JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
अफ्रिका

अफ्रिका क्षेत्रफलको आधारमा एसियापछि विश्वको दोस्रो ठूलो र दोस्रो धेरै जनसङ्ख्या भएको महादेश हो। लगभग ३.०३ करोड वर्ग किलोमिटर (१.१७ करोड वर्ग माइल) क्षेत्रफल सहित यसले पृथ्वीको २०% भूमि क्षेत्र र यसको कुल सतह क्षेत्रफलको ६% ओगटेको छ। सन् २०२१ सम्ममा १.४ करोड जनसङ्ख्याको साथ, यो विश्वको मानव जनसङ्ख्याको लगभग १८% हुन आउँछ। अफ्रिकाको जनसङ्ख्या सबै महाद्वीपहरू मध्ये सबैभन्दा कम छ। सन् २०१२ मा औसत आयु १९.७ थियो भने विश्वव्यापी औसत आयु ३०.४ रहेको थियो। प्राकृतिक स्रोतहरूको विस्तृत शृङ्खला बावजुद, अफ्रिकाको प्रतिव्यक्ति आय सबैभन्दा कम रहेको छ भने कुल सम्पत्तिको आधारमा ओसिनिया पछिको दोस्रो सबैभन्दा कम धनी महादेश हो। विद्वानहरूले भूगोल, जलवायु, जनजातीयता, उपनिवेशवाद, शीतयुद्ध, नवउपनिवेशवाद, प्रजातन्त्रको अभाव र भ्रष्टाचार जस्ता विभिन्न कारकहरूलाई यसको श्रेय दिएका छन्। सम्पत्तिको कम एकाग्रताको बावजुद, हालको आर्थिक विस्तार र धेरै युवा जनसङ्ख्याले अफ्रिकालाई व्यापक विश्वव्यापी सन्दर्भमा एक महत्त्वपूर्ण आर्थिक बजार बनाएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

साधारण जानकारी
*
*
*
* अफ्रिका: मानव भूगोल नेसनल जियोग्राफिक सोसाइटीमा
* अफ्रिका संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट लाइब्रेरी अफ काङ्ग्रेस
* साहाराको दक्षिण अफ्रिका स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयबाट
* आलुका, अफ्रिकाबाट र यसको बारेमा विद्वत् स्रोतहरूको डिजिटल पुस्तकालय

इतिहास
* अफ्रिकाको कथा बीबीसी विश्व सेवाबाट
*
* अफ्रिका नीति सूचना केन्द्र
* अफ्रिकामा हङ्गेरियाली सेना

समाचार
* अलअफ्रिका डटकम ताजा समाचार, घटना र तथ्याङ्क
* फोकस अन अफ्रिका बीबीसी विश्व सेवाबाट पत्रिका


श्रेणी:अफ्रिका
श्रेणी:महादेशहरू
युरोप

युरोप पृथ्वीमा रहेको सात महादेशहरू मध्येको एक महादेश हो। युरोप, एसिया महादेशसँग पूर्ण रूपले जोडिएको छ। युरोप र एसिया मूलतः युरेसियाको खण्ड हो र युरोप युरेसियाको सबैभन्दा पश्चिमी प्रायद्वीपीय खण्ड हो। एसियाबाट युरोपको विभाजन यसको पूर्वी भागमा रहेको युराल पर्वतको जल विभाजक जस्तै युराल नदी, क्यास्पियन सागर, ककेसस पर्वत शृङ्खला र दक्षिण पश्चिमी भागमा रहेको कालो सागरद्वारा हुन्छ। युरोपको उत्तर दिशामा आर्कटिक महासागर र अन्य जल निकाय, पश्चिम दिशामा एटलान्टिक महासागर, दक्षिण दिशामा भूमध्य सागर र दक्षिण पूर्व दिशामा कृष्ण सागर र यससँग जोडिएको जलमार्ग स्थित छन्।
युरोपेली राष्ट्रहरू

# अल्बानिया
# एन्डोरा
# आर्मेनिया
# अस्ट्रिया
# अजरबैजान
# बेलारुस
# बेल्जियम
# बोस्निया र हर्जगोभिना
# बुल्गेरिया
# क्रोएसिया
# साइप्रस
# चेक गणतन्त्र
# डेनमार्क
# एस्टोनिया
# फिनल्यान्ड
# फ्रान्स
# जर्मनी
# जर्जिया
# ग्रिस
# हङ्गेरी
# आइसल्यान्ड
# आयरल्यान्ड
# इटाली
# लात्भिया
# लिस्टेनस्टाइन
# लिथुआनिया
# लक्जेम्बर्ग
# माल्टा
# मोल्दोभा
# मोनाको
# मोन्टेनेग्रो
# नेदरल्यान्ड
# नर्वे
# पोल्यान्ड
# पोर्चुगल
# उत्तर म्यासेडोनिया
# रोमानिया
# रुस
# सान मारिनो
# सर्बिया
# स्लोभाकिया
# स्लोभेनिया
# स्पेन
# स्विडेन
# स्विट्जरल्यान्ड
# टर्की
# युक्रेन
# संयुक्त अधिराज्य
# भ्याटिकन सिटी
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:युरोप
साँचो येशु गिर्जाघर

साँचो यशु गिर्जाघर (The True Jesus Church) यौटा स्वतन्त्र गिर्जाघर हो जुन पहिलोपल्ट चीनको वेइजीङमा १९१७मा भएको थियो। त्यसपछि त्यो गिर्जाघर १९३२मा भारतमा पनि स्थापना गरियो। हाल यसका सदस्यहरू ४५ वटा देशमा झन्डै १५ लाख देखि २५ लाख जति छन्। यो गिर्जाघरलाई बिसौं शताब्दिमा प्रोटेस्टेन्टहरूको प्रादुर्भाव भएको स्रोतस्थानका रूपमा पनि लिइन्छ। यो गिर्जाघर १९४५मा चीनमा कम्युनिस्ट शासन सुरुहुनुभन्दा पहिले स्थापित तीन गिर्जाघरहरू मध्येको एक हो। यिनीहरू यशुको दोस्रो जन्म हुन्छ भन्ने सन्देश सवै देशहरूलाई दिन चाहन्छन्। यिनिहरू यशुका तिन अवतार छन् भन्ने नियम मान्दैन बरु यिनीहरू "यशुको नामका नियमहरू" मात्र मान्दछन्।

यो गिर्जाघरमा क्रिशमश मनाइदैन किनभने २५ डिसेम्बर pagan हरूको रिति अनुसार सृर्यको जन्मदिन परेको थियो जुन चौथो शताब्दि(४th century A.D)मा रोमन सम्राट कन्स्टेनटिनको पालोदेखि क्रिशचियन गिर्जाघरहरूमा मनाइन्थ्यो।
यस चर्चका १० प्रमुख विश्‍वासहरू यस प्रकारका रहेका छन्:

पवित्र आत्मा (The Holy Spirit)

पवित्र आत्माको प्रवेश, जुन बोलीमा पनि प्रष्ट देखिन्थ्यो,यसले स्वर्गको आगमनको पक्का प्रमाण दिन्थ्यो।
बाप्तिसम (Baptism)

पापबाट मुक्ति र फेरि नयाँ जीवनको थालनी गर्नको लागि क्रिष्चियनहरूमा वाटर व्याप्टिजम गर्ने संस्कार छ।व्याप्टिजम स्व्च्छ,जीवित पानीमा गरिन्छ जस्तै नदी,समुन्द्र,मूल हरू आदि।व्याप्टिस्ट जसले पहिले नै व्याप्टिजम प्राप्त गरिसकेका छन्,उनीहरू व्याप्टिजम प्रभु येशु क्रिष्टको नाममा व्याप्टिजम गर्दछन्।व्याप्टिजम गर्दा शरीर टाउको सहित पूर्ण रूपले पानीमा डुबाउनु पर्ने हुन्छ।
खुट्‍टा धुने (Feet Washing)

आफ्नो पाउ धुनाले यशुको टुक्रा हुनमा मद्दत गर्छ। यसले सदैब हामीमा माया,पवित्रता,घिन,माफी दिन सक्ने र सहायता गर्ने क्षमता हुनुपर्छ भन्ने कुरा याद गराउंछ। हरेक मनुष्यले आफ्नो पाउ यशुको नाउंमा धुनु पर्छ। जतिसक्दो हामीसबै मिली पाउं धुनु पर्छ।
पवित्र सम्बन्ध (The Holy Communion)

पवित्र उत्सव (होली कम्युनिअन) प्रभु येशु ख्रिष्टको मृत्युको सम्झनामा गरिने संस्कार हो। यसले हामीलाई प्रभुको रगत र मासुको अंश ग्रहण गर्न र उहाँसित समाहित हुन सक्षम गराउँछ जसले गर्दा हामी अनन्त जीवन प्राप्त गर्न र अन्तिम दिनमा उठाइन सक्छौ। यो संस्कार सकेसम्म धेरै गर्नुपर्छ। मात्र एउटा ताजा रोटी र अङ्गुरको रस प्रयोग हुन्छ।
सब्बाथ दिन (शनिवार) (The Sabbath Day)

हप्ताको सातौँ दिन(शनिवार अथवा सबथको दिन),ईश्वरद्वारा पवित्र गरिएको दिन हो। यसलाई ईश्वरको क्रिपा मानेर हाम्रो जीवनको शुरुवात र
भविष्यमा अलौकिक शान्ति प्राप्तिको कामना गर्नुपर्छ।
यशु क्राइस्ट (Jesus Christ)

यशु ख्रिस्ट,शब्द जो शरीर बने, पापीहरूको कारण तेस्रो दिनमा मारिएर स्वर्ग गए। वहां मानवताका रक्षक,प्रिथ्वि र स्वर्गका निर्माता हुन र एकमात्र सच्चा भगवान हुन।
पवित्र बाइबल (The Holy Bible)

पवित्र बाइबल, नयां र पुरानो दुबै भाग मिलेको,ईश्वरबाट प्ररित,यो एउटा मात्र लिखित सत्य हो र यो क्रिस्चियन जीवनको आधार हो।
मोक्ष (Salvation)

ईश्वरको कृपाले मानिस हरू दुख कष्टबाट मुक्ति पाउँछ्न्।यो दुख कष्टबाट छुटकारा पाउन र मानिसहरूमा माया प्रेम बाँड्नकोको लागि मानिसहरूमा आत्मविश्वास हुनुपर्दछ,ईश्वर प्रति आस्था हुनुपर्दछ।
गिर्जाघर (The Church)

वास्तविक गिर्जाघर, भगवान जेसस क्रिष्टद्वारा पछिल्लो वर्षाको समयमा पवित्र आत्माद्वारा स्थापना गराएको गिर्जाघर, एपोस्टलहरूको समयमा पुनर्स्थापित वास्तविक गिर्जाघर हो।
अन्तिम न्याय (The Last Judgement)

यशु फेरि संसारको अन्तिम दिनमा धर्तीको परीक्षा गर्न फिर्ता आउनेछन।र तब सुकर्मीले अनन्त जीवन र दुष्कर्मीहरू हमेशा रुने छन्।


श्रेणी:क्रिश्चियन धर्म
इतिहास

इतिहास शब्द (इति + ह + आस; अस् धातु, लिट् लकार अन्य पुरुष तथा एक वचन)को तात्पर्य हो "यो निश्चय थियो"।

ग्रीसका मान्छेहरूले इतिहासको लागि "हिस्ट्री" (history) शब्दको प्रयोग गर्थे। "हिस्तरी"को शाब्दिक अर्थ "बुन्नु" थियो। अनुमान गर्न सकिन्छ कि ज्ञात घटनाहरूलाई व्यवस्थित ढंगबाट बुनेर यस्तो चित्र उपस्थित गर्ने कोशिश गरिन्थ्यो जुन सार्थक र सुसंबद्ध बन्न सकोस।

यस प्रकार इतिहास शब्दको अर्थ हो - परम्परादेखि प्राप्त उपाख्यान समूह (जस्तै कि लोक कथा), बीरगाथा) (जस्तै कि महाभारत) अथवा ऐतिहासिक साक्ष्य।

इतिहास अन्तरगत हामी जुन विषयको अध्ययन गर्छौँ त्यसमा अहिले सम्म घटित घटनाहरू अथवा त्यो सँग सम्बन्ध राख्ने घटनाहरूको कालक्रमानुसार वर्णन हुन्छ।

अर्को शब्दमा भन्दा अहिले सम्मको उल्लेखित विशिष्ट घटना नै इतिहास हो। अथवा
प्राचीनतादेखि नवीनता तर्फ आउने मानवजाति सँग सम्बन्धित घटनाहरूको वर्णन नै इतिहास हो।
इतिहासको आधार र स्रोत

इतिहासको मुख्य आधार युगविशेष र घटनास्थलको त्यो अवशेषहरू नै हुन जुन कुनै न कुनै रूपमा प्राप्त हुन्छन्। जीवनको बहुमुखी व्यापकताकै कारण स्वल्प सामग्रीको आधारमा विगत युग अथवा समाजको चित्रनिर्माण गर्नु दु:साध्य छ। सामग्री जतिनै धेरै हुदैँ जान्छ त्यही अनुपातबाट बितेको युग तथा समाजको रूपरेखा प्रस्तुत गर्नु साध्य हुदैँ जान्छ । प्रर्याप्त साधनहरू हुँदा पनि भन्न सकिन्न कि कल्पनामिश्रित चित्र निश्चित रूपबाट शुद्ध अथवा सत्य नै होला। त्यसैले उपयुक्त कमीलाई ध्यानमा राखि केही विद्वान् बन्छन् कि इतिहासको संपूर्णता असाध्य जस्तै छ, फेरी पनि यदि हाम्रो अनुभव र ज्ञान प्रचुर बनोस, ऐतिहासिक सामग्रीको जाँच-पडतालले हाम्रो कला तर्कप्रतिष्ठत होस तथा कल्पना संयत र विकसित होस त अतीतको हाम्रो चित्र धेरै मानवीय र प्रमाणिक हुन सक्छ। सारांश यो हो कि इतिहासको रचनामा पर्याप्त सामग्री, वैज्ञानिक ढंगबाट त्यसको जाँच, त्यसबाट प्राप्त ज्ञानको महत्त्व बुझ्ने विवेक साथै साथ ऐतिहासक कल्पनाको शक्ति तथा सजीव चित्रणको क्षमताको आवश्यकता छ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* नेपालको इतिहास
* विश्व इतिहास
* इतिहास शास्त्र
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू
बिजगणित

बिजगणित
बिज गणित गणितको त्यो शाखा हो जहाँ अंकको स्थानमा बीजगणितीय अचल राशिको वा सामान्य भाषामा भन्दा भाषिक अक्षरहरूको प्रयोग गरिन्छ।
उदाहरणस्वरूप -

ऋषिको वर्ष २००१को आम्दानी १,५०,००० छ.

त्यसैगरी वर्ष २००२को आम्दानी १,७०,००० छ भने,

ऋषिको प्रथम् वर्षको आम्दानीलाई "क" र द्वतीय वर्षको आम्दानीलाई "ख" तथा दुवै वर्षहरूको आम्दानीहरूको योगलाई "ग" भनी सङ्केतीकरण गर्दा निम्नलिखित समीकरण बन्न आँउछ-

क + ख = ग अर्थात् १,५०,००० + १,७०,०००= ३,२०,००० हुन्छ.

thumb|left|300px|यसरी ज्यामितीय विचारहरूलाई पनि बीजगणितीय समीकरणमा लेख्न सकिन्छ।


श्रेणी:गणित
पुरातत्त्वशास्त्र

पुरातत्त्वशास्त्र (archeology) त्यो विज्ञान हो जो पुरानो चीजहरूको अध्ययन एवं विश्लेषण गरेर मानव-संस्कृतिका विकासक्रमलाई बुझ्ने एवं त्यसको व्याख्या गर्ने कार्य गर्दछ। यसका लागि पूर्वजहरू द्वारा छोडिएका पुरानो वास्तुशिल्प (architecture), औजारहरू, युक्तिहरू, जैविक-तथ्यहरू एवं भू-रूपहरू (landscapes) आदिको अध्ययन गरिन्छ। अत: पुरातत्वशास्त्र त्यो विज्ञान हो जो मानवका भूत कालको अध्ययन गर्दछ।
यी पनि हेर्नुहोस्

*भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण
बाह्य कडीहरू

*भारतीय पुरातात्विक संरक्षण
*Archaeology_online
* भारतीय इतिहासका केही विषय (Archaeology & Ancient India) (गूगल पुस्सम्म ; लेखक - रघुनाथ राय)
*पुरातत्वको रोमांस (गूगल पुस्सम्म ; लेखक - भगवतशरण उपाध्याय)
*भारतीय पुरातत्व र प्रागैतिहासिक संस्कृतीहरू (गूगल पुस्सम्म ; लेखक - डा शिवस्वरूप सहाय)


श्रेणी:पुरातत्व
समाजशास्त्र

समाजशास्त्र मानव समाजको अध्ययन हो। यो सामाजिक विज्ञान (सामान्य रूपमा जसको यो पर्यायवाची हो)को एक शाखा हो, जो मानवीय सामाजिक संरचना र गतिविधि सँग सम्बन्धित जानकारीको परिष्कृत गर्ने र त्यसले विकास गर्नको लागी, अनुभवजन्य विवेचन र विवेचनात्मक विश्लेषण को विभिन्न पद्धतिहरू लाई उपयोग गर्दछ, प्रायजसो जसको ध्येय सामाजिक कल्याणको अनुसरणमा यस्तो ज्ञानलाई लागू गर्नु हुन्छ।। मानिसको अन्तरसम्वन्ध र अन्तराक्रियाको अध्ययन गर्ने विषयलाई समाजशास्त्र भनिन्छ । जसको मुख्य उद्देश्य समाजमा व्यक्तिका व्यवहारको वैज्ञानिक तरिकाले अध्ययन गरी व्यक्ति र समाजका बीचको सम्बन्ध वन हो । मानव समाज र सामाजिक अन्तरक्रियाको वैज्ञानिक अध्ययन गर्ने विषय समाजशास्त्र हो । जसले समाजका ब्यक्ति र उनीहरूका क्रियाकलाप के कसरी एक अर्काप्रति अन्तरसम्वन्धित र अन्तरक्रियी छन भन्ने तथ्यको अध्ययन गर्दछ । यसैले समाजशास्त्रले समाजले कसरी ब्यक्तिलाई प्रभाव पार्दछ र व्यक्तिले । समाजलाई कसरी प्रभाव पार्दछ भन्ने तहसम्मको सम्बन्धको अध्ययन गदछ । । परिवार , शैक्षिक , आर्थिक , धार्मिक , राजनैतिक , कानुनी जस्ता संस्थाहरूमा व्यक्तिको सम्वन्ध र व्यवहारको अध्ययन गर्ने विषय समाजशास्त्र हो । यसले समाजशास्त्रले हामीलाई आँफु , आफ्नो समाज र आफ्नो सामाजिक वातावरण वुझ्न सिकाउछ । समाजमा व्यक्तिका व्यवहारहरु किन र कसरी हुँदा रहेछन । भनेर समाजको जटिल संरचनामा व्यक्तिका सम्वन्ध र व्यवहारहरु परिवार । समुदाय राज्य र विश्व तहमा अन्तरसम्वन्धत गरेर बुझ्न सिकाउने विषय नै समाजशास्त्र हो । व्यक्ति र समाजको वहुआयानिक पक्षको अध्ययन यस विषयमा गरिन्छ । यसबाट जटिल परिवर्तित समाजको अध्ययन हुनसक्छ । समाजशास्त्र शब्द यसको विकासको दृष्टिले हेर्दा अंग्रेजी भाषाको ' Sociology ' जुन ल्याटिन भाषाको ' Societus ' र ग्रीकभाषाको ' Logos 'बाट बनेको देखिन्छ । जसको पूरा अर्थ हो ' Societus ' को अर्थ Society र Logos को अर्थ ' Science ' वा ' Study ' भन्ने बुझिन्छ । यसैले समाजको अध्ययन गर्ने । | विज्ञानका रूपमा समाजशास्त्रलाई शाब्दिक अर्थ दिन खोजेको स्पष्ट हुन्छ । यसबाट के पनि अर्थ लगाउन सकिन्छ भने ' समाज ' भन्ने अवधारणा व्यापक छ । । यहि व्यापकताको अध्ययन गर्ने विषय समाजशास्त्र हो । सामाजिक सम्बन्ध , । अन्तरक्रिया प्रक्रिया र परिवर्तनका बारेमा अध्ययन गर्ने विषय नै समाजशास्त्र । हो । यसैले समाजको समग्र पक्षको अध्ययन गर्ने विषय नै समाजशास्त्र हो भन्न सकिन्छ ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:समाजशास्त्र
श्रेणी:सामाजिक विज्ञान
परिवार

शाब्दिक इतिहास

यो शब्द संस्कृतका दुई उपसर्ग र धातु क्रमशः परि र वृ मिलेर बनेको हो । परि संस्कृतभाषको अति प्रसिद्ध उपसर्ग हो । यसको अर्थ आसपास, चारैतिर, यताउता आदि हुन्छ । यसैगरी वृ धातुकोे अर्थ घेर्नु, बेर्नु, चुन्नु आदि हुन्छ । 'परिव्रियते अनेन परिवार' अर्थात् जसमा व्यक्तिलाई घेरिन्छ त्यो परिवार हो । भर्खर जन्मिएको व्यक्ति परिवारमा सबभन्दा तल हुन्छ, उ विस्तारै बढ्दै जान्छ र नातागोताबाट घेरिँदै जान्छ ।
अर्थ

# रगत, वीर्य, नाता, घर, अनुकूलता र वैवाहिक सम्बन्धले संयुक्त भएका मानिसको समूह ।
# एउटै भान्सामा खाने घरका मानिसहरूको समूह; जहान ।
# नातादार र कुटुम्ब आदिको समूह ।
# सजातीय व्यक्तिहरूको समूह, वर्ग ।
# कुनै राजा वा धनवान्का आश्रयमा रहने मानिसहरूको समूह; आश्रित जन; परिजन ।


thumb|एकल परिवार खुसी परिवार

परिवार एकै घरको छानामुनी बस्ने एकै भान्साको खाना बाडेर खाने ,विवाह, रगत,ग्रहण,वा सम्रपणको सम्बन्ध भित्र आवद्ध सदस्यहरूको समुह हो। परिवारको उत्पतिको सम्बन्धमा प्राचिन गि्रकका विद्धानहरू प्लेटो र अरस्तुले शास्त्रिय सिद्धान्तको प्रतिपादन समएत गरेका छन।


परिवारको उत्पतीको सन्दभमा परिवारको उत्पति र विकासलाई तिन चरणमा बाँडेर चर्चा गर्न सकिन्छ,
१ जङगली युग(Sडदडलडy stage)
२ व्रवर युग (Barbarism stage)
३ सभ्य युग (Civilization stage)
परिवार विशेष गरी दुई किसिमका हुन्छन् ।

१ एकल
२ सयुंक्त

* पारिवारिक जीवन सफल बनाउने १२ रहस्य
क

क () देवनागरी वर्णमालाको पहिलो व्यञ्जन वर्ण हो। "क" शब्दको पञ्चम वर्ण भनेको "ङ" हो । यो नेपलाी वर्णमालामा "ख" भन्दा अगाडि आउँछ । नेपाली वर्णमाला बालकलाई चिनाउन "क" अक्षरलाई “कपुरी क"को रूपमा सम्बोधन गरिन्छ।
प्रयोजन

यो अक्षर देवनागरीको सबै भाषाहरूमा प्रयोग हुन्छ।
अन्य लिपिमा प्रयोग

अन्य लिपिमा यस अक्षरलाई यस प्रकारले लेखिन्छ-
*तमिल लिपि: க
*गुजराती लिपि:ક

देवनागरी लिपि मध्ये बङ्गाली लिपिमा यस अक्षरको समकक्षी अक्षर प्रयोजनमा छैन।
क सँग आउने मात्रा र केही संयुक्त अक्षरहरू

कसँग केही अक्षर संयुक्त भएर केही नयाँ अक्षरहरू बन्दछन् जसलाई कसै कसैले सिंगो अक्षर पनि मानेका छन्।
*क + त(t̪) क्त

*क + ष(ʂ) क्ष

*ङ(ŋ) + क ङ्क यो अक्षर तलमाथि भएर बन्दछ


• क + र(r) क्र
आर्यावर्त अङ्क

आर्यावर्तले देवनागरी अक्षरलाई अङ्कको रूपमा प्रयोग गर्ने प्रचलन ल्याएका थिए। उनको हिसाबमा कबाट निम्न अनुसारका अङ्कहरू बन्दथे।
*क = १ (१)
*कि = १०० (१००)
*कु = १०,००० (१० ०००)
*कृ = १,०००,००० (१० ०० ०००)
*कॢ = १० (१०८)
*के = १० (१०१०)
*कै = १० (१०१२)
*को = १० (१०१४)
*कौ = १० (१०१६)
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य सूत्र

श्रेणी:व्यञ्जनवर्ण
शनिबार

शनिवार वा शनिश्चरवार विक्रम संवत् पात्रो अनुसार हप्‍ताको सातौँ दिन हो। शुक्रवार र आइतबारको बिचमा पर्ने यो दिनमा नेपाली बिद्यार्थीहरू निकै खुशी हुन्छन् । तर युरोप र अन्य केही देशहरूमा भने शनिवारलाई हप्ताको छैठौं दिन मानिन्छ। आइ एस ओ ८६०१ मापदण्ड अनुसार पनि यो हप्ताको छैठौं दिन हो। यसको नामाकरण शनि देवता, जसलाई शनिग्रहको रूप मानिन्छ,को नामबाट गरिएको हो। हिन्दु धर्मको किवदंती अनुसार शनिवारकी माता कालीमाता हुन् । नेपाल र इजरायलमा शनिवार मात्र सप्ताह अन्त्यका रूपमा एक दिन सार्वजनिक बिदा हुने गर्दछ। नेपालमा राणा प्रधानमन्त्री भीम शमसेरले शनिवार सार्वजनिक कार्यालयहरूमा साप्ताहिक विदा दिने प्रचलनको शुरूवात गरेका हुन्।
यि पनि हेर्नुहोस्
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:समय
श्रेणी:वारहरू
क्याटोभिस

thumb|300px|right|सङ्ग्रहालय

कातोभिस दक्षिणी पोल्यान्ड अन्तर्गत स्लोङ्क्स प्रदेशको राजधानी सहर र माथिल्लो स्लोङ्क्स महानगरीय क्षेत्रको केन्द्रीय सहर हो। यो पोल्यान्ड ११औँ सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर हो भने यसको सहरी क्षेत्र देशको सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको र युरोपेली सङ्घमा सबैभन्दा बढी जनसङ्ख्या भएको सहर मध्ये एक हो। कातोभिस सन् १९९९ मा स्लोङ्कस प्रदेशको राजधानी सहर बनेको थियो।
अर्थतन्त्र

क्याटोभिस यस क्षेत्रको मुख्य आर्थिक केन्द्र हो। शहर एक शैक्षिक, सांस्कृतिक र आर्थिक केन्द्र भएकोले वर्षौंदेखि गतिशील रूपमा विकास गरिरहेको छ। फराकिलो पूर्वाधार, अफिस स्पेसमा सजिलो पहुँच र योग्य कर्मचारीहरूको मतलब धेरै अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूले आफ्नो मुख्यालय र शाखाहरूको लागि काटोविसलाई ठाउँको रूपमा रोज्छन्। शहरमा आईटी उद्योग, अनुसन्धान र विकास केन्द्रहरू, व्यापार सेवाहरू र आउटसोर्सिङहरू विकास हुँदैछन्।

काटोवाइसमा एकल स्वामित्व सहित 52,000 भन्दा बढी कम्पनीहरू दर्ता छन्। कम्पनीको संख्या करिब १४ हजार संस्था छन् । सबैभन्दा ठूलो नियोक्ताहरू समावेश छन्:

- Polska Grupa Górnicza - लगभग 40,000 मानिसहरूलाई रोजगार। यो युरोपमा सबैभन्दा ठूलो खानी कम्पनी हो।

- Tauron Polska Energia S.A. - कम्पनीले अन्तिम ग्राहकहरूलाई बिजुली आपूर्ति गर्दछ, लगभग 26,000 मानिसहरूलाई रोजगार दिन्छ।

- IBM - IT परामर्श र सफ्टवेयरको क्षेत्रमा सेवाहरू प्रदान गर्ने IT कम्पनी।

- ING Bank Śląski - काटोविसमा दर्ता भएको कार्यालय भएको वाणिज्य बैंक। अनुभवी व्यक्तिहरू साथै विद्यार्थीहरू र स्नातकहरूका लागि खुला।

- युनिलिभर - सफाई उत्पादन र खाद्य उत्पादनहरु को निर्माता। यसले देशभर ४ हजारभन्दा बढीलाई रोजगारी दिएको छ ।

- Capgemini - कम्पनी को गतिविधि को मुख्य क्षेत्र परामर्श र प्राविधिक सेवाहरु छ। यसले कुल 325,000 कर्मचारीहरूलाई रोजगारी गर्दै, विश्वभरका 55 भन्दा बढी देशहरूमा आफ्ना सेवाहरू प्रदान गर्दछ। यसले Katowice बजारमा लगभग 2,300 मानिसहरूलाई रोजगार दिन्छ।

श्रेणी:पोल्यान्ड
नाजीवाद

thumb|नाजीवादी जर्मनीको झण्डा
नाजीवाद, रष्ट्रिय समाजवादी जर्मन मजदुर पार्टीको (NSDAP) छोटकरी जर्मन नाम (Nazional Sozialismus=NAZI)'नाजी' थियो । यो पार्टी चर्चित तानाशाह एडोल्फ हिटलरको पार्टीको थियो । यो पार्टीको शासनसत्ता कब्जा गरेपछि जर्मन नागरिकहरूको राष्ट्रवादी भावनालाई दुरूपयोग गर्दै कठोर तानाशाही शासन सन् १९१९बाट शुरु गयो । यस पार्टी र हिटलरले गरेको चरम दमन र नरसंहारले गर्दा नाजीवाद भन्ने शब्द कठोर, निर्मन, दमनकारी, अमानदीय शासन व्यवस्थाको रूपमा स्थापित भयो । जर्मनहरूको अन्ध-राष्ट्रवादी र जर्मनहरू सर्वश्रेष्ठ छन् भन्ने घमण्डी भावनालाई नाजीवादले अघि बढायो । यो पार्टी दोस्रो विश्वयुद्धको मूल दाहक बन्यो । हिटलरको अन्त्य र दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यसँगै नाजीवाद पनि समाप्त भयो । तर अहिले पनि यदाकदा 'नव नाजीवाद'को नामले विशेषगरी जर्मन र कहिलेकाही अन्य पश्चिमी देशहरूमा उपद्रवीहरू पनि फाट्ट-फुट्ट देखा पर्ने गर्छन् ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* नाजी जर्मनी


श्रेणी:युरोपको इतिहास
श्रेणी:दोस्रो विश्व युद्ध
श्रेणी:जर्मनीको इतिहास
स्नायुविज्ञान

स्नायुविज्ञान स्नायु प्रणालीाका विकारहरूसँग सम्बन्धित चिकित्सा विज्ञानको एक अंश हो।
बाह्य कडीहरू

* American Academy of Neurology
* National Institute of Neurological Disorders र Stroke (NINDS)
* Neuroscience Forum : Neuroscience Forum.
* On Line Neurology Journal Club (via JournalReview.org)
* Neuroscience Journal: Open access journal publishing original research articles in all aspects of the nervous system.


श्रेणी:विज्ञान
हृदयशास्त्र

thumbnail|right| इ सि जि सहितको हृदयको चित्र; यस प्रकारको चित्रलाई हृदयशास्त्रीहरूले प्रयोग गर्दछन्।
हृदयशास्त्र हृदय तथा रक्त नलीहरूसँग सम्बन्धित चिकित्साको एक क्षेत्र हो। यो क्षेत्रलाई कन्जेनाइटल हृदय डिफेक्ट, कोरोनरी धमनी रोग, हृदयघात, भाल्भुलर हृदय रोग, इलेक्ट्रोफिजोयोलोजी आदिमा विभाजित गर्न सकिन्छ। यस क्षेत्रमा विशिष्टिकरण गर्ने चिकित्सकहरूलाई हृदयशास्त्री भनिन्छ।

हृदयशास्त्र दुई संस्कृत शब्द हृदय (मुटु) र शास्त्र मिलेर बनेको शब्द हो।
एनाटोमी र फिजियोलोजी

आधारभूत एनाटोमी (मुटुको संरचना)

* इपिकार्डियम
* पेरिकार्डियम
* मायोकार्डियम
* प्यापिलरी मांशपेशी
* इन्डोकार्डियम
* कोरोनरी सर्कुलेसन (हृदयको रक्तसञ्चालन)
* हृदय झिल्लीहरु
सञ्चालन व्यवस्था (शरीरको रक्त सञ्चालन)

* कार्डियाक आउटपुट
* हृदयगति
* भास्कूलर रेजिस्ट्यान्स
* रक्तनलीहरु
पल्मोनरी सञ्चालन (रगतको अक्सिजनेसन)

* पल्मोनरी आर्टरी
* पल्मोनरी भेन
कार्डियान पेसमेकर (हृदयको इलेक्ट्रिकल व्यवस्था)

* हृदयको इलेक्ट्रिकल कन्डक्सन व्यवस्था
** एक्सन पोटेन्सियल
*** भेन्ट्रिकुलर एक्सन पोटेन्सियल
* साइनोएट्रियल नोड
* एट्रियोभेन्ट्रिकुलर नोड
* बन्डल अफ हिस
* पुर्किन्ये फाइबर
आधारभूत हृदय फिजियोलोजी

* सिस्टोले
* डायास्टोले
* हृदय ध्वनि
* प्रिलोड
* आफ्टरलोड
* कुस्माउल साइन
मुटुका रक्तनलीहरूमा सञ्चार

* एथेरोस्क्लेरोसिस
* रेस्टेनोसिस
* कोरोनरी मुटु रोग (इस्चेमिक मुटु रोग)
* एक्युट कोरोनरी सिन्ड्रोम
** एन्जाइनस
** मायोकार्डिएल इन्फार्कसन(हृदयाघात)
यी पनि हेर्नुहोस्
बाह्य कडी

* यु एस नेसनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ
* युरोपियन सोसाइटी अफ कारडियोलोजी
* अमेरिकन कलेज अफ कारडियोलोजी
* अमेरिकन हर्ट एसोसिएसन
* नेसनल हर्ट फाउन्डेसन अस्ट्रेलिया
* On-Line Cardiology Journal Club (via JournalReview.org)
* कोरोनरी हर्ट डिजिज
* कारडियाक प्याथोलोजी अनलाईन
रिउम्याटोलोजी

right|thumb|320x320px

रिउम्याटोलोजी आन्तरिक चिकित्साको एक विशिष्टिकरण हो। यो विषयमा रिउम्याटिक रोगहरूको डायग्नोसिस र उपचार गरिन्छ।

रिउम्याटोलोजी भन्ने शब्द युनानी शब्द रिउमा, (अर्थ : "पानी झै बग्ने") र -ओलोजी, (अर्थ :"अध्ययन") मिलेर बनेको हो। रिउम्याटोलोजीमा जोर्नी र कनेक्टिभ तन्तुको अवस्थाहरूको बारेमा अध्ययन गरिन्छ।
रोग

रिउम्याटोलोजीमा डायग्नोज र व्यवस्थापन हुने रोगहरु यस प्रकार छन्:

*रिउम्याटोइड आरथ्राइटिस
*लुपस इरिथ्रेमाटोसस
*सियोग्रेन सिन्ड्रम
*स्क्लेरोडर्मा (systemic sclerosis)
*डर्माटोमायोसिस
*पोलिकोन्ड्राइटिस
*पोलिमायोसिस
*पोलिमायाल्गिया रिउम्याटिका
*अस्टियोआर्थ्राइटिस
*सेप्टिक आर्थ्राइटिस
*बाथ, स्युडोगाउट
*spondyloarthropathies
**ankylosing spondylitis
**reactive arthritis (Reiter's syndrome)
**psoriatic arthropathy
**enteropathic spondylitis
**reactive arthropathy
*vasculitis
**polyarteritis nodosa
**Henoch-Schönlein purpura
**serum sickness
**Wegener's granulomatosis
**giant cell arteritis
**temporal arteritis
**Takayasu's arteritis
**Behçet's syndrome
**Kawasaki's disease (mucocutaneous lymph node syndrome)
**Buerger's disease (thromboangiitis obliterans)
निदान

Apart from an extensive medical history र physical examination, a rheumatologist may apply the following diagnostic methods:
* Laboratory tests (e.g. erythrocyte sedimentation rate, rheumatoid factor)
* X-rays of affected joints र other imaging methods
* Cytology र chemical pathology of fluid aspirated from affected joints (e.g. to differentiate between septic arthritis र gout)
उपचार

रिउम्याटोलोजीका प्रायः रोगहरु एनालजेसिक, एनएसएआइडि, स्टेरोइड, डिएमएआरडि, मोनोक्लोनल एन्टिबडी, जस्तै इन्फ्लिक्सिम्याब र एडालिमुम्याब, र घुलनशील TNF रिसेप्टर एटानर्सेप्ट आदिद्वारा उपचार गरिन्छ।

रिउम्याटोलोजीको उपचारमा फिजियोथेरापीको पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ। अकुपेसनल थेरापीले पनि बिरामीलाई साधारण कामकाजमा मद्दत गर्दछ।
Scientific research

A large body of recent scientific research treats the background of autoimmune disease, the cause of many rheumatic disorders. Epidemiological studies र medication trials are also conducted.
External links

*JCR: Journal of Clinical Rheumatology .
*IFR: Institut Ferran de Reumatologia.


Italic text


*
अङ्ग प्रत्यारोपण

right|thumb|282x282px| (1968)
अंग प्रत्यारोपण भन्नाले कुनै शारीरिक अङ्ग अर्को शरीरमा हालिने प्रक्रिया भनिन्छ । व्यक्तिको मृत्यु भएपछि खेर जाने स्वस्थ अंग, रोगी व्यक्तिका लागि काम आउन सक्छ ।
प्रत्यारोपणका प्रकार
प्रत्यारोपण गरिएका अंगहरु
डोनरका प्रकार
विषेश प्रकार
इतिहास
विकासशील देशहरूमा अङ्ग प्रत्यारोपण
हालैका विकास
प्रत्यारोपण गरिएका चर्चित व्यक्तित्वहरु
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडी

श्रेणी:Immunology
श्रेणी:Surgery
*
द सिम्प्सन्स

द सिम्प्सनस् () एक एनिमेटेड सिट्कम (सिचुवेसनल् कमेडी) शृङ्खला हो । एमी एवार्ड जिती सकेको यो कार्यक्रम म्याट ग्रोनिंगले फक्स ब्रोडकास्टिंग कम्पनिकको लागि बनाएका थिए । यो कार्यक्रम टेलिभिजन जगतको इतिहासमा सबै भन्दा सफल र लोकप्रीय कार्यक्रमहरू मध्य एक हो । यसका प्रमुख पात्रहरू यस प्रकार छन्-
* होमर सिम्प्सन
* मार्ज सम्प्सन
* बार्ट सिम्प्सन
* लिजा सिम्प्सन
* म्यागी सिम्प्सन
* अब्राहम सिम्प्सन
* मोन्टगमरी बर्न्स
* अपु नाहासापीमापेतिलोन
* मोअ सिज्ल्याक आदि
यो पनि हेर्नुहोस्
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

श्रेणी:द सिम्प्सन्स
श्रेणी:अङ्ग्रेजी भाषाका टेलिभिजन कार्यक्रमहरू
स्वस्थ

जनस्वास्थ्य:-सरुवाराेगका हेरविचार गर्नुपर्दा/स्याहारसुसार गरीँदा सावधानी नअपनाइ वा हेलचेक्र्यायीँनगर्नु नगराउनु:-बिष्णुहरीलामिछाने-: >For Health:-Don't play with infective disease without protectedmethod for healthcare/cure(bishnuharilamichhane)

प्रयोग अनुसार स्वस्थ शव्दको विभिन्न अर्थ लाग्न सक्छ।
*यसको अर्थ बिरामी नहुनु वा कुनैपनि रोग नलाग्नु हुन सक्छ।
*यसको अर्थ तन्दुरुस्त हुनु (बिरामी नहुनुमात्र नभईकन) पनि हुन सक्छ।
*यसको (वा स्वास्थ्य शव्दको) प्रयोग कुनै व्यक्तिको शारीरिक अवस्थाको कुरा गर्न प्रयोग गरिन्छ। कुनै व्यक्तिको स्वास्थ्य स्वस्थ (कुनै रोग नहुनु) वा अस्वस्थ (कुनै/धेरै रोग हुनु) हुन सक्छ।

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) का अनुसार स्वास्थ्य भनेको: "A dynamic state of complete physical, mental, spiritual र social wellbeing र not merely the absence of disease or infirmity." This is not a simple sentence, but this is important to understand. This is what it means in Simple English:

*A dynamic state means that a person is always changing.
*complete means having all of something.
*physical is about the body.
*mental is about how we think र feel.
*spiritual talks about our spirit or soul. It concerns religious parts of people.
*social talks about how we live with other people. It is about our family, work, school, र friends.

त्यसैले डबल्यु-एच-वो भन्छ:
स्वस्थ भनेको आफू सुखी हुन चाहिने सबै थोक हुनु हो। रोग नहुनु हो। राम्रो खाना र पानी हुनु हो। राम्रो परिवार र साथीहरू हुनु हो। राम्रो चेतना हुनु हो। माया हुनु हो। सुरक्षित बासस्थान हुनु हो। ज्ञान र सम्बृद्धि हो। फरक-फरक मानिसका लागि यो फरक हुन सक्छ। एकै व्यक्तिको लागि पनि समय अनुसार फरक हुन सक्छ।


श्रेणी:चिकित्सा