JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
महबुब आलम

महबुब आलम (जन्म: सन् १९८१ अगस्ट ३१) एक नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन्। अल राउन्डरको भूमिकामा क्रिकेट मैदानमा प्रस्तुत हुने महबुब, बायाँ हाते ब्याट्सम्यान र बायाँ हाते तीव्र गतिका बलर हुन्। उनले नेपाल राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको प्रतिनिधित्व गर्दै सन् २००० मा जापान राष्ट्रिय क्रिकेट टोली विरुद्ध क्रिकेट जीवनको पदार्पण गरेका थिए।

सन् २००८ को आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन फाइभको एक खेलमा मोजाम्बिक राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीलाई मात्र १९ रनमा रोक्न महबुबले ७.५ ओभर बलिङ गर्दै १२ रन खर्चेर मोजाम्बिक क्रिकेट टोलीको १० वटै खेलाडीलाई आउट गरेका थिए। सीमित ओभर क्रिकेटमा एउटा क्रिकेट टोलीविरुद्ध १२ रन खर्चेर दस वटै विकेट लिने कीर्तिमानको लागि उनलाई गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड्सले आफ्नो सूचीमा सूचिकृत गरेको छ।
जीवनी

महबुबको जन्म ३१ अगस्त १९८१ राजविराज नगरपालिकामा भएको हो। महबुबले सर्वप्रथम नेपालबाट खेल्ने मौका सन् २००० मा श्रीलङ्कामा भएको अन्डर १९ विश्वकपमा पाएका थिए । त्यसलगत्तै उनले नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिम मा पनि स्थान पक्का गरेका थिए । उनले राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीबाट युएई मा भएको एसिसि ट्रफी त्यसै वर्ष खेलेका थिए ।
ओंटेरियोमा भएको सन् २००१ को एसिसि ट्रफीको ३ म्याच उनले खेलेका थिए । सन् २००२ मा सिंगापुरमा भएको एसिसि ट्रफीमा उनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै नेपाललाई फाइनल सम्म पुर्याएका थिए । युएई र मलेसियामा भएको २००४ आइ सी सी इन्टर्कनटिनेंटल कपमा उनले आफ्नो प्रथम श्रेणी क्रिकेटको आरम्भ गरेका थिए ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:राजविराजका मानिसहरू
श्रेणी:अपूर्ण लेखहरू
श्रेणी:सन् १९८१ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपाली मुसलमानहरू
श्रेणी:मधेशी जाति
श्रेणी:सप्तरी जिल्लाका मानिसहरू
वसन्त रेग्मी

बसन्त रेग्मी () (जन्म ६ अप्रिल १९८६) नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टिमबाट खेल्ने खेलाडी हुन । अलराउन्डर बसन्त बायाँ हाते ब्याट्सम्यान तथा बायाँ हाते अर्थोडक्स स्पिन बलर हुन् । उनले सन् २००६ मार्चमा नेपालका तर्फबाट नामिबिया विरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट जगतमा पदार्पण गरेका थिए । बसन्त रेग्मीले विश्व क्रिकेट लिग खेलमा १०० विकेट लिने पहिलो खेलाडी बनेका छन् । उनले यो किर्तिमान बनाउन ४८ खेल खेलेका थिए ।
अन्तर्राष्ट्रिय क्यारियर
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*
* बसन्त रेग्मी क्रिकइन्फोबाट
* बसन्त रेग्मी क्रिकेटआर्काइबबाट
* बसन्त रेग्मी फेसबुक विवरण

श्रेणी:नेपाली क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:रुपन्देही जिल्लाका मानिसहरू
विनोद भण्डारी

विनोद भण्डारी नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनको जन्मघर कञ्चनपुर हो । उनी नेपाल को राष्ट्रिय गेममा समावेश भइ अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आइरहेका छन । उनी दाँया हाते ब्याट्सम्यान हुन, उनी विकेट किपरका रूपमा पनि रहेका छन् । उनले सन् २००९ मा कुबेत विरुद्धको खेलबाट राष्ट्रिय टिममा डेब्यु गरेका थिए । राष्ट्रिय खेलमा उनी त्रिभुवन आर्मी क्लबका कप्तान हुन भने एभरेष्ट प्रिमियर लिग तथा नेपाल प्रिमियर लिगमा सगरमाथा लजेण्ड र धनगढी प्रिमियर लिगमा कन्चनपुर वारिर्यसका कप्तान हुन् ।
जन्म
खेल जीवन

विनोद भण्डारीको नेपाली राष्ट्रिय टिमसँगको शुरुवात अंकित रेग्मी संग निकै उत्कृष्ट रहेको थियो । उनले सन २००९ को एसिसि ट्वान्टी ट्वान्टी कपबाट नेपालको डेब्यु गरेका हुन । जुन खेलमा नेपाललाई जितको लागि अन्तिम बलमा सात रनको आवश्यकता हुदाँ उनले अन्तिम बलमा छक्का प्रहार गर्दै उक्त खेल बराबरी गराईदिएका थिए भने नेपालले उक्त खेल बल आउट मा जितेको थियो । उनी नेपाली क्रिकेटमा हार्ड हिटरका रूपमा मानिन्छन् । उनले सन् २०१३को एसिसि ट्वान्टी ट्वान्टी कपको सेमिफाइनलमा युएई विरुद्ध दुई छक्का प्रहार गरेर नेपाललाइृ जित दिलाउन सहयोग पुर्याएका थिए । सन् २०१३को आईसिसि ट्वान्टी क्वालिफायरसमा पपुवा न्यूगिनी विरुद्ध उनले १ चौका र ६ छक्काको मदतले मात्र २३ बलमा अर्धसतक पुरा गर्दै ५१ रन बनाएका थिए । सन् २०१४को एशियन गेममा उनले र्बमुडा विरुद्ध ३१ बलमा अविजीत ४३ रन बनाएका थिए भने उक्त खेलमा उनी म्यान अफ दि म्याच समेत घोषित भएका थिए । सन् २०१५ को आईसिसि क्रिकेट लिग डिभिजन टु मा उनले ६ इनिङमा १ सय ४४ रन बनाएका थिए । उनले सन् २०१५मा नै श्रीलङ्काको कलुटुरा फिजिकल कल्चर क्लबबाट इमर्जिङ ट्रफि खेलेका थिए ।
मेडल तथा पुरस्कार
बाहिरी कडिहरु
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली क्रिकेट खेलाडीहरू
श्रेणी:सन् १९९० मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:कञ्चनपुर जिल्लाका मानिसहरू
घले जाति

"नेपालको इतिहासका घले जातिको बिगत र बर्तमान अबस्था

नेपालको इतिहासलाई अनुसंन्धान र अन्बेषण गरी हेर्दा लि:ल(घले) जाति नेपालको राजबंशिय जाति भएको प्रमाण र तथ्यहरु प्रसस्त मात्रमा भेटिएको छ।जस्तै नेपालको सरकारी अड्डा अदालतमा प्रयोग भएका कागजात,तामपत्र,नेपालको विभिन्न जिल्ला तथा स्थानमा भेट्टिएका घले दरबार र संरचनाको भग्नावषेस आदि हुन।लि:ल मुरुम(घले राजा)को राज्य छलकपट पुर्बक अन्त्य गरी शाहबंशको उदय भएको इतिहास पाईन्छ। तर बिश्वको इतिहासलाई कोट्याएर हेर्दा इतिहास भनेको हार्ने र जित्ने दुबैको हुनुपर्छ।र हुन्छ।पनि तर नेपालको इतिहास भने शाहबंशीयबाट मात्र सुरु भएको देखिन्छ। यसमा पनि जित्नेको मात्र इतिहास छ। हार्नेको छैन। यसरी घले राजाको पृथक इतिहासलाई पुरै मेटाउनुका साथै घले राजाका संन्ततिहरु विभिन्न तत्वहरूसँग हातेमालो गरेर सिध्याउन खोजेको देखिन्छ। जसले गर्दा बाँचेका घलेहरूले चारै दिशामा भागेर आफ्नो सुरक्षा गर्दै ज्यान बचाएको देखिन्छ। र यहि कारणबाट प्राय ठाउँमा बस्नुहुने घले परीवारले पुर्खौदेखी(शाहवंशले घले राज्य बिस्थापित गरे पश्चात)पुस्ता हस्तांतरण को अभाबमा आफ्नो जातिय भाषा, धर्म,संस्कृति र पहिचान नै भुलेर अरुको भाषा,धर्म, संस्कृति र पहिचान अंगाल्दै आएको पाईन्छ।घले राजाको अन्त्य पश्चात स्थापित शासक बर्गबाट लि:ल(घले)जातिको वंशनाश गर्ने हेतुले लि:ल(घले)भन्ने सुनेमा भेटेमा मारीदिने जरिवाना गर्ने जस्ता अत्याचार गरीदा लि:ल(घले)जाति आफ्नो अस्तित्व बचाउन भागेर राज्यथलो छोडी कति अन्यत्र जान बाध्य भए कति त आफ्नो ज्यान बचाउन अरु समुदायमा गई लुकेर बसे कोही गुरुङ्ग समुदायमा गए कोही मगर समुदायमा गए कोही तामाङ्ग समुदायमा गए त को ही दलित समुदायमा गए यसरी अन्य जातिय समुदायमा रहंदा बस्दा उनीहरूले आफ्नो संस्कार,संस्कृति,भाषा,भेष सबै बिर्सिए र आफ्नो बचाउको लागि जो जुन जातिको समुदायमा गए त्यहि समुदायको जातिय थर आफ्नो जातिय थरसँग जोडेर लेख्न भन्न थाले तत्त पश्चात यसरी स्वतन्त्र मौलिक अस्तित्व बोकेको लि:ल(घले)जाति अरु जातिको थर जोडेर जिउन बाध्य भयो।फलस्वरुप लि:ल(घले)जातिको अस्तित्व धरापमा पर्दै गयो।तर नेपालको गोर्खा जिल्लाको बारपाक गाउँमा भने लि:ल(घले)जातिको जातिय भाषा,भेषभुषा र संस्कार,संस्कृति सुरक्षित राखिएको थियो।फलस्वरुप लि:ल(घले)जातिको मौलिक हक र पहिचान रक्षार्थको लागि सचेत लि:ल(घले)ब्यक्तित्वहरूबाट विभिन्न अनौपचारीक प्रयाहरु पश्चात २०६५ सालमा बिश्वबासी लि:ल(घले)जातिको हक हित र पहिचानको निम्ति औपचारीक रूपमा लि:ल फङ्(घले समाज)संस्थाको स्थापना भयो।जसको केन्द्रिय कार्यालय काठमान्डौमा छ।भने हाल विभिन्न जिल्ला र प्रवासमा समेत यसको शाखा उपशाखाहरु स्थापना भएका छन।
बढ्दो सुचना प्रविधि र संञ्चारको विकास संगै लि:ल(घले)जातिको जातिय एकता दिन प्रतिदिन बढ्दोक्रममा रहेको छ।त्यसैगरी बि.स २०६८सालको जनगणना अनुसार नेपालमा लि:ल(घले)जातिको कुल जनसंख्या२२८८१रहेको छ।भने
लि:ल(घले)जाति नेपालको गोरखा,लमजुङ्ग, मनाङ,कास्की,तनहु,रसुवा,नुवाकोट,धादिङ्ग,चितवन,मकवानपुर,सिन्धुपाल्चोक,सिन्धुली,लगायत नेपालको
३६वटा जिल्लामा लि:ल(घले)जातिको बसोबास रहेको भनि पुष्टि भएको छ।यसैकारण
२०६८सालको जनगणना पश्चात नेपाल सरकाले लि:ल(घले)जातिलाई नेपालको जनजाति भित्रको अल्पसंख्यक जाति भनि संमबैधानिक रूपमा घोषणा गरीसकेको छ।तसर्थ लि:ल(घले)जाति नेपालको स्वतन्त्र मौलिक अस्तित्व र पहिचान बोकेको एेतिहासिक जाति भएको कारण लि:ल(घले)समुदाय अन्य जातिको थर वा उपथर नभएको कानुनी रूपमा प्रमाणीत भैसकेकोछ।
सन्दर्भ सामग्री


यो पनि हेर्नुहोस

श्रेणी:जाति
सन्दर्भ सामग्री
स्वामी आनन्द अरूण

स्वामी आनन्द अरूण (जन्म सन् १९४४ जुन १६)नेपालका एक आध्यात्मिक व्यक्तित्त्व हुन्। हाल उनी ओशो तपोबन नेपालका प्रमुख छन्। स्वामी हुनुपुर्व यिनी नेपालका उद्योगी खानदानका व्यक्तित्व थिए। स्वामी अरुण आनन्द ओशो तपोवन नेपालका संस्थापक आचार्य हुन्। सानै देखिको साधना र अध्यात्मको खोजले उनालाई अनेकौ गुरुहरू र आश्रमहरूमा पुर्यायो। उनी ओशोबाट सन् १९७४ मा दीक्षित भएका थिए।
उनी जनकपुरको लोहनामा सन् १९४४ जुन १६ मा जन्मेका हन्। शुरुमा उनी गंगा किनारमा ध्यान गर्न बसेका थिए। अहिले ओशो तपोवन नार्गाजुनमा बस्छन्। विश्वमा ओशोको माध्यमबाट ध्यान र अध्यात्म फैलाउन लागेका छन्। हाल उनका सन्त दर्शन,सन्त गाथा,अचम्म जो मैले देखेँ आदि चर्चित पुस्तक प्रकाशन भएका छ्न ।
चित्र ग्यालरी


File:Swami Aand Arun 1.JPG|स्वामी आनन्द अरूण ओशो तपोवनमा प्रवचन गर्दै
File:Swami Aand Arun 3.JPG|Swami Anand Arun at Osho Tapoban.
File:Swami Aand Arun 4.JPG|Swami Anand Arun at Osho Tapoban.
File:Swami Aand Arun 5.JPG|Swami Anand Arun at Osho Tapoban.
File:Swami Aand Arun 6.JPG|Swami Anand Arun at Osho Tapoban.

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:अध्यात्म
श्रेणी:नेपालका आध्यात्मिक व्यक्तिहरू
सुनील पोखरेल

सुनील पोखरेल (; जन्म वि.सं. २०२० असार ०२ ) नेपाली नाट्य कलाकार तथा निर्देशक हुन् । उनी शिथिल अवस्थामा रहेको नेपाली नाट्य परम्परालाई ब्यूँझाउने व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन् । उनले भारतको राष्ट्रिय नाट्य विद्यालयबाट नाटकसम्बन्धी औपचारिक शिक्षा प्राप्त गरेका हुन् । उनले अनेकौँ नेपाली, भारतीय तथा युरेपेली नाटकहरूको निर्देशन गरेका छन् ।
पोखरेल नेपाल सरकारद्वारा राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कारबाट विभूषित भएका छन् ।
प्ररम्भिक जीवन

सुनील पोखरेलको जन्म वि.सं. २०२० भदौ ०२ गते खोटाङ जिल्लाको नौला गाउँमा भएको हो । उनी एघार वर्षका हुँदा परिवार विराटगगर बसाइँ सरेपछि उनी पनि सगैँ विराटनगर झरे । उनले विराटनगरको गोग्राहा हाई स्कूलबाट विद्यालयको आफ्नो पढाइ पूरा गरे ।
शिक्षा

पोखरेलले वि.सं. २०३४ सालमा एस.एल.सी. उतिर्ण गरेपछि विराटनगर कै महेन्द्र मोरङ बहुमुखी क्याम्पसबाट आइ.ए. अध्ययन गरे । पछि भारतको राष्ट्रिय नाट्य विद्यालयमा छात्रवृत्ति पाएर पोखरेल सन् १९८४ मा नाटक पढनका लागि नयाँ दिल्ली गए र सन् १९८७ मा पढाइ पूरा गरेर नेपाल फर्किए ।
नाट्य जीवन

पोखरेल विराटनगरमा स्कूल पढदादेखि नै नाटकमा काम गर्न थालेका हुन् । दश कक्षामा पढदापढ्दै बद्री अधिकारी, रमेश बुढाथोकीहरू संलग्न रहेको दियालो समूहमा आबद्ध भई एकाङ्की नाटकहरूमा अभिनय गरेर उनले नाट्य यात्रा शुरू गरेका हुन् । दिल्लीबाट फर्केर आएपछि उनले नेपालको पहिलो नाट्य विद्यालय आरोहण गुरुकुल स्थापना गरे । पोखरेलले अनेकौँ नेपाली, भारतीय तथा युरेपेली नाटकहरूको निर्देशन गरेका छन् ।।
thumb|सुनील पोखरेल
योगदान

निर्देशन

* अग्निको कथा
* पुतलीको घर
* न्यायप्रेमी
* चतुरेको दाउपेच
* रसोमन
* मिडनाइट समर सपना
* घनचक्कर
* याज्ञसेनी
* जयमाया आफू मात्र लेखापानी आइपुगी
अभिनय

नाटक

* न्यायप्रेमी
* पुतलीको घर
* जात सोध्नु जोगीको
* इदमित्थम्
*
चलचित्र

* वनफूल
अनुवाद

* पुतलीको घर
सम्मान तथा पुरस्कार

* राष्ट्रिय प्रतिभाका पुरस्कार
सन्दर्भ सामग्री
वाह्य लिङ्क

* एक रङ्गकर्मीको जिन्दगी
* No easy exit
* A study in the absurd
* The Guru of Gurukul
* Sunil Pokharel admitted to ICU
* The Bard on Nepali stage
* Adapting the timeless dream
* Delightful dreams
* THE STORY OF FIRE


श्रेणी:रङ्गकर्मी
श्रेणी:खोटाङ जिल्लाका मानिसहरू
तारा एअर

तारा एअर नेपालको राजधानी काठमाडौँमा प्रधान कार्यालय रहेको एक वायुसेवा कम्पनी हो। यो यति एअरलाइन्सको सहायक कम्पनी हो। सन् २००९ मा यती एअरलाइन्सको जहाजप्रयोग गरी स्थापना भएको तारा एअर त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रहेको छ भने नेपालगञ्ज विमानस्थलमा दोस्रो केन्द्रको रूपमा रहेको छ। यसअघि यती एअरलाइन्सले उपलब्ध गराएको उडान र अवतरण सम्बन्धि विवरणबाट यसले निर्धारित उडान र चार्टर सेवा सञ्चालन गर्दै आएको छ। यसको सेवा नेपाका दुर्गम र हिमाली क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

*


श्रेणी:नेपाली विमानसेवा कम्पनी
इन्द्र सरोवर

इन्द्र सरोवर नेपालको मकवानपुर जिल्लामा पर्ने इन्द्रसरोवर गाउँपालिकामा अवस्थित कुलेखानीमा रहेको ताल हो । यो ताल कुलेखानी जलविधुत् आयोजनाको लागि निर्माण जलाशय हो । यो नेपालको सबैभन्दा ठुलो मानव निर्मित ताल हो । यसको नामाकरण श्री ५ युवराज्ञी इन्द्र राज्य लक्ष्मी को सम्झनामा गरिएको हो ।
चित्र दीर्घा


File:A lonely station.jpg|इन्द्र सरोवरमा माछा पालन
File:Indrasarowar3.jpg|इन्द्र सरोवरमा माझीको समूह
File:Wall of Kulekhani dam.jpg|इन्द्र सरोवरको बाँध

सन्दर्भ सामग्री
बाह्य सूत्र

श्रेणी:पोखरी
अक्साई चिन

अक्साई चिन या अक्सेचिन (उईगुर: , सरलीकृत चिनिया: 阿克赛钦, आकेसैचिन) चीन, पाकिस्तान र भारतको बिचमा तिब्बती पठारको उत्तरपश्चिममा स्थित एक विवादित क्षेत्र हो। यो कुनलुन पर्वतको ठीक तल छ। ऐतिहासिक रूपमा अक्साई चिन भारतलाई रेशम मार्गसँग जोडने कारण थियो र भारत र हजारौ बर्षदेखी मध्य एसियाको पूर्वी इलाका (जसलाई तुर्किस्तान पनि भनिन्छ) र भारतको बीच संस्कृति, भाषा र व्यापारको बाटो रहेको छ। भारतसँग तुर्किस्तानको व्यापार मार्ग लद्दाख र अक्साई चिनको बाटो हुँदै काश्गर सहर जाने गर्द्थे। १९५० को दशकदेखी यो क्षेत्र चीन कब्जामा छ तर भारत यसमा अपना दावा जनाउछ र यस जम्मु कश्मीर राज्यको उत्तर पूर्वी हिस्सा मान्दछ। अक्साई चिन जम्मु कश्मीरको कुल क्षेत्रफलको पांचऔँ भागको बराबर छ। चीनले यसलाई प्रशासनिक रूपमा शिनजियांग प्रांतको काश्गर विभागको कार्गिलिक जिल्लाको हिस्सा बनाएको छ।
नाम कि उत्पत्ति

'अक्साई चिन' ()को नाम उईगुर भाषाबाट आएको हो,, जो एक तुर्की भाषा हो। उईगुरमा 'अक' ()को मतलब 'सफा' हुदछ र 'साई' ()को अर्थ 'घाटी' वा 'नदीको मैदान' हुदछ। उईगुरको एक र शब्द 'चोअल' () है, जसको अर्थ हुदछ 'वीराना' वा 'मरुभुमी', जसको पुरानो खितानी भाषामा रूप 'चिन' (()) था। 'अक्साई चिन'को नामको अर्थ 'सफेद ढुगे घाटीको मरुभुमी' निस्कन्छ। चीनको सरकार यस क्षेत्रमा अधिकार जनाउनको लागि 'चिन'को मतलब 'चीनको सफेद मरुभुमी' निस्किन्छ, लेकिन अन्य मानिस यसमा विवाद गर्दछन।
विवरण

अक्साई चिन एक धेरै ऊंचाई (लगभग ५,००० मीटर)मा स्थित एक नमकको मरुस्थल हो। यसको क्षेत्रफल ४२,६८५ किमी² (१६,४८१ वर्ग मील)को आसपास छ। भौगोलिक दृष्टिबाट अक्साई चिन तिब्बती पठारको भाग हो, र यसलाई 'खारा मैदान' पनि भनिन्छ। यो क्षेत्र लगभग निर्जन छ र यहाँ स्थायी बस्तीहरू छैनन। यस क्षेत्रमा 'अक्सेचिन' नामको ताल र 'अक्सेचिन' नामको नदी छ। यहाँ वर्षा र हिमपात हुँदैन किनकी हिमालय र अन्य पर्वत भारतीय मानसूनी हवा यहाँ आउनबाट रोकिदिन्छ।
भारत-चीन विवाद

चीनले जब १९५० को दशकमा तिब्बतमा कब्जा गर्यो तब त्यहाको केही क्षेत्रमा विद्रोह भडकियो जसबाट चीन र तिब्बतको बीचको मार्ग बिच्छेद हुने खतरा भएको थियो। चीनले त्यस समय शिंजियांग-तिब्बत राजमार्गको निर्माण गर्यो जो अक्साई चिनबाट निस्कन्छ र चीनको पश्चिमी तिब्बतसँग संपर्क राख्ने अर्को कारण दिन्छ। भारतको जब यो थाहा भयो तब उसले आफ्नो इलाका फिर्ता लिने कोशिस गर्यो। यो १९६२ को भारत-चीन युद्धको एउट ठुलो कारण बन्यो। वह रेखा जो भारतीय कश्मीरको क्षेत्रलाई अक्साई चिनसँग अलग गर्दछ 'वास्तविक नियन्त्रण रेखा'को रूपमा बुझिन्छ। अक्साई चिन भारत र चीनको बीच चलिरहेको दुई प्रमुख सीमा विवाद मध्ये एक हो। चीनको साथ अन्य विवाद अरुणाचल प्रदेशसँग सम्बन्धित छ।
यो पनि हेर्नु होस

* शिंजियांग-तिब्बत राजमार्ग
* काश्गर विभाग
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाहिरी सूत्र

* अक्साई चिनको वृहत मात्रामा टैरेन प्रतिरूपको उपग्रह चित्र
* विवादकी स्थिति दर्शाउदो आरेख
* गूगल अर्थबाट चित्र


श्रेणी:अक्साई चिन
श्रेणी:जम्मू कश्मीरको इतिहास
श्रेणी:कश्मीर
श्रेणी:शिंजियांग
श्रेणी:चीनको विवादित क्षेत्र
श्रेणी:भारतको विवादित क्षेत्र
श्रेणी:चीनसँग युद्ध
श्रेणी:विवादित स्थल
तिब्बती पठार

तिब्बतको पठार (तिब्बती: བོད་ས་མཐོ།, बोड सा म्थो) मध्य एसियामा स्थित एक ऊँचाई वाला विशाल पठार हो। यो दक्षिणमा हिमालय पर्वत शृङ्खला देखी लिएर उत्तरमा टकलामकान मरुभुमी सम्म विस्तृत छ। यसमा चीन द्वारा नियन्त्रित बोड स्वायत्त क्षेत्र, चिंग हई, पश्चिमी सीश्वान, दक्षिण-पश्चिमी गांसू र उत्तरी यून्नान क्षेत्रको साथ-साथ भारतको लद्दाख इलाका आउदछ। उत्तर-देखी-दक्षिण सम्म यो पठार १,००० किलोमीटर लामो र पूर्व-देखी-पश्चिमसम्म २,५०० किलोमीटर चौडा छ। यहाँको औसत ऊँचाई समुद्र देखी ४,५०० मीटर (अर्थात १४,८०० फुट) छ, र विश्वको ८,००० मीटर (२६,००० फुट) देखी ऊँचे सबै १४ पर्वत यसै क्षेत्रमा या यसको छेउ छाउमा पाइन्छ। यस इलाकालाई पनि कहिले काही "विश्वको छत" भनिन्छ। तिब्बत के पठारको कुल क्षेत्रफल २५ लाख वर्ग किमी छ, अर्थात भारतको क्षेत्रफलको ७५% र फ्रान्सको समुचा देशको चौगुना।
भूगोल

तिब्बतको पठार महान पर्वत शृङ्खलाहरूबाट घेरिएको छ। उत्तरमा कुनलुन पर्वत शृङ्खला छ जो यस पठार तर्फ र तारिम द्रोणीको बीच छ। पूर्वोत्तरमा चिलियन पर्वतमाला यसलाई गोबी मरुभुमीबाट विभाजित गर्दछ। पूर्व र दक्षिण-पूर्वमा खुले पठारको सट्टा जङ्गलहरूबाट ढकिएको घाटिहरू छ जहाँबाट एसियाको धेरै जसो प्रमुख नदियाँ शुरू हुदछ, जस्तो की सालवीन नदी, मीकांग नदी र यांग्त्सीक्यांग। भारतको महत्त्वपूर्ण ब्रह्मपुत्र नदी पनि दक्षिण तिब्बतबाट शुरू हुदछ। पश्चिम तर्फ यस पठार र उत्तरी कश्मीरको बीच विशाल काराकोरम पर्वत आउदछ। ध्यान दिनुहोस की भारतको लद्दाख क्षेत्र पनि यसै पठारमा स्थित छ र जब कोही दिल्लीबाट लद्दाख जान्छ भने वास्तवमा उसले पुरै हिमालय पर्वत शृङ्खलालाई पार गरेर तिब्बतको पठारमा पुग्दछ। उत्तरमा तिब्बती पठारको सिमानामा अचानक ऊँचाई कम हुन् जान्छ। यस अबस्थामा १५० किमीको अन्तरको भित्र ऊँचाई ५,००० मीटरदेखी १,५०० मीटर झर्दछ।
मौसम

पठारकोका वातावरण एक ऊंची र शुष्क स्तेपीको छ जसमा बीच-बीचमा ऊँचे पहाड र नुनिलो सरोवर छ। यहाँ वर्षा कम बरसिन्छ र प्रत्येक वर्ष १०० देखी ३०० मिलीमीटरसम्म जमा भएको धेरै जसो पानी असिनाको रूपमा वर्षन्छ। पठारको दक्षिणी र पूर्वी हिस्साहरूमा घासको मैदान छ जहाँ पशु पालनबाट घुमन्ते मानिसहरू जीवन यापन गर्दछ। धेरै जसो क्षेत्रहरूमा यति चिसो हुदछ कि जमिन सधैको लागि कठोर रूपमा जमेको हुन्छ। पठारको पश्चिमोत्तरी भागमा ५,००० मीटरदेखी अधिक ऊँचाई वाला चान्गतंग इलाका छ जो भारतको दक्षिणपूर्वी लद्दाख क्षेत्रसम्म फैलिएको छ। यहाँ चिसो समयमा तापमान −४० °सेंटीग्रेड सम्म झर्दछ। यो भयंकर परिस्थितिहरूको कारणबाट यहाँ धेरै कम आबादी छ। अन्टार्क्टिका र उत्तरी ग्रीनलैण्डको सदैव बर्फग्रस्त क्षेत्र पछि चान्गतंग विश्वको तेश्रो सबभन्दा कम घना आबादी वाला इलाका हो। तिब्बतको कुछ क्षेत्र यस्तो छ जहाँ मानिसहरूले कहिल्यै रुख नै देखेका छैनन।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:विश्वको प्रमुख पठार
श्रेणी:मध्य एसिया
श्रेणी:चीन
श्रेणी:तिब्बत
अलिखित (उपन्यास)

अलिखित (उपन्यास) ध्रुवचन्द्र गौतमद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो। यस उपन्यासले वि सं २०४० को मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।

अलिखित तराईलाई परिवेश मानेर लेखिएको एक सशक्त रचना हो। अलिखित त्यो समाजको कथा हो जो प्रशस्त लेखिएको छैन। त्यो नलेखिएको र नदेखिएको समाजका बारेमा लेख्ने क्रममा प्रशस्त स्वैरकल्पना मिसाएर विभिन्न प्रयोगहरूका साथ आञ्चलिकताको आभास पनि दिने गरेर लेखिएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
श्रेणी:नेपाली पुस्तकहरू
श्रेणी:नेपाली उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
तीन घुम्ती (उपन्यास)

तीन घुम्ती (उपन्यास) विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।यसमा नारीका तीन रुप प्रेमिकन, पत्नि र आमा को चित्रण गरिएको छ । एउटी नारीको तीनवटा छुट्टा छट्टै निर्णय बाबु आमाको इच्छा विपरित प्रेम विवाह, पतिको अनुपस्थितिमा परपुरुषसग यौनत्रिप्ति र सन्तान प्राप्ति, पतिबाट अस्वीक्रित भएपछि छोरी लिएर एक्लै बस्ने निर्णय मा आधारित उपन्यास हो । यी तिनवटै निर्णयमा आफ्नो अस्तित्व जोगाउन एउटी नारीले गरेको संघर्षको कथा हो तीन घुम्ती ।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
बसाइँ (उपन्यास)

बसाइँ लीलबहादुर क्षेत्रीद्वारा लेखिएको र मदन पुरस्कार पुस्तकालयले वि.स. २०१४ सालमा बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो । बसाइँ उपन्यास मुना मदन पछि सबैभन्दा बढी बिक्री हुने नेपाली पुस्तक हो । यो पुस्तक त्रिभुवन विश्वविद्यालयको पाठ्यक्रममा पनि सम्मिलित गरिएको छ ।
पृष्ठभूमि

पुस्तक पूर्वी नेपालको एउटा नामहीन पहाडी गाउँको चित्रण गरेको छ । धनबहादुर बस्नेत आफ्नो श्रीमती, बहिनी र एक छोरासँग बस्ने गरिब किसान हुन् । पुस्तकले गाउँमा उनको सङ्घर्ष र अरूबाट कसरी धोका खाएको देखाउँछ । गरिब नेपाली जनताले रोजगारीका लागि आफ्नो घरबाट भारतमा बसाइँ सर्नु पर्ने अवस्थालाई पुस्तकले देखाएको छ ।
पात्रहरू

* धनबहादुर बस्‍नेत 'धने', पुस्तकका मुख्य पात्र, नेपालको ग्रामीण क्षेत्रका गरिब किसान हुन् ।
* झुमावती बस्‍नेत, धानेकी कान्छी बहिनी
* मैना, धनेकी श्रीमती
* धने र मैनाको छोरा
* बुढो बैदार, साहूकार
* रिकुटे, छिमेकी गाउँका भारतीय गोर्खा भर्ती
* ठुली, झुमाको साथी
* मुखिया, गाउँ प्रमुख
* मोटे कार्की, धनेको सहयोगी साथी
* लेउते दमाई, धाने गाउँका एक गाउँले
* नन्दे ढकाल, गाउँले
* लुईँटेल, एक धनी जमिन्दार
* साने घर्ती, लुईँटेलका नोकर
* बुधे कामी, गाउँले
समिक्षा

बसाइँ उपन्यास नेपाली साहित्यका बहुसङ्ख्यक पाठकहरू माझ अति नै प्रिय बनेका नेपाली उपन्यासहरू मध्यको एक उत्कृष्ट रचना हो । यसको प्रथम प्रकाशन २०१४ सालामा मदन पुरस्कार पुस्तकालयबाट भएको हो । लिलबहादुर क्षेत्रीको यस उपन्यासले तात्कालिन नेपाली समाजको जर्जर वर्गीय द्वन्द र आर्थिक विषमताले निम्त्याएको सङ्कटलाई प्रभावकारी ढङ्गले चित्रण गरेको छ । पूर्वी नेपालका जनाताले बोल्ने नेपाली भाषा उनीहरूले लगाउने भेषभूषा र उनीहरूले बाँचिरहेको जीवनलाई यस उपन्यासमा जीवन्त अभिव्यक्ति दिइएको छ ।
अनुवाद

माइकल हटद्वारा पुस्तकलाई अङ्ग्रेजीमा माउन्टेन्स पेन्टेड विद टर्मरिक' को रूपमा अनुवाद गरिएको छ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
मोदिआइन

मोदीआइन (उपन्यास) नेपाली सुप्रसिद्ध फ्रायडवादी मनोवैज्ञानिक साहित्यकार विश्वेश्वर प्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको उपन्यास हो ।

यो सानो आकारको तर महत्त्वपूर्ण उपन्यास हो । हजारौं वर्षअघिको महाभारतीय युद्धकथा यसको विषयवस्तु हो । त्यस युद्धमा लाखौं विधवा नारीको प्रेतात्मा प्रतिनिधि नारीका रूपमा मोदिआइन प्रस्तुत उपन्यासकी प्रमुख पात्रलाई विचित्रता साथ संयोजन गरिएको छ । युद्धको परित्याग र शान्ति स्थापना यसको सन्देश हो । अर्जुनलाई प्रेरित गरेर त्यत्रो युद्ध गराए कृष्णले तर आखिर सबैले छोडेर जानुप¥यो । त्यत्रो नरसंहारक युद्धको उपलब्धी के त ? वि.पी. को चिन्तन विश्लेषण यस उपन्यासमा प्रस्ट छ – युद्धत्याग अनि शान्ति स्थापना ।
यो पनि हेर्नुहोस्

*विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला


श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका पुस्तकहरू
श्रेणी:बिपी कोइरालाका कृतिहरू
श्रेणी:पुस्तकहरू
यहाँदेखि त्यहाँसम्म (उपन्यास)

यहाँदेखि त्यहाँसम्म धनुषचन्द्र गौतमद्वारा लेखिएको उपन्यास हो । साझा र मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको अघिल्लो उपन्यास 'घामका पाइलाहरू' कै निरन्तरता यस उपन्यासलाई मान्न सकिन्छ । यो उपन्यासमा डा. ईश्वर बरालको लामो भूमिका नेपाली आञ्चलिक उपन्यास 'यहाँदेखि त्यहाँसम्म' 'मा आञ्चलिक उपन्यास ,आञ्चलिकता र उपन्यासबारे लामो चर्चा गरेका छन् । २०४२ सालमा प्रथमपटक प्रकाशित यस उपन्यास गोतामेको पूर्ववत् उपन्यास कै पात्र र प्रसङ्गलाई साथमा लिएर हिँड्छ तर उपन्यास घामका पाइलाहरूको विपरीत गाउँको परिवेशमा ढलेको छ ।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:पुस्तकहरू
योजनगन्धा

योजनगन्धा विनोदप्रसाद धितालद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो। यो पुस्तक साझा प्रकाशनले सन् १९९५ मा प्रकाशित गरेको थियो । पुस्तक महाभारतकी पात्र सत्यवतीमा आधारित छ। पुस्तकले प्रतिष्ठित मदन पुरस्कार जित्यो। उज्यालो हुन अघी नामक आञ्चलिक उपन्यास लेख्ने लेखकको यो दोस्रो पुस्तक हो।
सारांश

पुस्तकमा माझीको छोरीबाट हस्तिनापुरकी रानी बन्ने सत्यवतीको कथालाई चित्रण गरिएको छ। योजना गन्धको कथानक मुख्यतया महाभारत र आंशिक रूपमा हरिवंश पुराण र देवी भागवतमा आधारित छ। योजनागन्ध पनि विशाल ग्रन्थ महाभारतको विशालता भित्र लुकेका अनगिन्ती पात्रहरू मध्ये एक हो। हिन्दू पौराणिक नारी पात्र योजनागन्धको पनि महाभारतमा महत्वपूर्ण स्थान छ भने उपन्यासकार धितालले योजनागन्धलाई यस उपन्यासमा मुख्य पात्रको रूपमा चित्रण गरेका छन् ।
पुरस्कारहरू

उनको पुस्तकले नेपाली साहित्यको सर्वोच्च साहित्यिक सम्मान २०५२ सालमा मदन पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो। सो किताबले सोही वर्ष साझा पुरस्कार पनि जितेको थियो।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:मदन पुरस्कार प्राप्त कृतिहरू
रूपमती (उपन्यास)

रूपमती रुद्रराज पाण्डेद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो।
कथासार

पण्डित छविलालको छोरा हविलाल ९ वर्षको हुँदा ६ वर्षकी रुपमतीसँग उसको विवाह हुन्छ। रुपमती मोहन प्रसाद लुइटेलकी एक्ली छोरी हो। उ सुशील कर्तव्य परायण र चरित्रवान छे। उसकी सासु उग्र चण्ड चोथाले दुच्छर र स्वभावकी छे। उ रुपमतीलाइ सास्ती दिन्छे। आमाबाट धैर्य र सहनशीलता सिकेकीले गर्दा रुपमती सासूको कर्कस व्यबहार आँसुभित्र लुकाएर चुपचाप सहन्छे।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
सुम्निमा (उपन्यास)

सुम्निमा (उपन्यास) विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो। यो उपन्यासमा सुम्निमा तथा सोमदत्त दुई बीचको प्रेम प्रसंगको सेरोफेरोमा दुवैको यौन मनोविज्ञान विश्लेषण गरिएको छ । प्रेमले मानिसलाई शारिरीक रूपले टाढा भए तापनि मानसिक रूपले नजिकअनुभुत गराउँछ भन्ने यो उपन्यासको सार हो । सुम्निमा किराँत धर्मावलम्बीहरूद्वारा विवादमा ल्याइएको उपन्यास हो। सुम्निमा तथा पारोहाङ्ग किराँत धर्मका देवताहरू भएकाले उनीहरूलाई उपन्यासको पात्रको रूपमा प्रस्तुत गरी अपमान गरेको किराँतहरूको आरोप छ ।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:पुस्तकहरू
हिटलर र यहूदी (उपन्यास)

हिटलर र यहूदी (उपन्यास) विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको र साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको एक नेपाली भाषाको उपन्यास हो। हिटलर र यहुदी नेपाली सुप्रसिद्ध फ्रायडबादी मनोवैज्ञानिक साहित्यकार विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाद्वारा लेखिएको उपन्यास हो। जर्मन तानाशाह हिटलरले लाखौं निर्दोष यहुदीहरूलाई ग्याँस च्याम्बरमा थुनेर मारेको घटनाको आधारमा यो उपन्यास लेखिएको छ।
यो पनि हेर्नुहोस्

*विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:नेपाली भाषाका उपन्यासहरू
श्रेणी:नेपाली साहित्य
श्रेणी:पुस्तकहरू
श्रेणी:नेपाली भाषाका पुस्तकहरू
श्रेणी:बिपी कोइरालाका कृतिहरू
उत्तरी सागर

उत्तरी सागर बेलायत, डेनमार्क, नर्वे, जर्मनी, नेदरल्याण्ड, बेल्जियम र फ्रान्सको बीचमा छ। यो युरोपको महाद्वीपीय शेल्फमा रहेको समुद्र हो। यो दक्षिणमा इंग्लिश च्यानल र उत्तरमा नर्वेजियन सागर हुँदै एटलान्टिक महासागरसँग जोडिएको छ। यो ९७० किलोमिटर (६०० माइल) लामो र ५८० किलोमिटर (३६० माइल) चौडा छ, ५७०, ००० वर्ग किलोमिटर (२२०, ००० वर्ग माइल) लाई समेट्छ।
सन्दर्भ सामग्री

श्रेणी:सागरहरू
श्रेणी:आन्ध्र महासागर