JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ළමයින් සමාජගත කිරීම

කාලයක් ළමුන් පාලනය කරනු ලැ‍බුවේ වැඩිහිටියන් විසින් සාක්ෂරතාවයේ ආකාර හරහාය. පොත්වල සාක්ෂරතා මට්ටම බොහෝ විට ළමයින්ට උචිත මාතෘකා සමඟ අනුරූප වේ. ළමයින්ට නුසුදුසු මාතෘකා සාක්ෂරතාවයේ ඉහල මට්ටම් සඳහා ලියනු ලබන අතර බොහෝමයක් ළමයින් මෙම පොත් කියවීමට යත්න දරන විට ඒවා ඔවුන්ගේ සාක්ෂරතා හැකියාවලින් ඔබ්බෙහි වනු ඇත.

රූපවාහිනියත් සමඟ වටහා ගැනීමට අවශ්‍ය සාක්ෂරතා මට්ටම වඩාත් පහල වන අතර ළමයින් උපකරණය භාවිතා කරන ආකාරය පරීක්ෂා කිරීම ද අපහසු වේ. තවද ඒ හරහා ගෙන එන අන්තර්ගතය එය ප්‍රදර්ශනය වීමට කලින් උපකල්පනය කළ නොහැක. කෙසේ නමුත් පාලනය නැවත ලබා ගැනීමට, ළමයින්ගේ රූපවාහිනී භාවිතය සීමා කිරීමට හා නිරීක්ෂණය කිරීමට පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම් රාශියක් සේවයෙහි යෙදී ඇත.

බොහෝ විට රූපවාහිනී මඟින් ළමයින්ට වැඩිහිටියන් විසින් ඔවුන් දැන නොගත යුතුයි සිතන දෑ පෙන්විය හැක. මේ සඳහා ප්‍රමුඛතම උදාහරණයක් වන්නේ ෆාදර් ‍නෝව්ස් බෙස්ට් (Father Knows best) රූපවාහිනී වැඩසටහනයි. එහිදී සමහරක් විට ළමයින්ට වැඩිහිටියන් විසින් ඔවුන්ගෙන් රහසක්ව තබා ගන්නා ලොකුම රහස පවා දැන ගැනීමට ඉඩ සලස්වයි.
රූපවාහිණිය - තාක්ෂණික ප්‍රවනතා

රූපවාහිණිය එහි ආරම්භයේදී අල්පකාලීක මාධ්‍යයක් විය. ක්‍රමික වැඩසටහන් වල ලෝලීන් විසින් ඔවුන්ගේ දින සටහන එම වැඩසටහන විකාශනයේ දී නැරඹිය හැකි පරිදි සැලසුම් කර ගන්නා ලදී. මෙය හැඳින්වීම සදහා වෙළෙඳපොළ කරුවන් විසින් අවස්ථාවක් වෙන්කර ගැනීමේ රූපවාහිණිය (Appointment Television) යන වදන ඇති කරන ලදී.

වැඩසටහන් පෙලගැස්ම මත නරඹන්නාගේ පරාධීනත්වය, වීඩියෝ කැසට් පටිගත කරනය හා ඩිජිටල් වීඩියෝ පටිගතකරණය වැනි වැඩ සටහන් ගත කළ හැකි වීඩියෝ පටිගත කිරීමේ උපකරණ වල හදුන්වාදීම සමගම අඩුවිය. පාරිභෝජකයන්ට අදාල වැඩ සටහන් විකාශය කිරීම හා පටිගත කිරීම සිදු කළ පසුව ඔවුන්ට අවශය ඕනෑම වේලාවකදී ඒවා නැරඹිය හැක. රූපවාහිණි සේවා සපයන්නන් විසින් ඉල්ලුම මත වීඩියෝ (Video on demand) යන නමින් සේවාවක් සපයන අතර එය ඕනෑම අවස්ථාවකදී නැරඹිය හැකි වැඩසටහන් එකතුවක් වෙයි.

ජංගම දුරකතන ජාල හා අන්තර් ජාලයද වීඩියෝ ප්‍රවාහ රැගෙනයාමේ පහසුකම් වලින් යුක්ත වෙයි. වර්තමානයේදී අන්තර් ජාල TV විශාල ප්‍රමාණයක් පවතින අතර ඒවා සජීවි ලෙස හෝ භාගත කරගත හැකි‍වැඩසටහන් ලෙස පවතියි. තවද වීඩියෝ හුවමාරු කර ගැනීමේ වෙබ් අඩවි විශාල වශයෙන් ජනප්‍රිය වී ඇත.

ජපාන නිෂ්පාදකයෙකු වන Scalar විසින් අක්ෂි වීදුරුවට ඇමිනි ඇති ඉතා කුඩා රූපවාහිණි පද්ධතියක් නිර්මාණය කර ඇති අතර එය Teleglass T3 – F ලෙස නම් කොට ඇත.
රූපවාහිණිය - ආසියානු රූපවාහිණී ජාල සහ විකාශන මධ්‍යස්ථාන

සාම්ප්‍රදායිකව ආසියානු රූපවාහිනි සේවා රාජ්‍ය පාලනයට යටත් වු ඒවා වෙයි. කෙසේ නමුත් පෞද්ගලික රූපවාහිනි සේවා සංඛ්‍යාව ඉහළ යමින් පවතින අතර චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනි සේවා මගින් එල්ල වන තරඟකාරීත්වයද වර්ධනය වෙමින් පවතී. රූපවාහිනි බලපත්‍ර මගින් ආදායම උපයා ගන්නා නම් වාණිජ මය නොවන ජපාන NHK රූපවාහිනි සේවාව (මෙය BBC සේවාවට සමානත්වයක් දක්වයි) ඉන්දියානු රජය මගින් පාලනය කරනු ලබන Doordarshan සේවාව සහ චීනයේ මධ්‍යම චීන රූපවාහිනි සේවාවට සාපේක්ෂව පුවත් සහ කාලීන තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමේදී වැඩි ස්වාධීනත්වයක් භුක්ති විදි. 2000 වසරේ පටන් නව පුද්ගලික රූපවාහිනි සේවා ඇරඹීම සඳහා ඉන්දියානු රජය මගින් දිරිගැන්වීම් සිදු කරයි. හොංකොංහි මුලස්ථානය පිහිටා ඇති Star TV ආයතනය අනෙකුත් රටවලටද ව්‍යාප්තව ඇත. ඇතැම් රටවල ක්‍රියාත්මක වන පෞද්ගලික රූපවාහිනි සේවා සංඛ්‍යාව පැහැදිලි ලෙසම ඉහළ යමින් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස 1989 ඉන්දුනිසියාවේ ක්‍රියාත්මක වුයේ තනි ජාතික පෞද්ගලික රූපවාහිනි නාලිකාවක් වන අතර මේ වන විට එම සංඛ්‍යාව 10 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
සටහන්
රූපවාහිනී අත්හදා බැලීම්

ප්‍රථම වරට 1926 වසරේදී ඡායාරූපයක චංචල ප්‍රතිරූපයක් නිර්මාණය කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ්ටය.

රූපවාහිනී නිර්මාතෘ කීපදෙනෙකුගේ සොයා ගැනීම්වල ප්‍රතිඵලයක් වුවද වඩා ඉහළ දියුණුවක් මේ ක්ෂේත්‍රය තුළ ඇති කළ පුද්ගලයන් අතර මුල් ආරම්භකරුවෙකු ලෙස මොහුගේ නම ඉතිහාස ගතවනු ඇත. පරාවර්ථිත ආලෝකයක් තුළ අඩු හඬ ස්වරූපයක් යටතේ චංචල වන සජීව ඡායාරූප ප්‍රතිබිම්භයන් නිෂ්පාදනය කිරීමේ ගෞරවය ඔහුට හිමි වේ. අනෙකුත් නිර්මාණකරුවන්ට මෙවැනි සොයා ගැනීමක් කිරීමට අපහසු වුවද ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ් සිය ඡායාරූප විද්‍යූත් තාක්ෂණය හා සංඥා පද්ධතීන්ගේ තත්වයන් දියුණු කරමින් විද්‍යූත් ඡායාරූප හා රූප විශාල කරණ වීඩියෝ භාවිතයෙන් ඔහු මෙම නිර්මාණය කිරීම කර ඇත.

රූපවාහිනී පද්ධතිය දියුණූකිරීම සඳහා 1924 දී ඔහු ගත් පළමු උත්සාහයේදී ඔහුගේ පරීක්ෂණ සඳහා නිප්කොව් තැටි (Nipkow disk) භාවිතා කළ අතර ඒ පිළිබඳ එළිදැක්වීමක් Radio Times වල කරන ලදී. එසේ කරන ලද්දේ සම යාන්ත්‍රිකව සම කාර්ය රූපවාහිනී ක්‍රමය මගින් අඳුරු සේයාවේ ප්‍රතිබිම්භය විකාශනය කරමිනි. එසේ විකාශනය කරනු ලැබුවේ සිය ලන්ඩන්හි පිහිටි විද්‍යාගාරයේදී ඔහුගේම නලියන අතැඟිලිය. ප්‍රථම වරට මහජන දර්ශනයක් සඳහා අඳුරු සේයා ප්‍රතිබිම්භයන් රූපවාහිනී මගින් විකාශනය කළේ 1925 මාර්තු 25 ලන්ඩන්හි පිහිටි සෙල්ප්‍රිඩජස් දෙපාර්තමේන්තු ගොඩනැගිල්ලේදීය.

1925 ඔක්තෝම්බර් 02 දින ඔහුට සිය විද්‍යාගාරයේදී ඉතා සාර්ථකව පළමු රූපවාහිනී පින්තූරය අඩු ස්වරයකින් යුක්තව විකාශනය කිරීමට හැකිවිය. එහිදී තත්පරයට පින්තූර 05 ක් ලැබෙන සේ සිරස් රේඛා 30 න් සියුම් ලෙස ලබා ගත් ප්‍රතිබිම්භයක් ව්‍යාජ වූ තුන්වාදියෙකුගේ හිසකුත් සමගය.එය “ස්ටුකි බිල්” (“Stooky Bill”) යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වුණි.එම පරීක්ෂණ අවස්ථා විඳීම පහළ මාලයට ගිය බෙයාර්ඩ් එහි සේවය කළ විසි හැවිරිදි විලියම් එඩ්වඩ් ටෙයින්ටන් කැටුව විත් මිනිස් රූපයක් කෙසේ විකාශනය වෙයිද යන්න පරීක්ෂණය කරන ලදී. ඒ අනුව සම්පූර්ණ හඬකින් විකාශය වූ පළමු මිනිස් ප්‍රතිබිම්භය ලෙස විලියම් එඩ්වඩ් පත්වුණි.
රූපවාහිනිය ප්‍රථම මහජන ප්‍රදර්ශනය

1926 ජනවාරි මස 26 වනදා බෙයාඩ් විසින් ලන්ඩන් හි සොහෝ දිස්ත්‍රික්කයේ 22වන ෆ්‍රිත් මාවතේ වූ ඔහුගේ විද්‍යාගාරයේ දී රාජකීය ආයතනයේ සාමාජිකයන්ට හා ද ටයිම්ස් හි වාර්තාකරුවෙකුට විකාශනය නැවත වරක් පෙන්වන ලදී. මෙම කාලය වන විට ඔහු පරිලෝකන සීඝ්‍රතාව තත්පරයකට රූප 12.5ක් දක්වා වැඩි දියුණු කර තිබිණි. මෙය සත්‍ය රූපවාහිනී පද්ධතියක ලොව ප්‍රථම ප්‍රදර්ශනය වූ අතර ශබ්දය සමඟ චලනය වන සජීවී රූප විකාශනය කළ හැකි එක ද විය.

ඔහු 1928 ජූලි 3වනදා ලෝකයේ ප්‍රථම වර්ණ සම්ප්‍රේෂණය ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. මේ සඳහා ඔහු සම්ප්‍රේශණ හා ප්‍රතිග්‍රාහක කෙළවරවල පරිලෝකනය කිරීමේ තැටි දඟර ඇත උපකරණ 3ක් සමඟ යොදා ගත් අතර එක් එක් දඟරය වෙනස් ප්‍රාථමික වර්ණවල පෙරහනක් සමඟ වූ අතර ප්‍රතිග්‍රාහක අන්තයෙහි ආලෝක ප්‍රභව තුනක් හා ඒවායේ දීප්තිය විචල්‍ය කිරීමට කොමියුටේටරයකින් ද යුක්ත විය. එම වර්ෂයේ දීම ඔහු ත්‍රිමාණේක්ෂ රූපවාහිනී නිරූපණය කළේය. 1932 දී අධි කෙටි තරංග සම්ප්‍රේශණය නිරූපණය කළ පළමු වැන්නා බවට ද ඔහු පත්විය.
රූපවාහිනී - PAL සම්මතයේ ඉතිහාසය

1950 දී බටහිර යුරෝපීය රටවල් වර්ණ රූපවාහිනී ප්‍රචාරණය කිරීමට සැලසුම් කරන විට ඔවුන් දැනට පවතින ඇමරිකානු NTSC සම්මතය යුරෝපීය ජව ජාලවල 50Hz AC සංඛ්‍යාතයට නොගැලපීමේ ගැටලුවට මුහුණ දෙන ලදී. මීට අමතරව NTSC පරිපූර්ණ සම්ෙප්‍ර්ෂණ තත්වවලට වඩා අඩු තත්ව යටතේ වර්ණ සංයෝග ආකාරයේ වෙනස් කිරීම ඇතුළත්ව දුර්වලතා කිහිපයක් පෙන්නුම් කරන ලදී. එම හේතු නිසා SECAM හා PAL සම්මතවල දියුණු වීම ආරම්භ වන ලදී. මෙහි අරමුණ වූයේ 50Hz රූප සංඛ්‍යාතයකින් හා NTSC ට වඩා හොඳ වර්ණ රූපවලින් යුත් වර්ණ ටීවී සම්මතයක් සපයා දීමයි.

PAL ජර්මනියේ ටෙලිෆන්කන් හි වෝල්ර් බ්රච් විසින් නිපදවන ලදී. ආකෘතියේ ප්රථම එලි දැක්වීම 1963 දී සිදු කළ අතර ප්රථම විකාශනය 1967 දී එක්සත් රාජධානියේ දී හා ජර්මනියේ දී ආරම්භ විය.

ටෙලිෆන්කන් ආයතනය පසුව ප්රංශ ඉලෙක්ට්රොනික නිෂ්පාදකයකු වූ තොම්සන් විසින් මිළට ගන්නා ලදී. තවද තොම්සන් විසින් ඓතිහාසිකව ප්රථම යුරෝපීය වර්ණ රූපවාහිනී සම්මතය වූ හේනරි ඩි ෆ්රාන්ස් නිර්මාණය කළ SECAM සම්මතය නිර්මාණය වූ කම්පැනි ජෙනරල් ඩි ටෙලිවිෂන් ආයතනය ද මිළට ගන්නා ලදී. වර්තමානයේ දී තොම්සන් ඔහු එයට ඇතුල් වීමට පෙර NTSC නිමානය කළ ඉලෙක්ට්රොනික උපාංග සඳහා වූ RCA වර්ගයේ සම අයිතිකරු ද වේ.

PAL යන වදන අවිධිමත් ලෙස බහුලව භාවිතා කරන්නේ 625-line/ 50Hz (576i, මූලිකව යුරෝපීය) රූපවාහිනී පද්ධති හැඳින්වීමට හා 525-line/60Hz (480i මූලිකව උතුරු ඇමරිකානු/මධ්යම ඇමරිකානු/ජපාන) NTSC පද්ධතිවලින් වෙන් කොට දැක්වීමටය. ඒ අනුවම DVD ද PAL හෝ NTSC ලෙස (අවිධිමත්ව රේඛා ගණනයට හා රාමු සීඝ්රතාවයට අදාල වේ) ලේබල්ගත කර ඇති නමුත් තාක්ෂණිකව යුරෝපානු තැටිවල PAL කොටස්වලින් යුත් වර්ණ නැත. මෙම භාවිතය මඟින්, පරිශීලකයන් PAL මඟින් අර්ථ දක්වන්නේ රූපවල විභේදක බලය යන පිළිගැනීමට ඔවුන් යොමු කරන නමුත් එය එසේ නොවේ. PAL වර්ණ පද්ධති ඕනෑම විභේදක බලයක් හා රාමු සීඝ්රතාවයක් සමඟ සම්බන්ධව භාවිතා කළ හැකි අතර එවැනි සම්බන්ධතා බොහෝමයක් පවතී. සංසංදනාත්මක ලෙස NTSC වීඩියෝ මාර්ගය හා රාමු ආකෘතිය අර්ථ දක්වයි.
රූපවාහිනී - වැඩසටහන්ගත කිරීම

රූපවාහිනී වැඩසටහන්ගත කිරීම මහජනයාට පෙන්වීම බොහෝමයක් ආකාරවලින් සිදු විය හැක. නිෂ්පාදනයෙන් පසු ඊළඟ පියවර වන්නේ වෙළඳ පොළ වන අතර එමඟින් වෙළඳ පොළ විවෘත ඕනෑම තැනකට නිෂ්පාදනය බෙදා හරී. මෙය සිදු වන්නේ මට්ටම් 2ක් මතය.

1. පළමු ධාවනය - නිෂ්පාදකයෙක් ඒක හෝ බහු කථාංගවලින් යුත් වැඩසටහනක් නිර්මාණය කරන අතර එය නිෂ්පාදනය සඳහා ගාස්තු ගෙවා ඇති හෝ නිෂ්පාදකයා මඟින් අවසර ලබා දී ඇති ජාලයක් මත ප්‍රදර්ශනය කරයි.
2. ව්‍යාපාරගත කිරීම - මෙය ද්විතීක වැඩසටහන්කරන භාවිත විස්තර කිරීම සඳහා පුළුල්ව භාවිතා වන වදනකි. මෙයට ප්‍රථම නිකුත් කිරීම සිදු කළ රටෙහි ද්විතීක ධාවන මෙන්ම නිෂ්පාදකයා විසින් පාලනය කරන ‍හෝ නොවන ජාත්‍යන්තර භාවිත ද ඇතුළත් වේ. බොහොමයක් අවස්ථාවලදී වෙනත් කම්පැනි රූපවාහිනී නාලිකා හෝ පුද්ගලයන් ව්‍යාපාර කිරීමේ කාර්යය යෙදී ඇත. වෙනත් වචනවලින් ප්‍රකාශන හිමිකම් ධාරකයන් ගෙන් හෝ බොහෝමයක් අවස්ථාවල නිෂ්පාදකයන්ගෙන් අවසර ලැබී ඇති වෙළඳ‍පොළ සඳහා නිෂ්පාදන විකිණීම ලෙස ද මෙය හැඳින්විය හැක.

එක්සත් ජනපදයෙන් පිට ප්‍රථම ධාවන වැඩසටහන්ගතකරණය ග්‍රාහක සේවා මත වැඩියෙන් පවතින නමුත් සමහරක් ගෘහස්තව නිෂ්පාදනය කෙරුණු වැඩ සටහන් ගෘහස්ථ FTA මත ව්‍යාපාරගත වේ. කෙසේ නමුත් මෙම ක්‍රියා පිළිවෙල digital only FTA නාලිකාවල හෝ subscriber – only ප්‍රථම ධාවන ද්‍රව්‍ය මත වර්ධනය වේ.

එක්සත් ජනපදය මෙන් නොව FTAජාල වැඩසටහන්වල නැවත FTA තිරගත කිරීම සිදු වන්නේ එම ජාලයේ පමණි. තවද අනුබන්ධකයින් දේශීය අවස්ථා මත පදනම් නොවූ ජාල ‍ගත නොවූ වැඩසටහන්ගත කිරීම් මිළ දී ගැනීම හෝ නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි.
රූපවාහිනිය- ප්‍රවාරක කටයුතු සිදු කිරීම

රූපවාහිනිය ඇතුළු ශ්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය මාධ්‍යයන් යනු මනෝ විද්‍යාත්මකව සමහෙයවන්නකු හට පලදායීතාව අතින් දෙවන ස්ථානය ගන්නා සන්නිවේදන මාධ්‍යයයි මෙකී ඵලදායීතාව පදනම් වන්නේ යම්කිසි පුද්ගලයකු වෙත ලබා දෙන්නා වු පණිවිඩයේ දැකීම් සහ ඇසීම් හැකියාව මතය. මෙකී මාධ්‍යය එවන් පණිවිඩ සම්ප්‍රේෂණය කිරීම සඳහා ඇති අති විශේෂ ක්‍රමෝපායක් වන අතර එකී පණිවිඩය නැවත නැවතත් මෙනෙහි කිරීම සඳහා හැකියාව ලබාදේයි.

මෙලෙ සිදුවන ප්‍රචාරක කටයුතු රූපවාහිනී පුවත්,එදිනෙදා සිදුවන තොරතුරු පිළිබඳව වූ වැඩසටහන් හෝ සංවාදාත්මක වැඩසටහන් මගින්ද පොදු සේවාවන් සඳහා ප්‍රචාරක කටයුතු ලබාදෙන ඒවායින් හෝ වෙළඳ දැන්වීම් වලින්ද සමන්විත වේ.
රූපවාහිනී අධ්‍යයනය

රූපවාහිනී අධ්‍යයනය යනු රූපවාහිනිය පිළිබඳ විවේචනාත්මකව විග්‍රහ කිරීමක් සිදුකරන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයකි මෙකී අධ්‍යයනයන් ජන සන්නිවේදන සමීක්ෂණවලින් කැපී පෙනෙන ලෙස වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය. ඒ ජනසන්නිවේදනයේදී අනුභාවිත දෘෂ්ඨි කෝණයකින් අදාළ මාතෘකාවන් කරා ළඟා වීමට දරන ප්‍රයත්නයන් නිසාය. මෙකී ක්ෂේත්‍රයෙහි අර්ථ දැක්වීමක් සිදු කිරීම ගැටලු සහගතය. ඇතැම් ආයතන සහ විෂය නිර්දේශ මගින් එය මාධ්‍ය අධ්‍යයනයකින් වෙන්කොට හඳුනා නොගත් අතර ජනප්‍රිය සංස්කෘතිකමය අධ්‍යයනයක් උප ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසදටද වර්ගීකරණය නොකෙරේ.

රූපවාහිනී අධ්‍යනය දළ වශයෙන් දිගුකල් පවත්නා ක්ෂේත්‍රයක් වු සිනමා අධ්‍යනයට ද සමානකමක් දක්වයි. එහිදී වඩාත්ම සුලභ ලෙස අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ සන්දර්භ විෂයක විශ්ලේෂණය පිළිබඳවය. උදාහරණයක් වශයෙන් Cathy come Home සහ Twin Peaks වැනි රූපවාහිනියේ ගුණාත්මක බව විශ්ලේෂණය කිරීම සිදු කල වැඩසටහන් මගින් පර්යේෂකයන් හට ඔවුන්ගේ සිනමා රූපී ගුණාංග සඳහා අභිරුචියක් ඇතිකර ගැනීමට ඉවහල් වී ඇත. කෙසේ නමුත් රූපවාහිනී අධ්‍යයනයේ දී රූපවාහිනිය නැරඹීමම සාපේක්ෂව ජනතාවට එකී වැඩසටහන් මගින් උකහාගන්නා දෙය එකිනෙක අනුබද්ධ කළ හැකිය. මෙය පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන්නේ ප්‍රේක්ෂක පිරිස අධ්‍යයනය හෝ ප්‍රතිග්‍රහන න්‍යාය ලෙසටය.
සටහන්

{|


|Television_studies
සමකාර්ය වන විද්‍යාව

සමකාර්ය වන විද්‍යාව යනු ගස් හා ශාක වගා කරන පද්ධතියක් වන අතර එමගින් ගස් ප්‍රමුඛ වූ පරිසර පද්ධතිය, මුල් උත්කර්ෂක හා උප උත්කර්ෂක වෘක්ෂලතා සමූහයේ නිර්මාණාත්මක ව්‍යුහයට හා පාරිසරික ක්‍රියාකාරකම් වලට සමාන විය යුතුය. මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාව ස්වභාවික ආකෘති වලින් හා ස්වභාවික වන සන්තනික ගතිකත්වයන්ගෙන් තම පද්ධතියේ හැඩය සකසා ගැනිමට අවශ්‍ය දේ ලබා ගන්න ලදී. යම් පරිසර පද්ධතියක්, දේශීය උත්කර්ෂණ තත්වයට සමාන ලෙස සැකසුවහොත්, ස්වභාවික ක්‍රියාකරකම් වල කාර්යක්ෂමතාව හා ගතිකත්වය ප්‍රචලිත විය හැක. මෙලෙස ස්වභාවික වනාන්තර මෙන් පෙ‍ෙනන වනාන්තර, දේශීය වනාන්තර වල ව්‍යුහාත්මක හා ක්‍රියාකාරී රූපයක් අනුකරණය කිරිම සදහා නිර්මාණය අතර ඇති නිසා මේ වනාන්තර සමකාර්ය වනාන්තර ලෙස හදුන්වයි. මෙම වනාන්තර වල පාරිසරික ලක්ෂණ වලට අමතරව මෙම සමකාර්ය වනාන්තර ආර්ථිකමය වාසි ලබා ගැනිමටද නිර්මාණය කර ඇත. කෙසේ වෙතත් වනාන්තර පිහිටන ස්ථානයේ සියලුම පාරිසරික අවශ්‍යතාවන් විශේෂයන්ගේ ආර්ථික වටිනාකම සපුරන්නේද යන්න සලකා බලා නැත. එම නිසා සමකාර්ය වනාන්තර අන්‍යෝන්‍ය ප්‍රමාණයන්ගෙන් වූ ස්වභාවික හා විදේශික විශේෂයන් වලින් සමන්විත අතර ව්‍යුහයට හා ක්‍රියාකාරිත්වය දක්වන දායකත්වය, එහි ප්‍රයෝජනය තීරණය කරන ප්‍රතික්ෂේපන සාධකය වේ.

මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාවේදි ආර්ථික ලබා ගත හැකි දේ මෙන්ම ජෛව විවිධත්වය සංරක්ෂණයද එක හා සමාන ලෙස වැදගත් වූ අරමුණක් වේ. කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාව මෙම සමකාර්ය වන විද්‍යාවෙන් වෙනස් වේ. මන්ද කෘෂිකාර්මික වන විද්‍යාවේදි ඵලදාව වැඩි කර ගැනීමට හා ආදායම් මාර්ග ඇති කර ගැනිම අරමුණ වේ.

මෙය 1981 වසරේදී පයිනස් හා ඉයුතැලැප්ටිස් වලට විකල්පයක් ලෙස ඇති වූ අතර ඉන් පසු ඉන්දියාව, වියට්නාමය, පිලිපීනය, ඕස්ට්‍රෙලියාව, පේරු, ඉක්වදෝර්, කොලොම්බියාව, බ්‍රසීලය, කොස්ටාරිතා, හොන්දුරාස්, මෙත්සිකෝව, කැනඩාව සහ සිම්බාබේ යන රටවලද පැතිරගොස් ඇත.

වර්ථමානයේ අන්තර්ජාතික සමකාර්ය වන විද්‍යා ජාලය කොස්ටරිතා වල පිහිටා ඇත.
දි.මු. ජයරත්න

දි.මු. ජයරත්න (දිසානායක මුදියන්සෙලාගේ ජයරත්න) ( උපත ජූනි 7, 1931 )( විපත නොවැම්බර් 19,2019 )) ශ්‍රී ලංකාවේ 14වන අග්‍රාමාත්‍යවරයා විය. වර්තමානයේ මොහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙක් වන ජයරත්න, මුලින්ම පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ 1970 දීය. අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් ඔහු දිවුරුම් දුන්නේ 2010, අප්‍රේල් 21 දිනදීය.
මුල් දිවිය

දි. මු. ජයරත්න උපන්නේ 1931, ජූනි 7 වන දිනදීය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුයේ ගම්පොල පිහිටි දොළුව මහා විද්‍යාලයෙහිය. 1950 ගණන් වල මැද භාගයෙහිදී, ඔහු පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙහි, කලා පීඨයෙහි ශිෂ්‍යයෙක් විය . එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් 1951දී මහනුවරදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව, ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ 13 වන සාමාජිකයා වශයෙන් එහි සාමාජිකත්වය ලබා ගත්තේය. දි.මු.ජයරත්න දොළුව මහා විද්‍යාලයෙහි ගුරුවරයෙකු ලෙසින් සේවය කලේය. ඔහු පසුව දොළුව තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයා ලෙසින් 1960 සිට 1962 දක්වා සේවය කලේය.
දේශපාලනය

මෙතුමා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වුනේ 1970 මහා මැතිවරණයෙහිදී, ගම්පොළ මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි (ශ්‍රිලනිප) අපේක්ෂකයා වශයෙන් ඡන්ද 14,463 ලැබ එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි (එජාප) ඩබ්.පී.බී. දිසානායක පරාජය කරමිනි. පසුව 1977 මැතිවරණයෙහිදී දිසානායක විසින් ඔහුව පරාජය කරන ලද අතර, එහිදී ශ්‍රීලනිප වෙතින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මුළු මන්ත්‍රීවරුන් සංඛ්‍යාව 8 දෙනෙක් විය.. 1989 දී ඔහු මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය වෙනුවෙන් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වුනේ නව සමානුපාතික මැතිවරණ ක්‍රමය යටතේය. මනාප ඡන්ද 54,290 සංඛ්‍යාවක් ලැබූ ඔහු, මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයෙහි ශ්‍රිලනිප ලැයිස්තුවෙහි මුල් තැන ලැබීය.

1994 දී, පොදු පෙරමුණ යටතේ පාර්ලිමේන්තුවට යළි-තේරී පත්වූ ජයරත්න මැතිතුමා, ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින්, ඉඩම්, කෘෂිකර්ම හා වන සංරක්ෂණ අමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත් කරනු ලැබ, පළමු වරට කැබිනට් මණ්ඩලයට ඇතුළත් විය.
දරන ලද කැබිනට් අමාත්‍ය ධූරයන්

* ඉඩම්, කෘෂිකර්ම සහ වන සම්පත් - 1994-2000
* කෘෂිකර්ම, ආහාර සහ සමූපකාර - 2000-2001
* තැපැල් සහ විදුලි සංදේශ ; උඩරට සංවර්ධන - 2004-2005
* තැපැල් සහ විදුලි සංදේශ; ග්‍රාමීය ආර්ථික සංවර්ධන - 2005-2007
* වැවිලි කර්මාන්ත 2007-2010
අග්‍රාමාත්‍ය

2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී, එක්සත් ජනතා නිදහස් සංධානයෙහි මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් අනතුරුව, ශ්‍රිලනිපයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨතම සාමාජිකයාවූ ජයරත්න මැතිතුමා, 2010 අප්‍රේල් 21 දිනදී අග්‍රාමාත්‍ය වරයා ලෙසින් දිවුරුම් දෙනු ලැබීය. ඔහු බුද්ධ සාසන සහ ආගමික කටයුතු අමාත්‍යා පදවියද දරයි.
දි.මු.ජයරත්න අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ පාලන සමයේදී 2600 ශ්‍රී සම්බුද්ධත්ව ජයන්ති කාල පරිච්ඡේදය උදාවූ අතර ඒ සමයේ සම්බුද්ධ ශාසනයේ උන්නතිය උදෙසා අග්‍රාමාත්‍ය සහ බුද්ධ ශාසන හා ආගමික කටයුතු අමාත්‍යවරයාගේ උපදෙස් පරිදි දීප ව්‍යාප්තව වැඩසටහන් රැසක් දියත් කෙරිණි.
See also

* Cabinet of Sri Lanka
ආශ්‍රිත


ප්‍රවර්ගය:වත්මන් ජාතික නායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 7වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 9වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ11වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ13වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ14වන පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනතාව
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාපනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:1931 උපත්
පස්වන බුවනෙකබාහු රජ

තුන්වන වික්‍රමබාහු රජතුමාගෙන් පසු ගම්පොල රජ වූයේ පස්වන බුවනෙකබාහු රජු ය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1372 සිට 1408 දක්වා කාලය මෙතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය වශයෙන් සැලකේ.මේ කාලයේදී නැවතත් ආර්ය චක්‍රවර්ති ගොඩින් හා මුහුදින් සිංහල රාජ්‍යයට පහර දුන්නත් අලගක්කෝනාර ගේ ශූර මෙහෙයවීමෙන් ඒ හමුදාංක දෙකම පරාජයට පත් කරනු ලැබීය.

මේ රජු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1396 දී පමණ තම රාජධානිය කෝට්ටේ ට ගෙන ගිය අතර කොට්ටේ පුරවරය සැලසුම් සහගත ව ඉඳි කරන ලද්දේ නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර විසිනි.

මේ රජුගෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1412 දී බලයට පැමිණියේ හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1408 සිට 1412 දක්වා කාලය අනුමාන කිරීමට සිදු ව ඇත.
සබැඳි පිටු

* සිංහලේ රාජාවලිය


ප්‍රවර්ගය : ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
කටු අනෝදා

කටු අනෝදා () යනු පලතුරකි.
වගාව හා භාවිතය

සාමාන්‍යයෙන් කි.ගෑ. 2.5 ක් පමණ බර වන අතර කොල පැහැති වර්ණයෙන් යුත් රසවත් පළතුරක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
දිගින් සෙ.මී. 20-30 පමණ දිගට වැඩේ.
සේයාරූ


Image:Annona muricata 1.jpg
Image:Soursop fruit.jpg
Image:Annona_muricata2.jpg
Image:Corossol.JPG
Image:Annona muricata.jpg
Image:Annona muricata (Soursop) - tree with fruits.jpg
Image:Annona muricata 1 (1).jpg

ආශ්‍රිත ලිපි

* Annona crassiflora
* Annona reticulata
* Asimina triloba
* Atemoya
* Cherimoya
* List of unproven and disproven cancer treatments
* Sugar-apple
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*


ප්‍රවර්ගය:පලතුරු
ප්‍රවර්ගය:ඖෂධීය පැළෑටි
විද්‍යුත් චුම්බකත්වය

විද්‍යුත් චුම්බකත්වය යනු විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර පිළිබද හදාරන භෞතික විද්‍යාවේ විෂය කොටසයි. විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර මගින් විද්‍යුත් වශයෙන් ආ‍රෝපිත අංශු මත බලයන් ඇති කරයි. එම බලයට ප්‍රධාන ලෙස බලපාන්නේ අදාල වස්තුවේ හැඩය සහ චලනයයි.

චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර වෙනස් කිරීමෙන් විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍ර හටගත් අතර මෙය විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය පිළිබද සංකල්පයි. මෙය විද්‍යුත් උත්පාදන යන්ත්‍ර හා විදුලි සහ පරිනාමකවල මුලික පදනමයි. මීට සමානව විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍රයක් වෙනස් කිරීමෙන් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍රයන් උපදවාගත හැක. විද්‍යුත් සහ චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රවල මෙම අන්තර සම්බන්ධ නිසා මෙම ක්‍ෂේත්‍ර වර්ග දෙක සංගත කර විද්‍යුත් චුම්බභක ක්‍ෂේත්‍ර ලෙස හදුන්වනු ලබයි.
ඒකක

විද්‍යුත් චුම්භක ඒකක, වන අතර විද්‍යුත් ධාරාවේ චුම්භක ගුණ මත පදනම් වී ඇත.
* ඇම්පියර් (ධාරාව)
* කූලෝම් ( ආරෝපණය)
* ෆැරඩේ(ධාරිතාව)
* හෙන්රි (ප්‍රේරකතාව )
* ඕම් (ප්‍රතිරෝධය)
* වෝල්ට් ( විද්‍යුත් විභවය)
* වොට් (ක්ෂමතාව)

විද්‍යුත් චුම්භක cgs පද්ධතිවයක විද්‍යුත් ධාරාව යන මූලික රාශිය ඇම්පියර් නියමය ‍මගින් අර්ථ දැක්වේ. මෙය රික්තයක දී අගය එකක් (1) වන මාන රහිත පාරගම්‍යතාවක් (සාපේක්ෂ පාරගම්යතාව) දක්වයි. එනිසා ඇතැම් සමීකරණවල ආලෝකයේ වේගයේ වර්ගය සමහර රාශින් සමග අන්තර් සම්බන්ධයක් දක්වන අතර තවෙකක පැහැදිලිව යෙදේ.
සටහන්
විද්‍යුත් කෂේත්‍රය

විද්‍යුත් කෂේත්‍රය

විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රවලදි E සංකේතවත් කරන්නේ ස්ථාවර ආරෝපනයකි.

F= E

මෙහි යනු පරික්ෂණයක ආරෝපණයයි. මෙම ආරෝපණය මගින් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර උත්තේජනය නොකරන තරමට කුඩා අගයක් විම සැහෙන අතර එහි සංඛ්‍යාත්මක අගයට නියතයක් නැත. මෙම අර්ථ දැක්විමට අනුව මෙහි සැලැස්ම නම් E වල අගය N/C හෙවත් කුලෝමයට නිවුටන් වලින් මැන්නද මෙම ස්කන්ධ V/M හෙවත් මීටරයට වොල්ට් වලින් ද මැනිය හැකි බව පෙන්වයි.

ඉහත අර්ථ දැක්විම මෑදක් ගැටලු කාරි උවද විද්‍යුත් ස්ථිතිකයේදි ආරෝපන වෙනස් නොවන නිසා
කුලොලොම් නියමයට අනුව


මෙහි n = ආරොපණ අංකය
= i වන ආරෝපනයේ ඇති ආරෝපණ ප්‍රමාණය
= i වන ආරෝපනයේ ස්ථානය
r = විද්‍යුත් ‍ෙක්‍ෂ් ත්‍රය නිර්ණ කරන ස්ථානය
= නිදහස් අවකාශයේ පාරවේදිතාවය

මෙම සමිනකරණය යනු කොලම්බස් නියම වලින් බෙදා බහු ආරෝපනයක් මෙම ව්‍යුත්පන්න කිරිමෙන්

මෙහි p = ආරෝපන ඝනත්වය
runit = දෛශිකයකි
r = E නම් ලක්ෂයේ සිට ඇති දුර
ඉහත යම් ඉහත සමිකරණ දෙකම සංකිර්ණ නිසා යමෙකුට ස්ථානයේ ශිතයක් ලෙස E සෙවිමට අවශ්‍ය නම් ආදිශයක් වන විද්‍යුත් විභව භාවිතා කල හැක එකි එකකද වොල්ට්ම වේ.
මෙහි විද්‍යුත් විභවටය
S= (is are path over why the inkagral is being taken)

කෙසේ නමුදු කේසමිවෙල්ගේ සමිකරණ වලට අනුව මෙම අර්ථ දැක්විම ප්‍රතික්ෂේප කක හැක. මෙහි හැමවිටම බිංදුව නොවේ. එනිසා එහි අදිශමය ගුණයක් පමණක් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර අර්ථ දැක්විමට ප්‍රමාණවත් නැත. මෙය නිවැරදි කිරිමට පහත පරිදි A නම් දෛශිකයෙන් කල ව්‍යුත්පන්න අඩු කිරිම සිදු කරයි. කිසියම් අයනික ආරෝපණය ප්‍රසස් ස්ථානිත නම් ඒකක පරිමණය පිළිබද ගැටලුවක් මතුවේ.
(යමෙකු V=O ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර E සම්පුර්ණයෙන් A වල සටහන් කල ව්‍යුතක්පන්නයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක) නමුදු මෙය සිදු වන්නේ කලාතුරකිනිත

a) මෙය වැදගත් රාශියක් උවද ගැටලුකාරිය
b) මෙය ලෝරනස් ඒකක වලට‍නොගැලපිම නිසා අස්චල්‍යය

ආරෝපනය පිළිබද අර්ථ දැක්විමට අනුව කිසියම් ලක්ෂණයක් වැදගත් විභවය ස්ථානයේ ශිතයක් ලෙස දැක්විම නොවැදගත්යත්.



මෙහි q = පක්ෂයක් ආරෝපිත ‍ආරෝපනය
r = යම් ලක්ෂයක්
= ආරෝපිතක ලක්ෂය

p = ආරෝපන ඝනත්ව ලක්ෂ ශිතය
r = වල සිට දුර (පරිමාව අංගයේ සිට දුර )
= අදිශයකි - මෙය වෙනත් ආරෝපිත ප්‍රදේශවලට එකතු වන්නේද ආශියක් ලෙසයි. එනිසා එය ‍බිදිය හැකි
මෙමගින් සංකිරණ ප්‍රස්ථාරයක් සරලවන අතර ඒවාගේ ආ‍ොප්න එකතුවේ සෙහිදි වලඅර්ථ දැක්විම අග සිට මුලට ගත්විට විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයෙනු ආරෝපණයේ ඝනත්මක අනුමනයකි.
එනම් E = මෙම සමිකරණයට අනුව E මිටරය වොල්ට් වලින් දැකිවිය හැක.
ගිවිසුම් ඉදිරිපත් කිරීම සහ පිළි ගැනීම

ගිවිසුම් ඉදිරිපත් කිරීම සහ පිළි ගැනීම
ප්‍රධාන ලිපිය : ඉදිරිපත් කිරීම සහ පිළිගැනීම

සමහරවිට කොන්ත්‍රතුවක ඉතාමත් වැදගත් ලක්ශනය නම් එක් පාර්ශවයක් විසින්, පිළි ගන්නා අනෙක් පාර්ශවය උදෙසා කේවල් කිරීම පිණිස ඉදිරිපත් කිරීමයි. මෙය පාර්ශවයන් දෙකක 'අභිප්‍රායන්ගේ සමගාමීත්වය' නැතහොත් 'අදහස් එකතු වීමක්' ලෙස හැඳින්විය හැක. මේ සඳහා දෙපාර්ශවයම එක් අභිප්‍රායක සිටින වගට එකඟත්වය පල කරන සාක්ෂි තිබිය යුතු වීම අණිවාර්‍ය වේ. මෙහිදී අභිප්‍රාය ලෙස හැඳින්වෙනුයේ යමෙක් සාධාරණ නිරවද්‍ය දෘශ්ටිකෝණයෙන් උපස්ථිතික වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමක් හෝ පිළි ගැනීමක් ප්‍රමාණවත් බවයි.

කාර්ලිල් එදිරිව කාබොලික් ස්මෝක් බෝල් සමාගම නඩු තීන්දුව 'ඒක පාර්ශවීය ගිවිසුමක්' සඳහා හොද උදාහරණයකි. එනම් බැඳීසිටීමක් බලපැවත්විය හැක්කේ එහි දක්වා ඇති කොන්දේසියක අනුයංජනය එක් පාර්ශවයක් විසින් අනුමත කලහොත් පමණකි. එක්සත් ජනපදයේ පොදු නියමය නම් "සංශාය [විතාර්කික] අවස්තාවකදී ඉදිරිපත්කිරීමක් යනු අපර්ණලාභියා හට ඔහුගේ/ඇයගේ තෝරා ගැනීම මත ප්‍රාප්‍රේක්ශව ඉදිරිපත් ඌ ඉල්ලීම ඉටු කිරීමට හෝ ක්‍රියාකාරීත්වය ප්‍රවාචනය කිරීමට ලබා දුන් ආරාධනාවක් වශයෙනි"

ඉදිරිපත්කිරීම සෑම විටම වාචිකව හෝ ලිඛිතව ප්‍රකාශ කිරීම අනිවාර්‍ය නොවේ. ව්‍යංගෙ‍ය් ගිවිසුමක් යනු කොන්දේසි වචනයෙන් විස්තර නොකකරන ලද එක් අවස්තාවකි. ව්‍යංගෙ‍ය කොන්ත්‍රාතුවක පාර්ශවයන් එහි අඩංගු දෑ සදහා විශේශයෙන්ම අධ්‍යන නොකර උවද සම්මුතියකට පැමිණ සිටීමට ඉඩ ඇත. උදාහරනයක් වශයෙන් වෛද්‍ය පරීක්ෂාවක් සඳහා වෛද්‍ය වරයෙකු වෙත යන රොඅගියෙකු එම ලබාගත් සේවාව සඳහා වූ සාධාරණ මිලක් ගෙවීමට එකඟ වේ. යම් හෙයකින් ඔහු/ඇය එම ගෙවීම පැහර හැරීම ගිවිසුම් කඩ කිරීමකි. ව්‍යන්ග්‍ය ගිවිසුමක් අර්ධ ගිවිසුමක් වශයෙන්ද හැඳින්විය හැක, මක් නිසාද යත් එය කොන්ත්‍රාත්තුවක පාරිසිද්දියක් නොවේ. එනම් එම අවස්තා වලදි අධිකරනයට පිලියම් යෙදීමට හැක. උදාහරනයක් ලෙස පයිප්ප වැද්දුම්කරුවෙක් වතුරමලක් වැරදි තණකොල පිටියක සවි කලහොත්, නිවසේ හිමිකරු ඔහුගේ අසල්වාසියා නව වතුරමල් පද්ධතියක ලැබූ බව දැකීමෙන් දැන ගනී. එම දින උදයේ වැද්දුම්කරු විසින් වැරදීමකින් එය ඔහුගේ තණකොළපිට්යේ සවි කරනු දකී. නමුත් ඔහු ඒ ගැන කිසිවක් නොපවසා සිටියි, එසේම වැද්දුම්කරු බිල්පත ඔහු අතට පත් කල විට එය ගෙවීම පැහැර හරියි. එම පුද්ගලයා ගෙවීම සඳහා බැඳී සිටීද? අත්තවශයෙන්ම අධිකරනය හමුවේ ඔහු/ ඇය වද්දුම්කරු විසින් අතපසුවීමකින් එය සවි කරන බව දැන සිටි බව ඔප්පු කලහොත් ඔහු/ඇය එම ගෙවීම සඳහහා බැඳී සිටී. එසේ ඔප්පු කළ නොහැකිනම් ඔහු ඒ සඳහා බැඳීමක් නොමැත. මෙවැනි හිමිකම් පෑමක් " සේවා ප්‍රමාණික" ලෙස හැඳින් වේ.
පීරරා පද්ධතිය

පීරරා පද්ධතිය

උත්තර සහ අධර ආමාශ ආන්ත්‍රික පද්ධතිය

ජිරණ පද්ධතිය හෙවත් ආහාර මාර්ග පද්ධතිය බහු සෛලික දේහයේ ඇති ආහාර ලබා ගෙන ජීරණය කරවා ශක්තිය සහ පෝෂය දොර්ථ ලබාගෙන අපද්‍රව්‍ය බැහැර කරන අවධව පද්ධතිය වේ. මෙහි ප්‍රධාන කාර්යයන් අතර ආහාර අධිග්‍රහානය, වීරරාය, අ‍ශෝණය සහ බහිස්‍රාවය ප්‍රධාන වේ.

ජීවියාගෙන් ජිවියාට අවමාශ ආන්ත්‍රික පද්ධතියේ සැලකිය යුතු වෙනස්කම් දක්නට ඇත. සමහර ජිවින්ට කුමීර වලට බෙදුන ආමාශ ඇති අතර තවත් සමහරැන්ට ඒක තුමීර ආමාශක් ඇත. සාමාන්‍ය වැඩුනු මිනිසෙකුගේ ආමාශ ආන්ත්‍රික පද්ධතිය. දල වශයෙන් විවර පායයි දශම පහක් පමණ (අඩි 20) දිගකින් යුක්ත අතර අන්තර් සහ අධර ආන්ත්‍රික පද්ධති වලින් සමන්විතය. මෙම පද්ධතිය කලල විද්‍යාත්මක සම්භවය අනුව අන්තශ්චර්මිය, බනිස් චර්මිය, හා මධ්‍ය චර්මිය ලෙසද වර්ග කල හැක.
ජීර්ණ පද්ධතිය උත්තර ආමාශ ආන්ත්‍රික පථය

ජීර්ණ පද්ධතිය උත්තර ආමාශ ආන්ත්‍රික පථය

උත්තර ආමාශ ආන්ත්‍රික පථය සමන්විත වන්නේ මුඛය, ග්‍රසනිකව,අන්තස්‍රෝතය සහ ආමාශයෙනි.
- මුඛයෙහි ඇති මෞත ශ්ලේශ්මලයේ ඛේඨ ග්‍රන්ථ දිව සහ දත් සදහා සිදුරැ පිහිටා ඇත.
- මුඛයට ඇතුල් විසින් ග්‍රසනිකො පිහිටා ඇති අතර එය හිම් මාංශමය බටයක් වන අන්නස්‍රෝතය සමග සම්බන්ධ වී ඇත.
- බඩවැලේ සංකෝචනය සහ විස්තරනය
මෙම පෙෂි සංකෝචනය එමගින් ආහාර අන්ස්‍රෝණයේ පහලට තල්ලු කරන අතර මෙම යටතේ මත පපුව ඔස්සේ පැති මහා ප්‍රාචරය විනිවිද ගොස් ආමාශය දක්වා පැතිර යයි.

ප්‍රවර්ගය:කැබලි ලිපි