාව මෙම ගවේෂණයන් ක්‍රමානුකූල ලෙස සකසා ගැනීමට පදනමක් වී ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Psychology#Existential-humanist_movement
ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාව

thumb


පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාව අනුව මනෝ විද්‍යාව ස්වභාවික මනෝ විද්‍යාවක් ලෙස ද පර්යේෂණයට බඳුන් කළ හැකි පථයක් ලෙස ද සැලකේ. බොහෝ පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයින් පර්යේෂණයන් හැර අනෙකුත් අන්වේශනය කිරීමේ ක්‍රම පිළිබඳ සැක උපදවති. විශේෂයෙන්ම සායනික සහ වර්ධනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ භාවිතා වන රෝගී අධ්‍යයනය, සහ සම්මුඛ සාකච්ඡා අඩු වශයෙන් යොදා ගැනීමට නැඹුරුතාවයක් දක්වති.

Ibn al-Haytham පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ආරම්භකයකු ලෙස ඇතැමුන් සලකන අතර ඔහුගේ දෘෂ්ටිය පිළිබඳ ග්‍රන්ථයේ දෘෂ්ටි සංජානනය සහ දෘෂ්ටි මායාවන් පිළිබඳ පර්යේෂණාත්මක ප්‍රවේශණය මෙයට හේතු වේ. ඔහුගේ සමකාලීන පර්සියානු ම‍නෝ චිකිත්සකයකු Abū Rayhān al-Bīrūnī විසින් ද ප්‍රතිචාර කාලයේ සංකල්පයේ මොහු සොයා ගන්නා ලද පර්යේෂණාත්මක ප්‍රවේශණයක් බිහි කරන ලදී. නමුදු 19 වන සියවසේ පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ පියා ලෙස සැලකෙන Wilhelm Wundt කාලය තෙක් තවදුරටත් වර්ධනයක් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ සිදු නොවිණි. මොහු විසින් පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාව සඳහා ගණිතමය සහ ගුණාත්මක ප්‍රවේශනයක් ලබා දෙන ලදී. Wundt මනෝ චිකිත්සකයකු ලෙස හැඳින්වූ පළමුවැන්නා වන අතර ප්‍රථම පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයා ද වෙයි. ඔහු විසින් ප්‍රථම මනෝ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණාගාරය ලෙප්සිග්හි දී ස්ථාපනය කළ අතර ව්‍යුහාත්මක මනෝ විද්‍යා පාසල සඳහා මූලිකත්වය ලබා දෙන ලදී.

හර්මාන් ජබින්ග්ස් සහ එඩ්වඩ් ටිචිනර් වැනි අනෙකුත් මුල් කාලීන පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයින් අන්තර්ධ්‍යානය තම පර්යේෂණාත්මක ආකෘතීන් තුළ අන්තර්ගත කරන ලදී. නමුදු 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාව චර්යාවාදය සමඟ තදින් සමානකම් දක්වන‍්නට විය. විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ දී මෙම තත්වය ඇතැම් මානසික ප්‍රපංචයන් නොසලකා හැරීමට ද පත් විය. යුරෝපය තුළ මෙම තත්වය (සමානකම) වඩා අඩු වූ අතර සර්. පෙඩ්‍රික් බාට්ලඩ්, කෙනත් කේක, ඩබ්.ඊ. හික් සහ ඩොනල්ඩ් බ්‍රෝඩ්බන්ට් වැනි පර්යේෂණාත්මක මනෝ චිකිත්සකයෝ චින්තනය, මතකය, අවධානය වැනි මාතෘකා කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් දක්වන ලදී. මෙය පසුකාලීනව ගුණාත්මක මනෝ විද්‍යාව බිහි වීම සඳහා අඩිතාලමක් ද විය.

20 වන සියවසේ අග භාගයේ දී ම‍නෝ විද්‍යාවේ වර්ධනය සහ උප ක්ෂේත්‍ර වැඩි ව‍ශයෙන් ඇති වීම නිසා ද ඥාණාත්මක මනෝ විද්‍යාව යන පදයේ අර්ථය වෙනස් වීම බඳුන් විය. විද්‍යාවේ දර්ශනයේ ඇති වූ වර්ධනය පර්යේෂණයන් හි ඇති වටිනාකමට බලපෑම් කිරීම නිසා අද පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාඥයෝ වෙනස් ආකාරයේ ක්‍රම අනුගමනය කරන අතර තමා හුදෙක් පර්යේෂණාත්මක ප්‍රවේශණයට පමණක් සීමා කොට නොගනී. නමුත් මෙයට ප්‍රති විරුද්ධ ලෙස කලින් පර්යේෂණාත්මක මනෝ විද්‍යාව අංග නොවූ වර්ධනය සහ සමාජීය මනෝ විද්‍යාව වැනි අංග වඩා පුළුල් ලෙස පර්යේෂණාත්මක ක්‍රමය පුළුල් ලෙස යොදා ගනී. එමෙන්ම ඉතා පිළිගත් සමාජ තුළ ද, විද්‍යාත්මක සඟරා තුළ ද, ඇතැම් විශ්ව විද්‍යාලයන්හි මනෝ විද්‍යා පාඨමාලාවන්හි දී මෙම යෙදුම නිරන්තරයෙන් ව්‍යවහාර කෙරේ.
අමතර අවධානයට

* Empirical psychology
* List of psychological laboratories
* Outline of psychology
* Psychonomic Society
* Sackett self-selection circus
* Society of Experimental Psychologists
සටහන්
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංජානනය (අතීන්ද්‍රිය සංජානනය)

thumb|1930 ගණන්වල අතීන්ද්‍රිය සංජානන පරීක්ෂණ උදෙසා මුලින් ම යොදා ගත්තේ සෙනර් සටහන්පත් ය.

ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංජානනය () හෙවත් ඊඑස්පී(ESP) යනු හඳුනාගත් භෞතික සංවේදන මගින් ලබා නොගන්නා, එ නමුත් මනසින් සංවේදන වන තොරතුරු ග්‍රහණය වීම කි. ඩ්‍යුක් විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් වන ජේ. ආර්. රයින් විසින් පහත සඳහන් හැකියාවන් සඳහා මෙම අර්ථ දැක්වීම යොදා ගන්නා ලදී.
ටෙලිපති (පංචේන්ද්‍රියේ සහය නොමැතිව හැඟීම් හා සිතුවිලි ඇති වීම) පූර්වඥානය (අනාගත අවස්ථා පිළිබඳ පූර්ව දැනුම) හා අනාගත සංජානනය(පසිදුරන්ගේ සහය නොමැතිව පුද්ගලයින්ට විවිධ අවස්ථාවන් වස්තූන් , අනාගත සිදුවීම් පිළිබඳ අවබෝධය ලබා ගැන්මට ඇති හැකියාව)
ඇතැම් විට හයවන සංවේදනය, අසංඥ කෞශ්‍යලයක්, සහජ ඥානයක් ලෙස ව්‍යවහාර වෙයි. එනම් විද්‍යාව මගින් පහදා නොදුන් තොරතුරු ලබා ගැනීමේ ප්‍රභවයන් වෙයි. ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංජානනය ගැන පැතුරුණු විශ්වාසයන් පැවතිය ද විශ්වාසදායී තොරතුරු හා සෛද්ධාන්ත නොමැතිවීම නිසා ඒ පිළිබඳව ඒත්තු ගැන්වීමට නොහැකි වී ඇත. විද්‍යාත්මකව පහදා දිය හැකි තොරතුරු තවමත් නොමැති වීම නිසා ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංවේදන විවාදාත්මක මාතෘකාවකි. අධිමානසික ශක්තීන් මගින් මෙහි පැවැත්ම ගැන පර්යේෂණ කෙරෙන අතර ගැන්ස්ෂීල්ඩ් වැනි පර්යේෂණ මගින් එය හොඳ සාක්ෂි ද සපයා ඇත. නමුදු විද්‍යාත්මක පසුබිමක් තුළ ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංවේදන අවබෝධය සහමුලින්ම පිළිගෙන නැත.

ඇතැම් පුද්ගලයන් ESP පිළිබඳව විශ්වාස කිරීමට සතුටු වන අතර ඇතැමුන් එය පිළිගැනීම දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරති. පාර-මනෝවිද්‍යාඥයින් (Parapsychologists) මෙම විෂයය පිළිබඳව විද්‍යාත්මකව අධ්‍යනය කරමින් මෙයට එකතරා සංකීර්ණත්වයක් ලබා දී ඇත. ඔවුන් ESP හි එකිනෙකට වෙනස් ආකාර 4ක් හඳුනාගෙන ඇත. ඒවා නම්,
#දිවැස (Clairvoyance)
#පරචිත්ත ඥානය/ටෙලිපති (telepathy)
#චිත්ත ශක්තියෙන් වස්තුවක් චලනය කිරීමේ හැකියාව (psychokinesis)
#අනාගත සිද්ධි දැනගැනීමේ හැකියාව (precognition)


සමහර පුද්ගලයන් විශ්වාස කරන්නේ සියලුම මිනිසුන්ට මෙම හැකියාව යම් පමණකින් හෝ ඇති නමුත් බොහෝමයක් දෙනා එම හැකියා වර්ධනය කර ගැනීමට නොපෙළඹෙන බවයි. බොහෝ දෙනා ESP පිළිබඳව සැක පහළ කරති. මේ පිළිබඳව වාර්තාගත වූ සංසිද්ධීන් අතරින් ඇතැම් ඒවා වංචනික බව හෙළි වී තිබේ. බොහෝ දෙනා මේ පිළිබඳව පළමු-ඝනයේ අත්දැකීම් නොමැතිව මෙය විශ්වාස කිරීමට මැලි වෙති. විද්‍යාත්මක සාක්ෂි වල හිඟතාවය එම පිරිස වැඩි වීමට හේතු වී තිබේ. නමුත් බොහෝදෙනා, ඇතැම් අවස්ථාවලදී, විස්තර කිරීමට/පැහැදිලි කිරීමට අපහසු සිද්ධීන් වලට මුහුණ දී ඇත. උදාහරණ වශයෙන් දුරකථනය නාද වන හඬ ඇසෙද්දීම මෙන් අනෙක් කෙලවරේ සිටින පුද්ගලයා කවරෙක්දැයි ඉබේම මෙන් වැටහෙන/දැනෙන අවස්ථා මෙන්ම හදිසි අනතුරු ආදී අහඹු සංසිද්ධීන් කලින් හැඟීම ආදිය දැක්විය හැක.
J.B. රයින්

ඩ්යුක් සරසවියේ උද්භිද විද්‍යාඥයෙකු වූ ජෝෂප් බෑන්ක්ස් රයින් 1934දි "අතීන්ද්‍රිය-සංජානනය" නමින්, ESP පිළිබඳව අතිමහත් සාක්ෂි අන්තර්ගත කෘතියක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. කෙසේවෙතත් අනෙකුත් විද්‍යාඥයන් එහි සඳහන් ප්‍රතිඵල නැවත ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වූහ. මේ නිසා එම කෘතිය පිළිබඳව පැවති මුල් විශ්වසනීයත්වය සහ ජනප්‍රියත්වය අඩු විය.
පවුල් ප්‍රතිකාරය

පවුල් ප්‍රතිකාරය යුගල සහ පවුල් ප්‍රතිකාර සහ පවුල් පද්ධති ප්‍රතිකාර ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙය අඹුසැමි යුවලයන් සහ පවුල් සමඟ කුළුපග ලෙස කටයුතු කරමින් ඔවු‍නගේ වෙනස්කම් සහ වර්ධනයන් ඇති කිරීමට යොදා ගන්නා මනෝ ප්‍රතිකාරක ක්‍රමයේ එක් අංගයකි.

පවුල් සාමාජිකයින් අතර සම්බන්ධතා පද්ධතියේ වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කිරීම ද සිදුවේ. තවද යහපත් පවුල් සම්බන්ධතා හොඳ මානසිකත්වයක පසුබිම් වන සාධකයක් ලෙස ද විස්තර කෙරේ.

පවුල් ප්‍රතිකාරයන්හි යෙදෙන විවිධ ආයතන අතර පොදු මතයක් වනුයේ සේවාදායකයා ගැටළුව පුද්ගලික හෝ පවුලට අදාල එකක් හෝ ලෙස සැලකුව ද, ගැටළුවේ ආරම්භය කුමක් වුවද එහි විසඳුම් සඳහා පවුල් සාමාජිකයින් සියල්ලම සහභාගී කර ගැනීම වැඩදායී වන බවයි. මෙම සහභාගීත්වය ප්‍රතිකාරාත්මක වැඩමුළු තුළ දී ඔවු‍නගේ සහභාගිත්වයෙන් ද සපුරා ගනී. මෙහිදී පවුල් උපදේශකයා සංවාදයේ දී ශක්තිය උත්ප්‍රේරණය නිදහස සහ වඩා පුළුල් පද්ධතියකට උදව් දීම යන කටයුතු සඳහා හැකියාවක් ලබා තිබිය යුතු වේ.

මෙම අංශයේ මුල් කාලයේ දී බොහෝ චිකිත්සකයින් පවුල යන කුඩා සම්ප්‍රදායී දෙමාපියන් සහ දරුවන්ගෙන් සමන්විත ඒකකයක් ලෙස හඳුන්වන ලදී. පසුව පරිණාමය සමඟ පවුල යන්න වඩා පුළුල්ව විග්‍රහ කරමින් ප්‍රබල ලෙස උපකාරී , දිගු කාලීන ලේ නෑකම් ඇති හෝ ඇතැම් විට නොමැති පුද්ගල සම්බන්ධතා ලෙස අර්ථ දක්වන ලදී.

පවුල් ප්‍රතිකාරයන් සියලුම මිනිස් ප්‍රශ්නවලදී හොඳින් යොදාගෙන ඇත. එනම් පවුල් ප්‍රතිකාර ක්‍රම උපයෝගී කර නොගත් පුද්ගල සම්බන්ධතා වර්ගයක් හෝ මනෝ විද්‍යා ගැටළුවක් නොමැති තරම් වෙයි.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Alternative dispute resolution
* Acceptance and commitment therapy
*CAMFT
*Child abuse
*Conflict resolution
* Cognitive behavioral therapy
*Deinstitutionalisation
*Domestic violence
*Dysfunctional family
*Emotionally focused therapy
*ENRICH
*Family Environment Scale
*Family Life Education
*Family Life Space
*Identified patient
*Impact Therapy
*Internal Family Systems Model
*Interpersonal psychotherapy
*Interpersonal relationship
*Mediation
* Mindfulness-based cognitive therapy
*Multisystemic Therapy (MST)
*Positive psychology
*Relationship education
*Relationships Australia
*Strategic Family Therapy
*Abnormal Psychology
පාද සටහන්
භාහිර සබැඳි
සංවර්ධනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ඉතිහාසය

නූතන මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනය සාම්ප්‍රදායික පුරාණ ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයින් වන ඇරිස්ටෝටල් , ටබාරි (Tabari) , රේසස් (Razes) , අල්හසන් වැනි මුල් පුරුක්වලින් පෝෂණය වේ. විලියම් ශේක්ෂ්පියර් විසින් රචිත ඛේදාත්මක චරිතයක් වන Jacques හි මිනිසා චරිතයේ අවස්ථා 7ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරයි. 18 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී ජීන් ජැකස් රූ‍සෝ විසින් ළමාවියේ අවධි 3ක් විස්තර කර ඇත. එනම් ළදරු විය , ළමා අවධිය සහ තරුණ අවධිය. මෙම පැහැදිලි කිරීම් එම කාලයේ අධ්‍යාපනඥයින් විසින් බොහෝ සේ යොදාගෙන ඇත.

19 වන සියවස අගභාගයේ දී ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදය කළ එළි බැසීමත් සමඟ මනෝ විද්‍යාඥයින් මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනයේ පරිණාමය වශයෙන් පැහැදිලි කිරීමක් සෙවීමට උත්සාහ දරණ ලදී. ප්‍රධාන වශයෙන් ජේ.ස්ටැන්ලි හොල් විසින් ළදරු අවධියේ විවිධ වයස් කාණ්ඩ පුරාණ මානව වර්ගයාගේ පරිණාමය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දරණ ලදී.

ජේම්ස් මාර්කි බෝල්ඩ්වින් විසින් රචිත “ළමුන්ගේ සහ ආගමේ මානව වර්ධනය සහ විඥාණයේ ඉතිහාසය” කෘතිය මඟින් වඩා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක් මේ සඳහා ආරම්භ කරන ලදී. සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් විසින් ‍මානව ලිංගිකත්වයේ ප්‍රධාන අවස්ථා 5ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී. පසුව රැඩොල්ප් ස්ටෙයිනර් මිනිස් ජීවිතයේ මනෝ විද්‍යාත්මක වර්ධන අවස්ථා එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී. මෙහි මුල් අවස්ථා 3 පිගට් පසුව විස්තර කරන ලද ළමා අවධියේ අවස්ථා සමග ඉතා ළඟින් සම්බන්ධ වේ. මෙය ස්ටෙයිනර් විසින් 1991 ළමා අධ්‍යාපනය නැමැති ප්‍රකාශනය මඟින් එළි දක්වා ඇත. 20 වන සියවසේ මුල් සහ මැද භාගයේ දී විගොට්ස්කි සහ පියාජෙ ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු මඟින් මෙම විෂය පථයේ ප්‍රබල ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලක සම්ප්‍රදායක් ගොඩ නඟන ලදී.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Developmental_psychology#History_of_developmental_psychology

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව

මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව යනු චර්යාවාදය සහ මනෝවිශ්ලේෂණය යන ද්වයයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 1950 ගණන් වලදී පැනනැගුණු මනෝවිද්‍යා විෂයපථයකි. එය නිශ්චිත වශයෙන් සැලකිල්ලට භාජනය කරන්නේ මනෝවිද්‍යාව මානවවාදී ලෙසින් මැණුම සහ මනෝවිද්‍යාත්මක න්‍යාය සංවර්ධනය කෙරුමෙහිදී මානව සන්දර්භය යෙදීම පිළිබඳවයි.
සංකල්පයෙහි සම්භවය

මානවවාදී ප්‍රවේශයෙහි මූලාරම්භය සංද්‍රෘෂ්ඨිකවාදී චින්තනය හා බැඳෙයි. ( කියකගාඩ්, නෙයිට්ස්ච්, හෙයිඩෙගර්, සහ සාර්ටේ බලන්න). මනෝවිද්‍යාවෙහි බලකණු ත්‍රිත්වයෙහි සන්දර්භය තුලින්ද එය සමහරවිට වටහාගැනුමට උත්සාහ කෙරේ; චර්යාවාදය, මනෝවිශ්ලේෂණය සහ මානවීයවාදය. චර්යාවාදයෙහි තිඹිරිගෙය වූයේ තත්වාරෝපිත ප්‍රතීකය පිළිබඳ අයිවන් පැව්ලොව් ගේ කෘතීන් වන අතර, ජෝන් බී. වොට්සන් සහ බී.එෆ්. ස්කිනර් වැන්නවුන් හා සබැඳි එක්සත් ජනපදෙයහි ශාස්ත්‍රීය මනෝවිද්‍යාව සඳහා පදනම වූයේය. මෙම ගුරුකුලය පසුව හැඳින්වූ‍යේ චර්යාව පිළිබඳ විද්‍යාව ලෙසිනි. ඒබ්‍රහම් මැස්ලෝ විසින් චර්යාවාදය සඳහා පසුව ලබාදුන් නම වූයේ "පළමු බලවේගය" යන්නය. "දෙවන බලවේගය" ඉස්මතු වූයේ මනෝවිශ්ලේෂණය පිළිබඳ ෆ්‍රොයිඩ්ගේ පර්යේෂණ සහ, ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර්, එරික් එරික්සන්, කාල් ජන්ග්, එරිච් ෆ්‍රොම්, කැරන් හෝර්නි, ඔටෝ රෑන්ක්, මෙලනි ක්ලෙයින්, හැරි ස්ටැක් සලිවන්, සහ අනෙකුන් ගේ මනෝවේදයන් හේතුවෙනි. මෙම න්‍යායවාදීන් අවධානය යොමු කලේ මානව චෛත්‍යනයෙහි ගැඹුර පිලිබඳ වන අතර, ඔවුන් විසින් අවධාරනයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ, සුඛිත මානව පෞරුෂත්වයක් නිර්මාණය කෙරුම සඳහා සවිඥානක මනස හා සමග එය සංයෝග කල යුතු බවයි.

පුද්ගලානුගත වීම (ආත්ම රූපී ) නියතිවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ව්‍යාධිවේදයන්ට වඩා ධනාත්මක වර්ධනය ගැන වඩා සලකා තිබීම වැනි කරුණු නිසා මානවවේදී ප්‍රවේෂණය මනෝවිද්‍යාවේ මනෝවිද්‍යාවේ අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වේ. ඇතැම් අයෙකු විසින් යහපත් වර්ධනයක් සඳහා මනෝගතික සෛද්ධාන්තයන් මග පෙන්වතැයි විවාද කළද අනෙකුත් ලක්ෂණ මගින් මානවවාදී ප්‍රවේෂණය අනෙකුත් සියළුම ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්ව ප්‍රතිමාන වේ. මෙම නිසා ඇතැම් සෛද්ධාන්තිකයන් විසින් මාවනවේදී ප්‍රවේෂණය විද්‍යාව නොවන බවද ප්‍රකාශ කොට ඇත. බොහෝ මනෝවිද්‍යාඥයෝ චර්යාවන් බාහිරව හඳුනාගත හැකි බවට විශ්වාස කරති. (මධ්‍යස්ත නිරික්ෂකයෙකු මගින්) නමුදු මානවවාදීන්ගේ මතය වනුයේ මෙමගින් තමාගේ හැසිරීම් එම පුද්ගලයාටම හඳුනා ගත නොහැකි බව ගම්‍යය වන නිසා එය යහපත් පැවැත්මකට බාධා වන බවය. එමනිසා කාල් රොජර්ස් (Carl Rogers) වැනි මානව වේදීන් විසින් චර්යාවන් පුද්ගලානුබද්ධ සඳහා ආත්මරූපී වන බවට විවාද කළේය. තවද, ඔහු විසින් අවසානයේ සෑම පුද්ගලයෙකුම ආත්මරූපී වන ( පුද්ගල නිශ්‍රිත) නිසා විද්‍යාව විශ්වාස කිරීමට හේතුවනුයේ සෑම අයෙකුම මුළුමනින්ම බාහිර නිරීක්ෂණ මත පදනම් වීම නොව නිරීක්ෂණය කළ අවස්ථා විවිධ නිරීක්ෂකයන් අතර එකඟතාවයකට පත්වීමේ ස්වභාවය අනුව බවද විවාද කළේය.

මානවවාදී ප්‍රවේෂණයේ ලක්ෂණ සහ එය අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වන ආකාරය වඩා පුළුල්ව පාඨ ග්‍රන්ථයේ සඳහන්ව ඇත. නමුදු පහත සඳහන් ප්‍රභවයන් මගින් ද අමතර තොරතුරු සපයා ගත හැක. කෙසේවුවත් ඔබට මානවවාදී ප්‍රවේෂණය වඩා හොඳින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට නම් එය අමුර්ත පදයන් භාවිතයෙන් කළ නොහැක. ඒ වෙනුවට එම අදහස් ඔබගේම අත්දැකීම් හා ඇති සම්බන්ධතා විමසා බැලීම මගින් කළ හැක. එමගින් ඔබගේ චර්යාවන් ඇතිවීමට හේතුවද සොයා ගැනීමට හැක.


ප්‍රවර්ගය:මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:මනෝවිද්‍යා ගුරුකුල
ප්‍රවර්ගය:සංද්‍රෘෂ්ඨික වාදය
ඉඩ් ,අහංභාවය හා අධි අහංභාවය හෝ උපරිම අහංභාවය

ප්‍රොයිඩ්ගේ මනෝ චෛතසිකයන් පිළිබඳ ව්‍යුහාත්මක ආකෘතියට අනුව Id, ego, සහ super-ego ලෙස කොටස් 3ක් හඳුන්වා දී ඇත. මෙම ධාතූන්ගේ ක්‍රියාවලීන් සහ එකිනෙකට සම්බන්ධතාවය මඟින් මානසික සිතුවිලි පහදා දෙයි. මෙම ආකෘතියට අනුව Id - පාලනයක් නොමැතිව ඉබේ ඇතිවන සිතුවිලි ද , ego - සංවිධානාත්මක යථාර්ථවාදී මානසික සිතුවිලි ද, superego - විවේචනාත්මක සහ සදාචාරාත්මක අංගයන්ට අනුව සිතා බලන කොටස ද ලෙස හැඳින්වේ.
නමුදු මේවා ව්‍යුහාත්මක සංකීර්ණයන් ලෙස අප භාවිතා කළ ද ඇත්ත වශයෙන්ම Id, ego, සහ super-ego යනු මොළයේ කාර්යයන් වෙයි. මේවා ස්නායු විද්‍යාවේ යොදාගන්නා මොළයේ පවතින සත්‍ය කොටස් නොවේ.
Id, ego, සහ super-ego ප්‍රොයිඩ්ගේ ස්වයං නිර්මාණ නොවේ. මේවා ඔහුගේ පරිවර්තකයා විසින් සැපයු ලතින් භාෂාවේ යෙදෙන වචනයන්ය. ප්‍රොයිඩ් මේවා 'das Es', 'das Ich', සහ'das Über-Ich එනම් පි‍ළිවෙලින් , ‘It', ' I', සහ 'Over-I' ලෙස රචනා කරන ලදී. ජර්මානු ජාතිකයින්ට මෙහි තේරුම පහසුවෙන් වටහාගත හැක.
“සතුටේ මූලධර්මවලින් ඔබ්බට” නමින් ප්‍රොයිඩ් විසින් රචිත නිබන්ධනයේ මුල්වරට මෙම සංකල්පය හඳුන්වා දී ඇත. එනම් ප්‍රොයිඩ්ගේ සිතුවිලි වර්ධනයේ අග කාලයේ දී ද, මීට වසර 3කට පසුව ඔහු විසින් ego සහ Id නිර්මාණය කරන ලදී. නමුත් මොහුගේ මෙම නිබන්ධනයේ විසංඥය යන පදය ගැන ඇති ව්‍යාකූලතාවයන් තවත් මත භේදාත්මක ව්‍යවහාරයන්ට නිසා ද බලපෑමට ලක්ව ඇත.
ඉඩ්

thumb|ප්‍රොයිඩ්ගේ රීතීන්ට අනුව - ඉඩ්

Id (අන්තර් ආශාවන්) යන්න ලතින් Groddeck's das Es, යන්නෙන් පරිවර්තනය වූවකි. ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරයේ එය "it" ලෙස නම් කළ හැකි අතර super-ego හි ප්‍රතිවිරුද්ධ වචනය ද වෙයි. එය සතුටු දායක මූලධර්ම මත බල පතුරවයි.

අලුත උපන් ළදරුවකුගේ මනස Id මගින් මුළුමනින්ම පාලනය වෙයි. එනම් ළදරු සිත ඉබේ ඇති වූ සිතුවිලි මෙහෙයවීම් සහ ඉක්මන් සතුට සොයන ස්කන්ධයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙම මතයේ සිට කුඩා ළදරු මනස සහ Id මගින් පාලනය වන වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගෙ මනස උපහාසාත්මක දෙඅන්තයේම පාලනයක් හේ වගකීමක් නැති ආහාර මාර්ගයකට සම කළ හැක. අපගේ මූලික මෙහෙයවීම් වන ආහාර , ලිංගික අවශ්‍යතා , ආක්‍රමණශීලී ආවේගයන් සඳහා Id හේතු වේ. එය සාදාචාරාත්මක නොවන සහ ආත්ම කේන්ද්‍රීය වන අතර වෙයි. ප්‍රීතිය හා වේදනාව මගින් පාලනය වෙයි. එයට කාලය ගැන හැඟීමක් ද නොමැත. එමෙන්ම තර්කානුකූල නොවන අතර, මූලික ව‍‍ශයෙන් ලිංගිකත්වයට නැඹුරු වූ චිත්ත ආවේගයන් වර්ධනය නොමේරූ වන අතර නැත යන්න පිළි නොගනී. Id යනු කාමාශාවන් ‍හෝ ආදර ශක්තිය වෙන් කළ ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

ප්‍රොයිඩ් විසින් Id හි ප්‍රේරණ සහ සහජ ලැදියා ප්‍රධාන කාණ්ඩ 2කට බෙදා වෙන් කළේය. එනම් ජීවිත සහ මරණ ආශයන් වෙයි. මරණ ආශයන් ගැන ප්‍රොයිඩ්ගේ ජීවිතයේ අග භාගයේ දී අධ්‍යයනය කළ නිසා එය පිළිබඳ වැඩි විස්තර නොමැත. ජීවිත ආශායන් යනු ප්‍රීතිමත් පැවැත්මකට අවශ්‍ය ආහාර ගැනීම, සංසර්ගය වැන්නක් වෙයි. මරණ ආශයන් යනු ජීවිතයේ පැවැත්ම හා ප්‍රීතියට ලබා ගැනීමට අපගේ වෙහෙස මහන්සිය නවතා දැමීමට අපගේ අවිඥානයේ ඇති වන මරණය පිළිබඳ ආශාවයි. ප්‍රොයිඩ්ට අනුව මරණය පිළිබඳ ආශාවන් අපගේ බලාපොරොත්තු සාමකාමී කරන අතර මවාපෑම්, ජනමාධ්‍යය, මත්පැන් සහ මත්ද්‍රව්‍ය වැනි දේ භාවිතයෙන් යාථාර්ථයෙන් මිදීමට එමඟින් උත්සාහ දරයි. වක්‍රව එය ආක්‍රමණශීලී හැසිරීම් මගින් ද එළි දැක්විය හැක.
ටිබෙට්

|}


ටිබෙට් යනු ඊසාන හිමාලයානු කඳුවැටිය ආශ්‍රිතව පිහිටි ප්‍රදේශයකි. මෙම ප්‍රදේශය තිබ්බත බසින් භෝ(བོད་) ලෙස ද, චීන බසින් ශී ද්සං(西藏) ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. තිබ්බතීය ප්‍රදේශ ආශ්‍රිත ව මානව ශිෂ්ටාචාරය වසර 21,000 කට පමණ පෙර ඇරඹුණේ යැයි සැළකේ. ටිබෙටය මාතෘභූමිය කොටගත් තිබ්බත ජනයා මෙන්ම, මොන්පා, චියං සහ ළෝබා ගෝත්‍ර ද, වත්මන වනවිට චීන හන් සහ හු-එයි ජනයා ද ටිබෙට් ප්‍රදේශයේ ජීවත් වේ.

තිබ්බත ආර්ථිකය රඳාපවතින්නේ ස්වයංපෝෂිත කෘෂිකර්මය හා මෑතක සිට ජනප්‍රිය වූ සංචාරක කර්මාන්තය මත ය. ටිබෙටයේ ප්‍රධාන ආගම ටිබෙට් බුදුදහම වන අතර එය ටිබෙට් බොන්දහමත් සමඟ බැඳී පවතියි. තිබ්බතීය භාෂාවන් ලිවීමට ප්‍රාදේශීය ලිඛිත අක්ෂර ක්‍රමය වන තිබ්බත හෝඩිය ටිබෙට් ප්‍රදේශයන්හි භාවිතා වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි

* Index of Tibet-related articles
* List of Major National Historical and Cultural Sites in Tibet
* Outline of Tibet
* Sinicization of Tibet
* Chinese Settlements in Tibet
* Free Tibet
මූලාශ්‍ර

උපහරණ
භාහිර සබැඳි

* Tibetan Resources on the Web from Columbia University Libraries
* British photographs of Tibet 1920–1950
* The Language of Tibet
* White Paper on Tibetan Culture released by the Information Office of the State Council of the People's Republic of China June 22
* Historical maps and images of Tibet presented by University of Wisconsin-Milwaukee Libraries Digital Collections
* The Tibetan & Himalayan Library (THL)
*



ප්‍රවර්ගය:නැගෙනහිර ආසියාව තුළ පෙර පැවති රටවල්
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යම ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:නැගෙනහිර ආසියාව


ප්‍රවර්ගය:ඓතිහාසික කලාප
සීනියා මල්

විශේෂ

*Zinnia acerosa (DC.) A. Gray -- desert zinnia
*Zinnia angustifolia Kunth -- narrowleaf zinnia
*Zinnia anomala Gray -- shortray zinnia
*Zinnia bicolor
*Zinnia elegans
*Zinnia grandiflora Nutt. -- Rocky Mountain zinnia
*Zinnia haageana
*Zinnia linearis
*Zinnia maritima Kunth -- Palmer's Zinnia
**Zinnia maritima var. maritima
**Zinnia maritima var. palmeri (Gray) B.L. Turner -- Palmer's zinnia
*Zinnia peruviana (L.) L. -- Peruvian zinnia
*Zinnia pumila (=Zinnia acerosa (DC.) A. Gray)
*Zinnia violacea Cav.(=Zinnia elegans Jacq.) -- elegant zinnia

==ගැලරිය==

Image:Zinnia acerosa flowers.jpg|Zinnia acerosa
Image:Zinnia grandiflora 2.jpg|Zinnia grandiflora
Image:Starr_030202-0031_Zinnia_peruviana.jpg|Zinnia peruviana
Image:Zinnia-Bicolor.jpg|Zinnia bicolor
Image:Beautiful zinnia-cropped-big2.jpg|Single zinnia flower
Image:Zinnia_bed-300px.jpg|A bed of zinnias

මූලාශ්‍ර


බාහිර සබැදි

* USDA PLANTS Database, Symbol ZINNI
* Zinnia hybrids
* Arthur B. Howard
ඇසිටලීන්

ඇසිටලීන් (විධිමත් නාමය: ඊතයින්) යනු C2H2 යන සූත්‍රය සහිත රසායනික සංයෝගයකි. එය හයිඩ්‍රොකාබනයක් වන අතර සරලතම ඇල්කයිනය වෙයි. මෙම අවර්ණ වායුව පුළුල් ලෙසින් ඉන්ධනයක් ලෙස හා රසායනික තැනුම් කොටසක් ලෙසින් භාවිතා වෙයි. ශුද්ධ තත්ත්වයෙහි එය අස්ථායි වන අතර එබැවින්ම ද්‍රාවණයක් ලෙසින් භාවිතා වෙයි.

ඇල්කයිනයක් ලෙසින් ඇසිටලින් සංතෘප්ත වන්නේ එහි කාබන් පරමාණු ද්වයය එකිනෙක හා බන්ධනය වී ඇත්තේ ත්‍රිත්ව බන්ධනයකින් බැවිනි. කාබන්-කාබන් ත්‍රිත්ව බන්ධනය විසින් සමස්ත පරමාණු සතරම එකම සරල රේඛාවෙහි බහාලන්නේ , CCH බන්ධන කෝණ 180° ලෙස පත් කරමිනි. ඇසිටලින් රේඛීය සමමිතික අණුවක් බැවින්, D∞h ලක්ෂ්‍ය කාණ්ඩය එය සතු වෙයි.
ආශ්‍රිත
බාහිර සබැඳි

* Acetylene at Chemistry Comes Alive!
*
* Movie explaining acetylene formation from calcium carbide and the explosive limits forming fire hazards


ප්‍රවර්ගය:ඇල්කයින
ප්‍රවර්ගය:වායු
ප්‍රවර්ගය:ඉන්ධන වායු
අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය

thumb|
thumb|
අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය යනු වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇති එක් උපක්ෂේත්‍රයකි. මෙහිදී ඇස, මොළය ඇතුළු දෘෂ්ටි මාර්ගයෙහි ඇති වන රෝග සහ සැත්කම් පිළිබදව ද කඳුළු ග්‍රන්ථි සහ ඇසිපියෙහි ඇතිවන රෝග තත්වයන් පිළිබදව ද අධ්‍යයනය කෙරේ. අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරයෙකු යනු වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව ශල්‍ය කර්ම පිළිබදව විශේෂඥ දැනුමක් හා පුහුණුවක් ලැබූ වෛද්‍යවරයෙකි. අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරුන් ඇස්වල සැත්කම් සිදුකරන බැවින් ඔවුන් ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් ගණයට වර්ගී කරණය කර ඇත.

අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය හෙවත් Ophthalmology යන්න ග්‍රීක භාෂාවෙන් Ophthalmos හෙවත් ඇස යන තේරුම ඇතිව ද Logos හෙවත් විද්‍යාව යන තේරුම ඇතිව ඇස පිළිබදව විද්‍යාව යන අරුත් දේ. මෙහිදී සතුන්ගේ අක්ෂි රෝග පිළිබදව ද අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. මිනිසුන්ගේ ඇස් වලින් සතුන්ගේ ඇස් වෙනස් වනුයේ එහි පිහිටීම හා ව්‍යුහ විද්‍යාව අනුව වන අතර ඔවුනට ඇතිවන රෝග තත්වයන් මිනිසුන්ට ඇති වන ඒවාට සමාන වේ. කෙසේ වුවද බොහෝ රටවල පශු වෛද්‍ය විද්‍යාව වෙනම ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස අධ්‍යයනය කෙරුණද ඇතැම් අක්ෂි රෝග විශේෂඥවරුන් සතුන්ගේ සහ මිනිසුන්ගේ අක්ෂි රෝග සදහා ප්‍රතාකාර කරනු ලබයි.


ප්‍රවර්ගය:අක්‍ෂි වෛද්‍යවේදය
ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍යවේදය