JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Vertaling

:Vir inligting oor vertalers in rekenaarwetenskap, sien vertalerkonstruksie.
duimnael|Rosettasteen

Vertaalkunde is die studie van die vertaling van natuurlike tale. Terwyl vertaling verwys na die oordrag van 'n teks in 'n brontaal na 'n teikentaal. 'n Doel wat deur vertalers gestel word is om ekwivalensie te bereik tussen die twee tekste. 'n Probleem daarby is dat die kulture van die twee tale se spreker verskil. Domestikering en vervreemding is twee verskillende strategieë wat vertalers gebruik.

Die veld sluit ook in:
* Literêre vertaling
* Lokalisering
* Skermvertaling
* Tegniese vertaling

Velde wat hiermee verband hou is:
* Landeskunde
* Pragmatiek
* Semiotiek
* Taalwetenskappe
Sien ook

* Internasionale Vertalingsdag
*Brontaal
*Teikentaal


Kategorie:Taalkunde
Kategorie:Vertaling
Vrystaat

Die Vrystaat (Suid-Sotho: Foreistata, Engels: Free State) is een van die nege provinsies van Suid-Afrika. Sy hoofstad is Bloemfontein wat ook Suid-Afrika se geregtelike hoofstad is.

duimnael|links|Die Vierde Raadsaal, setel van die Vrystaatse provinsiale wetgewer
Op 'n landkaart lyk die Vrystaat nog net soos die ou Boererepubliek van die negentiende eeu, die Oranje-Vrystaat – in die landelike hartland van Suid-Afrika. Maar in die twintigste eeu is sy landelikheid veral in die noorde dramaties verander deur die ontdekking van goud en die vervaardiging van olie uit steenkool. Die ou naam Oranje-Vrystaat is in Junie 1995 tot Vrystaat verkort.
Geskiedenis

Sien Oranje-Vrystaat
Demografie

duimnael|links|Meerderheidstale in die Vrystaat:


* Bevolking (2017-skatting): 2 890 000.
* Tale: Suid-Sotho (64,4%), gevolg deur Afrikaans (14%).
* Meeste van die wit- en bruinmense praat Afrikaans, die meeste Indiërs praat Engels en meeste van die swartmense praat Suid-Sotho.
Geografie

Oppervlakte: Sowat 129 825 km².
Ligging en topografie

Die Vrystaat lê tussen die Oranje- en die Vaalrivier en word omring (kloksgewys van bo af) deur Gauteng, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Lesotho, die Oos-Kaap, die Noord-Kaap en Noordwes. Die provinsie is geleë op die Hoëveld, die groot plato waarop 'n groot deel van die Suid-Afrikaanse binneland lê. In die verre weste is die Vrystaat plat en yl begroei, maar die res van die provinsie word deur uitgebreide grasvlaktes gekenmerk. Die landskap raak heel aanskoulik in die Oos-Vrystaat namate 'n mens die Drakensberge nader.
Distrikte

Daar is 4 distrikte in die provinsie Vrystaat, naamlik:
* Fezile Dabi (voorheen Noord-Vrystaat)
* Lejweleputswa (voorheen Gold Fields)
* Thabo Mofutsanyana
* Xhariep
Dorpe en stede

duimnael|Bloemfontein
duimnael|Bloemfontein
duimnael|Clarens, Vrystaat|Clarens
duimnael|Cornelia
* Arlington
* Bethlehem
* Bethulie
* Bloemfontein
* Bothaville
* Brandfort
* Clarens
* Ficksburg
* Frankfort
* Gariepdam
* Harrismith
* Heilbron
* Hennenman
* Hobhouse
* Jagersfontein
* Koffiefontein
* Koppies
* Kroonstad
* Ladybrand
* Odendaalsrus
* Parys
* Petrus Steyn
* Phuthaditjhaba
* Reddersburg
* Reitz
* Rouxville
* Sasolburg
* Senekal
* Smithfield
* Thaba Nchu
* Theunissen
* Trompsburg
* Virginia
* Vrede
* Vredefort
* Welkom
* Winburg
* Zastron
Ekonomie

duimnael|Beeste wei naby Winburg
Die Vrystaat is 'n belangrike mynbou-provinsie in die middel van Suid-Afrika en goud, diamante en steenkool word ontgin. Sintetiese brandstof word in Sasolburg uit steenkool vervaardig. Op die koop toe is die provinsie 'n vername landbousentrum waar 'n groot verskeidenheid van gewasse gekweek word, waaronder mielies, aartappels, sonneblomsaad, koring en sorghum. Die meeste van die land se kersies word in die Ficksburg-gebied geoes; daar vind ook jaarliks 'n kersiefees plaas. Suiwel- en skaapboerdery dra ook grootliks tot die ekonomie by.
Verwysings
Bronne

* van Schoor, M.C.E.: Die Vrystaat. In: Ons Land. 'n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie van 1 September tot 16 November 1967.
*
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf
*
Vanuatu

Vanuatu (Engels: [ˌvɑːnuˈɑːtu], vah-noo-AH-too, of [vænˈwɑːtu], van-WAH-too; Bislama en Frans: [vanuatu]), amptelik die Republiek Vanuatu (Bislama: Ripablik blong Vanuatu; Engels: Republic of Vanuatu; Frans: République de Vanuatu), is 'n eilandstaat in die Stille Oseaan en Oseanië. Dit beslaan 'n oppervlakte van 12 189 km² en het 'n bevolking van 318 007 in 2024 gehad. Vanuatu is in die ooste van Australië, in die suidooste van die Salomonseilande, in die weste van Fidji en in die noordooste van Nieu-Kaledonië geleë. Die hoofstad en grootste stad is Port Vila. Vanuatu is 'n onafhanklike republiek binne die Britse Statebond met 'n president as staatshoof.

duimnael|links|Nasa-satellietbeeld van Vanuatu
duimnael|links|Kaart van Vanuatu
Vanuatu was bevolk deur Melanesiërs. Vanuatu (van-WAH-toe) beteken "ons land" en die plaaslike mense noem hulself die "Ni-Vanuatu". Voor hul onafhanklikheid in 1980 van die Verenigde Koninkryk en Frankryk was hierdie groep van 83 eilande bekend as die Nuwe Hebride – 'n naam wat deur kommandeur James Cook gegee is na aanleiding van die Hebride in Skotland. In 1606 het die eerste Europeërs onder leiding van die Portugese ontdekkingsreisiger Fernandes de Queirós die grootste eiland van die argipel bereik. Nadat die krone van Portugal en Spanje verenig is, het Queirós die argipel vir Spanje as deel van Spaans-Oos-Indië opgeëis en dit La Austrialia del Espíritu Santo genoem.

Alhoewel Vanuatu se ampstale Engels, Frans en Bislama is, word daar 105 ander tradisionele tale dwarsoor die eilande gepraat. Daar is 'n aktiewe vulkaan genaamd Azur op die suidelike eiland Tanna geleë en die eiland Ambrym het ook aktiewe vulkane.
Etimologie

Vanuatu se naam is afgelei van die woord vanua ("land" of "tuis") wat in verskeie Austronesiese tale voorkom en op sy beurt afgelei is van die Proto-Austronesiese banua en die woord tu ("om te staan"). Saam verwys albei woorde na die onafhanklike status van die nuwe land.
Verwysings
Bronnelys

; Algemeen
*
*
Eksterne skakels

*
* Amptelike webwerf van Vanuatu se regering


Kategorie:Britse Statebond

Kategorie:Voormalige Britse kolonies
Kategorie:Voormalige Franse kolonies
Kategorie:Voormalige Spaanse kolonies
Tsonga

: Hierdie artikel handel oor die Tsongataal. Vir die etniese groep van Suid-Afrika, sien Tsongas.


duimnael|links|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Tsongataliges in 2011:

duimnael|links|Geografiese verspreiding van Tsonga in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:

duimnael|links|'n Man uit Angola gee 'n voorbeeld van Tsonga
Die taal Tsonga (Xitsonga in Tsonga) vorm deel van die Niger-Kongo-taalfamilie. Dit is een van die elf amptelike landstale van Suid-Afrika, waar dit deur sowat 2 miljoen mense as moedertaal gepraat word (2011-sensus), hoofsaaklik Tsongas. Dit word deur ongeveer 1 710 000 mense gepraat in Mosambiek en deur 19 000 in Eswatini. Daar is ook ongeveer 5 000 sprekers in Zimbabwe, waar dit een van die amptelike tale is.
Woorde

Algemene woorde en frases:
Teksvoorbeeld

Die Onse Vader in Tsonga:

: Tata wa hina la nge matilweni,
: vito ra wena a ri hlawuleke;
: a ku te ku fuma ka wena;
: ku rhandza ka wena a ku endliwe misaveni,
: tanihi loko ku endliwa tilweni.
: U hi nyika namuntlha vuswa bya hina bya siku rin'wana ni rin'wana;
: u hi rivalela swidyoho swa hina,
: tanihi loko na hina hi rivalela lava hi dyohelaka;
: u nga hi yisi emiringweni,
: kambe u hi ponisa eka Lowo biha,
: Amen.
Sien ook

* Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke
* Tale in Suid-Afrika
* Tsonga Wikipedia
Verwysings
Eksterne skakels

* Ethnologue oor Tsonga
Taalhulpmiddels

* Vrye en gratis Tsonga speltoetser vir OpenOffice, Mozilla Firefox en Mozilla Thunderbird
Sagteware in Tsonga

* Mozilla Firefox – webblaaier
* Mozilla Thunderbird – e-posprogram
* OpenOffice.org – kantoorsuite
* Translate.org.za – 'n Projek om vrye en oopbronsagteware in Tsonga en ander Suid-Afrikaanse tale te vertaal
* Pootle – Aanlynvertaling van Tsonga-oopbronsagteware


Kategorie:Tsonga
Kategorie:Bantoetale
Kategorie:Tale van Eswatini
Kategorie:Tale van Mosambiek
Kategorie:Tale van Suid-Afrika
Kategorie:Tale van Zimbabwe
21ste eeu

duimnael|400px|Kaart van die wêreld se lande aan die begin van die 21ste eeu

Die 21ste eeu, die eeu waarin ons ons tans bevind, het in die jaar 2001 'n aanvang geneem en sal teen die einde van die jaar 2100 ten einde kom.

Die begin van die 21ste eeu is gekenmerk deur die terreuraanvalle op 11 September 2001 in die VSA en die oorloë as gevolg daarvan.

Die begin van die 21ste eeu was die opkoms van 'n globale ekonomie en Derdewêreld-verbruikerswese, wat die wêreldwye kommer oor terrorisme na 11 September 2001, terreuraanvalle en verhoogde private ondernemings verdiep het. Die NAVO-ingrypings in Afghanistan en Irak van die vroeë 2000's en die omverwerping van verskeie regimes tydens die Arabiese Lente van die vroeë 2010's het gelei tot gemengde uitkomste in die Arabiese wêreld, wat verskeie burgeroorloë en politieke onstabiliteit tot gevolg gehad het. Die Verenigde State het die globale supermoondheid gebly, terwyl die Volksrepubliek China nou as 'n opkomende globale supermoondheid beskou word.

In 2017 het 49,3% van die wêreld se bevolking in "een of ander vorm van demokrasie" gewoon, hoewel slegs 4,5% in "volle demokrasieë" gewoon het. Die Verenigde Nasies skat dat teen 2050 twee derdes van die wêreld se bevolking verstedelik sal wees; 'n omgekeerde van 'n eeu gelede toe minder as een derde in stede gewoon het.

Die Europese Unie is in die 21ste eeu baie uitgebrei en 13 lidlande bygevoeg, maar die Verenigde Koninkryk het onttrek. Die meeste lidlande van die Europese Unie het 'n gemeenskaplike geldeenheid, die Euro, ingestel. Die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) is ook in die 21ste eeu grootliks uitgebrei en 11 lidlande bygevoeg.

Uitwerking van aardverwarming en stygende seevlakke het ekologiese krisisse vererger, met agt eilande wat tussen 2007 en 2014 verdwyn het.

Sedert vroeg 2020 het die COVID-19-pandemie vinnig wêreldwyd begin versprei, met meer as ses miljoen mense regoor die wêreld wat daaraan gesterf het. Ernstige globale ekonomiese ontwrigting is veroorsaak, insluitend die grootste wêreldwye resessie sedert die Groot Depressie in 1933.

Met die verspreiding van mobiele toestelle het meer as die helfte van die wêreld se bevolking toegang tot die internet verkry teen 2018.



Kategorie:3de millennium
Kategorie:Eeue
Kategorie:Moderne tydperk
30 Februarie

Februarie het normaalweg 28 dae, en 29 in skrikkeljare. In 1712 het die kalender van die Sweedse Ryk 'n tweede skrikkeldag gehad, naamlik 30 Februarie, om 'n fout reg te stel met hul oorskakeling van die Juliaanse na die Gregoriaanse kalender wat sou plaasvind deur 40 jaar se skrikkeldae weg te laat van 1700, maar in 1704 en 1708 is skrikkeldae wel ingesluit.

In 1930 en 1931 het die Sowjetunie 30 dae gehad in Februarie as gevolg van hul revolusionêre kalender. Volgens hierdie kalender het elke maand 30 dae gehad, met 5 of 6 maandlose vakansiedae. Die oorspronklike maandlengtes is in 1932 herstel.
Eksterne skakels en bronne

* 1712-02-30
* 30 days in February 1712
* Change of calendars - Sweden
* Russian calendar history

Kategorie:Februarie
1895

Die jaar 1895 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 95ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 12 Januarie – Die Britse bewaringsorganisasie National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty word gestig.
* 17 April – Die Eerste Chinees-Japannese Oorlog kom tot 'n einde.
* 23 Mei – Die Republiek van Formosa word gestig.
* 5 November – George B. Selden verkry die eerste Amerikaanse patent vir 'n motorvoertuig.
* 8 November – Wilhelm Röntgen ontdek X-strale.
* 28 Desember – Geskiedenis van die rolprent: Die Lumière broers vertoon vir die eerste keer bewegende prente aan 'n betalende gehoor.
* Henry James publiseer sy versamelde werk Terminations. Dit bevat onder andere die fabel The Altar of the Dead. Sy toneelstuk Guy Domvilles is vir die eerste keer opgevoer.
* Die opstand van die koningsgesindes van Hawaii word onderdruk en die vroeëre koningin Liliuokalani word heringestel.
Geboortes

* 1 Januarie – J. Edgar Hoover, Amerikaanse FBI-direkteur († 1972).
* 17 Januarie – Henning Klopper, Suid-Afrikaanse taalstryder († 1985).
* 6 Februarie – Babe Ruth, Amerikaanse bofbalspeler († 1948).
* 9 Februarie – Fjodor Otsep, Russiese draaiboekskrywer en regisseur († 1949).
* 22 Februarie – Ethel Remey, Amerikaanse aktrise. († 1979).
* 29 April – Malcolm Sargent, Britse dirigent († 1967).
* 10 Junie – Hattie McDaniel, Amerikaanse aktrise en die eerste Swart Amerikaner om 'n Oscar te wen († 1952).
* 24 Junie – Jack Dempsey, Amerikaanse bokser († 1983).
* 13 Julie – Sidney Blackmer, Amerikaanse akteur († 1973).
* 22 Julie – Hans Rosbaud, Oostenrykse dirigent († 1962).
* 7 Augustus – Cecilia Wessels, Suid-Afrikaanse operasangeres († 1970).
* 9 Augustus – Léonide Massine, Russiese balletdanser en choreograaf († 1979).
* 15 September – Dr. Jan van Bruggen, Afrikaanse digter, skrywer, onderwyser en dosent († 1948).
* 8 Oktober – Juan Perón, Argentynse militaris en president van Argentinië († 1974).
* 25 Oktober – Levi Eshkol, Israelse politikus (eerste minister) († 1969).
* 26 Oktober – Josef-Ernst Fürst Fugger von Glött, Duitse politikus († 1981).
* 26 Oktober – Allan G.B. Fisher, Nieu-Seelandse ekonoom († 1976).
* 1 November – Lewis Martin, Amerikaanse akteur († 1974).
* 14 Desember – George VI, Britse koning († 1952).
Sterftes

* 20 Februarie – Frederick Douglass, Amerikaanse sosiale hervormer, slawernyafskaffingsaktivis, redenaar, skrywer en staatsman (* 1817).
* 29 Junie – Thomas Henry Huxley, Britse bioloog en hoofverteenwoordiger van die Agnostisisme (* 1825).
* 5 Augustus – Friedrich Engels, Duitse filosoof (* 1820)
* 8 September – Adam Opel, Duitse ingenieur en industrialis (* 1837)
* 28 September - Louis Pasteur, Franse wetenskaplike en pionier van mikrobiologie (* 1822).
* 8 Desember – Théodore Hersart de la Villemarqué, Bretonse skrywer (* 1815).
* 24 Desember – Edward Harland, Britse ingenieur, skeepsbouer en politikus; medestigter van die skeepswerf Harland & Wolff te Belfast (* 1831).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1895
1893

Die jaar 1893 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 93ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* 23 Februarie – Rudolf Diesel ontvang 'n patent vir die dieselenjin.
* 12 Junie – Giuseppe Sarto (later Pous Pius X) word kardinaal-priester van S. Bernardo alle Terme.
* 27 Junie – Val van die New York aandelebeurs.
* 30 Junie – Die Excelsior-diamant van 995 karaat word gevind in De Beers se myn in Jagersfontein.
* 3 Oktober – Die Eerste Matabele-oorlog breek uit.
* 4 Desember – Die Shangani-patrollie word deur die Matabeles uitgewis.
Geboortes

* 12 Januarie – Hermann Göring, Duitse politieke en militêre leier († 1946)
* 22 Januarie – Conrad Veidt, Duitsgebore Amerikaanse filmakteur († 1943).
* 12 Februarie – Omar Bradley, Amerikaanse generaal († 1981).
* 4 Februarie – Raymond Dart, Australies-gebore Suid-Afrikaanse professor en een van die wêreld se voorste antropoloë († 1988).
* 8 Maart – Alfred Bitini Xuma, Suid-Afrikaanse leier, aktivis en ANC-president van 1940 tot 1949 († 1962).
* 16 Maart - Isobel Elsom, Engelse aktrise († 1981).
* 20 April – Joan Miró, Spaans-Katalaanse skilder († 1983).
* 20 April – Harold Lloyd, Amerikaanse akteur († 1971).
* 30 Junie – Walter Ulbricht, Oos-Duitse kommunistiese politikus († 1973).
* 15 Julie – Johannes Gerhardus Strijdom, Eerste Minister van Suid-Afrika († 1958).
* 17 Augustus – Mae West, Amerikaanse aktrise en draaiboekskrywer († 1980).
* 27 Augustus – Genl. Dan Pienaar, aanvoerder van die 1ste SA Divisie tydens die Tweede Wêreldoorlog († 1942).
* 5 November – Raymond Loewy, Frans-Amerikaanse nywerheidsontwerper († 1986).
* 3 Desember – Rose Blumkin, Amerikaanse sakevrou († 1998).
* 26 Desember – Mao Zedong, Kommunistiese Chinese politikus en partyleier († 1976).
Sterftes

* Februarie – Kreli, Xhosa opperhoof en seun van Hintsa (* 1818).
* 29 Maart – Klaas Waarzegger was die skrywersnaam van Louis Henri Meurant (* 1811).
* 20 April – Jan Viljoen, pionier, soldaat en jagter (* 1812).
* 17 Junie – Rutherford B. Hayes, 19de President van die Verenigde State (* 1822)
* 23 Junie – Sir Theophilus Shepstone, Suid-Afrikaanse staatsman ( * 1817).
* 6 Julie – Guy de Maupassant, Franse skrywer en joernalis (* 1850).
* 27 Julie – Alois Hugo Nellmapius, Suid-Afrikaanse sakeman, nyweraar en baanbrekerbewaringskundige (* 1847).
* 29 September – Thomas Bain, ingenieur en beroemde bergpasbouer (* 1830).
* 6 November – Pjotr Tsjaikofski, Russiese komponis (* 1840).
* 4 Desember – Allan Wilson, Rhodesiese soldaat (* 1856).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1893
1891

Die jaar 1891 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 91ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure

* Onze lastige spelling van Roeland Anthonie Kollewijn verskyn.
* Henry James publiseer sy korter verhaal The Pupil.
* 15 Mei – Pous Leo XIII publiseer sy ensikliek Rerum Novarum oor kapitaal en arbeid.
* 30 Oktober – Die eerste telefoon in Suid-Afrika word geïnstalleer in die amptelike woning van Paul Kruger.
* 30 Julie – Die Springbokke speel hul eerste internasionale rugbytoets teen die Britse en Ierse Leeus.
Geboortes

* 24 Januarie – Walter Model, Nazi-Duitse veldmaarskalk tydens die Tweede Wêreldoorlog († 1945).
* 4 Maart – Stephanus Petrus le Roux, Suid-Afrikaanse politikus en Minister van Landbou († 1974).
* 30 Maart – Lionel Royce, Oostenrykse - Amerikaanse akteur († 1946).
* 31 Maart – Victor Varconi, Amerikaanse filmakteur († 1976).
* 2 April – Max Ernst, Duitse skilder († 1976).
* 14 April – Bhimrao Ramji Ambedkar, Indiese politikus († 1956).
* 16 April – Richard Saul, Britse vegvlieënier en lugmaggeneraal tydens die Tweede Wêreldoorlog († 1965).
* 27 April – Sergei Prokofiëf, Russiese komponis († 1953).
* 2 Mei – Genl. Sir Pierre van Ryneveld, (KBE, CB, DSO, MC) Suid-Afrikaanse militêre bevelvoerder en vlieënier († 1972).
* 18 Mei – Rudolf Carnap, Duitse filosoof († 1970).
* 21 Junie – Hermann Scherchen, Duitse dirigent († 1966).
* 7 Julie – Virginia Rappe, Amerikaanse aktrise († 1921).
* 14 Julie – Prof. S.P.E. Boshoff, bekroonde Afrikaanse akademikus, skrywer en taalpatriot († 1973).
* 14 Julie – Fritz Kampers, Duitse akteur en regisseur († 1950).
* 16 September – Karl Dönitz, Duitse admiraal tydens die Tweede Wêreldoorlog († 1980).
* 26 September – Charles Munch, Franse simfoniedirigent en violis († 1968).
* 13 Oktober – Irene Rich, Amerikaanse aktrise († 1988).
* 22 November – Edward Bernays, Amerikaanse teoretikus, pionier op die gebied van openbare betrekkinge en propaganda († 1995).
* 21 Desember – Ernest Leonard Johnson, Suid-Afrikaanse sterrekundige († 1977).
* 23 Desember – Dr. P.C. Schoonees, Afrikaanse leksikograaf († 1970).
* 26 Desember – Henry Miller, Amerikaanse novelis en essayis († 1980).
Sterftes

* 16 Januarie – Léo Delibes, Franse komponis (* 1836).
* 20 Januarie – Kalãkaua, Hawaiise monarg (* 1836).
* 24 April – Helmuth von Moltke die Ouere, Pruisiese veldmaarskalk (* 1800).
* 27 April – Joachim Oppenheim, rabbi van Toruń (* 1832).
* 28 September – Herman Melville, Amerikaanse romanskrywer en veral bekend is vir sy meesterstuk: Moby Dick (* 1819).
* 10 November – Arthur Rimbaud, Franse digter (* 1854).
* 5 Desember – Dom Pedro II, tweede en laaste keiser van Brasilië (* 1825).
* Onbekend – Georges Seurat, puntillisties skilder van die Impressionisme (* 1859).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1891
1889

Die jaar 1889 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 89ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
duimnael| Die Eiffeltoring
Gebeure

* 31 Maart – Die Eiffel-toring word in Parys ingewy.
* 2 Mei – Menelik II, Keiser van Ethiopië, teken 'n verdrag met Italië, wat Ethiopië beheer gee oor Eritrea.
* 29 Oktober – Die British South Africa Company word gestig met Cecil John Rhodes as besturende direkruer.
* 2 November – Noord- en Suid-Dakota word die 39ste en 40ste deelstate van die Verenigde State.
* 4 November – Die meerderheid van die Ethiopiese adelstand sweer trou aan Menelek van Shoa wat lei tot sy kroning as keiser.
* 8 November – Montana word die 41ste deelstaat van die Verenigde State.
* 11 November – Washington word die 42ste deelstaat van die Verenigde State.
Geboortes

* 21 Februarie – Pieter van der Byl, Suid-Afrikaanse kabinetsminister van die Verenigde Party († 1975).
* 16 Maart – Reggie Walker, Suid-Afrikaanse atleet († 1951).
* 4 April – Henry Fagan, Suid-Afrikaanse skrywer, politikus, regter en joernalis († 6 Desember 1963).
* 15 April – Tom Naudé, Suid-Afrikaanse politikus en waarnemende Staatspresident van Suid-Afrika (1967–1968) († 1969).
* 16 April – Charlie Chaplin, Britse akteur, skrywer en rolprentvervaardiger († 1977).
* 20 April – Adolf Hitler, Duitse politikus en diktator († 1945).
* 26 April – Ludwig Wittgenstein, Oostenryks-Britse filosoof († 1951).
* 25 Mei – Günther Lütjens, Duitse admiraal († 1941)
* 25 Mei – Igor Sikorsky, Russiese ingenieur wat helikopters en vliegtuie gebou het († 1972).
* 5 Julie – Jean Cocteau, Franse kunstenaar († 1963).
* 14 September – Leon Maré, Afrikaanse skrywer en Hertzogpryswenner vir prosa († 1983).
* 14 Oktober – Hagar Brown, ontvoeringsslagoffer, taxi-eienaar en slagoffer van die Duitse Nazi-bewind se mediese eksperimente († 1940).
* 10 November – Claude Rains, Amerikaanse akteur († 1967).
* 14 November – Jawaharlal Nehru, Indiese politikus, eerste staatshoof († 1964).
* 20 November – Edwin Hubble, Amerikaanse sterrekundige († 1953).
* 25 Desember – Sarah Goldblatt, Suid-Afrikaanse joernalis en onderwyseres († 1975).
Sterftes

* 8 Februarie – Hercules Crosse Jarvis, derde burgemeester van Kaapstad (* 1802).
* 11 Oktober – James Prescott Joule, 'n Engelse fisikus (* 1818).
* 6 Desember – Jefferson Davis, die enigste president van die Gekonfedereerde State van Amerika gedurende die Amerikaanse Burgeroorlog (* 1808).
* 12 Desember – Robert Browning, 'n Engelse digter (* 1812).

Kategorie:19de eeu
Kategorie:1889