JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ලෝක ගෝලය

in Berlin, Germany]]

පෘථිවිය හෝ වෙනත් ඕනෑම ගෝලාකාර අභ්‍යවකාශ වස්තුවක ත්‍රිමාන ආකෘතීන් ලෝක ගෝල හෙවත් ලෝක බෝල ලෙස හැඳින්වේ.
රූප මාලාව


Image:Martin_Behaim.jpg|Martin Behaim with his Erdapfel
Image:Topview 1765globe.jpg|Top view of 1765 de l'Isle globe
Image:Unisphere-cc.jpg|The Unisphere, attributed to "uribe"/Uri Baruchin
Image:JostBurgi-MechanisedCelestialGlobe1594.jpg|1594, Mechanised Celestial Globe
image:Voskhod spacecraft IMP 'Globus' navigation instrument, full view.jpg|A Globus IMP navigation instrument from a Voskhod spacecraft.
File:Eartha_from_outside.jpg|Eartha, the largest rotating globe in the world.
File:Niesten Mars globe segments.jpg|A map of Mars that circulated commercially in the 19th century. It is an example of how maps are printed in order to be folded around a sphere to form a globe.
|Muhammad Salih Tahtawi of Sindh, headed the task of creating a massive, seamless celestial globe using a secret wax casting method in the Mughal Empire, the famous celestial globe of Muhammad Salih Tahtawi is inscribed with Arabic and Persian inscriptions and was completed in the year 1631.
Image:Interactive-Globus.jpg|Multitouch spherical Globe with digital EARTH based on multitouch software

ආශ්‍රිත

* සිතියම් විද්‍යාව
මූලාශ්‍ර
බාහිර යොමු

*ppmglobe - generate strips to glue onto a sphere
*3D VRML globe
*3D Java Globe with coastlines, parallels, meridians, etc.
*How to orient a globe in homothetic position to the Earth


ප්‍රවර්ගය:ගෝල
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ඒ. එච්. එම්. හසාර්

ඒ. එච්. එම්. හසාර්

අහමඩ් හසන් මොහොමඩ් හසාර්
උපන් දිනය: 05 ජනවාරි 1979
පියා: අහමඩ් හසන්
මව: ෆාතිමා සූරියා
* 2006 කැළණිය ප්‍රාදේශිය සභාවට අපේක්ෂකයකු ලෙස තරඟ කර එම මැතිවරණයේ මුස්ලිම් අපේක්ෂකයකු ලෙස ගත් වැඩිම් මනාප ස්ංඛ්‍යාවක් ලබා ගත්තේය.
* 2000 - සිට “මෙගා මීම් මාර්කටින්ග්” ව්‍යාපාරයෙ හි අයිතිකරු ලෙස කටයුතු කරයි.
* 2004 - කැළණිය ප්‍රාදේශීය සභාවේ සභාපති වූ " සෝමරත්න අතුකෝරළ " මැතිතුමගේ සම්බන්ධීකරණ ලේකම් ලෙස.
* 2007 - එවකට ඇමති ශ්‍රීපති සූරියාරච්චි මෙතිතුමා සමග සම්බන්ධ වී ඔහුගේ මුස්ලිම් සම්බන්ධීකරණ ලේකම් ලෙස කටයුතු කලේය.
* 2008 - 2009: දේශපාලන මැර් ප්‍රහාරයන්ට ලක්වීම්.
* 2009 - නොකල අපරාධ චෝදනාවකට ද්වේශ සහගතව සිර කෙරිණි.
* 2011 - සියලු චෝදනා වලින් නිදොස් කොට, නඩු නොපැවරීමට නොහැකිව නිදහස් කරන ලදී.
රත්නපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

රත්නපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. සබරගමුව පළාතේ පිහිටි රත්නපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 10 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 734,651 සිටියහ.
1982 ජනාධිපතිවරණය

1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වුනු පළමුවන ජනාධිපතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකා
ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීන්, ශ්‍රී ලංකාව

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක්යනු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් වශයෙන් මහජන චන්දයෙන් තේරීපත් නොවුවත් දේශපාලන පක්ෂයක් විසින් හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක් විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවට පත් කරනු ලැබූ අයෙකි. තරග වැදෙන පක්ෂයකට හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමකට ජාතික ලැයිස්තු පාම සංඛ්‍යාවක් වෙන් කරනු ලබන්නේ ප්‍රකාශික ජාතික ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙහි ඔවුන්ගේ කොටස ප්‍රකාරය. (බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 වෙතින් තෝරාපත් කෙරෙන) තෝරා පත් කොරන මන්ත්‍රීවරුන් 196 හා සමග ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරුන් 29 දෙනෙක් පත්කිරීමෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ සම්පූර්ණ මන්ත්‍රීවරුන් සංඛ්‍යාව 225 බවට පත් වෙයි.
ඡන්ද ප්‍රතිඵල නිකුත් වී අවසන් වූ වහාම බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානය යොමුවූයේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ධූර බෙදී යන ආකාරය පිළිබඳවය. විශේෂයෙන්ම ආසන මට්ටමින් කිසිදු මන්ත්‍රී ධූරයක් හෝ ජයග්‍රහණය කිරීමට අපොහොසත් වූ එක්සත් ජාතික පක්ෂයට හා අපේ ජන බල පක්ෂයට ජාතික ලැයිස්තුවෙන් මන්ත්‍රී ධූර 1 බැගින් හිමිවූයේ කෙසේද යන්න, බොහෝ දෙනාගේ විමසුම් ඇස යොමු වූ කරුණකි.

පාර්ලිමේන්තුවට පත්වන මුළු ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීන් සංඛ්‍යාව 29 කි. මෙය ගණනය කෙරෙනුයේ එක් එක් පක්ෂය ලබා ගත් මුළු ඡන්ද සංඛ්‍යාව, මැතිවරණයේ සමස්ත වලංගු ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් බෙදා 29 න් ගුණ කිරීමෙනි. එහිදී එන අගයයන් ආසන්නතම පූර්ණ සංඛ්‍යාවට වැටයීමෙන් පසු ඡන්ද ලැයිස්තුවේ ඉදිරියෙන්ම සිටින පක්ෂ සඳහා හිමි ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ආසන සංඛ්‍යාව තීරණය කෙරේ. මෙම ගණනයෙන් පසු ආසනයක් හෝ දෙකක් ඉතිරිව පවතී නම් එය මීළඟට වැඩිම ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ලබා ඇති පක්ෂ වෙත ඒවා පිරිනමනු ඇත.
මෙයද බලන්න

*ලංකාවේ සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය
ආශ්‍රිත

*ශ්‍රී ලන්කන් පොලිටිකල් පාර්ටීස් එනවුන්ස් නැෂනල් ලිස්ට් එම්පීස් ටු ද පාර්ලිමන්ට්


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව
මහනුවර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

මහනුවර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. මධ්‍යම පළාතේ පිහිටි මහනුවර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 12 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 970,456 සිටියහ.
ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකාමහනුවර මැතිවරණ කොට්ඨාස
ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව

thumb|1978 ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පළමු පිටුව
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ශ්‍රී ලංකාව නමැති ස්වෛරීය රාජ්‍යයෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවයි. 1978 සැප්තැම්බර 7 වන දිනදී ජාතික රාජ්‍ය සභාව විසින් එය ප්‍රඥාපනය කරණලදී. මෙය ජනරජයක් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ව්‍යවස්ථාව වන අතර, ලංකාව නමින් 1948 දී බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසුව එහි තුන්වන ව්‍යවස්ථාව වෙයි . 2015 අප්‍රියෙල් වන විට එය 19 වතාවක් විධිමත් ලෙසින් සංශෝධනය කොට ඇත.1978 ව්‍යවස්ථාව මගින් බොහෝ දුරට ගෝලිස්ට් ආණ්ඩුක්‍රමයක් පිළිඹිබු කරයි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි ඉතිහාසය

හයෙන්-පහක බලයක් සහිතව එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) 1977 ජූලි මසදී බලයට පත්වූ විට, 1972 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට දෙවන සංශෝධනය 1977 ඔක්තොම්බර් 4 දිනදී සම්මත කර ගන්නා ලද්දේ විධායක ජනාධිපති ධූරයක් පිහිටුවීමට වන අතර, එය යටතේ (එකල අග්‍රාමාත්‍යවරයා) ජේ. ආර්. ජයවර්ධන 1978 පෙබරවාරි 4 දිනදී පළමු විධායක ජනාධිපතිවරයා බවට පත් විය. 1977 මහා මැතිවරණයට පෙර එජාප විසින් නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒම සඳහා මහජන වරමක් පැතීය. ඒ අනුව තේරීම් කමිටුවක් පත් කෙරුණේ පවත්නා ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කල හැකි අයුරු විමසා බැලීමටය.

1978 සැප්තැම්බර 7 දිනදී ප්‍රඥාපනය කරන ලද නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්, ඒක-මණ්ඩල පාර්ලිමේන්තුවක් සහ විධායක ජනාධිපති තනතුරක් ලබා දුනි. ජනාධිපතිවරයාගේ ධූර කාලසීමාව සහ පාර්ලිමේන්තුවේ ධූර කාලය වන දෙකම වසර හයක් බවට නියම කෙරිණි. නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ සඳහා බහු-මන්ත්‍රී සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමයක් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර, ඒ අනුව පාර්ලිමේන්තුව මන්ත්‍රීවරුන් 196 දෙනෙකුගෙන් (පසුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ගෙන ආ දහහතරවන සංශෝධනයට අනුව එය 225 දක්වා වැඩි කෙරිණි) සමන්විත විය යුතු විය.
විධායක ජනාධිපතා තනතුර

1972 ව්‍යවස්ථාවට අනුව ඇති වූ ජනාධිපති තනතුර වෙනුවට 1978 ව්‍යවස්ථාවේදී පූර්ණ බලතල හිමි ජනාධිපති තනතුරක් ඇති විය.ජනපතිට හිමි බලතල

* පාර්ලිමේන්තුව කැදවීම
* පාර්ලිමේන්තුව වාර අවසාන කිරීම
* අගමැති පත්කිරීම
* ඇමති මණ්ඩලය පත් කිරීම
* වීෂය භාර අමාත්‍යවරු පත් කිරීම
භාහිර සබැඳි
වල්ලිපුරම් රන් සන්නස

thumb|දකුණ|325px|වල්ලිපුරමෙන් හමුවූ රන් තහඩු ලිපිය
වසභ රජ ලංකාදීපය පාලනය කල සමයේ රන් පතක ලිවූ සටහනකි.
මුල් සන්නස

මෙම ලිපිය අද ශ්‍රී ලංකාවේ සොයා ගැනීමට නැත.එය නැතිවී තිබෙන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත යුගයේදී ය.
අන්තර්ගතය

මුල් ආකාරයෙන්

සිධ මහරජ වයහභ රජෙහි අමෙතෙ ඉසගිරියෙ නකදිව බුජමෙනි බඳකර අතනෙහි පියගුක තිස විහර කරිතෙ
වත්මන් සිංහලෙන්

වසභ රජතුමාගේ රාජ්‍ය සමයේ මෙහි ඍෂිගිරි නම් ඇමතිවරයකු විසින් නකදිව (යාපනය අර්ධද්වීප ප්‍රදේශය)
පාලනයට පත් කර ඇති අතර එහිදී ඔහු විසින් පියංගුකතිස්ස නම් විහාරයක් ඉදි කර ඇත.
ගම්‍යතාවය

නිව්ටෝනියානු යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි, ගම්‍යතාවය (වඩාත් විශේෂිත වශයෙන් රේඛීය ගම්‍යතාවය හෝ උත්තාරණ ගම්‍යතාවය) යනු, වස්තුවක ස්කන්ධයෙහි සහ ප්‍රවේගයෙහි ගුණිතය වෙයි. එය, විශාලත්වයක් සහ දිශාවක් සහිතවූ දෛශික රාශියකි. වස්තුවක ස්කන්ධය නම් සහ එහි ප්‍රවේගය නම් (එයද දෛශික රාශියකි), එවිට වස්තුවෙහි ගම්‍යතාවය වන්නේ: \mathbf{p} = m \mathbf{v}. වෙයි.

අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතියෙහි (SI), ගම්‍යතාවයෙහි මිනුම් ඒකකය වන්නේ කිලෝග්‍රෑම් තත්පරයට මීටර (kg⋅m/s) වන අතර, මෙය නිව්ටන්-තත්පර වෙතට මානමය සමතුල්‍ය බවක් දක්වයි.

චලිතය පිළිබඳ නිව්ටන්ගේ දෙවන නියමය පවසන්නේ, වස්තුවක ගම්‍යතා වෙනස්වීමේ සීඝ්‍රතාවය, එය මත ක්‍රියාකරන සම්ප්‍රයුක්ත බලයට සමාන බවයි. ගම්‍යතාවය, සමුද්දේශ රාමුව මත පදනම් වන මුත්, ඕනෑම අවස්ථිති සමුද්දේශ රාමුවක, එය සංස්ථිත රාශියක් වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ, සංවෘත පද්ධතියක් බාහිර බල වෙතින් බලපෑමට ලක්නොවන්නේ නම්, එහි මුළු ගම්‍යතාවය නොවෙනස්ව පවතින බවයි.
පුස්තක නාමාවලිය

*
බාහිර සබැඳි

* කොන්සර්වේෂන් ඔෆ් මොමෙන්ටම් – අ චැප්ටර් ෆ්‍රොම් ඇන් ඔන්ලයින් ටෙක්ස්ට්බුක්

ප්‍රවර්ගය:භෞතීය රාශි
ප්‍රවර්ගය:යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:සංස්ථිති නියම
ප්‍රවර්ගය:චලිතය (භෞතික විද්‍යාව)
ප්‍රවර්ගය:එස්අයි ව්‍යුත්පන්න ඒකක
බ්‍රැම්ටන්

බ්‍රැම්ටන් යනු කැනඩාවේ ඔන්ටේරියෝහී, මහා ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශයේ (GTA) තුන්වන-විශාලතම නගරය හා පීල් ප්‍රදේශයෙහි මන්ත්‍රී ආසනයයි. 2011 ජන සංගණනය අනුව, බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණය 523,911 වූ අතර, ඒ අනුව එය කැනඩාවේ නවවන විශාලතම නගරය බවට සැලකෙයි. මධ්‍යනය වයස අගයය 33.7 හී පැවතීම නිසා, මහා ටොරන්ටෝ ප්‍රදේශයේ ලාබාලම ප්‍රජාව මෙහි දිවි ගෙවති. කැනඩාවේ විශාලතම දකණු ආසියාතිකයන් සමූහනය බ්‍රැම්ටන්හී දක්නට ලැබෙන අතර එය බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණයෙන් 31.7% වෙයි.

ගම්මානයක් වශයෙන් බ්‍රැම්ටන් සංස්ථාපනය කෙරුණේ 1853දී වන අතර, එහිදී එංගලන්තයෙහි කම්බ්‍රියාහී, ග්‍රාමීය නගරයක් වන බ්‍රැම්ටන් වෙතින් එහි නම උපුටා ගන්නා ලදි. පෙර කලෙක කැනඩාවේ මල් නගරය ලෙසින් බ්‍රැම්ටන් හැඳින්වුනු අතර, මෙම අභිධානය එය විසින් උපයා ගන්නා ලද්දේ නගරයේ විශාල හරිතාගාර කර්මාන්තය නිසාය. අඩසිය වසකට කිට්ටු කාලයක් බොහෝ ජාත්‍යන්තර රෝස ත්‍යාග දිනූ සමාගමක් වන ඩේල්ස් ෆ්ලවර්ස් ද මෙයට දායක වී ඇත. වර්තමානයෙහි, නගරයෙහි ප්‍රධාන ආර්ථීක අංශ අතර ප්‍රගත නිෂ්පාදනය, සිල්ලර පරිපාලනය සහ කාර්ය සම්පාදනය, තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ, ආහාර සහ පානීය බීම, ජීව විද්‍යාවන් සහ ව්‍යාපාර සේවාවන් වෙති.
සටහන්
ආශ්‍රිත ලිපි

* පීල් ඩිස්ට්‍රික්ට් ස්කූල් බෝඩ්


ප්‍රවර්ගය:1853 දී සංස්ථාපිත ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ආර්.එන්.ඒ.

අර්.එන්.ඒ යනු නියුක්ලෙයික අම්ලයකි එබැවින් කාබන්,හයිඩ්‍රජන්,ඔක්සිජන්,නයිට්‍රජන් හා පොස්පරස් ඇත එසෙම අර්.එන්.ඒ යනු බහු අවයවික මහා අණුවකි.මුලික තනුම් ඒකකය වන්නෙරයිබොනියුක්ලියොටයිඩයයි.
thumb|200px|right|A hairpin loop from a pre-mRNA. Highlighted are the nucleobases (green) and the ribose-phosphate backbone (blue).

රයිබොනියුක්ලික් අම්ලය (), හෝ RNA, යනු ජීවය පවත්වා ගැනීමට අත්‍යාවශ්‍ය මූලික අණුවකි. RNA නියුක්ලික් අම්ල ගනයට වැටෙන අතර නිමවී ඇත්තේ DNA මෙන් නියුක්ලියෝටයිඩ දාම වලිනි. ජෛව බහුඅවයවකයක් ලෙසද හැඳින්විය හැක. DNA අණුවේ අඩංගු තොරතුරු ප්‍රකාශනය (gene expression) වන්නේ DNA කොටසක් පිටපත් කරමින් නිපදවෙන RNA අණුව මගින්ය. ජාන පරිවර්තන (translation) ක්‍රියාවලිය මගින් බොහෝ RNA ආශ්‍රයෙන් ඊට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් තවත් බහුඅවයවිකයක් වන ප්‍රෝටීන නිපදවේ. ප්‍රෝටීන නිපදවීමේදී සංඝටකයක් ලෙස RNA යොදා ගැනෙන්නේ නැත. එහිදී RNA යොදාගැනෙන්නේ ප්‍රෝටීනයේ සංඝටක වන ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිලිවෙල නිර්ණය කිරීමට පමණි. මේ අනුව RNA අණුව DNA සහ ප්‍රෝටීනය අතර අතර-මැදි අණුවක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. ප්‍රෝටීන නිශ්පාදනයේදී ජෛව සෛලයක් තුල උපයෝගී කරගන්නා RNA අණු, පණිවිඩකාර RNA (messenger RNA) ලෙස හැඳින්වේ.

RNA අණුවේ සීනි-පොස්පේට් පිටකොන්ද නිමවී ඇත්තේ DNA අණුවට වඩා මඳක් වෙනස් වූ සීනි අණුවක් වන රයිබෝස් සීනි සහ පොස්පේට් කාණ්ඩ වලිනි.(DNA වල සීනි-පොස්පේට් පිටකොන්ද ඩිඔක්සිරයිබෝස් සහ පොස්පේට් කාණ්ඩ වලින් නිමවී ඇත.)

මූලික RNA අණු ක්‍රියාකාරීත්වය අනුව තුන් වර්ගයකට බෙදා දැක්විය හැක.
* පණිවිඩකාර RNA (mRNA - සෛල තුළ අඩුවෙන්ම අඩංගු වන RNA වර්ගයයි.)
* සංක්‍රාමී RNA (tRNA - කුඩාම RNA වර්ගයයි.)
* රයිබසෝම RNA (rRNA - සෛල තුළ බහුලව අඩංගු වන RNA වර්ගයයි.)
දුත,/පණිවිඩකාරක RNA (m-RNA)

සෛල තුල වඩාත් අඩුවේන් පවතින RNA අණු ආකාරයයි.ඒව සමස්තයේන් 5% පමණවේ.‌මේව කෘත්‍ය (සංස්ලේෂණය) ඉටු කිරීමේන් පසු වහා බිද වැටේ.‌‌මේවා ‌රේඛිය දාම ස්වරුපයේන් පවතින අතර අඩංගු නියුක්ලියෝටයිඩ ප්‍රමාණය මත m-RNA වේනස් ‌වේ. න්‍යෂ්ටිකාව තුල නිපදවේ
පැවරුම්/සංක්‍රාමී RNA (t-RNA)

කුඩාම RNA අණු වර්ගය යි. රේඛීය නමුත් පුඩු තුනක් සහිතය.ප්‍රෝටීන සංශ්ලේෂණය කරන ස්ථාන වෙත අැමයිනෝ අම්ල පරිවහනය කරයි.
රයිබොසෝම RNA (r-RNA)

බහුලතම RNA වර්ගය යි. සංකීර්ණ වූ අක්‍රමවත් ව්‍යුහයක් අැත. පොලිපෙප්ටයිඩ සෑදීමට ස්ථාන සපයයි.
thumb|දකුණ|RNA වර්ග
මේවාත් බලන්න

* ඩී.එන්.ඒ.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ආර්.එන්.ඒ.
ලීසාන් බුදු පිළිමය

“කන්ද බුදුවරයෙකි - බුදුවරයා කන්දකි“

alt=ලීසාන් බුදු පිළිමය|border|right|553x553px|ලීසාන් බුදු පිළිමය
ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ ක්‍රි.ව. 618–907 කාලය තුල චීනයේ ලීසාන් ප්‍රදේශයේ ඉදිකර ඇත. එය නෙළා ඇත්තේ සිචුවාන් පලාතේ ලීසාන් නගරය අසල මින්ජිආන්ග්, ඩාඩු සහ ක්වින්යි යන ගංගා තුන එක්වන මෝය අසල දකුණු කොටසේ ඇති සුවිශාල ශෛලමය බෑවුමකය. මේ යෝධ ප්‍රතිමා වහන්සේ එමි නම් කදුවැටියට මුහුණලා ඇති අතර ගංගාවෝ උන්වහන්සේගේ පාදයන් අසලින් ගමන් කරයි. මේ ලොව ඇති සුවිශාලතම බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ වන අතරම අතීතයේ නිර්මාණය වූ උසම බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ වෙයි.

1996 සිට එමි කදුවැටියත් ලීසාන් පිළිමවහන්සේ පිහිටි ප්‍රදේශයත් යුනිස්කොව විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කරන ලදි. 2008 වසරේ සිට මේවනතෙක් භූමිකම්පා ආදියද බලපෑවේ නැත.

ප්‍රතිමාවහන්සේගේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූයේ ක්‍රි.ව. 713 දී වන අතර හයිටොන්ග් නම් ස්වාමීන්වහන්සේ නමක් විසින් එය ඉදිකිරීම් ආරම්භ කරන ලදි. ජලපහරින් නාවික යාත්‍රාවන්ට සිදුවන අනතුරු අවම කර මේ ප්‍රදේශයට ක්ෂාන්තිය උදාවනු ඇතැයි යන අදහසින් උන්වහන්සේ මේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවහන්සේ ඉදිකර ඇත. උන්වහන්සේ මේ සදහා රැස්කල මුදල් එම ප්‍රදේශයේ බලධාරීන් විසින් අත්පත් කරගැනීමට තැත්කල අවස්ථාවේ උන්වහන්සේ ඇස්දෙක උගුලුවා දුන්නත් මුදල් ලබා දෙන බව පවසා ඇසක් ගලවාලූ බව දැක්වේ.

උන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු අරමුදල අවසන් වූවයන් නිර්මාණ කටයුතු ඇණහිටි අතර ඉන් වසර 70කට පසු ජයිඩිෂු නම් පලාතේ හමුදා පාලක තැන මේ ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් අනුග්‍රහය දැක්වීමට තීරණය කල අතර හයිටොන්ග් හිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය භික්ෂූන්වහන්සේ දෙනමක් විසින් ක්‍රි.ව. 803දී පමණ මෙහි වැඩකටුයුතු අවසන් කරන ලදි.

මීටර 71ක් නැතහොත් අඩි නැතිනම් අඩි 233ක් උසැති මේ පිළිම වහන්සේ අති දනහිස මත තබාගෙන සිටී. උන්වහන්සේගේ උරහිස් මීටර 28ක් පලල් වන අතර පාදයේ කුඩාම ඇගිල්ල මිනිසෙකුට පහසුවෙන් නවාතැන් ගැනීමට ප්‍රමාණවත් වෙයි. පෙනෙන අයුරින් මේ දැවැන්ත බුදුපිළිම වහන්සේ නිර්මාණය කිරීමට ශෛලමය බෑවුමෙන් අතිවිශාල ප්‍රමාණයක් කලුගල් කුට්ටි ඉවත්කිරීමට සිදුවූ අතර ඒ හේතුවෙන් ගංගා පත්ලේ තැන්පත් වූ එම ගල් කැබලි නිසා සැබැවින්ම එහි ජලපහරේ වේගය අඩුවී ඇත.

මෑතකදී ඇතිවූ අහිතකර සංවර්ධන ක්‍රියාමාර්ග නිසා මෙන්ම සංචාරකයන්ගේ නොමනා ක්‍රියාකලාපයන් නිසා ලීසාන් බුද්ධ පිළිම වහන්සේ අවට පරිසරය විශාල වශ‍ෙයන් දූෂණය වීමට පටන් ගති.
මේ රටේ වැසියන් පවසන අපූරු කථාවක් ඇත.

එනම් “ කන්ද බුදුවරයෙකි - බුදුවරයා කන්දකි” යන්නයි. එහෙත් මේ කන්ද ගංගාවට පෙනෙන්නේ නිදා සිටින බුදුවරයෙක් ආකාරයෙනි. ඒ අනුව ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ ඒ බුදුවරයන් වහන්සේගේ හදවත වැනිය. මේ අතිපාරිශූද්ධ ලීසාන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවහන්සේට මගේ නමස්කාරය වේවා. ... ...
ඉලන්දාරි දෙයියෝ

මී හරකුන්ට සහ එල හරකුන්ට අධිපති දේවතාවා ඉලන්දාරි දෙයියෝ හෙවත් ගොපළු යකා වේ.


ඉලන්දාරි දෙවියෝ

අපෙන් ගිලිහී යන පැරණි සිංහල දෙව විශ්වාසයන්ගෙන් තවත් එකක් තමයි ඉලන්දාරි දෙවියෝ.

හියු නෙවිල් විසින් රචනා කරන ලද සිංහල කවි සංග්‍රහයේ කවි පංතියක් ඉලන්දාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් වෙන්වී තිබීමෙන් එකල ජනප්‍රයව පැවති දේව විශ්වාසයක් ලෙස උපකල්පණය කල හැකයි.

වන්නි හත් පත්තුවේ කලක් ජනප්‍රියව පැවති දේව විශ්වාසයක් තමයි ඉලන්දාරි දෙවි. හියු නෙවිල් විසින් රචනා කරන ලද සිංහල කවි සංග්‍රහයේ කවි පංතියක් ඉලන්දාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් වෙන්වී තිබීමෙන් එකල ජනප්‍රයව පැවති දේව විශවාසයක් ලෙස උපකල්පණය කල හැකයි.

දිනක් පත්තිනි මෑනියන් දිය නෑමට සූදානම් වී ඇගේ හිසේ ගසා පැවති සපු මලක් සළුව මත තබා දිය නෑවාය. ආපසු ගොඩට එන විට දක්නට ලැබුණේ සපු මල නොව හිනැහෙමින් නටන ලස්සන බිළිදෙකි. මලින් උපන් කුමරා යැයි ඉලන්දාරි දෙවියන්ට නම් පට බැදෙන්නේ මේ නිසාය. මොහු ඉතාම රූමත් තරුණයෙක්ව පත්තිනි දේවියගේ පුත් තනතුරේ හැදූ වැඩුණ බව කියවේ. මෙතුමා ඉතාම බල ඇත්තෙක්ව සිටි බව පැරණි කතාන්දර වල සදහන් වෙනවා. පත්තිනි සළඹත් අතින් ගෙන නැව් තොටවල් වල නැව් පෙරළමින් පෙරළි කළේලු. දකුණත රන් තොන්ඩුවක්ද, වමත මුගුරක්ද පැවති බව වර්ණිත කවි වලින් කියවේ. හෙතෙම උණු කිරෙන් සහ බුලතින් පුද ලද බව කියවේ. එක් වැනුමක මෙසේ කියවේ රිටිගල නගරය ඉදිකල ඉලන්දාරි තොමෝ රන් නැවකින් කල්එළියට ගොස් ගොනාවේ සතියක් ගතකොට දිඹුලංකඩ දෙවොලක් තනවා මල් ආරුක්කුවේ යක්ෂයින් රදවා පව්පින් සදහන් කරන පොතක්ද රැගෙන ආවේය. මේ වර්ණනයට අනුව මොහු දේවත්වයට පත්වූ මෙරට කිසියම් බලයක් පැවැති අයෙක් බව පෙනේ. මින්නේරි වැවේ දුපත් හතට, කලා බළොළු වැවට, විල්හතට, තඹලතොමුවට, කලතුරට, මුතු පංතියට, විලච්චියට අණසක පැතිරවූ බව කියවේ. පසුකලක අයියනායක දෙවියන්ගේ සේවක දෙවියෙක් ලෙස වන්දනයට පාතු වුවද, ක්‍රමයෙන් ජන මතකයෙන් මේ කඩවසම් ඉලන්දාරි දෙවියා අමතක වෙමින් පවතී.

මින්නේරිය දොළොස් දූව පසුකර සක්මන් කරන්ඩ ෴ ඉන්නෑරිය මෙ සිංහලේ වැව් බැඳි රට බලා ඉන්ඩ ෴ කන්කාරිය සමඟ මෙ ඔබ කිරි ඉතිරුම් බාර ගන්ඩ ෴ දැන් සූරිය රැස් විලසින් ඉලන්දාරි දෙවි වඩින්ඩ ෴

සැපත පතිනි ජල කෙලියට ගන්තෙර ගොස් සළු දිග ඇරි ෴ විපත ඉසේ තිබු සපුමල සලුපොට පිට ගෙන දිග ඇරි ෴ නැවත එසපු මල බැලු විට කෙළ රන් කුමාරි ෴ උපත පතිනි නම කිව්වේ කුමරු මගේ ඉලන්දාරි ෴
දේවාල

ප්‍රධාන දේවාලය

දිඹුල්කඩ
ආයුධය

රන් කෙවිට

ප්‍රවර්ගය:සිංහලයන් විසින් වන්දනාකරන දෙවිදේවතාවෝ
ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශය

ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ, කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ජනගහනය

ග්‍රාම නිළධාරි වසම්

ආර්ථිකය

ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්
ආශ්‍රිත ලිපි

*ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
*ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
*ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
මූලාශ්‍ර

* Divisional Secretariats Portal


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
ප්‍රවර්ගය:කළුතර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්‍ෂ වරාය

මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්‍ෂ වරාය ( හම්බන්තොට වරාය හෝ රුහුණු මාගම්පුර වරාය ලෙසද කටවහරේ හැඳින්වේ) ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ජාත්‍යන්තර වරාය වන අතර එය හම්බන්තොට (ඓතිහාසික මාගම් රාජධානියට අයත් වූ) ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ තිස්සමහාරාම ප්‍රදේශය පිහිටා ඇති මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්ෂ වරායෙහි ඉදිකිරීම් 2008 ජනවාරි මස තුළදී ඇරඹි අතර 2010 නොවැම්බර් මස 18 වන දින එවක ශ්‍රී ලංකාවේ අතිගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් 'කරදියවර මංගල්‍යයක්' පවත්වා විවෘත කරන ලදී. මෙම වරායේ නැංගුරම්පළවල් 3ක් ඇති අතර චීන රජයේ මූල්‍ය අනුග්‍රහය ලබාගෙන නිමවා ඇත. මෙම වරාය ලොව ප්‍රථම අභ්‍යන්තර වරාය වේ. මෙහි ප්‍රථම අදියරේ ආයෝජනය ඇ.ඩෝ. මිලියන 361 වන අතර ඉන් 85% සැපයුනේ චීනයේ එක්-ඊම් බැංකුවයි.
ආශ්‍රිත

* කොළඹ වරාය
* ගාලු වරාය
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වරායවල්
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව

thumb|500px|ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්|ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්ගේ ග්‍රන්ථය ද ජියෝග්‍රැෆිකල් ඩිස්ට්‍රිබ්‍යුෂන් ඔෆ් ඇනිමල්ස් සඳහා මුඛ චිත්‍රය

ජෛව භූගෝල විද්‍යාව යනු භූගෝල විද්‍යාත්මක අවකාශයෙහි සහ භූවිද්‍යාත්මක කාලය ඔස්සේ ජීවී විශේෂ (ජීව විද්‍යාව), ජීවීන්, සහ පරිසර පද්ධතීන් හී ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අක්ෂාංශය, උන්නතාංශය, ඒකලනය සහ වාසස්ථාන සරිය යන්නෙහි භූගෝල විද්‍යාත්මක අවනතියන් ඔස්සේ අතිශයින් ක්‍රමානුකූල ආකාරයකට ජීවින් හා ජීවවිද්‍යාත්මක ප්‍රජාවන් වෙනස් වෙති.

විෂමජාතීය නමුත් භූගෝල විද්‍යාත්මකව පුරෝකථනය කල හැකි පරිසරයන්ට අප අනුවර්තනය වෙත්ම, ජීවීන්ගේ සංඛ්‍යාවේ හා ඔවුන්ගේ වර්ග වල අවකාශීය ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ දැනුම, අපගේ ආදි මානව මුතුන් මිත්තන් හට මෙන්ම, වර්තමානයෙහි අප හටද ඉතා වැදගත් වෙයි. ජෛව භූගෝල විද්‍යාව වනාහී පරිසර විද්‍යාව, පරිනාමීය ජීව විද්‍යාව, භූවිද්‍යාව, සහ භෞතික භූගෝල විද්‍යාව යන්නන් වෙතින් සංකල්ප සහ තොරතුරු ඒකරාශි කරන්නාවූ ඒකීකරණ විමසුම් ක්ෂේත්‍රයක් වෙයි.

ජීවී විසිරීම වෙත බලපාන කායික විද්‍යාමය සහ පරිසර විද්‍යාමය සංරෝධක සිට ගෝලීය අවකාශීය පරිමාණයන් හා පරිණාමීය කාල රාමුන් තුල ක්‍රියාත්මක වන භූ විද්‍යාත්මක සහ කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි දක්වා විවිධ ක්ෂේත්‍රයන් වෙතින් තොරතුරු හා අදහස් ඒකරාශී කරමින් නූතන ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදු කෙරෙත්.


ප්‍රවර්ගය:ජෛව භූගෝල විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
භෞමික පරිසර කලාපය

පරිසර කලාපයක් යනු පෘථිවියෙහි භූමි පෘෂ්ඨයේ පුළුල්තම ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක බෙදීම වන අතර එය පදනම්ව ඇත්තේ භෞමික ජීවීන්ගේ ව්‍යාප්ති රටාවන් අනුවය.

පරිසර කලාප විසින් නිරූපණය කරනුයේ, සාගර, පුළුල් කාන්තාර, උස් කඳු පංති වැනි, සංක්‍රමණයට බාධා පමුණවන භූගෝලීය අංගයන් නිසා, එකිනෙකින් වෙන් ව පැවති හා, එ නිසා දිගු කාල පරිච්ඡේදයන් තුල සාපේක්ෂ ඒකලනයෙන් ජීවින් පරිණාමයවූ, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි මහත්වූ විශාල ප්‍රදේශ වෙති. එබැවින්, ඔවුන්ගේ ජෛව භූගෝලීය පෙදෙස හවුලේ භුක්ති විඳිම පදනම් කොට ගෙන ජීවීන් සාමාන්‍ය කණ්ඩායම් ලෙස දැක්වීමට පරිසර කලාප භාවිතා වෙයි. පරිසර කලාප විසින් උද්භිද විද්‍යාවෙහි ශාක රාජධානි හෝ සත්ත්ව විද්‍යාවෙහි සත්ත්ව ව්‍යාප්ති විද්‍යාත්මක පෙදෙස් දක්වති.

ඒවායෙහි අඩංගු ජීවීන්ගේ පරිණාමීය ඉතිහාසය වෙතින් පරිසර කලාප ලක්ෂ‍ණෝපේත වෙති. ප්‍රධාන වාසස්ථාන වර්ග ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත පවතින ජීව රූප මත පදනම්ව හෝ දේශගුණික, පාංශුමය, සහ වෙනත් තත්ත්වයන් සඳහා ශාක සහ සත්ත්වයන් අනුවර්තනය වීම පදනම් කොට ගත් බෙදීම් වන, ජෛව දර්ශයන්ගෙන් ඒවා ප්‍රභින්න ලෙසින් වෙනස් වෙති. ජෛව දර්ශ ලක්ෂණෝපේත වන්නේ සම සම උත්කර්ෂ වෘක්ෂලතාදියන් වෙතිනි. එක් එක් පරිසර කලාපය, ප්‍රභින්න ජෛව දර්ශයන් කිහිපයකින් සමන්විත විය හැක. නිදසුන් ලෙසින් මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි නිවර්තන තෙත් පළල්පත්‍ර වනාන්තරයක්, වෘක්ෂලතාදිය වර්ග හා ව්‍යුහය, දේශගුණය, පස ආදිය අනුව නව ගිනියාවේ එකක් හා සමසම විය හැකි වුවද, මෙම එක් එක් වනාන්තර තුල වාසය කරන ශාක සහ සත්ත්වයන් බොහෝ ලෙසින් වෙනස්වූ පරිණාමීය ඉතිහාසයන් සහිත වෙති.

භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය තුල පොළොවෙහි භුමි ස්කන්ධයන් යලි බෙදාහැරීම සිදු කල භූස්තර චලන ක්‍රියාවලිය අනුව පොළොවෙහි පරිසර කලාපයන්හී ශාක හා සත්ත්ව ව්‍යාප්තියෙහි රටාවන් හැඩගැන්වී ඇත.


|
thumb|400px| පරිසර කලාප 8 න් 6 ක්


|}
යුරෝපයේ ගංගා ලැයිස්තුව

thumb|400px|ප්‍රධාන යුරෝපීය ජලාපවාහනයන් (රතු රේඛා) ජලධාරක ප්‍රදේශ (අළු පැහැති ප්‍රදේශ) වෙන් කරමින් ගලා යයි

මේවා යුරෝපයේ (පරිසර විද්‍යාත්මතව, ධ්‍රැවසීමිත පරිසර කලාපයේ සීමාන්තික බටහිර කොටස - නැගෙනහිර දිගින් රුසියාව ද ඇතුළුව) ප්‍රධාන ගංගා වෙති. ඔවුන්ගේ අතු ගංගා, ජලවහන ප්‍රදේශ, ආදිය සඳහා එක් එක් ලිපිය බලන්න. විෂදත්වය තකා, 100 කිමී ට වඩා දිගු (හෝ වෙන යම් අයුරින් ඉතා වැදගත්) ගංගා මෙම ලැයිස්තුවෙහි දක්වා ඇත. රට අනුව ලැයිස්තුව වල වඩා කෙටි ගංගා දැක ගත හැක.
බෝර්ෂ්වෂී

thumb|right|200px|මොල්ය්ඈ විසින් රචිත නාට්‍යයේ නාම චරිතය [[ල-බුර්ජුවා-ජන්ටියම්.]]

සමාජ විද්‍යාවේ සහ දේශපාලන විද්‍යාවේ, බෝර්ෂ්වෂී යන නාම පදයද (Fr.: | Eng.: ) බෝර්ෂ්වා යන නාම විශේෂණ පදයද ඓතිහාසික සමාජ-ආර්ථික පංති පරාසයක් විස්තර කරන පද වෙති. එම නිසා, 18වන සියවසෙහි අග භාගයෙහි සිට, බටහිර ලෝකයෙහි, බුර්ජුවෂී වෙතින් විස්තර කෙරෙනුයේ, "ඔවුන් විසින් ප්‍රාග්ධනයට හිමිකම් කීම නිසාවෙන් හා , එය හා බැඳි ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය වෙතින් විස්තර කෙරෙන" සමාජ පංතියකි; එබැවින්, බුර්ජුවා (පුරුෂ) සහ බුර්ජ්වාස් (ස්ත්‍රී) යන පුද්ගල පද සංස්කෘතික වශයෙන් හඳුන්වන්නේ ධනවාදී සමාජයන්හී ධනවත්ම සමාජ පංතියෙහි පුරුෂයෙක් හෝ ස්ත්‍රියක වෙති.

සමකාලීන ශාස්ත්‍රීය සිද්ධාන්තයන්හී, බෝර්ෂ්වෂී යන පදය සාමාන්‍ය වශයෙන් දක්වන්නේ ධනවාදී සමාජයන්හි පාලක පංතියයි. මාක්ස්වාදී සිද්ධාන්තයෙහි, මෙම පංතියෙහි පිහිටුම් ලාක්ෂණික ලෙසින් සැලකෙන්නේ ඔවුන් විසින් නිෂ්පාදන ක්‍රම සඳහා හිමිකම් පෑමයි.
ආශ්‍රිත