JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සංයුක්ත වීම හා අත්පත් කර ගැනිම

සංයුක්ත වීම හා අත්පත් කර ගැනිම
සංයුක්ත වීම හා අත්පත් කර ගැනිම තරඟකාරි නීතියයට අනුව බලන කල පෙරනොවූ විරූ ආකාරයට ආර්ථික ශක්තිය කිහිප දෙනෙකු අතර පත්වීමයි. මෙහිදී මුලික වශයෙන් අදහස් වන්නේ එක් සමාගමක කොටස් තවත් සමාගමක් විසින් මිලදී ගැනීමයි. රජය විසින් ආර්ථික සංකේන්ද්‍රණය පාලනය කිරිමට හේතුන්ද ප්‍රමුඛත්නවයේ සිටිනා වෙළද සමාගම් විසින් එම ප්‍රමුඛත්වය අනිසි භාවිතය වැලැක්වීමට යොදා ගන්නා හේතූන්මය. සංයුක්ත වීම හා අත්පත් කර ගැනීම පාලනයේ දී රජය ගැටලුවක් පැන නැගීමට පෙර ඊට පිළියම් යොදයි එනම් ප්‍රමුඛත්ව වෙලද සමාගම ඇති වීමට පෙර ඒවා වැලැක්වීමයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සංයුක්ත වීම පාලනය වන්නේ ක්ලේටන් පනත (Clayton Act) යටතේ වන අතර යුරෝලා සංගමයේ පාලනය වන්නේ සංයුක්ත රෙගුලාසි 134/2004 යටතේ ය. (ECMR) තරගකාරී නීතියට අනුකූලව සංයුක්ත වීමට අදහස්කරන සමාගම් පළමුව ඊට අනුමැතිය අදාල රාජ්‍ය පරිපාලන ආයතනයෙන් ලබාගනු යුතු වේ.
වෙළද සමාගම් සංයුක්ත වීම පසුපස ඇති මුලික සිද්ධාන්ත නම් සාපේක්ෂව ද්විපාර්ශ්විය ගිවිසුමකට වඩා විවෘත වෙලද පොලේ ගනුදෙනු පහසුකර ගැනිමයි.
කෙසේ වෙතත් වෙළද සමාගමේ වෙළද පල තුල තම බලය වැඩිකර ගැනීමට වෙර දරන අතර එය තම වාසියට හරවාගනී. ඒ අතර තම වෙළද භාගය ඉහළ දමා ගැනිමට ද වෙර දරයි. එලෙසම තමන් හා තරගකරන්නන්ගේ සංඛ්‍යාවද අඩුකර ගැනිම වැනි තම ගනුදෙනු කෙරෙහි සෘජු බල පෑමත් ඇතිකරන පාරිභෝගිකයා ලබන්නේ කුමක් ද යන්න පිළිබ්‍රදව වඩාත් සැලකිලිමත් වේ.

යුරෝපා සංගම් නීතියේ ප්‍රධාන ප්‍රතිපාදන වලින් බලාපොරොත්තු වන්නේ සංකේන්ද්‍රණය තුලින් වඩා ක්‍රියාශිලි තරගකාර්ත්වයකට ඉන් සැලකිය යුත්‍ර මට්ටමේ බාධාවන් ඇති කරයි ද විශේෂයෙන් ම එහි ප්‍රතිඵලයන් එලස ඇතිවන ප්‍රමුඛතාව ඇතිවිම හෝ තවදුරටත් එය ශක්තිමත් වන්නේ ද යන්නයි. ඊට අදාල එක්සත් ජනපද නීතියේ අන්තර්ගත වන්නේ ඒහා සමාන ම ප්‍රතිපාදන වේ.

තරගකාරීත්‍වයේ සැලකියයුතු මට්ටමේ අඩුවීමක් හෝ බාධාවන් වන්නේ කුමක් ද යන්න විධිමත් අධ්‍යාපනයකින් හදුනා ගත හැක. මෙලෙස අධ්‍යයනයන් මගින් ලැබෙන්නේ උපකල්ප මිස අවසාන නිගමනයන් කළ නොහැක. Herfindhal – Hirschman දර්ශකය භාවිතයෙන් වෙළද පල තත්ත්වය ගණනය හා සංකේන්ද්‍රණය පවතින්නේද යන්න හදුනාගත හැක. මෙවැනි ගනනයන්ගෙන් මිදී වෙලද පොල තුල තාක්ෂණික වමලම් භාවිතය පිළිබ්‍රද අවධානය යොමු කිරිම ඉතාමත් වැදගත් වේ.

ආර්ථික සබදතාවන් හරහා ඇතිවිය හැකි සාමුහික ප්‍රමුඛතාව තවත් වැදගත් ප්‍රශ්නයකි. එමගින් ඇතිවන නව වෙළද පොලවල් කූට ක්‍රියාකාරකම් සදහා තෝතැන්නක් වේ. වෙලද පල තොකරම් ‍විනිවිද භාවයකින් යුක්ත වන්නේ ද යන්න දැන ගැනීම තුලින් වඩාත් සංකේද්‍රිය ව්‍යහයක් පැවතීම මගින් වෙළද සමාගම් වඩා හොදින් එකිනෙකා හා සම්බන්ධ වී අනෙක් තරගකරැවන් බිය වැද්දීම ද තරගකරැවන් ගේ හා පාරිභෝගික ප්‍රතිචාර වලින් කොතරම් දුරට ආරක්ෂා විය හැකිද වෙළද පොලට අලුතින් එකක්වන සමාගම් හා ඒවාට මුහුණ දීමට සිදුවන ගැටලු මොනවාද යන්න පිළිබ්‍රද අවබෝධයන් ලබාගත් හැකි වේ.

අසාර්ථක හෝ බංකොලොත් විම හේතුවෙන් සමාගමන් පවරා ගැනීම සාධාරණිකරණය කළ හැකි හේතුවක් වන අතර එම නිසා තරගකාරි තත්ත්වය අඩුවේ. සිරස් ඒකාබද්ධ වීම පිළිබද වෙලදපලේ අවධානය යොමු වන්නේ අල්ප වශයෙනි. යුරොපා කොමිසම විසින් AOL/ Time warner සමාගම තම තරගකරැවන Bertelsmann සමාගම හා බද්ධවීමටත් නිෂ්පාදන ගණනාවක් සමග සමාගම් සංයුක්ත විම හා එහි බල පැම පිළිබදවත් අවධානය යොමු කරන
නීතිය - ගිවිසුම් ප්‍රතිෂ්ටාව පරිබාධකය

නීතිය - ගිවිසුම් ප්‍රතිෂ්ටාව පරිබාධකය.
ප්‍රතිෂ්ටාව යනු පොදු නීතිය යටතේ ගිවිසුමක අන්තර්ගත වන විවාදයට බඳුන් වූ කාරණයකි. (මුල්‍යමය) සිවිල් නීතිය එය වැදගත් නොවේ. මෙහි මුලික අදහස නම් ගිවිසුමට අදාල පාර්ශවයන් කේවල් කිරීම සඳහා වටිනාකමක් ඇති යමක් ඉදිරිපත් කළ යුතු වීමයි. එම තත්ත්වය එක් පාර්ශවයකට වාසිදායක වීමහෝ හානිදායක විය හැක ප්‍රතිෂ්ටාව රීතින් 3 මඟින් පාලනය වේ.

1. ප්‍රතිෂ්ටාව සරිලන ප්‍රමාණයට විය යුතු අතර ප්‍රමාණවත්ම නොවිය යුතුයි. උදා: පැන්සයකට කාරයක් මිලදී ගැනිම සඳහා නෛතිකව බැඳීසිටින ගිවිසුමක් ඇතිකර ගත හැක. මෙහිදී ප්‍රතිෂ්ටාව ප්‍රමාණවත් නොවීම අත්‍යාවශ්‍ය කාරණයක් නොවීම, එක් පාර්ශවයක ප්‍රතිෂ්ටාව අනෙක් පාර්ශවයේ ප්‍රතිෂ්ටාව වඩා විශාල වශයෙන් වැඩි වීම එම ගිවිසුම අවලංගු වීමට හේතුවක් වීමට ඉඩඇත. එවැනි ගිවිසුම් වංචාව, බලකිරිම හා අසමාන කේවල් කිරීමේ බලය හෝ මහජන ප්‍රතිපත්ති වලට බටහැනි වීම වැනි හේතූන් නිසා අවලංගු කල හැක. තවත් අවස්ථාවක දී සමපාර්ශ්වීය ගිවිසුම් පැවතිය හැකි අතර එහි දී එක් ගිවිසුමක් තවත් ගිවිසුමක් සඳහා ප්‍රතිෂ්ටාවක් වේ. කෙසේ වෙතත් ප්‍රතිෂ්ටාව අර්ථ විරහිත දෙයක් බවට පවතින විව්චන ඉතාමත් අල්පය.

2. ප්‍රතිෂ්ටාව අතීත දෙයක් නොවිය යුතුය. Eastwoos Vs Kengon නඩුවේ දී තරැණියකගේ භාරකරැ විසින් ඇගේ අධ්‍යාපනය හා අනාගත දියුණුවටත් විවාහය සඳහාත් ණයක් ලබාගත් අතර විවාහයට පසුව ඇගේ ස්වාමිපුරැෂයා එම ණය ගෙවා දැමීමට එකඟ විය. අධිකරණ තීන්දුව වුයේ භාරකරැට එම පොරොන්දුව බලාත්මක කළ නොහැකි බවත් ඇගේ අධ්‍යාපනයට ණය ලබා ගැනීම අතීත ප්‍රතිෂ්ටාවක් බවත් එය ඇගේ සැමියා ගෙවීමට පොරොන්දු වීමට පෙර සම්පූර්ණ වූ බවත් ය.

3. ප්‍රතිෂ්ටාව පොරොන්දුව ලැබූ තැනැත්තාගෙන් විය යුතුය. A පුද්ගලයා විසින් C පුද්ගයාට B පුද්ගයා කළ සේවයට ගෙවිමට පොරොන්දු වීම එවැනි පොරොන්දු ලාභීන් කිහිපයන් සිටින වටයක දී ප්‍රතිෂ්ටාව ඉන් එක් අයෙකුගෙන් පමණක් විය යුතුය.

සිවිල් නීති සම්ප්‍රදායේ දී නම් පොරොන්දු හුවමාරැ කර ගැනීම හෝ ඒකමතිකව සිටිම වටිනා දේවල් හුවමාරැ කරගැනීම වඩා නිවැරදි ක්‍රමයක් බව පිළිගැනේ.

ඔබ ම‍ට පොතක් පොරොන්දු වුවහොත් මම ඔබට කිසිවක් ආපසු නොදී එම ත්‍යාගය පිළිගන්නේ නම් මට ඒ පොත සඳහා නීතිමය අයිතිවාසිකමක් ඇති අතර ඔබ මට පොත ත්‍යාගයක් වශයෙන් දුන්නාය යන සිතුවිල්ලද වෙනස් කල නොහැක.
පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී කුප්බා සංකල්පය (Culpa) නමනි පරිබාධකය ප්‍රභේදයක් පූර්ව ගිවිසුම් ගණුදෙනු වලදී භාවිතයට ගැනීම ඉහළ යමින් පවතී. පරිබාධකය සාධාරණත්වය මත පදනම් වූ මතවාදයක් වන අතර එහි දී එක්පාර්ශවයක් අනෙක් පාර්ශවයට සහතික වන අතර එම පාර්ශවය එම සහතික වීම මත රඳාපැවතීමෙන් හානිදායක අවස්ථාවන් වලදී නෛතික බැඳීම ඇති කරයි. විශ්ලේෂණයන් ගණනාවක් පරිබාධකය ඒ වෙනුවට භාවිත කළ හැකි බවට ද යෝජනා කරයි. කෙසේ වෙතත් අධිකරණ තීන්දුවලට වඩා මෙම සංකල්පය ඉවත් කිරිමේ හැකියාව ඇත්තේ ව්‍යවස්ථාදායකයට ය.


ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රතිෂ්ඨාව
නීතිය - ගිවිසුමක් සැදුම

නීතිය - ගිවිසුමක් සැදුම
පොදු නීතියේ දී ගිවිසුමක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන අවශ්‍යතාවන් 5 ක් තිබිය යුතු වේ. පිරිනැමීම හා පිළිගැනීම colleen & auptaree), ප්‍රතිෂ්මාව නෛතික සබඳතා ඇති කර ගැනීමේ අදහස, සුදුසුකම, හැකියාව හා නියමයන් ය. ප්‍රතිෂ්ටාව සිවිල් නීති ක්‍රමයේ දී නම් අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් නොවන අතර ගිවිසුම සඳහා වංචා වැලැක්වීම සඳහා පවතින නීති හා අනුකුලවීම අනිවාර්්‍ය අංගයක් වේ.
19 වන සියවසේ මහත් ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූ කර්ලයිල් එදිරිව කර්බෝලික් ස්මොක්‌ බෝල් නඩුවේ දී ගිවිසුමක් සැදුම පිළිබඳව ඉතාමත් වැදගත් තීන්දුවක් දුනි. වෛද්‍ය වෙළඳ සමාගම Senake ball company විසින් උණ රෝගය සඳහා නව ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍ඖෂධ වර්ගයන් පිළිබඳ වෙළඳ දැන්වීමක් ප්‍රචාරය කරන ලදි. එම ‍ ‍‍ ඖෂධ වර්ගයන් පිළිබඳ වෙළඳ දැන්වීමක් ප්‍රචාරය කරන ලදි. එම ‍‍‍‍‍ ඖෂධය භාවිතයෙන් රෝගය සුව නොවුවහොත් එය මිලදී ගත් අයට පවුම් 100 ක මුදලක් ප්‍රධානය කරන බවට ඉන් කියවිණ. මෙහිදී කාබොලින් සමාගමේ තර්කය වුයේ මෙම දැන්වීම වැදගත් එකක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය යන්නයි. එහි කිසිම නීතිමය බැඳීමක් නැත. එය හුදු ආරාධනාවක් පමණි. නමුත් අභියාචනාධිකරණ තීන්දුව වුයේ සාධාරණ පුද්ගලයෙකුට හැ‍ගෙන අකාරයට සමාගම විසින් බරපතල පොරොන්දුවක් පාරිභෝගිකයන්ට දී ඇත යන්නයි. මහජනතාවට ඉන් ප්‍රතිෂ්ටාවක් ලබා දී ඇති අතර පැහැදිලි වශයෙන් ම මෙම නිෂ්පාදනය දෝෂ සහිත නිෂ්පාදනයක් බවත් එය භාවිතාකරන්නන් ඉන් අපහසුතාවයටත් පත් වී ඇත. එම නිසා මෙය පැහැදිලි පොරොන්දුවක් බවත් අත්වැදීමකින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දක් නොවේය යන්න අධිකරණ


ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
ප්‍රවර්ගය:නීතිය
නීතිය - ගිවිසුම් කොන්දේසි

නීතිය - ගිවිසුම් කොන්දේසි
ගිවිසුම් කොන්දේසි යනු ගිවිසුමේ කොටසක් වන ඕනෑම ප්‍රතිපාදනයන් වේ. කොන්දේසි වලින් ගිවිසුම් බන්ධන ඇති කරන අතර ඒවා බිදීම නඩු පැවරීමකට හේතුවක් වේ. සෑම කොන්දේසියක්ම ප්‍රකාශිතව දන්වා නැති අතර සමහර කොන්දේසි ලඝු වන අතර ඒවා ගිවිසුමේ අරමුණු හා පරිබාහිර ඒවා ලෙස සලකනු ලැබේ.

Boilen plate

Tina L stak's ගේ Negotiating and drafting courted හි විස්තර කෙරෙන අන්දමට boiler plate ප්‍රතිපාදන යනු නීතීඥවරැන් විසින් කොකවන් තෛලය ලෙස භාවිතා කරන ප්‍රතිපාදනයන් ය. නමුත් සමහර නීතිඥයින් මෙම යෙදුම පටු ආකාරයකට භාවිතා කරනු ලබන අතර සමහර ප්‍රතිපාදන ගිවිසුමේ අවසානයට දක්වා ඇත.

නියම වශයෙන් මෙම ප්‍රතිපාදන පාර්ශවකරැවන් අතර සබදතාව හා ගිවිසුම හසුරැවන්නේ කෙසේ ද යන්න විස්තර කරනු ලබයි. මේවා ද්විතියනව වැදගත් වන ප්‍රතිපාදන ලෙස සලකනු ලැබුත් මේවායේ නෛතික ප්‍රතිවිපාක ඉතා වැදගත් වේ. පොදු ප්‍රතිපාදන වලට නීති හසුරවන ප්‍රතිපාදන, පැවරැම් හා අභියෝජන ප්‍රතිපාදන ජුරි නඩු අත්හැරීමේ ප්‍රතිපාදන, දැන්විම් ප්‍රතිපාදන අනුපාතික බලපෑම් ප්‍රතිපාදන ද ඇතුලත් වේ.

කොන්දේසි වර්ග කිරීම
කොන්දේසි හෝ ප්‍රතිඥාව
කොන්දේසි ගිවිසුමේ මුලය හා සම්බන්ධවන අතර ඒවා බිදීමෙන් ගිවිසුම අලංගු වේ. අනෙක් පාර්ශවයට ගිවිසුමේ බැදීම් වලින් ඉවත් වීමට ඉඩකඩ සලසාදේ. ප්‍රතිඥාව එතරම් වැදගත් නොවන අතර ඒවා බිදීමෙන් ගිවිසුම අවලංගු නොවේ කෙසේ නමුත් කොන්දේසි ‍හෝ ප්‍රතිඥාවන් බිදීම හේතුවෙන් නිවැරදි පාර්ශවයට වන්දි ලබාගැනීමට අවස්ථාව සැලසේ.

කොන්දේසි ගිවිසුමක මුලය හා සම්බන්ධ වන්නේ ද නැද්ද යන්න විෂයානු බද්ධ කරැණකි.

උදා:නිලියන් නාට්‍යමය නිෂ්පාදනයක පළමු දින රාත්‍රියේ දී රගපෑමට එකගවීම කො‍න්දේසියක් වන අතර ගායකයකු විසින් සංගීත සන්දර්ශනයක පෙරපුහුණුවීම් සදහා පළමු දින 3 තුල සහභාගී වීමට එකග වීම ප්‍රතිඥාවකි. යෙදුමන් හෝ එම යෙදුමේ ස්වාභාවය අනුව එය කො‍න්දේසියක් ‍හෝ ප්‍රතිඥාවක් වන්නේද යන්න නීතිය මගින් ප්‍රකාශ වේ. උදා: භාණ්ඩ විකිණිමේ පනතේ 15 A වගන්තියේ නාමය, විස්තරය තත්ත්වය හා සාම්පල (පනතේ සදහන් පරිදි) කොන්දේසි ගණයට වැටේ.

අනාමික‍ කොන්දේසි
Hong kong Vs Kawasaki නඩුවේ දී විනිසුරැ Diplock සාමි වරයා විසින් අනාමික කොන්දේසි සංකල්පය ඉදිරිපත් කරන ලදි. ඒවා බිදිම ගිවිසුමේ මුගික පරමාර්ථය ඉෂ්ට ‍නොවිම හා සම්බන්ධද නැත් ද යන වග බිදීම් ස්වාභාවය මත රදා පවති. මෙම කොන්දේසි බිදිමද අන් කොන්දේසිමෙන් වන්දි ලබාගැනීමට අවස්ථාවක් සලසා දේ. එමගින් ගිවිසුම අවලංගු වන්නේ ද නැත්ද යන කාරණය තීරණය වන්නේ ගිවිසුම මගින් නිවැරදි පාර්ශවයට සලසා ඇති නෛතික වාසි ලැබේ ද නොලැබේ ද යන්න මතය. විනිසුරැ Magaw සාමි වරයා විසින් 1970 දී නෛතික ස්ථාවරත්වය මුල්කරගෙන කොන්දේසි හා ප්‍රතිඥා වර්

Reasdon Smith time Ltd. Vs Hansen - Janges


ප්‍රවර්ගය:නීතිය
නීතිය - ගිවිසුම් කර සිද්ධාන්තය

නීතිය - ගිවිසුම් කර සිද්ධාන්තය
ගිවිසුම්කර සිද්ධාන්තය ගිවිසුම් නීතියේ ප්‍රධානතම නිතිමය සිද්ධාන්තය වන අතර එමඟින් ගිවිසුම් නීතියේ නියමයන් හා සංකල්පිත සැකයක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.මෙහිදී නැගෙන වැදගත්ම ප්‍රශ්නය වන්නේ ගිවිසුම බලාත්මක කළ යුත්තේ ඇයි ද යන්නයි. මෙම ප්‍රශ්නයට වඩාත් පිලිගත හැකි පිළිතුරැ ලෙස දිය හැක්කේ, ඉන් ලැබෙන ආර්ථික වාසි හා පොරොන්දු බලාත්මක කිරිම සැලකිය හැක.
මෙම සෛද්ධාන්තික විවාදයේ තවත් පැතිකඩක් වන්නේ ගිවිසුමක් බැඳීම් නීතිය හා පවතින පුලුල් සබඳතාවයි. බැඳීමක් සාම්ප්‍රදායිකව ගිවිසුම් දෙකකට බෙදා වෙන්කර ඇති අතර එකක් ස්වේච්ඡාවෙන් ම වගකිම බාරගන්නා අතර එය එක් පුද්ගලයෙකු‍ට හෝ කීප දෙනකුට සීමා වේ. සිවිල් වැරදි බැඳීම් (fort) නීතිය මඟින් පනවනු ලැබු අයිතිවාසිකම් වැරදිසහගත ලෙස කඩකිරීම් වලින් ආරක්ෂා කිරීම පදනම් කර ගනිමින් වන අතර එහිදී බහුතරයකට වගකිව යුතු වේ.

මෑතකදී ප්‍රතිෂ්ටාපන බැඳීම් ලෙස තුන්වන ආකාරයක බැඳීම් ආකාරයක් හඳුනා ගන්නා ලැබූ අතර එය අසාධාරණ ධනාරෝපනය මත පදනම් වේ. (වග උත්තරකරැ පැමිණිලි කරැගේ වියදමින්) සාමාන්‍යයෙන් ගිවිසුමක වගකීම වන්නේ ගිවිසුම මඟින් බලාපොරොත්තු වන කාර්යයන් හොඳින් ඉෂ්ට කිරීමට නොහැකිවීම ය. නමුත් සිවිල් වැරදිවල ක්‍රියාව (පැහැර හැරිම නොව) මඟින් තත්ත්වය නරක අතට හැරීම සහ අසාධාරණ ලෙස පැමැණිලිකරැගේ මුල්‍යමය ලාභය ගැනීම හෝ ලබා නොදී සිටිම වන අතර ඒ සඳහා වගකීම වන්නේ ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනයයි.

එක්ත් ජනපද නීතියට අනුව ගිවිසුමක් යනු පාර්ශවයන්ගේ එකඟත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතිවූ පූර්ණ නීතිමය බැඳීමයි. නමුත් පොරොන්දුවක් ඉටු කිරීම තුලින් නෛතික යුතු කමක් ඇති කිරීම සඳහා අනිවාර්යයෙන්ම කල යුත්තේ කුමන ආකාරයේ ක්‍රියාවන් දැයි දක්වා නොමහැත. අයිතිවාසිකම් පැවත්ම, වරප්‍රසාද හා පොරොන්දුවකින් පැවරැ බලය නීතිය විසින් හඳුනා ගන්නා අවස්ථා පොදු නීතියේ විස්තර කර ඇත.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
පෘථිවියේ විකිරණ සමතුලිතතාව

Earth's Radiation Balance
පෘථිවියේ විකිරණ සමතුලිතතාව


පෘථිවියේ විකිරණ සමතුලිතතාව යනු පොළවට ලඟාවන හා පොළවෙන් බැහැර වන තාප කිරණ වල සමතුලිත භාවය ඉහත දැක්වෙන්නේ ශුද්ධ කිරණ සමතුලිතතාව හා ඇල්බෝඩෝ මනින උපකරණයකි. එය CNRI වන Kipp and Zonen වේ.

පොළවට පතිත වන කිරණ ලඝු තරංගය වේ. (Short ware) පහත ඇති සමීකරණය ලඝු තරංග සමතුලිතය (Q2) වේ.

Qs = G - R = D + H - R හෝ ප්‍රභානුපාතය (Albedo) = G (1-a)
• G = පොළොවේ විකිරණ
• D = සෘජු කිරණ
• H = විසිරණ කිරණ
• R = පොළොවෙන නැවත කිරණ ආපසු හැරීම
• a = ප්‍රහානුපාතය

පෘථිවි තලයත් වායුගෝලයත් තාප කිරණ මුදා හරි. මේ නිසා සුර්ය කිරණ සමග උපපරිපතනය (Overlap) සිදු වේ. මෙය දිගු තරංග වේ (q1)

Q1 = AE = AO - AG
• AE = ඵලදායි කිරණ
• AO = පො‍ළෝ පෘෂ්ඨයේ සිට එන කිරණ
• AG = හරිතාගාර ආචරණය

ඉහත දැක්වෙන සමිකරණ දෙක යොදා මුළු ශක්තීන් ප්‍රමාණය මැනිය හැක.
Qt = Qs - Q1 = G - R- AE

මෙහි ඇති අපහසු කාර්යය වනනේ,මෙහි අභ්‍යන්තර හා පිටත සාධක විකිරණ සමතුලිතතාව බලපෑවිට නිවැරදි පිළිතුර ලබා ගැනීමයි. අභ්‍යන්තර සාධක වන්නේ යමහල්, ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියා, මානව ක්‍රියාකාරකම්ය.

පිටත සාධක වන්නේ හිරැ කිරණය. හරැගේ සාමාන්‍ය විකිරණ නිෂ්පාදනය 25% යැජි වි ඇකි බව සොයාගෙන ඇත.

අභ්‍යන්තර හා පිටත සාධක තුල සහ සම්බන්ධතාවය ඇති. හිරැ කිරණ වැඩි වු විට සාමාන්‍ය උෂ්ණතාවය ඉහල ගොස් ජලය දරා ගැනීම වැඩි වේ. මේ මගින් වලාකුළු ඇති වේ. මේ නිසා ප්‍රභානුපාතය වැඩිවේ. මෙය සංකීර්ණ වන්නේ ඉහත සාඛ නිසාය. මේ නිසා මේ සංකල්පය ඉතා වැදගත් වේ.
නාගරිකරණය - ආර්ථික ප්‍රථිලාභ

ඉහත රෑපයෙන් දැක්වෙන්න රැසියානෙව් ලුකයිනෝනම් ගම්මානයයි. මෙහි බහුතරයක් ගොඩනැගිලි පොළ‍වට සමතලා වී ඇත්තේ තට්ටු 9 වු සුපිරි ගොඉනැගිල්ලක් තැනීමටය. ස්ටෝෆා (Kstovo) නගරයේ නාගරීකරණයට රැකුල් දුන් කරැණක් විය.

ගෙවී ගිය කාලයේදි ගම්බද ප්‍රදේශ වල නාගරීකරණය ඉතා සීඝ්‍රයන් සිදුවුනි. මෙවට ගොවිතැන් කටයතු පොදු සේවාවන්, කුඩා පරිමාණ ව්‍යාපාර මග හැරිමත් සමග නව කර්මාන්ත ක්‍රම සහ අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගන්නාවු නව භාණ්ඩද හේතු විය.

නාගරීකරණය වු ප්‍රදේශවල සමීක්ෂණ වාර්ථා අනුව මෙම ප්‍රදේශ ඉහල තත්ත්වයේ භාණ්ඩ විශේෂ සේවාවන් ප්‍රවාහන සේවාවන් සහ තොග අවදාන මගින් වාර්ථාගත ආදායම්ද, අධ්‍යාපනයද, පරිපාලන අංශයේ දියුණුවද දැකිය හැක. මෙසේ විවිධාකාර වු කොටස්මගින් නාගරීකරය ධුරාවලිවය (Urban Hierachy) නිර්මාණය වේ.

නාගරීකරණය සමගම බඩුමිල ඉහල යාමක් දැකිය හැක. උදාහරණයක් ලෙස එරික ‍හොබොස් (Eric Habswam ගේ "The age of revolution" කෘත‍යෙහි සදහන්වන්නේ, හම යුගයේදී නාගරිකරණය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් සිදු වු ‍බවත්, වැඩ කරන ජනතාව ඉතා අපහසු තත්ත්වයක සිටි බවත් යුරෝපයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශ දුප්ත් වු බවත් බටහිර ප්‍රදේශ පොහොසත් වු බවත්ය. නාගරීකරණය දෙන ජනතාව සෘණාත්මක ලෙස බැලුවත් එහි ධනාත්මක කරැණු වන්නේ, හොද රැකි රක්ෂා ලබා දීමත් අධ්‍යාපනය දියුණුව නිවාස සහ ප්‍රවාහන දියුණුව තවද විවිධාකාර වු ජාතීන් ආගම්ද වෙළදපොල තරගකාරීත්වයද දැකිය හැක.
ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව

ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව යනු පෘථිවිය මත ආර්ථික කටයුතු සඳහා වෙන්කර ඇති ප්‍රදේශවල පිහිටීම හා ව්‍යාප්තියයි. සමීක්ෂණ ක්‍රමවේදය මගින් මෙය ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර ඇත. නව්‍ය සම්භාවය යුගයේ (Neoclassical) විසු ඇල්ෆ්‍රඩ් වෙබර් (Alfred weber) ද මේ පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. 1970 සිට මෙම නව්‍ය සම්භාව්‍ය යුගයේ අදහස් වෙනස් වී මාක්ස්වාදි ආර්ථිකයක් ඇතිවීමත්, සීඝ්‍ර ආර්ථික දියුණුවත් නිසා ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව ඇති විය. මෙයට සමාජීය, ආර්ථික, සහ වර්ග බිම් යොදා ගැනීමද අදාළ විය.

ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යා විෂයේ ප්‍රධාන තැනක් ගනී. පෝල් ක්රැග්මන්, ජෙෆරිසම යන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මේ පිළිබඳව සදහන් කර ඇත. ක්රැග්මන් මෙ විෂය "නව ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව" නමින් හදුන්වන්නේ මෙහි අන්තර්ගතයෙන් ජාත්‍යන්තර වෙළෙදාම සහ වෙළෙදාම කෙරෙන ආකාරය (සමාජීය වශයෙන්) පැහැදිලි වන නිසාය. තවද මෙම විෂය මගින් කර්මාන්තපුර පිහිටා ඇති ස්ථාන, ආර්ථික සම්බන්ධතා, ප්‍රවාහනය,ජාත්‍යන්තර වෙළෙදාම නිෂ්චල දේපල (Real estate), නව ගොඩනැගිලි, ආචාර ධර්ම (Ethics), පවුල් සම්බන්ධතා, නාගරීකරණ ආර්ථික වර්ධනය සහ පරිසර සහ ආර්ථිකය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය යන කරුණු විශ්ලේෂණය වේ.
ඉතිහාසය

ආර්ථික භූ විද්‍යාවේ ඉතිහාසයට ආර්ථික විද්‍යාවෙන් බලපෑම් එල්ල වී ඇත. වසර 2000 කට පමණ පෙර ලියන ලද Strabo ගේ Geographika හි ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලදී පෘථිවි අවකාශීය වත්කම් අධ්‍යයනය කෙරී ඇත. ක්‍රි.පු. 4 වැනි සියවසට අයත් Qin ප්‍රාන්තයේ චීන සිතියම් 7 ක් මගින් මෙය අභියෝගයට ලක්වී ඇත. භූ විද්‍යාවේ පාරිසරික නියතවාදය ඉදිරිපත් වූ කාලවකවානුවේදී (පසුකාලීනව විවේචනයට ලක්විය) Ellswort හා Huntintou ගේ දේශගුණික නියති වාදයේ බලපෑම්ද ඊට බලපෑම් ඇති කරන්නට සමත් විය.

Jnon Hein ricu vontnuenen හා Alfred weser යන න්‍යායවාදීන්ගේ වටිනා දායකත්වයක් ලැබිණ. බලපෑ වෙනත් න්‍යායන් වන්නේ Walter christaller ගේ මධ්‍ය පිහිටීම් වාදය හා විද්‍යාඥයන් එක්කළ හරය හා පරිධිය පිළිබද අදහස්ය.

Fred K. Schaefer ගේ භූ විද්‍යාත්මක අතිරේඛ වාදය පිළිබඳ ලිපිය ආර්ථික භූ විද්‍යාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල කළේය. ඇමෙරිකානු මධ්‍ය වාර්ෂික වාර්තාවේ (ඇමෙරිකානු භූ විද්‍යාඥ සංසදයේ) ප්‍රකාශයට පත් ඔහුගේ “ක්‍රමානුකූල ගවේෂණයක්” හා ප්‍රාදේශීයවාදයේ තත්ත්ව පරීක්ෂාව ඊට හේතු විය. ආර්ථික භූ විද්‍යාඥයින්ගේ බාල පරපුර මෙම විෂය විද්‍යාවක් ලෙස හදුන්වාදීමට අපේක්ෂා කළ අතර ඔවුන්ට මෙය විප්ලවීය වෙනසක් විය. එබැවින් මෙය ප්‍රමාණාත්මක ක්‍රම සමීක්ෂණවලදී භාවිතා වන්නට විය. මෙකල ප්‍රසිද්ධ භූ විද්‍යාඥයින් වන්නේ

විලියම් ගැරිසන්, බ්‍රයන් බෙරි, වැලිඩෝ ටොබ්ලරි, පීටර් හැගම්, විලියම් බෙන්ග් ආදීන්ය.

නූතන භූ විද්‍යාඥයින් ප්‍රාදේශීය වාදය හා අවකාශීය විශ්ලේෂණය (භූ තොරතුරු පද්ධතිවල ආධාරයෙන්) වෙළෙදපොළ සමීක්ෂණය, ප්‍රවාහන භූ විද්‍යාව, භූමි හෝ වතු මිල ශක්‍යතාවය, ප්‍රාදේශීය හා ගෝලීය සංවර්ධනය සැලසුම් කිරීම, අන්තර් ජාල භූ විද්‍යාව, emanopractituton භූ විද්‍යාව, erastomarkenotation භූ විද්‍යාව ආදී ක්ෂේත්‍රවලට නැඹුරු තාවයක් දක්වයි.
භූ චලනය - භූචලන හා එහි ප්‍රතිඵල

*1755 - ලිස්බන් නගරයේ වු භූචලනයයි.
* 1906 - සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නුවර භූ චලනය
*1964 - ඇන්කෝරා ඇලෙක්සිකාහි භූ චලනය
* 1985 - මැක්සිකෝ සිටි හි භූ චලනය සහ එහි සිදුවු ව්‍යසනය
* 1988 - ආමේනියාහි භූ චලනය
* 1989 - ලෝමා ප්‍රියෝටා හි භූ චලනය
* 1994 - නිරිත දිග වැටියෙහි සිදුවු භූ චලනය
* 1995 - කෝබේ හි භූ චලනය
* 2004 - වෙළසුඉ හි භූ චලනය
භූ චලන හා ඉරිතැලිම්

භූමියේ ඇති වන චලනයන් හා ඉරිතැලීම්, භූමිකම්පාවක ප්‍රධාන ලක්ෂණ වේ. එයින් විය හැකි බලපෑම භූමිකම්පාවේ ප්‍රබලතාව, භූ සංඥාව ආරම්භ වු ස්ථානය සිට ඇති දුර, පසේ ස්වභාවය යන කරුණු මත පදනම් වේ. පොළවේ ඇති වන චලනයන් මැනීමට උපකරණ භාවිතා කරයි. එය ඇතිවන වේගය අනුව තීරණය වේ. භූ චලනයක ඇති වේගය අඩු වුවත් ඉන් සිදුවන ව්‍යවසන තත්ත්වය මත භූ කම්පනයේ ප්‍රබලත්ව තීරණය කෙරේ. තවද පොළොව ගර්භය තුළ සිට එන කම්පන රැලි , තද පසේ සිට බුරුල් පස දක්වා ගමන් කිරීමද සිදුවේ.

පොළොවේ ඉරි තැලීම් සිදු වන්නේ භූ චලනය සිදු වු ස්ථානයේ සිට කුඩා දුර ප්‍රමාණයකය. මෙය ඉංජිනේරු කර්මාන්තවලට බලපෑම් ඇති කරයි. වේලි(Dams), පාලම් හා න්‍යෂ්ටික බලාගාර තැනීමේදි, භූ චලන කලාප වලින් තොර ප්‍රදේශ තෝරා ගැනීම වැදගත් වේ.
නායයෑම් සහ හිම කඳු කඩා වැටීම

නායයෑම් සහ හිම කඳු කඩා වැටීම් නිසා කඳුකර ප්‍රදේශ වලට බලපෑමක් ඇති වේ.
ගිනි

භූ චලනයක් සමඟම ගිනි හට ගැනීම සිදුවේ. මෙය ගෑස් මාර්ග හා විදුලි රැහැන් කැඩීම නිසා සිදු වේ. ඒ අවස්ථාවේදී ජලය සොයා ගැනීමද අපහසු නිසා මෙය නැවැත්වීමට අපහසු වේ.
පස් දියවී යාම

මෙය සිදුවන්නේ, භූ චලනයන් සමඟ ජලය මිශ්‍රිත ද්‍රව්‍යවල (වැලි ගඩොල්) ශක්තිය තාවකාලිකව අඩු වී දියවීයාමට භාජනය වේ. එවිට විශාල ගොඩනැගිලි, පාලම් වැනි දේ ගිලා බැසීම හෝ කඩා වැටීම සිදු වේ.
සුනාමි

සාගර පත්ලේ සිදුවන භූචලන නිසා විශාල උදම් රළ භූමියට පැමිණීම සුනාමි (Tsunami) වේ. උදා. 2004/12/26 සිදු වු සුනාමිය.
මානව බලපෑම්

භූ චලන නිසා වසංගත රෝග පැතිරීම, මුලික අවශ්‍යතා හිඟවීම, ජීවිත හානි, දේපල හානි, මහාමාර්ග හානි, ගොඩනැගිලි කඩා වැටීම සිදු වේ.
සටහන
ගෝලියකරණට එහා ගෝලීය කරණයේ බලපෑම්

ගෝලීයකරණය නිසා ලෝකයට සිදුවන බලපෑම් බොහෝය.


• කාර්මීකරණය - නිෂ්පාදන ද්‍රව්‍ය වල ඇති අවශ්‍යතාව හා වෙනතක් රට වලින් ආනයනය කිරීමේ අවශ්‍යතාව
• මුල්‍යමය - ලොවපුරා ඇති මුල්‍යමය ආයතන හා මුදල් හුවමාරැවේ අවශ්‍යතාව
• ආර්ථික - වෙළදපොල තත්ත්වය සහ භාණ්ඩ හා මුදල් හුවමාරැව
• දේශපාලනමය - ගෝලීයකරණය හේතුවෙන සමාජීය හා ආර්ථිකමය හේතූන්ගේ අයිතින් ගැන රජයන් විසින් වගා බලා ගනී. දේශපාලන වශයෙන් ඇමරිකානුවන ආර්ථිකමය ප්‍රභලභාවයක් පෙන්වයි. එමෙන්ම චීනයද පැහැදිලි වර්ධනයක් පෙන්වන්නේ සියලුම තාක්ෂණ හා සම්පත් සතු නිසාය. තවත් අවු. 20 ක් තුල ලෝකයේ බලවත්ම රාජ්‍ය කුමක්දැයි යන්න ප්‍රශ්නයක් විය හැක. යුරෝපාන සංගමය, රැසියාව හා ඉන්දියාවද මේ අතර සිටී.
• තොරතුරැ ලබා ගැනිම් - දුරස්ථ ප්‍රදේශ වලින් ඉක්මන් තොරතුරැ ලබා ගැනීම
• සංස්කෘතික මත - විවිධ සංස්කෘතීන් එකතුවන නිසා එක් භාෂාවක් භාවිතය.
• පාරිසරික - ජාත්‍යන්තර සමාගම් සමග සබදතා අවශ්‍ය වීම, ගෝලීය උණුසුම, පරිසරය දුෂණය වැනි කරැණු වලට පිළියම් සෙවීම.
• සාමාජීය - ජනතාවගේ ව්‍යාප්තිය සහ ඒ සදහා ඇති අඩු නීති මාලා
• ප්‍රවාහනනය - යුරෝපය තුල යුරෝපිය වාහන අඩු වීම, තාක්ෂණය ස්ථානගත කිරීම.
• ජාත්‍යන්තර සංස්කෘතික වෙනස් වීම.
• බහු සංස්කෘතිකවාදය (multiculturalism) සහ සංස්කෘතික විවිධත්වය
• ජාත්‍යන්තර ගමනාගමනය හා සංචාරය
• ආමනය, නීතිවිරෝදී ආගමනය
• දේශීය භාණ්ඩ ජාත්‍යන්තර යැවීම
• කාර්මික - ලෝකයේ ගෝලීය සන්නිවේදනයේ, යටිතල පහසුකම් දියුණු කිරීම, ඒ සදහා අන්තර්ජාලය, සැටලයිට්, ජංගම දුරකථන යොදා ගැනිම. එමෙන්ම ලෝකයේ ඇති ප්‍රමිතීන් (Standards) වැඩි කිරීම, පිටපත් කිරීමේ නීති, අයිතිවාසිකම් සහතිකය(Patent)
• නීති - ජාත්‍යන්තර දුෂණ හා වර්ධන ආයතන පිහිටීම. දුෂණය නැති කිරීම හා දැනුවත් කිරීම. ගෝලීයකරණයේදි විවිධ සංස්කෘතීන් මුණගැසීම සමගාම ලිංගික අසමතුලිතා දැකිය හැක
වෙරළහි පරිණාමය - ඛාදනය හා තැ‍ටි විශාල වීම

Beach evolution - erosion & accretion
වෙරළහි පරිණාමය - ඛාදනය හා තැ‍ටි විශාල වීම

සුනාමි හා සුළි සුළං

සුනාමි යනු භූමිකම්පා නිසා විශාල උදම් රල ගොඩබිමට පැමිණිමයි. මෙයට ඛාදනය හැකියාව ඇත. මෙය කාලයක් තිස්සේ තැන්පත් වු ද්‍රව්‍ය කඩා බිම දමා තවද සාගරික වෘක්ෂලතා විනාශ ද සිදු කරයි. තවද ගංවතුර ඇති වීමද, ‍ගෙවල් ගොඩනැගිලි විනාශද වේ.

කුණාටු යනු අඩු පීඩනයදී මුහුදු සුළං වැඩිවීමයි. මෙයට සමකාන්ත කුණාටු උදාහරණය වේ. කුණාටු නිසා ඛාදනයද එමෙන්ම මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ වල තැන්පත් විම් වැඩිවීමද සිදු විය හැක..

ඩෙල්ටා - ඩෙල්ටා පෝෂණය වන්නේ දුපියළුම (alluvium) සහ වැලි හා තැන්පතු ගංගා මුඛයේ තැන්පත් වීමයි. මෙය සාගර ඛාදනය අඩු කරයි. බොහෝ ඩෙල්ටා මීට වසර ගණනකට පෙර තැනී ඇත. ගංවතුර වැනි අවස්ථා නිසා ඩෙල්ටා කැඩී යාම සිදු වේ.

යුරෝපාත්‍ර ‍වෙරළ වර්ධනය වීම
ඉහත දැක්වෙන්නේ 'රෝන්" ඩෙල්ටාවයි.

මධ්‍යධරණි මුහුදේ ඇති ඩෙල්ටා කලක් තිස්සේ වර්ධනය වෙමින් පවතින්නේ, මුහුදු මට්ටම ඒකකාරි වීම හා ගංගාවන් හරියාකාර ලෙස ගලායාමයි. නමුත් මානව ක්‍රියාවන් නිසා මේ ප්‍රදේශ වෙනස් වේ.
උදා- බාසිලෝනා වෙරළ තීරය මධ්‍යකාලීන යුගයේ සිට තැන්පතු වැඩි වු නිසා වරාය ඉදි කිරීම පහසු විය.

නවීන කාලයේ වෙරළ තීරය පසු බැසීම

ඉහත දැක්වෙන්නේ පෘතුගීසීයේ ඛාදනය වන ‍වෙරළ තීරයක්

මෑත කාලීන යුගයේ සිට වෙරළ ඛාදනය වැඩි වෙමින් පවතී. මේ නිසා වෙරළ ඝනකමද අඩු වේ. උදා. කලිෆෝනියා වෙරළ, පොල්ලන්ත වෙරළ, පෘතුගාල වෙරළ
පෘථිවියේ අන්ත

]]
අක්ෂාංශය (Latitude) සහ දේශාංශය (Longitude)

* උත්තර අර්ධ ගෝලයේ 00 ස්ථානය - ආක්ටික් සාගරය
* උත්තර අර්ධ ගෝලයේ භූමිය මත ඇති අඩුම දේශාංශ පිහිටීම - කැෆේක්ලුබන් දුපත (83040' N, 2905' W)
* දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ 00 ස්ථානය හා භූමියේ ඇති අඩුම දේශාංශ පිහිටිම - ඇන්ටාටික් මහද්වීපය
* බටහිර හා නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලයේ උච්චතම ස්ථානය - 1800 ග්‍රිනීච් රේඛාව
* බටහිර හා නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලයේ භූමියෙන් උච්චතම ස්ථානය - ජාත්‍යන්තර දින රේඛාව.
උන්තතාංශය (Altitude)

(Dead Sea)]]

* උන්නතාංශයේ ඉහලම ස්ථානය - එවරස්ට් කන්ද (8,848 m, 29,029 අඩි)
* උත්නතාංශයෙන් පහළම තැන - මරියානා ආගාධය (10,911 m )
* උන්තාංශයෙන් පහළම තැන (වියලි කලාපීය) - මළ මුහුද (418 m)
* පහත්ම ස්ථානය (ජලය රහිත) - මෙන්ටලි ආගාධය (2,555 m)
* පෘථිවි අභ්‍යන්තරටේ සිට ඉවතට ඇති දුරම ස්ථානය - එම්බරාසෝ 6384 km මෙයට හේතුව වන්නේ පෘථිවියේ නියමාකාර ගෝලයක් නොවීමයි.
* පෘථිවි අභ්‍යන්තර සිට ඉවතට ඇති ආසන්නතම ස්ථානය - ආක්ටික් සාගරයේ පතලය (6353 km)
පොළොව මත අයිස් සහ නීත්‍ය තුහීන

Frozen Ground & Perma frost
පොළොව මත අයිස් සහ නීත්‍ය තුහීන

උත්රාද්‍රගෝලයේ මිලියන 54 km2 ඉඩ ප්‍රමාණයක අයිස් වලින් වැසී ඇත. එ නිසා මෙය ලෝකයේ විශාල ප්‍රමාණයක් අයිස් වලින් වැසුනු ප්‍රදේශ වේ. නිත්‍ය භූහින ඇතිවන්නේ -10C හෝ- 2 0C අතර එය - 70 0C දක්වා තිබිය හැක. නමුත් ලෝකයේ කොපමණ ප්‍රමාණයක් නිතය වශයෙන් හිමෙන් වැසි ඇති බව කිය ‍නොහැක. හිසෙහි ඝනකම ආක්ටික් වෙරළ හා සයිබීරියා වෙරළදී 600 m පමණ වන අතර එය ව්‍යාප්තිය සමග තමන් සහ වේ. මේ අතර ග්ලැෂියකාරණය නිසාද නීත්‍යා තුහින ඇතිවය හැක.

උෂ්ණත්වයේ වැඩි වන විට නිත්‍ය තුහීන දියවීම හා ගලායාම 'මැකෙන්සි නිම්නයෙන් ' වර්ථඛා වේ. නමුත් මෙය පොදුවේ වෙන කරැණක් නොවේ. නිත්‍යා තුහිත ඇති සියළුම කලාප වල පොළාව මත අයිස් තට්ටු නැත. බොහෝ දුරට එය බස් හෝ පාෂාණ සහ ඝන වීමකි. අයිස් ඝන බව ඉහල ස්ථර වලදී දැකිය හැකි අතර එහි වැඩි වශයෙන් බාරය දැකිය හැක. පොළව යට ඇති ජලගහ උණුසුම මත නිත්‍ය තුහීන කලාපද වෙන් කර ගත හැක.

අලේස්කාවේ නීත්‍ය තුහින කලාපද වෙන් කර ගත හැකි සියවස් 2 ක් තුළ 25m ඝන තට්ටුවක් දියවී ඇත. එහි උෂණත්වය - 0.4 0C සිට 0 0C වු අතර එය - 2.6 0C දක්වා ඉහල යයි. නිත්‍ය තුහින වෙනස් වීම ඉතා අඩු වුවත් උෂණ්තවය වෙනස සමග තුහින පිහිටීමද වෙනස් වේ. මේ නිසා මෙයිද ගෝලීය උණුසම කෙරෙහි පවතිව ප්‍රභල සාධකයක් වේ.
සංවර්ධනය - සංවර්ධනයේදී භූගෝලීය වෙනස්වීම්

සංවර්ධන රටාව පෙන්නුම් කරන එක් ආකාරයක් නම් ' උතුර - දකුණ බෙදීම්' වේ. මෙමගින් පොහොසත් උතුරත් දුපත් දකුණත් පෙන්නුම් කරයි. මෙය තෙලිම් විහිදෙන රේඛාවක් නොව්න‍ඓය පොළෝ තලය වෙන් කරන්නා සේ පෙනෙන නිසාය.

මේ අනුව උතුර කොයසේ, උතුරැ ඇමරිකාව, යුරෝපය,රැසියාව, ජපානය ඔස්ට්‍රේලියාව හා නවසීලන්තයයි. මෙම රටවල් වල ආර්ථිකමය වර්ධනයක් දැකිය හැක. දකුණු කොටසේ බොහෝ දියුණු වෙමින් පවතින රටවල් ඇත. මෙම කර්කටක නිවර්තනය (tropic of cancer) මගින්ද වෙන් කල හැක. නමුත් නවතම කාර්මිකරණය වු රටවල් (newly industrialized countries) වන තායිලන්තය, බ්‍රසීලය, මැලයාවථ මෙක්සිකෝව නිසා එය අපහසු වේ.
භූගෝලීය කලාප

භූගෝලීය කලාප යනු ලෝක ගෝලය මත ඇති අක්ෂාංක කලාප 5 කි. මෙහි වෙනස්කම් සදහා කාලගුණයද, හිරුගේ බලපෑමද හේතුවේ.

*උතුරු ශීත කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තය
*උතුරු සෞම්‍ය කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තය හා කර්කටක නිවර්තනය අතර
*සමකාසන්න කලාපය - කර්කටක හා මකර නිවර්තන අතර
*දකුණු සෞම්‍ය කලාප - මකර නිවර්තනය හා ඇන්ටාටික් වෘත්තය අතර
*දකුණු ශීත කලාපය - ඇන්ටාක්ටික් වෘත්තය


සමකාසන්න කලාපය, නිවර්ත කලාපය (Tropic) ලෙසද හදුන්වයි. සුර්යය කිරණ වසර පුරා මේ කාලාපයට පතිත වී ගිම්හාන සුර්යා නිවෘත්තිය (Summer Solstice) උදාවේ. මෙ කලාපය පෘථිවියේ උෂ්ණාධික කලාපය වේ. තෙත් හා වියළි වශයෙන් සෘතු 2 ක් ඇත. මේ කලාපයේ රටවල් වන්නේ අප්‍රිකාව, දකුණු ඉන්දියාව, දකුණු ආසියාව, ඉන්දුනීසියාව, ගිනිදේශය, උතුරු ඔස්ට්‍රේලියාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇම‍රිකාවය.

සෞම්‍ය කලාපය තුළ හිරු එළිය කෙලින්ම පතිත නොවුණත් සෞම්‍ය කාලගුණයත් ඇත. සෘතු 4 ක් ඇත. වසන්ත, ගිම්හාන, සරත්, ශීශිර යන ඒවාය. උතුරු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ මහා බ්‍රිතාන්‍ය, යුරෝපය, උතුරු ආසියාව, සහ උතුරු ඇමරිකාවයි. දකුණු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු ඇමරිකාව, දකුණු අප්‍රිකාවයි.

ශීත කලාප තුළ මැදියම් හිරු පැයීම (midnight sun) වසරකට වරක් සිදු වේ. එක් දිනක් තුළදීම හිරු කිරණ ළගා වීම සිදු වේ. මෙම කලාප පෘථිවියේ ඇති සීතලම කලාපය වේ. උතුරු ශීක කලාපයට කැනඩාව, ඇලස්කාව, ග්‍රීන්ලන්තය, උතුරු ස්කැන්ඩිනේවියාව, උතුරු රුසියාව සහ ආක්ටික් වෘත්තය අයත්වේ. දකුණු ශීක කලාපයට ඇන්ටාක්ටිකාව, විලි හා ආජන්ටිනාවේ දකුණු කොටස් අයත් වේ.
සටහන්

|Geographical_zone
|}