JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ

ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਅਲ-ਹਸਨ ਇਬਨ ਹਨੀ ਅਲ ਹਕਾਮੀ (756–814),a ਜਿਸਨੂੰ ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (; , Abū Novās), ਇੱਕ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਅਜਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਹਿਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਅਰਬ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਫਾਰਸੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਉਹ ਅਰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਲੋਕਧਾਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ

ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹਾਨੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਕਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਿਆ ਇੱਕ ਅਰਬ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਜ਼ਾਨੀ ਕਬੀਲੇ ਬਾਨੂ ਹਾਕਮ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਮਾਰਵਾਨ ਦੂਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਫਾਰਸੀ ਮਾਂ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜੁੱਲਾਬਾਨ ਸੀ, ਜੁਲਾਹੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਨੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਜਨਮ 747 ਤੋਂ 762ਈ. ਤੱਕ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਬਸਰਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਮਕਸ਼, ਬਸਰਾ ਜਾਂ ਅਹਿਵਾਜ਼ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਂ ਅਲ-ਹਸਨ ਇਬਨ ਹਾਨੀ ਅਲ-ਹਕਾਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਮ ਸੀ।

ਇਸਮਾਇਲ ਬਿਨ ਨੁਬਖ਼ਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ: ਮੈਂ ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਿਆ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾ ਦਰਜ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਘਰ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਜਿਲਦ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਨਿਰੀਖਣ ਦਰਜ ਸੀ।
ਜਲਾਵਤਨੀ ਅਤੇ ਕੈਦ

ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਿਸਰ ਭੱਜਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਬਰਮਾਕਿਸ ਦੇ ਅਮੀਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫਾਰਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ੋਕ ਭਰੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਖਲੀਫਾ ਹਾਰੂਨ ਅਲ-ਰਸ਼ੀਦ ਦੁਆਰਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਗਰੋਂ ਉਹ 809 ਈ. ਵਿੱਚ ਹਾਰੂਨ ਅਲ-ਰਸ਼ੀਦ ਦੀ ਮੌਤ ਪਿੱਛੋਂ ਬਗਦਾਦ ਆਇਆ। ਹਾਰੂਨ ਅਲ-ਰਸ਼ੀਦ ਦਾ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲ-ਅਮੀਨ ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਬੂ ਨੁਵਾਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਲ-ਅਮੀਨ ਦੇ ਰਾਜ (809-813) ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਹੀ ਰਚਨਾ (ਇੱਕ ਕਸੀਦਾ) ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਲ-ਅਮੀਨ ਦਾ ਤਾਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 756
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 814
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਾਰਸੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰਬੀ ਕਵੀ
ਦਾਂਤੇ ਆਲੀਗੀਏਰੀ

alt=ਇਤਾਲਵੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀਜ਼ਰ ਸਾਕਾਗਗੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਡਾਂਟੇ ਅਤੇ ਬੀਟਰਿਸ, 1903|thumb|351x351px|ਇਤਾਲਵੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੀਜ਼ਰ ਸਾਕਾਗਗੀ ਦੁਆਰਾ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਡਾਂਟੇ ਅਤੇ ਬੀਟਰਿਸ, 1903
ਦਾਂਤੇ ਏਲੀਗਿਅਰੀ (ਮਈ/ਜੂਨ 1265 – 13/14 ਸਤੰਬਰ 1321) ਮੱਧ ਕਾਲ ਦੇ ਇਤਾਲਵੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਇਹ ਵਰਜਿਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਟਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਟਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕਵੀ ਵੀ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲਾ ਦੀਵੀਨਾ ਕੋਮੇਦੀਆ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਦਾ ਅਨੂਪਮ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਗਈ ਇੱਕ ਅਤਿ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੀਤਕਾਵਿ ਵੀਟਾ ਨਿਉਓਵਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਨਵਾਂ ਜੀਵਨ, ਅਤਿਅੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਸੀਟਰਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਕਥਾ ਅਤੇ 23 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਮਾਰਮਿਕ ਬਿਰਹਾ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਇਟਲੀ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਫਲੋਰੇਂਸ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉੱਚ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਮੱਧ ਯੁੱਗੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੁਨਰੋਥਾਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।
, Florence]]
ਰਚਨਾਵਾਂ

;ਲੈਟਿਨ ਭਾਸ਼ਾ:
*ਡੀ ਵਲਗਾਰੀ ਏਲੋਕਵੇਂਟਾ
* ਡੀ ਮੋਨਾਰਕੀਆ
* ਏਕਲੋਗਿਊਸ
* ਲੈਟਰਸ
;ਇਤਾਲਵੀ ਭਾਸ਼ਾ:
*ਡਿਵਾਇਨ ਕਾਮੇਡੀ
*ਇਨਫਰਨੋ
* ਪੁਰਗਾਤੋਰੀਓ
*ਪੈਰਾਦਿਸੋ
*ਲਾ ਵੀਟਾ ਨਿਊਓਵਾ
*ਲੇ ਰਿਮੇ
*ਕਾਨਵੀਵਿਓ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਾਲਵੀ ਲੋਕ
ਹੋਮਰ

ਹੋਮਰ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਵਲੋਂ ਯੂਰੋਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਾਂ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬਲ ਮਾਧਿਅਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ - ਇਲਿਅਡ ਅਤੇ ਓਡਿਸੀ। ਇਲਿਅਡ ਵਿੱਚ ਟਰਾਏ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰੀਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਟਰਾਏ ਦੀ ਫ਼ਤਹਿ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਵੀਰ ਅਕਲੀਜ਼ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਗਾਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਹੋਮਰ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਜਾਂ ਹੇੱਲਿਕੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਫ਼ਤਹਿ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਡਿਸੀ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨ ਵੀਰ ਯੂਲੀਸਿਸ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਹੋਮਰ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਈਸਾ ਤੋ ਲਗਭਗ ੧੦੦੦ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਾਦ ਸੀ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਟਰੋਜਨ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਤਾਂ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨਾਨੀ ਇਤਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਕਾਲ ਹੋਮਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ੮੫੦ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ ਟਰੋਜਨ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ੧੧੯੪ - ੧੧੮੪ ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੋਮਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੱਸੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਈਓਨੀਆ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਢਾਢੀ ਸੀ, (ਆਈਓਨੀਆ ਅੱਜ ਦੇ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਐਨਾਤੋਲੀਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ)। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦੰਤਕਥਾਈ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਹੋਮਰਿਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ - ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ, ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲੀਆਡ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ ਰਚੇ ਗਏ ਸਨ - ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਣ ਰਾਏ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਇੱਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲੀਆਡ ਅਤੇ (ਕੁਝ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ) ਓਡੀਸੀ ਦੋਨੋਂ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਦੂਸਰਾ ਹੋਮਰਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ "ਹੋਮਰ" ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਇੱਕ ਲੇਬਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅੱਠਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਈਸਵੀ ਪੂਰਵ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ.
ਹੋਮਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ

]]

ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਇਲੀਆਡ ਅਤੇ ਓਡੀਸੀ 'ਹੋਮਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਦਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "" ਹੋਮਰਿਕ ਭਜਨ "," "ਹੋਮਰ ਅਤੇ ਹਸੀਓਡ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" "," "ਨਿੱਕਾ ਇਲਿਆਡ , ਨੋਸਤੋਈ , ਥੀਬੈਡ , ਸਾਈਪ੍ਰੀਆ , 'ਐਪੀਗੋਨੀ , ਕਾਮਿਕ ਮਿੰਨੀ-ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਬੈਟਰਾਚੋਮੋਮੀਆ ("ਦਿ ਡੱਡੂ-ਚੂਹੇ ਦੀ ਜੰਗ"), ਮਾਰਗਾਈਟਸ , ਓਚਾਲੀਆ ਦਾ ਫੜੇ ਜਾਣਾ , ਅਤੇ ਫੋਕੇਇਸ । ਇਹ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਏ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਮਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੰਤਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਯੂਨਾਨੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਲਈ ਹੋਮਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀਅਤਾ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜਾ ਵੱਧ ਹੋਣ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀ
ਲੀ ਬਾਈ

ਲੀ ਬਾਈ (701-762, ਲੀ ਪਾਈ, ਚੀਨੀ: 李白) ਜਾਂ ਲਈ ਬੋ (ਲੀ ਪੋ) ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਡੂ ਫੂ (712 - 770) ਨੂੰ ਮੱਧ-ਥਾਂਗ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਹਸਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਕਾਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸੁਨਿਹਿਰੀ ਯੁੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਲੀ ਪਾਈ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ 701 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਆਧੁਨਿਕ ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਂਸੂ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਲੀ ਪਾਈ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਧਨੀ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਔਲਾਦ ਸਨ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲੀ। ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ ਹਾਂਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰੰਗ ਮੰਚ ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨੀ ਕਵੀ
ਮਸਜਿਦ

ਮਸਜਿਦ ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ, ਦੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਸੁੰਨੀ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇ ਮਸਜਿਦ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਥਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਉੱਤਰਦੀ ਉਸਨੂੰ ਮੁਸੱਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮਸਜਿਦ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਮਦੀਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੁਸਲਿਮ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਮੁਹੱਮਦ ਨੇ ਰੱਖੀ ਸੀ।
ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ

ਅਕਸਰ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਪਰ ਵੱਡੇ ਗੁੰਬਦ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉੱਚੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹਾਲ ਕਮਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਸਜਿਦਾਂ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ ਗਈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ
ਮੰਦਰ

, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ]]
ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਮੰਦਿਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: मंदिरम ਤੋਂ, IAST: Maṁdiraṁ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਾਧਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਜਾਂ ਦੇਵਸਥਾਨ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਜਿਸ ਥਾਂ ਕਿਸੇ ਆਰਾਧੀਆ ਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉੱਥੇ ਮੂਰਤੀ ਇਤਆਦਿ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਘਰ' ਹੈ। ਵਸਤੂਤ: ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ 'ਦੇਵਮੰਦਰ', 'ਸ਼ਿਵਮੰਦਰ', 'ਕਾਲ਼ੀਮੰਦਰ' ਆਦਿ ਹਨ।

ਅਤੇ ਮੱਠ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ, ਧਰਮ ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਚੇਲਾ ਆਚਾਰੀਆ ਜਾਂ ਧਰਮਗੁਰੂ ਆਪਣੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਹਿਫਾਜਤ ਅਤੇ ਸੰਵਰੱਧਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਮਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਏ ਦੇ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਤ ਹੋ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲ ਸਕੇ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਬੋਧੀ ਵਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਹਿੰਦੂ ਮੱਠਾਂ ਜਾਂ ਈਸਾਈ ਮੋਨੇਸਟਰੀਜ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੱਠ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਦੇ ਕਾਲ ਯਾਨੀ ਸੱਤਵੀਂ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਮਿਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਨੂੰ 'ਕੋਈਲ' ਜਾਂ 'ਕੋਵਿਲ' (கோவில்) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨ ਸਭਿਅਤਾ ਇਤਾਲਵੀ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ ਜੋ 8 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਰੋਮ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5-9 ਕਰੋੜ ਨਿਵਾਸੀਆਂ (ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 20%) ਸਨ) ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 65 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।(25 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਲ)
ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ

ਰੋਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 753 ਈ. ਨੂੰ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾਵਾਂ ਰੋਮੁਲਸ ਅਤੇ ਰੇਮਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਟਰੋਜਨ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਏਨੀਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਐਲਬਾ ਲੋਂਗਾ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੌਮੀਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਮੁਲੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਨੌਮੀਟਰ ਦੀ ਧੀ ਰਹੀਆ ਸਿਲਵੀਆ ਨੇ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਹੀਆ ਸਿਲਵੀਆ ਦਾ ਮਾਰਸ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਰੋਮਨ ਦੇਵਤੇ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮੇ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧਾ-ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

753 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮੁਲਸ ਅਤੇ ਰੇਮਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਘਿਆੜਨ ਨੇ ਉਭਾਰਿਆ ਸੀ।]]

ਨਵਾਂ ਰਾਜਾ ਅਮੁਲੀਅਸ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰੋਮੁਲਸ ਅਤੇ ਰੇਮੁਸ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਵਾਪਿਸ ਨਾ ਮੰਗ ਲੈਣ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਬਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਬਘਿਆੜਨ (ਜਾਂ ਕੁਝ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਚਰਵਾਹੀ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਐਲਬਾ ਲੋਂਗਾ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਸਾਮਰਾਜ

ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ ਟੀਬਰ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੈਲੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਚੌੜਾ ਰਸਤਾ ਸੀ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਬੂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਤੱਕ ਇਟਲੀ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਗੋਤ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਪੈਲੇਟਾਈਨ ਹਿੱਲ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਐਟਰਸਕੇਨਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਐਤਰੁਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਲਗਪਗ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਅਮੀਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਐਟਰਸਕੇਨਜ ਨੇ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੂਲ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਸਾਬੇਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਕਾਂ ਸਨ।

ਰੋਮਨ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਬੂਤ ਫੋਰਮ ਰੋਮਨਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੀਟ ਅਤੇ ਉਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਨੂਮਾ ਪੋਪਲੀਅਸ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਮ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਨੇ ਰੇਜੀਆ ਅਤੇ ਵੈਸਟਲ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਗਣਤੰਤਰ

ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੀਵੀ, ਰੋਮਨ ਰਿਪਬਲਿਕ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 509 ਬੀਸੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਦੇ ਸੱਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਤਰੌਕਿਨ ਪ੍ਰੌਡ, ਨੂੰ ਲੂਸੀਅਸ ਜੂਨੀਅਸ ਬਰੂਟਸ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਚੈਕਾਂ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਸਲਸਨ ਸਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਥੋਰਟੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਿਅਮ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ। ਕੰਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਨੀਲਿਟੀ ਜਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ
ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ

ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਬਲਿਕ ਪਾਰਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 13 ਅਪਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁਰਅਮਨ ਰੈਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਵੱਡੇ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨਾਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਇਹ ਬਾਗ਼ ਰਾਜਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਹਮੀਤ ਸਿੰਘ ਜੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਸੀ। ਜੱਲ੍ਹਾ ਹਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੋਤ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ

ਤੰਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਗ ਮਾਰਕੀਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘ ਕੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਬਾਗ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੀ ਦਿੱਖ ਕਾਫ਼ੀ ਬਦਲੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ


File:Jaliawala bagh park 01.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪਾਰਕ
File:Jaliawala bagh park 02.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
File:Jaliawala bagh park 03.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪਾਰਕ
File:Jaliawala bagh park 04.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪਾਰਕ
File:Jaliawala bagh park 05.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ
File:Jaliawala bagh park 09.jpg|ਜਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਪਾਰਕ
File:Jaliawala bagh park 07.jpg|thumb|ਜਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੱਤਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰਜਲਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਖੂਹ

ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

ਜਲਾਲਿਆਂਵਾਲਿਆ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਹਾਣੀ (ਪੰਜਾਬੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਆਕਰਸ਼ਣ
ਸੋਫੋਕਲੀਜ਼

ਸੋਫੋਕਲਸ (/sɒfəkli ː z/, ਯੂਨਾਨੀ: Σοφοκλῆς, Sophoklēs, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ [sopʰoklɛ̂ːs], ੪੯੭/੬ ਈ. ਪੂ.-ਸਰਦੀਆਂ ੪੦੬/੫ ਈ. ਪੂ.) ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਤਰਾਸਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਬੱਚੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਫੋਕਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ipਡੀਪਸ ਅਤੇ ਐਂਟੀਗੋਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਥੀਬਨ ਨਾਟਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਨਾਟਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਟੈਟ੍ਰੋਲੋਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਹੁਣ ਗੁੰਮ ਗਏ ਹਨ. ਸੋਫੋਕਲਜ਼ ਨੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਤੀਜੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲਾਟ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ. ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਟਕ ਲੇਖਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸੀਕਲਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੱਦ ਤਕ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ।
ਜੀਵਨ

ਸੋਫੀਲਸ, ਸੋਫੀਲਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਪੀਓਸ ਕੋਲਨਲਸ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਡੈਮ (ਛੋਟੇ ਭਾਈਚਾਰੇ) ਦਾ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਇੱਕ ਸੈਟਿੰਗ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉਥੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੋਫੋਕਲਸ ਦਾ ਜਨਮ 490 ਬੀਸੀ ਵਿੱਚ ਮੈਰਾਥਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਹੀ ਸਾਲ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ 497/6 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸੋਫੋਕਲਸ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ (ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੀ) ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ. ਸੋਫੋਕਲਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਤਮਕ ਜਿੱਤ 468 ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਐਥੀਨੀਅਨ ਨਾਟਕ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮਾਸਟਰ, ਏਸਚੇਲਸ ਉੱਤੇ ਡਿਯੋਨਿਸਿਆ ਥੀਏਟਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਇਨਾਮ ਲਿਆ। ਪਲੂਟਾਰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿੱਤ ਅਸਧਾਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ. ਆਰਚਨ ਨੇ ਜੱਟਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁਣਨ ਦੇ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਿਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ। ਪਲੂਟਾਰਕ ਅੱਗੇ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਐਸਕੀਲਸ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਿਸਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਲੂਟਾਰਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਫੋਕਲਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਇਦ 470 ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਟ੍ਰਿਪਟੋਲੇਮਸ ਸ਼ਾਇਦ ਨਾਟਕ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਸੋਫੋਕਲਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਕੰਮ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਸੋਫੋਕਲੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਤੀਜੇ ਅਦਾਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਰਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਐਸਕਲੁਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੋਫੋਕਲਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਐਥੀਨੀਅਨ ਨਾਟਕ ਲਿਖਤ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਤੀਜੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ। ਅਰਸਤੂ ਸੋਫੀਕਲਜ਼ ਨੂੰ ਸਕੈਨੋਗ੍ਰਾਫੀਆ ਜਾਂ ਸੀਨਰੀ-ਪੇਂਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 456 ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਸਟਰ ਏਸਕਲੁਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੋਫੋਕਲਸ ਐਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
ਵਰਜਿਲ

ਪਬਲੀਅਸ ਵਰਜਿਲੀਅਸ ਮਾਰੋ (15 ਅਕਤੂਬਰ, 70 ਈ . ਪੂ . - 21 ਸਤੰਬਰ, 19 ਈ . ਪੂ .) ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਰਜਿਲ ਜਾਂ ਵੇਰਗਿਲ /vɜrdʒəl/ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਗਸਤਾਨ ਕਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮਨ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਲੈਟਿਨ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਕੋਲੋਗਿੳਸ (Eclogues) ਜਾ ਬੱਕੋਲਿਕਸ (Buclics), ਜਿੳਰਜਿਕਸ (Georgics), ਅਤੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਐਨੀਏਦ (Aeneid) ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਵਰਜੀਲਿਅਨਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ ਕੁਝ ਛੋਟੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਲੇਖਕ ੳਸਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਸ ਨੇ ਰੁਤੁਲੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ , ਤੁਰਨੂਸ ਬਾਰੇ ਲਿੱਖਿਆ ਸੀ ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੋਮਨ ਕਵੀ
ਫਰਾਦਾਰੀਕ ਸ਼ੋਪੁਹ

]]

ਫਰਾਦਾਰੀਕ ਫਰਾਂਸੋਇਸ ਸ਼ੋਪੁਹ (/ˈʃoʊpæn/; ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ੳਚਾਰਣ: ​[fʁe.de.ʁik ʃɔ.pɛ̃]; 1 ਮਾਰਚ 1810 - 17 October 1849) ਇੱਕ ਪੋਲਿਸ਼ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਨੋਵਾਦਕ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਪਿਯਾਨੋ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੋਪੁਹ ਵਾਰਸਾ ਦੀ ਡਚੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਜੇਲਾਜੋਵਾ ਵੋਲਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ੳਹ ਇੱਕ ਖਾਸ ਜਾ ਕੌਤਿਕੀ ਬੱਚਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਰਸਾਹ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਹੀ ੳਸਨੇ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1830 ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1810
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1849
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗੀਤਕਾਰ
ਕੁਨਾਨ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਵਾਕਿਆ

ਕੁਨਾਨ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਵਾਕਿਆ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਇੱਕ ਇਲਜਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 1991 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪਿੰਡਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਗੈਂਗਰੇਪ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਰੇਪ ਵਿਕਟਿਮ ਦੀ ਉਮਰ ਸਿਰਫ 14 ਸਾਲ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ FIR ਵਿੱਚ 23 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਯਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। 2007 ਵਿੱਚ 40 ਔਰਤਾਂ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਕਮੀਸ਼ਨ ਕੋਲ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਟਨਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਕੁਪਵਾੜਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ S M ਯਾਸਿਨ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਿੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫੌਜ ਨੇ "ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਵਾੰਗੂ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ।"
ਵਾਕਿਆ

1991 ਦੀ ਫਰਵਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ 68 ਬ੍ਰੀਗੇਡ ਦੀ 4 ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਰਾਇਫਲਸ ਦੇ ਜਵਾਨ ਗਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਨਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡਾ ਦੇ ਮਰਦਾ ਨੂੰ ਕੁਨਾਨ ਦੇ ਦੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾ ਨਾਲ ਰੇਪ ਕੀਤੇ। ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ 70 ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਸਿਰਫ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਵਾਕਿਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਤਕ ਕਿਸੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਰੇਪ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੀ FIR ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਲਿਖਾਈ ਗਈ।
ਇਨਵੈਸਟਿਗੇਸ਼ਨ

ਉਸ ਵਕਤ ਦਾ ਕੁਪਵਾੜਾ ਦਾ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ S M ਯਾਸਿਨ ਕੁਨਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਡਿਵਿਜਨ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜਾਹਤ ਹਬੀਬੁਲਾਹ ਨੂੰ ਲਿੱਖੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਸੀ। ਹਬੀਬੁਲਾਹ ਨੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਕਤ ਤਕ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨਫੀਡੈਨਸ਼ਲ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਪ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸ਼ੱਕੀ ਅਤੇ ਵਧਾਏ-ਚੜ੍ਹਾਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿਫੈਨਸ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਨੇ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਮ ਭੇਜੀ। ਟੀਮ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਉਸ ਵਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਉਂਸਲ ਦਾ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ B G ਵੈਰਗੀਜ਼ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੇਪ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਆਂਤਕਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਹੈ।
ਅਸਰ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ

ਵਾਕਿਏ ਨੇ ਕੁਨਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਪਿੰਡਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਬੜਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਛੱਡਿਆ ਹੈ। 21 ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਟਿਮਾਂ ਦੇ ਟੱਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਾਕਿਏ ਦੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ 2 ਸਟੁਡੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਪਵਾੜਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਗਾਮ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਾਨੇ ਅਤੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅੱਠਵੀ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਉਦਾਂ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ

ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਵਿਕਟਿਮਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮਾਂਪੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਟੱਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ 16 ਸਾਲਾਂ ਧੀ ਨੂੰ 50 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਰੰਡੇ ਪਿਉ ਨਾਲ ਵਿਹਾਉਣ ਦੀ ਗਲ ਕਬੂਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਜਵਾਨ ਮੁੰਡਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਵਾਕਿਏ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਲਾੜਾ ਲੱਭਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਸੀ।
ਡਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ

ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲੈਣ ਲਈ 2007 ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਨਪੋਸ਼ਪੋਰਾ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (KCC) ਬਣਾਈ। KCC ਦਾ ਹੈੱਡ 70 ਸਾਲੀਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਦਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿੱਚ The Indian Express ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਜੇ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟਰ ਜਾਂ ਹਿਊਮਨ ਰਾਇਟਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਬੰਦਾ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾ ਪੁਲਿਸਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਨਟੈਲੀਜੈਨਸ ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਬੰਦੇ ਉਹਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਖਬਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਮੁਸਸਲ ਚੋਕਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਲੇ ਸਾਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਕੋਈ ਪੁਲਿਸਵਾਲਾ ਜਾਂ ਜਾਸੂਸ ਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹਵਾਲੇ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ
ਭਗਵਾਨ

ਰਾਧਾਰਾਣੀ ਨਾਲ]]
ਭਗਵਾਨ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: भगवान् ਤੋਂ ) ਸ਼ਬਦ ਰੱਬ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਰਨੀ, ਦੈਵੀ ਜਾਂ ਪੂਜਨੀ ਹਸਤੀ ਜਾਂ ਚੀਜ਼ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਿਆ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

ਨਾਂਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹੰਮੇਸ਼ਾ ਰੱਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ (ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ), ਸ਼ਿਵ, ਆਦਰਨੀ ਮਹਾਂ-ਪੁਰੱਖਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਧਰਮਗੁਰੂਆਂ, ਗੀਤਾ, ਇਤਆਦਿ ਲਈ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ 'ਭਗਵਤੀ' ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
* ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ
* ਯੋਗ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਰੱਬ

150px|thumbnail|right|ਗਾਡ ਦ ਫਾਦਰ (ਪਰਮਪਿਤਾ)
100px|thumbnail|ਅਰਬੀ ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਨਾਂ

ਰੱਬ ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਪਰਾਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ, ਈਸ਼ਵਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਪਰਕਲਪਨਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਅਵਧਾਰਣਾਵਾਂ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੁਰੱਖ ਰੱਬ ਹੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ। ਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਪਾਸ਼ਚਾਤੀਆ ਮੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਅਵਧਾਰਣਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਹਿਰਾ ਅੰਤਤ ਹੈ ਕਿ ਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਬ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਪਰੇ ਦੋਨ੍ਹੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਸ਼ਚਾਤੀਆ ਧਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਬ ਕੇਵਲ ਪਰੇ ਹੈ। ਰੱਬ ਪਰਬ੍ਰਹਿਮ ਦਾ ਸਗੁਣ ਰੂਪ ਹੈ।

ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਹੀ ਰੱਬ ਮੰਣਦੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੈਵ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ।

ਯੋਗ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਪਾਤੰਜਲਿ ਲਿਖਦੇ ਹੈ- "क्लेशकर्मविपाकाशयॅर्परामृष्टः पुरुषविशेष ईश्वरः"। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੱਬ ਦੀ ਇੱਕ ਮੰਨਯੋਗ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।
(ਉਪਯੁਕਤ ਅਨੁਵਾਦ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।)

ਰੱਬ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹੈ।
ਇਸਲਾਮ ਧਰਮ

ਓਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਈਸਾਈ ਧਰਮ

ਰੱਬ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ — ਪਰਮਪਿਤਾ, ਰੱਬ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ।
ਸਿੱਖ ਧਰਮ

ਸ਼ਿੱਖ ਧਰਮ ਇੱਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅਧਾਰ ਇੱਕ ਰੱਬ ਅਤੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਕ ਪੁਸਤਕ ਅਤੇ ਰਹਿਬਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ==ਹਵਾਲੇ==


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਸ਼ਨ
ਸ਼ਿਵ

ਸ਼ਿਵ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੁਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰਿਆਮੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਧਾਙਗਿਨੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤੀਕੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਧਿਕਤਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੂਰਤ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੌੰਮਿਅ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰੌਦਰਰੂਪ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭਿੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰਸ਼ਟਿ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹਨ। ਤਰਿਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਨਾਦੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ ਦੇ ਆਦਿਸਰੋਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਲ ਮਹਾਂਕਾਲ ਹੀ ਜੋਤੀਸ਼ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਰਥ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋ ਅਤੇ ਪਰਲੋ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹੈ।
ਫੋਟੋ ਗੈਲਰੀ


ਤਸਵੀਰ:Shiv’s temple.jpg|ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੋਕ ਕਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਪਾਰਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Shiva backlighting form.jpg|ਸ਼ਿਵ ਬੈਕਲਾਈਟਿੰਗ ਫਾਰਮ
ਤਸਵੀਰ:Shiv Shakti.jpg|ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ (ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਕਤੀ)
ਤਸਵੀਰ:Shiva dance 2.jpg|ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਨ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
ਤਸਵੀਰ:Shiva Nandi.jpg|ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਜਾਇਆ ਬਲਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੰਦੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ:Siva -Makeup.jpg|ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ "ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਅਭਿਨੈ ਕਰਦਾ ਇਕ ਬਹਿਰੂਪੀਆਂ)
ਤਸਵੀਰ:Sitting lord Shiva statue.jpg|ਬੈਠੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ
ਮਹਾਂਮ੍ਰਤਿਉਂਜੈ ਮੰਤਰ

ਮਹਾਂਮ੍ਰਤਿਉਂਜੈ ਮੰਤਰ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: महामृत्युञ्जय मंत्र, Mahāmṛtyuṃjaya Mantra "ਮ੍ਰਿਤੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰ") ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਰਇੰਬਕਮ ਮੰਤਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ (RV 7.59.12) ਇਹ ਤਰਇੰਬਕ 'ਤਰਿਨੇਤਰਾਂ' ਵਾਲਾ, ਰੁਦਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਤ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਯਜੁਰਵੇਦ (TS 1.8.6.i; VS 3.60) ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਹੈ।

ਮੰਤਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ (ਸੰਸਕਿਤ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁੱਖੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ):

; ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ
: ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्।
: उर्वारुकमिव बन्धनान् मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्॥

; ਗੁਰਮੁੱਖੀ ਲਿਪੀਅੰਤਰਨ
: ਓਮ ਤਰਿਅੰਬਕੰ ਯਜਾਮਹੇ ਸੁਗੰਧਿੰਮ ਪੁਸ਼ਟਿਵਰਧਨੰ।
: ਉਰਵਾਰੁਕਮਿਵ ਬੰਧਨਾਂਨ੍ ਮ੍ਰਤਯੋਰਮੁਕਸ਼ੀਏ ਮਾਮ੍ਰਤਾਤ੍ ॥

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ
ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ

ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਨੌਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦੋਨੋਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੈਰੀ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਹ 605 ਨੰਬਰ ਤੇ ਹੈ। ਮੂਲ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੂੰਬੜੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਇਹ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਚਤੁਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀਆਂ ਹਨ। ਲੂੰਬੜੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਬਿੱਲੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਤਾਂ ਬਸ ਇੱਕੋ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਬਿੱਲੀ ਤੁਰਤ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੂੰਬੜੀ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਈਸਪ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ