JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පරාවර්තනයේ වෙනත් ආකාර

විසරණ පරාවර්තනය

thumb|ඝන පෘෂ්ටයකින් ඇතිවන විසරණ පරාවර්තනය.


ආලෝකය රළු හෝ ගැටිති පෘෂ්ඨයක ගැටුණු විට අන්තර් මුහුණතේ අන්වීක්ෂීය අක්‍රමිකතා නිසා සියලු දිශාවන්ට පෙළාපනී. එසේම ප්‍රතිබිම්භයක් නොසාදයි. මෙය විසරණ පරාවර්තනයයි. පරාවර්තනයේ නිවැරදි ස්වරූපය මුහුණතේ ව්‍යුහය මත රඳා පවතී. විසරණ පරාවර්තනයට බහුල ආකරයක් , ලැම්බර්ටියානු පරාවර්තනය, එනම් සෑම දිශාවකින්ම සමාන දීප්තතාව ( දීප්තිමිතියේ) හෝ විකිරණය (විකිරණමිතිය) ලැම්බට් කොසින්ටග් නියමයෙන් අර්ථ දක්වයි.
ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනය

thumb|මුලු පරාවර්තනයේ මුලධර්ම.


සමහර මුහුණත් ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයක් පෙන්වයි. මෙම මුහුණත්වල ව්‍යුහය ආලෝකය එය පැමිණි දිශාවෙන්ම නැවත ගමන් කරවයි. සරළ ප්‍රතිගාමක පරාවර්තකයක් සාමාන්‍ය කණ්ණාඩි 3ක් එකක් අනෙක සමග අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ලම්භකව තැබීමෙන් තනා ගත හැක. (කෝණික පරාවර්තකය) ප්‍රතිබිම්භය තනි කණ්ණාඩියක් සාදන එකට ප්‍රතිලෝමව සාදයි.

මුහුණතක් මදක් ප්‍රතිගාමක පරාවර්ථිත ලෙස නිමැවීමට සියුම් වර්තන ගෝලයක් ඒ මත තැන්පත් කිරීමෙන් හෝ කුඩා පිරමීඩ වැනි ආකෘති නිර්මාණයෙන් කළ හැක. අවස්ථා දෙකෙහිම , ආලෝකයට එය උපද වූ ස්ථානයට නැවත පරාවර්තනය වීමට අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය සලස්වයි. මෙය මොටර්රථ බලපත් තහඩු ආලෝකය එය පැමිණි දිශාවටම බොහෝ විට පරිවර්තනය කිරීමට හා රථවාහන සංඥා සදහා භාවිතා වේ. මෙම යෙදීමේදී ආලෝකය පසුව ඉදිරියෙන් එන කාරයක ඉදිරිපස ප්‍රධාන පහන් වෙත රියැදුරුගේ ඇස් වෙතට එල්ල වන නිසා පරිපූර්ණ ප්‍රතිගාමක පරාවර්තනයක් අපේක්ෂා නොකෙරේ.
සංකීර්ණ සංයුග්ම පරාවර්තනය

ආලෝකය රේඛීය නොවන ප්‍රකාශ ක්‍රියාවලියකදී එය පැමිණි දිශාවටම නැවත නිවැරදිව පැමිණේ. මෙවැනි වර්ගයේ පර‍ාවර්තන‍යක දී ආලෝකයේ දිශාව පමණක් නොව සැබෑ තරංග පෙරමු‍ණද ප්‍රතිවර්තනය වේ. සංයුග්ම පරාවර්තනයකින් කදම්භයක් පරාවර්තනය කර පිළිබිඹුව දෙවනුව අප්‍රේරණ දෘෂ්ටියක් තුළින් යැවීමෙන් කදම්භයේ අප්‍රේරණයන් ඉවත් කළ හැක.
නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය

බෙරලියම් වැනි නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කරන ද්‍රව්‍ය න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල හා න්‍යෂ්ටික ආයුධවල භාවිතා වේ. භෞතික හා ජෛව විද්‍යාවල , ද්‍රව්‍යයක් තුළ පරමාණුවකින් නියුට්‍රෝන පරාවර්තනය කිරීම එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය අනුමාන කිරීමට භාවිතා කරයි.
ශබ්ද පරාවර්තනය

පැතලි මුහුණතක් මත අන්වායාම ශබ්ද තරංගයක් ගැටුණු විට , ශබ්දය තරංග ආයාමය හා සසඳද්දී පරාවර්තක මුහුණතේ විශාලත්වය විශාල බව සපයමින් පහැදිලි ආකාරයකින් පරාවර්තනය වේ. ශ්‍රව්‍ය ශබ්දයට විශාල පුළුල් සංඛ්‍යාත පරාසයක් (20 සිට 17000 Hz පමණ තෙක්) පවතින බව සලකන්න. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මුහුණතේ ව්‍යුහය හා ස්වභාවය අනුව, පරාවර්තනයේ සමස්ත ස්වභාවය වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස , සවිවර ද්‍රව්‍යය යම් ශක්ති ප්‍රමාණයක් උරා ගනී , දැඩි ද්‍රව්‍ය (දැඩි බව තරංග ආයාමයට සාපේක්ෂය) මගින් සිදු කරනුයේ සමාචාරී ලෙස කිරණ පරාවර්තනයට වඩා ශක්තිය ප්‍රකිරණය කිරීමයි. මෙය ගෘහ නිර්මාණ ධ්වනි විද්‍යාවේ පෙරමු‍ණ ගනී.

බාහිර ශබ්ද ලිහිල් කිරීමේ සිද්ධාන්තයේ සියුම් ශබ්ද ප්‍රමාණයක් විරුද්ධ දිශාවට පරාවර්තනය නිසා පරාවර්තන මුහුණතේ ප්‍රමාණය ශබ්ද බාධක සංකල්පයෙන් මදක් ඉවත් වේ. .
භූ කම්පන පිළිබඳ වූ පරාවර්තනය

භූ කම්පන තරංග භූකම්පා හෝ වෙනත් ප්‍රභව (පිපිරීමක් වැනි) මගින් ඇති කරන අතර පෘථිවි ස්ථර තුළ පරාවර්තනය විය හැක. භූමි කම්පා මගින් නිපදවන තරංගවල ගැඹුරු පරාවර්තන අධ්‍යයනයෙන් භූ කම්පන විද්‍යාඥයින්ට පෘථිවියේ ස්ථරීය ව්‍යුහය නිර්ණය කිරීමට ඉඩ සලසා ඇත. නොගැඹුරු පරාවර්තනයන් පරාවර්තන භූ කම්පන විද්‍යාවේ භාවිතාවන අතර එහි සාමාන්‍යයෙන් පෘථිවි පෘෂ්ඨය අධ්‍යයනයට සහ ඛනිජ තෙල් සහ පාෂාණ වායු තැන්පතු පිරික්සීමට සුවිශේෂය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Reflection_%28physics%29#Other_types_of_reflection
පැස්බරා

පැස්බරා යනු පියෑඹීමට නොහැකි විශාල පක්ෂි විශේෂ කිහිපය අතුරින් එකකට අයත් අප්‍රිකාව නිජ බිම වූ පක්ෂියෙකි. එසේම ස්ට්රූතියෝ විශේෂය සතු එකම ජීවියා ද වේ. ඇතැම් විශලේෂණයන් පෙන්වා දෙන්නේ සෝමාලියානු පැස්බරා සාමාන්ය පැස්බරාගෙන් වෙන්වූ වෙනමම විශේෂයක් වියයුතු බවයි. නමුත් බොහෝ සත්ත්ව විදයාඥයින් සලකන්නේ උප විශේෂයක් ලෙසය.

order Struthioniformes ට අයත් පක්ෂීන් කිහිප දෙනෙකු වන්නේ කිවි, එමූ, සහ අනිකුත් රැටයිට් (ratite)ය. පැස්බරාගේ බාහිර පෙනුමේ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ වන්නේ, දිගු බෙල්ලක් හා දිගු පාද යුගලකින් සමන්විත වීමයි. මෙම ශක්තිමත් පාද යුගලය නිසාවෙන් , පමණ වේගයෙන් දිවීමට හැකියාව ලැබී ඇති අතර එය ගොඩබිම පක්ෂියෙකු සතු උපරිම දිවීමේ වේගය ලෙස සැලකේ. ගොඩබිම ජීවත් වන විශාලතම පක්ෂියා වන පැස්බරා හට විශාලතම බිත්තරය ද හිමි ය.(වඳවී ගිය පක්ෂීන් වූ මැඩගස්කරයේ elephant bird හා නවසීලන්තයේ (giant moa) යෝධ මෝවා ද විශාල බිත්තර දමනු ලැබීය.

පැස්බරාට ආමාශ තුනක් ඇත.

පෑබරගේ මොලයට වඩා ඇස් විශාල වේ

පැස්බරාගේ ප්රධාන ආහාරය වන්නේ ශාඛ කොටස් වන නමුත් අපෘෂ්ඨවංශික කුඩා සතුන් ද ආහාරයට ගනියි. උන් තැනින් තැන යන කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස ජීවත්වන අතර ඊට පහත් පනහත් අතර සංඛයාවක් අයත්වේ. අනතුරකදී පැන දිවීම හෝ සිටින තැනම බිම වැතිරීම උගේ සිරිත වුවද හසුවුවහොත් උගේ ශක්තිමත් පාද වලින් පහරදීමට හැකියාව ඇත. නමුත් Mating patterns differ by geographical region, but territorial males fight for a harem of two to seven females. These fights usually last just minutes, but they can easily cause death through slamming their heads into opponents.

The Ostrich is farmed around the world, particularly for its feathers, which are decorative and are also used as feather dusters. Its skin is used for leather products and its meat marketed commercially.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:Domesticated birds
ප්‍රවර්ගය:Flightless birds
ප්‍රවර්ගය:Genera of birds
ප්‍රවර්ගය:Heraldic birds
ප්‍රවර්ගය:පශු සම්පත්
ප්‍රවර්ගය:Ratites
ප්‍රවර්ගය:Struthio
ප්‍රවර්ගය:Birds of Africa
ප්‍රවර්ගය:Birds of Angola
ප්‍රවර්ගය:Birds of Botswana
ප්‍රවර්ගය:Birds of Chad
ප්‍රවර්ගය:Birds of Djibouti
ප්‍රවර්ගය:Birds of Eritrea
ප්‍රවර්ගය:Birds of Ethiopia
ප්‍රවර්ගය:Birds of Tunisia
ප්‍රවර්ගය:Birds of Kenya
ප්‍රවර්ගය:Birds of Mali
ප්‍රවර්ගය:Birds of Mauritania
ප්‍රවර්ගය:Birds of Namibia
ප්‍රවර්ගය:Birds of Niger
ප්‍රවර්ගය:Birds of Somalia
ප්‍රවර්ගය:Birds of Sudan
ප්‍රවර්ගය:Birds of Tanzania
ප්‍රවර්ගය:Birds of Uganda
ප්‍රවර්ගය:Birds of Zambia
ප්‍රවර්ගය:Birds of Zimbabwe
ප්‍රවර්ගය:Megafauna of Africa
ප්‍රවර්ගය:Animals described in 1758
සන්ධි

සන්ධි සිංහල භාෂාවේ වචන වල උච්චාරණය පහසු විම සදහා නිසි ලෙස වචන එක් වී ගැළපීම සන්ධි නම් වේ. සිංහල භාෂාවේ සන්ධි වර්ග 10කි.
ස්වර සන්ධිය

පළමුවැනි පදයේ අග ගාත්‍රක්ෂරය (හල් අකුර) හා දෙවෙනි පදයේ මුල් ස්වරය එක් වී පද ගැළපීම ස්වර සන්ධිය නම් වේ.

උදා - මල්+අසුන = මලසුන නිල්+අඹර = නිලඹර නිල්+උපුල් = නිලුපුල්
පුර්වස්වර ‍ලෝප සන්ධිය

පළමුවන පදයේ අග අකුර ‍ලොප් වි (ඉවත් වී ) ඉතිරි ගාත්‍රක්ෂරය(හල් අකුර) හා දෙවෙනි පදයේ මුල් ස්වරය හා එකට ගැළපීම පුර්වස්වර ලෝප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - දන්ත+ආලේප (දන්+ත්+අ+ආලේප) = දන්තාලේප උත්තම+ආචාර (උත්ත+ම්+අ+ආචාර) = උත්තමාචාර
පරස්වර ලෝප සන්ධිය

සන්ධි වන පද දෙකෙන් දෙවෙනි පදයේ මුල් ස්වරය ‍ලොප් වී (ඉවත් වී ) පද ගැළපීම පරස්වර ලෝප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - ගුරු+උතුමා = ගුරුතුමා සුර+අඟන = සුරඟන හබර+අල = හබරල
ජන්ම+උත්සවය=ජන්මත්සවය / ජන්මෝත්සවය ද
ස්වරාදේශ සන්ධිය

පළමුවැනි පදයේ අග ස්වරයත් දෙවැනි පදයේ මුල් ස්වරයත් යන දෙක ම වෙනුවට වෙනත් ස්වරයක් අලුතෙන් ආදේශ කිරීමෙන් පද ගැළපීම ස්වරාදේශ සන්ධිය නම් වේ.

උදා - ජාතික+අභිමානය - ජාතික්+අ+අභිමානය (ආ) = ජාතිකාභිමානය වීර+උදාර - වීර්+අ+උදාර(ඹ) = වීරෝදාර

දංකඩ යන සන්ධි පදය විසන්ධි කිරිම
පළමුපදයේ අග ගාත්‍රාක්ෂරය (හල් අකුර) ස්වරය සමග ‍ලොප් වී(ඉවත් වී) අර්ධ අනුනාසිකය පුර්ණ අනුනාසිකයක් බවට පත්විමෙන් පද ගැළපීම ගාත්‍රාක්ෂර ලෝප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - කෙළොඹ+තොට (කො ළො+ඹ+අ+තොට) = කොළොම්තොට තඹ+පලා (ත+ඹ+අ+පලා) = තම්පලා
ගාත්‍රා‍දේශ සන්ධිය

පළමුවැනි පදයේ අග ගාත්‍රාක්ෂරය (හල් අකුර) හෝ දෙවෙනි පදයේ මුල් ගාත්‍රාක්ෂරය (හල් අකුර) හෝ ලොප් වි (ඉවත් වී) වෙනත් ගාත්‍රාක්ෂරයක් (හල් අකුරක්) අලුතෙන් ආදේශ වීමෙන් (පැමිණීමෙන් )පද ගැළපීම ගාත්‍රාදේශ සනිධිය නම් වේ.

උදා - පිළි+කම් (පිළි+ක්+අ+ම්) ක් තැනට ය් ආදේශ වීමෙන් = පිළියම් සිත්+කරු (සිත්+ක්+අ+රු) = ක් තැනට අ ආදේශ වීමෙන් = සිත්තරු
ආගම සන්ධිය

පළමුවැනි පදයේ අග ස්වරය ‍ලොප් නොවී (ඉවත් නොවී) දෙ‍වැනි පදයේ මුල් ස්වරය වෙත ගාත්‍රාක්ෂරයක් (හල් අකුරක්) අලුතෙන් ආදේශ වීමෙන් (පැමිණිමෙන්) පද ගැළපීම ආගම සන්ධිය නම් වේ.

උදා - කටු+අල කටු+වි+අල = කටුවල නි+අවුල්
නි+ර්+අවුල් = නිරවුල් නො+එක්
නො+ය්+එක්(ය්)
නොයෙක්
පුර්වරූප සන්ධිය

පළමුවැනි පද‍යේ අග ගාත්‍රාක්ෂරයේ (හල් අකුරේ)ස්වරැපය ම (හැඩයම) දෙවෙනි පදයේ මුල් ගාත්‍රාක්ෂරය ද ගැනිමෙන් පද ගැළපීම පුර්වරූප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - සිත්+කම් = සිත්තම් කම්+හල = කම්මල
පරරූප සන්ධිය

දෙවෙනි පදයේ පළමුවැනි ගාත්‍රාක්ෂරයේ (හල් අකුරේ) ස්වරැපය ම (හැඩය ම) පළමුවැනි පදයේ අග ගාත්‍රාක්ෂරය ද (හල් අකුර ද ) ගැනීමෙන් පද ගැළපීම පරරැප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - අත්+ලස් = අල්ලස් දුක්+පත් = දුප්පත් කොක්+ගල = කොග්ගල
ද්විත්ව රැප සන්ධිය

පළමුවැනි පදයේ අග ස්වරය ලොප් වි (ඉවත් වි) ඉතිරි ගාත්‍රාක්ෂරය(හල් අකුර) දෙකක් බවට පත් වී ඉන් එක් ගාත්‍රාක්ෂරයක් (හල් අකුරක්) දෙවැනි පදයේ මුල් ස්වරය සමඟ එක්විමෙන් පද ගැළපීම ද්විත්වරැප සන්ධිය නම් වේ.

උදා - වක්+අත්ත (වක්+ක්+අත්ත) = වක්කත්ත කොස්+ඇට (කොස්+ස්+ඇට) = කොස්සැට
තුරුමග

හි තුරුමගක්]]
දෙපසින්ම ගසු සිටුවා සෘජු මාර්ග ඉංග්‍රීසි බසින් avenue නමින් හඳින්වේ. සිංහලෙන් මෙයට ආසන්නම සම්ප්‍රදායික යෙදුම දෙවැට වුවද එය නිවරදි තේරුම ලබා නොදේ. තුරුමග යන්න නිවැරදි පරිවර්තනයයි.
තුරුමග වචනය මුලු කාලයේ නොතිබුනු බැවින් කොළඹ නගරයේ පැරණි avenue නාම සිංහලට පරිවර්ථනයේදී මාවත ලෙසම යොදා ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් තුරුමං

* නිදහස් තුරුමග ( නිදහස් මාවත) - කුරුඳුවත්ත
* රීඩ් තුරුමග - කුරුඳුවත්ත
References

ප්‍රවර්ගය:මාර්ග
ප්‍රවර්ගය:උද්‍යානකරණය
පිංතාලිය

මහ මග ගමන් කරන මගීන්ගේ පැන් පවස සංසිඳුවා ගැනීම පිණිස මාර්ගය අසල තබා ඇති පානීය ජල බඳුන පිංතාලිය/පැන්තාලිය නම් වේ. මෙලෙස මහ මග යන එන්නන්ගේ පිපාසය සංසිඳවා ගනු පිණිස පැන් කළයක් තැබීම සහ එය හිස්වූවිට නැවත පිරිසිදු ජලය පුරවා තැබීම හා පැන් ගැනීමට භාජනයක් හා බීම පිණිස තවත් භාජනයක් තැබීම උසස් පින්කමක් ලෙස, එකල පැරණි ජනයා විශ්වාස කළහ.

පැන්තාලියෙන් පැන් ලබාගැනීම සඳහා පැන්ළුව (කෙණෙස්ස) පවතී. හැන්දක් වැනි ව්‍යුහයක් වන එය, පැන්තාලියෙන් පරෙස්සමට පැන් ලබා ගැනීම උදෙසා භාවිතා කරයි. විවිධ දෑ යොදාගනිමින් පැන් ලබාගැනීම නිසා පැන්තාලියෙහි වූ ජලය අපිරිසිදු වීම, මෙම පැන්ළුව මගින් අවම කරයි.

මහ මග යන එන්නන්ගේ පිපාසය සංසිඳවා ගනු පිණිස පානීය ජල බඳුනක් තැබීමේ මෙම වටිනා සංස්කෘතිය, ශ්‍රී ලංකාවේ සහ මියන්මාරයෙහි දැකගත හැකිවෙයි.
මේවාද බලන්න

* අම්බලම
මූලාශ්‍ර
මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව

{{බුද්ධ ධර්මය සහ බුද්ධාගම}චීන: 中道 zhōngdào; ජපන්: 中道 chūdō) යනු, උන්වහන්සේ විසින් අවබෝධ කරගත් විමුක්තිය කරා මෙහෙයවන මාර්ගයෙහි ස්වභාවය විස්තර කිරීමට සිද්ධාර්ථ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ භාවිතා කළ පදයයි. මජ්ඣිම පටිපදා යන්න බුදුන් වහන්සේ විසින් පළමුව භාවිතා කර ඇත්තේ, උන්වහන්සේගේ පළමු දේශනාවෙහිදී (ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය) කාමසුකල්ලිකානුයෝගය සහ අත්තකිලමතානුයෝගය යන අන්ත අතහැර පිළිපාදිය යුතු ආර්ය මාර්ගය ලෙස ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය විස්තර කිරීමටයි.

පසුව පාලි සාහිත්‍යය විසින්, ශාශ්වත දෘෂ්ටිය සහ උච්ඡේද සෘෂ්ටිය යන අන්ත අතර මැදි දැක්මක් වන ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය පිළිබඳ බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මය හැඳින්වීමටද මැදුම් පිළිවෙත යන පදය යොදා ගති.

මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව යනු ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයට අනුව ජීවත් වීමයි. උච්ඡඡේද වාදයත් ශාස්වත වාදයත් අතර වූවක් නොව මෙය ඉන් බොහො වෙනස් වූවකි.මෙහි මධ්‍යම යන්නේ අර්ථය ප්‍රධාන යන්නයි.
සමාන පද

* මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව
* මැදුම් පිළිවෙත
*මජ්ඣිමා පටිපදාව
*මැද මාවත
* මාර්ග සත්‍ය
* ආර්ය මාර්ගය
* ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ග
* දුක්ඛ ගාමිණී නිරෝධ පටිපදා
වදන්

* මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවෙහි “මධ්‍යම ” යන වචනයෙන් අදහස් කරන්නේ “මැද ඇති” යන්න නොව “ප්‍රධාන” යන්නයි. (උදා:- මධ්‍යම තැපැල් හුවමාරුව, මධ්‍යම බස් නැවතුම්පල)


* "ආර්ය" යන වචනයහි තේරුම “උතුම්” යන්නයි. බුදු,පසේබුදු,මහරහත් උතුමන්ලා වහන්සේලා ද ආර්ය නම් වෙති. මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව,උන්වහන්සේලා විසින් පිළිපදින ලද අංග අටකින් යුත් ප්රවතිපත්ති මාර්ගයක් නිසා ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ග යන නමින්ද හැදින්වේ.

* සසර දුක් නැති කිරීම “දුක්ඛ නිරෝධ” නමින් හැදින්වේ. මධ්යලම ප්රයතිපදාව සසර දුක් නිවාලන ,නිවනට පමුණුවන ප්‍රතිපත්තිය වන හෙයින් දුක්ඛ නිරෝධගාමිණී පටිපදා නමින් ද හැදින්වේ.
මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවේ අෂ්ඨාගය
A) සීල (හික්මවාගැනීම)

1) නිවැරදි වචන ( සම්මා වාචා )

2) නිවැරදි කර්මාන්ත (සම්මා කම්මන්ත)

3) නිවැරදි දිවි පැවැත්ම (සම්මා ආජීව )
B)සමාධි (කෙලෙස් යටපත් කරගැනීම)

4) නිවැරදි වෑයම ( සම්මා වායාම)

5) නිවැරදි සිහිය ( සම්මා සති)

6) නිවැරදි සිත් එකඟකම ( සම්මා සමාධි )
C) ප්‍රඥා(කෙලෙස් නැති කරගැනීම)

7) නිවැරදි දැකීම ( සම්මා දිට්ඨි )

8) නිවැරදි සංකල්පනාව (සම්මා සංකප්ප )
සටහන්
ආශ්‍රිත ලිපි

* මධ්‍යමක
වැඩිදුර කියවීම්
බාහිර යොමු

* මැදුම් පිළිවෙත
* මැදුම් පිළිවෙත
* මැදුම් පිළිවෙත
* මැදුම් පිළිවෙත
*මජ්ඣිමා පටිපදාව හා මැද මාවත https://panhinda.sirisaddharmaya.net/මජ්ඣිමා-පටිපදාව-හා-මැද/

ප්‍රවර්ගය:ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය
දේශමාන්‍ය

දේශමාන්‍ය (‍ජාතියෙහි අභිමානය) යනු, ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් සිවිල් සම්මානයක් ‍ලෙසින් පිරිනැමෙන දෙවන ඉහළතම ශ්‍රී ලාංකික ජාතික සම්මානය ( ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය ට පසුපසින්) වේ. එය සාම්ප්‍රදායික ලෙසින් ලාභියාගේ නමට අභිධානයක් හෝ උපසර්ගයක් හෝ ලෙසින් භාවිතා ‍වේ.
ලාභීන්

‍දේශමාන්‍ය ලාභීන් අතර පහතවුන් සිටින මුත් ඔවුන් සියල්ල පහත නොදැක්වේ:
ශාස්ත්‍රඥයන්

*රාධිකා කුමාරස්වාමි – විද්වත්, මානව අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකරු, UNHR රාජ්‍යතාන්ත්‍රික
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය

* ජෙෆ්රි බාවා - ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී
කලාව

* ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේව – සංගීත අධ්‍යක්ෂක
සිවිල් සේවය, දේශපාලකයන්, රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයන්

* වර්නන් මෙන්ඩිස් – රාජ්‍යතාන්ත්‍රික
* නිශ්ශංක විජයරත්න – දේශපාලනඥ
* ජේම්ස් පීටර් ඔබේසේකර III – දේශපාලනඥ
* බ්‍රැඩ්මන් වීරකෝන් – සිවිල් සේවක
* නෙවිල් කනකරත්න – රාජ්‍යතාන්ත්‍රික
* මොහාමඩ් අබ්දුල් බකීර් මාකර් – දේශපාලනඥ
* ඩොරීන් යං වික්‍රමසිංහ – දේශපාලනඥ
* එච්. ඇල් ද සිල්වා – රාජ්‍යතාන්ත්‍රික, ජනාධිපති නීතිඥ
කර්මාන්ත

* හැරී ජයවර්ධන – ව්‍යාපාරික, විවිධාංග
* කෙන් බාලේන්ද්‍ර – ව්‍යාපාරික, විවිධාංග
* ලලිත් කොතලාවල – ව්‍යාපාරික, සෙලින්කෝ
අධිකරණය

* වී. මාණික්කවාසගර් – මහාධිකරණ විනිශ්චයකාර
හමුදාව

* ඩී. එස්. ආටිගල – ජනරාල්
* ඩෙනිස් පෙරේරා - ලුතිනන් ජනරාල්
* පැඩී මෙන්ඩිස් - එයාර් චයිෂ් මාර්ෂල්
අනිර්දිෂට

*නිශ්ශංක විජේවර්ධන
*ආචාර්ය නන්දදේව විජේසේකර
*මහාචාර්යය නන්දදාස කෝදාගොඩ
*ඊ. එල්. බී. හුරුල්ලේ
*මහාචාර්යය ඒ. එච්. ෂෙරිෆ්ඩීන්
*මහේෂ් අමලීන්
*සෝලි කැප්ටන්
ආශ්‍රිත
මෙයද බලන්න

*ශ්‍රී ලාංකික සම්මාන ක්‍රම විධිය
*ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය
*දේශබන්ධු

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා‍වේ නම්බුනාම, භූෂණ, හා පදක්කම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් ප්‍රදාන හා භූෂණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි අභිධානයන්
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු යනු ‍ගොඩනැගිලි සැලසුම්කරනය හා පිරිසැලසුම පිළිබඳව පුහුණුව හා වරලත් සහ, ගොඩනැගිල්ලක් තැනී‍මේ ක්‍රියාවලිය අධීක්ෂණය කිරීමෙහි නිරතවන්නෙකු වෙයි. ශබ්දනිෂ්පත්තියේ ආකාරයට, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා යන අරුත දෙන ඉංග්‍රීසි වදන වන architect ආකි‍ටෙක්ට් බිඳී එන්නේ ලතින් architectus ආකි‍ටෙක්ටස් යන්නෙන් වන අතර, එය බිඳී ඇත්තේ ග්‍රීක arkhitekton ආකි‍ටෙක්ටෝන් (arkhi-, ආකි-, ප්‍රධාන + tekton, ටෙක්ටෝන්,ගොඩනගන්නා), එනම් ප්‍රධාන ගොඩනගන්නා යන්නෙනි.
ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙක් යනු ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමේ දී සිදු කෙරෙන සැලසුම් කිරීම්, සැලසුම් නිර්මාණය කිරීම් සම්බන්ධව කටයුතු කරන පුද්ගලයෙකි. ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ආකිටෙක්ට්" යන වචනය පැමිණ ඇත්තේ ග්‍රීක් භාෂාවේ ආකිටෙක්ටන්"/arkhitekton (ආකි-ප්‍රධාන, ටෙක්ටන්-තනන්නා) යන වචනය ඇසුරෙනි. පුළුල්ව අර්ථ දැක්වීමේ දී ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා යනු පුද්ගලයින්ගේ අවශ්‍යතාවයන් නිර්මිත පරිසරයට පරිවර්තනය කරන්නෙකි.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු සෑමවිටකම පාහේ පොදු ජනතාවගේ ආරක්ෂාව හා සුභ සිද්ධිය සඳහා වන වෘත්තිමය තීරණ ගත යුතුය. ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ට, අනෙක් වෘත්තීයන්හි නියැලෙන පුද්ගලයින් මෙන්ම ඒ සඳහාම වූ විශේෂිත අධ්‍යාපනයක් ලබා තිබීම හා පළපුරුද්දක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයෙහි නියැලීමට අවශ්‍ය සුදුසුකම් නොයෙකුත් ස්ථානයන්ට අනුව වෙනස් වේ.

ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු හට ජීවමානව සිටියදී ලැබිය හැකි උසස්ම සම්මානය වන්නේ ප්රිට්ස්කර් ත්‍යාගයයි (Pritzker Prize). එය ගෘහනිර්මාණය සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය ලෙසද හැඳින්වේ. ගෘහ නිර්මාණය සඳහා වන සම්මානයන් ඇමරිකානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ රාජකීය ආයතනය වැනි ජාතික ප්‍රාදේශීය වෘත්තිමය සංගම් මඟින් ද ප්‍රදානය කෙරේ. එවැනි තවත් සම්මානය ලෙස අල්බාර් ආල්ටෝ පදක්කම (පින්ලන්තය) සහ කාල්ස්බර්ග් ගෘහ නිර්මාණ සම්මානය (ඩෙන්මාර්කය) හැඳින්විය හැක. ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා යන යෙදුම වෘත්තිමය වශයෙන් සුදුසුකම් ලැබූ පුද්ගලයෙකු හැඳින්වීමට භාවිතා කළ ද, එය බොහෝ විට නිර්මිත හෝ ස්වාභාවික අවස්ථාවන් වලදී ක්‍රමවත්භාවයක් ලබා දෙන්නා වූ පුද්ගලයෙකු හැඳින්වීමට ද භාවිතා වේ.
ජෝර්ජියා

ජෝර්ජියා යන්නට ප්‍රමුඛ අර්ථ දෙකක් ඇත:

* ජෝර්ජියා (රට), පූර්වයෙහි හැඳින්වුනේ:
** ජෝර්ජියානු සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජය (1921–1991), සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩු සංගමයෙහි කොටසකි
** ජෝර්ජියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (1918–1921)
** ජෝර්ජියානු රාජධානිය, ‍බොහෝ පූර්ව ජෝර්ජියානු රාජධානි සහ රාජ්‍යයන්; බලන්න ජෝර්ජියාවෙහි ඉතිහාසය
* ජෝර්ජියා (එ.ජ. ජනපදය), පූර්වයෙහි හැඳින්වුනේ:
** ජෝර්ජියානු ඒකාබද්ධ රාජ්‍යය (1861–1870), ඇමරිකානු ඒකාබද්ධ රාජ්‍යයන්ගේ කොටසකි; බලන්න ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙහි දී ජෝර්ජියාව
** ජෝර්ජියා ප්‍රාන්තය (1732–1776)

ජෝර්ජියා යන්න පහත දෑ ට ද යොමු විය හැක:
ස්ථාන

* Georgia, Indiana, United States
* Georgia, Vermont, United States
* Georgia Avenue, in Washington, DC, United States
* Georgia Street, in Vancouver, British Columbia, Canada
* New Georgia, Solomon Islands
* South Georgia and the South Sandwich Islands, British overseas territory in the South Atlantic/Southern Ocean
* Strait of Georgia, British Columbia, Canada
Media and entertainment

* Georgia (1988 film), Australian thriller
* Georgia (1995 film), American independent drama
* Georgia (2010 film), U.S.-Georgian drama about Georgia's conflict with Russia
* "Georgia" (song), 2005 song by Field Mob
* "Georgia on My Mind", 1930 song by Hoagy Carmichael
* "Sweet Georgia Brown", a 1925 jazz standard and pop tune
* "Georgia," 2007 song by Hanson, on the album The Walk
Ships

* CSS Georgia (battery), floating battery, commissioned 1863
* CSS Georgia (cruiser), merchantman, commissioned 1863
* SS Georgia, oil tanker, commissioned 1908
* USS Georgia (BB-15), battleship, commissioned 1906
* USS Georgia (SSGN-729), submarine, commissioned 1984
වෙනත් භාවිතා

* Georgia (drink)
* Georgia (name), female given name
* Georgia (typeface)
* Georgia-Pacific, an American pulp and paper company
* University of Georgia, a major public research university in the U.S. state
* Georgia Bulldogs, the athletic program of the University of Georgia
අමතර අවධානයට

*
* Georgian (disambiguation)
* George (disambiguation)
යුරෝපය

යුරෝපය ලෝකයේ මහාද්වීප හතෙන් එකක් වන අතර එය යුරේසියාවේ බටහිර අර්ධද්වීප කොටසේ පිහිටා ඇත. එය ආසියාවෙන් වෙන් වන්නේ යූරල් කඳු, යූරල් ගඟ, කැස්පියන් මුහුද, කොකේසස් ප්‍රදේශය සහ කළු මුහුද මගිනි. යුරෝපය උතුරින් ආක්ටික් සාගරයෙන් ද, බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් ද, දකුණින් මධ්‍යධරණී මුහුදින් ද, ගිනිකොණින් කළු මුහුදින් ද මායිම් වේ. කෙසේ වෙතත් මහාද්වීපය යන පදයට ඇති විවිධ එකිනෙකට විරුද්ධ අදහස් නිසා මෙම සීමා මතභේදාත්මක ය.

යුරෝපය මතුපිට වර්ගප්‍රමාණය අනුව ලොව දෙවැනියට කුඩාතමයා වේ. එහි ඇති රටවල් 50ක් පමණ අතරින් වර්ගප්‍රමාණය හා ජනගහණය අනුව විශාලතමයා රුසියාව ද කුඩාතමයා වතිකානුව ද වේ. කෙසේ වෙතත් යුරෝපයට අයත් වන්නේ රුසියාවේ එක් කොටසක් පමණි. ජනගහණය අතින් යුරෝපයට හිමි වන්නේ තුන්වැනි තැනය. පළමු සහ දෙවැනි තැන් ආසියාවට හා අප්‍රිකාවට හිමි වේ.
මූලාශ්‍ර


ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය
ප්‍රවර්ගය:මහාද්වීප
අබා (චිත්‍රපටිය)

අබා යනු ජැක්සන් ඇන්තනි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද චිත්‍රපටියකි. මෙහි කතා පුවත මෙයට අවුරුදු 2400 කට පෙර සිටි පණ්ඩුකාභය රජතුමාගේ අතීත කතාව පාදක කරගෙන නිර්මිතය. චිත්‍රපටියේ නම ප්‍රධාන චරිතයට යොදන තවත් නමක් වන "පඩු අබා" යන නමින් ලබා ගත්තකි. ජැක්සන් ඇන්තනි ගේ පුත් සජිත අනුත්තර මෙහි ප්‍රධාන චරිතය රග පාන අතර මාලිනී ෆොන්සේකා, රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය, ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස් , සබීතා පෙරේරා සහ තවත් ජනප්‍රිය නළු නිලියන් රැසක් මෙහි රංගනයේ යෙදේ.
රංගනය

* පණ්ඩුකාභය ලෙසින් සජිත් අනුත්තර
* පණ්ඩුල බ්‍රාහ්මණයා ලෙසින් රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය
* භද්‍රකච්ඡායනා ලෙසින් මාලිනී ෆොන්සේකා
* උන්මාද චිත්‍රා ලෙසින් සබීතා පෙරේරා
* දීඝ ගාමිණී ලෙසින් කාන්චන කොඩිතුවක්කු
* හබරා ලෙසින් සෞම්‍ය ලියනගේ
* පරුමකයා ලෙසින් ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්
* පණ්ඩුවාසදේව රජ ලෙසින් නීල් අලස්
* අභය ලෙසින් ලූෂන් බුලත්සිංහල
*බිමල් ජයකොඩි
චිත්‍රපට කාර්ය මණ්ඩලය

* අධ්‍යක්ෂක - ජැක්සන් ඇන්තනී
ඉතිහාසය විකෘත කිරීම

මහාවංශය පරිදී පණ්ඩුකාභයගේ පියා වන්නේ උන්මාද චිත්‍රාගේ මාමාගේ පුත් දීඝගාමිණී වන අතර, මෙම චිත්‍රපටයේදී පණ්ඩුකාභයගේ පියා වන්නේ එක්ටැම් ගෙය මුර කල චිත්‍රරාජ නමැත්තෙකු බව දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා රාජ වංශය අවජාතකයෙකු වෙතින් විකාශය වන බවක් දක්වයි.
භාහිර සබැදි


1 Jackson Anthony

ප්‍රවර්ගය:සිනමාව
ආශ්‍රිත
නිරවි යුද්ධය

නිරවි යුද්ධය හෙවත් සීතල යුද්ධය () යනු 1945 සිට 1991 දක්වා ඇමෙරිකාව,බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය හා සෝවියට් දේශය අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්දව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්දව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ද කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.


ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය
කාබෝහයිඩ්‍රේට

thumb|ලැක්ටෝස් යනු කිරිවල අන්තර්ගත ඩයිසැකරයිඩයකි. මෙය සෑදී ඇත්තේ D- ගැලැක්ටෝස් සහ D - ග්ලුකෝස් අණු  - 1 – 4 ග්ලයිකොසිඩික් බන්ධන මගින් එකිනෙක සම්බන්ධ වීමෙනි.
කාබෝහයිඩ්‍රේට (සජලනය වු කාබන්) හෝ සැකරයිඩ (ග්‍රීකභාෂාවෙන් සීනි යන අරුත් ඇති ) ප්‍රෝටීන , ලිපිඩ න්‍යෂ්ටික අම්ල යන ප්‍රධාන ජීව විද්‍යාත්මක අණු අතරින් බහුලවම ඇති අණු වර්ගයයි. එය ජීවීන් තුළ ශක්තිය ගබඩා කිරීම හා ප්‍රවාහනය (පිෂ්ඨය හා ග්ලයිකොජන් මගින්) සහ ශාකවල සෙලියුලෝස්, සතුන්ගේ කයිටීන් මගින් සන්ධාරක සැකිලි සෑදීම සිදුකරයි. මීට අමතරව කාබෝහයිඩ්‍රේට් හා එහි ව්‍යුත්පන්නයන් ප්‍රතිශක්තිකරන පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වයට , ප්‍රජනනය සදහා , රුධිර කැටි ගැසීම සදහා සහ වර්ධනයට උපකාරීවේ.
රසායනික සංයුතිය

C, H, O යන පරමාණු වලින් සමන්විත ය. Hට O අනුපාතය 2:1 කි. පොදු සූත්‍රය CxH2yOy=Cx(H2O)y වේ. x හා y යනු 3 හෝ 3ට වැඩි සංඛ්‍යාය.
රසායනික සංයුතිය අනුව කාබෝහයිඩ්‍රේට යනු හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩ ඇතුළත් ඇල්ඩියිඩ හෝ කීටෝන වේ. රසායනික සංයුතිය අනුව ‍කාබෝහයිඩ්‍රේට යනු ක්‍රියාකාරී ඇල්ඩිහයිඩය හෝ කීටෝනවලින් සැදුම්ලත් එම ඇල්ඩිහයිඩ හා කීටෝන සම්බන්ධ කාබන් පරමාණු වලට සම්බන්ධ නොවු හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩ සමුහයකින් සැදුම්ලත් කාබනික සංඝටකයකි. මුලික කාබෝහයිඩ්‍රේට අණු මොනොසැකරයිඩ නම්වේ. ඒවා ග්ලුකෝස් , ග්ලැක්ටෝස් හා ෆ්රුක්ටෝ ස් නම්වේ. මොනොසැකරයිඩයන්හි මුලික අණුක ව්‍යුහය (CH2O)n වේ.මෙහි n යනු තුන හෝ තුනට වැඩි අගයක් වන අතර මෙම මුලික අණුක ව්‍යුහයට වඩා සුළු වශයෙන් වෙනස් වන අණුද කාබෝහයිඩ්‍රේට නම්වේ. කෙසේ වුවද ෆෝමැල්ඩිහයිඩ වැනි මෙම මුලික අණුක ව්‍යුහය ඇති සංඝටකයක් කාබෝහයිඩ්‍රේට යන වදනෙහි ඉතාමත් නිරවද්‍යතාවයක් නොවුනද අත්දැකීම් බහුල නොවු ආධුනිකයෙකුට පවා කාබෝහයිඩ්‍රේටයක් වෙන්කොට හදුනාගැනීම අපහසු නොවේ. මොනොසැකරයිඩ අසීමිතව ආකාර කිහිපයකටම එකිනෙක බන්ධනය කළ හැකිවේ. බොහෝ කාබෝහයිඩ්‍රේට වර්ග මොනොසැකරයිඩ කාණ්ඩ කිහිපයක් හෝ එකක් ඉවත් වීමෙන් සෑදුණු විශේෂණය වු මොනොසැකරයිඩ වලින් සැදුම්ලත්ය. උදාහරණයක් ලෙසට DNA වල සංඝටකයක් වන ඩිඔක්සිරයිබෝස් රයිබෝස් වලද , විශේෂණය වීමක් N- ඇසිටයිල්ග්ලුකොසැමයින් යන නයිට්‍රජන් අන්තර්ගත ග්ලුකෝසය මගින් කයිටීන් සෑදීමද ගතහැකිවේ. කාබෝහයිඩ්‍රේට නාමකරණයේදී එය -ඕස් යන නමින් කෙළවරවේ.
කාබෝහයිඩ්‍රේට වර්ග
අමතර අවධානයට

* Bioplastic
* Carbohydrate NMR
* Gluconeogenesis – A process where glucose can be synthesized by non-carbohydrate sources.
* Glycobiology
* Glycogen
* Glycoinformatics
* Glycolipid
* Glycome
* Glycomics
* Glycosyl
* Macromolecule
* Saccharic acid
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

* Carbohydrates, including interactive models and animations (Requires MDL Chime)
* IUPAC-IUBMB Joint Commission on Biochemical Nomenclature (JCBN): Carbohydrate Nomenclature
* Carbohydrates detailed
* Carbohydrates and Glycosylation – The Virtual Library of Biochemistry, Molecular Biology and Cell Biology
* Functional Glycomics Gateway, a collaboration between the Consortium for Functional Glycomics and Nature Publishing Group



ප්‍රවර්ගය:පෝෂණය
ප්‍රවර්ගය:පෝෂණ සංඝටක
ජරාමරණ

පාලි හා සංස්කෘත භාෂාවන්හි ජරාමරණ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ‘වයස්ගතවීම හා ජරාවට පත්වීම’ සහ ‘මරණයට පත්වීම’ යි. බුද්ධ ධර්මය තුල ජරාමරණ යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ සෑම සත්වයෙක්ම සංසාර චක‍්‍රය තුල සිය නැවත උත්පත්තියට ප‍්‍රථම ජීවිතය අවසානයේ දුක් විඳීමයි.
දුක්ඛ සත්‍යය

බුද්ධ ධර්මයේ අරමුණ වන්නේ දුකින් මිදීමයි. මේ සඳහා බුදුන් වහන්සේ උගන්වන මාර්ගය චතුරාර්ය සත්‍ය තුල ගැබ්ව ඇත. මෙයින් පළවන සත්‍යය වන්නේ දුකයි. උන්වහන්සේ ‘දුක’ පිලිබඳව නැවත නැවත සිය ඉගැන්වීම් තුල මෙසේ දක්වා සිටියි.

‘මහණෙනි දුක්ඛ සත්‍යය යනු මෙයයි. උපත දුකකි, වයසට යාම දුකකි, මරණය දුකකි, අපි‍්‍රයයන් හා එක්ව විසීම දුකකි, පි‍්‍රයයන්ගෙන් වෙන්වීම දුකකි, අප කැමති දේ නොලැබීම දුකකි, කෙටියෙන් කියන්නේ නම් පංච කාමයන්හි ගැලීම දුකකි.’

බුදුන්වහන්සේ සිය ඉගැන්වීමේ වත් තැනක මෙසේ වැඩිදුරටත් දක්වයි.

’වයසට යාම යනු කුමක්ද ? ජරාවට පත්වීම, හිසකේ සුදුවීම, සම රැලිවැටීම, ශක්තිය හීනවීම, වයසටයාම නම් වෙයි.
‘මරණය යනු කුමක්ද ? දිරාපත්වීම, මියයාම, මරණය, කාළය අවසන්වීම, සියල්ල හැරයාමට සිදුවීම, ශරීරය හැරයාමට සිදුවීම මරණය යනුවෙන් හැඳින්වේ.’
දුක් විඳීමේ සංඛත චක‍්‍රය

උත්පත්තිය විසින් ඇති කරන නිධානයන් 12 නි එකකි ජරාමරණ. එනම් ඉපදුනු සෑම අයෙකුම, විශ්වයේ සෑම ජීවියකුම, දෙවියන්, මිනිසුන් හා සත්වයින්ද ජරාමරණයට පත්වෙති. සිය ජීවිතකාළය තුල නිර්වාණාවබෝධය නොලැබූ සෑම අයෙකු මෙන්ම සෝවාන් ඵලයට පත් බෝධිසත්වයින්ද නැවත නැවත උත්පත්තිය ලබමින් සංසාර චක‍්‍රය තුල ගමන් කරනු ඇත.

ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ සංකල්ප