JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
සිංහල උද්ධරණ

විද්‍යාව

*"මට එය සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට විස්තර කර පැහැදිලි කර දිය හැකි නම්, මා නොබෙල් ත්‍යාග ලාභියෙකු වීමට තරම් වටනා නොවෙමි"
**- ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රවිද්‍යාව හා අනුබද්ධිතව 1965 දී නොබෙල් භෞතික විද්‍යා ත්‍යාගය දිනූ රිචඩ්. පී. ෆෙයින්මන්
***- ඔහුගේ නොබෙල් ත්‍යාග ලාභී කෘත්‍යය පිළිබඳ සංක්ෂිප්තයක් ඉදිරිපත් කරන ලෙස වාර්තාකරුවකු ඉල්ලා සිටි විට
හමුදාව සහ යුද්ධය

*"අප පුහුණු කිරීමට සිදුව ඇත්තේ හමුදාවක් නොවේ:මුළුමහත් ජාතියකි"
**- එක්සත් ජනපදයේ 28වන ජනාධිපති ව සිටි වුඩ්රෝ විල්සන්
***- පළමු ලෝක යුද්ධය අතරතුරදී
ක්‍රීඩා

*"ඔහු කෙතරම් අවලස්සන ද යත් ඔවුන් විසින් ඔහුගේ මුහුණ ලෝක වනජීවී පදනමට පරිත්‍යාග කල යුතුව ඇත"
**- ලෝක හෙවිවේට් බොක්සිං ශූර මෙහොමඩ් අලි
***- ඔහුගේ ප්‍රතිවාදී හෙවිවේට් බොක්සිං ක්‍රීඩක ජෝ ෆ්‍රේසර් පිළිබඳව
ඉතිහාසය

*"ශුද්ධවූ රෝමන් අධිරාජ්‍යය ලෙස හැඳින්වුනු දැනටද හැඳින්වෙන මෙම සන්තිතිය ශුද්ධවූත් නැත, රෝමානුද නොවේ, අධිරාජ්‍යයක්ද නොවේ"
**- ප්‍රංශ ලේඛක හා දාර්ශනික වෝල්ටෙයාර්
දේශපාලනය

*"දේශපාලකයෝ කොහිදීත් එක් වැනිය. ගංගාවක් නොමැති වුවද ඔවුහූ පාලමක් සාදා දීමට පොරොන්දු වෙති"
**- ස්ටැලින්ගේ මරණයෙන් පසුව සෝවියට් දේශයේ නායකයාව සිටි නිකිතා කෘෂෙෆ්

*"බයිනේත්තු වලින් තැනූ සිංහාසනයක් නිමැවීමට ඔබට හැකි වුවද එහි වැඩි වේලාවක් වාඩිවී සිටීමට ඔබට නොහැකි වනු ඇත"
**-1991 සිට 1999 දක්වා රුසියානු ෆෙඩරේෂනයෙහි ජනාධිපතිව සිටි බොරිස් යෙල්ට්සින්
කාන්තාවෝ

*"කාන්තාවක් තේ පැසක් වැනිය - කෙනෙකුට ඇයගේ ප්‍රබලත්වය මිනිය හැක්කේ උනු වතුරෙහිදී (අසීරු අවස්ථාවන් හිදී) පමණි "
**- එක්සත් ජනපදයේ 40වන ජනාධිපතිව සිටි රොනල්ඩ් රේගත් ගේ බිරිඳ නැන්සි රේගන්
මරණය හා අවසන් වචන

*"අවසානයේදී නිදහස්, දෙවි මහෝත්තමයාණන් හට තුති, අවසානයේදී මම නිදහස් "
**- ඇමරිකානු පූජකයෙකු, න්‍රියාකරුවෙකු හා අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයෙහි කැපීපෙනෙන නායකයෙකු වූ ආචාර්ය මාටින් ලූතර් කිං
***- ඔහුගේ සෙහොන් ගැබෙහි කොටා ඇති වදන් පෙළ

*"මොහු හට මුළු ලොවම පුමාණවත් නොවුනද, දැන් මෙම සොහොන් ගැබ ප්‍රමාණවත්ය "
**- ලෝක ඉතිහාසයෙහි මෙතෙක් බෙහෙවින්ම සාර්ථක හමුදා සේනාධිපතියා හා සටනේදී අපරාජිත වූ ග්‍රීක රජු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්
***- ඔහුගේ සෙහොන් ගැබෙහි කොටා ඇති වදන් පෙළ

*"මා මිය ගොස් ඇති බවට මම මේ දැන් කියවා දැනගතිමි. කරුණාකර ඔබගේ ග්‍රාහක ලැයිස්තුවෙන් මා ඉවත් කරන්න "
**- බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවෙහි බොම්බායෙහිදී උපත ලද ඉංග්‍රීසි ජාතික ජනප්‍රිය ගත් කතු වර රඩ්යාඩ් කිප්ලිං
***- ඔහු මිය ගිය බවට ප්‍රමාදදෝෂයකින් පල කල සඟරාවකට පිලිතුරු යවමින්
පණ්ඩුවාසදේව රජ

පඬුවස්දෙව් කුමාරයා, ක්‍රිපූ 504 සිට ක්‍රිපූ 474 දක්වා උපතිස්ස නුවර (වර්තමාන මල්වතු ඔය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයක්) රජු විය. විජය රජුගෙන් පසු ලක්දිව රාජ්‍යත්වයට කුමාරයෙකු නොමැතිවිය. ඒ නිසා විජය රජු තම සොහොයුරා වූ සුමිත්ත හට රාජ්‍ය භාර ගැනීමට ආරාධනා කළේය. නමුත් සුමිත්තද මහළු වියේ සිටි නිසා ඒ සඳහා ඔහුගේ පුත් පණ්ඩුවාසදේව එවීය. ඔහු පැමිණීමට පෙර විජය රජු මියගිය නිසා එතෙක් රාජ්‍ය පාලනය උපතිස්ස භාරකාර රජු (උපතිස්ස ඇමති) ගෙන ගියේය. පසුව ලක්දිව පාලන බලය ලබාගත් පණ්ඩුවාසදේව රජු භද්දකච්චායනා කුමරිය නම් ශාක්‍ය වංශික කුමරියක් බිසව කරගත්තේය. ඇගෙන් ඔහුට අභය,තිස්ස,උත්තිය,තිස්සා,අසේල,විහාන,රාම,ශිව,මත්තකාල,මත්තක, යනුවෙන් පුතුන් 10 දෙනෙකු සහ චිත්‍රා (උන්මාද චිත්‍රා) යනුවෙන් දියණියක්ද විය.
මුතුන්මිත්තෝ


මේවාද බලන්න

* ශ්‍රී ලාංකික රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
* මහාවංශය
* ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
* ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන නාම
බාහිර සබැදි

* History of Sri Lankan Kings
* Codrington's Short History of Ceylon


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
තිස්ස කුමරු

Tissa was king of Upathissa Nuwara (Sri Lanka) during 454 BC - 437 BC. He was appointed the regent by his eight younger brothers after the deposition of the oldest brother, King Abhaya, from the throne. Tissa claimed that he would be consecrated king only after he had finally defeated his nephew Pandukhabaya. This, however, was not to be as Pandukabhaya swept on triumphantly. Tissa was slain in battle along with all his eight younger brothers. Abhaya was spared. Pandukabhaya, the undisputed victor, called upon his uncle Abhaya to take up the throne again. Abhaya declined.
See also

*List of monarchs of Sri Lanka
*Mahavamsa
*History of Sri Lanka
*Place names in Sri Lanka
External links

* History of Sri Lankan Kings
* Codrington's Short History of Ceylon


ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
මුඨසීව රජ

මුටසිව රජ යනු, පුරාතන අනුරාධපුර නගරය අගනුවර කරගෙන, ක්‍රිපූ 367 සිට ක්‍රිපූ 307 දක්වා රාජ්‍යය පාලනය කල, අනුරාධපුර රාජධානියෙහි මුල් රජ කෙනෙකි. පණ්ඩුකාභය රජුගේ පුත්‍රයා වූ ඔහුට, පුතුන් නව දෙනෙකු වූ අතර, දේවානම්පිය තිස්ස රජ, උත්තිය රජ, මහාසිව රජ සහ අසේල රජ වැනි, ඔවුන්ගෙන් සමහරුන් ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයෝ වූහ.

මෙම රජු වසර හැටක් රාජ්‍යය කල අතර එම කාලය අත්‍යන්තයෙන් සාමකාමී යුගයක් විය. අනුරාධපුරයේ මහමෙවුනා උද්‍යානය ඔහුගේ නිර්මාණයක් වන අතර, ඔහුගේ කාර්ය ඵලයක් ලෙසින් ඓතිහාසික වාර්තා වල සඳහන් වන්නේ එපමණකි.
බාහිර සබැඳි

* Kings & Rulers of Sri Lanka
* Codrington's Short History of Ceylon


ප්‍රවර්ගය:රාජ්‍ය පාලකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ජනයා
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
සෙනරත් රජ

සෙනරත් රජු (සෙනරත් අඳසින්) ක්‍රි. ව. 1604 සිට 1635 දක්වා මහනුවර අගනුවර කර ශ්‍රී ලංකාවේ පාලනය ගෙන යන ලදී. ඔහු මහනුවර I විමලධර්මසූරිය රජුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා බව පැවසේ. කෙසේ වෙතත්, පළමුවන විමලධර්මසූරියගේ මරණයෙන් පසු සිදුවූයේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව මුල් වාර්තා නොමැත. බොහෝ මූලාශ්‍රවලට අනුව, ඔහු විමලධර්මසූරියගේ ඥාති සහෝදරයෙකු හෝ සහෝදරයෙකු බව පැවසේ. ඔහු නීත්‍යනුකූල පාලකයෙකු නොවූ නිසා ඔහු මිය ගිය රජුගේ වැන්දඹුව වූ ඩෝනා කැතරින් පමණක් නොව ඇගේ දියණියන් දෙදෙනා ද විවාහ කර ගත්තේ ඔහුගේ සිහසුනට හිමිකම නීත්‍යානුකූල කිරීමට යි.

රජෙකුගේ ගුණාංග ඔහු සතුව නොතිබූ අතර ඔහුගේ කාලය තුළ පෘතුගීසි හමුදාවන් උඩරටට නිතර ආක්‍රමණ සිදු කළ අතර එය ඔහුට ඵලදායී ලෙස පලවා හැරීමට නොහැකි විය. ඔහු පෘතුගීසීන් සමඟ පෙලගැසී සිටි අය මැඩපැවැත්වීම සඳහා ඔහුගේ පාලන සමයේ දී ඔහුට එරෙහිව කැරලි කිහිපයක් මතු විය. රන්දෙණිවෙල සටන හැර ඔහුගේ බොහෝ හමුදා මෙහෙයුම් අසාර්ථක වූ අතර, එහි සාර්ථකත්වයට බොහෝ දුරට හේතු වූයේ ඔහුගේ බාල පුත් දේවරාජසිංහ කුමරු ය.

ඔහුට තම රාජ්‍යය ඔහුගේ සුළු දරුවන් දෙදෙනා සහ ඔහුගේ ජීව විද්‍යාත්මක පුත්‍රයා අතර බෙදා දීමට කාලය පැමිණි විට, ඔහු අනෙක් දෙදෙනා රවටා දෙවන රාජසිංහ (ඔහුගේ ජීව විද්‍යාත්මක පුත්‍රයා) මහනුවර ඇතුළු ඔහුගේ රාජධානියේ ප්‍රධාන කොටස උරුම කර ගත්තේ ය. ඔහුගේ සුළු පුතුන් දෙදෙනා ටික කලකට පසු මිය ගියහ - ඇතැමුන් පවසන්නේ මෙම විභව උරුමක්කාරයන් ඉවත් කිරීමට සෙනරත් වගකිව යුතු බවයි. මේ අනුව ඔහුගේ රාජධානියේ එකම උරුමක්කාරයා වූයේ දෙවන රාජසිංහ ය.
සටන්

මෙතුමා ඉතා සාමකාමි පාලනයක් රැගෙන ගිය අයෙකි. මේ නිසා 1617 දී පෘතුගීසින් සමග සාම ගිවසුමක් පිහිටුවේ ය. නමුත් පසුව පෘතුගීසීන් සාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක නොකර කොන්ස්ටන්තිනූ ද සා විසින් රන්දෙනිවල සටන ක්‍රියාත්මක කළේ ය. මෙහි දී සිංහල හමුදා මහාඅස්ථාන කුමරු විසින් මෙහෙය විය. කෙසේ නමුත් පසුව පෘතුගීසින්ට අන්ත පරාජයක් සිදුවිය. එයින් පෘතුගීසි නායකයා වූ කොන්ස්ටන්තිනූ ද සා සහ පෘතුගීසි සොල්දාදුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් මිය ගියේ ය.
අමතර අවධානයට

* මහනුවර රාජධානිය
* ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසය
* සිංහලේ රාජාවලිය
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
කුවේර රජ

කුවේර (සංස්කෘත : कुबेर ; ) වනාහි ලංකාපුර (දැනට ශ්‍රී ලංකාව) නම් වන භූමියේ අතීතයේ පැවති යක්‍ෂ ගෝත්‍රික රාජධානිය පාලනය කල රජෙකි. හින්දු ජනයා, මෙතුමා ධනයට අධිපති ලෙස දේවත්වයෙන් සලකන අතර ධනපති නමින්ද හඳුන්වයි.


කුවේර වෛශ්‍රව ඍෂිවරයාගේ පුත්‍රයෙකු බැවින් වෛශ්‍රවන නම්විය. මොහුහෙන් පසු රජවූයේ බාල සොහොයුරු රාවණ ය..

පැරනිතම කුබේර සිතුවම හමුවන්නේ අනුරාධපුර ජේතවනාරාම භුමියනි.


නාමයන්:-කුබේර නාමයේ නිශ්චිත සම්භවය හදුනාගෙන නැත.
පුරාණ සහ වීරකාව්‍ය විස්තර:-පුරාණ සහ මහා භාරත වීරකාව්‍ය සහ රාමායණය කුබේරට නිශ්චිත දේවත්වයක් දුන් බව සදහන් කරයි.
See also

* ආටානාටිය සූත්‍රය
* ආලකමන්දාව
* දඬුමොණරය
* රාවණ රජු
References

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:හෙළ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
රජූ
මවුකිරි දීම

right|thumb|150px|An infant breastfeeding
thumb|150px|International Breastfeeding Symbol

මවුකිරි දීම (En=Breastfeeding / nursing)) යනු ළදරුවකු හෝ කුඩා දරුවකුට මවු කිරි ලබාදීමයි. නව ජන්ම ළදරුවන්හට මේ සඳහා උරාබීමේ ප්‍රතීකය (sucking reflex) උපකාරීවේ.


ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යංශය වයස මාස 6 දක්වා මවු කිරි පමනක් දීමද (Exclusive breastfeeding) වසර 2කට වඩා මවුකිරි ලබාදීමද නිර්දේශ කරයි.
ක්ෂීරණය
මවුකිරි

පියයුරු කිරි සියලුම ගුණ තේරුම් නොව, තම ෙපෝෂණ සාපේක්ෂව ස්ථාවර යුතු වේ. තන කිරි මවගේ රුධිර යටත් කරගන්නටත් ශාරීරික ගබඩාවල පෝෂ්ය පදාර්ථ නිෂ්පාදනය සිදු කෙරේ. මව් කිරි දීම එය මව බිහි පසු බර අඩු උපකාර දිනකට 500 කැලරි ක සාමාන්ය ගනී. [7] මව්කිරි වෙනස්කම් සංයුතිය, එක් එක් සැසිවාරය දී මෙන්ම, ළමයාගේ වයස මත කොපමණ කාලයක් දරුවා හෙදියන් මත පදනම්ව නිසා.

පර්යේෂණ කිරි සහ breastmilk බලශක්ති අන්තර්ගතයට සැබවින්ම පළමු වසර පසු අඩු බවයි. [3] Breastmilk හරියටම හරි වෙලාවට පෝෂණ හරියටම හරි ප්රමාණය ලබා දීම, ඉතා පෞර්ෂත්වයක් හඳුන්වා වර්ධනය වන පද්ධතිය ගළපන්න එයට පුළුවන්. [4] ඇත්ත වශයෙන්ම, පර්යේෂණ බවයි 12 සහ මාස 24 ත් අතර, මානව කිරි මිලි ලීටර් 448 පහත සඳහන් අවම දෛනික අවශ්යතා මෙම ප්රතිශත ලබා: [8]:
ළදරුවන්ට ලැබෙක වාසි

thumb|right|Himba woman and child.
thumb|right|A woman with her child in Kabala, Sierra Leone|Kabala, [[Sierra Leone in the 1960's.]]
මවට ලැබෙන වාසි

thumb|200px|Zanzibari woman breastfeeding
දීර්ඝ කාලීන සෞඛ්‍ය
බැඳීම
හෝමෝන කිදහස්වීම
බර අඩුවීම
මවුකිරිදීමේ විවිධත්වය
ළදරුවන්ගේ බර
මවු කිරි පිළිබද විග්‍රහ

thumb|right|120px|Manual breast pump
දෙතුන් දෙනකුට එකවර මවුකිරිදීම
විස්තෘත මවුකිරි දීම
බෙදාගත් මවුකිරිදීම
අතිරේක ආහාර හඳුන්වාදීම (Weaning)
මවුකිරි දීමේ ඉතිහාසය
මවුකිරි දීමේ සමාජ විද්‍යාත්මක පදනම

* ජාතිය හා සංස්කෘතිය
* ආදායම
* වෙනත් සාධක
පාද සටහන්
යොමුව

*
*
*
*
*
* Health risks of not breastfeeding US Department of Health & Human Service
*
*
බාහිර සබැඳුම්

*
* Human Milk Secretion: An Overview US National Institute of Health
* Breastfeeding Resources La Leche League International
* Breastfeeding Information
* Breast-Feeding Past Infancy ABC News

ප්‍රවර්ගය:පෝෂණය
ප්‍රවර්ගය:ළමා වෛද්‍යවේදය
ප්‍රවර්ගය:පරිවර්තනය වෙමින් පවතින ලිපි
ළමා වෛද්‍යවේදය

thumb|240px|Pediatric polysomnography [[patientChildren's Hospital (Saint Louis), 2006]]
ළමා වෛද්‍යවේදය(Pediatrics) යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ උප විෂය කාණ්ඩයකි .මෙම විෂය මගින් ළදරුවන් හා දරුවන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්වය පිළිබද විමසා බලයි.

යම් වෛද්‍යවරයෙකු ළමාරෝග පිළිබද විශේෂවේදී පශ්චාත් උපාධියක් හදාරා ඇතිනම් ඔහු ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස හදුන්වයි.

ඉංග්‍රීසි බසින් ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයා හදුන්වන pediatrics යන වචනයහි තේරුම දරුවන් සුවකරන්නා (healer of children) යන්නයි.ග්‍රීක භාෂාවේ: (pais = child) දරුවා සහ (iatros = doctor or healer) සුවකරන්නා යන වචන වලින් pediatrics යන වදන නිරුක්තිය ලබා ඇත.
ළමා වෛද්‍යවේදය හා වැඩිහිටි වෛද්‍යවේද අතර වෙනස
ඉතිහාසය
පුහුණු ළමා වෛද්‍යවේදීන්
රටවල් අනුව වෙනස්කම්
උප විශේෂඥ ළමා වෛද්‍යෙවේදීන්
ළමා වෛද්‍ය සංවිධාන
ළමා වෛද්‍ය විශේෂඥයින් ගේ සමාජීය වගකීම
මේවාත් බලන්න

* Children's hospital
* Medical specialty
* Pediatric ophthalmology
* Pediatric endocrinology
* Child life specialist
යොමුව
වැඩිදුර කියවීම්

* Contemporary Pediatrics - a monthly magazine
* Clinical Pediatrics - a peer-reviewed journal
බාහිර යොමු

* American Academy of Pediatrics
* Pediatric Collection by the BMJ - Collection of Pediatric papers published in the British Medical Journal.
* Carrollton Pediatrics Health News
* Dynamic Differential Diagnosis
* Paediatrics.info
* SearchingPediatrics.com - Searching pediatric peer-reviewed information
* GeneralPediatrics.com - The general pediatrician's view of the Internet
* "Pediatrician Online" - Online pediatricians answer queries related to child health, and run a parent friendly service


*
ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
ශක දිනදසුන

ශක වර්ෂ (හෙවත් ශාලිවාහන ශක වර්ෂ) යනු සූර්ය වර්ෂ සඳහා සිංහලයන් භාවිතාකරන වර්ෂ ක්‍රමයයි.

මෙම ක්‍රමයම හින්දු දින දර්ශන, ඉන්දියානු ජාතික දින දර්ශනය, සහ කාම්බෝජියානු බෞද්ධ දින දර්ශනය ද භාවිත කරයි.

ක්‍රි.ව.78 දී මෙම වර්ෂ ක්‍රමය ආරම්භ විය.

සතවාහන අධිරාජ්‍යයයේ ශාලිවාහන රජ (ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී නමින්ද හැදින් වූ) තමන් ක්‍රි.ව.78දී උජ්ජයින් නුවර වික්‍රමාදිත්තට විරුද්ධව ලැබූ විජයග්‍රහණය සැමරීමට ශාලිවහන ශක වර්ෂ ක්‍රමයය ආරම්භ කළේ ය.

පාලක පළමුවන රුද්‍රසේන රජ (200-222) යුගයේ රිදී කාසියක්. ශක වර්ෂ දිනයක් වන 131, බ්‍රාහ්මී අක්ෂර වලින් මෙම කාසිය පිටුපස සදහන් වේ.ශක වර්ෂ ක්‍රි.ව. 219ට අනුරූප වේ. 16mm, 2.2 ග්‍රෑම්.]]
Alternatively, it is thought that the Saka era (sometimes abbreviated to "SE" in numismatic circles) marked the victory of the Sakas over the dynasty of king Vikramāditya in Ujjain, Malwa. ජග්‍රහණයෙන් පසු සක Western Satraps රාජධානිය පිහිටුවන ලදී, එය ශත වර්ෂ 3 කටත් වැඩි කාලයක් පැවතින.

මෙම ක්‍රමය 1633 වන තෙක් ජාවා වැසියන් විසින් භාවිතා කළේ ය. Old Javanese It was replaced by Anno Javanico, a hybrid Javanese-Islamic system.
ආශ්‍රේයයන්


මේවාත් බලන්න

*කුෂාණ අධිරාජ්‍යය - කුෂාණ-සිතියානු දිනනිර්ණය පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර සඳහා.
*වෛදික කාලරේඛාව
*චන්‍ද්‍ර මාස
*සිංහල දවස


ප්‍රවර්ගය:දින දසුන්


ප්‍රවර්ගය:ශක දිනදසුන
ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී

ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී (බ්‍රාහ්මී: 𑀕𑁄𑀢𑀫𑀺𑀧𑀼𑀢 𑀲𑀸𑀢𑀓𑀡𑀺, ගෝතමීපුත සාතකණි, IAST: ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ වර්තමාන ඩෙකෑන් ප්‍රදේශය පාලනය කළ සාතවාහන අධිරාජ්‍යයේ පාලකයෙකි. ඔහුගේ පාලන සමය නිවැරදිව හඳුනාගෙන නොමැති නමුත් එය ක්‍රි.ව. 1 හෝ 2වන සියවසෙහි පවතින්නට ඇතැයි සැලකේ. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය ලෙස ක්‍රි.ව. 86-110, ක්‍රි.ව. 103-127, ක්‍රි.ව. 106-130, හෝ වඩාත් මෑතකාලීනව ක්‍රි.ව. 60-85 යෝජනා වී ඇත.

ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී පිළිබඳ බොහෝ තොරතුරු ලැබෙන්නේ ඔහුගේ කාසි, සාතවාහන සෙල්ලිපි, සහ විවිධ පුරාණයන් හි එන රාජවංශ විස්තර මඟිනි. මින් වඩාත්ම ප්‍රකට මූලාශ්‍රය වන්නේ නාශික් ප්‍රශස්තියයි. මෙය ඔහුගේ මෑණියන් වූ ගෞතමී බාලාශ්‍රී විසින් කරවූවක් වන අතර, එහි ඔහුගෙර් විවිධ යුධ ජයග්‍රහණ පිළිබඳ සඳහන් වේ. ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර අනුව පෙනීයන්නේ ශක ආක්‍රමණ නිසා පර්හානියට පත්ව තිබූ සාතවාහන බලය යළි ගොඩනැගීමට ගෞතමීපුත්‍ර සමත් වූ බවයි.
චරිතාපදානය

බොහෝ ඉතිහාසඥයන් විසින් ශ්‍රේෂ්ඨතම සාතවාහන පාලකයා ලෙස සලකන ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී සිය පියා වූ සාතකර්ණීගේ ඇවෑමෙන් රජකමට පත්වන්නට ඇත. සාතකර්ණී විසින් මින් පෙර සාතවාහන අධිරාජ්‍යය පුළුල් කොට තිබූ අතර, සිය අශ්වමේධ යාග ද්විත්වය නිසා ඔහු සැලකිය යුතු සාර්ථකත්වයක් අත්කරගෙන තිබූ බැව් පෙනේ. ගෞතමීපුත්‍ර සිහසුනට පත්වන විට, සාතවාහන අධිරාජ්‍යය වෙත ශක සහ යවනයන්ගේ ආක්‍රමණ එල්ලවෙමින් පැවතිණි. යවනයන්, ශකයන්, සහ පහ්ලවයන් පරාජය කළ ගෞතමීපුත්‍ර සාතවාහනයන්ගේ පැරණි ශ්‍රීවිභූතිය නැවත ගොඩනැගීමට සමත් විය. නාහපාන රජුව බලයෙන් පහකළ ඔහු ජොගල්තෙම්බි නිධානයෙහි වූ ක්ෂහරට කාසි විශාල සංඛ්‍යාවක් විකරණය කොට සිය නමින් නිකුත් කළේ ය.

thumb|ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී විසින් විකරණය කළ නාහපානගේ කාසියක්.
නාසික් ප්‍රශස්තිය අනුව ගෞතමීපුත්‍ර විසින් අපරන්ත, අනූප, සෞරාෂ්ට්‍ර, කුකුර, ආකාර, සහ අවන්ති රාජ්‍ය පාලනය කළ බව සඳහන් වේ. මෙම ප්‍රදේශ ඔහු නාහපානගෙන් නතු කරගත් ඒවා විය හැක. සිය මුතුන්මිත්තන් සතුව තිබූ මධ්‍යම ඩෙකෑනයේ භූමි ප්‍රදේශ ද නැවත හිමි කරග්න්නට ඔහු සමත් විය. ඔහුගේ පාලනය යටතේ, සාතවාහන හමුදා කාංචි වැනි දකුණු ප්‍රදේශ කරා ද ගමන්කොට ඇති බව පෙනේ. එසේම ඔහු දකුණු මහාරාෂ්ට්‍රයේ කොල්හාපූර් ප්‍රදේශය ආනන්ද පාලකයන් වෙතින් සියතට ගන්නට සමත් විය. එසේම බනාවාසි ප්‍රදේශය ඈඳාගත් ගෞතමීපුත්‍ර කර්ණාටකයෙහි ද සිය බලය ව්‍යාප්ත කරවීමට සමත් විය. ඔහුගෙන් පසු ක්‍රි.ව. 130 පමණ ඔහුගේ පුත්, වාශිෂ්ඨීපුත්‍ර ශ්‍රී පුලමාවී රාජ්‍යත්වයට පත් විය.

ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී විසින් ශක රජ වික්‍රමාදිත්‍යව පරාජය කොට, ශාලිවාහන වර්ෂ ක්‍රමය හෙවත් ශක දින් දර්ශන ක්‍රමය ආරම්භ කළේ ය. මෙම ක්‍රමය මහාරාෂ්ට්‍රියානුවන්, තෙලිඟුවරුන්, සහ කන්නඩිගයන් අතර භාවිතයේ පවතී.

ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණී විසින් පහත විරුද නාමයන් භාවිතා කොට තිබේ:
* ත්‍රීසමුද්‍රපිත්තෝයිවාහන (සමුද්‍ර ත්‍රිත්වයෙන්ම දිය පානය කළ අශ්වයා හිමි තැනැත්තා)
* ශකයවනපල්ලවනිදූෂණ (ශක, යවන සහ පල්ලවයන් විනාශ කරන්නා)
සටහන්


ප්‍රවර්ගය:රජවරු
ප්‍රවර්ගය:භාරත ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:දින දසුන්
ප්‍රවර්ගය:රජවරු - තෙලිඟු
ප්‍රවර්ගය:1වන සියවසේ පාලකයෝ
ප්‍රවර්ගය:2වන සියවසේ පාලකයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවර

පරිපාලන දිස්ත්‍රක්කයන්හි ප්‍රධාන නගර



බදුල්ල
ගාල්ල

ත්‍රිකුණාමලය
නුවර එලිය
පොලොන්නරුව
පුත්තලම
මහනුවර
මාතලේ
මාතර
මඩකලපුව
මන්නාරම
මුලතිවු
මොනරාගල
යාපනය
රත්නපුරය
හම්බන්තොට
වවුනියාව
අම්පාර
කලුතර
කෑගල්ල
කිලිනොච්චිය
කොළඹ
මේ අඩවිත් බලන්න

* ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
* ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
* ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල
* ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
* නාගරීකරණය - ශ්‍රී ලංකා

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලැයිස්තු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන
දඬුමොණරය

දඬුමොණරය යනු රාවණ රජු විසින් භාවිතා කළා යැයි සැළකෙන තවත් එක් යානයකි.ඇතැම් අවස්ථා වල දී ලොව පළමු ගුවන් යානය ලෙසද සදහන් වේ. රසදිය බලැති සුළි යාන්ත්‍රණයකින් මෙම යානය බල ගැන්වූ බව පැවසේ (රසදිය කේන්ද්‍රාභිසරනය).

දඬුමොණරය රාවණා රජුවිසින් භාවිතාකල සිය පුද්ගලික ගුවන් යානය ලෙස සැළකෙන අතර තවගුවන් යානා වර්ග තුනක් එම යුගයේ භාවිතා කලහ . ඒවානම් පුශ්පක විමාන,සහස්‍රගත විමාන සහ චක්කු විමාන වේයි.දඬුමොණරය ලෙස නම් කිරිමට හේතුව එය මොනරෙකුගේ ස්වරූපයෙන් නිමවා තිබීමයි
මූලාශ්‍ර
ලංකාපුර

විසින් රාවනාට විරුද්ධව යුද්ධයට සූදානම් වීම, 19 වෑනි ශතවර්ෂයේ අදිනලද චිත්‍රයකි. .]]
ලංකාපුර හෙවත් මලෑඬුර යනු රාවණා රජ කල රාජධානියයි. මෙය ත්‍රිකූට හෙවත් කදු තුනකින් වටව පිහිටුණ බව විශ්වාස කෙරේ. මෙය වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව ලෙස හැඳින්වේ.ලංකාපුරයෙ කුල දෙවඟන ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ලංකේශ්වරි දේවියයි.
පිහිටි ස්ථානය

රාමායණයට අනුව, රාවණා රාම අතින් මියයාමෙන් පසු ලංකාපුර පාලනය රාවණාගේ සොහෙයුරකු වූ විභීෂණ ට භාර දුන් බව කියවේ. විභීෂණ ගෙන් පසු ද, ඔහුගෙන් පැවැතෙන පරම්පරාව රාජ්‍යය පාලනය කළ බව සඳහන් ය.
ලංකා පුර රටේ පාලකයින්

මෙය මුලින් පාලනය කළේ සුමාලි නම් සුර බවත් පසුව විශ්‍රවස් (කුවේර / කුබේර) නම් සර රජෙක් ලංකාපුර පාලනය භාර ගත් බවත් රාමායණයේ සඳහන් වේ. විශ්‍රවස් ගේ පාලන කාලයෙන් පසුව රාවණා රජු රටේ පාලනය භාර ගන්නා අතර සුර අසුර යුද්ධයෙන් පසු අසුර පාලනය යම් තාක් දුරට නැසී යයි.

මහාභාරත ග්‍රන්ථයට අනුව අසුර රජකු වූ වෛශ්‍රවණ හෙවත් කුවේර ලංකාපුර පාලකයා ව සිටියදී රාවණා විසින් කුවේර යුධමය අතින් පරාජය කොට ලංකාවේ පාලනය ලබා ගෙන ඇත. කුවේර ගේ අගනුවර රාක්ෂ (රකුස්) ජනයා විසින් ආරක්ෂා කළ බව කියවේ.
See also

*ශ්‍රී ලංකා
*සිංහල රාජධානිය
*සිංහලේ රාජාවලිය
*Vishwakarma
*Langkawi
External links

*Mahabharata of Krishna Dwaipayana Vyasa, translated from Sanskrit into English by Kisari Mohan Ganguli
*Sri Lanka Reference - Country Information, History and Maps


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
සුමාලි රජ

සුමාලි රජු යනු රාවණ රජුගේ මවගේ පියායි.මෙතුමා යක්ෂ ගෝත්‍රික රාජ වංශයේ අවසාන රජුය.මෙතුමාගේ පාලන සමයේදී හෙළ දීපය භාරතීය යටත් විජිතයක් බවට පත්ව ඇත.ඉන්පසුව ලංකාවේ පාලන බලය විෂ්ණු විසින් කුවේර හෙවත් වයිශ්‍රවනට පවරා ඇත.ඔහු දේව ගෝත්‍රයට නෑකම් කියූ අයෙකි.සුමාලි රජු විසින් නැවත පාලන බලයා ලබා ගැනීමට තම දූ කුමරියක් වන පුෂ්පොත්කතා දේවිය විශ්‍රව මුණි වෙත යවා කුමරුවෙකු උපද්දවාගෙන ඇත.එම කුමරා රාවණ ය.නමුත් රාවණ කුමරු මුණි ලෙයට දාව යක්ෂ ගෝත්‍රික කාන්තාවකගෙන් උපත ලද නිසා ඔහු රජ වුයේ රාක්ෂස ගෝත්‍රිකයෙක් ලෙසය.ඒ අනුව රාක්ෂස වංශයේ පළමු රජු රාවණ ය.
ජේම්ස් ලව්ලොක්

මූලාශ්‍ර
External links

* James Lovelock's personal website
* James Lovelock index page by Environmentalists For Nuclear Energy
* "Why Gaia is wreaking revenge on our abuse of the environment": Article about Lovelock published in the 'Independent'
* "Nuclear power is the only green solution": Lovelock article published in the 'Independent'
* Friends of James Lovelock
* Biography of James Lovelock
* BBC Radio interview transcript from Belief series in 2003
* Nuclear Spin page examining Lovelock's history
* evaluates Lovelock's terraforming proposal
Interviews

* Enjoy life while you can, Decca Aitkenhead, The Guardian, March 1, 2008.
* Climate Change on the Living Earth , Public lecture by James Lovelock, The Royal Society, October 29, 2007.
* The Prophet of Climate Change , Jeff Goodell, Rolling Stone, October 17, 2007.
* Creel Commission: reflections on meeting James Lovelock and a recent interview with him
* Is the future nuclear? BBC News HardTalk Interview (30 minute RealVideo from July 2004)
* The whole world in our hands, Guardian Interview from September 2000
* Radio interview with James Lovelock , KQED San Francisco, September 13, 2006
* 'We should be scared stiff', The Guardian, March 15, 2007
* Audio interview from The Guardian, December 4, 2006
* Audio interview from Ideas:How to think about science, Canadian Broadcasting Corporation, January 2, 2008. (Real Audio)
* Portraits Parlés by Ariane Laroux : Interview and portrait of Jim Lovelock, éditions of L'Age d'homme (2008)
* One last chance to save mankind New Scientist, January 23, 2009.


ප්‍රවර්ගය:පරිසරවේදියෝ

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ
විමෝචිතයන් වෙළඳාම

may become less competitive as a fuel.]]
විශ්ලේෂණය
ඉතිහාසය
උදාහරණ
ආර්ථික විද්‍යා න්‍යායන් එක්කිරීම
ඔස්ට්‍රේලියාව
යුරෝපියානු සංගමය
නවසීලන්තය
එක්සත් රාජධානිය
කාබන් වෙළදපොල
ව්‍යාපාරික ප්‍රතිචාර
විවේචන
මේවාත් බලන්න

* Acid Rain Retirement Fund
* AP 42 Compilation of Air Pollutant Emission Factors
* Birth credit
* Carbon emissions reporting
* Carbon finance
* Demand Responsive Transit Exchange
* Emission standard
* Flexible Mechanisms
* Green certificate

* Green investment scheme
* Greenwash
* Individual and political action on climate change
* Low-carbon economy
* Mobile Emission Reduction Credit (MERC)
* Pigovian tax
* Tradable smoking pollution permits
* United States Carbon Cap and Trade Program
යොමුව
බාහිර සබැදුම්
සාමන්‍ය වෙළදාම

* Chemical Engineering TopicsChemical Engineering Topics
* Emissions trading: The carbon game news@nature.com Nov. 17, 2004
* Ministers know emissions trading is a red herring and won't work, by George Monbiot, The Guardian, December 19, 2006
* US EPA's Acid Rain Program
* Australasian Emissions Trading Forum
* Illinois' Emissions Reduction Market System
* Texas' Emissions Banking and Trading program
* International Emissions Trading Association
* Carbon Trading: A Critical Conversation on Climate Change, Power and Privatisation edited by Larry Lohmann, the Corner House
* Obscenity of Carbon Trading by Kevin Smith, Carbon Trade Watch, BBC News, Science and Nature
* "The Making of a Market-Minded Environmentalist", article by Fred Krupp in Strategy+Business (registration req'd) that articulates some of the reasoning and history behind emissions trading in California
කාබන් වෙළදාම

* International Emissions Trading Association
* The Stern Review on the economics of climate change - Chapters 14 and 15 have extensive discussions on emission trading schemes and carbon taxes
* Carry On Polluting - Comment and analysis piece by Larry Lohmann, published in New Scientist magazine on the 2nd December 2006
* Ways Forward - Chapter 5 of the book, "Carbon Trading: A Critical Conversation on Climate Change, Privatisation and Power", published October 2006 by Dag Hammarskjöld Foundation, Durban Group for Climate Justice and The Corner House.
* EU shows carbon trading is not cutting emissions
* Chandler: More Flexibility Needed for Effective Emissions Cap-and-Trade Policy Council on Foreign Relations
* Green Structured Products are likely to Proliferate piece by Edmund Parker and Nicole Purin, Mayer Brown, published in Financial News, 3 December 2007
මුවම්මර් ගඩාෆි

thumb|කර්නල් මුවම්මර් අල් ගඩාෆි
කර්නල් මුවම්මර් අල් ගඩාෆි (උපත​:1942 ජූනි; විපත:2011 ඔක්. 20) ලිබියානු දේශපාලන හා හමුදා නායකයෙකි. 1969 දී, හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් මඟින් ලිබියාවේ ඉඩ්රිස් (Idris) රජු බලයෙන් පහ කොට එරට නායකත්වයට පත් විය. ​2011 වර්ෂයේදී ලිබියාවේ සිවිල් යුද්ධයක් හට ගැණුන අතර ලිබියාවේ අගනුවර වන ටිර්පෝලි නුවර ඇතිවු ගැටුමි වලින් ගඩාෆිගේ හමුදා පරාජයට පත්විය.පසුව ගඩාෆි ඇතුලු හමුදාවේ බලය ගඩාෆිගේ උපන් නගරය වන සර්ටි නුවරට පමණක් සීමාවිය.සර්ටි නුවර ඇතිවු සටන් වලදී මුවම්මර් ගඩාෆි අත් අඩංගුවට ගැණුන අතර ඔහුගේ මරණය 2011 ඔක්තෝබර් මස 20වන දින සිදුවිය. මුවම්මර් ගඩාෆිගේ මෘත දේහය මිහිදන් කිරීම 2011 ඔක්තෝබර් මස 25වන දින සිදුවිය.1969 පටන් 2011 දක්වා පුරා වසර 42ක් ලිබියාවේ නායකත්වය ඉසිලී ය.
මේවාද බලන්න​

* ලිබියාව
බාහිර සබැදි

* Personal Website
* Interview with Gaddafi on Youtube
* Libyan PM denies responsibility
* "Gaddafi Plays Quietly, But He's Still in the Game," The New York Times, March 17, 1991.
* Reuters article on Gaddafi's Unified Africa - during G8 summit meetings on relieving African debt 4 July, 2005 22:08 (UTC)
* "Meeting Muammar" by Vivienne Walt, Slate.com, 16 December, 2004
* Straight Dope article on the many spellings of Muammar's name
* Libya news and views
* Anti-Gaddafi website
* Gaddafi: A Living Myth - Performance by Asian Dub Foundation in conjunction with ENO
* "Colonel Bogey" by Gisle Tangenes, BitsofNews.com, 02 September, 2006
* "You are not alone" International humanitarian mission in support of the Bulgarian Medics in Libya
* alwasla Libya web directory
* Qadhafi Talks Up 'Direct Democracy'
* Jewish refugees from Arab countries
* Unknown immigration from Libya has swelled ranks of Italian Jewry
* Timeline about Jews in Libya
* Gadhafi ready to compensate Jews who fled Libya
* As part of his ‘charm offensive,’ Gadhafi courts former Libyan Jews?
* Is Libya Contagious?

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:හමුදා කුමන්ත්‍රණ​
ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1942 උපත්