JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

ਲਲਿਤ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (Russian: Музей изобразительных искусств им. А.С. Пушкина) ਮਾਸਕੋ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੰਗੀਤਕ ਤਿਉਹਾਰ ਸਵਿਆਤੋਸਲਾਵ ਰਿਕਟਰ ਦਾ ਦਸੰਬਰ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 1981 ਦੇ ਬਾਅਦ ਪੁਸ਼ਕਿਨ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਿਲਡਿੰਗ

ਪੁਸਕਿਨ ਸਟੇਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਆਫ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਰੋਮਨ ਕਲੇਨ ਅਤੇ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਸ਼ੁਕੋਵ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੂਰੀ ਨੈਚਏਵ-ਮਾਲਤਸਵ ਦੁਆਰਾ ਵਿੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ 1898 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1912 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਇਵਾਨ ਰੇਰਬਰਗ, ਨੇ 1909 ਤਕ, 12 ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

2008 ਵਿਚ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਮਿਤ੍ਰੀ ਏ. ਮੇਦਵੇਦਵ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ 177 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਗੈਲਰੀ


File:Goldfund von Eberswalde.jpg|ਏਬਰਸਵਾਲਡੇ ਹੋਰਡ
File:Tesoro di priamo, grande diadema con pendenti, oro, cat. 10, 01.JPG|ਪ੍ਰਯਾਮ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ
File:Moskou-papyrus.jpg|ਮਾਸਕੋ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕ ਪਪਾਇਰਸ
File:Fayum-Man-Gold-Crown.jpg|ਫਿਊਮ ਦੇ ਮਮੀ ਪੋਰਟਰੇਟ
File:Botticelli (Sandro di Mariano Filipepi) - Annunciation - Google Art Project.jpg|ਘੋਸ਼ਣਾਕ੍ਰਿਤ ਸੈਂਡਰੋ ਬੌਟੀਸੈਲੀ
File:Lucas Cranach d.Ä. - Madonna mit Kind (ca.1520).jpg|ਮੈਡੋਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਤ ਲੂਕਾ ਕ੍ਰਾਨਾ ਦੀ ਐਲਡਰ
File:Paris Bordon - Sibilla davanti ad Augusto - Museo Puskin - Mosca.jpg|ਸਮਰਾਟ ਔਗਸਟਸ ਨੂੰ ਸਿਬਿਲ ਦਾ ਭੂਤ ਕ੍ਰਿਤੀ: ਪੈਰਿਸ ਬਾਰਡੋਨ
File:Rembrandt Harmensz van Rijn - Ahasuerus, Haman and Esther - Google Art Project.jpg|Ahasuerus and Haman at the Feast of Esther by Rembrandt
File:Giambattista Pittoni-Sophonisba.jpg|Death of Sophonisba by Giambattista Pittoni
File:Edgar Germain Hilaire Degas 076.jpg|Blue dancers by Edgar Degas
File:Mardi gras, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|Fatnacht (Mardi Gras) by Paul Cézanne
File:Lautrec Yvette Guilbert.jpg|Yvette Guilbert by Henri de Toulouse-Lautrec
File:Actress Jeane Samary IMG 6910.JPG|Portrait of actress Jeane Samary by Pierre-Auguste Renoir
File:Paul Gauguin 072.jpg|The Night Cafe, Arles by Paul Gauguin
File:red vineyards.jpg| The Red Vineyard only painting sold by Vincent van Gogh
File:Pablo Picasso, 1905, Acrobate à la Boule (Acrobat on a Ball), oil on canvas, 147 x 95 cm, The Pushkin Museum, Moscow.jpg|ਇੱਕ ਬਾਲਦੀਵਾਰ ਤੇ ਕਲਾਬਾਜ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਪਾਬਲੋ ਪਿਕਾਸੋ

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਸ਼ਕਿਨ
ਧੀ

ਵਾਂ-ਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ 1931 ਦੀ ਤਸਵੀਰ]]

ਧੀ ਜਾਂ ਬੇਟੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਦੀਨ ਔਲਾਦ; ਕੁੜੀ, ਜਾਂ ਮਾਦਾ ਪਸ਼ੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਰ ਹਮਰੁਤਬਾ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਬੇਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਰਦ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਖ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪਰਿਵਾਰਕ ਹੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਮਦੀਨ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਢੰਗ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਬਣ ਗਈ ਹੈ 'ਪੁੱਤਰ ਮਿੱਠੜੇ ਮੇਵੇ, ਰੱਬ ਸਭ ਨੂੰ ਦੇਵੇ'।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਿਸ਼ਤੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਟੱਬਰ
ਗਦਰ

ਗੁੰਮਦੀ ਵਿੱਟਲ ਰਾਓ (31 ਜਨਵਰੀ 1949 - 6 ਅਗਸਤ 2023), ਜਿਸਨੂੰ ਗਦਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲੰਗਨਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੀ। ਗੱਦਾਰ ਨਕਸਲਵਾਦੀ-ਮਾਓਵਾਦੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਰਜੇ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।

ਗੱਦਾਰ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਕਸਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1975 ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਜਾਤੀ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ (ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ-ਲੈਨਿਨਵਾਦੀ) ਪੀਪਲਜ਼ ਵਾਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿੰਗ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨ ਨਾਟਯ ਮੰਡਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1987 ਵਿੱਚ ਕਰਮਚੇਡੂ ਕਤਲੇਆਮ ਵੱਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ₹1 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਕਦ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ

ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਭਾਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਗਦਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਰਾਜ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੇਠਲੀਆਂ ਜਾਤਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਲਈ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਨਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਓਸੀ ਅਤੇ ਬੀਸੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਉਸਨੇ ਗੌਡ ਦੇ ਏਪੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਵੇਂਦਰ ਗੌਡ ਦੀ ਐਨਟੀਪੀਪੀ (ਨਵਾ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਪ੍ਰਜਾ ਪਾਰਟੀ) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ

ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਗੱਦਾਰ ਨੂੰ 20 ਜੁਲਾਈ 2023 ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ 3 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਬਾਈਪਾਸ ਸਰਜਰੀ ਹੋਈ। ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ, 6 ਅਗਸਤ 2023 ਨੂੰ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ
ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ:

* 1995: ਓਰੇ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ "ਮੱਲੇਥੀਗਾ ਕੁ ਪੰਡੀਰੀ ਵੋਲੇ" ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਗੀਤਕਾਰ ਲਈ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ (ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ)
* 2011: ਜੈ ਬੋਲੋ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਪਲੇਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਨੰਦੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਨੰਦੇੜ

ਨੰਦੇੜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ 79ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਾਠਵਾੜਾ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਹੈ।

ਆਖ਼ਰੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਬਿਤਾਏ ਅਤੇ 1708 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੇੜ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੰਦੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਅਸ਼ਟਪਦੀ

ਅਸ਼ਟਪਦੀ ਅੱਠ ਪਦਾਂ ਦੇ ਛੰਦ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੌੜੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਪਦੀ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਅਸਟਪਦੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ 24 ਅਸਟਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਅਸਟਪਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਤਮਿਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਤਮ ਆਤਮਿਕ ਸਪਰਪਣ ਦੀ ਲੈਅ ਹੈ।
ਜਾਣ ਪਛਾਣ

ਜਿਸ ਪਦ-ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਪਦੇ ਜਾਂ ਪਦੀਆਂ ਸਕਿੰਲਿਤ ਹੋਣ, ਉਸਨੂੰ ‘ਅਸ਼ਟਪਦੀ ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ‘ਚਉਪਦੇ’ ਇੱਕ ਪਦ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ‘ਅਸ਼ਟਮੀ’ ਵੀ ਪਦ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੋਈ ਛੰਦ-ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਠ ਪਦੇ ਜਾਪਦੀਆਂ ਸੰਕਲਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਦ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ‘ਅਸ਼ਟਰਪਦੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਪਦਿਆ/ ਪਦੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ‘ਅਸ਼ਟਪਦੀ’ ਸਿਰਲੇਖ ਅਧੀਨ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਦ-ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਧਿਕਾਂਸ਼ ਅਸ਼ਪਦੀਆਂ ਹਨ।
‘ਪਦਾ’ ਨੂੰ ‘ਬੰਦ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਪਦੇ। ਪਦੀਆਂ ਦੀ ਤੁਕ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਤੋਂ ਦਸ ਤਕ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਅਨੁਸਾਰ ‘ ਹਰ ਪਹਿਲੇ ਪਦੇ ਬੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਪੰਕਿਤੀਆਂ ਰਹਾਉ(ਟੇਕ) ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਅਸ਼ਟਪਦੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਸੰਯੋਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ’
ਰਹਉ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਠਹਿਰਾਉ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਹਾਉ (ਟੇਕ) ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੀ ਅਸ਼ਟਪਦੀ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਰੱਹਸਵਾਦੀ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ –ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ‘ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਪਈ, ਨਿਸ਼ਾਨੀ, ਉਪਾਸਨਾ, ਸਾਰ ਆਦਿ ਛੰਦਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ‘ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ’ ਵਿੱਚ 29 ਅਸ਼ਟਪਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

*ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ
*ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ
ਹਵਾਲਾ

ਡਾ.ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ, ਸਾਹਿੱਤ ਕੋਸ਼ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ ਰੂਪ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਪਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜ ਦਾ ਸੰਗਿਆਤਮਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿੱਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਪਾਲ ਜੋਗਿੰਦਰ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਹਨ। ਰਾਜਪਾਲ ਦਾ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਘਰ ਰਾਜ-ਭਵਨ ਹੈ ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਈਟਾਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਖ ਆਯੁਕਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਰਾਜਪਾਲੋਂ ਕੀ ਸੂਚੀ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਐਮਨਾਬਾਦ

ਐਮਨਾਬਾਦ (ਉਰਦੂ, ایمن آباد) ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ. ਨੈਸ਼ਨਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਐਮਨਾਬਾਦ ਹਲਕਾ NA-98 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (1469-1539) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਯਦਪੁਰ ਸੀ।
ਭੂਗੋਲ

ਐਮਨਾਬਾਦ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ 4-ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੜਕ ਦੇ ਟੋਟੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਹ ਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ।
ਬਸ਼ਕੋਰਤੋਸਤਾਨ

ਬਸ਼ਕੋਰਤੋਸਤਾਨ ਗਣਰਾਜ (; , Başqortostan Respublikahı), also known as Bashkiria () ਰੂਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਖੰਡ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗਣਤੰਤਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੋਲਗਾ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਯੂਰਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਉਫਾ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 1,43,600 ਵਰਗ ਕਿਮੀ ਹੈ (ਯਾਨੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਛੱਤੀਸਗੜ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰਤਾ ਕੁ ਜਿਆਦਾ)। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਸ਼ਕੀਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਮਾਤਭੂਮੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੰਨ 2002 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲਗਭਗ 36% ਲੋਕ ਰੂਸੀ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ, 30% ਬਸ਼ਕੀਰ ਸਮੁਦਾਏ ਅਤੇ 24 % ਤਾਤਾਰ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਬਸ਼ਕੀਰ ਅਤੇ ਤਾਤਾਰ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਾਈਆਂ ਹਨ। 2010 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 4,072,292 ਸੀ।
ਬਸ਼ਕੋਰਤੋਸਤਾਨ ਕਰੀਬ 41 ਲੱਖ ਵਸੋਂ ਨਾਲ ਰੂਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਣਰਾਜ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋੜ

*ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਗਾਣ ਬਸ਼ਕੀਰ ਵਿੱਚ
*ਗਣਰਾਜ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀਗਾਣ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਸ਼ਕੋਰਤੋਸਤਾਨ
ਬਾਣਭੱਟ

ਬਾਣਭੱਟ () ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦਾ ਰਾਜਕਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੱਤਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਉੱਨਤੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਰੰਥ ਹਨ: ਹਰਸ਼ਚਰਿਤ ਅਤੇ ਕਾਦੰਬਰੀ। ਕਾਦੰਬਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਣ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸਦੇ ਬੇਟੇ ਭੂਸ਼ਣਭੱਟ ਨੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ। ਕਾਦੰਬਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਬਾਣਭੱਟ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕਾਲ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਦੰਬਰੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਚਰਿਤੰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਉੱਛਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸੋਨ ਨਦੀ (ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿਰੰਣਿਇਬਾਹੁ) ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰੀਤੀਕੂਟ ਨਾਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭੱਟਰਾਵ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਬਾਣਭੱਟ ਦੇ ਦਾਦਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਥਪਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਬਾਣ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤਰਭਾਨੁ ਰਾਵ ਸੀ। ਬਾਣ ਦੇ ਬਾਲਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਰਾਜਦੇਵੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਬਾਣ ਅਜੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦ ਛੱਡਕੇ ਚੱਲੇ ਗਏ।

ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਣਭੱਟ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇਖਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਤੁਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਨੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕਵੀ ਈਸ਼ਾਨ ਰਾਵ, ਦੋ ਭੱਟਰਾਵ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਏਕ ਪਾਠਕ, ਇੱਕ ਸੁਨਿਆਰ, ਇੱਕ ਰਤਨਾਕਰ, ਇੱਕ ਲੇਖਕ, ਇੱਕ ਪੁਸਤਕਾਵਰਕ, ਇੱਕ ਮਾਰਦਗਿਕ, ਦੋ ਗਾਇਕ, ਇੱਕ ਦਰਬਾਨ, ਬੰਸਰੀਵਾਦਕ, ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਅਧਿਆਪਕ, ਇੱਕ ਨਾਚਾ, ਇੱਕ ਆਕਸ਼ਿਕ, ਇੱਕ ਨਟ, ਇੱਕ ਨਾਚੀ, ਇੱਕ ਤਾਂਤਰਿਕ, ਇੱਕ ਧਾਤੁਵਿਦਿਆ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਂਦਰਜਾਲਿਕ ਆਦਿ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰੀਤੀਕੂਟ ਪਰਤਿਆ। ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਕੁੱਝ ਚੁਗਲਖੋਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਬਾਣ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚੱਲ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਅਜਿਰਾਵਤੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮਾਲਵਾਧੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ‘ਅਯਮਸੌਭੁਜੰਗ:'(ਇਹ ਉਹੀ ਸੱਪ ਹੈ)। ਖ਼ੈਰ ਬਾਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਉਸ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸਮਰਾਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿਕੇ ਬਾਣ ਵਾਪਸ ਪਰਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਹਰਸ਼ਚਰਿਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰਸ਼ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।

ਬਾਣ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ ਇੱਥੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਣ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕੁੱਝ ਵੀ ਗਿਆਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਕਾਦੰਬਰੀ

ਕਾਦੰਬਰੀ ਇੱਕ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਬਾਣਭੱਟ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਥਾਨਕ ਸ਼ਾਇਦ ਗੁਣਾਢਿਅ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ਬੱਡਕਹਾ (ਵ੍ਰਹਦਕਥਾ) ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੁਮਾਨਸ ਦੀ ਕਥਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਬਾਣਭੱਟ ਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੂਸ਼ਣਭੱਟ (ਜਾਂ ਪੁਲਿੰਦਭੱਟ) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਲਿਖੇ ਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਪੂਰਵਭਾਗ ਅਤੇ ਆਪ ਲਿਖੇ ਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਉੱਤਰਭਾਗ ਰੱਖਿਆ।
ਬਾਹਰੀਸਰੋਤ

* ਕਾਦੰਬਰੀ_ਪੂਰਵਭਾਗ'
* ਕਾਦੰਬਰੀ (ਗੂਗਲ ਪੁਸਤਕ; ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ - ਰਾਧਾਵੱਲਭ ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ)
* English translation of Kaadambaree

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨਾਵਲ
ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ

ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਕਲਾ ਹੈ, ਜੋਕਿ ਲਿਖਾਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅੱਖਰ ਚੌੜੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰ, ਬ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਮਕਾਲੀਨ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਿਕ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰਾਂ ਹੈ, “ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਊ, ਲੈਅਪੂਰਵਕ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਢਾਲਦੇ ਹਾਂ”I

ਆਧੁਨਿਕ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਖਾਈ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਫਾਇਨਆਰਟ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਕਲਾਸੀਕਲ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ, ਟਾਇਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਨਾਨ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੇ ਨਿਮੰਤਰਣ ਪੱਤਰਾਂ, ਫ਼ੌਂਟ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਟਾਇਪੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਹੱਥੀਂ ਲਿਖੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤੇ ਲੋਗੋ, ਧਾਰਮਿਕ ਕਲਾ, ਐਲਾਨਾਂ, ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਕਲਾ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਸਮਗਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਚਾਲੂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸੰਸ਼ਾ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਤੇ, ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਾਈ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਔਜ਼ਾਰ

ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਦੁਆਰਾ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਔਜ਼ਾਰ ਹਨ- ਪੈਨ ਅਤੇ ਬੁ੍ਸ਼। ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਪੈਨ ਆਪਣੀ ਨਿਭ ਨਾਲ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਲੈਟ, ਗੋਲ ਜਾਂ ਪੁਆਇਂਟਡ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਕੁਝ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਮਲਟੀ ਨਿਭ ਪੈਨਾਂ– ਸਟੀਲ ਬ੍ਰੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਕੰਮ ਫੈਲਟ-ਟੀਪ ਅਤੇ ਬਾੱਲ ਪੁਆਇੰਟ ਪੈਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਐਂਗਲ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫਰ ਦੇ ਕੁਝ ਸਟਾਇਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੌਥਿਕ ਸਕਰਿਪਟ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਟਬ ਨਿਭ ਪੈਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਲਿਖਾਈ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਹੀ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਲ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸਿਆਹੀ, ਜੋਕਿ ਛਪਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਚਿਪਚਿਪੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਕਾਗ਼ਜ਼, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਖਣ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੇ ਪ੍ਯੋਗ ਨਾਲ ਲਿਖਾਵਟ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਾਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਂਲਾਕਿ ਪਰਚਮੈਂਟ ਅਤੇ ਵੈਲਮ ਦਾ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਕੂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਾਮੁਕੰਮਲ ਨੂੰ ਮਿਟਾਣੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਇਟ ਬਾਕਸ ਨੂੰ ਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ, ਇਜ਼ਾਜਤ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੈਂਸਿਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾਏ ਬਗੈਰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਲਾਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਲਈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਇਟ ਬਾਕਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਮਪਲੇਟਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਲਡ ਪੇਪਰ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਇਟ ਬਾਕਸ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ, ਹਰ ਤਿਮਾਹੀ ਅਤੇ ਅੱਧੇ ਇੰਚ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਪਰ ਇੰਚ ਖਾਲੀ ਅਸਥਾਨ ਕਦੀ ਕਦੀ ਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਲਿਟੈਰਿਆ ਅਨਸਿਆਲਸ ਹੈ (ਇਸ ਲਈ ਨਾਂ) ਕਾਲੇਜ ਰੂਲ ਕਾਗਜ਼ ਇੱਕ ਸੇਧ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀਪੈਨ ਅਤੇ ਬੁ੍ਸ਼ ਹਨ:-

* ਕੂਇਲ
* ਡਿਪ ਪੈਨ
* ਇੰਕ ਬ੍ਸ਼
* ਕੂਆਲਮ
* ਫ਼ਾਉਨਟੇਨ ਪੈਨ
* ਬੈਂਗਣ
ਹਵਾਲੇ:-

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਲਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ
ਐਚ ਐਸ ਫੂਲਕਾ

ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਚ ਐਸ ਫੂਲਕਾ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਸੀਨੀਅਰ ਐਡਵੋਕੇਟ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫੂਲਕਾ ਦਾ ਜਨ‍ਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ਜਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਕਸਬਾ ਭਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸ‍ਨਾਤਕ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਲ ਐਲ ਬੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪ‍ਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ 1984 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੇ ਆਰੋਪੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਨਵਰੀ 2014 ਵਿੱਚ ਫੂਲਕਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 2014 ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਂ‍ਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2017-2022
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ 2012-2017
ਸਰੇਂਦਰ ਵਰਮਾ

ਸਰੇਂਦਰ ਵਰਮਾ (ਜਨਮ 7 ਸਤੰਬਰ 1941) ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਹੈ। ਸੂਰਿਯਾ ਕੀ ਅੰਤਿਮ ਕਿਰਨ ਸੇ ਸੂਰਿਯਾ ਕੀ ਪਹਲੀ ਕਿਰਨ ਤਕ (1972) ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਖੂਬ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਹ ਛੇ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਨਾਲ ਚਿਰੋਕੀ ਸਾਂਝ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ 1993 ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ 1996 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਨਾਵਲ

* ਦੋ ਮੁਰਦੋਂ ਕੇ ਲੀਏ ਗੁਲਦਸਤਾ (2000)
* ਮੁਝੇ ਚਾਂਦ ਚਾਹਿਏ (1993)
* "ਕਟਨਾ ਸ਼ਾਮੀ ਕਾ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਪਦਮਾਪਾਨ੍ਖੁਰੀ ਕੀ ਧਰ ਸੇ"(2010)
ਨਾਟਕ

* ਸੂਰਿਯਾ ਕੀ ਅੰਤਿਮ ਕਿਰਨ ਸੇ ਸੂਰਿਯਾ ਕੀ ਪਹਲੀ ਕਿਰਨ ਤਕ (1972)
* ਆਠਵਾਂ ਸਰਗ (1976)
* ਛੋਟੇ ਸਯਾਦ ਬੜੇ ਸਯਾਦ (1978)
* ਕੈਦ-ਏ-ਹਯਾਤ (1983)
* "ਰੱਤ ਕਾ ਕੰਗਨ," (2011)
ਸੂਰਿਯਾ ਕੀ ਅੰਤਿਮ ਕਿਰਨ ਸੇ... ਨੂੰ ਜਾਯਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਚਾਰੀ ਨੇ From sunset to sunrise ਨਾਮ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ।.
* "ਦਰੋਪਦੀ"
* "ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਕੀ ਅੰਗੂਠੀ"
ਹਵਾਲੇ
ਪੈਂਟਾਗਨ

ਪੈਂਟਾਗਨ (The Pentagon) ਯੂਨਾਇਟਡ ਸਟੇਟਸ ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰਜਿਨਿਆ ਦੀ ਅਰਿੰਗਟਨ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪੈਂਟਾਗਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਡਿਫੈਂਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੂਸਰੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ 11 ਸਤੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 15 ਜਨਵਰੀ 1943 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਜਨਰਲ ਬ੍ਰੇਹੋਨ ਸੋਮਰਵੈੱਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ; ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਕਰਨਲ ਲੇਸਲੀ ਗਰੋਵਜ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ 8 ਕਰੋੜ 30 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਫਲਸਫੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੁ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਭੂਤਪੂਰਵ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ (5 ਸਤੰਬਰ) ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ, ਵਿਸ਼ਵ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1962 'ਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਡਾ.ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਨ ਕਿੱਤੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਸਾਲ 1967 ਤੋਂ ਇਹ ਦਿਨ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੌਕੇ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਲ੍ਹੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਮਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਬੱਧ ਬਣਾਉਣਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ-ਮਾਤਰ ਉਪਾਅ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾ.ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਮੁਲਕ 'ਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੀਚੇ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਡਾ. ਸਰਵੇਪੱਲੀ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਨੁਪਾਲਨ ਦਿਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਗੋਵਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ

ਪੰਡਿਤ ਗੋਬਿੰਦ ਵੱਲਭ ਪੰਤ (10 ਸਤੰਬਰ 1887 – 7 ਮਾਰਚ 1961) ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਵਾਉਣ ਅਤੇ ਜਮੀਂਦਾਰੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਯੋਗਦਾਨ ਸੀ।
ਜੀਵਨੀ

ਪੰਤ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਅਲਮੋੜਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੋਂਤ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੰਤ। ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਦਲੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਨੇ, ਬਦਰੀ ਦੱਤ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸੋਚ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
1905 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਲਮੋੜਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਦੇ ਮਯੋਰ ਸੇਂਟਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਸਾਬ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਮਜ਼ਮੂਨਾਂ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਵੈਸੇਵਕ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1907 ਵਿੱਚ ਬੀਏ ਅਤੇ 1909 ਵਿੱਚ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਜ ਵਲੋਂ ਲੈਮਸਡੇਨ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਮੰਤਰੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਨਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1957 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉੱਤਮ ਕਾਰਜ ਦੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1887
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1961
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਸੰਸਾਰਪੁਰ (ਜਲੰਧਰ)

ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ

ਜਲੰਧਰ ਛਾਉਣੀ ਦੀ ਨਿਆਈਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹਾਕੀ ਹੁਨਰ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮੰਨਵਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 8 ਵਾਰੀ ਉਲੰਪਿਕ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੌਰਵਮਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ 14 ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਖੇਡੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।
ਉੱਘੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ

*ਕਰਨਲ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ (1928 ਐਮਸਟਰਡਮ ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ)
*ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ (1936 ਵਿੱਚ ਰੈਸਟ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡੇ)
*ਊਧਮ ਸਿਘ ਕੁਲਾਰ (1948 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ - ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ 1952, 1956, 1960 ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ)
*ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ (1960 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ।)
*ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ
*ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ
*ਕਰਨਲ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ
*ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ
*ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ
ਗੈਲਰੀ


Round Glass Punjab Hockey Academy, Sansarpur.jpg|thumb|ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਮਾਰਟ ਸਕੂਲ, ਸੰਸਾਰਪੁਰ ( ਜਲੰਧਰ)ਰਾਊਂਡ ਗਲਾਸ ਪੰਜਾਬ ਹਾਕੀ ਅਕੈਡਮੀ, ਸੰਸਾਰਪੁਰ
Gurduara Shahidaan, Sansarpur ( Jalandhar).jpg|ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਸ਼ਹੀਦਾਂ, ਸੰਸਾਰਪੁਰ
Sansar Hockey Association Estd.1926.jpg|ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਹਾਕੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ
Old Hockey Ground View.jpg|ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਕੀ ਮੈਦਾਨ
New Hockey Ground.jpg|ਨਵਾਂ ਹਾਕੀ ਮੈਦਾਨ
Old Hockey Ground.jpg|ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਹਾਕੀ ਮੈਦਾਨ ਦਾ 1 ਨਵੰਬਰ, 2025 ਦੀ ਸਵੇਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ

ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਿਲੌਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ
ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ

ਬਚਿੰਤ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁੜਕਾ ਕਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦੇ ਹੋਏ, 1929 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੰਚਾਇਤ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬਚਿੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜਰਗੜੀ

ਜਰਗੜੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪਾਇਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦਾ ਸਰਹੰਦ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਸਿਆ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਧਮੋਟ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਰਗ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 3 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਰਗੜੀ ਪਿੰਡ ਖੰਨਾ - ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਜਲਾਜਣ ਤੋਂ 2.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ 4.5 ਕੁ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਸਿਹੌੜਾ ਜੰਡਾਲੀ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪਿੰਡ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਇਲ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਪਾਚੀ

ਅਪਾਚੀ ਜਾਂ ਅਪਾਚੇ ਉਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਲ ਅਮਰੀਕੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਜਾਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਆਥਾਬਾਸਕਾਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਖੇਤਰ ਪੂਰਬੀ ਐਰਿਜੋਨਾ, ਉੱਤਰ=ਪੱਛਮੀ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਨਵਾਂ ਮੈਕਸੀਕੋ, ਟੈਕਸਾਸ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਰਦ=ਗਿਰਦ ਦੇ ਕੁੱਝ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬੀਲੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਯੂਰਪੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੀਤਾ। ਅਪਾਚੀ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਖੂੰਖਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੋਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਆਲਮਗੀਰ)

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ (ਆਲਮਗੀਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ), ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਲਮਗੀਰ, ਜਿਲ੍ਹੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰੁਕੇ ਸਨ।
ਗੈਲਰੀ


Image:Alamgir inside.JPG|Guru Granth Sahib
Image:Maingate alamgir.JPG|Main gate
Image:Alamgir boorasahib.JPG|Bhoora Sahib
Image:Boorasahib.JPG|Path to Bhoora Sahib
Image:Alamgir diwan.JPG|ਆਲਮਗੀਰ ਸਾਹਿਬ
Image:Alamgir backside.JPG|Front view
Image:Alamgir slok.JPG|ਆਲਮਗੀਰ ਸਾਹਿਬ
Image:Alamgir sideview.JPG|ਆਲਮਗੀਰ ਸਾਹਿਬ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ