ගුවාම්

ගුවාම් ( ; ) යනු බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ මයික්‍රොනීසියා උප කලාපයේ එක්සත් ජනපදයේ සංවිධානාත්මක, සංස්ථාපිත නොවූ භූමියක් වන දූපතකි. ගුවාම්හි අගනුවර හගට්නා වන අතර වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ගම්මානය ඩෙඩෙඩෝ වේ. එක්සත් ජනපදයේ භූගෝලීය මධ්‍යස්ථානයෙන් මනිනු ලබන පරිදි එය එක්සත් ජනපදයේ බටහිර කෙළවර සහ භූමිය වේ. ඕෂනියාවේ, ගුවාම් යනු මරියානා දූපත් වල විශාලතම සහ දකුණු කෙළවර වන අතර මයික්‍රොනීසියාවේ විශාලතම දූපත වේ. 2022 දී එහි ජනගහනය 168,801 කි. චමෝරෝස් යනු එහි විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන නමුත් බහු වාර්ගික දූපතේ සුළුතරයකි. මෙම භූමි ප්‍රදේශ වර්ග සැතපුම් 210 (වර්ග කිලෝමීටර 540; අක්කර 130,000) පුරා විහිදී ඇති අතර ජන ඝනත්වය වර්ග සැතපුමකට 775 (වර්ග කිලෝමීටරයට 299) කි.

ආදිවාසී ගුවාමේනියානුවන් යනු මැලේ දූපත් සමූහයේ, පිලිපීනයේ, තායිවානයේ සහ පොලිනීසියාවේ ඔස්ට්‍රෝනියානු ජනයාට සම්බන්ධ චමෝරෝ ය. එහි බොහෝ අසල්වැසියන් මෙන් නොව, චමෝරෝ භාෂාව මයික්‍රොනීසියානු හෝ පොලිනීසියානු භාෂාවක් ලෙස වර්ගීකරණය කර නොමැත. පලාවුවන් මෙන්, එය මැලේයෝ-පොලිනීසියානු භාෂා පවුලක ස්වාධීන ශාඛාවක් විය හැකිය. චමෝරෝ ජනතාව ආසන්න වශයෙන් වසර 3,500 කට පෙර ගුවාම් සහ මරියානා දූපත් පදිංචි කළහ. පෘතුගීසි ගවේෂක ෆර්ඩිනන්ඩ් මැගෙලන් ස්පාඤ්ඤයේ සේවයේ යෙදී සිටියදී 1521 මාර්තු මාසයේදී දිවයිනට පැමිණ එම දූපතට හිමිකම් කී පළමු යුරෝපීයයා විය. 1668 දී ගුවාම් ස්පාඤ්ඤය විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම යටත් විජිතකරණය කරන ලදී. 17 වන සහ 19 වන සියවස් අතර, ගුවාම් ස්පාඤ්ඤ මැනිලා ගැලියන් සඳහා වැදගත් නැවතුම්පොළක් විය. ස්පාඤ්ඤ-ඇමරිකානු යුද්ධය අතරතුර, එක්සත් ජනපදය 1898 ජුනි මාසයේදී ගුවාම් අල්ලා ගත්තේය. 1898 පැරිස් ගිවිසුම යටතේ, ස්පාඤ්ඤය 1899 අප්‍රේල් 11 වන දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි ගුවාම් එක්සත් ජනපදයට භාර දුන්නේය.

දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර, මයික්‍රොනීසියාවේ වේක් දූපත, පොලිනීසියාවේ ඇමරිකානු සැමෝවා සහ හවායි සහ පිලිපීනය සමඟ පැසිෆික් සාගරයේ ඇමරිකානු අධිකරණ බල ප්‍රදේශ පහෙන් එකක් වූයේ ගුවාම් ය. 1941 දෙසැම්බර් 8 වන දින, පර්ල් වරායට එල්ල වූ ප්‍රහාරයෙන් පැය කිහිපයකට පසු, ජපන් ජාතිකයින් විසින් ගුවාම් අල්ලා ගන්නා ලද අතර, ඔවුන් වසර දෙකහමාරක් දිවයින අත්පත් කර ගත් අතර පසුව ඇමරිකානු හමුදා 1944 ජූලි 21 වන දින එය නැවත අත්පත් කර ගත් අතර එය විමුක්ති දිනය ලෙස එහි සමරනු ලැබේ. 1960 ගණන්වල සිට, ගුවාම්හි ආර්ථිකයට ප්‍රධාන වශයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ එක්සත් ජනපද හමුදාව සහාය වී ඇති අතර, ඒ සඳහා ගුවාම් ප්‍රධාන උපායමාර්ගික වත්කමකි. එහි අනාගත දේශපාලන තත්ත්වය සැලකිය යුතු සාකච්ඡාවකට භාජනය වී ඇති අතර, මහජන මත විමසුම් මගින් ඇමරිකානු රාජ්‍යත්වය සඳහා දැඩි කැමැත්තක් දක්වයි.

ගුවාම්හි තථ්‍ය ආදර්ශ පාඨය වන්නේ "ඇමරිකාවේ දිනය ආරම්භ වන තැන" යන්නයි, එය ජාත්‍යන්තර දින රේඛාවට දිවයිනේ සමීපත්වය ගැන සඳහන් කරයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ලැයිස්තුගත කර ඇති ස්වයං පාලන නොවන ප්‍රදේශ 17 අතරට ගුවාම් අයත් වන අතර 1983 සිට පැසිෆික් ප්‍රජාවේ සාමාජිකයෙකු වේ.

චමෝරෝ කථිකයන් විසින් ගුවාම් ගුවාන් ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ 'තිබීමට' යන අර්ථය ඇති ගුවාහා යන වචනයෙනි. එහි ඉංග්‍රීසි ග්ලෝස් 'අප සතුව ඇත' යන්නෙන් දිවයින ජීවත් වීමට අවශ්‍ය සියල්ල සපයන බව සඳහන් වේ.
ඉතිහාසය

පූර්ව සම්බන්ධතා යුගය
ස්පාඤ්ඤ යුගය
ඇමරිකානු යුගය
පලමු ලෝක යුද්ධය
දෙවන ලෝක යුද්ධය
පශ්චාත් යුද්ධය
භූගෝලය සහ පරිසරය
දේශගුණය
පරිසර විද්‍යාව
ජන විකාශනය
සංස්කෘතිය
ක්‍රීඩා
ආර්ථිකය
සංචාරක ව්‍යාපාරය
අයවැය සහ විරැකියාව
ගුවාම් වෙත පැසිෆික් සංක්‍රමණය
හමුදා කඳවුරු
රජය සහ දේශපාලනය
දේශපාලන තත්ත්වය
ගම්මාන
ප්‍රවාහන සහ සන්නිවේදනය
අධ්‍යාපනය
සෞඛ්‍ය සේවා

ගුවාම් රජය, ටමුනිං හි පිහිටි දිවයිනේ ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම වන ගුවාම් අනුස්මරණ රෝහල පවත්වාගෙන යයි. එක්සත් ජනපද මණ්ඩල සහතික ලත් වෛද්‍යවරුන් සහ දන්ත වෛද්‍යවරුන් සියලු විශේෂතා වල පුහුණුවීම් කරති. අගනා හයිට්ස් හි එක්සත් ජනපද නාවික රෝහල ක්‍රියාකාරී රාජකාරියේ නියුතු සාමාජිකයින්ට සහ හමුදා ප්‍රජාවේ යැපෙන්නන්ට සේවය කරයි.

දිවයිනේ පිහිටා ඇති ග්‍රාහකයින් මත පදනම් වූ ගුවන් ගිලන් රථයක් වන කෙයාර්ජෙට් ඇත, එය ගුවාම් සහ අවට දූපත් හරහා හදිසි රෝගීන් ප්‍රවාහනය සපයයි. ගුවාම් ප්‍රාදේශීය වෛද්‍ය නගරය වන පෞද්ගලික රෝහලක් 2016 මුල් භාගයේදී විවෘත කරන ලදී. ගුවාම් හි මෙඩිකේඩ් පිළිගනු ලැබේ.
යොමු කිරීම්