JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
किराँत लिपि

नेपाल काठमाडौंमा गोपाल वंशी, महिषपाल वंशीपछि किरात वंशको शासन प्रारम्भ हुन्छ। ईसाको नवौँ शताब्दीपछि पल्लो किरात लिम्बुवान (याक्थुङ लाजे)का किरात याक्थुङ वंशी हाङ (राजा) गालीजङ्गा हाङको नाति शिरिजङ्गा हाङले पूर्वी नेपालका धेरै स्वतन्त्र राजाहरूलाई पराजित गरी आफ्नो आधिपत्य कायम गरेर नयाँ लिपिको आविष्कार गरेर किरात क्षेत्र (याक्थुङ लाजे)मा यो लिपी प्रचार गरेको जनश्रुति छ। किराँत याक्थुङ हाङ वंशबाट उत्पत्ति भएको लिपि हुनाले यस लिपिलाई किराँत लिम्बु लिपि र सिरिजङगा लिपी पनि भन्ने गरिन्छ। यो लिपि धरानको बूढासुब्बा मन्दिरको आसपास क्षेत्रमा प्रचलित भएको देखिन्छ। हिजोआज अन्य किरात समुदायले पनि यो लिपिको प्रयोग गरिरहेका छन्। किरात शासन नेपालको प्रारम्भिक शासनकाल भए पनि गुप्त लिपि र कुटिला लिपिपछि मात्र किराँत याक्थुङ लिपि प्रचलनमा आएको देखिन्छ।
लिच्छविकालीन लिपि

लिच्छविकालीन लिपि भारतको गुप्त लिपि वा कुटिला लिपि ब्राहृमी लिपिको विकसित र परिष्कृत रूप हो ।सबैभन्दा पहिले पूवलिच्छविकालमा प्रचलित लिपिलाई गुप्त लिपि र उत्तरलिच्छविकालमा प्रचलित लिपिलाई कुटिला लिपि भनिदैँ आएको छ। पछि पञ्चायतकालमा आएर गुप्त लिपिलाई पूवलिच्छवि लिपि र कुटिला लिपिलाई उत्तरलिच्छविकालीन लिपि भनेर पुरातìव विभागबाट निर्णय भएपछि ती दुईवटै लिपिको नामाकरण त्यसरी नै गर्ने गरिएको थियो। पूवलिच्छवि लिपि वि.सं.को चौथोंको उत्तरार्द्धसम्म प्रचलित भएको छ। उदाहरणको रूपमा लिच्छवी राजा मानदेव प्रथम -वि.सं. ४९९-५००)को चाँगुको वि.संं. ४९९ -लि.सं. ३८६)को शिलास्तम्भ अभिलेख, काभ्रे पलाञ्चोकमा रहेको वि.सं. ५३८ -लि.सं. ४२५)को अभिलेखलाई लिन सकिन्छ।
सन्दर्भ सामग्री

बाह्य लिङ्कहरु
कुटिला लिपि

परिचय

कुटिला लिपिलाई उत्तरलिच्छवी लिपि पनि भन्ने गरिन्छ। यो लिपि भारतबाट प्रारम्भ भएको हो। यस लिपिलाई भारतमा 'विकटाक्षर' पनि भन्ने गरिन्छ। पुरातìवविद्हरूले भने यस लिपिलाई 'सिद्धमातृका लिपि' भन्ने गर्छन्। यो लिपि नेपालमा अंशुवर्मा -ई.सं. ६०५-६२१)को शासनकालपछि मात्र प्रचलनमा आएको देखिन्छ। तै पनि अंशुवर्माको शिलालेखको अक्षरमा कुटिला लिपिको प्रभाव परिसकेको देखिन्छ। त्यस्तो कुटिलाक्षरमा विशेषगरी ह्रस्व, दीर्घ ईकार र ओकार स्वर प्रयोग भएको देखिन्छ।
प्रचलन

त्यसरी नेपालमा वि.सं.को सातौँ शताब्दीको उत्तरार्द्धदेखि बाह्रौँ शताब्दीसम्म गरी करिब ५०० वर्षसम्म यो लिपि प्रचलित भएको देखिन्छ। उदाहरणको रूपमा लिच्छवि राजा नरेन्द्रदेव -ई.सं.६३४-६७१) र जयदेव द्वितीय -ई.सं. ७०४-७४०)को पशुपति चौगिदाभित्रको शिलालेखलाई लिन सकिन्छ। यसबाहेक नेपालका विभिन्न स्थानको अभिलेखमा गुप्त र कुटिला दुबै लिपि प्रयोग भएको छ। तैपनि गुप्त लिपिभन्दा कुटिला लिपि व्यापकरूपमा प्रचलित भएको देखिन्छ। कुटिला लिपिको आधारमा नेपाल लिपि, देवनागरी लिपि र तिब्बती लिपिको विकास भएको हो। यी लिपिहरूको विकास र प्रचलनले गर्दा कालान्तरमा कुटिला लिपि लोप हुँदै गएको देखिन्छ।
यो पनि पढ्नुहोस्

*गुप्त लिपि
*ब्राह्मी लिपि
*देवनागरी लिपि
*रंजना लिपि
*लेनिजा लिपि
सन्दर्भ

*लिपि

श्रेणी:लिपि
श्रेणी:ब्राह्मी लिपिहरू
श्रेणी:उत्तर प्रदेशको इतिहास
२०१० मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार

२०१०मा प्रदान गरिएका नोबेल पुरस्कार

यो वर्षको नोवेल पुरस्कार पाउने ११ जनामध्ये तीन जना अमेरिकाका, चीन र रुसका दुई/दुई जना छन् भने पेरु, जापान, वेलायत र साइप्रसका एक/एक जना विद्वान् छन्।

शान्तितर्फ यो वर्षको नोवेल पुरस्कार चीनका लिउ जिआवोले पाए। उन्ले चीनमा मानवअधिकारको मुद्धामा लड्दै आएका छन् र यही कारण उनी लामोसमयदेखि जेल जीवन बिताइरहेका छन्। जिआवोले पुरस्कार पाउँदा चीन सरकारले भने विरोध गर्‍यो। उनी यही कारणबाट पुरस्कार लिनका लागि नर्वेको ओस्लो समेत जान पाएनान।

साहित्यतर्फको नोवेल पुरस्कार पेरुका मोरिस भर्गस लोसाले पाए। साहित्यमार्फत सत्ताप्रति कडा आलोचना गर्ने स्पष्ट छवि भएका लोसाका दुई दर्जन पुरस्कार प्रकाशित भएका छन्। उन्का पुस्तकहरू दर्जनौं भाषामा प्रकाशित हुन्छन् भने लोसा अहिले स्पेनको राजधानी म्याडि्रडमा बस्दै आएका छन्।

रोजगारीमा नयाँ सिद्धान्त प्रतिपादन गरेका तीन जनालाई यस वर्षको अर्थशास्त्रको नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो। अमेरिकाका पिटर ए. डायमण्ड तथा डले टि. मोर्टिनसेन र साइप्रसका क्रिष्टोफर ए. पिजारिडेशले अर्थशास्त्रतर्फको नोवेल पुरस्कार पाएका हुन्।

टेष्टट्युव बेवी प्रविधिका सह-जन्मदाता रोवर्ट जी एडवर्डले यो वर्षको चिकित्साशास्त्रको पुरस्कार पाएका छन्। बेलायतका रोवर्टले टेष्टट्युव प्रविधिबाट पहिलोपटक ३२ वर्षअघि बच्चा जन्माएका थिए। टेष्टट्युव बेवी प्रविधिका अर्का जन्मदाताको मृत्यु भइ सकेकोले उनी भने पुरस्कारबाट बन्चित भए |

रसायनशास्त्रमा अमेरिकाका रिचर्ड एफ. हेक, चीनका इ-इचि नेगिसी, जापानका अकिरा सुजुकी ३ जनालाई नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो |

भौतिकशास्त्रमा रुसका कोनस्तान्तिन नोभोसेल्भ र आन्द्रे जेम २ जनालाई नोवेल पुरस्कार प्रदान गरियो |। कम्युटरस्त्रिmनको निर्माणदेखि क्यान्सर रोगको उपचारसम्मका लागि उपयोग आउने कार्वन अणुको प्रयोगका लागि रसायनशास्त्रको नोवेल पुरस्कार दिइएको हो भने ग्रेफाइटको छोटो रूप ग्राफीन बनाएवापत भौतिकशास्त्रको नोवेल पुरस्कार दिइएको हो।आन्द्रे जेम सन २०००को इग नोबल पुरस्कार बिजेता पनि हुन|

*नोबेल पुरस्कार


File:Andre Geim 2010-1.jpg |आन्द्रे जेम
File:Konstantin Novoselov at MIPT.jpg|कोनस्तान्तिन नोभोसेल्भ


File:Richard Fred Heck cropped.jpg|रिचर्ड एफ. हेक
File:Ei-ichi Negishi 2.jpg|इ-इचि नेगिसी
File:Akira Suzuki 2.jpg|अकिरा सुजुकी


File:Mario Vargas Llosa (2010).jpg|मोरिस भर्गस
File:VOA CHINESE liuxiaobo.jpg|लिउ जिआवोले


File:Peter Diamond (economist).jpg|पिटर ए. डायमण्ड
File:Dale Mortensen.jpg|डेल टि. मोर्टिनसेन
File:


File:

File:


श्रेणी:पुरस्कारहरू
ल्यारी किङ लाइभ

ल्यारी किङ लाईभ पत्रकार ल्यारी किङले टेलिभिजनमा चलाएको अन्तर्वार्ता वा छलफल कार्यक्रम हो ।

यो कार्यक्रम सिएनएन टेलिभिजनमा प्रसारण हुन्थ्यो । ल्यारीको प्रिमियर शो सन् १९८५ जुन ३ मा भएका थियो भने अन्तिम शो सन् २०१० डिसेम्बर १६ मा भयो । उनले २०१० जुनमा ल्यारी किङ लाईभबाट बिदा लिने घोषणा गरेका थिए ।

ल्यारी किङ लाईभको समयमा २०११ जनवरी १७बाट पियर्स मोर्गन टुनाइट प्रसारण हुनेछ । यो कार्यक्रम बेलायती पत्रकार पियर्स मोर्गनले चलाउने छन् ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:टेलिभिजन कार्यक्रमहरू
सिएनएन

सिएनएन (CNN) अमेरिकी टेलिभिजन संस्था हो। यसको पुरा अर्थ केबुल न्युज नेटवर्क हो। सिएनएनको स्थापना सन् १९८०मा अमेरिकी धनाढ्य टेड टर्नरले गरेका हुन्।आफ्नो स्थापना कालमै २४ घण्टा टेलिभिजन सेवा प्रदान गर्ने पहिलो यो च्यानल हो.
सन्दर्भ सामाग्रीहरू
बाह्य सुत्रहरू

श्रेणी:टेड टर्नर
श्रेणी:अमेरिकी टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:१९३१ जन्महरू
श्रेणी:सिएनएन
श्रेणी:1980 जर्जियामा प्रतिष्ठानहरू (अमेरिकी राज्य)
श्रेणी:अमेरिकाका टेलिभिजन सञ्जालहरू
श्रेणी:تلفزيون في الولايات المتحدة
पियर्स मोर्गन

पियर्स मोर्गन (सन् १९६५- ) बेलायती पत्रकार हुन्।

सन् १९६५ मार्च ३०मा जन्मेका पियर्स स्टेफान ओमियरा अर्थात् पियर्स मोर्गन बेलायती हुन्। छुच्चो मुख भएका पियर्सले बेलायती सेनाले इराकीमाथि ज्यादती गरेको नक्कली फोटो बेलायती अखबार डेली मिररमा छापेपछि सन् २००४मा सम्पादक पदबाट राजीनामा दिएका थिए।

उनले सन् २०११ जनवरी १७ देखि सिएनएन टेलिभिजनमा पियर्स मोर्गन टुनाइट नामक छलफल कार्यक्रम चलाउँदैछन्। यो कार्यक्रम ल्यारी किङ लाई भको समयमा प्रसारण हुन्छ।


श्रेणी:पत्रकार
श्रेणी:सञ्चार
श्रेणी:टिभी कार्यक्रम प्रस्तोता
एडमन्ड हिलारी

एडमन्ड हिलारी (सन् १९१९-२००८) विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गर्ने प्रथम दुइमध्ये एक व्यक्ति थिए। सन् १९५३ मे २९ मा तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाका साथ सगरमाथाको प्रथम आरोहण गरेका थिए।

एड्मन्डको जन्म सन् १९१९ जुलाई २० का दिन न्युजिल्यान्डमा भएको थियो। सगरमाथाको सफल आरोहणपछि एडमन्डले हिमाली क्षेत्रका शेर्पाहरूको सेवा गर्न हिमालयन ट्रष्ट स्थापना गरेका थिए।
एडमन्डकी प्रथम श्रीमती लुई मेरी रोजको सानो विमान दुर्घटनामा नेपालमै सन् १९७५ मा निधन भएको थियो। लुईका तीन सन्तान पिटर हिलारी, साराह हिलारी र बेनिन्दा हिलारी थिए। लुइको निधनपछि लामो समय एक्लै बसेका एडमन्डले सन् १९८९ मा जिन मालग्रिउसँग दोस्रो विवाह गरेका थिए।
एडमन्डको निधन सन् २००८ जनवरी ११ का दिन भएको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:पर्वतारोही
श्रेणी:सगरमाथा आरोही
श्रेणी:विश्वको पहिलो
श्रेणी:नेपालका मानार्थ नागरिकहरू
श्रेणी:सन् २००८ मा मृत्यु
योमरी

योमरी हरेक वर्ष योमरी पुन्हिको दिन बनाइने एक प्रकारको मिष्ठान्न हो। नेवारी भाषामा "यः" अर्थात मन पर्ने र "मरि" अर्थात रोटी भन्ने बुझिन्छ। योमरी भित्र विषेशगरी चाकु र आजकाल खुवा पनि राख्ने चलन रहेको छ। योमरी पुन्हिको दिन बहेक महत्त्वपुर्ण दिनहरू जस्तै जन्मदिन्, घरको उदघाटनमा पनि योमरी बनाउने चलन रहि आएको छ।
thumb|ललितपुरको लगनखेलमा राखिएको कलात्मक योमरी
इतिहास

योमरीको पुछर जती लामो भयो, पुस को जाडो त्यती नै कम हुने विश्वास जनमानसमा रही आएको छ। योमरीले पुर्णता र उदरता लाई जनाउँदछ। जसरी मन्दिरको गजुरले पुर्णतलाई जनाउछ त्यसैगरी योमरीले पनि पुर्णतालाई जनाउँदछ।
पकाउने विधी

योमरी बनाउन चामललाई पिठोमा परिणत गरिन्छ। चामललाई नेपाल भाषामा 'पो/प्वँ', अथवा 'जाकि' भनिन्छ। चामलको पिठो 'पोचुं' अथवा 'जाकिचुं'। 'चुं' भन्नु चूर्ण अनुकण। चामल लस्सादार हुनुपर्छ। पहिले तौली चामल (लस्सादार चामल) चाहिँन्थ्यो भने अचेल त्यसको ठाउँ ताइचुन चामलले लिएको छ। अत्यन्त मिहिन पिठो शुद्ध घिउमा थोरै हरक दिइन्छ। ११० डिग्री तापक्रममा उमालिएको पानीले मुछिन्छ पोचुं। मस्केर मुछिनुपर्छ, मुछिन्छ उस्तै। हावालै प्रत्यक्ष सुस्क पार्नबाट बचाउन सफा मलमल कपडाले छोपिनुपर्छ।


मुछिएको आलो पिठोलाई आकार दिनुपर्छ। पिठोलाई आकार दिँदा योमरीको रूप बन्छ। योमरी बनाउने काम सिपालु काम हो। सीपविना योमरी बन्दैन। जुन आकारको योमरी तयार गर्नुछ, उत्रै डल्लो पिठो हात पार्नुपर्छ। पिठोको डल्लोलाई चोरऔँलाले छेड्नुपर्छ।औँला शुद्ध खानेतेलले रसाइ पिठो छेड्नुपर्छ।औँला घुमाउँदै जाँदा पिठोको डल्लो पातलिँदै जान्छ। पातलो डल्लो झन्डै शङ्खाकारमा परिणत हुन्छ। बीचमा झन्दै वाइन ग्लासको जस्तै खोक्रो ठाउँ बन्न पुग्छ। त्यसै रित्तो ठाउँमा तिलका पिठो र लेदो चाकुको मिश्रण हालिन्छ। त्यस्तो आकारको योमरीलाई "बायो" भनिन्छ। 'बायो' आकार विम्बात्मक छ। 'बायो' तान्त्रिकमात्र नभएर शारीरिक अङ्गबोधक पनि ठहर्छ। प्रशङ्गवश बायो बाबुको गुप्ताङ्गको विम्बबोधक बन्छ।

योमरीको अर्को आकार त्रिकोणात्मक हुन्छ। त्यसलाई "मायो" भनिन्छ। बनाउने तरिका र प्रविधि एकै हो। त्रिकोण पनि विम्बबोधक बन्छ। मायोभित्र तिलचाकु मिश्रण हालिन्न। त्यसमा पिँधेको मासका बाक्लो लेदो डल्लो भरिन्छ। मासको सट्टा मुगी पनि प्रयुक्त हुन्छ/गरिन्छ। मुगीफल सबैका लागि उपयुक्त हुनसके हुन्छ। कुनै पनि शारीरिक अवस्थालाई सुपाच्य रहन्छ। अन्न/भात खान नहुने अवस्थामा पनि हामी सिङ्गो मुगी बेस्कन पकाएर मुगीसुप/रस पिउँछौँ। मायोको तीनकुने आकार तन्त्रमा पुगेर योनि विम्ब बन्छ।
चित्र दिर्घा


चित्र:Yomari Punhi.jpg|thumb|योमरी पुन्हिको दिन प्रसादको रुपमा चढाईएको
file:yomadhi.jpg|thumb|right|250px|योमरी
चित्र:योमरि.jpg|thumb|नेवारी परम्परा अन्तर्गत बनाइने विशेष मिष्ठान्न "योमरी"
चित्र:Yomari Inside.jpg|200px|thumbnail|default|योमरीको भित्री भाग


यो पनि हेर्नुहोस

*योमरी पुन्हि
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* Yomari Punhi


श्रेणी:पकवान
श्रेणी:नेपाली परम्परागत खानाका परिकारहरू
श्रेणी:नेवाः
लिम्बू भाषा

लिम्बू भाषा पूर्वी नेपालमा र आसपास बसोबास गर्ने एक मुलवासी लिम्बू जातिको भाषा हो। यो भाषा नेपालको पूर्वी लिम्बूवान क्षेत्र, सिक्किम, भुटान र उत्तरी पश्चिम बङ्गाल लगायतका क्षेत्रहरूमा बोलिन्छ। । लिम्बू भाषाको आफ्नै सिरिजंगा लिपि पनि छ। लिम्बू मातृभाषीहरू नेपालमा मात्र सन् २००१ को गणनाअनुसार तीन लाख ३३ हजार छ सय ३३ जना रहेका छन्। यस भाषाका साहित्यकारहरूमा त्येअङ्सी सिरिजङ्गा र इमान सिंह चेम्जोङ आदि मुख्य छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* भाषाहरूको ISO कोड अथवा यो हेर्नुहोस्


श्रेणी:सिक्किममा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:भुटानमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:किराँती भाषा परिवार
श्रेणी:कोशी प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:नेपालका आधिकारिक भाषाहरू
श्रेणी:नेपालमा बोलिने भाषाहरू
श्रेणी:देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
टेक्सस

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

टेक्सस क्षेत्रफल र जनसङ्ख्याको आधारमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको दोस्रो ठूलो राज्य हो। संयुक्त राज्यको मध्य-दक्षिणमा अवस्थित यो राज्यको दक्षिणमा मेक्सिको, पश्चिममा न्यू मेक्सिको राज्य, उत्तरमा ओक्लाहोमा राज्य, पुर्बोत्त्तरमा आर्कन्सा र पूर्वमा लुइजीआना पर्दछन। टेक्ससको क्षेत्रफल २६८,८२० बर्गमिल (६९६,२००बर्गकिमी) छ जनसङ्ख्या २.४७ करोड छ। यो राज्यको सबैभन्दा ठूलो सहर ह्युस्टन हो भने डालास र सान अन्तोनियो अमेरिकाका दस ठूला सहर मध्ये पर्छन।
सन्दर्भ सामग्रीहरू


श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकाका राज्यहरू
आलाबामा

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

अलबामा संयुक्त राज्य अमेरिकामा पर्ने एक राज्य हो। यो संयुक्त राज्य अमेरिकाको दक्षिण क्षेत्रमा अवस्थित एक राज्य हो। यो राज्यको सीमा उत्तरमा टेनेसी, दक्षिण पूर्वमा फ्लोरिडा, दक्षिणमा मेक्सिकोको खाडी, पूर्वमा जर्जिया र पश्चिममा मिसिसिपीसंंग जोडिएको छ। अलबामा आकारको आधारमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको ३०औं ठुलो तथा जनसङ्ख्याको आधारमा २३औं ठुलो(सन् २००६मा लगभग ४६ लाख जनसङ्ख्या) राज्य हो।

अमेरिकी गृह युद्ध देखि दोस्रो विश्वयुद्ध सम्म, अलबामाले अरु दक्षिणी राज्यहरू सरह आर्थिक चुनौतिहरूको सामना गर्यो। द्वितीय विश्व युद्ध पश्चात अलबामा राज्यको अर्थव्यवस्थामा महत्त्वपूर्ण सुधार भयो र यो राज्यले उत्पादन, खनिज निष्कर्षण, कृषि क्षेत्रमा धेरै फड्को मार्र्यो। शिक्षा र प्रविधिको रूपमा, र एकाधिक सैन्य प्रतिष्ठानको विस्तार, मुख्य रूपबाट अमेरिकी सेना र अमेरिकी वायुसेनाबाट यो प्रसिद्ध भयो। राज्यले एयरोस्पेस, शिक्षा, स्वास्थ्य हेरचाहमा निवेश गरेको छ, र बैङ्किंग, र विभिन्न ऑटोमोबाइल विनिर्माण, खनिज निष्कर्षण, इस्पात उत्पादन र निर्माण सहित भारी उद्योगको यहाँ कार्य हुदछ।

अलबामालाई "येल्लो हम्मर" राज्य भनेर पनि चिनिन्छ। जो राज्य चरा का नाम पनि हो। अलबामा "देगचाको हार्ट'को रूपमा पनि जानिन्छ। राज्य वृक्ष बडी पट्टी पाइन हो र राज्य फूल कमीलया हो। अलबामाको राजधानी मोंटगोमरी हो, र जनसङ्ख्याको हिसाबबाट सबभन्दा ठुलो सहर बर्मिंघम हो। कुल भूमि क्षेत्रबाट सबभन्दा ठुलो सहर हुन्त्विल्ली हो। सबभन्दा पुरानो सहर मोबाइल हो।


श्रेणी:अमेरिका
अलास्का

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

अलास्का संयुक्त राज्य अमेरिकाको राज्यहरू मध्ये एक हो। यो दुई राज्यहरू मध्ये एक हो जसलो अरु राज्यलाई स्पर्श गर्दैन। अर्को हवाई हो। यो रूसी सम्राज्यसँग १८६७ मा ७२ लाख डलरमा किनिएको थियो।

राजधानी शहर जुनो (Juneau) हो, तर सबै भन्दा ठूलो शहर एङ्कोरेज (Anchorage) हो। अलास्का संयुक्त राज्य अमेरिकामा सबै भन्दा ठूलो राज्य हो, तर यो लगभग सबैभन्दा कम मानिसहरू छन् । अलास्कामा अमेरिकाले लिएको सबै देशको लगभग २०% भुमी छ, तर केवल ०.२% मात्र मान्छे छन् । यो अमेरिकी जमीनबाट कुनै पनि अन्य राज्यहरूसँग जोडिएको छैन, तर यो क्यानाडासँग जोडिएको छ।

अलास्का धेरै हिमनदी, जस मध्ये केही क्रूज जहाज गहिरहदा देख्न सकिन्छ। केही तटीय र अरु महासागर छेउ छैन्नन। यो एक लोकप्रिय पर्यटन स्थल हो, यहाको सुन्दर दृश्यसँग एक धेरै नै समृद्ध संस्कृति छ। यहा अलास्कामा धेरै जङ्गली जनावर छन् । तिनिहरूमध्ये केही खैरो भालू, moose, र ब्वासो हुन् ।

वहाँ अलास्कामा केही महत्त्वपूर्ण उद्योगहरू छन जस्तै, खनिज तेल, माछा पकड्ने, खानी, र जङ्गली पैदावार। अलास्कामा खनिज तेल सबै भन्दा ठूलो उद्योग हो। अधिकांश धेरै टाढा उत्तरको अलास्का आर्कटिकमा खनिज तेल छ। एक धेरै लामो पाइपलाइन अलास्काको उत्तरी तटमा शुरू हुन्छ अझ दक्षिणी तट लाग्दछ। यो १३०० कि.मी. लामो छ। वहाँ अलास्कामा धेरै सुन प्रशोधनको केन्द्र छ।


श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकाका राज्यहरू
आयोवा

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

आयोवा संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक राज्य हो। यो संयुक्त राज्य अमेरिकाको मध्यपश्चिममा अबस्थित छ, यसलाई प्रायः जसो अमेरिकाको मुटु पनि भनिन्छ। यस राज्यको नाम लोवे जातिका मानिसहरूको कारण भयो जो की अमेरिकन इण्डियन जनजाति, जो यस हिस्सामा एउरोपी शाशनको समयदेखी बस्ने गर्दथे। यो राज्य फ्रेंच शाशनको समयमा त्यसको हिस्सा पनि रह्यो। पछि जब यसलाई लोइसिआनाले खरिद गरे तब यहाँ बस्नेहरूले खेतीपातिको अर्थव्यवस्थाको साथ यसको आधारशिला राखे। आयोवालाई प्रायःजसो विश्वमा खाद्य सामग्रीको राजधानी पनि भनिन्छ, तर ध्यान राख्नु पर्ने हुन्छ की यसको अर्थव्यवस्था, संस्कृति र परिदृश्य धेरै फरक छ।

मध्य २० औँ शताब्दीमा आयोवाको कृषि आधारित आर्थव्यवस्थामा परिवर्तन आयो र यो उत्पाद निर्माण, प्रसंस्करण, वित्तीय सेवाहरू, जैव प्रविधि, हरीयो ऊर्जा आधारित आर्थव्यवस्थामा सुधार भयो। आयोवा बस्ने हिसाबबाट पुरै देशमा सबभन्दा सुरक्षित राज्य मानिन्छ। देस मोइनेस राज्यको सबभन्दा ठुलो सहर पनि हो र यसको राजधानी पनि।


श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकाका राज्यहरू
एरिजोना

एरिजोना संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक राज्य हो । यो अमेरिकाको ५० राज्यहरू मध्ये छैठो ठूलो तथा १४ औँ बढी जनसंख्या भएको राज्य हो । यस राज्यको राजधानी तथा ठूलो शहर फिनिक्स हो । एरिजोनाको चार भागमा उटाहा, कोलोराडो तथा न्यू मेक्सिको रहेको छ भने यसका अन्य छिमेकी राज्यहरूमा पश्चिम तर्फ नाभाडा तथा क्यालिफोर्निया तथा दक्षिण र दक्षिणपश्चिममा मेक्सिको राज्य तथा बाजा क्यालिफोर्निया रहेको छ ।
सिउँडिका फूल र कोपिलाहरू। यो एरिजोना राज्यको आधिकारिक राज्य फूल हो।]]
thumb|left|250px

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकाका राज्यहरू
ओरेगन

ओरेगन ( , ) प्रशान्त उत्तर पश्चिममा अवस्थित संयुक्त राज्य अमेरिकाको राज्य हो । पश्चिमी अमेरिकाको यो राज्यको अधिकाश वाशिङ्गटन संगको उत्तरी सिमाना कोल्मविया नदी, आइडाहो संगको सिमाना Snake नदीले निर्धारन गरेको छ। The 42° north parallel delineates the southern boundary with California and Nevada. राज्यको पश्चिमी सिमाना प्रशांत महासागरले बनेको छ ।

ओरेगन हजारौँ वर्षदेखि धेरै आदिवासी राष्ट्रहरूको घर भएको छ। पहिलो युरोपेली व्यापारीहरू, अन्वेषकहरू र बसोबास गर्नेहरूले 16 औँ शताब्दीको मध्यतिर अहिले ओरेगनको प्रशान्त तट भएको अन्वेषण गर्न थाले। सन् 1564 को सुरुमा, स्पेनीहरूले फिलिपिन्स उत्तरपूर्वमा जहाजहरू पठाउन थाले, प्रशान्तको उत्तरी भागभरि व्यापक गोलाकार मार्गमा कुरोसिओ प्रवाहमा सवार भए। सन् 1592 मा, जुआन डे फुकाले ओरेगन तटका साथै अहिले उनको नाम रहेको जलडमरूमध्यसहित प्रशान्त उत्तरपश्चिममा समुद्री धाराहरूको विस्तृत नक्सा र अध्ययन गरे। लुइस र क्लार्क अभियान 1800 को दशकको सुरुमा ओरेगन पार गर्यो, र ओरेगनमा पहिलो स्थायी युरोपेली बस्तीहरू फर ट्र्यापर्स र व्यापारीहरूद्वारा स्थापित गरिएको थियो। सन् 1843 मा ओरेगन देश एउटा स्वायत्त सरकार गठन भयो र 1848 मा ओरेगन टेरिटरी सिर्जना गरियो। ओरेगन 14 फेब्रुअरी 1859 मा अमेरिकाको 33 औँ राज्य बन्यो।

आज, 98,000 वर्ग माइल (,000 वर्ग ) भन्दा बढी 42 लाख मानिसहरूसँग ओरेगन नवौं ठूलो र 27 औं सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको अमेरिकी राज्य हो। राजधानी, सलेम, ओरेगनको तेस्रो-सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो, जसमा 175,535 बासिन्दाहरू छन्। पोर्टल्याण्ड, 652,503 सँग, अमेरिकी सहरहरू मध्ये 26 औँ स्थानमा छ। पोर्टल्यान्ड महानगरीय क्षेत्र, जसमा वासिङ्टनका छिमेकी काउन्टीहरू समावेश छन्, 2,512,859 जनसङ्ख्याको साथ राष्ट्रको 25 औँ सबैभन्दा ठुलो मेट्रो क्षेत्र हो। ओरेगन संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा भौगोलिक रूपमा विविध राज्यहरू मध्ये एक हो, ज्वालामुखी, प्रचुर मात्रामा पानी, घना सदाबहार र मिश्रित वनहरू, साथै उच्च मरुभूमि र अर्ध-शुष्क झाडीहरू चिह्नित। 11, 249 फिट (3,429 मिटर) उचाइमा रहेको माउन्ट हुड राज्यको सबैभन्दा अग्लो बिन्दु हो। ओरेगनको एक मात्र राष्ट्रिय निकुञ्ज, क्रेटर लेक नेसनल पार्क, क्रेटर ताल वरपरको क्याल्डेरा, संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा गहिरो ताल समावेश गर्दछ, यो राज्य विश्वको सबैभन्दा ठूलो जीव, आर्मिलेरिया ओस्टोया, एक ढुसी हो जुन ,200 एकड (9 ) मुनि चल्छ।

ओरेगनको अर्थतन्त्र ऐतिहासिक रूपमा कृषि, माछा मार्ने, लडिङ र जलविद्युत विभिन्न रूपहरूद्वारा संचालित भएको छ। ओरेगन संलग्न अमेरिकाको शीर्ष काठ उत्पादक हो, 20 औं शताब्दीमा राज्यको अर्थतन्त्रमा काठ उद्योगले प्रभुत्व जमाएको थियो। सन् 1970 को दशकमा सिलिकन फरेस्टको स्थापना र टेकट्रोनिक्स र इन्टेल विस्तारबाट सुरु भएको टेक्नोलोजी ओरेगनको अर्को प्रमुख आर्थिक शक्ति हो। खेलकुद कम्पनी नाइकी, Inc., बीबिभरटन मुख्यालय रहेको, राज्यको सबैभन्दा ठूलो सार्वजनिक निगम हो जसको वार्षिक राजस्व $46.7 बिलियन छ।
श्रेणी:जानकारीबाकस व्यवस्थापनमा सम्भावित आदर्श वाक्यहरूका सूचीसहितका पृष्ठहरू
क्यालिफोर्निया

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

क्यालिफोर्निया पश्चिमी संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक ठूलो राज्य हो। यो क्षेत्रको हिसाबले तेश्रो सबै भन्दा ठूलो राज्य हो। यहाँ संयुक्त राज्य अमेरिकाको कुनै पनि अन्य भन्दा धेरै मानिस (३३ लाख भन्दा धेरै मानिसको) छन्। लस एन्जल्स र सान फ्रान्सिस्को यसको सबैभन्दा प्रसिद्ध सहरहरू हुन्। यसको राजधानी सहर स्याक्रमेन्टो हो।
संस्कृति
अर्थतन्त्र

राष्ट्रको व्यापार जीवनको साथ साथै क्यालिफोर्निया अमेरिकी संस्कृतिमा एक प्रमुख शक्ति हो। प्रविधि र कानुनमा धेरै महान परिवर्तन कोक्यालिफोर्निया देखि आएको छ, राज्य र अमेरिकी सरकारको लागि अझ धेरै भुगतान गर्दछ यसले फिर्ता फिर्ता पाउने भन्दा। यहा देशको सबै भन्दा ठूलो शहरहरू पनि छन, जस्तो की लस एंजिल्स, सैन डिएगो, सैन जोस, र सैन फ्रान्सिस्को ।
इतिहास
क्यालिफोर्निया आज

१९०० मा, वहाँ क्यालिफोर्नियामा केवल एक लाख मानिस र १००,००० लस एंजिल्समा थिए। आज, क्यालिफोर्नियामा कुनै पनि अन्य संयुक्त राज्य अमेरिका भन्दा धेरै मानिस छन। १९६५ देखी, धेरै विभिन्न मानिसहरू विश्व भरबाट संयुक्त राज्य अमेरिका आए र अक्सर गरेर क्यालिफोर्नियामा बस्ने निर्णय गरे फलस्वरूप मानिसको विविधता धेरै भएको छ । क्यालिफोर्नियालाई एक उदार राज्य मानिन्छ, तर त्यहा अझै पनि यस्ता मानिस छन, जो रिपब्लिकन हुन। प्रविधि धेरै उन्नत छ र त्यहा धेरै नयाँ सांस्कृतिक प्रवृत्तिहरू शुरू भएको छ। इंजीनियरिंग र कम्प्यूटर राज्यको जीवनमा एक ठूलो भूमिका निभाछन। एक सय भन्दा धेरै वर्ष देखी, फिलिम क्यालिफोर्नियामा धेरै महत्त्वपूर्ण व्यवसाय भएको छ। १९५०को दशक देखी, टेलीभिजन पनि क्यालिफोर्नियामा एउटा महत्त्वपूर्ण व्यवसाय भएको छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:अमेरिका
नर्थ क्यारोलाइना

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

नर्थ क्यारोलाईना संयुक्त राज्य अमेरिकाको दक्षिणपूर्वमा पर्ने एक राज्य हो । यो राज्यको पूर्वमा एट्लान्टिक महासागर छ भने दक्षिणमा साउथ क्यारोलाईना र जर्जिया छन् । यसको पश्चिमी सीमा टेनेसीसित र उत्तरी सीमा भर्जिनिया राज्यसित जोडिएको छ । क्षेत्रफलका हिसाबले नर्थ क्यारोलाईना संयुक्त राज्य अमेरिकाको २८औं ठूलो राज्य हो भने जनसङ्ख्याका आधारमा १०औं ठूलो हो ।


श्रेणी:अमेरिका
भर्जिनिया

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}
भर्जिनिया संयुक्त राज्य अमेरिकामा पर्ने एक राज्य हो।
इतिहास
प्रारम्भिक बासिन्दाहरू

पोकाहोन्टास को कथालाई पछिल्ला कलाकारहरू र लेखकहरू, जसमा स्मिथ पनि समावेश थिए, द्वारा सरलीकृत र रोमान्टिक बनाइएको थियो, र उनका वंशजहरू द्वारा प्रचार गरिएको थियो, जसमध्ये केहीले उपनिवेशिक परिवारहरूमा विवाह गरेका थिए।
१६०० को दशकको सुरुवाततिर कवच लगाएका दुई पुरुषहरूसँग कुरा गर्दै गरेकी एक जवान कालो कपाल भएकी मूल अमेरिकी महिलाको साधारण चित्र। धेरै मूल अमेरिकीहरू दायाँबाट हेर्छन्।]]}}
घुमन्ते शिकारीहरू आएको अनुमान गरिएको लगभग १७,००० वर्ष पहिले भर्जिनियामा आइपुगेका थिए। डौहर्टीको गुफा बाट प्राप्त प्रमाणले ९,८०० वर्ष पहिले यसलाई नियमित रूपमा चट्टानको आश्रय को रूपमा प्रयोग गरिन्थ्यो भनेर देखाउँछ। वुडल्याण्ड अवधि को अन्त्यतिर (५००-१००० CE), जनजातिहरू एकताबद्ध भए, र पहिले मकै र स्क्वासको खेती सुरु भयो, सिमी र सुर्ती दक्षिणपश्चिम र अवधिको अन्त्यसम्ममा मेक्सिकोबाट आइपुगेको थियो।पलिसाडेd शहरहरू १२०० तिर निर्माण हुन थाले। भर्जिनियाको हालको सिमानामा स्थानीय जनसंख्या १५०० को दशकमा लगभग ५०,००० पुगेको थियो। त्यस समयमा यस क्षेत्रका ठूला समूहहरूमा टाइडवाटर क्षेत्र मा अल्गोनक्वियन समावेश थिए। जसलाई उनीहरूले Tsenacommacah भनेर सम्बोधन गर्थे। इरोक्वियन बोल्ने नट्टोवे र मेहेरिन उत्तर र दक्षिणमा, र टुटेलो, जसले सिओन बोल्थे, पश्चिममा।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू


श्रेणी:अमेरिका
श्रेणी:अमेरिकाका राज्यहरू
मिनिसोटा

|-
| align="center" colspan=2 |
|-
| align=center colspan=2 | 300px
|}

मिनिसोटा संयुक्त राज्य अमेरिकाको उत्तरी भेगको मध्य-पश्चिम पर्ने राज्य हो। सन् १८५८, मे ११ मा मिनिसोटालाई ३२ औँ अमेरिकाको राज्यका रुपमा मिनिसोटा क्षेत्र बाट पुर्वी भाग अल्ग्याएर बनाइएको थियो। यस राज्यमा धेरै तालहरु रहेका हुनाले यसलाई अमेरिकामा ल्यान्ड अफ टेन थाउज्यान्ड लेकस् (दश हजार ताल भएको स्थान) को उपनाम पनि दिएको छ। यसको आदर्श वाक्यका रुपमा L'Étoile du Nord (फ्रान्सेलीमा: उत्तरको तारा) रहेको छ।

आकारको हिसाबमा १२ औँ ठुलो राज्य र २२ औँ बढी जनसंख्याको रुपमा मिनिसोटा रहेको छ। यस राज्यको ५५% जनसंख्या मिनियापोलिस्-सेन्ट पल (जुम्ल्याहा शहरका रुपमा परिचित) वसोवास गर्दछन्। मुख्य शहरहरुको रुपमा डुलु, मानकाटो, मुरहेष, रोचस्टर र सेन्ट क्लाउड छन्। यस राज्यको पश्चिममा घाँसी मैदान, झरपत रुखहरु दक्षिण-पुर्वमा, र उत्तरमा पातलो बस्ती रहेको छ।

युरोपेलीहरुलो आगमनको हजार वर्ष अघि देखि मिनिसोटामा विभिन्न आदिवासीहरुको बाहुल्य रहेको थियो। फ्रान्सेली अन्वेषकहरु, व्यापारीहरुको सत्रौँ शताब्दी बाट यस राज्यको अन्वेषण हुन थाल्यो; जहाँ पहिल्यै देखि डाकोटा, ओजिवे, अनिसिनेबे जस्ता आदिवासीहरु थिए। मिनिसोटाको धेरै भुभाग फ्रानसेलीहरुकै मातहातमा थियो। अमेरिकाले सन् १८०३ मा फ्रान्सबाट लिएपचि सन् १८५८ सम्ममा मिनिसोटाले हालको आकार पाएको हो। मध्य पश्चिमका अन्य राज्यहरु झैँ यो राज्य पनि कम जनसंख्या भएको र कृषि र काठका काममा आधारित छ।

१९ औँ शताब्दी र २० औँ शताब्दीबाट युरोपेली आप्रावासीहरुको यहाँ बढ्दो आगमन र वसोवास हुन थाल्यो। आप्रावासीहरु स्केन्डीनाभिया, जर्मनी, मध्य युरोप जस्ता स्थानहरु बाट बढी थिए। सन् १८४८ मा भएका युरोपेली क्रान्तीहरुले धेरै युरोपेलीहरु बसाँइ सरेर मिनिसोटा आएका बताइन्छन्। मिनिसोटाको कला र संस्कृति पनि सक्नेडिनिभिया अमेरिकाली, जर्मन अेमेरिकाली र चेक अमेरिकाली जस्ता पक्षबाट भरिएको छ।

बढी शिक्षित र धनी राज्यमा मिनिसोटा मात्र मेसाच्युटस् र कनेक्टीकट पचि पर्दछ। हाल यहाँको अर्थतन्त्र सेवा र वित्तिय क्षेत्रमा पनि अघि सरेको पाइन्छ। यहाँको जनसंख्यामा एसिया, अफ्रिकाली, मध्य पुर्वी र ल्याटिन अमेरिकाली मुलका मानिसहरु पनि आजको दिनमा भेटिन्छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरु
बाह्य लिङ्कहरु

श्रेणी:अमेरिका