JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
પાવાગઢ

પાવાગઢ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા હાલોલ નજીક આવેલો એક ડુંગર છે. આ ડુંગરની તળેટીમાં ગુજરાતની એક સમયની રાજધાની રહેલુ ઐતિહાસિક ચાંપાનેર ગામ વસેલું છે તેમજ આ ડુંગરની ટોચ પર આવેલા મહાકાળી માતાના મંદિરને કારણે આ સ્થળ ગુજરાતનાં પવિત્ર યાત્રાધામ પૈકીનું એક તીર્થસ્થળ ગણાય છે. ચૈત્રી તેમજ આસોની નવરાત્રિના નવ દિવસોમાં અહીં સૌથી વધુ લોકો દર્શનાર્થે આવે છે. એક માન્યતા મુજબ પાવાગઢનો સમાવેશ માતાજીની શક્તિપીઠોમાં થાય છે અને અહીં સતિનાં સ્તનનો ભાગ પડ્યો હોવાનું કહેવામાં આવે છે.
ભૂગોળ

ભૌગોલિક રીતે પાવાગઢ પર વસેલું છે.

પાવાગઢની તળેટીમાં ચાંપાનેર ગામ વસેલું છે, જ્યાંથી આશરે ૪ થી ૫ કિલોમીટર જેટલા અંતરે માંચી ગામ આવેલું છે. ચાંપાનેરથી માંચી સુધી જવા જીપની સવલત છે જે વન્ય વનરાજી સભર સર્પાકાર માર્ગ પર ચઢાણ કરી માંચી ગામ પહોચાડે છે. માંચી ખાતેથી ગઢ પર ચઢવા માટે ઉડનખટોલા (રોપ-વૅ) બનાવવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત અહીં ઉપર ચઢવા માટે પગથિયાંવાળો માર્ગ પણ ઉપલબ્ધ છે. આશરે ૧૫૦૦ની આસપાસના આ પગથિયાં એકાદ કલાકમાં ચઢી શકાય છે. રોપવે પણ ૬ થી ૮ મિનિટનાં નજીવા સમયમાં મંદિરના પગથિયાં સુધી પહોચાડે છે. ઘણાં સાહસિકો અને પ્રકૃતિપ્રેમીઓ ચાંપાનેરથી જ માંચી સુધી જંગલના રસ્તે ચઢાણ કરે છે જેનો લ્હાવો અનેરો છે. આ રસ્તો જંગલ વચ્ચેથી પસાર થતો હોવાથી કપરો છે તેમજ સંધ્યાકાળ બાદ ચઢાણ કરવા માટે હિતાવહ પણ નથી.
ઇતિહાસ

દેવી કાલિકા માતાની શરૂઆતમાં ભીલ અને કોળી સમુદાયના મૂળ લોકો દ્વારા પ્રાર્થના કરવામાં આવતી હતી.
દંતકથા

એક દંતકથા મુજબ પાવાગઢ ઉપર ચંપા ભીલનું રાજ્ય હતું.

વર્ષો પહેલા પાવાગઢ - ચાંપાનેર પંથકમાં પતય કુળના રાજા રાજ્ય કરતા હતા. તેઓ કાળકા માતાના પરમ ઉપાસક હતા અને તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન કાળકા માતા દર નવરાત્રિના નવ દિવસ અહીં ગરબા રમવા આવતા હતા. પતય કુળના છેલ્લા શાસક રાજા જયસિંહ કે જેઓએ એકવાર નવરાત્રિમાં મદિરાપાન કર્યું અને રૂપ બદલી ગરબે રમતા માતાજીને જોઇ તેમના રૂપથી મોહિત થઇ ગયા. તેમણે માતાજીનો પાલવ પકડી રાણી બનવા કહ્યું. માતાજીના ઘણું સમજાવ્યા બાદ પણ પતય રાજા જયસિંહે પોતાની જીદ છોડી નહી, તેથી કોપાયમાન થઇ માતાજીએ પોતાનું અસલ સ્વરૂપ ધારણ કરી રાજાને શ્રાપ આપ્યો કે આવતા છ મહિનામાં તારું સામ્રાજ્ય નષ્ટ થઇ જશે. પતય રાજા જયસિંહને મહમદ બેગડાએ હરાવી ચાંપાનેર જીતી લીધું અને ત્યાં પોતાનું સામ્રાજ્ય સ્થાપ્યું.
છબીઓ


ચિત્ર:Top of Pavadagh hill.JPG|પાવાગઢની ટોચ પર આવેલું મહાકાળી માતાનું મંદિર
ચિત્ર:Hanuman sitting in lotus mural on Gujarati vermilion red-orange village Hindu mandir temple - by Pavagadh hill station mountain Gujarat state India - wall painting photo - Etan Doronne myindiaexperience.jpg|હનુમાન મંદિર, પાવાગઢ
ચિત્ર:SAT KAMAN, PAVAGHAD.JPG|સાત કમાન, પાવાગઢ

સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* પાવાગઢ વિશે માહિતી
* પાવાગઢ મંદિર વિશે માહિતી
* પાવાગઢ શક્તિપીઠ વિશે માહિતી
* પાવાગઢનો કિલ્લો તેમ જ પૌરાણિક મંદિરો વિશે માહિતી
* ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્કની તસવીરો
* ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્ક
* યુનેસ્કો (UNESCO) Fact Sheet
* યુનેસ્કો (UNESCO) વિશ્વ ધરોહર સ્થળ (World Heritage Center): ચાંપાનેર - પાવાગઢ આર્કિયોલોજીકલ પાર્ક


શ્રેણી:ધાર્મિક સ્થળો
શ્રેણી:યાત્રાધામ
શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
ભદ્રંભદ્ર

ભદ્રંભદ્ર એ રમણભાઈ નીલકંઠની ગુજરાતી ભાષાની એક હાસ્ય નવલકથા છે. આ નવલકથા સૌપ્રથમ માસિક પત્ર જ્ઞાનસુધામાં ધારાવાહિક સ્વરૂપે છપાયેલી અને પછી સળંગ નવલકથા તરીકે બહાર પડેલી.
અવલોકન

ભદ્રંભદ્ર ઇસવીસન ૧૯૦૦ની સાલમાં પ્રકાશિત થયેલી અને રમણભાઈ નીલકંઠે લખેલી વ્યંગાત્મક નવલકથા છે. તેને ગુજરાતી સાહિત્યની પ્રથમ હાસ્યાત્મક નવલકથા ગણવામાં આવે છે. રમણભાઈ નીલકંઠને મણિલાલ દ્વિવેદી સાથે લાંબા સમયથી સાહિત્ય, જ્ઞાન, ધર્મ, સમાજ સુધારણા, અને તત્ત્વજ્ઞાન પર વિવાદ ચાલતો હતો. રમણભાઈ પોતે ઉદારમતવાદી હતા અને પાશ્ચાત્ય પ્રભાવ માટે ખુલ્લા હતા જ્યારે મણિલાલ રૂઢિચુસ્ત હતા. રમણભાઈએ સમાજસુધારાનો વિરોધ કરનારના ઢોંગ, હઠધર્મિતા અને ક્ષુદ્રતા પર આ પુસ્તક વડે વ્યંગ કસ્યો છે.
ઇતિહાસ

આ નવલકથા સૌપ્રથમ રમણભાઈ નીલકંઠ દ્વારા સંપાદિત જ્ઞાનસુધા માસિકમાં એપ્રિલ ૧૮૯૨થી જૂન ૧૯૦૦ સુધીના અંકોમાં ૫૬ હપ્તામાં પ્રગટ થઈ હતી. ત્યારબાદ ૧૯૦૦ના વર્ષમાં તેને વધુ સુધારા સાથે પ્રકાશિત કરવામાં આવી. રમણભાઈ પ્રથમ આવૃત્તિને સચિત્ર પ્રકાશિત કરવા માંગતા હતા પણ તે સમયે કરી શક્યા નહિ. બાદમાં ત્રીજી આવૃત્તિ રવિશંકર રાવળનાં દોરેલાં ચિત્રો સાથે ૧૯૧૮માં પ્રકાશિત થઈ પરંતુ સાતમી આવૃત્તિમાં જ્યોતીન્દ્ર દવેની પ્રસ્તાવના હતી પણ કોઈ ચિત્રો ન હતા, સિવાય કે રમણભાઈ અને પ્રકાશક અંબાલાલનો ફોટો.
કથા

ખાતે, ૧ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮]]

સર્વાન્તીસની કૃતિ ડૉન કિહોટેને અનુલક્ષીને અંબારામ અને ભદ્રંભદ્ર જેવા બે હાસ્યપાત્રોને કેન્દ્રમાં રાખી આ કથા વિકસી છે. એનું નિરૂપણ અંબારામ દ્વારા થયું છે. પ્રથમપુરુષ નિરૂપણશૈલીમાં લખાયેલી આ પહેલી નવલકથા છે. ભદ્રંભદ્રને ગુજરાતી ભાષા પ્રત્યે ખૂબ જ લગાવ હોય છે અને તે આ ગુજરાતી ભાષાને શુદ્ધ બનાવી રાખવા માટે બનતા બધા પ્રયત્નો કરે છે. નવલકથાનું કથાનક એવું છે કે, ભદ્રંભદ્ર તેમના એક અનુયાયીની સાથે મુંબઈ (તેમની ભાષામાં મોહમયી) શહેરમાં એક સભાને સંબોધવા જાય છે. રસ્તામાં અને સભામાં તેમની સાથે જે જે ઘટનાઓ બને છે તેનું વર્ણન કરે છે. તેઓના શુદ્ધ ગુજરાતીના આગ્રહને કારણે તેઓ અનેક નવા શબ્દોની રચના કરે છે. જેમ કે,


આ નવલકથામાં સૂચવેલા આવા શબ્દોને કારણે વધુ પડતું શુદ્ધ ગુજરાતી બોલનાર માટે ભદ્રંભદ્રનું ગુજરાતી શબ્દ પ્રયોગ થાય છે.
પ્રતિસાદ

આ નવલકથાને ગુજરાતી સાહિત્યની પ્રશિષ્ટ કૃતિ માનવામાં આવે છે અને તેને વાચકો તથા વિવેચકો દ્વારા સારો આવકાર પ્રાપ્ત થયો હતો. જો કે એન્સાયકલોપીડિયા ઓફ ઇન્ડિયન લિટરેચર નોંધે છે કે તેમાં પાત્રનો વિકાસ થયો નથી કારણ કે વિવિધ પરિસ્થિતિઓ ખૂબ જ ઓછી છે, અને હાસ્યને છેક સુધી જાળવવામાં આવ્યું નથી તેથી પાછળના ભાગમાં નીરસ બની જાય છે. કનૈયાલાલ મુનશીએ તેના વિશે મિશ્ર પ્રતિભાવ આપ્યો હતો જ્યારે આનંદશંકર ધ્રુવે તેની ટીકા કરી હતી તથા તેને સમાજ સુધારણાની કામગીરીમાં અડચણરૂપ ગણાવી હતી.
વારસો

રમણભાઈના જીવન દરમિયાન ભદ્રંભદ્રનું પાત્ર ઘણું પ્રસિદ્ધ થઈ ગયું અને જે પણ સંસ્કૃતપ્રચુર ગુજરાતી બોલતા હોય તેમનું નામ ભદ્રંભદ્ર પડવા લાગ્યું. આ શબ્દ હજુ પણ રૂઢિચુસ્ત લોકો માટે વપરાય છે.

૧૯૯૪માં ગુજરાતી હાસ્યકાર રતિલાલ બોરીસાગરે સંભવામિ યુગે યુગે પ્રકાશિત કરી જેમાં ભદ્રંભદ્રને પ્રવર્તમાન સ્થિતિમાં દર્શાવ્યો છે અને સરદાર સરોવર પ્રકલ્પની હળવી ટીકા કરી છે. ૨૦૧૪માં પણ તેમણે ભદ્રંભદ્ર અમર છે નામથી લૈંગિક સમાનતા પર આધારિત એક હાસ્ય નવલકથા પ્રકાશિત કરી.

ભદ્રંભદ્રનું પાત્ર લઈને ગુજરાતી લેખક વિઠ્ઠલ પંડ્યાએ 'ભદ્રંભદ્ર અને હું' નામની ટૂંકીવાર્તા લખી છે, જેમાં લેખકે ભદ્રંભદ્રના પાત્રને વીસમી સદીમાં લાવી અને સિનેમા-હોટેલ જેવાં નવાં સ્થાનો તેમ જ નવાં રાજકીય-સામાજિક વાતાવરણ વચ્ચે મૂકવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.
સંદર્ભો
બાહ્ય કડીઓ

*
*
* ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ પર 'ભદ્રંભદ્ર'


શ્રેણી:ગુજરાતી સાહિત્ય
શ્રેણી:નવલકથા
પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી

thumbnail|290px|right|પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી (PIP)

પ્યૂએર્ટો રિકન ઈન્ડીપેન્ડન્સ પાર્ટી (સ્પૅનિશ ભાષામાં Partido Independentista Puertorriqueño & Puerto Rican Independence Party - પાર્ટીદો ઇન્ડીપેન્ડેન્તિસ્તા પ્યૂએર્ટોરિકેનો, પી.આઇ.પી.(PIP)) એ પ્યૂએર્ટો રિકોનો એક રાજકીય પક્ષ છે, જે અમેરિકાથી સ્વતંત્રતા મેળવવા માટે લડી રહેલ છે. તે પ્યૂએર્ટો રિકોના ત્રણ મુખ્ય રાજકીય પક્ષો પૈકીનો એક છે અને પક્ષની નોંધણીની ઉંમર જોતા દેશમાં તેનો બીજો ક્રમ આવે છે.

જે લોકો પી.આઇ.પી. ની વિચારસરણી ને માને છે તેમને સામાન્ય રિતે સ્વતંત્રતાવાદી કે સ્વતંત્રતા ચળવળકારી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઇતિહાસ

પક્ષની શરૂઆત દેશમાં આઝાદીની ચળવળ ચલાવી રહેલા સંગઠનમાંથેએ થઇ, જે આ સંગઠનની એક રાજકીય શાખા છે. તે સ્વતંત્ર પક્ષોમાં સૌથી મોટો પક્ષ છે અને એક માત્ર એવો પક્ષ છે જેનું નામ ચૂંટણી દરમ્યાન મતપત્રક ઉપર છપાય છે (અન્ય ઉમેદવારોનાં નામો મતપત્રક ઉપર હાથેથી લખવામાં આવે છે).
સ્થાપના

પક્ષની સ્થાપના ૨૦ ઑક્ટોબર ૧૯૪૬ના રોજ ગિલ્બર્ટો કોન્સેપ્શીયન દે ગાર્સિયા (મૃત્યુ ૧૯૬૮) દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમને તે સમયે એમ લાગ્યું હતું કે તેઓ જે પાર્ટીદો પોપ્યુલર ડૅમોક્રેટીકો નામનાં સંગઠનના ભાગ હતા તે સંગઠને દેશનાં સ્વતંત્રતાના મુદ્દા સાથે બાંધછોડ કરી હતી, આ એ જ પક્ષ હતો જેનો મુળ ઉદ્દેશ એક સમયે ફક્ત સ્તવતંત્રતા માટે લડવાનો જ હતો.
સંદર્ભ


* Puerto Rican Independence Party (1998). Retrieved January 6, 2004 from www.independencia.net/ingles/welcome.html
બાહ્ય કડીઓ

* પક્ષની આધારભુત વેબસાઇટ - www.independencia.net/ingles/welcome.html

શ્રેણી:રાજકારણ
શ્રેણી:પક્ષ
ધોળાવીરા

ધોળાવીરા એ પ્રાચીન મહાનગર સંસ્કૃતિનું લુપ્તપ્રાય નગર છે જે કચ્છના ભચાઉ તાલુકાના ખદિર બેટ વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ સંસ્કૃતિ પાંચ હજાર વર્ષ જૂની છે અને એ વખતે લગભગ પચાસ હજાર લોકો આ મહાનગરમાં રહેતા હતા તેવું અનુમાન છે. આખું નગર, પાણીની વ્યવસ્થા, રાજમહેલ કે પ્રાંતના મહેલની રચના, લોકોની રહેણી કરણી વગેરે જોવા જેવું છે. સ્થાનિક લોકો ધોળાવીરાને કોટડો કે કોટડા ટિંબા તરીકે ઓળખે છે. મૂળ તો આ સ્થળ ધોળાવીરા ગામની નજીક આવેલું હોવાને કારણે તેનું નામ ધોળાવીરા પડી ગયું છે. ૧૯૬૭-૬૮ના અરસામાં ભારતીય પુરાતત્ત્વવિદ્ જગત પતિ જોષીએ આ સ્થળની મુલાકાત લઈ પ્રથમ વખત તેની માહિતી જાહેર કરી હતી. ૨૭ જુલાઈ ૨૦૨૧ના રોજ ધોળાવીરાને યુનેસ્કો વિશ્વ ધરોહર સ્થળ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતુ.
પ્રવેશ દ્વાર

એક પ્રવેશ દ્વારનું પાટીયું (સાઈનબોર્ડ) જમાનાના દસ અક્ષરો સાથે મળી આવેલ છે. એના દસે દસ અક્ષરો અકબંધ છે.
અન્ય

અહીં જે હાડકા અને અન્ય ચીજ વસ્તુઓ મળી છે એ પ્રમાણે આ નગરના લોકો બહુ સુખી અને સમૃદ્ધ હતા. શાકાહારી અને માંસાહારી બન્ને પ્રકારના લોકો હતા. કોઈક મૃત્યુ પછી અગ્નિ સંસ્કાર કરતા હતા, વળી કોઈક કબર બનાવી દાટતા હતા અથવા કબરમાં અસ્થીઓ સાથે વસ્તુઓ પણ રાખતા હતા.
ધર્મસ્થળ

આખા નગરમાં ધર્મસ્થળ જેવું કાંઈજ મળ્યું નથી. પ્રાંત મહેલમાં ગોળાકાર બે મોટા પત્થર મળ્યા છે પણ હોઈ શકે છે કે મહેલના મોટા થાંભલાના ટેકા પણ હોય.
નગરની બાંધણી

મોહેં-જો-દડો અને હડ્ડપામાં કાચી પાકી ઈંટો દ્વારા બાંધકામ કરવામાં આવેલું છે. જ્યારે આ ધોળાવીરામાં લગભગ ચોરસ અને લંબચોરસ પથ્થરોથી બાંધકામ થયું છે અને પથ્થરો થોડેક છેટે બાજુમાં ખાણોમાંથી કાઢેલા છે. ધોળાવીરામાં નગરની ચારેબાજુ દીવાલ આવેલી છે.

ધોળાવીરા નગર મુખ્ય ત્રણ ભાગમાં વહેચવામા આવ્યું છે:
* રાજાનો/શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ
* અન્ય અધિકારીઓનાં આવાસ
* સામાન્ય નગરજનોનાં આવાસ
શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ

નગરમાં શાસક અધિકારીનો રાજમહેલ ઊંચાઇવાળી જગ્યા પર છે. તેની ચારેબાજુથી મજબૂત કિલ્લાબંદી કરવામાં આવી હતી. આ કિલ્લામાં ચાર દરવાજા હતાં.
અન્ય અધિકારી ઓના આવાસ

અન્ય અધિકારીઓના આવાસોની ફરતે પણ રક્ષણાત્મક દિવાલ હતી. અહીંથી બેથી પાંચ ઓરડાવાળા મકાન મળી આવ્યાં હતાં.
સામાન્ય નગરજનો નો આવાસ

સામાન્ય નગરજનોના આવાસ હાથે ઘડેલી ઈંટોના બનાવેલા હતા. આ નગરમાં મોતી બનાવાનું મોટુ કારખાનુ મળી આવ્યું છે. અહીંથી પ્રાપ્ત થયેલા અવશેષોમાં તાંબુ ગાળવાની ભઠ્ઠીઓ મળી આવી હતી.
ધોળાવીરા જવા માટે

* હવાઇ માર્ગે ભુજ હવાઇ મથક પર ઉતરી ધોળાવીરા સડક માર્ગે ભચાઉથી વાહન દ્વારા જઇ શકાય છે.
* રેલ્વે માર્ગ દ્વારા અમદાવાદ-ભુજ રેલ્વે માર્ગ પર સામખીયાળી ઉતરી સડક માર્ગે વાહન દ્વારા પહોંચી શકાય છે.
* સડક માર્ગે અમદાવાદ, પાલનપુર, રાપર અથવા ભચાઉ પહોંચી ધોળાવીરા જઇ શકાય છે.
* પાણીની વ્યવસ્થા જાતે કરીને જવું. શાકાહારી જમવાનું મળે છે.
* સડક માર્ગ પાકો છે. નવેમ્બરથી માર્ચ સુધીમાં પ્રવાસ કરવો.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ધોળાવીરાને આજની કોમ્પ્યુટરની નજરે જુઓ
* પૌરાણિક જગત - ધોળાવીરા
* ધોળાવીરા
* ડો.બિસ્તનું હરપ્પા અને ધોળવીરા સંસ્કૃતિ વિશે પ્રવચન
* ધોળાવીરાનો નકશો +, - કરો
* ટાઇમ સામાયિક
* યુનેસ્કો - યુનેસ્કોની હજી ટેન્ટાટીવ યાદીમાં છે.
* World Heritage Site, All Tentative Sites, Here is an overview of all Tentative list, last updated June, 2006.
* World Heritage, Tentative Lists, State : India.

શ્રેણી:સિંધુ સંસ્કૃતિનાં સ્થળો
શ્રેણી:ઉત્ખનન સ્થળો
શ્રેણી:ભચાઉ તાલુકો
શ્રેણી:ઐતિહાસિક સ્થળો
શ્રેણી:રાષ્ટ્રીય મહત્વનાં સ્મારકો
શ્રેણી:ભારતના વિશ્વધરોહર સ્થળો
બાઇબલ

right|thumb|350px|બાઇબલ
બાઇબલ ખ્રિસ્તી ધર્મનો પવિત્ર ગ્રંથ છે જે વાસ્તવિક રીતે અનેક પુસ્તકોનો સંગ્રહ કરેલું એક પુસ્તક છે. આ પુસ્તકોનું લેખન વિવિધ સામાજીક સ્તરમાંથી આવતા અનેક લોકો દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. તેઓ જુદા જુદા સમયોમાં વિવિધ જગ્યાઓએ વસનારા લોકો હતા. બાઇબલમાં અનેક પ્રકારનાં પુસ્તકો છે. તેમા ખુબજ મહત્વના પ્રસંગોની નોંધ કરવા માટે કેટલાક પુસ્તકોનું લેખન થયું હતું. કેટલાક પુસ્તકો કેવળ પત્રો તરીકે આલેખવામાં આવ્યાં છે, વળી બીજા કેટલાક ગીતો અને કાવ્યોનો સંગ્રહ છે. આ પુસ્તકોના સંગ્રહને એકત્રિત કરવામાં આવ્યો અને તેને બાઇબલ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મનાં અનુયાયીઓ માને છે કે તેમાં ઇશ્વરનો સંદેશો છે.

મોટાભાગના ખ્રિસ્તીઓ દ્વારા અધિકૃત માનવામાં આવતું બાઇબલ બે ખંડમાં વહેંચાયેલું છે, જુનો કરાર અને નવો કરાર. બાઇબલનું લેખન કાર્ય પૂરું કરતા ઘણો લાંબો સમય થયો હતો. ઇસુ ઇઝરાયેલ દેશમાં લગભગ ૨૦૦૦ વર્ષ પુર્વે જીવન જીવ્યા હતાં. તે સમયે કેટલાંક પુસ્તકોના સંગ્રહને ખુબજ પવિત્ર ગણવામાં આવતો હતો. આ પુસ્તકો ઇશ્વર અને તેના પ્રેમ વિશેની સમજણ મેળવવામાં લોકોને સહાયરુપ છે તેવું ધાર્મિક આગેવાનો જાણતા હતા. આ કારણે અન્ય પુસ્તકો કરતા આ પુસ્તકો ઘણાં મહત્વના બન્યાં હતા. આ પુસ્તકોનાં પ્રથમ સંગ્રહને પવિત્ર બાઇબલના જુના કરાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નવા કરારના પુસ્તકોનું લેખન કરવામાં આવે તેના ઘણા વર્ષો અગાઉ જુના કરારનાં પુસ્તકોને એકસાથે મુકવામાં આવ્યા હતા. જે પૈકી જુના કરારમાં કુલ ૩૯ અધ્યાય છે (મૂળ હિબ્રુ ભાષા લખાયેલા) અને નવા કરારમાં ૨૯ અધ્યાય (મૂળ ગ્રીક ભાષામાં લખાયેલા) છે. ખાસ કરીને જુના કરારના પુસ્તકો કુરાનને ઘણા મળતા આવે છે અને તેમા ઇસુના જન્મ પહેલાનો ઇતીહાસ મળે છે. જ્યારે નવા કરારમાં ઇસુના જન્મ બાદનું વર્ણન છે. વર્ષ ૨૦૦૩ સુધીમાં વિશ્વની ૨૩૦૦ ભાષાઓ કે બોલીઓમાં તેનું સંપૂર્ણ કે આંશિક ભાષાંતર થઈ ચુક્યું છે. જુના કરારના પહેલા અધ્યાયમાં દુનીયાની ઉત્પત્તિથી શરુ કરીને નવા કરારના પ્રક્ટીકરણમાં દુનીયાના અત સુધીની તમામ બાબતોનો સમાવેશ થઈ જાય છે. બાઇબલ એ દુનીયામાં સૌથી વધુ વેચાતું, સૌથી વધુ ભાષાંતર પામેલું અને લગભગ વિશ્વના દરેકે દરેક દેશમાં ઉપલબ્ધ પુસ્તક છે.
બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ પાત્રો

* ઇસુ
* આદમ અને હવા
* નુહ
* ઇબ્રાહિમ
* દાનીયેલ
* રુથ
* મુસા
* દાવીદ
* યોહાન
* સોલોમન
બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ સ્થળો

* નાઝરેથ
* કલવરી પર્વત
* સીનાઇ પર્વત
* યરુસાલેમ
* સીયોન નગર
* સદોમ અને ગમોરા નગર
* નીન્વે નગર
ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદ

* J. V. S. Taylor


શ્રેણી:ધર્મગ્રંથો
શ્રેણી:ખ્રિસ્તી ધર્મ
શ્રેણી:ધાર્મિક સાહિત્ય
મહુવા

મહુવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જિલ્લાઓ પૈકીના એક એવા ભાવનગર જિલ્લાના મહત્વના એવા મહુવા તાલુકાનું નગર છે જે આ તાલુકાનું વહીવટી મુખ્ય મથક પણ છે.
ભૂગોળ

મહુવા અરબી સાગરના ઉત્તર કિનારે દરિયા કાંઠે વસેલું શહેર છે અને શહેરમાં માલણ નદી વહે છે.
ઉદ્યોગો

ઔદ્યોગીક દ્રષ્ટિએ સારી એવી ગતિથી વિકસતા આ મહુવામાં ઘણાં ઉદ્યોગો સ્થપાયા છે અને ડુંગળી માટે જાણીતા મહુવામાં ડિહાઇડ્રેશન-Dehydration ના કારખાના ઝડપભેર વિકસી રહ્યા છે. મહુવા ખેતીવાડી ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ તેની વિશાળતમ ક્ષમતા માટે ગુજરાતભરમાં જાણીતું છે.
ધાર્મિક સ્થળો

મહુવામાં આવેલું ભવાની માતાનું મંદિર પ્રખ્યાત છે. ઉપરાંત મહુવા તાલુકામાં આવેલું બગદાણા ગામ બજરંગદાસબાપા જેવા સંતના આગમનથી એક મોટુ યાત્રા સ્થળ બન્યુ છે. મહુવા સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ભગતજી મહારાજનું જન્મ સ્થળ છે. જૈન ધર્મના નેમી સૂરિ મહારાજની પણ આ જન્મભુમી છે.
જાણીતાં વ્યક્તિઓ

* મોરારી બાપુ (તલગાજરડા) - જાણીતા કથાકાર.
* આશા પારેખ (કોંજળી) - હિંદી ચલચિત્રોની અભિનેત્રી.
* બળવંતરાય કલ્યાણજી પારેખ (કળસાર) - ફેવિકોલ કંપનીના સ્થાપક.
* છબીલદાસ મહેતા (મહુવા) - ગુજરાતના નવમા મુખ્યમંત્રી.
હવામાન
સંદર્ભ

શ્રેણી:મહુવા તાલુકો
પોરબંદર જિલ્લો

પોરબંદર જિલ્લો ભારતના ગુજરાત રાજ્યના ૩૩ જિલ્લાઓમાંનો એક જિલ્લો છે.
ઈતિહાસ

પોરબંદર જિલ્લો ૧૯૯૭માં જુનાગઢ જિલ્લામાંથી છૂટો પાડીને રચવામાં આવ્યો હતો.
વસ્તી

૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે જિલ્લાની વસ્તી ૫,૮૫,૪૪૯ છે, જેમાંથી ૪૮.૮% જેટલી વસ્તી શહેરી વિસ્તારમાં છે. આ જિલ્લો ગુજરાતના ૩૩ જિલ્લાઓમાંથી વસ્તીની દ્રષ્ટિએ છેલ્લેથી બીજો ક્રમ ધરાવે છે.
તાલુકાઓ

પોરબંદર જિલ્લામાં કુલ ૩ તાલુકાઓનો સમાવેશ થાય છે અને આ ત્રણ તાલુકાઓમાં કુલ મળીને ૧૪૯ ગ્રામ પંચાયતો આવેલી છે.

* પોરબંદર
* રાણાવાવ
* કુતિયાણા
ખેત પેદાશો

* કપાસ
* મગફળી
* બાજરો
* ચણા
* ઘઉં
* તલ
* જુવાર
* જીરું
ઉધોગો

* સિમેન્ટ, સિમેન્ટ પાઇપ
* સોડાએશ
* કોલસા
* ચુના પથ્થર (લાઇમસ્ટોન)
* મત્સ્ય ઉદ્યોગ
રાજકારણ

વિધાનસભા બેઠકો

|}
આ પણ જુઓ

* પોરબંદર અભયારણ્ય
* બરડા અભયારણ્ય
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* જિલ્લા કલેક્ટર કચેરીની સત્તાવાર વેબ સાઇટ
* પોરબંદર જિલ્લાની અધિકૃત વેબસાઇટ
* પોરબંદર જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ


શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ
આહવા

આહવા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં ડુંગરાળ તેમજ ગીચ વનરાજીથી અત્યંત રમણીય ડાંગ જિલ્લાનું તેમ જ આહવા તાલુકાનું મુખ્યમથક છે.
વિસ્તારો

વેરીયસ કોલોની, મિશન પાડા, સરદાર બજાર, તાલુકા શાળા, સરકારી માધ્યમિક શાળા, રેવન્યુ કોલોની, સીવીલ હોસ્પીટલ વગેરે અહીંના વિસ્તાર છે.
જોવાલાયક સ્થળો

આહવા ખાતે હોળીના તહેવાર પહેલાં યોજાતો ડાંગ દરબાર જોવાલયક ઉત્સવ છે.

આહવાથી મોટરમાર્ગે નવાપુર, બાબુલઘાટ, સોનગઢ, વ્યારા, નાસિક, ચિખલી વગેરે સ્થળોએ જઇ શકાય છે. અહીંનાં સ્વરાજ આશ્રમ, તળાવ તેમજ સનસેટ પોઇન્ટ, ઘોઘલી ઘાટ, શિવમંદિર (ઘોઘલી ઘાટ), ઘોઘલી ગામ વગેરે સ્થળો જોવાલાયક છે. આહવા ખાતે આવેલા પ્રવાસીઘર ખાતે રહેવા તેમ જ જમવાની સગવડ પ્રાપ્ય છે. આ ઉપરાંત આહવા થી પશ્ચિમ દિશામાં આશરે ૩ કિલોમીટર જેટલા અંતરે રાજ્ય સરકારના વન વિભાગ દ્વારા દેવીનામાળ પ્રકૃતિ-પ્રવાસન કેન્દ્ર (ઇકો ટુરિઝમ સેન્ટર) બનાવવામાં આવેલ છે.
વસ્તી

ડાંગ જિલ્લામાં ૧૦૦% આદિવાસીઓ વસવાટ કરે છે, જ્યારે આહવા ખાતે સરકારી કર્મચારીઓની વસ્તી સૌથી વધુ છે. ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે આહવાની વસ્તી ૨૨,૮૨૯ લોકોની છે.

આહવા શહેરની સાક્ષરતા ૯૦.૩૯ ટકા છે, જે રાજ્યની સરેરાશ ૭૮.૦૩ ટકા કરતાં વધુ છે. પુરુષોમાં સાક્ષરતા ૯૪.૨૫ ટકા અને સ્ત્રીઓમાં ૮૬.૩૮ ટકા છે.
સંદર્ભ

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:આહવા તાલુકો
વઘઇ

thumb|right|વઘઇ ગામનું બજાર
વઘઇ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા ડાંગ જિલ્લામાં આવેલું નગર અને વઘઇ તાલુકાનું મુખ્ય મથક છે. વઘઇ ડાંગ જિલ્લાનું પશ્ચિમ દિશાનું પ્રવેશદ્વાર ગણાય છે.

વઘઇ રેલ્વે માર્ગે સરા લાઇન નામથી જાણીતી નેરોગેજ રેલ્વે દ્વારા બીલીમોરા જંકશન સાથે જોડાયેલ છે. વઘઇ રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૮ પર આવેલ ચિખલી સાથે રાજ્ય ધોરી માર્ગથી જોડાયેલ છે. આસપાસનાં ગામોનું કેન્દ્ર હોવાને કારણે વઘઇ ખાતે નાના પાયે બજાર પણ વિકસિત થયેલું છે. ઇમારતી લાકડાના વેપારમથક તેમ જ ડાંગ વિસ્તારના લોકોની જરૂરી દરેક ચીજ-વસ્તુઓ માટેના વેપારમથક તરીકે વઘઇ જાણીતું છે. સાપુતારા, નાસિક, શિરડી, આહવા, શબરી ધામ, સપ્તશૃંગી ગઢ, મહાલ, ગિરા ધોધ જેવાં ધાર્મિક તેમ જ પર્યટન સ્થળોની મુલાકાતે જનારા મુસાફરો વઘઇ થઇને જતા હોવાથી અહીં પ્રવાસીઓ પણ મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે.
વઘઇના મહત્વના સ્થળો

* ગિરા ધોધ
* વનસ્પતિ ઉદ્યાન (આર્યુવેદીક વિભાગ સહિત)
* ઇમારતી લાકડાનું વેપારીમથક
* ડાંગ વન વિભાગના કાર્યાલયો તેમજ સો મિલ
* રેલ્વે સ્ટેશન, પ.રેલ્વે, નેરોગેજ
* સરકારી હાઇસ્કૂલ, સરકારી ખેતીવાડી કોલેજ
* સરકારી પોલિટેકનીક કોલેજ
* પ્રાથમિક શાળા, નિવાસી શાળા
* પ્રવાસી ઘર
* વન વિભાગ વિરામ ગૃહ
* સર્વ સેવા કેન્દ્ર સંચાલીત પૂણી કેન્દ્ર
* ચાર રસ્તા સર્કલ તેમ જ ગાંધીબાગ
* ડાંગ જિલ્લાની જંગલ સહકારી મંડળીઓનાં કાર્યાલયો
* આર.ટી.ઓ. ચેક-પોસ્ટ
* સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્ર
છબીઓ


Image:waghai2.jpg|વિકાસ પથ, વઘઇ
Image:waghi3.jpg|વઘઇ ગામ
Image:sara1-gu.jpg|બીલીમોરા-વઘઇ વચ્ચે દોડતી નેરોગેજ સરાગાડી
ચિત્ર:Bridge-DSC01387.JPG|કીલાદ (નાની વઘઇ) ખાતે જૂના પૂલ પાસેથી ઓગસ્ટ ૧૬, ૨૦૦૮ના દિવસે કાંઠાભેર વહેતી અંબિકા નદી
Image:Gira Water Fall saputara.JPG|ગીરા ધોધ વઘઇ-સાપુતારા રસ્તા પર
File:Locomotive boiler.jpg|વનસ્પતિ ઉદ્યાન ખાતે જુનું એંજિન

ડાંગી સંસ્કૃતિનું દર્શન

આંબાપાડા ગામ અહીંથી સાપુતારા જવાના રસ્તાથી આશરે ૧ કિ.મી. અંદર આવેલ છે, જ્યાં ડાંગી સંસ્કૃતિનું દર્શન કરી શકાય છે. વળી અહીં અત્યંત સુંદર વાંસના રમકડાં બનાવતા કારીગરો પણ જોવા મળે છે. આંબાપાડા જવાનો રસ્તો વાંસના ગાઢ જંગલમાંથી પસાર થતો હોઇ ચાલતા જવાની ખૂબ જ મઝા પડે છે.
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર ગિરા ધોધ વિશે માહિતી
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર વનસ્પતિ ઉદ્યાન (બોટોનીકલ ગાર્ડન) વિશે માહિતી
* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર કીલાદ (નાની વઘઇ) પ્રકૃતિ શિક્ષણ શિબિરસ્થળ વિશે માહિતી
* વઘઇ વિશે માહિતી ફોલીંગરેઇન ડોટકોમ પર

શ્રેણી:ગુજરાતનાં શહેરો અને નગરો
શ્રેણી:ગુજરાતનાં તાલુકા મથકો
શ્રેણી:વઘઇ તાલુકો
જેક સ્પૅરો

200px|thumb
જેક સ્પૅરો એ હોલિવુડનાં ચલચિત્ર 'પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન'નું એક પાત્ર છે, કે જેના અત્યાર સુધીમાં ત્રણ ભાગ રિલિઝ થઈ ચુક્યા છે.

# પહેલો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - ધ કર્સ ઓફ બ્લેક પર્લ
# બીજો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - ડેડ મેન્સ ચેસ્ટ
# ત્રીજો ભાગ: પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરીબિયન - એટ વર્લ્ડ્સ એન્ડ
પાત્ર સમજુતિ

જેક એક સમુદ્રી ચાંચીયો છે, તે પોતાના જહાજ બ્લેક પર્લને ખુબ ચાહે છે. તે પોતાના દરેક દુશ્મન સાથે વિરતાથી લડે છે. વિલ ટર્નર અને એલિઝાબેથની સાથે મળીને તે પોતાના બધા દુશ્મનોને હરાવે છે. જેક સ્પૅરોનું પાત્ર હોલિવુડના વિખ્યાત આભિનેતા જહોની ડેપ દ્વારા બહુજ શ્રેષ્ઠ રીતે જીવંત થયેલું છે.

શ્રેણી:ચલચિત્ર
શ્રેણી:હોલિવુડ
ચાંપાનેર

ચાંપાનેર ભારત દેશનાં ગુજરાત રાજ્યના મધ્યપૂર્વ ભાગમાં આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૭ (સાત) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા હાલોલ તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. ચાંપાનેર પાવાગઢની તળેટીમાં વસેલું છે, જ્યાંથી આશરે ૪ થી ૫ કિલોમીટર ના અંતરે માચી ગામ આવેલ છે, જે ઐતિહાસિક ગામ છે. ચાંપાનેર ગુજરાતનાં સુલતાન મહમદ બેગડાની રાજધાની હતી, જે હાલમાં સંરક્ષિત સ્થળ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને તેના ઐતિહાસિક મહત્વને આધારે તેની જાળવણીનું કામ યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા થઇ રહ્યું છે, અહી પ્રસિધ્ધ કિલ્લો આવેલો છે અને પવિત્ર યાત્રાધામ પાવાગઢ અહીંથી ખુબજ નજીક છે. અહી ઐતિહાસિક કીલ્લો છે. જેમાં મોતી મસ્જિદ, જામા મસ્જિદ આવેલી છે, જે સુલતાન મહમદ બેગડાના સમયમાં બની હતી. એક માન્યતા મુજબ સુર સમ્રાટ તાનસેનને સંગીતમાં હરાવીને પોતાના પિતાનાં મૃત્યુનો બદલો લેનાર બૈજુનું જન્મ સ્થળ પણ આ ચાંપાનેર ગામ જ હતું. ચાંપાનેર પંચમહાલ જિલ્લાનું મુખ હોવા ઉપરાંત તેની આસપાસ આવેલી વન્યસૃષ્ટિ અને વનરાજી માટે પણ જાણીતું છે. અહીં પર્વતારોહકો પર્વતારોહણ દ્વારા પાવાગઢ તેમજ આસપાસનાં નાની ટેકરીઓ સર કરવાના કાર્યક્રમનું પણ આયોજન કરતા હોય છે. અહીં આસપાસ જોવાલાયક એવા પાવાગઢ, જાંબુઘોડા અભયારણ્ય જેવા અનેક નાના મોટા સ્થળ છે.
ઇતિહાસ

ચાંપાનેરની સ્થાપના ચાવડા વંશના રાજા વનરાજ ચાવડાએ ૮મી સદીમાં કરી હતી. તેણે શહેરનું નામ તેના મિત્ર અને સેનાપતિ ચાંપા ‍(જે પાછળથી ચાંપારાજ તરીકે ઓળખાયો) પરથી પાડ્યું હતું. ૧૫મી સદી સુધીમાં ચાંપાનેર શહેરની ઉપરના પાવાગઢ કિલ્લાનો કબ્જો ચૌહાણ રાજપૂતો પાસે હતો. ગુજરાતનાં સુલ્તાન સુલતાન મહમદ બેગડાએ ચાંપાનેર પર ૪ ડિસેમ્બર ૧૪૮૨માં આક્રમણ કર્યું અને ચાંપાનેરની સેનાને હરાવીને શહેર કબ્જે કર્યું અને પાવાગઢના કિલ્લા પર કબ્જો મેળવ્યો, જ્યાં રાજા જયસિંહે શરણ લીધું હતું. બેગડાએ લગભગ ૨૦ મહિનાની ઘેરબંધી પછી ૨૧ નવેમ્બર ૧૪૮૪માં કિલ્લાનો કબ્જો મેળવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેણે ૨૩ વર્ષો સુધી ચાંપાનેરની ફરી વસાવવાનું કામ કરાવ્યું અને તેનું નામ મુહમદાબાદ રાખ્યું, ત્યારબાદ તેણે સલ્તનતની રાજધાની અમદાવાદથી ત્યાં ખસેડી. ઇ.સ. ૧૫૩૫માં ગુજરાતના બહાદુર શાહનો પીછો કરતાં હુમાયુએ ૩૦૦ મુગલો સાથે ત્યાં ચડાઇ કરી હતી. હુમાયુએ ત્યાંથી મોટી માત્રામાં સોનું, ચાંદી અને ઝવેરાતોનો કબ્જો ખંડણીરૂપે મેળવ્યો હતો, જોકે બહાદુર શાહ ત્યાંથી દીવ ભાગી છૂટવામાં સફળ થયો હતો.

મરાઠા તેમજ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યમાં કિલ્લો અને મસ્જિદ જર્જરિત બની ગયા, જે ઐતિહાસિક ઘરોહર તરીકે આજે પણ મોજુદ છે.
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* UNESCO Fact Sheet
* UNESCO World Heritage Center: Champaner-Pavagadh Archaeological Park
* ચાંપાનેરનો ચિત્ર- નકશો


શ્રેણી:હાલોલ તાલુકો
વાંસદા

વાંસદા ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના નવસારી જિલ્લાના વાંસદા તાલુકાનું નગર તેમજ મુખ્ય મથક છે. આસપાસના ગીચ વાંસના જંગલોને કારણે વાંસદા નામ પડયું હતું. કાવેરી નદીના કિનારે આવેલ વાંસદા નગરની સ્થાપના રાજાએ કરી હતી. વાંસદા આઝાદી પહેલાં એક રજવાડું હતું.
મહત્વના સ્થળો

* રાજમહેલ
* અજમલગઢ (ઘોડમાળ)
* વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય)
* કીલાદ પ્રકૃતિ પ્રવાસન કેન્દ્ર
* જાનકી વન
* કોટેજ હોસ્પિટલ
* પ્રતાપ હાઇસ્કૂલ
* ટાઉન હોલ
* ઘડિયાળ ટાવર
* જલારામ મંદિર
* સદાફલ મંદિર
આ પણ જુઓ

* વાંસદા રજવાડું
* વાંસદા (વિધાનસભા મતવિસ્તાર)
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની વેબસાઇટ પર વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ( વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય) વિશે માહિતી
* વાંસદા નગર વિશે માહિતી ફોલીંગરેઇન.કોમ પર
* ગુજરાત પ્લસ ડોટકોમ પર વાંસદા વન્ય પ્રાણી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિશે માહિતી
* સરકારી કોલેજ, વાંસદાની વેબસાઇટ
* વાંસદા રાજ્ય (રજવાડું) વિશે માહિતી


શ્રેણી:વાંસદા તાલુકો
દાહોદ જિલ્લો

દાહોદ જિલ્લો ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યની પૂર્વ તરફે આવેલો જિલ્લો છે. દાહોદ જિલ્લાનું મુખ્ય મથક દાહોદ છે. ગુજરાત રાજયની પૂર્વ સરહદ પર આવેલા પંચમહાલ જિલ્લામાંથી વિભાજન કરીને ર ઓક્ટોબર ૧૯૯૭થી દાહોદ જિલ્લો અસ્તિત્વમાં આવ્યો હતો. દાહોદને ગુજરાતનો પૂર્વ દરવાજો કહેવાય છે.

આ જિલ્લામાં મુખ્યત્વે મકાઈ, ચણા, અડદ તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાક લેવામાં આવે છે.

આરોગ્ય ક્ષેત્રે દાહોદ ખાતે આવેલી સીવીલ હોસ્પીટલ ઉપરાંત ૧ર સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (રેફરલ હેલ્થ સેન્ટર), ૬૦ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (પ્રાયમરી હેલ્થ સેન્ટર), ૩૩૨ પેટા આરોગ્ય કેન્દ્રો તેમ જ ર,૪૭૩ આંગણવાડીઓ વગેરે આ જિલ્લામાં ઉપલબ્ધ છે.
ભૂગોળ

દાહોદ જિલ્લો ગુજરાતની સરહદ પર, રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશ એમ બે રાજ્યોને અડીને આવેલો છે. જિલ્લાની મોટાભાગની જમીન ડુંગરાળ અને પથરાળ છે તેમ જ ખેતી પણ ચોમાસા પર આધારીત છે. જિલ્લાનું ભૌગોલીક સ્થાન ૭૩.૪પ થી ૭૪.૩૦ અક્ષાંશ અને રર.૩૦ થી ર૩.૩૦ રેખાંશ વચ્ચે આવેલું છે. જિલ્લાનું કુલ ક્ષેત્રફળ ૩,૮ર,૦૪,ર૦૪ હેકટર છે. આબોહવા ગરમ છે. જમીન ઢોળાવવાળી, ડુંગરાળ અને હલકા પ્રકારની છે. આ જિલ્લાની નદીઓમાં ચિબોટા નદી, દુધમતી નદી, પાનમ નદી, માછણ નદી, હડફ નદી, કાળી નદી, ખાન નદીનો સમાવેશ થાય છે.
વસ્તી

દાહોદ જિલ્લાના કુલ ગામોની સંખ્યા ૬૯૬ છે. આ જિલ્લાની કુલ વસ્તી ગણતરી (ઇ. સ. ર૦૧૧ મુજબ) ૨૧,૨૬,૫૫૮ જેટલી થાય છે. આ પૈકી અનુસુચિત જનજાતી એટલે કે આદિવાસીઓની વસ્તી ૧૧,૮ર,પ૦૯ તેમ જ અનુસુચિત જાતિની વસ્તી ૩ર,૮૮૪ જયારે અન્ય વસ્તી ૪,૧૮,૯૮૦ છે. આ જિલ્લામાં ૭ર.ર૮% આદિજાતી વસ્તી હોવાને લીધે આદિજાતી વસ્તી ધરાવતો પછાત જિલ્લો છે. દાહોદ જિલ્લાનો લીમખેડા તાલુકો સૌથી પછાત તાલુકા તરીકે રાજયમાં બીજા ક્રમે આવે છે, જે તાલુકામાં આવેલાં ગામો પૈકી ર૬ ગામો રાજ્યના મુખ્યમંત્રીશ્રીએ યોગ્ય વિકાસ થાય તે હેતુથી દત્તક લીધેલ છે. આ જિલ્લામાં ગ્રામ્ય વસ્તી ૧૪.૮૦ લાખ અને શહેરી વસ્તી ૧.પ૬ લાખ છે. વસ્તીનો ગીચતા દર પ્રતિ ચોરસ કી. મી. દીઠ ૩પ૯ જેટલો છે. સાક્ષરતાનું પ્રમાણ ૪પ.૪૬ ટકા જેટલું છે.
તાલુકાઓ

દાહોદ જિલ્લામાં કુલ ૯ તાલુકાઓ આવેલા છે.

* ગરબાડા
* ઝાલોદ
* દાહોદ
* દેવગઢબારિયા
* ધાનપુર
* ફતેપુરા
* લીમખેડા
* સંજેલી
* સીંગવડ
રાજકારણ

વિધાન સભા બેઠકો

|}
આ પણ જુઓ

* રતનમહાલ વન્ય પ્રાણી અભયારણ્ય
સંદર્ભ
બાહ્ય કડીઓ

* દાહોદ જિલ્લા પંચાયતની વેબસાઇટ


શ્રેણી:ગુજરાતના જિલ્લાઓ