JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි

thumb|ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි
ලෙව් නිකොල්විච්(නිකොලායි) ටෝල්ස්ටෝයි (1828 සැප්තැම්බර් 09 - 1910 නොවැම්බර් 20), යනු ‍ශ්‍රේෂ්ඨ රුසියානු සාහිත්‍යකරුවෙකි. ඔහු විටෙක නවකතාකරුවකු, විටෙක නිබන්ධකයකු, විටෙක නාට්‍ය රචකයකු සහ තවත් විටෙක දර්ශණවාදියකු ලෙස තම ජීවන දර්ශණය ලොවට ඉදිරිපත් කළේය. මෙම සාහිත්‍යකරුවා ලෝකය තුළ වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි යන නමිනි.
මොහු පැසිස්ට්වාදී ක්‍රිස්තියානි විරුද්ධවාදියකු ලෙසද, අධ්‍යාපන සංස්කාරකයකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධය. වංශවත් ටෝල්ස්ටෝයි පවුලේ සිටි වඩාත් නිර්මාණශීලි පුද්ගලයා වුයේ මොහුය.

ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයිගේ ප්‍රශස්ත නිර්මාණ ලෙස සලකනු ලබන්නේ යුද්ධය සහ සාමය හා ඇනා කැරනිනා යන කෘතීන්ය. මෙම කෘතීන් ද්විත්වය 19 වන ශතවර්ෂයේ රුසියානු ජන ජීවිතය පිළිබඳ යථාරූපීව විස්තර කරනු ලබන යථාර්ථවාදී ආකෘතියෙන් ලියන ලද කෘතීන් වේ. දර්ශණවාදියකු ලෙස ඔහු තම කෘතීන් හරහා ඉදිරිපත් කළේ, අවිහිංසාව පිළිබඳ දර්ශණයයි. මෙම අදහස් ඔහු විසින් ලියන ලද ‘The Kingdom of God is within you’ කෘතියෙන් මොනවට පැහැදිලි වේ. මෙම අදහස් විසිවන ශතවර්ෂයේ මෙලොව පහළ වූ ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසුන් වන මහත්මා ගාන්ධී, මාටින් ලූතර් කිං, ජේ.ආර්. යන අයගේ දර්ශණයන්ටද විශාල ලෙස බලපෑම් කළේය.

thumb|Yasnaya Polyana වල පිහිටි ටොල්ස්ටෝයිගේ සුසාන භූමිය
ටෝල්ස්ටෝයි තම කෘතීන් හරහා ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ජීවන දර්ශණය එවකට පැවති රුසියානු සමාජයේ පිළිබිඹුවක් බඳු විය. මැතිව් අනෝල්ඩ් විසින් වරෙක ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ටෝල්ස්ටෝයිගේ නිර්මාණ වූ කලී කලාවක් නොව ජීවිතයෙන් කොටසක් බවයි. මොහුගේ කීම සනාත කරමින් ඉසැක් බාබෙල් වරෙක කියා සිටියේ තමන්ට ලිවීමට හැකි නම් ලෝකය තම පෑනෙන් ලියනු ඇත්තේ ටෝල්ස්ටෝයි ලියූ ආකාරයටම බවයි. ප්‍රකට ගත්කතුවරියක වන වර්ජිනියා වුල්ෆ්, 'ටෝල්ස්ටෝයි යනු ලෝකයේ සියළු නවකතාකරුවන්ගේ විශිෂ්ඨතමයා බව' කියා සිටියාය.

ටෝල්ස්ටෝයිගේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශනය වුයේ ස්වයංචරිතාපදාන නවකතා ත්‍රිත්වයකි. ඒවා ළමාවිය, ගැටවරිය සහ තරුණ විය (1852 - 1856) ලෙස හැඳින්වීය. මෙම කෘතිවලින් කියැවෙන්නේ ධනවත් ඉඩම් හිමියකුගේ පුතකු විසින් තමා සහ තමාගේ පවුල යටතේ සේවය කරන්නන් අතර ඇති වෙනස වටහා ගත් ආකාරයයි. පසු කාලීනව ටෝල්ස්ටෝයි විසින් මෙම කෘති භාවාත්මක ඒවා බව කියමින් නොසලකා හැර ඇති නමුත්, එම කෘතීන් ටෝල්ස්ටෝයිගේ ජීවිතය පිළිබද වැදගත් සිද්ධීන් මතු කර ගැනීමේදී වැදගත්කමක් උසුලයි. එමෙන්ම මෙම කෘති මනුෂ්‍යයකු වර්ධනය වීමේදී ඔහුගේ ජීවන දර්ශණය කෙබඳු ආකාරයෙන් වෙනස් වේදැයි පෙන්වා දීමට හැකි විශ්ව සාධාරණීය කෘති ලෙස සැලකේ.
අමතර අවධානයට

* Anarchism and religion
* Christian vegetarianism
* Leo Tolstoy bibliography
* Leo Tolstoy and Theosophy
* List of peace activists
* Tolstoyan movement
* Henry David Thoreau
* War & Peace (2016 TV series)
සටහන්
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*
*
*
*
*
*
* Online project (readingtolstoy.ru) to create open digital version of 90 volumes of Tolstoy works
*
*
* Waltz in F major (Page on Russian Wikipedia), Tolstoy's only known musical composition.


ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍ය
ප්‍රවර්ගය:නවකතාකරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ලේඛකයෝ
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු සාහිත්‍යය
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ලෝක සාහිත්‍යය


ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
මාර්ටින් ලූතර් කිං

මාර්ටින් ලූතර් කිං (1929 - 1968) වූ කලි ඇමරිකානු මහජන අයිතිවාසිකම් රැකගැනීම වෙනුවෙන් සටන් කළ ප්‍රධාන නායකයෙකි. ඔහු බැප්ටිස්ට් දේවගැතිවරයෙක් වූ අතර, එවකට ඔහු වැනි කළු මිනිසුන් හට නායකත්වය ලැබුණේ ඉතා කලාතුරකිනි. නමුත් ඔහු මානව අයිතිවාසිකම් සුරැකීම වෙනුවෙන් සටන් කළේය. මොන්ට්ගොමෙරි බස් බෝයිකොට් සංවිධානය (1956-1957) පිහිටවූ ඔහු, පසුව දකුණු ක්‍රිස්තියානි නායකත්ව සමුළුවට සහභාගී විය. එම සමුළුවේ සභාපතිවරයා විය. 1963 වොෂින්ටන් හිදී ඔහු ‘මට සිහිනයක් ඇත’ මැයෙන් ඔහු පැවැත්වූ කතාවෙන් ඔහු මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව සාමාන්‍ය ජනයා දැනුවත් කිරීමට සමත් වූයේය.

1964 ඔහු නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගන්නා ලාබාලතමයා වීමට තරම් භාග්‍යවන්ත වුයේය. එම සාම ත්‍යාගය ඔහු හට හිමිවූයේ ජාතිවාදය සහ අනෙකුත් ආකාර වල සමාජ බෙදීම්, නොයෙකුත් සමාජ තර්ජන ගර්ජන මධ්‍යයේ වුවද විවේචනය කිරීම හේතුවෙනි.

මාර්ටින් ලූතර් කිං 1968 අප්‍රේල් 4 වැනිදා ඝාතනය කරන ලද්දේ ටෙනෙස්සීහි මෙම්පිස් හිදීය. ඔහුගේ මරණින් පසු ජනාධිපති ජිම් කාටර් විසින් 1977 දී ඔහු Presidential Medal of Freedom සම්මානයෙන් පුදනු ලැබීය. මාර්ටින් ලූතර් කිං ඝාතනය කරන ලද දිනය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික දිනය වශයෙන් 1986 දී සම්මත කරන ලදී. මරණින් පසු ඔහු Congressional Gold Medal සම්මානයෙන් ද පුදනු ලැබීය. මාර්ටින් ලූතර් කිං උපත ලැබුවේ 1929 ජනවාරි 15 ජෝර්ජියා හි ඇට්ලන්ටාහිදීය. පූජක මාර්ටින් ලූතර් කිං සහ ඇල්බර්ටා විලියම්ස් කිං යන දෙපළගේ පුත්‍රයා ලෙස ඔහු උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියාගේ නම මයිකල් කිං වූ අතර, එම නිසාම ඔහුගේ උපන් නම ලෙස භාවිතා කරන ලද්දේ මයිකල් කිං යන්නයි. ඒ 1935 වනතුරුය. ඔහුගේ පියා විසින් පසුව දෙදෙනාගේම නම් ජර්මානු රෙපරමාදුකරුවකු වූ මාර්ටින් ලූතර්ට ගරු කිරීමක් ලෙස වෙනස් කර ගැනීමෙන් පසු, ඔහු මාර්ටින් ලූතර් කිං ලෙස වෙනස් විය. විලි ක්‍රිස්ටින්, ඔහුගේ වැඩිමහලු සොහොයුරිය (1927 සැප්. 11) වූ අතර බාල සොහොයුරා ඇල්පඩ් ඩැනියෙල් (1930 ජුලි 30 – 1969 ජුලි 01) වූයේය.

මාර්ටින් ලූතර් කිං 1939 දී පල්ලියේ ගීතිකා කණ්ඩායම සමඟ Gore with the wind නම් චිත්‍රපටියේ මංගල දර්ශණය දවසේදී ගායනයක් ඉදිරිපත් කළේය. පාසලේ නවවන පන්ති‍යද, දොළොස්වන පන්තියද මඟහරිමින් උසස්වීම් ලද ඔහු වයස අවුරුදු 15 දී මෝහවුස් විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. ප්‍රථම කලා උපාධිය අවසන් කළේ සමාජ විද්‍යා විෂය ධාරාවෙනි.

පසුව පෙන්සිල්වේනියාවේ චෙස්ටර්හි ක්‍රෝසර් දේවධර්ම විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ ඔහු, දේවධර්ම ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ ප්‍රථම උපාධිය දිනා ගත්තේ 1951 දීය. 1951 සැප්තැම්බර් වලදී ඔහු ආචාර්ය උපාධියට සුදානම් වූ අතර, ඒ බොස්ටන් සරසවියේ දීය. ඔහු හැදෑරුවේ ව්‍යවස්ථික දේවධර්ම ශාස්ත්‍රයයි. 1955 ජුනි 5 වන දින ඔහු ආචාර්ය උපාධිය සම්පූර්ණ කළේය. අවුරුදු 24 දී ඩෙක්ස්ටර් ඇවෙනිව් බැප්ටිස්ට් පල්ලියේදී (මොන්ටොගොමෙරි, ඇලබාව) ඔහු පාදලි තනතුරට පත්විය.
සජීවීකරණය (සිනමා ඉතිහාසය)

සජීවීකරණය (සිනමා ඉතිහාසය)
1905 වසර වනතුරු සජීවීකරණ තාක්ෂණය සිනමා ක්ෂේත්‍රයට අළුත් අත්දැකීමක් විය. එඩ්වින් පෝටර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද How Jones Lost his Roll සහ The whole Dam family and the Dam Dog සජීවීකරණ අත්දැකීම් සහිත පළමු චිත්‍රපට ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙම චිත්‍රපටවල නාමාවලි ඉදිරිපත් කිරීමේදී විසුරුණු අකුරු එක්වී නාමාවලියේ අඩංගු වචන ක්‍රමානුකූලව සෑදීමක් පෙන්නුම් කරයි. මෙය සිදුකරන ලද්දේ එක් රෑපරාමුවක් එක් අවස්ථාවකදී දර්ශණය වෙමින් දර්ශණ දෙකක් අතර වාරයේ අකුරු සුළු ප්‍රමාණයකින් වෙනස් වීමක් දර්ශණය කිරීමෙනි. මෙය ‘තනි රෑපරාමු සජීවීකරණය’ ලෙස හඳුන්වයි. මේ සදහා එක් අවස්ථාවකදී එක් රෑපරාමුවක් පමණක් රෑපගත කළ හැකි විශේෂිත කැමරා භාවිත කළ යුතුවේ. සාමාන්‍ය කැමරාවකින් එක් අවස්ථාවකදී රෑපරාමු අටක් රූගත කරනු ලබයි.

1906 දී ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් ස්මිත් සහ ජේමිස් ස්ටුවර්ට් බ්ලැක්ටන් පසුව මෙම සජීවීකරණ අත්දැකීම තම නිර්මාණයන්ට දායක කර ගත්තේය. ඒ H Phasen of Furmy Face චිත්‍රපටය සඳහාය. මෙහි මිනිසුන්ගේ කාටුන් රූප එක් තැනක සිට තවත් අතකට වෙනස් වීමත් පෙන්වයි. මෙයත් පෝටර් විසින් අකුරු හැසිරවූ ආකාරයටම සිදු කරන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයේම ඉතා කුඩා කොටසකදී කාටුන් රූප රාමුවෙන් රාමුවට වෙනස් වෙමින් චලනය වන ආකාරයක් පෙන්වයි. මෙය අද අප දකින සම්මත සජීවීකරණ ක‍ාටුන් වල මුලාරම්භය ලෙස සැලකේ.
ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය

ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය ඇමරිකාවේදී පිරිනමනු ලබන්නේ සිනමා සහ රූපවාහිනී නිර්මාණ සඳහාය. මෙය සෑම වසරකම සංවිධානය කරනු ලබයි. මෙය 1944 සිට හොලිවුඩ් ෆොරින් ප්‍රෙස් සංවිධානය මඟින් සංවිධානය කරනු ලබයි. සෑම වසරකම ඔස්කා සහ ස්ක්‍රීන් ඇක්ටර්ස් ගිල්ඩ් සම්මාන පිරිනමන කාලයේදීම පිරිනමනු ලබන ප්‍රධාන සම්මානයක් ලෙස මෙය සැලකේ.

සෑම වසරකදීම වඩාත් ජනප්‍රියතම රූපවාහිනී වැඩසටහන් අතරින් තුන්වන ස්ථානය දිනාගැනීමට ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙල සමත් වී ඇත. එය දෙවැනි වනුයේ ඔස්කා සහ ග්‍රැමීස් යන වැඩසටහන් වලට පමණි. සිනමා චිත්‍රාගාර බොහොමයක් මෙම සම්මාන උළෙලේ සංවිධායකයන් හට වඩා වැඩි අනුග්‍රහයක් දක්වනු ලබන අතර, ඔවුන්ගේ දැන්වීම් වල සම්මාන ලබන්නන්ගේ නිර්දේශිත නාමයන් සහ සම්මාන පිළිබඳව සඳහන් කරනු ලබයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් උළෙලට සමගාමීව බ්‍රිතාන්‍යය තුළ පැවැත්වෙන සමාන තත්වයකින් යුතු සම්මාන උළෙල වනුයේ BAFTA යන්නයි.

ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන පිරිනමනු ලබන්නේ වසරක මුල භාගයේදීය. පුවත්පත් කලාවේදීන් 86 දෙනෙකුගේ ජන්දයෙන් සම්මාන ලබන්නන් තීරණය කරනු ලබයි.

ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන පිරිනැමීම සඳහා වසරක් ලෙස නිර්දේශ කරනුයේ ඔක්තෝම්බර් 1 වනදා සිට වසරකි. නමුත් මෙය ඇකඩමි සම්මාන සඳහා නම් ජනවාරි 1 වනදා සිට වසරකි.

ඔස්කා, ග්‍රැමීස් සහ එමීස් සම්මාන උළෙල මෙන් නොව ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන උළෙල නිශ්චිත වූ පිරිසක් විසින් ඉදිරිපත් නොකරන වර්ගයේ හොලිවුඩයේ පවතින ප්‍රධාන සම්මාන උළෙල දෙකින් එකකි. ‍අ‍‍නෙක වනු‍යේ Screen Actors Guild සම්මාන උළෙලයි. ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් හි සෑම වසරකම එම අවස්ථාව උළෙලේ ආරම්භයේදීම විස්තර කරනු ලබන ඉදිරිපත් කරන්නකු සිටී. මෙරිල් ස්රීප් (Meryl Streep) සහ ජැක් නිකොල්සන් යන අය හය බැගින් සම්මාන ලබාගනිමින් දැනට වැඩිම ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මාන ලැබුවන් බවට පත්ව ඇත. ජැක් ලෙර්මන් (Jack Lerman) වැඩියෙන්ම නිර්දේශිත නාමයන් අතරට එක්වු තැනැත්තායි. ඔහු 22 වාරයක් නිර්දේශ වී ඇත. දෙවැනියා වනුයේ මෙරිල් ස්ට්‍රිප්ය. ඔහු නිර්දේශ වී ඇත්තේ 21 වරකි.
සටහන්

{|


|-

|Golden_Globe_Award
|-
{|
රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය

රවින්ද්‍ර රන්දෙණිය ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ප්‍රවීන රංගන ශිල්පියෙකු මෙන්ම දේශපාලකයෙකි. 1970 සහ 1980 දශක වලදී ඉතා ජනප්‍රිය තලයක සිටි ඔහු, 1972 දී රගපෑ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ දෑස නිසා චිත්‍රපටයෙන් වඩාත් ජනාදරයට පාත්‍ර විය. වසර කීපයකදීම ඔහු සරසවිය සම්මාන උළෙලේදී හොඳම නළුවා ලෙස සම්මානයට පාත්‍ර වුයේය ; 1984 (දඩයම), 1985(මායා), 1989 (සඳකඩ පහණ), 1990 (සිරි මැදුර).
ළමාවිය සහ තරුණ අවධිය

රන්දෙණිය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ දළුගම ප්‍රදේශයේදීය. දළුගම වූ කලී මනරම් කෙත්වතු ද, කුඩා දිය දහරාද පිරි කුඩා ගම්මානයකි. කුඩා රන්දෙණිය තම උපන් ගමේ ස්වභාව සෞන්දර්ය උපරිමයෙන් රස වින්දේය. එමෙන්ම කුඩා කල සිට මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, මුනිදාස කුමාරතුංග සහ විමලරත්න කුමාරගම වැනි විශිෂ්ඨයන්ගේ කෘති කියවීමට මහත් රුචියක් දැක්විය.

රන්දෙණිය අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ දළුගම ශාන්ත ෆැන්සිස් විද්‍යාලයෙනි. උසස් පෙළ අසමත් වීම නිසා උසස් අධ්‍යාපනය වරම් අහිමි වූ රන්දෙණිය පසුව තම පවුලේ ව්‍යාපාර කටයුතු සඳහා සම්බන්ධ වී කටයුතු කළේය.
සිනමාව
ටෙලිනාට්‍යය

* ඇල්ල ලඟ වලව්ව
* ඊලඟට මොකද වෙන්නේ
* කුල කුමරිය
* චල අචල
* බන්ඩර දෙයියෝ
* මිරිඟු නදිය
* සුදු සමනලියක්
*
සම්මාන

සරසවිය සම්මාන

*1984 - හොඳම නළුවා - දඩයම (චිත්‍රපටය)|දඩයම
*1985 - හොඳම නළුවා - මායා
*1989 - හොඳම නළුවා - සඳකඩ පහණ
*1990 - හොඳම නළුවා - සිරි මැදුර
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:1945 උපත්


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකීය නළුවන්
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ජීවන කථා

ජීවන කථා

පුරාතණ ආකාර

පුරාතණ ජීවන කථා ලියන ලද්දේ පාලකයන්ගේ අවසරය ලත් ලේඛකයන් විසිනි. මෙම චරිත කථා පුරාණ සිරියාව, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, මෙසපොනේමියාව වැනි ශිෂ්ටාචාර වලින් හමුවේ. මෙහිදී පුද්ගලයන් ගරු කිරිමකට හා ඔවුන්ගේ පුද්ගලික ජීවිත විවරණයකට ලක්ව ඇත.‍


සාම්ප්‍රදායික ආකාර

පුරාතණ ග්‍රික ශිෂ්ටාචාරය ජීවන කථා ලොවට හදුන්වා දුන් අතර එම කථාවලට ජීවිත (Lives) ලෙස නම් කරන ලදී. ග්‍රීකයන් විසින් පුරාතණ පෙරදිග සම්ප්‍රදායන් හා පර්සියන් රජවරුන්ගේ තොරතුරු මේවාට අඩංගු කලේය. පැරණිම ජීවිත කථා ලෙස අයිසොක්‍රැට්" හා "සෙනො‍ෙෆාන්" ගේ ජීවිත කථා හැදින්විය හැක. අයිසොක්‍රැට්" එවාගො‍රාස් වලින්ද සෙනොන්" ඇගිසිලාමස් වලින්ද පැවත එයි.

තසිඩයිඩස් ඉතිහාස ලේඛන සම්ප්‍රදාය සන්ධිස්ථානයක් සටහන් කරයි. එනම් ඔහු තම ලේඛන වලට සමාප්ත" කොටසක් එකතු කිරිමයි. ග්‍රීක ලේඛණවල චරිත කථාවලට ලක්වූ පුද්ගලයන්ගේ සදාචාරාත්මක ඇගයීම් අඩංගුය. සාම්ප්‍රදායික ග්‍රීක චරිතකථාවල පුද්ගලයන් මුලිකාදර්ශ ලෙස ගැනීමද සිදුවිය. මෙනිසා අද කාලයේ මෙම චරිත කථා කියවන්නන්ට මහත් තොරතුරු සම්භාරයක් එක්රැස් කර ගත හැක. තවද, මෙම කථාවලින් පුද්ගල වැදගත්කම සවිස්තරව විස්තර වීමක්ද සිද්ධ වේ. මෙලෙස, පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියා සමාජයට කෙසේ බලපෑවත්, ඔවුනට වටිනාකමක් ලබාදී ඇත. හොදම උදාරහණයක් ලෙස ප්ලුමාච්ගේ ඇලෙක්සන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා පිළිබද චරිත කථාව දැක්විය හැක.

එනමුත් රෝමානු අධිරාජ්‍යය කාලය තුල මෙම සම්ප්‍රදායන් අභිසාරී වීමක් හෝ එක්තැන් විමක් සිදුවිය. මෙයට හේතු ලෙස තනි අධිරාජ්‍යයකුගේ පාලනය වන ආණ්ඩුවක් යටතේ තිබිම දැක්විය හැක.


ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1833 ඔක්තොම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ට් නගරයේය. ඔහු රසායන විද්‍යාව මහාචාර්ය නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ හැදෑරිය. තම පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමථ ඇෂ්ලල් නො‍ෙබල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා 1859 දී පියා සමග නැවත ස්වීඩනයට පැමිණිමට නොබෙල්ට සිදුවිය. ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබදව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිත පිළිබද හැදෑරීමට ඔහු වෙහෙසුණේය.

1895 ‍ෙනාබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියු අතර එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කිරිමට ඔහු ක්‍රියා කලේය. භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් වෙනුවෙන් ගරු කිරීමට 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමා ඇත.‍

නොබෙල් සාම ත්‍යාගය එකතුකිරීම ඔහු සමග කලක් ගත කල ලේකම්වරිය වූ බර්තා වොන් සම්හර් ගේ බලපෑම මත සිදුවු බව පැවසේ. ඇය එම ත්‍යාගය 1905 වසරේදි දිනා ගත්තාය.


ඩයිනමයිට්

නොබෙල් නියිට්‍රොග්ලසරින් සමග කීසල් ගුවර් නම් අවශෝසක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයත් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයත් නිර්මාණය කල අතර එය ඔහු ඩයිනමයිට් ලෙස නම් කලේය. 1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයත් ලබාගත් අතර එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සපර් හි පතලක දී පළමු වරට ප්‍රදර්ශණය කලේය.

නොබෙල් පසුව නයිට්‍රොග්ලිසරින් සමග ගන්-කොථන් නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයත් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය. ජෙලිග්හයිට් ලෙස 1876 දී බලපත්‍ර ගත කල මෙය තවදුරටත් පොටෑසියම් නයි‍ෙට්‍රට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් වර්ධනය කරන ලදී.
ඩොමිනිකාව

ඩොමිනිකාව ( ; හෝ ; ඩොමිනිකන් ක්‍රියෝල් ප්‍රංශ: ; කලීනාගෝ: ), නිල වශයෙන් ඩොමිනිකා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, කැරිබියන් දූපත් රටකි. එය කැරිබියන් මුහුදේ ලෙසර් ඇන්ටිලස් දූපත් සමූහයේ වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් දාමයේ කොටසකි, අගනුවර වන රොසෙයෝ දිවයිනේ බටහිර පැත්තේ පිහිටා ඇත. ඩොමිනිකාහි සමීපතම අසල්වැසියන් වන්නේ යුරෝපීය සංගමයේ සංඝටක ප්‍රදේශ දෙකකි, ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු, වයඹ දෙසින් ග්වාඩලූප් සහ දකුණු-ගිණිකොන දෙසින් මාර්ටිනික් ඇත. ඩොමිනිකාව වර්ග කිලෝමීටර 750 (වර්ග සැතපුම් 290) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වන අතර උසම ස්ථානය වන්නේ මෝර්න් ඩයබ්ලොටින් වන අතර එය උසින් මීටර් 1,447 (අඩි 4,747) වේ. 2011 සංගණනයේදී ජනගහනය 71,293 විය.

පස්වන සියවසේදී දකුණු ඇමරිකාවේ සිට පැමිණි අරවාක් විසින් දිවයින පදිංචි කරන ලදී. 15 වන සියවස වන විට කලීනාගෝ විසින් අරවාක් විස්ථාපනය කරන ලදී. ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1493 නොවැම්බර් 3 ඉරිදා දිවයින පසුකර ගිය බව කියනු ලැබේ. පසුව එය යුරෝපීයයන් විසින් යටත් විජිතයක් බවට පත් කරන ලදී, ප්‍රධාන වශයෙන් 1690 සිට 1763 දක්වා ප්‍රංශ ජාතිකයින් විසින් යටත් විජිතකරණය කරන ලදී. ප්‍රංශ ජාතිකයින් බටහිර අප්‍රිකාවේ සිට ඩොමිනිකාවට කෝපි වතුවල වැඩ කිරීම සඳහා වහලුන් ප්‍රවාහනය කළහ. සත් අවුරුදු යුද්ධයෙන් පසු 1763 දී මහා බ්‍රිතාන්‍යය අත්පත් කර ගත් අතර එය ක්‍රමයෙන් ඉංග්‍රීසි එහි නිල භාෂාව ලෙස ස්ථාපිත කළේය. 1978 දී දිවයින ජනරජයක් ලෙස නිදහස ලබා ගත්තේය.

ඩොමිනිකා එහි ස්වභාවික පරිසරය සඳහා "කැරිබියානු ස්වභාව දිවයින" ලෙසින් නම් කර ඇත. එය ලෙසර් ඇන්ටිලස් හි ඇති ලාබාලතම දූපත වන අතර, තවමත් භූතාප-ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් මගින් නිර්මාණය වෙමින් පවතින අතර, ලොව දෙවන විශාලතම උණු දිය උල්පත වන තාපාංක විල මගින් සාක්ෂි දරයි. දිවයිනේ සශ්‍රීක කඳුකර වැසි වනාන්තර ඇති අතර දුර්ලභ ශාක, සතුන් සහ පක්ෂි විශේෂ රැසකට නිවහන වේ. සමහර බටහිර වෙරළබඩ ප්‍රදේශ වල සෙරික් ප්‍රදේශ ඇත, නමුත් අධික වර්ෂාපතනය රට අභ්‍යන්තරයේ ඇතිවේ. අධිරාජ්‍ය ඇමසන් ලෙසද හැඳින්වෙන සිසෙරෝ ගිරවා දැඩි ලෙස වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති අතර ඩොමිනිකා හි පමණක් දක්නට ලැබේ. එය දිවයිනේ ජාතික පක්ෂියා වන අතර ජාතික ධජයේ දක්නට ලැබෙන අතර, ඩොමිනිකාව ස්වෛරී ජාතීන් දෙකෙන් එකක් වන අතර නිල ධජය දම් පැහැයෙන් යුක්ත වේ. රට පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය, ජාත්‍යන්තර සංවිධානයේ ඩි ලා ෆ්‍රැන්කොෆෝනි, නැගෙනහිර කැරිබියන් රාජ්‍යයන්ගේ සංවිධානය සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයෙකි.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය

භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය
පූර්ව යටත් විජිත යුගය සහ මුල් යුරෝපීය සබඳතා
ප්‍රංශ ජනපදය
බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතය
20 වන සියවසේ මුල් භාගය
නිදහසින් පසු
භූගෝලය සහ දේශගුණය
සත්ව විශේෂ
භෞමික ආරවුල්
රජය
මානව හිමිකම්
පරිපාලන අංශ
ආර්ථිකය
ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම
මූල්‍ය සේවා කර්මාන්තය
ආර්ථික සංක්‍රමණිකයන්
සංචාරක ව්‍යාපාරය
යටිතල පහසුකම්

ගුවන්
මාර්ග
හරිත ශක්තිය
ජනවිකාසය
භාෂා
ආගම්
අධ්‍යාපනය
සංස්කෘතිය
ආහාර පිසීම
ක්‍රීඩා
මාධ්‍ය
කැපී පෙනෙන මිනිසුන්

* ෆිලිස් ෂැන්ඩ් ඇල්ෆ්‍රේ, ලේඛකයා, පුවත්පත් කර්තෘවරයා, ක්‍රියාකාරික සහ දේශපාලනඥ
* චෙල්සි කොනර්, ජීව විද්‍යාඥවරිය, ක්‍රියාකාරිනිය සහ පක්ෂි නිරීක්ෂකයා
* එක්සයිල් වන්, සංගීතඥයා
* ජෙරෙල් ජෝසප්, විද්යාඥයා සහ ශාස්ත්‍රාලිකයා
* තියා ලාෆොන්ඩ්, ක්‍රීඩකයා
* ක්‍රිස් ලොයිඩ්, ක්‍රීඩකයා
* ජීන් රයිස්, ලේඛකයා
* ජෙරෝම් රොමේන්, ක්‍රීඩකයා
* ජූලියන් වේඩ්, පාපන්දු ක්‍රීඩකයා
යොමු කිරීම්
අන්තර් මෞලික බන්ධන

අන්තර් මෞලික බන්ධන

අණු, අයන හෝ පරමාණු දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් අතර ඇතිවිය හැකි මූලික වර්ධන වර්ග හතරක් පවතී. අන්තර්මෞලික බල අණු ආකර්ෂණය කිරීමට හෝ එකිනෙක විකර්ෂණය කිරීමට හේතුවේ. මෙම ක්‍රියාවලි පදාර්ථයේ භෞතික ලක්ෂණ තීරණය කිරීමට හේතුවේ.

ස්ථර ද්විධ්‍රැව - ස්ථර දිවිධ්‍රැව බන්ධන

ශක්තිමත්ව බැඳුනු අණුවක පරමාණු දෙකක් අතර තිබෙන විශාල විද්යුත් ඝණතාවයේ වෙනස නිසා එම අණු වේ. ස්ථර ද්විධ්‍රැවයක් හටගනී. මෙම ද්වි-ධ්‍රැව ආකර්ෂණය වීම හෝ විකර්ෂණය වීම සිදුවේ.

හයිඩ්‍රජන් බන්ධන

මෙය එක්තරා අන්දමකට සැලකූ විට ස්ථර ද්වි-ධ්‍රැවයකට හොඳ උදාරහරණයකි. කෙසේවුවත්, හයිඩ්‍රජන් බන්ධනයකදී, හයිඩ්‍රජන් ප්‍රෝටෝන දායක පරමාණුවක් හා ග්‍රාහක පරමාණුවක් අතර හවුල් වීමට ලංවීමක් සිදුවේ. මෙය කේන්ද්‍ර තුනක් ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් බන්ධනයකි. (උදාහරණ ලෙස ඩයිබොරේන් (B2 H6 - බොරෝන් 2ක් හා හයිඩ්‍රජන් 6ක් ඇති රසායන සංයෝගය) ආකාරයේ) ආවර්තිතා වගුවේ සිරස් පෙළක ස්කන්ධයෙන් වැඩි පරමාණු වලට වඩා හයිඩ්‍රජන් බන්ධන වලට වැඩි තාපාංක පවතී (උදාහරණ ජලය, ඇමෝනියා හා හයිඩ්‍රජන් ප්ලුවොරයඩ්)

ක්ෂණික ද්වි-ධ්‍රැව හා ප්‍රේරිත ද්වි-ධ්‍රැව (වැන්ඩර් වාල් බන්ධන)

බන්ධන අතර දුර්වලම හා විශාල ලෙස සියලුම රසායනික ද්‍රව්‍යය අතර ඇතිවන බන්ධන වර්ගයකි. හීලියම් පරමාණුවත් සලකා බැලුවිට, දෙන ලද ඕනැම අවස්ථාවක පරමාණුවක් වටා ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන වලට (නැතිනම් උදාසින) තරමක් අසමතුලිත වන අතර එනිසා ක්ෂණිකව වඩා ඝෘණ ආරෝපණයක් එක පැත්තක පවතී. මෙයට ක්ෂණික ද්වි-ධ්‍රැව යන නම යෙදේ. මෙනිසා ළඟින් පවතින හිලියම් පරමාණු වල ඉලෙක්ට්‍රෝන ආකර්ෂණය හෝ විකර්ෂණය කරමින් තවත් ද්වි-ධ්‍රැව නිර්මාණය වීම සිදුවේ. පරමාණු දෙක මොහොතකට අකාර්ෂණය වන අතර පසුව ආරෝපණ නැවස සමතුලිත වී පරමාණු චලනය වේ.

කැටායත - පයි අන්තර් ක්‍රියාව

කැටයත - පයි අන්තර් ක්‍රියාව ඇරොමැටික වළල්ලේ තලයේ ඉහලින් හා පහලින් පිහිටා ඇති තක්ෂීය ඉලෙක්ට්‍රෝන වල ස්ථානයක ඝෘණ ආරෝපණ හා ධන ආරෝපණ අත
ද්‍රව්‍ය විද්‍යාවේ උප - ක්ෂේත්‍ර

as it heats up to over during re-entry into the Earth's atmosphere]]

නැනෝතාක්ෂණය, ක්වොන්ටම් සසීමනය (confinement) බලපෑම්, ගිබ්ස් - තොම්සන් බලපෑම් හෝ නැනෝ පරිමාණයේ ද්‍රව්‍යය ගුණ විස්තර කරන බලපෑම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය ද්‍රව විද්‍යාව නම්වේ. එය වඩා ප්‍රචලිත වන්නේ නැනෝමීටරයේ සිට සිය ගණනක් නැනෝමීටර පරිමාණයට අඩු ද්‍රව්‍යය වල ව්‍යුහයේ ගුණ හා අණුකව සකස්කළ ද්‍රව්‍යයවල නිර්මාණය හා හැදැරීම නිසාය.

සූක්ෂම තාක්ෂණය - සූක්ෂම විදුලි යාන්ත්‍රික පද්ධති වැනි සූක්ෂම මාත්‍රික (micrometric) මානවල හා සූක්ෂම පිරිසැකසුම (microfabrication) ව්‍යුහවල, අන්තර් ක්‍රියාවන්ට ඉඩ දෙමින් සිදුවන ක්‍රියාවලි හා ඒවාට සම්බන්ධ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳ අධ්‍යයනය.

*ස්ඵටික විද්‍යාව - ඝනයක ඇති පරමාණු අවකාෂය, ස්වටික ව්‍යුහයේ ඇති දෝෂ, කණස සීමා (grain boundaries) හා විස්ථාපන (dislocations) පුරවන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව හා භෞතික ගුණවලට සම්බන්ධ මෙම ව්‍යුහවල විදහා දැක්වීම පිළිබඳව අධ්‍යයනයයි.

*ද්‍රව්‍යය විදහා දැක්වීම - X කිරණ, ඉලෙක්ට්‍රෝන හෝ නියුට්‍රෝන සමඟ විවර්තනය හා වර්ණාවලීක්ෂණය හා රසායන අධ්‍යයනය. උදාහරණ ලෙස රේමන් වර්ණාවලීක්ෂණය, ශක්ති අපකිරණ වර්ණාවලීක්ෂණය, වර්ණලේඛ ශිල්පය, තාප අධ්‍යයනය, ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ අධ්‍යයනය ආදියයි.

*ලෝහ විද්‍යාව - ලෝහ හා මිශ්‍රලෝහ වල නිස්සාරණය සූක්සම ව්‍යුහය හා සකස්කිරීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය.

*ජීව ද්‍රව්‍යය - ජෛව පද්ධති සමඟ භාවිත කරන හෝ/හා ඒවායෙන් ලබාගන්නා ද්‍රව්‍යය.

*ඉලෙක්ට්‍රෝනික හා චුම්බක ද්‍රව්‍යය - සංයුක්ත පරිපථ, ගබඩා මාධ්‍යය, සංවේදක හා අනෙකුත් උපකරණ නිර්මාණයට යොදාගන්නා අර්ධ සන්නායක වැනි ද්‍රව්‍යය.

*ඝර්ෂණ විද්‍යාව - ඝර්ෂණය හෝ අනිකුත් සාධක නිසා ද්‍රව්‍යවල සිදුවන ගෙවීම පිළිබඳ හැදෑරීම.

*පෘෂ්ඨ විද්‍යාව / උත්ප්‍රේරණය - ඝන වායු, ඝන - ද්‍රව හෝ ඝන - ඝන අන්තර් පෘෂ්ඨ අතර සිදුවන අන්තර් ක්‍රියා හා පවතින ව්‍යුහයන්

*සෙරමික් විද්‍යාව - RCC, පොලික්‍රිස්ටලයින් සිලිකන් කාබයිඩ්, හා විපරිත දැඩි සෙරමික් (transformation toughened ceramic) වැනි ව්‍යුහමය සෙරමික් වැනි අධි තාප හා තාප සහ ඇසුරුම් (refractories) සුක්ෂම ව්‍යුහ පිළිබඳව අධ්‍යයනය.

ස්‍රැති විද්‍යාව, එමඟින් ඕනෑම ද්‍රව්‍යයක ගලායාම විස්තර කරන නිසා, ද්‍රව්‍යය විද්‍යාවේ උප-ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේවුවත් නූතන ස්‍රැති විද්‍යාව නිව්ටන්-නොවන ද්‍රව ගතිවිද්‍යාව විස්තර කරන නිසා බොහෝ විට එය අඛණ්ඩ යාන්ත්‍රවන උප ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස සැළකේ.

*වීදුරු විද්‍යාව - අකාබානික වීදුරු, වීදුරු වැනි ලෝහ, හා ඔක්සයිඩ් නොවන වීදුරු වැනි ස්ඵටික නොවන ද්‍රව්‍යය.

*අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යාව - තැනීම් කටයුතුවලට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍යය වල කාර්ය හා නිෂ්පාදන බිඳ වැටෙන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව අධ්‍යයනයයි.

*අධිකරණ ද්‍රව්‍යය ඉංජිනේරු විද්‍යාව - ද්‍රව්‍යය බිඳ වැටීම්. එමඟින් පතුරුවන ආලෝකයෙන් ඉංජිනේරුවන් ද්‍රව්‍යය නියම කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව අධ්‍යයනයයි
සටහන්

අධ්‍යයනයයි.

අධිකරණ ද්‍රව්‍යය ඉංජිනේරු විද්‍යාව - ද්‍රව්‍යය බිඳ වැටීම්. එමඟින් පතුරුවන ආලෝකයෙන් ඉංජිනේරුවන් ද්‍රව්‍යය නියමය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි.
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
කෘෂිව්‍යාපාරික පුද්ගලික කාර්මික ගොවිපළ

කෘෂිව්‍යාපාරික පුද්ගලික කාර්මික ගොවිපළ

පුද්ගලික කාර්මික ගොවිපළ මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝග හා ගැටළු ;

සංකලිත ගොවිපළ
භෝග පරම්පරාව
ජලය භාවිතයේ කාර්යක්ෂමතාවය
පෝෂක පරික්ෂාව
පළිබෝධක ප්‍රතිරෝධය
මූල්‍යය උපකර (ඉදිරි කනුදෙනු සහ විකල්ප)
සිය-ගොවිපළ පිළිබඳ දත්ත එකතු කිරීම හා තේරුම් ගැනීම.
තම නිපැයුම් පිළිබඳ දැනීම
තම වෙළඳපල පිළිබඳ දැනීම
ගණුදෙනුකරුවන්ගේ අවශ්‍යතා තෘප්තිමත් කිරීම
පිළිගතහැකි ලාභයක් සුරැකීම
සේව-ණය අගය
ගොවිපලෙන් පිටත ආදායම් ලැබීමේ හා පරිශීලනය කිරීමේ හැකියාව යාන්ත්‍රික හා භාරකාරත්ව ආයෝජන කළමණාකරනය

සංකලිත ගොවිපළ ක්‍රමය
සංකලිත බහු-පෝසි ජලරෝපණ හා ශුණ්‍ය අපද්‍රව්‍ය කෘෂිකර්මාන්තය ලිපිද බලන්න.

සංකලිත ගොවිපළ ක්‍රම යනු පුගාමි ජෛවවිද්‍යාත්මකව සංකලිත නොනැසී පවත්වා සංකලිත කෘෂිකර්මාන්ත වේ.
උදාරහණ : බහුපෝසී ජලරෝපණය හා ශුණ්‍ය අපද්‍රව්‍ය කෘෂිකර්මාන්තය. ඒවායේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට විවිධ කුල අතර අන්තර් ක්‍රියාව පිළිබඳ නිවැරදි ගුණයක් අවශ්‍ය වේ. නොනැසි පවතින හා වැඩිවන වාසිදායකත්වය මෙම ක්‍රියාවල ප්‍රතිලාභ වේ.

මෙම සංකලිත අංග :

1. වසංගත හා පිළිබෝධක වලට අවශ්‍ය වන රේණ්-මුධු සම්පත් වැඩිකිරීමට පිදෙන ශාක කෘෂිකාර්මික පරිසර පද්ධති වලට අභප්‍රායිකව හඳුන්වා දීම.
2. අල වල සිහින් පණුවන් මර්ධනයට බෝග මාරු හා ආවරණ භෝග භාවිතය.

බෝග රටා
ප්‍රධාන ලිපිය - බෝග මාරුව

නිරෝගී ශාක කොළ පැහැතිය. ඉරිඟු කොළ සහිත වෘත්ත බවට පත්වේ. තිරිඟු වලට සමාන වෙනුමක් ඇති බඩ ඉරිඟු ඊට වඩා අඩු වේගයකින් හා අඩු තරමකින් වැඩේ. මේ නිසා එය සුදු මැලි ගතියක් පෙන්වයි. තිරිඟු අස්වැන්න මෑතකදි අස්වැන්න තද රන්වන් පැහැයක් ගනී. මෑතකදි අස්වැන්න නෙලන ලද ප්‍රදේශ දුඹුරු පැහැයක් ගනී.

බෝග මාරුව හෝ බෝග රටාවන් යනු වෙනස් වර්ගවල බෝග එකම ඉඩක සෘතු රටාවක් තුල වගාකිරිම වේ. එකම බෝගයක් නිරන්ත‍රයෙන්ම වගා කිරීමෙන් ඇතිවිය හැකි පළිබෝධ වැඩීම මෙමගින් වලකා ගත හැක. බෝග මාරුව තුලින් පසේ පෝෂක අධිකව හිඟව යාම හා පසේ සශ්‍රීකත්වයේ සමබරතාවයද ආරක්ෂා වේ. බෝග මාරුවේ සාම්ප්‍රදායික අංගයක් වන්නේ පසේ අඩුවන නයිට්‍රජන් කොල පො‍හොර, ධාන්‍ය හා අනිත් භෝග මගින් නැවත ලබාදීමයි. එය බහුවගාවේ එක අංගයකි. බෝග මාරුව ගැඹුරු මුල් සහ කෙටි මුල් සහිත ශාක මාරු කිරීම තුලින් පසේ සංයුක්තිය හා සශ්‍රිකත්වය වර්ධනය කල හැක.

ජල භාවිතයේ කාර්යක්ෂමතාවය
ප්‍රධාන ලිපිය - ජල සංකර්ෂණය

උඩින් ජල සම්පාදනය, කේන්ද්‍රය වටා කැරකෙන නිර්මාණය.

ලොව ජල භාවිතයෙන් 70% පමණ වාරිමාර්ග කටයුතු වලට දායක වේ. ආර්ථික වශයෙන් හා දේශපාලනික වශයෙන් වැදගත්වන නිසා ජල සහනාධාර බෝහෝ රටවල කෘෂිකර්මික අංශයෙන් ලබාදේ. නාස්තිකාර ජලසම්පාදන ක්‍රම අඩු කිරීමේ උපක්‍රමයක් වශයෙන් සංරක්ෂණ නිලධාරින් ගොවීන්ට ජල කාර්යක්ෂම භෝග වැඩිපුර භාවිත කිරීමට බල කර සිටිති.

යෝග්‍ය ජල කාර්යක්ෂමතාවය යනු වාෂ්පවීම හා මතුපිටින් ගලායාම තුලින් ඇතිවන ජල නාස්තිය අඩුකිරීමයි. ඉඩමකට අවශ්‍යවන ජල සම්පාදනය මැනීමට වාෂ්ප තැටියක් භාවිතා කල හැක. පැරණිම හා වැඩිපුරම භාවිතාවන ක්‍රමය වන පිටාර ජලසම්පාදනය බොහෝවිට අසමාන ජල බෙදීයාමකි. අනිකුත් පුදේශවලට අවශ්‍ය වන ජල ප්‍රමාණය ලබාදීමට එක් ප්‍රදේශයක් අධික ජල ප්‍රමාණයක් ලැබීම මෙහි අවාසියකි. කේන්ද්‍රය වටා කැරකෙන හා පාර්ශිවිකව චලනය වන වතුර විදින වලින් සමාන ජල බෙදීම් රටා ලබාගත හැක. එනමුත් වියලි කාල වල ජලය බිමට අධික වියදම් හා අඩුවෙන්ම භාවිත වුවත්, කාන්දු ජල සම්පාදනය වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබාදෙන අතර එය ජල නාස්තිය අඩුකරයි.
සම්බන්ධි වගා ක්‍රම

සම්බන්ධි වගා ක්‍රම

සම්බන්ධි වගා ක්‍රම යොදාගන්නා පද්ධති හා සංකල්ප ගණනාවක් පවතී.

උදාහරණයක් ලෙස සම සතරැස් අඩි ගෙවතු ක්‍රමයේදී වගාවන් ඉතා කිට්ටුවෙන් ඇසිරීම මඟින් වගාවන් ආරක්ෂා කිරීම සිදුකරයි. මෙහිදි සම්බන්ධි ශාක සාමාන්‍ය භාවිතයට වඩා කිට්ටුවෙන් වගා කිරීම සිදුකරයි.
නව ක්‍රමයක් වන්නේ කැලෑ වතු ක්‍රමයයි. මෙහිදී සම්බන්ධි ශාක කලවම් කිරීම මඟින් සැබෑ පරිසර පද්ධති නිර්මාණය කිරීම සිදුකරනු ලබයි.

‍ඓන්ද්‍රිය ගෙවතු ක්‍රමය සම්බන්ධි වගාවේ සාර්ථකත්වය මත රඳා පවතින්නකි. මීට හේතු වන්නේ බොහෝ කෘතිම ආකාරයේ පෝර යෙදීම්, වල් පැලෑටි අඩුකිරීම්, පළි‍බෝධක පාලනයන් හා අනිකුත් ගෙවතු අවශ්‍යතා මෙම ක්‍රමය තුළ යොදා නොගැනීමයි.

සමහර වල්පැල බෝග සමඟ මිශ්‍රව වගාකිරීමෙන් වාසි තත්ව ඇතිකර ගත හැකිය.

නවතම අධ්‍යයනයන් පෙන්වා දෙන්නේ බෝග වටා අනිකුත් බෝග වගාකර ඇතිවිට පියාඹන කෘමීන් ඒවා හානිකිරීමේ හැකියාව අඩුවන බවයි. මෙලෙස බෝග වටා වගාකරන ශාකවලට ධාරක බෝග ලෙස හඳුන්වයි.

ධාරක බෝග සොයාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය පියවර කීපයකින් සිදුවේ.

{|
|1. පළමු පියවර වන්නේ ධාරක ශාකවලට ආවේනික වූ ගන්ධයන්ගෙන් උත්තේජනය කිරීමයි. මෙය කෘමියා සොයන ශාකයට ළගාවීමට ඌව පොළඹවයි.
|-
|2. දෙවන පියවර වන්නේ කෙටි පියාසර කිරීම් මඟින් කොළයෙන් කොළයට ශාකාවේ සමස්ත යෝග්‍යතාවය සෙවීමට කෘමියා පියඹා යාමයි.
|-
{|

මෙහිදී බිත්තර දැමීමට කෘමියාට ප්‍රමාණවත් උත්තේජනයක් ධාරක ශාඛාව මඟින් සැපයිය යුතුය. එනිසා කෘමියා වාර කීපයක්ම ශාකවල වැසීම් සිදුකරයි. නුසුදුසු වැසීමක් සිදුකලහොත් කෘමියා නැවතත් තම ක්‍රියාදාමය අලුතින් පටන් ගනියි.
සටහන්

{|


|Companion_planting Versions
|-