JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਜਜ਼ੀਆ

ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜਜ਼ੀਆ ( ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਵਿਅਕਤੀ ਕਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਦੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੁਰੱਖ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਮਾਨਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਰ ਉਹਨਾਂ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲਾਇਕ ਜਾਂ ਤੰਦੁਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਬਾਲਉਮਰ ਪੁਰੱਖਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂਦੀ ਉਮਰ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵਹਿਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਕੁੱਝ ਅਪਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

* ਧਿੱਮੀ
* ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ
* ਇਸਲਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ
* ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਜਜ਼ੀਆ ਦੀ ਵਾਪਸੀ
* Aurangzeb, as he was according to Mughal Records
* Taliban’s Jizya on Sikhs - Taqaza eMagazine
* Jizya - Encyclopædia Britannica
* The Fair Logic of Jizyah - Jasser Auda

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਲਾਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਵਾਧੀਕਾਰ
ਆਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ

ਅਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਮੇਕਰ ਹੈ। ਉਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਝੋਪੜੀਵਾਸੀਆਂ, ਪਰਮਾਣੁ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਦੌੜ, ਨਾਗਰਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਨੰਦ ਪਟਵਰਧਨ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ

ਉਹ 14 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਪਣਾ ਰਸਮੀ ਫਿਲਮ ਸਫਰ 1971 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਰਾਇਣ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ-ਵਿਰੋਧੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ‘ਵੇਵਜ਼ ਆਫ ਰੈਵੋਲੂਸ਼ਨ’ (ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ) ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੜਿਕੇ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਕਸ਼ਨ ਭੁਗਤ ਕੇ ਰਿਲੀਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਦੀ ਫਿਲਮ ਹਮਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬੰਬੇ (Bombay Our City) (1985) ਚਾਰ ਸਾਲ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਕੈਦੀ ਮੇਰੀ ਟਾਈਟਰ ਬਾਰੇ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਬੰਦੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਬਾਰੇ ਉੱਠਣ ਦਾ ਵੇਲਾ (1981), ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਬਾਰੇ ਰਾਮ ਕੇ ਨਾਮ (1992), ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਲਹਿਰ ‘ਬਾਰੇ “ਉਹਨਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਪਿਆਰੀ”, ਨਰਮਦਾ ਡਾਇਰੀ, ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਔਰ 'ਧਰਮਯੁੱਧ (Pitr, Putr aur Dharmayuddha) (1995) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਰਚਿਤ ਫਿਲਮਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਸੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਲਗਾਤਾਰ ਅਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਰਚਿਤ ਫਿਲਮ “ਜੰਗ ਤੇ ਅਮਨ” (War and Peace)(2002) ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣ ਲਈ 21 ਵਾਰ ਐਡਿਟ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਹਦੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੈ ਭੀਮ ਕਾਮਰੇਡ (2011) 1997 ਵਿੱਚ ਬੰਬਈ ਦੇ ਰਮਾਬਾਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦਲਿਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਸ ਫਾਇਰਿੰਗ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ
1997 ਰਮਾਬਾਈ ਅੰਬੇਡਕਰ ਘਟਨਾ

1997 ਰਮਾਬਾਈ ਅੰਬੇਡਕਰ ਘਟਨਾ ਮਹਾਨਗਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਦਲਿੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ। 11 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਦੇ ਰਮਾਬਾਈ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਉੱਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਸਥਾਨਕ ਦਲਿਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤਰ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਜਰਵ ਪੁਲਸ ਬਲ (SRPF) ਵਲੋਂ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 10 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 26 ਜਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਪੁਲਸ ਫਾਇਰਿੰਗ

ਰਮਾਬਾਈ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਗਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਲਿਤ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਲੋਨੀ ਹੈ। 11 ਜੁਲਾਈ 1997 ਨੂੰ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਬੁੱਤ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ ਪਾਇਆ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਤ ਤੋਂ 10 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਮਕਾਮੀ ਵਿੱਠ ਨੰਬਰ 5, ਪੰਤਨਗਰ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਤਨਗਰ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਵੇਰ ਦੇ 7 ਕੁ ਬਜੇ ਤੱਕ ਵੱਧ ਰਹੀ ਭੀੜ ਨੇ ਨਾਰੇਬਾਜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
ਮਿੰਟ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਜਰਵ ਪੁਲਸ ਬਲ (SRPF) ਦੇ ਮੈਬਰ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁੱਤ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੁੱਜੇ। ਪੁਲਸੀਆਂ ਨੇ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਪੈਦਲ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਲੋਨੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਫਾਇਰਿੰਗ ਦਸ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਅਤੇ 10 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਪੀੜਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕਮਰ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Discovery of India) ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਹਾਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਪਰੈਲ - ਸਤੰਬਰ 1944 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਪੁਸ‍ਤਕ ਨੂੰ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਪੁਸ‍ਤਕ ਨੂੰ ਕ‍ਲਾਸਿਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ‍ਵਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ 1944 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੈਦ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ 1946 ਵਿੱਚ ਪੁਸ‍ਤਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਲੜਦੇ ਇੱਕ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ, ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਪੁਸ‍ਤਕ ਵਿੱਚ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੇਲ੍ਹ ਲਿਖਤਾਂ
ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ

ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ (1 ਜਨਵਰੀ 1946 - 23 ਮਾਰਚ 2015) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਨਿਰੰਤਰ ਮੌਲਿਕ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਰਿਕਾ 'ਅੱਖਰ' ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਜੀਵਨ

ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਵਿ-ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਚੇਟਕ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਤੰਗੀਆਂ ਕਰ ਕੇ ਵਿੱਦਿਆ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਸਾਹਿਤਕ ਸਰੋਕਾਰ ਜੋਰ ਫੜਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਪੰਜ ਮੌਲਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

* ਸੁਪਨੀਂਦੇ (2014)
* ਕੋਲਾਜ ਕਿਤਾਬ
* ਮੇਰੀ ਮਾਰਫ਼ਤ (2000)
* ਲਿਖਤੁਮ ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ (2003)
* ਬਚਪਨ ਘਰ ਤੇ ਮੈਂ (2005)
* ਮੇਰੇ ਕੁੱਝ ਹਾਸਿਲ (2007)
* ਤਨ ਤਕੀਆ (2010)
ਅੱਖਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ

ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ‘ਅੱਖਰ’ ਰਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1979 ਵਿੱਚ ‘ਅੱਖਰ’ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ‘ਲੋਅ’ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫੇਰ ‘ਅੱਖਰ’ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਰਸਾਲਾ ਨਿਰੰਤਰ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹੁਣ ‘ਅੱਖਰ’ ਤੇ ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ‘ਅੱਖਰ’ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤਾ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਨਿਰੋਲ ‘ਕਾਵਿ-ਰਸਾਲਾ’ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੇ ‘ਅੱਖਰ’ ਦਾ ‘ਕਹਾਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ’, ਨਾਟਕ, ਲੇਖ,ਸ਼ਬਦ ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵੰਨ ਵੰਨ ਦੀਆਂ ਅਨੁਵਾਦ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਸੂਬੇ

ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ੧੩ ਸੂਬਿਆਂ (; ਮਨਾਤਿਕ ਇਦਾਰੀਆ, ਇੱਕ-ਵਚਨ. منطقة إدارية; ਮਿਨਤਕਾਹ ਇਦਾਰਿਆ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਸੂਬਾ ਰਾਜਪਾਲੀਆਂ (; ਮੁਹਾਫ਼ਜ਼ਾਤ, sing. محافظة; ਮੁਹਾਫ਼ਜ਼ਾਹ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ੧੧੮ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਬਾਈ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾਵਾਂ (ਅਮਾਨਾਹ) ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੇਅਰ (ਅਮੀਨ) ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜਪਾਲੀਆਂ ਅੱਗੋਂ ਉਪ-ਰਾਜਪਾਲੀਆਂ (ਮਰਕੀਜ਼, ਇੱਕ-ਵਚਨ ਮਰਕਜ਼) ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸੂਬੇ

ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੂੰ ਨੌਂ (09) ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1994 ਦੀਆਂ ਸਧਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਮੌਕੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਪੂਰਵਲੀਆਂ ਮਾਤ-ਭੂਮੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਤੂਸਤਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਮੁੜ-ਏਕੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵਕਤ ਦੇ ਚਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਨੌਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ, ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸੋਧਾਂ ਨੇ ਸੱਤ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ।

ਇਹ ਸੂਬੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:


ਪਗਨੋਟ:
: * ਗੌਟੇਂਗ ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਵਿੱਚ ਪੀਟਰਸਬਰਗ-ਵਿਟਵਾਟਰਸੈਂਡ-ਵੇਰੀਨਿੰਗ (ਪੀਡਬਲਯੂਵੀ) ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1994 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
: ** ਲਿਮਪੋਪੋ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 1994 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਟ੍ਰਾਂਸਵਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ 1995 ਤੋਂ 2003 ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
: *** ਐਮਪੁਮਲੰਗਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਪ੍ਰੈਲ 1994 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਟ੍ਰਾਂਸਵਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਗਸਤ 1995 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
: † ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਡਵਰਡ ਟਾਪੂ, ਉਪ-ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਖੇਤਰ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪੱਛਮੀ ਕੇਪ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।
: ‡ ਪੀਟਰਮੈਰਿਟਜ਼ਬਰਗ ਅਤੇ ਉਲੁੰਡੀ 1994 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਕਵਾਜ਼ੁਲੂ-ਨਟਾਲ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਓਲੰਪੀਅਨ

ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਓਲੰਪੀਅਨ ਜਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਗੰਡੀਵਿੰਡ ਢੱਟਲਾਂ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ

ਖ਼ਾਲਸਾ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਚੱਲ ਸੋ ਚੱਲ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡਿਆ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਹਰਬੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਡਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੱਲੇ ਆਖ਼ਰ ਤੱਕ ਜਿੱਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ੈਰ ਪੈਂਦੀ ਰਹੀ। 1943 ਤੋਂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਈ ਖੇਡਿਆ। 17 ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕੌਮੀ ਹਾਕੀ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਕਈ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਕਲਿਆਣ ਮਿੱਲਜ਼ ਇੰਦੌਰ, ਕਮਲਾ ਹਾਕੀ ਕਲੱਬ ਲਖਨਊ ਅਤੇ ਸੂਰਤ ਦੀ ਮਾਨਵਾਦਾਰ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹਾਕੀ ਖੇਡੀ।
ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ

ਹੇਲੰਸਿਕੀ 1952 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਕੀ ਦਾ ਸੋਨ ਤਗ਼ਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਕਾਬਲੇਗੌਰ ਹੈ ਕਿ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਿਸ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਟੀਮ ਦਾ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਓਲੰਪੀਅਨ ਜਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀ ਆਲਮੀ ਜੰਗ ਲੱਗੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 1940 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ 1952 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। 1948 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਜੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ’ਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਦੇ ਚਾਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਖੇਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਓਲੰਪੀਅਨ ਬਣਦਾ।
ਨੋਕਰੀ ਅਤੇ ਅਹੁਦੇ

27 ਜਨਵਰੀ, 1949 ਨੂੰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ’ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ। 1961 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਖੇਡ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਡੈਪੂਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਆ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਬਤੌਰ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਪਦਉੱਨਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ 31 ਜਨਵਰੀ, 1977 ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ।
ਕੋਚਿੰਗ

ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1963 ਤੋਂ 1967 ਤੱਕ ਅਤੇ 1978 ਤੋਂ 1980 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਸੰਘ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 1964 ਦੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਜੋ ਟੋਕੀਓ ਵਿਖੇ ਸਨ ਦਾ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦਾ ਚੀਫ਼ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਟੋਕੀਓ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ 1-0 ਗੋਲ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਜਿੱਤਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ‘ਗੁਰਮੀਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ’ ਨੂੰ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਓਲੰਪੀਅਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਹੈ।
ਮੌਤ

ਧਰਮ ਸਿੰਘ 82 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ 5 ਦਸੰਬਰ, 2001 ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਓਲੰਪਿਕ ਖਿਡਾਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2001
ਬੁਣਾਈ

ਧਾਗੇ ਜਾਂ ਸੂਤ ਨਾਲ ਕੱਪੜਾ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਉਨ ਨਾਲ ਸਵੈਟਰ ਆਦਿ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਬੁਣਾਈ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: knitting, ਨਿਟਿੰਗ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਫੰਦੇ (ਲੂਪ) ਲਗਾਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਕਤਾਰ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਵੇਂ ਫੰਦੇ ਕੱਢਕੇ ਨਵੀਂ ਕਤਾਰ ਤਿਆਰ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਗਰਮ ਫੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਲਾਈ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਨਵੇਂ ਫੰਦੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਲਾਈ ਕੱਢ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਆਖੀਰ ਕੱਪੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਣਾਈ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੱਥ ਨਾਲ ਬੁਣਾਈ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਹਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਸਤਕਾਰੀ
ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਖ਼ਾਨਮ

ਜੁਲਫ਼ੀਆ (ਸਿਰਿਲਿਕ ਵਿੱਚ: Зульфия, ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਇਸਰੋਇਲੋਵਾ, 14 ਮਾਰਚ 1915–23 ਅਗਸਤ 1996, ਤਾਸਕੰਦ) ਇੱਕ ਉਜਬੇਕ ਲੇਖਕ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਨਾਂ ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਦਾ ਸਰੋਤ ਗ੍ਰੀਕ ਨਾਂ ਸੋਫੀਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ 'ਸਿਆਣਪ' ਹੈ। ਜੁਲਫ਼ੀਆ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰੀਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਖਬਾਰ ਇਸ਼ਚੀ (Ishchi) ਵਿੱਚ 17 ਜੁਲਾਈ 1931 ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ੁਲਫ਼ੀਆ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸ਼ਬਦ "ਜ਼ੁਲਫ" ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਕ ਘੁੰਗਰਾਲੀ ਲੱਟ" ਹੈ ਅਤੇ “(ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ) ਬ੍ਰਹਮ ਰਹੱਸ ਭਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਤਾਸ਼ਕਾਂਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹੱਲਾ ਡਰਗੇਜ ਵਿੱਚ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ ਅਤੇ ਕਥਾਵਾਂ ਗਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ 17 ਜੁਲਾਈ 1931 ਨੂੰ ਉਜ਼ਬੇਕ ਅਖਬਾਰ ਈਸ਼ਚੀ (ਦਿ ਵਰਕਰ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਹਯੋਟ ਵਰਾਕਲਾਰੀ, "ਪੇਜ ਆਫ ਲਾਈਫ") 1932 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਸ਼ਾਂਤਵਾਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਲਿਖਿਆ।

1938 ਤੋਂ, ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਲੀਡਰ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੀ। 1944 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਹਾਮਿਦ ਓਲੀਮਜੋਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਜ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ। 1953 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਸੌਦਾਤ ਰਸਾਲੇ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਬਣ ਗਈ। 1956 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੋਨਤਵੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਨਸਟੈਂਟਿਨ ਸਾਈਮਨੋਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1957 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ-ਅਫਰੀਕੀ ਏਕਤਾ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ

ਜ਼ੁਲਫੀਆ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਜ਼ਬੇਕ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਹਾਮਿਦ ਓਲੀਮਜੋਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 3 ਜੁਲਾਈ 1944 ਨੂੰ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 34 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ।
ਮੌਤ

ਜ਼ੁਲਫ਼ੀਆ ਦੀ ਮੌਤ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, 23 ਅਗਸਤ 1996 ਨੂੰ ਤਾਸ਼ਕੰਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸਨਮਾਨ

1999 ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਉਜ਼ਬੇਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1 ਮਾਰਚ, 2008 ਨੂੰ, ਤਾਸ਼ਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬੁੱਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਨਾਮ

* ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੋਇਟ ਆਫ਼ ਉਜਬੇਕ ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ. (1965)
* ਹੀਰੋ ਆਫ਼ ਸੋਸ਼ਿਓਲਿਸਟ ਲੇਬਰ (ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ.) (1984)
* ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਲੈਨਿਨ (1984)
* ਯੂ.ਐਸ.ਐਸ.ਆਰ. ਸਟੇਟ ਪ੍ਰਾਇਜ਼ ਇਨ ਲਿਟਰੇਚਰ ਐਂਡ ਆਰਟ (1976)
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Biography (Russian)

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਜਬੇਕਿਸਤਾਨੀ ਕਵੀ
ਦੁਖੀਏ (ਨਾਵਲ)

ਦੁਖੀਏ ਮੂਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ Les Misérables (ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ (, ) 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲਿਖਾਰੀ ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1862 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਨਾਵਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੂਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਮ 'ਲਾ ਮਿਜਰੇਬਲਸ' ਹੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਐਨ ਢੁਕਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ 'ਦੁਖੀਏ' ਹੈ ਜੋ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਐਮ.ਏ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੈਰਸ ਵਿੱਚ 1815 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਅਤੇ 1832 ਦੇ ਜੂਨ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਨਾਵਲੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕੈਦੀ ਜੀਨ ਵਲਾਜੀਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧੁਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਨੇਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸਮੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਣੀ ਦੀ ਨਾਟਕੀਅਤਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਜੀਨ ਵਲਾਜੀਨ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਖੁਲਾਸੀ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ

thumb|350px|ਰਫੇਲ, "[[ਏਥਨਜ ਦਾ ਸਕੂਲ"(1510-11)]]
ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਜਾਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ (ਅੰਗਰੇਜੀ: philosopher, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ਰ) ਅਜਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਗਿਆਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸੁਹਜ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਨੀਤੀ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਸੰਗਿਆਨ, ਤਰਕ ਸਾਸ਼ਤਰ, ਪਰਾਭੌਤਿਕੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜਕ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਤਿਆਮ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਹਿ ਲਓ, ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਾਜਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਪਧਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਸਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਲੇਖ ਛਪਵਾਏ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਦੂਜੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ਲਸਫ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਣ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਹੱਕਲਬਰੀ ਫ਼ਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ

ਹੱਕਲਬਰੀ ਫ਼ਿਨ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ (Adventures of Huckleberry Finn) (ਜਾਂ, ਨਵੇਂ ਅਡੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, The Adventures of Huckleberry Finn) ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦਸੰਬਰ 1884 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ 1885 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਡ ਸਟੇਟਸ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਇਹ੍ ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਰਨੈਕੂਲਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਅਮਰੀਕੀ ਆਂਚਲਿਕਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਮ ਸਾਇਅਰ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਨਾਵਲਾਂ (ਟਾਮ ਸਾਇਅਰ ਅਬਰੋਡ ਅਤੇ ਟਾਮ ਸਾਇਅਰ, ਡਿਟੈਕਟਿਵ) ਦੇ ਨੈਰੇਟਰ ਹੱਕਲਬਰੀ "ਹੱਕ" ਫ਼ਿਨ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਮ ਸਾਇਅਰ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਤੁਰਤ ਅਗਲਾ ਭਾਗ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਤਿਜ਼ਾਬ

, ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਧਾਤ, ਲੂਣ ਦੇ ਤਿਜ਼ਾਬ, ਇੱਕ ਮਿਸਾਲੀ ਤਿਜ਼ਾਬ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੀ ਹੋਈ]]

ਤਿਜ਼ਾਬ ਜਾਂ ਐਸਿਡ (ਲਾਤੀਨੀ acidus/acēre ਤੋਂ ਭਾਵ ਖੱਟਾ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਖਾਰ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰੇ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਖੱਟੇ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਅਤੇ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਖ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਲਮਈ ਤਿਜ਼ਾਬਾਂ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਚ. 7 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬੀ ਘੋਲਾਂ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਚ. ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤਿਜ਼ਾਬ ਦੇ ਲੱਛਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਤਿਜ਼ਾਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਯੋਗਿਕ
ਪੀ.ਐੱਚ. (ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਸ਼ਕਤੀ)

ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀ.ਐੱਚ. (pH) ਕਿਸੇ ਘੁਲੇ ਹੋਏ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਆਇਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ। p[H], ਜੋ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਆਇਨ (ਬਿਜਲਾਣੂ) ਦੇ ਇਕੱਤਰੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਇਸੇ ਅੰਕ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ pH ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਚ. 25 °C ਉੱਤੇ 7 ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੀਐੱਚ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਘੋਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਜ਼ਾਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਰਾ ਜਾਂ ਖ਼ਾਰਮਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਖ਼ਾਰ

thumb|right|ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡਰਾਕਸਾਈਡ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

ਖ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਧਨਾਇਨ੍ਹਾਂ (ਪ੍ਰੋਟੋਨ) ਨੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੰਯੋਜਕੀ ਬਿਜਲਾਣੂਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਘੁਲਣਸ਼ੀਲ ਖ਼ਾਰ ਨੂੰ ਅਲਕਲੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈਡਰਾਕਸਾਈਡ ਆਇਨ (OH-) ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਛੱਡੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜਲਮਈ ਘੋਲਾਂ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਚ. 7 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਸੋਡੀਅਮ ਹਾਈਡਰਾਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਅਮੋਨੀਆ ਖ਼ਾਰਾਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ
ਯੂਰੋ

ਯੂਰੋ (ਨਿਸ਼ਾਨ: €; ਕੋਡ: EUR) ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੂਰੋਜੋਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਘ ਦੇ 28 ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20 ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਆਸਟਰੀਆ, ਬੈਲਜੀਅਮ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ, ਇਸਤੋਨੀਆ, ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ, ਫ਼ਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਨ, ਆਇਰਲੈਂਡ, ਇਟਲੀ, ਲਕਸਮਬਰਗ, ਮਾਲਟਾ, ਨੀਦਰਲੈਂਡ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਸਲੋਵਾਕੀਆ, ਸਲੋਵੇਨੀਆ ਅਤੇ ਸਪੇਨ। ਇਹ ਮੁਦਰਾ ਪੰਜ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਥਾਜ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਹਨੂੰ ਲਗਭਗ 33.2 ਕਰੋੜ ਯੂਰਪੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੋਂ ਬਗ਼ੈਰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ 17.5 ਕਰੋੜ ਲੋਕ—ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ 15 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ—ਯੂਰੋ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੀ ਵਰਤੋਂ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

; ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
*ਯੂਰੋ – ਯੂਰਪਾ
*ਯੂਰਪੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ
ਅੱਗੇ ਪੜ੍ਹੋ

*
*
*
* Simonazzi, A. and Vianello, F. [2001], “Financial Liberalization, the European Single Currency and the Problem of Unemployment”, in: Franzini, R. and Pizzuti, R.F. (eds.), Globalization, Institutions and Social Cohesion, Springer Verlag, Heidelberg, ISBN 3-540-67741-0.
ਹਵਾਲੇ

* ਯੂਰੋ (ਬੈਂਕਨੋਟਸ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ)
ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਨਮਾਨ

ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਨਮਾਨ ਜੋ ਕਿ 1954 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਨਮਾਨ 5 ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਾਦਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਬਸ ਇਨਾਮ ਹੀ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵਧੀਆ ਫਿਲਮ

ਦੋ ਬੀਘਾ ਜਮੀਨ
ਵਧੀਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ

ਬਿਮਲ ਰਾਏ - ਦੋ ਬੀਘਾ ਜਮੀਨ
ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ(ਔਰਤ)

ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ - ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ
ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ(ਮੇਲ)

ਦਲੀਪ ਕੁਮਾਰ - ਦਾਗ
ਵਧੀਆ ਸੰਗੀਤ

ਨੌਸਾਦ ਬੈਜੂ ਬਾਵਰਾ ਦੇ ਗੀਤ ਤੁੰ ਗੰਗਾ ਕੀ ਮੌਜ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

#ਫਿਲਮ ਫੇਅਰ ਐਵਾਰਡ
#ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਜਗਤ
ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ

ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ () (ਜਨਮ: 30 ਜੁਲਾਈ 1822 – ਮੌਤ: 1 ਸਤੰਬਰ 1887), ਅਵਧ ਦਾ 5ਵਾਂ ਨਵਾਬ/ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ 13 ਫਰਵਰੀ 1847 ਤੋਂ 11 ਫਰਵਰੀ 1856 ਤੱਕ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਰਿਹਾ।
ਜੀਵਨ

ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ 30 ਜੁਲਾਈ 1822 ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'ਅਬੂ ਅਲ ਮਨਸੂਰ ਸਿਕੰਦਰ ਸ਼ਾਹ ਪਾਦਸ਼ਾਹ ਆਦਿਲ ਕੈਸਰ ਜਮਾਂ ਸੁਲਤਾਨ ਆਲਮ ਮਿਰਜਾ ਮੋਹੰਮਦ ਵਾਜਿਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਅਖਤਰ' ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਮਜਦ ਅਲੀ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਬਾਅਦ ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Royal line of Nawabs of Oudh, A complete genealogy of the rulers of Awadh
* National Informatics Centre, Lucknow – Rulers of Awadh
* NAWABS OF OUDH & THEIR SECULARISM – Dr. B. S. Saxena
* Annexation of Oudh – Its Affairs – The Truth An Extract from King Wajid Ali Shah of Awadh By Mirza Ali Azhar
* The Literary And Cultural Contributions of Wajid Ali Shah
* HISTORY OF AWADH (Oudh) a princely State of India by Hameed Akhtar Siddiqui
* My Wajid Ali is Not 'Effete And Effeminate'! -Satyajit Ray
* SWANSONG OF A POET-KING, THE STATESMAN MONDAY 5TH JULY, 1982 Calcutta – India
* Wajid Ali Shah, King of Oudh
* A tribute to Wajid Ali Shah, the last and greatest King of Avadh, THE TAJ MAGAZINE – Volume 23 No. 1
* Much of the content here has been extracted from an article by Susheela Mishra.
* "Awadh Under Wajid Ali Shah", Dr. G.D. Bhatnagar
* "Wajid Ali Shah: The Tragic King", Ranbir Sinh
* Baabul Moraa
*Wajid Ali Shah: The Naturalist King by Shakunt Pandey


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵਾਬ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1822
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1887
ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ

ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ (ਨਿਸ਼ਾਨ: £; ISO ਕੋਡ: GBP), ਜਿਹਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਾਊਂਡ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਮੁਕਟ ਮੁਥਾਜ ਮੁਲਕ ਜਰਸੀ, ਗਰਨਜ਼ੇ ਅਤੇ ਮੈਨ ਟਾਪੂ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਦੱਖਣੀ ਜਾਰਜੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੈਂਡਵਿੱਚ ਟਾਪੂ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕ ਰਾਜਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਹੇਲੇਨਾ, ਅਸੈਂਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੂਨਾ (ਸਿਰਫ਼ ਤ੍ਰਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕੂਨਾ ਵਿੱਚ) ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਅੱਗੋਂ 100 ਪੈਂਸ (pence) (ਇੱਕ-ਵਚਨ: ਪੈਨੀ/penny) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜੋ ਸਟਰਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ, ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਊਂਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਹਵਾਲੇ

* ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ (ਬੈਂਕਨੋਟਸ)
* ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ (ਸਕੌਟਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕਨੋਟਸ)
* ਪਾਊਂਡ ਸਟਰਲਿੰਗ (ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਬੈਂਕਨੋਟਸ)
ਚੈਖ਼ਵ ਦੀ ਬੰਦੂਕ

ਚੈਖਵ ਦੀ ਬੰਦੂਕ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬਲੀਆਂ ਝਲਕਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਟਕ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਗਲਪ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਲੋੜ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਚੇਖ਼ਵ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਥਨ ਹੈ:

"ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛਾਂਗ ਦਿਓ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਕੰਧ 'ਤੇ ਬੰਦੂਕ ਟੰਗੀ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਿਸੇ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਰੂਰ ਚੱਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਬੰਦੂਕ ਮੰਚ ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।"
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ
ਸਿਸਟਰ ਕੈਰੀ

ਫਿਲਮ, 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸਿਸਟਰ ਕੈਰੀ ਦਾ ਅਰੰਭਕ ਸੈੱਟ]]

ਸਿਸਟਰ ਕੈਰੀ (1900) ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਪੈਰ ਧਰ ਰਹੀ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਗੋ ਚਲੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਅਮਰੀਕੀ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਥਿਓਡੋਰ ਡ੍ਰੇਜ਼ੀਅਰ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਖੇਲ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜਮਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਪ੍ਰ੍ਸਿੱਧ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ "ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਬਨ ਨਾਵਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲ
ਇਲੈਕਟਰਾ (ਸੋਫੋਕਲੀਜ)

ਇਲੈਕਟਰਾ ਜਾਂ ਇਲੈਕਟਰਾ (, 'ਇਲੈਕਟਰਾ)ਸੋਫੋਕਲੀਜ ਦੀ ਲਿਖੀ ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਹੈ। ਇਹਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਲੋਕਟੇਟਸ (409 ਈਪੂ) ਅਤੇ ਇਡੀਪਸ ਕਲੋਨੋਸ (401 ਈਪੂ) lਨਾਲ ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਸਾਂਝਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਕਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਟਕ ਸੋਫੋਕਲੀਜ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹਦੀ ਕਹਾਣੀ ਟ੍ਰੋਜਨ ਜੰਗ ਤੋਂ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਅਰਗੋਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟਰਾ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਲੈਕਟਰਾ ਅਤੇ ਉਹਦਾ ਭਰਾ ਓਰੇਸਤੀਸ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਕਲਾਈਟਮਨੇਸਟਰਾ ਅਤੇ ਮਤਰੇਏ ਬਾਪ ਅਗਿਸਤਸ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਾਪ, ਐਗਾਮੈਮਨਾਨ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤਨ ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟਕ
ਰੇਨਮਿਨਬੀ

ਰੇਨਮਿਨਬੀ (RMB, ਨਿਸ਼ਾਨ: ¥; ਕੋਡ: CNY; ਜਾਂ CN¥, 元 ਅਤੇ CN元) ਚੀਨ (ਚੀਨ ਦਾ ਲੋਕ-ਗਣਰਾਜ) ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖਦੀਪੀ ਚੀਨ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਟੈਂਡਰ ਹੈ ਪਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ, ਤਾਈਵਾਨ ਜਾਂ ਮਕਾਉ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਹਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਮਕਾਉ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਰਾਜਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੌਖਿਆਈ ਨਾਲ਼ ਵਟਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਬੈਂਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਲੋਕ ਬੈਂਕ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੀਨ ਦੀ ਮਾਲੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਹੈ। ਇਹਦੇ ਨਾਂ () ਦਾ ਅੱਖਰੀ ਅਰਥ "ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ" ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

* ਯੁਆਨ ਰੇਨਮੀਬੀ - ਚੀਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਬੈਂਕ ਨੋਟਸ (CNY / RMB) 1953-2019
* ਯੂਆਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ - ਪੀਪਲਜ਼ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (FEC) 1980-1994


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ
ਰਾਜਾ ਈਡੀਪਸ

ਰਾਜਾ ਇਡੀਪਸ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ:Oedipus the King, , Oidipous Tyrannos), ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਤੀਨੀ ਟਾਈਟਲ ਇਡੀਪਸ ਰੈਕਸ (Oedipus Rex) ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਸੋਫੋਕਲੀਜ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰੀਕ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 429 ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੋਫੋਕਲੀਜ ਦੀ ਥੀਬਨ ਨਾਟਕ ਤ੍ਰੈਲੜੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਅੰਦਰਲੀ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇਡੀਪਸ ਕਲੋਨਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤੀਗੋਨ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਇਡੀਪਸ ਇਸ ਨਾਟਕ ਦੇ ਨਾਇਕ ਇਡੀਪਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਥੀਬਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਟਕ ਕਲਾਸੀਕਲ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਕਿ ਇਕੱਲੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਨਾਇਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਵੀ ਨਾਇਕ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਟ੍ਰੈਜਿਕ ਨਾਇਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਲ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਇਡੀਪਸ ਨੂੰ ਬੇਨਜੀਰ ਗ੍ਰੀਕ ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੱਠਭੂਮੀ

ਇਡੀਪਸ ਦੀ ਮਿੱਥ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਾਟਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਨ ਉਮਰੇ ਲਈਅਸ ਐਲਿਸ ਦੇ ਰਾਜਾ ਪੇਲੋਪਸ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ, ਚਰਿਸੀਪਸ ਦਾ ਰਥ ਦੌੜ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਉਸਤਾਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਚਰਿਸੀਪਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਥਾ-ਰੂਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਰਿਸੀਪਸ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਮਾਰਾ ਆਤਮਘਾਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਤਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਲਈਅਸ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਡੀਪਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ, ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਰਿਸੀਪਸ ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਇਸ ਮਿੱਥ ਵਿੱਚ ਮਗਰੋਂ ਜੋੜੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯੂਨਾਨੀ ਨਾਟਕ