JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සෝවියට් සංගමය

සමාජවාදී සෝවියට් ජනරජයන්ගේ එක්සත් සංගමය (සෝවියට් දේශය/සෝවියට් සංගමය), 1922 සිට 1991 දක්වා පැවති මාක්ස්-ලෙනින්වාදී සමාජවාදී රාජ්‍යයකි. මොස්කව් නගරය අගනුවර කරගනිමින්, තනි දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමයක් ඇති රටක් ලෙස පාලනය වූ එය, රුසියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය මගින් පාලනය කරන ලදී.

සෝවියට් දේශයේ ආරම්භය, 1917 රුසියානු සාර් අධිරාජ්‍යය අවසන් කල කම්කරු විප්ලවය සමඟ බැඳී පවතී. එම විප්ලවයෙන් පසුව බිහිවූ තාවකාලික රජයට එරෙහිව, ව්ලැඩ්මියර් ලෙනින් ප්‍රමුඛ බහුතර බොල්ෂෙවික් පාක්ශිකයන් විසින් තවත් විප්ලවයක් දියත් කෙරුනි (1917 ඔක්තෝබර් විප්ලවය ). එම විප්ලවයෙන් පසුව බිහිවූ රාජ්‍යය "එක්සත් සමාජවාදී සෝවියට් ජනරජය" ලෙස නම් කෙරුනි. එහෙත් මෙම දෙවන විප්ලවය, විප්ලවවාදී රතු හමුදා සහ ප්‍රතිවිප්ලවවාදී සුදු හමුදා අතර වසර ගනනාවක් ඇවිලීගිය සිවිල් යුද්ධයක ඇරඹුම විය.

1922 වසරේදී කොමියුනිස්ට් රතු හමුදා, පාරම්පරික ප්‍රවේනිදාසයන් ලෙස සේවය කල කම්කරුවන් අවදි කරමින්, ඔවුන්ගේද සහය ඇතිව සිවිල් යුද්ධය ජයග්‍රහනය කල අතර, රුසියාව, යුක්‍රේනය, බෙලරුසියාව සහ ට්‍රාන්ස්-කොකේසියානු රාජ්‍යය එක්කරමින් සෝවියට් දේශය පිහිටුවන ලදි.
විසුරුවා හැරීම

1991 අගෝස්තු කුමන්ත්‍රණය -

කුමන්ත්‍රණය දියත් කළ පිරිසට අවශ්‍ය වුනේ සොවියට් දේශය තුළ සිදු වෙමින් පැවති ප්‍රතිසංස්කරණ නවතා දමා දැඩි මතදාරී පාලනයක් ආරම්භ කිරීමයි.නමුත් කුමන්ත්‍රණයේ ප්‍රතිඵලය වුනේ සොවියට් දේශය වේගයෙන් කඩා වැටීමයි..

1985 බලයට පැමිණි මිහායිල් ගොර්බචොව් නව ප්‍රතිසංස්කරණ ඇරඹුවා නමුත් ඔහුට නිරන්තරයෙන් සොවියට් සාම්ප්‍රදායික කණ්ඩායම්වල අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වුනා.

මේ ආකාරයට පාලන තන්ත්‍රයේ බැමි ලිහිල්වත්ම ජනතාවගෙන් වැඩි දෙනෙක් නිදහස වෙනුවෙන් නැගී සිටියා.. මේ කාලය තුළ ජාතිවාදීන්ගේ වර්ධනයක් දක්නට ලැබුනා..

1991 අගභාගය වන විට මෙම බල අරගලය යටතේ සොවියට් දේශය දරුණු ලෙස බිද වැටෙමින් තිබුනා.

මේ කාලය වන විට බෝල්ට්ක් සමුහාණ්ඩු වු ලැත්වියාව,ලිතුවේනියාව,එස්තෝනියාව, මෝල්ඩෝවාව,ආර්මේනියාව සහ ජෝර්ජියාව යන ප්‍රාන්ත තමන්ට අවශ්‍ය පරිසි ස්වාධීනව කටයුතු ආරම්භ කලා.

අනෙක් ප්‍රාන්ත නවය මිහායිල් ගොර්බචොව්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණයන් සදහා සහය පලකර සිටියා.

කුමන්ත්‍රණකරුවන් සිතුවේ
මිහායි ගොර්බචොව් සේවයෙන් ඉල්ලා අස්වේ යැයි කියාය, සිදු වුනේ නොසිතූ දෙයකි මිහායිල් ගොර්බචොව් කුමන්ත්‍රණකරුවන්ට අවස්ථාවාදීන් ලෙස බැන වැදුණේය..

කුමන්ත්‍රණය ටිකෙන් ටික වැඩි දියුණු විය.රාජකීය හමුදාව පවා අණ ප්‍රතික්ෂේප කරන්නට විය,

සති කිහිපයක් ගත වීමට පෙර මිහායිල් ගොර්බචොව් කොමියුනිස්ට් පක්ෂයද තහනම් කරන ලදී.

1995 දෙසැම්බර් 8 වෙනිදා ඉතිරි ප්‍රාන්තද විසිරැවා හරින ලදී.

දෙසැම්බර් 25 මිහායිල් ගොර්බචොව් ජනාධිපතිධූරයෙන් ඉල්ලා අස් විය.

රුසියාව ඇතුළු අනෙක් සියලු ප්‍රාන්ත රටවල් බවට පත්විය.

සීතල ලෝක යුද්දය නිමා විය..

සොවියට් දේශය විනාශ කළ මිහායිල් ගොර්බචොව් නම් වු නපුරැ අතකොලුවට ධනවාදී රටවල් වගකිව යුතුය.

කෙසේ වෙතත් අද රුසියාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට හිස නමා ආචාර කරයි.
වැඩිදුර කියවීම්

ප්‍රවර්ගය:පෙර පැවති අධිරාජ්‍ය
මිනිසා‍‍ගේ මොළය

center


මිනිසාගේ මොළය කපාල කුහරය තුළ පිහිටයි.මෙහි බර සාමන්‍යයෙන් දේහයේ බරෙන් 1/50 ක් පමණි.කලලයේ මොළය මුලික කොටස් තුනකින් සමන්විතය.



1.පුර්ව මස්තිෂ්කය
2.මධ්‍ය මස්තිෂ්කය.
3.අපර මස්තිෂ්කය.

*පුර්ව මස්තිෂ්කය - මස්තිෂ්කය, තැලමස, හයිපොතැලමස, පාදිය ගැංග්ලියා

*මධ්‍ය මස්තිෂ්කය - රතු න්‍යෂ්ටි, සිව්බිඩි දේහ.

*අපර මස්තිෂ්කය - වැරෝලි සේතුව, අනුමස්තිෂ්කය, සුසුම්නා ශීර්ෂකය යන ව්‍යුහයන්ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වේ.
*මිනිස් මොළය ආරක්ෂාව පිණිස විවිධ අනුවර්තන දරයි. **කපාලය තුල පිහිටීම. **මෙනෙන්ජි පටල වලින් ආවරණය වී පැවතීම. **මොළය සහ කපාලය අතර මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය පිරී පැවතීම ඒ සදහා උදාහරණ වේ.
මධ්‍ය මස්තිෂ්කය

මස්තිෂ්කයට හා තැලමසට පහලළින් සහ අපර මස්තිෂ්කයේ වැරෝලි සේතුවට ඉහළින් මධ්‍ය මස්තිෂ්කය පිහිටයි.මධ්‍ය මස්තිෂ්කයේ වැදගත් ස්නායු මධ්‍යස්ථාන 2කි.
*සිව්බිඩි දේහ
*රතු න්‍යශ්ටි
සිව්බිඩි දේහ
දෘෂ්ටි හා ශ්‍රවණ උත්තේජ වලට ප්‍රතිචාර ලෙස හිසේ,ගෙලේ,කඳේ හා ඇස්වල චලනයන් පාලනය කිරීම.

රතු න්‍යෂ්ටි
සිරුරේ කංකාල පේශිචලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා දේහ ඉරියව් පාලනය කිරීම.
අපර මස්තිෂිකය

අපර මස්තිෂ්කය,
*වැරෝලි සේතුව
*අනුමස්තිෂ්කය
*සුසුම්නා ශීර්ශකය යන ව්‍යුහයන්ගෙන් සමන්විතය.

වැරෝලි සේතුව
අනුමස්තිෂ්කයට ඉදිරියෙන්ස සුසුම්නා ශීර්ෂකය හා මධ්‍ය මස්තිෂ්කය අතර පිහිටයි.ස්නායු තන්තු ගොනුවකින් වැරෝලි සේතුව සමන්විත වේ.

කාර්යය -
#මොළය හා සුසුම්නාව අතර ස්නායු ආවේග සම්ප්‍රේෂණය කරන මධ්‍යස්ථානයක්ලෙස ක්‍රියා කිරීම.
#ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.

අනුමස්තිෂ්කය
මෙය මොළයේ පිටුපස ප්‍රදේශයේ මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල වලට පහළින් පිහිටයි.අනුමස්තිෂ්කය ද අර්ධගෝල 2කින් සමන්විත වේ.ඒවා තව දුරටත් ඛණ්ඩිකාවලට බෙදේ. බාහිකය ලෙස හඳුන්වනු ලබන පර්යන්ත ප්‍රදේශයක් අනුමස්තිෂ්කයේද පිහිටයි.මෙම බාහිකය, නියුරෝනවල සෛල දේහ
වලින් බහුලය.

කාර්යය -
# දේහයේ සමතුලිතතාව රැක ගැනීම හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.
# කංකාල පේෂි චලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.

සුසුම්නාශීර්ෂකය
මොළයේ පහතින්ම පිහිටි කොටස සුසුම්නා ශීර්ශකයයි.එය වැරෝලි සේතුව හා සුසුම්නාවේ ඉහළ කෙළවර අතර පිහිටයි.ශ්වසනය පාලනය කරන ශ්වසන මධ්‍යස්ථානයට අයත් ආශ්වාස ප්‍රදේශය හා ප්‍රශ්වාස ප්‍රදේශය මෙහි පිහිටනු ලබයි.හෘත් සනාල පාලක මධ්‍යස්ථානය ද මෙහි පිහිටයි.

කාර්යය -
# ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.
# හෘද ස්පන්දන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.
# ආහාර ගිලීම,වමනය ඇති වීම,කිවිසුම් යාම වැනි ක්‍රියාවන් පාලනය කිරීම.
100px|right


පෘෂ්ටය වන්ශින්ගේ මද්‍ය ස්නායු පද්දතියට මොළය හා සුෂුම්නාව අයත් වන අතර, මානව කළලය, පුර්ව මොළය, මද්‍ය මොළය හා අපර මොළය බවට විකසනය වී ඇති අතර අපර මොළය මගින් අනුමස්තිෂ්කය, වැරෝලිසේතුව හා සුෂුම්නා ශීර්ෂකය සාදයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ සමනලුන්

ලෝකයේ සමනල වර්ග 24000ක් පමණ සිටින වග තහවුරුවී තිබේ.ඒ අතුරින් මෙරට කුල 6කටඅයත් සමනල වර්ග 247ක් පමණ වාසය කරයි.මින්වර්ග 23ක් පමණ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනිකවේ. ලංකාවේ වාසයකරන සමනලුන් අතරින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් වාසයකරන්නේ තෙත් කලාපයේය. තෙත් කලාපයේ වාසය කරන සුලභබව හමුවන සමනලුන් කෙරෙහි මෙහිදි අවධානය යොමු වේ.
සමනලුන් පිළිබඳව අධ්‍යනය කිරීමෙදී සලබයින් හා සමනලුන් අතර වෙනස හදුනාගැනීම, මල්පැණි සඳහා උපයෝගී කරගන්නා ශාක හදුනාගැනීම. ඔවුන්ගේ පෝෂණ ශාක හදුනාගැනීම වෑදගත් වේ.

ලංකාවේ සමනලුන් පහත පරිදි කුල 11බෙදා දෑක්විය හෑක.

01) පෑපිලියොනිඩේ කුලය

02) පියරිඩේ කුලය

03) නිම්පාලිඩේ කුලය

04) ලයිසෑනඩේ කුලය

05) හෙස්පරයිඩේ කුලය

06) රියෝඩ්‍රිනිඩේ කුලය

මෙරට හමුවන සමනලුන් සලබයින් ලෙසත්; සලබයින් සමනලුන් ලෙසත් හදුනාගැනීම බොහෝවිට සිදු වේ.නමුත් සලබයින් හා සමනලුන් අතර ප්‍රධාන වෙනසකම් පහත පරිදි දෑක්විය හෑක.

සමනලයා

01) ස්පර්ශක අග කෙලවර රවුම්ය.

02) දීප්තිමත් වර්ණ ඈත.

03) දිවා කාලයේදී හැසිරේ.

සලබයා

01) ස්පර්ශක කුරෑලු පිහාටුවක් වෑනිය.

02) දීප්තිමත් වර්ණ නෑත.

03) රාත්‍රී කාලයේදී හැසිරේ.

සමනලුන් පිළිබඳව කතිකා කිරිමේදී උන්ගේ ජීවන චක්‍රය පිළිබඳව විමසා බෑලීම වටී. සමනලුන්ගේ විශේෂ ලක්ෂණයක් වන්නේ සිය බිත්තරවලින් බිහිවන දළඹුවන් අනුභව කිරිමට ප්‍රියකරන වෘක්ෂවල බිත්තර දෑමීමයි.විවිධ සමනල වර්ගවලට වෙන්වෙන් වූ විශේෂ වෘක්ෂලතා ඈති අතර එය එම විශේෂයේ පෝෂණ ශාකය ලෙස හෑදින්වේ.

සමනලයාගේ ජීවන චක්‍රය

200px
තෙත් කලාපයේ බහුලව හමුවන සමනලුන් කිහිපදෙනෙක්

===බ්ලූ මෝර්මන්
(Papilio polymnestor)===

200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - මහ නීලයා

පෝෂණ ශාකය - ජම්බල

ආවේනික සමනලයෙකි.මෙරට හමුවන දෙවන විශාලතම විශේෂය වේ.දුර්ලභ විශේෂයකි.පිරිමි හා ගෑහෑණු සතුන් වර්ණයෙන් සමානය.පියාසෑරිය වේගවත්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ.
කොමන් මෝර්මන් (Papilio polytes)

200px


කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - වෙස්ගත්තී

පෝෂණ ශාකය - කරපිංචා

පිරිමි හා ගෑහෑණුසතුන් වර්ණයෙන් සමානය.පියාසෑරිය වේගවත්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ. සමනලයා ෙතත් බිම් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ.සමනලියගේ ප්‍රධාන ආකාර තුනකි.
01) සමනලයා අනුක්‍රමණය කරයි.
02) කොමන් රෝස් අනුක්‍රමණය කරයි.
03)ක්‍රිම්සන් රෝස් අනුක්‍රමණය කරයි.
කොමන් රෝස් /ක්‍රිම්සන් රෝස් (Atrophaneura hector)

200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - සෙව්වන්දියා

පෝෂණ ශාකය - පුවක්

පිරිමි හා ගෑහෑණුසතුන් වර්ණයෙන් සමානය.සමනලියගේ සිරෑරේ රතු පෑහෑය නොමෑත.සමනලියගේ ඉදිරි තටු රවුම්ය.‍ පියාසෑරිය සෙමෙන්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ.
කොමන් බ්ලූ බොටල්(Graphium sarpedon luctatius)

200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - නීල බෝමී

පෝෂණ ශාකය - කපුරෑ

පිරිමි හා ගෑහෑණු සතුන් වර්ණයෙන් සමානය.සමනලිය මදක් විශාල වේ. ගඳපාන මල් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ. ෙතත් බිම් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ. හිරෑඑළිය ඈතිවිට පියාසෑරිය වේගවත්ය.විවෘත ප්‍රදේශවල හා ගෙවතුවල දුලභය.
බර්ඩ් වින්ග් (Troides darsius)

200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - සියොත්පියා

පෝෂණ ශාකය - සප්සඳ

ලංකාවේ වාසයකරන විශාලතම සමනලයා වේ.ආවේනික සමනලයෙකි. සමනලිය මදක් විශාලය.ඉහළින් පියාඹයි. කලාතුරකින් ජෝඩුවක් එකිනෙකා පසුපස ඉහළ පහළ යමින් පියාසර කරයි.

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

*සමනල සංරක්ෂණය සඳහා අත්පොත - ශ්‍රී ලංකා වන සත්ව හා ස්වභාව ආරක්ෂක සංගමය.

*සිරිලක සුන්දර සමනල්ලු - ගාමිණී කුමාර විතාන

*A Selection of the Butterflies of Sri Lanka - John & Judy Banks.
ෙමම අඩවියත් බලන්න


සමනලයා
මෝරා

අවුරුදූ මිලියන 400 ක් පමණ අතීතයක් ඇති සත්වයෙක් ලෙස මෝරා හැදින්විය හැකිය.මිහිමත සිටි ඩයෝනසර් සත්වයන් සිටින සමයෙ‍් සිට මෙම මත්ස්‍යයන් සිටින බව පිලිගැනේ.එමෙන්ම සාගරයේ වෙසෙන විශාලම සත්ව කොට්ඨාශයක් හා ඉතාමත් දරුණු මත්ස්‍ය විශේෂය ලෙස ද මෝරා හැදින්වීමට පුලුවන.අවුරැදු 20-25 ත් අතර ආයුකාලයක් ජීවවෙන අතර ඩෝග් ෆිෂ් ෂාක් නමින්හැදින්වෙන මෝරා අව්රැදු 100 ක් පමණ කාලයක් ජීවත් වේ.මොවුන්ගේ ආහාරයන් ලෙස සැලකෙන්නේ ප්ලැන්ක්ටන්(ජලයෙහි පාවෙන ශාක හා සත්ව විශේෂ)කුණු වු මස් සීල් මත්සයින හා ජලයේ වෙසෙන ක්ෂීරපායීමත්සයින් මොවුන්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය ලෙස හැදින්විය හැකිය.


මෝරා‍ගෙ‍් ශරීරය කාටිලේජවලින‍් සෑදී ඇති බැවින් කටු දක්නට නොලැබේ.මොවුන්ට ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස කිරීම සදහා දික් සිදුරැ පහත් හතත් අතර කරමල් දැකිය හැකිවේ.එමෙන්ම ඔවුන්ගේ දත් ද ඉතාමත් තියුණු වේ.මොවුන්ගේ වරල් ඉතාමත් ඉහළ වටිනාකමක් දරයි.


වසරකට මෝරුන් මිලියන 26 ත් 73 ත් අතර ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් විසින් මරා දමනු ලබන අතර මෝරුන් අතින් වසරක මිනිසුන්පස්දෙනෙක් පමණ මරණයට පත්වේ.


මෝරුන් විශේෂ 350 ක් පමණ සාගරයේ වෙසෙන බව සොයාගෙන ඇත.මෙයින් දිගින් සෙන්ටිමීටර 22ක් පමණ (අගල් 9 ක් පමණ) වන කුඩා මෝරාගේ සිට මීටර් 12ක් පමණ (අඩි 41ක් පමණ) දිගින් විශාල,මේ සාගරය තුළ ඇති බව සොයාගෙන ඇත.සාගරයේ වෙසෙන ඉතාමත් ශක්තිමත් දත් ඇති මොවුන් ඉතාමත් වේගවත්ව පිහිනිය හැකි මත්සය්‍ය විශේෂයක් වන, මෝරුන් ඔවුන්ගේ ගොදුරැ වෙත එන ගමන නතර කිරීමට නොහැකි අතර එසේ නතර කිරීම වෙනුවට ඔවුන් ගොදුරු මගහැර යාම පමණක් සිදුකරයි.
පින්තූර ගැලරිය


Image:ImagesCAB9Z2QD.jpg
Image:ImagesCA1FYBPQ.jpg
Image:Lkjh.jpg
Image:ImagesCA2TTU9F.jpg
‎Image:Wijesu.jpg
‎Image: Aswde.jpg
‎Image:ImagesCA8OMSV5.jpg‎
‎Image:ImagesCAU2LQDT.jpg‎
‎Image:ImagesCAJPMWKM.jpg
‎Image:ImagesCA4N100H.jpg
Image:ImagesCATWBCNL.jpg‎
Image:Frtygh.jpg‎

මෝරුන් වර්ග

අද ලෝකයේ මෝරුන් වර්ග රාශියක් දැකිය හැකිය
* ග්රේ ස්මූත්හොන්ඩ්
* කවිඳු ෂාක්
* ලෙපර්ඩ් ෂාක්
* හෝන් ෂාක්

* ස්වේල් ෂාක්

* එන්ජල් ෂාක්

* බ්ලු ෂාක්

* මාකෝ ෂාක්

* ට්රේෂර් ෂාක්

* හැමර්හෙඩ් ෂාක්

* ග්රේට් වයිට් ෂාක් එසේ ලෝකයේ ඇති මෝරුන් වර්ග කිහිපයකි.

මොවුන්ට ඉතාමත් තියුණු ඉවක් ඇත.සැතපුම් කාලක් පමණ දුර ඇති ලේ වල ඉව ඔවුන්ට ඉතාමත්හොදින් දැනේ.හොදින් වැඩුණු මෝරෙකුගේ මුඛයේ දත් 24000 ක් පමණ දක්නට ලැබේ.මෙම මත්ස්‍යයින්ට වර්ණ නොපෙනේ.මොවුන්ගේ ශරීරය සෑදී ඇත්තේ,කාටිලේජ වලිනි.මොවුන්ගේසම ඉතාමත් ඝණවන අතර සමහර මෝරුන්ට පීනන විටදී හුස්ම ගැනීමට අපහසුය.කෙටි දුර පිහිනීමේදී මෝරෙකුට පැයකට සැතපුම් 50 ක පමණ වේගයකින් පිහිනීමට හැකියාව ඇත.

මෝරුන් සමග සහජීවනයෙන් ජීවත්වන මත්ස්‍යය විශේෂ දෙකක් සොයාගෙන ඇත.ඔවුන් නම් පයිලට් හා රෙමෝරා ලෙස හදුන්වයි.රෙමෝරා මත්ස්‍යයන් මෝරුන්ගේ සමේ වෙසෙන පරපෝෂිතයන් ආහාරයට ගන්නා නිසා මොවුන් නිසා ද මෝරුන් ස්වභාවිකව ආරක්ෂා වේ.

මෝරා ඉතාමත් සෞඛ්‍යසම්පන්න සතෙකි.මෝරාගේ ශරීරය විෂබීජවලින් තොරය.මොවුන්ට තුවාලයක් වුවද ඉතාමත් ඉක්මනින් සුවඅතට හැරේ.මොවුන්ගේ ශරීරයට විෂබීජ හා රෝග ඉතාමත් ඉක්මනින් මර්දනයකර ගැනීමට හැකියාව ඇත.අද බොහෝසෙයින් අසන්නට ලැබෙන රෝගයක් වන පිළිකාව,මෝරාට නොවැලදෙන රෝගයකි.පිළිකාවලට ඔරොත්තුදීමේ හොඳ සෞඛ්‍යසම්පන්න බවක් මෝරා සතුව ඇත.මෝරුන්ගේ අස්ථි පන්ජරයෙන් ගනුලබන රසායනික ර්‍ද්‍රව්‍යයකින් පිලිස්සුණු රෝගීන්ට ස්ථිර ප්‍රථිකාර වශයෙන් කෘතීම සමක් සාදාගැනීමට හැකිබව සොයාගෙන ඇත.තවද මසට හා මෝරුන්ගේ වරල් සඳහා ද මොවුන් මරනු ලබයි.මෝරා‍ගේ පරම සතුරා මිනිසා වේ.
මේ අඩවිත් බලන්න

* ජෛව විවිධත්වය
විශ්වකෝෂය

විශ්වකෝෂයක් යනු ලෝකයේ නොයෙකුත් විෂය පිළිබඳ හෝ එක් විෂයක් පිළිබඳ හෝ දැනුම් සම්භාරයහි පරිපූර්ණ සාරාංශයක් රැගත් සංග්‍රහයක් හෙවත් විමර්ශන කෘති විශේෂයකි. විශ්වකෝෂ ලිපි හෝ සංලේඛ ආකාරයෙන් සකස් කර ඇති අතර මාතෘකා අනුව අකාරාදී පිළිවෙළට පෙළගස්වා ඇත. බොහෝවිට විශ්වකෝෂ ලිපි ශබ්දකෝෂ ලිපිවලට වඩා දීර්ඝ සහ විස්තරාත්මක ඒවා වෙයි. පොදු වශයෙන් බලන විට ශබ්දකෝෂයක් යම්කිසි වචනයක් පිළිබද ව වාග්විද්‍යාත්මක තොරතුරු දැක්වෙන අතර විශ්වකෝෂ ලිපියක් තුළ යම් විෂයක් තුළ මාතෘකාවට අදාළ වන සිද්ධි වාචක තොරතුරු ඉදිරිපත් කෙරෙයි.

විශ්වකෝෂයන් වසර දෙදහසකට ආසන්න සමයක සිට පැවත එන අතර පැරණිම කෘතිය වන්නේ අද පවා දක්නට ඇති ප්ලීනි දි එල්ඩර් විසින් ක්‍රි. ව. 77 දී සිට රචනා කරන ලද සහ ඔහුගේ මරණය සිදු වූ ක්‍රි. ව. 79 වන විට සම්පූර්ණයෙන් සංශෝධනය වී නොතිබුණු Naturalis Historia ය. නූතන විශ්වකෝෂයන් පැන නැගුණේ 17වැනි සියවසේ දී පමණ රචනා වූ ශබ්දකෝෂයන් වෙතිනි.

ප්‍රවර්ගය:විශ්වකෝෂ
ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය

සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ බෙලිහුල්ඔය පිහිටා ඇත. එය ලෝකාන්තය පාමුල සමනල වැව අද්දර
කඳු යායකින් වට වූ මනස්කාන්ත භූමියක පිහිටා ඇත.ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය භූවිඥාපන, ව්‍යවහාරික විද්‍යාව, කෘෂි විද්‍යාව, කළමනාකරණ, භාෂා හා සමාජ විද්‍යාව, තාක්ෂණ පීඨය හා වෛද්‍ය පීඨය යන පීඨ හතකින් සමන්විත වන අතර අධ්‍යයන අංශ පහළොවක් යටතේ උපාධි පාඨමාලා දහ හතරක් සඳහා උපාධි පිරිනමනු ලබයි. ශ්‍රී ලංකාවේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන වර්ගීකරණය අනුව 2015 වර්ෂයේදී මෙම විශ්ව විද්‍යාලය මෙරට 12 වන ස්ථානය හිමිකරගෙන තිබෙන අතර, ලෝකයේ හොඳම විශ්වවිද්‍යාල වර්ගීකරණය අනුව 12277 ස්‌ථානය හිමිකරගෙන තිබෙයි.
ඉතිහාසය

1992 වර්ෂයේ අනුබද්ධ විශ්වවිද්‍යාලයක් වශයෙන් ආරම්භ වූ අතර 1996 දී ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයක් වශයෙන් ස්ථාපනය කරන ලදි. ගරු මහාචාර්ය ජේ.ඩී.ඩබ්.පී.සී. සෝමසුන්දර මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව අධ්‍යයන පාඨමාලා 4න් සමන්විතව ආර්ම්භ කරන ලදි.
විශ්වවිද්‍යාල ව්‍යුහය

ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය භූවිඥාපන, ව්‍යවහාරික විද්‍යාව, කෘෂි විද්‍යාව, කළමනාකරණ හා භාෂා හා සමාජ විද්‍යාව යන පීඨ පහකින් සමන්විත වන අතර අධ්‍ය්නාංශ පහළොවක් යටතේ උපාධි පාඨමාලා දහ හතරක් සඳහා උපාධි පිරිනමනු ලබයි. ආවාර්ය මණ්ඩලයේ ව්‍යුහය ජ්‍යේෂ්ඨ මහාචාර්යවරුන්ගේ සිට තාවකාලික ශිල්ප ප්‍රදර්ශකවරු දක්වා විහිදී පවතී. කෘෂි විද්‍යා පීඨය සඳහා පර්යේෂණාගාර හතරක් ඇත.


අධ්‍යාපන පීඨ හා අංශය


* කෘෂිකර්ම විද්‍යාව අධ්‍යාපන පීඨය
* කෘෂිව්‍යාපාරය කළමනාකරණයඅංශය
* අපනයන කෘෂිකර්මාන්තයඅංශය
* පශු සම්පත නිෂ්පාදනයඅංශය
* ප්‍රායෝගික විද්‍යා අධ්‍යාපන පීඨය
* බාහිර විද්‍යාව අංශය
* ආහර විද්‍යාව සහ තාක්ෂණ අංශය
* ස්වාභාවික සම්පත්අංශය
* පරිගණක සහ තොරතුරු පද්ධතිය අංශය
* ක්‍රීඩාව විද්‍යාව සහ කළමනාකරණය අංශය
* බාහිර අධ්‍යාපනය අංශය
* භූවිඥාපනඅධ්‍යාපන පීඨය
* මැනුම සහ භූමිතිවිද්‍යාව අංශය
* සිතියම් විද්‍යාව, ඡායාලේඛනමිතිය, දූරස්ථ සංවේදනය කිරීම සහ භූගෝලීය තොරතුරු පද්ධතිය (GIS)අංශය
* කළමනාකරණ අධ්‍යාන පීඨය
* ව්‍යාපාර කළමනාකරණය අංශය
* ගණකාධිකරණය සහ මුදල් පාලනය අංශය
* සංචාරක ව්‍යාපාරය කළමනාකරණය අංශය
* අලෙවිකරණය අංශය
* සමාජ විද්‍යාව සහ භාෂා පීඨය
* සමාජ විද්‍යාව අංශය
* භාෂා අංශය
* ඉංග්‍රිසි භාෂාව ඉගැන්වීම් අංශය
බාහිර සබැදි

* ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල වර්ගීකරණය 2014
* "ලංකා යුනිවර්සිටි නිව්ස්” වෙබ් අඩවිය


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි විශ්වවිද්‍යාල
2008 ජුනි 14

* විමල් අබේසුන්දර අද දැයෙන් සමුගනී (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* උසස් පෙළ දවස් දෙකකින් කල් යයි (විමසුම)
* මාලදිවයින් ජනපති අද ශ්‍රී ලංකාවට (විමසුම)
* “චේ” 80 වන ජන්ම දිනය අදයි (විමසුම)
* කොළඹ රත්නපුර පරණ පාර හංවැල්ලෙන් තාවකාලික ව වැසේ (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* The magnitude 7.0 2008 Iwate Earthquake shakes Iwate and Miyagi Prefectures on Japan's main island of Honshū, killing at least 6 people and injuring at least 8 others.(BBC), (AFP via News Limited), (AP via Forbes)
* වැල්ලවත්ත දුම්රිය මාර්ගයේ බෝම්බ තැබූ කොටියා ලංකා බැංකු මූලස්ථාන ඒ.සී. පද්ධතියේ ප‍්‍රධානියා (දිනමිණ)
* මිහින්තලා ආලෝක පූජාව 17දා සිට ඇරැඹේ (දිනමිණ)
2008 ජුනි 15

* එස්.බී පත් කිරීම ගැන තවම තීරණයක් නෑ- තිස්ස අත්තනායක (විමසුම)
* ගුවන් තොටුපොළට නව සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාලයක් (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* විදුලි දුම්රිය සේවයක් (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* ත්‍රස්තවාදීන් ඇල්ලීමට සිවිල් ඇඳුමෙන් සැරසුණ පොලිස් කණ්ඩායම් (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* සංචාරක කර්මාන්තය නැංවීමට ජපන් ආධාර (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* මහාමාර්ග අවහිර කරන ඉදිකිරීම්වලට එරෙහි නීතිමය පියවර (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
ද්විධ්‍රැව සන්ධි ට්‍රාන්සිස්ටරය

ද්වීධ්‍රැවීය සන්ධි ට්‍රාන්සිස්ටරය (බීජේටී) යනු ට්‍රාන්සිස්ටර වර්ගයකි. මෙම ත්‍රි-අග්‍ර උපාංගය මාත්‍රණය කල අර්ධසන්නායක ද්‍රව්‍යයන් උපයෝගී කොට නිෂ්පාදනය කර ඇති අතර වර්ධන කාර්යයක් සඳහා හෝ ස්විචයක් ආකාර කාර්යයන් සඳහා හෝ භාවිත කල හැක. ද්වීධ්‍රැවීය ට්‍රාන්සිස්ටර එලෙස නම් කර ඇත්තේ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉලෙක්ට්‍රෝනයන් හා කුහරයන් යන දෙක මතම රඳා පවතින නිසාය.

බහුතර වාහකයන් ගලා යෑම මත යැපුනද, ට්‍රාන්සිස්ටර ධාරාවෙන් වැඩි කොටසක් සුළුතර වාහකයන් ගලා යෑම මත රඳා පවතින හෙයින් බීජේටී වර්ගීකරණය වනුයේ 'සුළුතර-වාහක' උපාංගක් ලෙසය.


|- align = "center"
| 60px || PNP
|- align = "center"
| 60px || NPN
හැඳින්වීම

thumb|300px| පෙර-නැඹුරු E–B සන්ධියක් හා පසු-නැඹුරු B–C සන්ධියක් සහිත NPN බීජේටී

NPN ට්‍රාන්සිස්ටරයක්, හවුලේ භාවිත කරන ඇනෝඩ ප්‍රදේශයක් හා දියෝඩයන් දෙකකින් සමන්විත ලෙස සැලකිය හැක. සාමාන්‍ය භාවිතයේදී, පාදම–විමෝචක සන්ධිය පෙර නැඹුරුවකට ලක්කිරීම හා පාදම–සංග්‍රාහක සන්ධිය පසු නැඹුරුවකට ලක්කිරීම සිදු කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස NPN ට්‍රාන්සිස්ටරයක, පාදම–විමෝචක සන්ධියට ධන වෝල්ටීයතාවක් යෙදූ කල, තාපජ ලෙස ජනනය වූ වාහකයන් හා හායිත පෙදෙසෙහි විකර්ෂක විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය අතර සමතුලිතතාවය අසමබර වී, තාපජ ලෙස ජනනයවූ ඉලෙක්ට්‍රෝන වලට පාදම පෙදෙසට තල්ලුවී යෑමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝක පාදම පෙදෙස ඔස්සේ විමෝචකය අසල අධි සාන්ද්‍රණයක් ඇති කලාපයෙහි සිට සංග්‍රාහකය අසල අව සාන්ද්‍රණයක් ඇති කලාපය වෙතට ඔබමොබ සැරිසරයි (හෝ "විසරණය වෙයි"). පාදම p-වර්ගය ලෙස මාත්‍රණය කිරීම හේතුවෙන්, පාදමෙහිදී කුහර බහුතර වාහක වන බැවින්, පාදමෙහි ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන හඳුන්වන්නේ සුළුතර වාහකයන් ලෙසය.

ට්‍රාන්සිස්ටරයක පාදම පෙදෙස පටු ලෙස නිමැවිය යුත්තේ, අර්ධසන්නායකයේ සුළුතර වාහක ආයු කාලයට වඩා අඩු කාලයකදී එය හරහා වාහක විසරණය වීම තුලින්, සංග්‍රාහක–පාදම සන්ධිය වෙතට ලඟාවීමට පෙර ප්‍රතිසංයෝජනය වන්නාවූ වාහක ප්‍රතිශතය අවම මට්ටමක පවත්වා ගෙන යෑම උදෙසාය. පාදමෙහි ගනකම, ඉලෙක්ට්‍රෝනයන්හි විසරණ පරාසයට වඩා අඩු විය යුතුය. සංග්‍රාහක–පාදම සන්ධිය පසු-නැඹුරු කරනුයේ, සංග්‍රාහකයෙන් පාදම වෙතට ඉලෙක්ට්‍රෝන තල්ලුව සුළුවෙන් සිදුවන අතරතුර, පාදම ඔස්සේ සංග්‍රාකය දෙසට විසරණය වන ඉලෙක්ට්‍රෝන, සංග්‍රාහක-පාදම සන්ධියෙහි හායිත පෙදෙසෙහි විදුලි ක්ෂේත්‍ර‍ය පිහිටෙන්, සංග්‍රාහකය වෙතට වේගයෙන් ඇදී යෑම සහතික වනු පිණිසය.
චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය

ඇතැම්විට සරල ලෙස චන්ද්‍රගුප්ත ලෙස හැඳින්වෙන, චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය (සංස්කෘත: चन्द्रगुप्त मौर्य), (උපත ක්‍රිපූ 340 ගණන්, පාලනය ක්‍රිපූ 320 ගණන් – ක්‍රිපූ 298 ගණන් ), මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ නිර්මාතෘ විය. ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි වැඩි කොටසක් එක්සේසත් කිරීමෙහි ලා චන්ද්‍රගුප්ත සමත් විය. ඉන්දියාව පළමුවෙන් එක්සේසත් කළ තැනැත්තා ලෙසද ඉන්දියාවේ පළමු සැබෑ අධිරාජයා ලෙසද චන්ද්‍රගුප්ත සැලකීමෙහි ලා ඉහත කරුණ ඉවහල් විය. විදේශීය ග්‍රීක හා ලතින් විස්තරයන්හි, චන්ද්‍රගුප්ත හැඳින්වෙනුයේ සන්ඩ්‍රොකුප්ටොස් (Σανδρόκυπτος), සන්ඩ්‍රොකොට්ටොස් (Σανδρόκοττος) හෝ ඇන්ඩ්‍රොකොට්ටුස් ලෙසිනි.

චන්ද්‍රගුප්තයන්ගේ විජයග්‍රහණයන්ට පෙරාතුව, කුඩා ප්‍රාදේශීය රාජධානින් ගණනාවක් වයඹදිග අර්ධද්වීපය තුළ සිය බලපරාක්‍රමය පැතිරවූ අතර, ගංගානදී ආශ්‍රිත තැනිතලාව තුල ජයකෙහෙලි නැංවූයේ නන්ද අධිරාජ්‍යයයි. චන්ද්‍රගුප්තයන්ගේ අභිභවනයන්ට පසුව, මෞර්ය අධිරාජ්‍යය නැගෙනහිරින් බෙංගාලය සහ ඇසෑමය සිට, බටහිරින් ඇෆ්ගනිස්තානය හා බලුකිස්තානය දක්වාද, උතුරින් කාශ්මීරය(වයඹ) හා නේපාලය(ඊසාන) සිට, දකුණින් ඩෙකෑන් සානුව දක්වාද පැතිරිණි.

ඔහු යම්තම් 20 වැනි වියපත් වත්ම ඇලෙක්සැන්ඩරයන්ගේ මැසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයන් පරාජය කිරීම හා නන්ද අධිරාජ්‍යය අභිභවනය කිරීමෙහි සිට, දකුණුදිග ආසියාව තුළ මධ්‍යගත පාලනය නතු කර ගැනීම දක්වා විහිදෙන, ඔහුගේ මස්තකප්‍රාප්තීන්, ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අති සුප්‍රකට සිද්ධීන් ලෙස තවමත් සැලකේ. වසර දෙදහසක් ඉක්මවීමෙන් පසුවද, චන්ද්‍රගුප්ත හා, මහා අශෝක ඇතුළු ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයන්ගේ සම්ප්‍රසාධනයන්, දකුණු ආසියාතික හා ලෝක ඉතිහාසයෙහි පුරාවෘත්ත අධ්‍යයනයෙහි විෂය වස්තූන්ව පවතියි.
ග්‍රීසියේ සෙලියුසිඩ් රාජ්‍යයේ පාලකයා වන සෙලියුකස් I සමඟ චන්ද්‍රගුප්ත නැවතත් යුද්ධයකට එළඹුණි. 305 පූර්ව ‍පොදු යුගයේදී ඇති වූ මහා සංග්‍රාමයේ දී ඔහු විසින් ඉන්දියාවේ වයඹ දිග ප්‍රදේශ නැවතත් අල්ලාගැනීමට උත්සාහ කරන ලදි. එහෙත් ඔහු අසාර්ථක විය. අවසානයේ පාලකයෝ දෙදෙනා සාම ගිවිසුමකට එකඟ වූහ. ‍රණකාමී ගිවිසුම අවසන් විය. රජ පෙළපත් අතර විවාහ සම්බන්ධතා සහ ග්‍රීසියේ වැසියන් සහ ඉන්දියානු වැසියන් අතර විවාහ සම්බන්ධකම් ගොඩ නැගුණි. චන්ද්‍රගුප්තට පැර‍පාමිසාදය (කාම්බෝජ සහ ගාන්ධාර), ඇරකෝසියා (කන්දහාර්) සහ ගෙඩ්රෝසියා( බලුකිස්ථානය) යන මාණ්ඩලික ප්‍රදේශ හිමි වූ අතර සෙලියුකස්I ට යුධ ඇතුන් 500 ක් ලැබුණි. 301 වන පූර්ව ‍‍පොදු යුගයේ දී ඇති වූ ඉප්සස් යුද්ධයේ දී බටහිර හෙල්ලනිස්ටික් රජු පරදා ජයග්‍රහණය ලැබීමට සෙලියකස් I ට ඇතුන් බෙහෙවින් උපකාරී විය. අනතුරුව ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා පිහිටවූ අතර ඵෙතිහාසික වෙගස්තීනුවන්, ඩෙයිමාකෝස් සහ ඩයිනිසියස් වැනි ග්‍රීසින් කිහිපදෙනෙකුම මයුර රජ මාළිගයේ වාසය කළහ.


චන්ද්‍රගුප්ත, පාඨලීපුත්‍රයේ විශාල පාලක මණ්ඩලයක් සහිතව ශක්තිමත් මධ්‍යම රාජ්‍යයක් පිහිට වුයේය. මෙගස්තීනුන්ට අනුව මෙම මාළිගය ද්වාර 64 කින් සහ කුළුණු 570 කින් යුක්ත දැවමය බිත්තියකින් වටවී තිබුණි. එය අසිරිමත් අසමසම සූසා සහ එක්බැටානා වැනි මාළිගාවලටත් තරඟකාරී එකක් විය. චන්ද්‍රගුප්තගේ පුත් බින්දුසාර, ඔහුගේ මයුර රාජ්‍යයේ පාලනය දකුණු ඉන්දියාව දක්වා ව්‍යාප්ත කළේය. ඔහුගේ මාළිගයේ ඩෙයිමාකස් (ස්ට්‍රාබෝI 70 ) නම් ග්‍රීක තානාපතිවරයෙක් ද සිටියේ ය.
මූලාශ‍්‍ර

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
අජන්ත මෙන්ඩිස්

බලාපුවඩුගේ අජන්තා වින්ස්ලෝ මෙන්ඩිස් (උපත මොරටුවෙහිදී, 1985 මාර්තු 11 දිනදී) යනු ශ්‍රීලාංකීක ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.

දකුණු-අත් ලැසි-මද වේග පන්දු යවන්නෙකු ලෙස වර්ගීකරණයට ලක් වුවද, අජන්තා මෙන්ඩිස් යනු ගුග්ලි, පිට-බිඳුම් (ඕෆ් බ්‍රේක්), උඩු-දඟ (ටොප් ස්පින්), ලැසි-ඉපිලුම් (ෆ්ලිපර්ස්) සහ පා-බිඳුම් (ලෙග් බ්‍රේක්) යන පන්දු යැවීම් ශෛලීන් මිශ්‍රණයක් උපයෝගී කරගන්නා දඟ පන්දු යවන්නෙකි. ඔහු සතුව ඇති පන්දු එවීමේ ශෛලීන් සමුදාය හමුවේ පිතිකරුවන් වික්ෂිප්තව අන්දමන්දව ඔහුගේ නිත්‍ය පන්දු එවීම කුමක්දැයි තෝරාබේරා ගැනුමට නොහැකිව අවිනිශ්චිතව ලතැවුනු අවස්ථා එමටය. මෙන්ඩිස්, 2007-08 ක්‍රීඩා වාරයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව සඳහා වඩාත් ඵලදායී කඩුළු දවා ගන්නා වූ අතර, 10.56ක සාමාන්‍යයක් ඇතිව හා කඩුළු දවා ගැනීමේ සීඝ්‍රතාවය 31 ක් සහිතව කඩුළු 46ක් තරග හයකදී හිමි කර ගත්තේය.
හමුදා ජීවිතය

සාමාන්‍ය සෙබෙලකු ලෙස ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව වෙත අැතුලත් වීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා කාලතුවක්කු රෙජිමේන්තු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරමින් දක්ෂතා දැක්වීමට සමත්විය. ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකා ජාතික කණ්ඩායමේ ප්‍රභල පන්දු යවන්නෙකු වශෙයන් දැක්වූ වාර්තාගත දක්ෂතා හේතුවෙන් යුද්ධ හමුදාව තුල කොමිෂන් ලත් නිලධාරියෙකු ලෙස උසස්වීම් ලද අතර, වර්තමානයේ ලුතිතන්වරයෙකු වශයෙන් ඔහුගෙ සේවය යුද හමුදාව වෙත ලබාදෙයි.
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැදි

*Cricinfo profile
*How to bowl the Carrom Ball
*http://www.indianexpress.com/story/330604.html
*http://content-pak.cricinfo.com/magazine/content/story/359207.html
*http://www.tehelka.com/story_main39.asp?filename=hub280608theslowkiller.asp

ප්‍රවර්ගය:1985 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ

ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ (ඉංග්‍රීසියෙන් Sri Jayawardenepura Kotte), මෙන්ම කෝට්ටේ ලෙසින්ද හැඳින්වෙන නගරය යනු, ශ්‍රී ලංකාවෙහි අග නගරයයි. වාණිජමය අග නගරය වන්නාවූ කොළඹ නගරයෙහි නැගෙනහිර නාගරිකයන්ට ඔබ්බෙහි පිහිටි මෙය නව අග නගර ප්‍රදේශය ලෙසින්ද සමහරවිට හැඳින්වේ. එහි නව ගොඩනැගිල්ල 1982 අප්‍රේල් 29 දින දී උත්සවාකාරයෙන් විවෘත කිරීම හා සමගම ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව මෙම ප්‍රදේශයෙහි ස්ථාපනය විය.
ඉතිහාසය

දියවන්නා ඔය සහ කොලොන්නාව ඔය යන ජල ප්‍රවාහ ද්වයයෙහි දෙමෝදර හි දරුගම නම් ගම්මානය පිහිටියේය. දරුගම ස්වභාවයෙන්ම ආරක්ෂාදායී ස්ථානයක් බැවින් සතුරන්ට එහි ලඟා වීම අතිශයින් දුෂ්කර විය. නිශ්ශංක අලගක්කෝනාර නම් සෙන්පතියා, 13 වන සියවසෙහිදී, මෙහි කෝට්ටේ නමින් (අර්ථය 'කොටුව') බලකොටුවක් තැනුවේ යාපන රාජධානියෙහි ආර්ය චක්‍රවර්ති ගේ ආක්‍රමණයන්ට මුහුණ දෙනු වස්ය.

අලගක්කෝනාර යන් කුරුණෑගල පාලනය කරමින් සිටි වගක් ඉබන් බතූතා විසින් විස්තර කෙරුනද, අනෙකුත් මූලාශ්‍රයන් දක්වන්නේ, ඔහු වර්තමාන කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙහි රයිගම් කෝරළයෙහි බණ්ඩාර (ආරක්ෂක) ලෙසින් කටයුතු කල බවක්ය. කෝට්ටේ අබිමුව චක්‍රවර්තිගේ හමුදාව රඳවා තබා ගත් අලගක්කෝනාර විසින්, නිරිත දිගින් පිහිටි පානදුරයෙහිදී සතුරාගේ ආක්‍රමණික නාවික බළ ඇණිය පරාජයට පත් කෙරිණි.

කෝට්ටේ හි ත‍්‍රිකෝණයක හැඩැති ජල දුර්ගයේ (දිය බලකොටුවේ) දිගු පැති දෙකක් සැදුවේ දියවන්නා ඔයේ වගුරු බිම්ය; කෙටි (බිම්) පැත්ත ඔස්සේ විසල් දිය අගල ( 'ඇතුළු දිය අගල') ක් කණින ලදි.

නගරයෙහි ආරක්ෂාව තර කරන ලද්දේ කබුක් පාෂාණයෙන් තැනුනු ප්‍රාකාර භාවිතයෙනි. ප්‍රාකාර සිට රජ මාලිගා දැරූ අලංකෘත තෙමහල් ගොඩනැගිලි දක්වා සියල්ල තැනීම සඳහා ප්‍රධාන අමු ද්‍රව්‍යයන් වශයෙන් භාවිත වී ඇත්තේ කබුක් සහ මැටි ය. කබුක් ගල් සඳහා ගල්වලක් ලෙසින් භාවිත කල ස්ථානයක් අද දිනත් ආනන්ද ශාස්ත්‍රාලයය (ප්‍රදේශයෙහි පාසලක්) පරිශ්‍රයෙහි දක්නට ඇත.

පෘතුගීසින් 1505 දී දිවයිනට සම්ප්‍රාප්ත වූ අතර රජු විසින් මුලදී හරසරින් පිළිගන්නා ලදි. එහෙත් හමුදාවාදී හා ඒකාධිකාරීවාදී අභිමතයන් සහිත වූ ඔවුන් 1565 වන විට නගරය තුල තම අණසක පැතිරවූහ. අසබඩ සීතාවක රාජධානියෙහි හමුදා ඛණ්ඩ වෙතින් එල්ල වූ නිරන්තර පහර දීම් දරා ගත නොහැකි වූ පෘතුගීසිහූ නගරය අතහැර ගොස් ඔවුන්ගේ නව අග නගරය ලෙසින් කොළඹ ස්ථාපනය කර ගත්හ.
නාමය

ජයවර්ධනපුර නම් පුරාණ නාමය හා නගරයෙහි වර්තමාන නාමය අතර එතරම් වෙනසක් නැත.

right|275px|thumb|Upmarket Residences under construction

right|275px|thumb|The HSBC center

right|275px|thumb|Speakers Residence
සංචාරක ආකර්ෂණ

*කෝට්ටේ ගල් අම්බලම - කෝට්ටේ අම්බලම මෙරට දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය කොළඹ - නුගේගොඩ මාර්ගය, බත්තරමුල්ල - දෙහිවල මාර්ගය සහ බොරැල්ල - තලවතුගොඩ යන මාර්ග එකිනෙක හමුවන තුන්මන් හන්දියේ පිහිටා ඇත.
අමතර අවධානයට

* ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි
රජය

* Sri Jayawardanapura Kotte Municipal Council
* Government of Sri Lanka Official Web Portal
* The Parliament of Sri Lanka
* CIA Fact book
* Ministry of Defence : Sri Lanka
අධ්‍යාපනය

* University of Sri Jayawardenepura
* Nugegoda Public Library
ඉතිහාසය

* 1400-1565 A. D
* Decline of the Sinhalese Kingdom
* Kotte's History
* Ruins of the ancient Kotte Kingdom
සිතියම්

* ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ පිහිටි ඛණ්ඩාංක:





ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රවර්ගය:අගනගර
ප්‍රවර්ගය:නගර - සැලසුම් කල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ