JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Samoerai

duimnael|250px|Samoerai met pantser, 1860's. Foto deur Felice Beato
Die was die adellike krygstand in voorindustriële Japan. Die krygstand het Japannese geskiedenis vir byna 700 jaar van 1185 tot 1867 oorheers. Onder die Tokugawa regime (1600-1867), was die samoerais die hoogste van die vier stande in die Japanse samelewing. Hulle was die enigste mense wat toegelaat is om swaarde te dra. Die lang Tokugawa-vrede het egter beteken dat hulle meestal as burokate in die administrasie gewerk het.
Verwysings

Kategorie:Militêre range van Japan
Resessie

'n Resessie (afswaai-, inkrimpingsfase) verwys na die konjunktuurfase waartydens ekonomiese stagnasie of selfs afswaai (agteruitgang) voorkom. Daar word allerweë aanvaar dat indien 'n ekonomie (soos gemeet in die Bruto Binnelandse Produk) vir twee opeenvolgende kwartale geen groei toon nie dat 'n resessie besig is om plaas te vind. Resessies kan gekenmerk word deur dalende pryse (deflasie), of andersins deur skerp stygende pryse (inflasie) gedurende 'n proses wat as stagflasie bekend staan. 'n Langdurige resessie staan bekend as 'n ekonomiese depressie. 'n Vernietigende ekonomiese ineenstorting (in wese 'n ernstige depressie wat soms gepaard gaan met hiperinflasie) kan soms ook voorkom. 'n Bekende joernalis, Sidney J. Harris het die volgende beroemde woorde oor die onderskeid tussen die begrippe geuiter:

"'n Resessie is wanneer jou buurman sy werk verloor; 'n depressie is wanneer jý jou werk verloor."

Markgerigte enkonomieë word deur ekonomiese siklusse gekenmerk. 'n Resessie (afname in ekonomiese aktiwiteit) is egter nie noodwendig altyd die gevolg nie. Daar word dikwels 'n debat gevoer, dikwels ideologies van aard, of 'n regering se ingryping die siklus gladder kan laat verloop (sien Keynesianisme), dit vererger (sien Ware Konjunktuurteorie) of dit selfs veroorsaak (sien Monetarisme).
Sien ook

* Ekonomiese depressie
Eksterne skakels

* Investopedia - Hoe resessies sakeondernemings beïnvloed


Kategorie:Ekonomie
Don Juan

duimnael|Portret van Francisco D'Andrade as Don Juan in Wolfgang Amadeus Mozart se Don Giovanni deur Max Slevogt in 1912

Don Juan (of Don Giovanni) is 'n legendariese fiktiewe pierewaaier wie se verhaal al baie keer vertel is deur verskillende skrywers. El burlador de Sevilla y convidado de piedra is 'n toneelstuk wat deur Tirsa Molina rondom 1630 gepubliseer is en in die 14de eeu afspeel. Bewyse bestaan dat dit moontlik die eerste geskrewe weergawe van die Don Juan legende is. Die ander groot werk in die Spaanse literatuur oor hierdie karakter is Don Juan Tenoria, 'n toneelstuk van 1844 deur José Zorrilla.

Die naam word soms figuurlik gebruik as sinoniem vir "vrouejagter", veral in die Spaanse taal.
Die Don Juan-legende

Volgens die legende is Don Juan 'n vrygeestige skobbejak wat groot plesier daaruit put om vroue te verlei en dit geniet om teen hulle beskermhere te veg. Die legende draai in hoofsaak om sy verleiding van 'n jong vrou van die adelstand en die doodmaak van haar vader. Later kom hy 'n standbeeld van haar pa in 'n begraafplaas teë en nooi hom dan oneerbiediglik uit om saam met hom te kom eet, 'n uitnodiging wat die standbeeld aanvaar. Die gees van die pa daag dan op vir ete en nooi Don Juan dan op sy beurt uit om by hom in die begraafplaas te kom eet. Don Juan aanvaar die uitnodiging en by die graf vra die standbeeld om Don Juan se hand te skud. Wanneer hy sy hand uitsteek, gryp die standbeeld hom en sleep hom weg na die hel.
Verwysings
Eksterne skakels

Kategorie:Fiktiewe karakters
Kategorie:Kultuur in Spanje
Statkraft

Statkraft is 'n staatsbeheerde Noorse elektrisiteitsverskaffer. Met 'n totale kragopwekking van 42 TWh is die Statkraft Groep die derde grootste elektrisiteitsverskaffer in die Nordiese lande en die tweede grootste verskaffer van krag uit hernubare energiebronne in Europa. Hernubare energiebronne voorsien in sowat 40 persent van Noorweë se elektrisiteitsbehoeftes. Saam met sy dogtermaatskappye Skagerak Energi en Trondheim Energi het Statkraft Groep sowat 2 100 werknemers in diens. Die maatskappy se hoofkwartier is in die Noorse hoofstad Oslo.

Waterkrag is Statkraft se beduidendste produksiebedrywigheid. Die groep beskik oor 133 waterkragsentrales in Noorweë, twaalf in Swede en vier in Finland, asook twee windkragsentrales in Noorweë - Smøla en Hitra. Ander belangrike aktiwiteite sluit warmtedistribusie in Trondheim en 'n biogasaanleg in Duitsland in.

Statkraft besit 100 persent van Trondheim Energi. Die groep beheer daarnaas 66,62 persent van Skagerak Energi, 50 persent van Naturkraft, 49,9 persent van Bergenshalvøens Kommunale Kraftselskap, 45,5 persent van Agder Energi en 44,6 persent van E.ON Sverige, SN Power Invest en Småkraft.
Geskiedenis

Die Noorse staat het sy eerste kragsentrale (Paulafossen) in 1895 gekoop. In 1921 is Norges vassdrags- og energiverk gestig wat onder meer die bedrywighede van staatsbeheerde kragsentrales beheer het. Die kragsentrales en die sentrale transmissiestelsel is in 1986 afgewentel in die maatskappy Statkraftverkene, wat op sy beurt in 1992 in Statkraft en Statnett opgedeel is. Statkraft SF is as 'n staatsbeheerde maatskappy gestig.

In die 1990's en die vroeë 21ste eeu het Statkraft 'n aantal plaaslike kragsentrales in Noorweë gekoop en sy bedrywighede na die buiteland uitgebrei. Statkraft is in 2004 herorganiseer as 'n beperkte maatskappy, alhoewel dit nog steeds volledig deur die Noorse staat beheer is.

Kategorie:Energieverskaffers
Kategorie:Noorse maatskappye
Abdy

'n Abdy (Latyns: Abbatia Frans: Abbaye) is 'n outonome klooster, waarvan die owerste die ab is. Die owerste van 'n aartsabdy word aartsab genoem, wat nog 'n 'rangtrappie' hoër in die hiërargie staan.
Soorte abdye

Afhangend van die waardigheid en funksie van 'n abdy, word dit volgens tipe geklassifiseer. Volgens die gemeente is die meerderheid abdye egter ondergeskik aan ander abdye.

* Exempte-abdy: gelei deur 'n versierde ab.
* Koninklike Abdy: Onder die beskerming van 'n monarg, soos die Koninklike Abdy van Las Huelgas
* Territoriale abdy: gelei deur 'n mede ab-biskop
* Aartsabdy: gelei deur 'n aartsab, slegs met 'n Benediktynse gemeente
* Ryksabdy: abdy wat ryksvryheid het.
In Suid-Afrika

Inkamana Abdy in Vryheid, KwaZulu-Natal is die tuiste van die Benediktyne.
Die orde se internasionale afkortingskode is OSB (latyn: Ordo St. Benedict).
Eksterne skakels

* Inkamana Abdy
* hulle 'hoofkantoor' is die aartsabdy Sint Ottilien


Kategorie:Christendom
Benediktyne

Die Benediktyne is 'n Rooms-Katolieke orde. Hulle internasionale Afkortingskode is OSB (Latyn: Ordo St. Benedict).

Inkamana Abdy in Vryheid, KwaZulu-Natal, is die tuiste van die Benediktyne in Suid-Afrika. Die orde van die Oblate is ook deel van die Benediktyne.
Eksterne skakels

* "Inkamana Abdy"
* Die hoofkantoor is die aartsabdy Sint Ottilien
* Die orde van Sint Benedict
* Benediktyne in die algemeen
* Oblate - Die orde van Sint Benedictus
* Die Oblate


Kategorie:Rooms-Katolieke ordes
Boomkoggelmander

Die boomkoggelmander (Acanthocercus atricollis) is 'n groot (20-35cm lank) reptiel met 'n dik lyf bedek met stekelrige skubbe. Daar is 'n swart vlek op die skouer. Wyfies en jonges het 'n korsmos kleur. Die mannetjie het 'n helder ultramaryn kop. Die reptiel klouter in bome rond en pronk deur sy kop te knik. Wyd oopgesperde bek is 'n teken van dreigende gedrag. Hulle dieet bestaan hoofsaaklik uit insekte. In die somer word tussen 4-14 eiers gelê in 'n gat in die grond.
Fotogalery


Boomkoggelmander.JPG|Mannetjie in die Pilanesberg
Acanthocercus atricollis 1.jpg|Mannetjie in Krokodil-brugkamp, Krugerwildtuin
Acanthocercus atricollis, mannetjie-kop, Steenbokpan, a.jpg|Jong mannetjie naby Ellisras

Verwysings en bronne

* Die Natuurlewe van Suider-Afrika, 'n Veldgids tot die diere en plante van die streek, Peter Apps et. al., Struik,
*


Kategorie:Akkedisse
Keiser van Japan

duimnael|links|Standaard van die Keiser van Japan
duimnael|Die Keiserlike Seël van Japan

Die van Japan is die land se monarg. Hy is die hoof van die Japannese Keiserlike Familie. Volgens Japan se huidige grondwet is die Keiser die "simbool van die staat en die eenheid van die volk," en dien as seremoniële hoof in die grondwetlike monargie.

Die huidige keiser is Sy Keiserlike Majesteit die Keiser Naruhito, wat die Krisantetroon bestyg het toe sy vader Keiser Akihito in 2019 abdikeer het. Hy is die 126ste keiser volgens Japan se tradisionele opvolgingsorde.

Die rol van die keiser van Japan het histories gewissel van dié van 'n opperrang geestelike met grootliks simboliese magte en dié van 'n werklike keiserlike heerser. 'n Onderliggende keiserlike kultus (die idee van Arahitogami) beskou die keiser as van goddelike afstamming. Tot 1945 was die Japannese monarge altyd amptelik militêre aanvoerders. Anders as in die geval van westerse monarge, het hulle die funksie nie in praktyk uitgevoer nie. Japannese keisers is byna altyd tot 'n mindere of meerdere mate deur ander politieke magte beheer.

Sedert die middel van die 19de eeu het die Keiserlike Paleis as "Kyūjō" (宮城) bekendgestaan. Later is dit hernoem na Kōkyo (皇居), en was geleë op die voormalige terrein van die Edo-kasteel in die hartjie van Tokio. Vroeëre keisers het vir byna elf eeue in Kioto gewoon.
Keisers van Japan

Vervolgens die vyf keisers van Japan se moderne tydperk sedert 1867.
Verwysings
Verdere leesstof

* Asakawa, Kan'ichi (1903). The Early Institutional Life of Japan. Tokyo: Shueisha. ; see online, multi-formatted, full-text book at openlibrary.org
* Screech, Timon (2006). Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779–1822. London: RoutledgeCurzon. ; .
Eksterne skakels

* Amptelike webwerf van die Keiserlike Huis van Japan
*
Akihito

het vanaf 1989 tot 2019 as van Japan gedien en was die 125ste keiser volgens Japan se tradisionele opvolgingsorde. Soos in Japan gebruiklik is hy tydens sy bewind nie by sy geboortenaam Akihito genoem nie, maar "keiserlike majesteit" (天皇陛下, tennō heika) of "Sy huidige majesteit" (今上陛下, kinjō heika). Sy posthume naam sal Keiser Heisei (平成天皇, Heisei Tennō) wees, sy regeringstyd sal ná sy afsterwe darem as Heisei-tydperk (平成時代, Heisei jidai) bekend staan. Hy het die Krisanttroon in 1989 bestyg en in 2019 abdikeer. Sedert sy abdikasie is die amptelike aanspreekvorm .

duimnael|links|Standaard van die keiser emeritus, tans Akihito
Akihito is die oudste seun van die sewe kinders van Keiser Shōwa en sy vrou Nagako. Toe Tokio in Maart 1945 deur Amerikaanse bomwerpers aangeval is, is Akihito en sy jonger broer Masahito (hy heet nou Hitachi) na veiligheid geneem. In Junie 1953 het hy Japan tydens die kroning van koningin Elizabeth II verteenwoordig.

Hy trou op 10 April 1959 met Shoda Michiko. Hulle het drie kinders:
* Naruhito (* 23 Februarie 1960)
* prins Akishino (* 30 November 1965)
* prinses Sayako (* 18 April 1969)

As die destydse kroonprins, het hy sewe staatsbesoeke saam met kroonprinses Michiko afgelê. Ná die afsterwe van sy vader word hy op 7 Januarie 1989 die keiser van Japan. Die amptelike kroningseremonie het egter eers op 12 November 1990 plaasgevind. In Desember 2017 het die Japannese regering die abdikasie van Akihito vir 30 April 2019 aangekondig, hy is op 1 Mei 2019 deur sy oudste seun, Kroonprins Naruhito, opgevolg.


Lêer:Wedding of Crown Prince Akihito stamp of 10Yen.jpg|'n Japannese posseël ter viering van die keiserlike huwelik in 1959
Lêer:Emperor Akihito and empress Michiko of japan.jpg|Die keiserlike paartjie in 2005.
Lêer:Emperor Akihito and Empress Michiko with the Imperial Family (November 2013).jpg|Die keiserlike gesin in November 2013

Verwysings
Eksterne skakels

*


Kategorie:Geboortes in 1933
Kategorie:Japannese keisers
Kategorie:Lewende mense
Jasoeo Foekoeda

was die 91 Eerste Minister van Japan en die president van die Liberaaldemokratiese Party van Japan. Hy is in beide ampte aangestel in September 2007 ná Shinzo Abe se skielike bedanking.

Foekoeda was die langsdienende Hoof-kabinetsekretaris in Japan se geskiedenis, 'n pos wat hy vir drie en 'n half jaar beklee het onder Eerste minsters Yoshirō Mori en Junichiro Koizumi. Hy is die eerste seun van 'n voormalige eerste minister, Takeo Foekoeda, om die pos te beklee. Hy is in September 2008 deur Tarō Asō opgevolg.
Verwysings

Kategorie:Premiers
Kategorie:Geboortes in 1936
Kategorie:Lewende mense
Kategorie:Eerste Ministers van Japan
Juliaanse kalender

Die Juliaanse kalender het die Romeinse kalender in 45 v.C. vervang nadat Julius Caesar dit die vorige jaar bekendgestel het. Dit is waarskynlik ontwerp om ooreen te stem met die tropiese jaar (die jaar gebaseer op die verloop van die seisoene). Die Juliaanse kalender het ’n normale jaar van 365 dae wat in twaalf maande verdeel word, met ’n skrikkeljaar wat elke vier jaar by Februarie gevoeg word. Die Juliaanse jaar is dus gemiddeld 365,25 dae lank.

Die Juliaanse kalender is tussen die 16de en 20ste eeu geleidelik vervang deur die Gregoriaanse kalender, wat eintlik net ’n aanpassing van eersgenoemde is.
Die maande

In die ou Romeinse kalender het die jaar op 1 Martius begin. Dit kan steeds gesien word in die name van die maande September ('septem' = sewe), Oktober ('octo' = agt), November ('novem' = nege) en Desember ('decem' = tien).

In die Juliaanse kalender is die maande van die ou kalender behou, maar hulle is aangepas en die begin van die jaar op 1 Januarie vasgestel. Die skrikkeljaar van die ou kalender het ook verdwyn.
Gebruik

Die Juliaanse kalender is in amper die hele Romeinse Ryk gebruik. Met die opkoms van die Christendom is dit ook gebruik om die tyd van die Christelike feesdae, veral Paasfees, te bepaal. Die kerk het dus besondere waarde aan die kalender geheg.

Die Juliaanse kalender word tans nog deur sommige Oosters-Ortodokse kerke gebruik. In dié kerke, soos die Russies-Ortodokse Kerk, val Kersfees op 7 Januarie, wat volgens die Juliaanse kalender 25 Desember van die vorige jaar is. Ander Ortodokse kerke gebruik die Gregoriaanse kalender, wat hulle die Nieu-Juliaanse, Hersiene Juliaanse of Griekse kalender noem, vir vaste Christelike feesdae soos Kersfees, maar die Juliaanse kalender vir feesdae wat met Paasfees verband hou.

Onder invloed van die Kerk het Rusland die Juliaanse kalender nog tot in 1918 gebruik. So het die Russiese Revolusie van 1917, wat in Russies die Oktober-revolusie (октябрьская революция, Oktjabrskaja revoljoetsia) genoem word, in die Westerse maand November plaasgevind. Wanneer na datums voor 1918 verwys word, word O.S (Ou Styl) vir die Juliaanse kalender en N.S. (Nuwe Styl) vir die Gregoriaanse kalender dikwels tussen hakies aangegee.
Sien ook

* Gregoriaanse kalender
* Omrekening tussen die Juliaanse en die Gregoriaanse kalender
* Ou Styl en Nuwe Styl datums
* Skrikkeljaar
Eksterne skakels

* Calendars through the ages op WebExhibits.
* Calendar FAQ
* Roman Dates
* The Roman Calendar
* Synoptical Julian-Gregorian Calendar – vergelyk die Juliaanse en die Gregoriaanse kalender.
* Date Conversion
* Calendar Converter — Berekenings tussen verskeie kalenders


Kategorie:Kalenders
Jen

duimnael|links|Jen-banknote
duimnael|links|Jen-munte
Die is die geldeenheid van Japan. Dit is die derde mees verhandelde geldeenheid in die buitelandse valutamarkte ná die Amerikaanse dollar en die euro. Dit word ook algemeen gebruik as 'n reserwegeldeenheid na die dollar, euro en Britse pond. Die ISO 4217-kodes vir jen is JPY en 392. Die Latynse simbool is ¥ terwyl dit in Japannees ook met die kanji-simbool aangedui word. Soos dikwels in Asië die gebruik is, word groot bedrae dikwels uitgedruk in veelvoude van 10 000 (man, 万), nes dit in Westerse lande in veelvoude van duisend uitgedruk word.

Die jen is in 1872 deur die Meiji-regering ingevoer as 'n geldstelsel soortgelyk aan dié in Europa. Dit het die ingewikkelde monetêre stelsel van die Edo-tydperk, gegrond op die mon, vervang. Die Nuwe Geldeenheid-wet van 1871 het die aanvaarding van die desimale stelsel van jen (1, 圓), sen (, 錢), en rin (, 厘) tot gevolg gehad met ronde munte wat in die Weste geslaan is. Die jen is wetlik gedefinieer as 0,78 troois-onse (24,26 g) suiwer silwer, of 1,5 gram suiwer goud. Dieselfde hoeveelheid silwer is vandag ongeveer 1 181 moderne jen werd, terwyl dieselfde hoeveelheid goud ongeveer 3 572 jen werd is. Die wet het Japan ook na die goudstandaard laat oorskakel. (Die sen en rin is uiteindelik aan die einde van 1953 uit sirkulsie verwyder.)
Notas


Verwysings
Eksterne skakels

* Bank of Japan


Kategorie:Ekonomie van Japan
Kategorie:Geldeenhede
Aleksei van Rusland

Aleksei (die Stilste) Michailowitsj (Russies: Алексей Михайлович) (Moskou, 19 Maart 1629 — Moskou, 8 Februarie 1676) was van 1645 tot 1676 tsaar van Rusland, tydens die mees gebeurtenisvolle dekades van die middel-17de eeu.
Vroeë lewe

Hy was die seun van die eerste Romanof-tsaar van Rusland, Michail. Hy bestyg die troon op 16-jarige leeftyd ná die dood van sy pa op 12 Julie 1645.

Sy voog is die bojaar Boris Morozof, ’n slu en verstandige man wat egter baie ongewild is. Hy word beskou as ’n tipiese baatsugtige 17de-eeuse bojaar en word beskuldig van toordery en duiwelskuns. In Mei 1648 kom die inwoners van Moskou in opstand teen hom in die sogenaamde Sout-oproer en die jong tsaar is verplig om hom af te dank en na die Kirillo-Belozersk-klooster te verban.
Sy bewind

in Moskou tydens die bewind van Aleksei.]]
Aleksei het nie ’n besonder sterk persoonlikheid gehad nie, maar hy was ’n natuurlik hoewel versigtig vooruitstrewende leier. Sy bewind is veral gekenmerk deur konflikte in die Russies-Ortodokse Kerk wat gelei het tot ’n skeuring (раскол; raskol) van 1666-67 en van ’n harde binnelandse beleid wat gelei het tot ’n groot Kosak-opstand onder aanvoering van Stepan Razin. Hy voer die kerkhervormings deur in samewerking met patriarg Nikon (1605-1681), met wie hy aan die begin van sy bewind noue bande gesmee het. In 1649 maak Aleksei lyfeienskap wetlik. Ná sy dood volg Fjodor III hom op.
Sy familie en kinders

Aleksei trou in 1648 met Maria Iljitsjna Miloslafskaja (1625-1669). Hulle het 13 kinders in die 21 jaar lange huwelik: vyf seuns en agt dogters. Sy sterf enkele weke ná die geboorte van haar dertiende kind. Vier seuns (Aleksei, Fjodor, Semjon en Iwan) oorleef haar, maar twee van hulle sterf binne ses maande ná haar, onder andere Aleksei, die 16-jarige troonopvolger. Die kinders is:


*Dmitri (1648-1649)
*Ewdoksia (1650-1712)
*Marfa (1652-1707)
*Aleksei (1654-1670)
*Anna (1655-1659)
*Sofia (1657-1704)
*Katharina (1658-1718)
*Maria (1660-1723)
*Fjodor III (1661-1682)
*Feodosia (1662-1713)
*Simjon (1665-1669)
*Iwan V (1666-1696)
*Ewdoksia (1669-1669)


Hy trou weer in 1671 met Natalja Kirilowna Narisjkina (1651-1694). Uit die huwelik word drie kinders gebore:
*Pieter I (1672-1725)
*Natalie (1673-1716)
*Theodora (1674-1677)
Stamboom


Verwysings
Eksterne skakels

*


Kategorie:Geboortes in 1629
Kategorie:Huis van Romanof
Kategorie:Russiese tsare
Kategorie:Sterftes in 1676
Transkripsie

Transkripsie in die taalkundige sin, is die sistematiese voorstelling van taal in geskrewe vorm. Die bron kan óf mondelingse uitsprake óf reedsbestaande teks in 'n ander skryfstelsel wees, alhoewel sommige taalkundiges slegs eersgenoemde as transkripsie beskou.
Mondelingse transkripsie

Transkripsie van mondelingse uitsprake is wanneer iemand neerskryf wat 'n ander persoon gesê het. Om dit te doen het 'n mens gewoonlik 'n opname van die gesprek nodig sodat dit getranskribeer kan word. Indien 'n persoon baie bekwaam is in snelskrif, kan gesprekke ook waarskynlik daarvan getranskribeer word, maar dit is beter om mondelingse gesprekke van 'n opname te transkribeer.
Transkripsie van een skryfstelsel na 'n ander skryfstelsel

Dit is byvoorbeeld die omskakeling van een alfabet in ’n ander, byvoorbeeld die Cyrilliese alfabet in die Latynse alfabet.

Die verskil tussen transkripsie van een skryfstelsel na 'n ander en vertaalwerk is .... {Iemand moet asb hier help.}

Die belangrikste vereiste van ’n transkripsiestelsel is dat ’n leser die oorspronklike uitspraak van ’n woord wat in ’n vreemde alfabet gespel is, korrek sal kan aflei. Dus moet dit getranskribeer word volgens die reëls van sy eie taal.

Dit lei tot verskillende spellings in verskillende tale, want elke taal spel die woord eie aan sy taalreëls. Die Russiese van Хрущёв kan byvoorbeeld op die volgende maniere getranskribeer word: Chroesjtsjof (Afrikaans), Khrushchev (Engels), Chroesjtsjov (Nederlands), Chruschtschow (Duits), Khrouchtchev (Frans), Chrusjtjov (Sweeds), Krusciov (Italiaans), Chruszczow (Pools), Hruščov (Kroaties), Hruscsov (Hongaars), Kruşçev (Turks), Χρουστσόφ (Grieks), חרושצ'וב (Hebreeus) en خوروشوف (Arabies).
Transkripsie-tabel

Hieronder volg voorbeelde van hoe die Afrikaanse en Engelse transkripsie van Russiese name en woorde verskil.
Eksterne skakels

*

Kategorie:Rusland
Kategorie:Russies
Kategorie:Taalkunde
Pous Agato

Hierdie artikel handel oor Agato die 79ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk. Vir die Koptiese pous (654 – 673) sien Pous Agato (Kopties).
Biografie

Pous Agato is van Griekse afkoms, gebore in Sisilië aan die einde van die sesde eeu. Hy was 'n suksesvolle sakeman vir 'n groot deel van sy lewe. Laat in sy lewe word hy 'n Benediktynse monnik in die Sint Hermas-klooster in Palermo. Op 27 Junie 678 volg hy Pous Donus op en regeer tot sy dood aan die pes, op 10 Januarie 681. Hy word opgevolg deur Pous Leo II. Die naam ‘Agato’ beteken 'die Goeie' in Grieks.
Pontifikaat

Pous Agato het self die finansies van die kerk bestuur. Net voor sy verkiesing is Wilfrid van York deur Theodore, aartsbiskop van Kantelberg, uit sy amp gesit. Agato het Wilfrid in sy amp herstel en het die Gregoriaanse gesange in Engeland ingevoer.

In 680 begin hy 'n sinode in Rome wat later die sesde ekumeniese raad van Konstantinopel (7 November 680 tot 16 September 681) sou word. Beide die keiser, Konstantyn IV en die biskoppe het deelgeneem. Die leer van die Monotelitisme, wat nog populêr was in Bisantium word veroordeel in 'n dogmatiese brief van die pous en het hiermee gou tot 'n einde gekom.
Verering

Pous Agato word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk en die Grieks-Ortodokse Kerk. Hy het baie wonderwerke beskrywe en word ook die 'Wondermaker' genoem. Sy feesdag is 10 Januarie in die Rooms-Katolieke Kerk en op 20 Februarie in die Oosters-Ortodokse Kerk. Hy is die beskermheilige van Palermo.
Bibliografie

* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
* Duff, Eamon. Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. ISBN 0-300-09165-6
* Maxwell-Stuart, P. G. Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson, 2002, bl. 47. ISBN 0-500-01798-0.
Eksterne skakels

*
*
*
Nota

Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Opvolging

|}


Kategorie:Geboortes in 574
Agato
Agato
Kategorie:Sterftes in 681
Hepburn-stelsel

Die is 'n transkripsiestelsel vir die romanisering van Japannees na die Latynse alfabet. Dit is vernoem na James Curtis Hepburn wat dit gebruik het om die klanke van die Japannese taal te transkribeer in die derde uitgawe van sy Japannees–Engels woordeboek wat in 1887 gepubliseer is. Die stelsel is oorspronklik in 1885 deur die Society for the Romanization of the Japanese Alphabet (羅馬字会 Rōmajikai) voorgestel. Die Hepburn-stelsel is sedertdien aangepas en die Shūsei Hebon-shiki Rōmaji () genoem.

Die oorspronklike en hersiene weergawes van die Hepburn-stelsel is steeds die mees algemene metode vir die transkripsie van Japannees in westerse tale. Die stelsel is op Engelse fonologie gegrond maar word ook net so in Duits, Frans en Nederlands gebruik.
Hepburn romaniseringkaarte

Vir hiragana
Vir standaard katakana
Vir uitgebreide katakana

Dié word meestal gebruik om die klanke van woorde in ander tale voor te stel. Meeste hiervan is nie formeel gestandaardiseer nie.


* † — Die karakters in is uitgedien in moderne Japannees.
* ‡ — Die karakters behoort foneties o geskryf te word wanneer dit as 'n particle gebruik word in moderne Japannees en word slegs nou en dan as wo geskryf vir sommige leenwoorde (soos nie-standaard ヲッカ wokka vir "vodka").
* Hakkies — Die karakters in hakkies word slegs gebruik as rendaku op ち chi of つ tsu voorkom.
Verwysings

ja:ローマ字#ヘボン式の表