JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
රචනා

රචනාවක් යනු කෙටි ලිඛිත කෘතියකි. එය රචනා වන්නේ රචකයාගේ පෞද්ගලික මතිමතාන්තර වලට අනුවය. රචනා නවකතාමය ස්වරූපයෙන් බැහරව යම් මාතෘකාවකට අදාලව විස්තරාත්මකව ලියවෙන්නකි. සාහිත්‍ය විචාර, දේශපාලනමය ප්‍රතිපත්ති, විවාද, එදිනෙදා ජීවිතයේ අත්දැකිම් හා රචකයාගේ මතකයන් ආදියෙන් රචනා සමන්විත වේ. රචනා යන්නෙහි අර්ථය නිසියාකාරව දැක්වීම අපහසුය. එය කෙටි කතා, ලිපි යන අර්ථ වලටද සමානකමක් දක්වයි. නූතන රචනා බොහොමයක් වාක්‍ය එක් වී සෑදෙන සාමාන්‍ය ලියවිලි වේ. එහෙත් සමහර කාව්‍යයන් ද රචනා බවට නම් කර ඇත. රචනාවක් හැඳින්විය හැක්කේ එම කෘතියේ ප්‍රමාණය මතය. එහෙත් එයට විරුද්ධ තේරුමක් ඇති රචනා ද දැක්විය හැක.

උදා‍:
*ජෝන් ලොක්ගේ An Essay concerning human understanding
*තෝමස් මැලකස්ගේ An Essay on the principle population
අවධානයට ලක් වූ රචකයෝ

G.K චෙස්ටර්මන්, වර්ජිනායා වුල්ෆ්, වෝල්ටයර්, එඩ්රියන් රිච්, ඇලම්පර් හෂ්මි, ජෝආන් ඩිඩියන්, ජින් බොල්ඩ්‍රිලාඩ්, බෙන්ජමින් ඩිසරෙලි, සුසැන් ‍සොන්ටැග්, නැටිලියා ජින්ස්බර්ග්, සාරා සුලෙරි, ඇනි ඩිලාඩ්, ජෝසෆ් ඇඩිසන්, රිචඩ් ස්ටිල්, චාර්ලිස් ලැම්බි, ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි, විලියම් හැස්ලිට්, තොම්ස් බැබින්ටන් මැතවුලේ, රැල්ෆ් වෝල්ඩෝ එමර්සන්, හෙන්රි ඩේවිඩ් තොරෙඩ්, පර්ස් බිග් ෂෙලි, මේරි ෂෙලි, වෝල්ටර් බේජ් හොට්, මොරිස් මිටර්ලින්ක්, ජෝර්ජ් ඕවෙල්, ජොර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ, ජොන් ඩි. ඇගටා, රෙනෝල්ඩ්ස් ප්‍රයිස්, ගෝ විඩාල්, මාගරිට් යුවර්සෙනා, ජේ.එම් තෝම්සි, ගැස්ටන් වැරිංහේන් සහ ඊ.බී. වයිට් රචනා අයත් වන කාණ්ඩය සත්‍ය වශයෙන් පැවසීම දුෂ්කරය.

නවකතාවක් පරිද්දෙන්ම, රචනාවක් යනු ඕනෑම දෙයක් පිළිබඳ සෑම දෙයක්ම පැවසීමේ උපරකරණයකි. සාම්ප්‍රදායානුකූලව අර්ථ දැක්වීමට අනුව රචනාවක් යනු කෙටි ලිපියකි. එම නිසා එමගින් සෑම දෙයක් පිළිබඳවම සෑම කරුණක් ම දැක්වීම, එම සීමා තුළ දී කළ නොහැක. එනමුත් රචනා කිහිපයක් මඟින් එම සෑම කරුණක්ම අල්ලා විස්තර කළ හැක. මොන්ටෙයින්ගේ තුන්වන කෘතිය මෙයට සමාන වේ. රචනා යන සාහිත්‍ය විශේෂය අතිශය වෙනස්වන සුළුය. මෙය තුන් ආකාරයකින් ලබකා බැලිය හැක. පළමු ආකාරය පෞද්ගලික පැතිකඩකින් යන්නය. දෙවන පැතිකඩේ දී ඉලක්ක ද තෙවන පැතිකඩේ දී විශ්වයම සාරාංශ කර සලකා බැලිය හැක.

සමහර රචකයොත් සිය වටපිටාව පිළිබඳව ද සමහර රචිකයෝ සිය පෞද්ගික අත්දැකීම් ද රචනාවට ලක් කරති. එහෙත් සමහරු යම් කිසි විද්‍යාත්මක, සාහිත්‍යමය හෝ දේශපාලනමය තේමාවක් යටතේ සිය රචනා ලියති.

එහෙත් ඉතා සරු හා සෑහීමකට පත්විය හැකි රචනා වනුයේ ඉහත අවස්ථා තුනේම පැවතිය හැකි ඒවාය.


ප්‍රවර්ගය:ලේඛන කලාව

ප්‍රවර්ගය:Jana madya
දැනට පවතින ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය (ඇතුලාන්තය හා බාහිරාන්තය)

ජේම්ස් මැඩියන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රිසි මහාචාර්ය ජෝආන් ගැබින් දක්වන ආකාරයට අනුව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය යනු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය අභ්‍යන්තරයේ හා එහි බාහිරය තුළ අන්තර්ගත වන්නකි.තවද අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය යම් හෙයින් වෙනත් මට්ටමකට ගෙන යනු ලැබුව ද ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළ එය ඇතුලත් වන්නක් බවයි.

අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයෙහි අන්තර්ගකය කළු ජාතිකයන්ගේ අත්දැකිම් මත පාදක වේ. අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් ඇමරිකානු ජාතිකයන් බවට පිළිගත්ත ද ඉතිහාසයේ බොහෝ අවස්ථා වලදී ඔවුන් සම්පුර්ණ පුරවැසි භාවය හිමි නොවුවන් ලෙස සැලකිණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ඇමරිකාවේ කොටසක් ලෙස මෙන්ම,ඇමරිකාවේ කොටස්කරුවන් නොවන ලෙස ද පිළිගැනිණි.

මෙයට සමාන තත්වයක් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයට ද හිමිවිය. එය ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ රාමුව තුළම අන්තර්ගත වුවත් එය එයින් පරිබාහිරව පැවතුණි. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස නව හඬවල් හා නව කථා කිරිමේ විලාශයන් එයට එක් විය. මෙහි වාසි සහගත තත්ත්වයන් වනුයේ මෙම නව අංග මඟින් සමස්ත ලෝක සාහිතයයේ ඇති වන දියුණුවයි. (Me lay 2004) මෙම කලා රටාවන් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය හා බැඳී පවතී. පසුගිය සියවස් මුළුල්ලේම ජෑස් හා හිප් පොප් යන ශෛලීන් කළු ජාතිකයන්‍ අතර වෙනමම දියුණු වු ශෛලීන් වලට උදාහරණ වේ. පසුව මේවා විශාල සභාවන් හා දියුණුවන/ අළුත්වන ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළින්ද ප්‍රදර්ශනය වූ අතර ඒ තුළටද ඇතුලත් වුණි.

මෙම රටාව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය තුළ දිගටම පවතීද යන්න කිව නොහැකිය. මෙම ශෛලීන් දැනටත් විශාල වශයෙන් ජනප්‍රිය වන අතර මේවායින් තව තවත් නව ශෛලීන් බිහි විමේ ඉඩකඩ ඇත. එමෙන්ම ඒවා වෙනසකට භාජනය නොවී ආවේනික අයුරින්ම පැවතිය හැකි බව විද්වතුන්ගේ මතයයි.
සටහන්

{|


|Existing both inside and outside American literature
|-
{|
විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic Novel)

විල් එයිස්නර් ගේ (Will Wishhner) "A contract with God (දෙවියන් සමඟ ගිවිසුමක්) නවකථාව, විචිත්‍රමත් නවකථා ලෙස හඳුන්වන ලද ප්‍රථම ග්‍රන්ථයයි.

විචිත්‍රමත් නවකථාවක් යනු දිගු සහ සංකිර්ණ වු කථා වස්තුවකින් හෙබි, බො‍හෝ විට වැඩිහිටි පාඨක සමුහයක් අරබයා ලියැවුණු චිත්‍ර කථාවකි. සාමාන්‍ය චිත්‍ර කථා පොත් වලට වඩා කල් පැවතෙන අයුරින් මේවා තිබේ. මෙම නවකථාවන්, චිත්‍රකථා පොත් මෙන් පුවත් පත් වෙළෙඳ සැල් තුළ නොව පොත් හල් තුළද අලෙවි කෙරේ.
අර්ථ දැක්විම

තවමත් පරිණාමය වෙමින් පවතින මෙම විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic novels) සඳහා සාධාරණ අර්ථකථනයක් නොමැත.එබැවින් සමහර අවස්ථාවල චිත්‍රකථා වල ඇති වෙනස විදහා දැක්වීමට ද එහි පද්‍ය කොටස්ද භාවිතා වී ඇත. එනම් සාමාන්‍ය චිත්‍රකථා පොත් වලින් වෙනස් වු අංග වලින් යුත් වඩාත් ‍පරිණත ‍තේමා භාවිතා වන්නක් ලෙස මෙම පොත් හැඳින්විය හැක. එනමුත් මෙම අදහසට එකඟ වන පරිද්දෙන් කෘති ලියවුණ ද, ඒවා සම්ප්‍රදායික හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා යටතේ වර්ග කෙරෙණි. මෙම පද්‍ය පොදුවේ භාවිතා වනුයේ හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා වලින් මෙම කෘති වෙන් කිරිම පිණිසය. මෙම හේතුව පාදක කර ගනිමින් ප්‍රංශ පදයක් ‍වන 'Bande Dessinee' යන්න ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරන ලදි.

පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ දී මෙම පද්‍ය “නවකථා” යන ගණයට නොවැටෙන්නා වු කෘති සඳහා භාවිතා වුණි. එකිනෙක හා ගැලපීමක් නොමැති හාස්‍යජනක කථා හා ප්‍රබන්ධ නොවන කෘති සඳහා ද නමම භාවිතා වුණි.
සටහන්

{|


|Graphic novel
|-
කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය (Poetry)

යම්කිසි වාක්‍ය සංයෝජනයක් පද්‍යයක් ලෙස ලිවීම කාව්‍ය ශාස්ත්‍රයයි. කාව්‍යයක් අලංකාර වර්ණනය, නිශ්චිත වචන භාවිතය හා උපමා යෙදීම මත නිර්මාණය වේ. ඒවා ප්‍රාතනි රටාවන් හෝ මාත්‍රා රටාවන් ආශ්‍රයෙන් නිමවෙන අතර එළිසමය සහිත හෝ රහිත ද විය හැක. කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය යන්න කුමක්ද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිතව අර්ථ දැක්විය නොහැකිය. සාමාන්‍යයෙන් වචන කිව්‍ය තුළ භාවිත වනුයේ ඒවායේ විධිමත් ලක්ෂණ ඉස්මතු වන අයුරිනි. මෙහි සඳැස රඳා පවතින්නේ කථනයේ එළිසමය හා මාත්‍රාව මතය. ඊ.ඊ. කමාස් වැනි නූතන කවියන් මෙලෙස වචන වල දෘශ්‍ය ස්වරූපය බහුලව යොදාගනී.

අනෙකුත් සාහිත්‍යයන් පෙර කාව්‍ය සාහිත්‍ය තුළද දක්නට ලැබිණි. සුමෙරියානු “Epic of Gilgamesh” (ක්‍රි.පු 2700) බයිබලයේ ඇතැම් කොටස්, හෝමර්ගේ IIliad සහ ඉන්දියානු රාමායනය සහ මහාභාරතය පැරණිතම කාව්‍ය සඳහා උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය. වාචික සම්ප්‍රදාය‍න් මත පදනම් වු සංස්කෘතින් තුළ කාව්‍ය, ධාරණමය ක්‍රියාවලියක් දරයි. වැදගත් නීතිමය හෝ සදාචාරාත්මක ගද්‍ය මාලා පළමුව එළිදක්වන ලද්දේ, කලාකරුවන්ගේ සිතුවිලි ප්‍රකාශනයක් ලෙස කාව්‍ය භාවිතා වන බැවිනි.

ඇතැම් කාව්‍ය නිශ්චිත ආකෘතීන් දරයි. උදාහරණ ලෙස හයිකු (haiku), ලයි‍මෙරික් (limerick) හෝ සොනෙට් (sonnet) අකෘතීන් දැක්විය හැකිය. ජපන් භාෂාවෙන් රචිත හයිකු (haiku) ආකෘතිය ස්වභාව ධර්මය හා සම්බන්ධ වේ. එහි මාත්‍රා 17 බැගින් වූ පේලි 3 ක් හරහා කාණ්ඩ 5, 7 හා 5 ලෙසට පැතිරේ. ලයි‍මෙරික් (limerick) ආකෘතිය පේලි 5 කින් සමන්විතය. මෙහි එලිසමය AABBA ලෙස වන අතර කාල ප්‍රමාණයන් 3, 3, 2, 2, 3 යනුවෙන් මාත්‍රනය වේ. භාෂාව හා සම්ප්‍රදායන් මගින් කාව්‍ය ධර්ම අර්ථ දැක්වේ. පර්සියානු කාව්‍ය සැම විටම තාල ගැන්වේ.එහෙත් ග්‍රීක කාව්‍යයන්හි එලිසමය භාවිතා නොකෙර්. ඉතාලියානු හෝ ප්‍රංශ කාව්‍යයන්හි බොහෝ විට එලිසමය දක්නට ලැබේ. ඉංග්‍රීසි හා ජර්මානු කාව්‍යයන් මෙම දෙවර්ගයටම අයත් වේ. ශේපාපියස් හා මිල්ටන් වැනි කතුවරයන්ගේ නිර්මාණයන් හි භාවිතා වන iambic pentametre’ නම් ශෛලය, ඉංග්‍රිසි කාව්‍යයෙහි දක්නට ලැබෙන වඩාත්ම සුසමාදර්ශි ‍ශෛලිය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

සමහර භාෂා වලින් රචිත කාව්‍යන්හි දිගු වැකි ද ,සමහරෙක දී කෙටි වැකි ද දක්නට ලැබේ. නිෂ්චිත භාෂාවක වාග් මාලාව හා ව්‍යාකරණ කිසියම් කාව්‍ය ආකෘතියක් තුළ යෙදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ කාව්‍යමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත. සමහර භාෂාවල දී එලිසමය වෙනත් කාව්‍යකට වඩා පැහැදිළිව දක්නට ලැබෙන අතර ඒවායේ දී දිගු වැකි භාවිතා වේ. ඓතිහාසිකමය අත්වැරදිම් නිසා ද තවත් කාව්‍ය ආකෘතිමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත. ඇතැම් ජනප්‍රිය කවියන් භාවිතා කළ ආකෘතීන් ද පසුකලෙක දී සම්මුතියක් ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත. සම්ප්‍රදායිකව නාට්‍ය කලාව ද පද්‍යමය ස්වභාවයකින් යුක්ත වේ. එහෙත් වර්තමානයේදී ඔපෙරාවන් හා සංගීතමය නාට්‍යය වලින් පිටත මෙම ලක්ෂණය භාවිතා‍ නොවේ. නුතන යුගයේ 'ඩිජිටල් කාව්‍ය' (Digital poetry) ජනප්‍රිය ව ‍පවතින අතර, එය මෙකල පවතින ඩිජිටල් මාධ්‍යයේ කලාත්මක, ප්‍රචාරාත්මක සහ සං‍ශ්ලේෂී ගුණාංග මත පදනම් වී ඇත.
සටහන්

ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
{|

|-

|Literature Poetry
|-
{|
ජිහාද්

ජිහාද්’ යන අරාබි වචනයේ මුල් පද අක්ෂර වන්නේ ජ-හ-ද යන්නය. ප‍්‍රයත්නය, වෑයම, ආයාසය, උත්සාහය යන තේරුම් ගෙන දේ. ජිහාදයේ අනු ප‍්‍රභේද කිහිපයක් ඉස්ලාමීය විද්වතුන් විසින් විස්තර කොට ඇතත් බහුතරයේ මතය අනුව එහි ප‍්‍රභේද තුනක් ඇති බව පිළිගෙන ඇත.
# චෛතසිකයෙන් කරන්නාවූ ජිහාදය (චිත්ත පාරිශුද්ධිය උදෙසා අකුසලයට නැඹුරුවූ හැඟීම් සමඟ කරන්නාවූ චෛතිසික අරගලය.)
# ශරීරය හා වස්තුව උපයෝගි කරගෙන කරන්නාවූ ජිහායද. (සාමය හා යුක්තිය ස්ථාපිත කිරීම වැනි යහ අරමුණකින් කරන්නා වූ සටනකට සහභාගිවීම, තම ශරීරය වෙහෙසා අල්ලාහ්ගේ තෘප්තිය වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීම, තම වස්තුව අල්ලාහ්ගේ මඟෙහි යහ විපාක අපේක්ෂාවෙන් වියදම් කිරීම. මෙහි සඳහන් සටන ජිහාදයක් බවට පත්වන්නේ ලිපියකින් තව තම මතයට පටහැනි අයෙකුට මරණ තර්ජන ඉදිරිපත්වීම නොවේ. එය ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයක් හෝ ඉස්ලාමීය නායකයෙකුගේ හෝ මුලිකත්වයෙන් අයුක්තියර එරෙහිව සාමුහිකව කරන්නාවූ ක්‍රියාවකි.)
# දිව උපයෝගි කරගෙන කරන්නාවූ ජිහාදය. (සත්‍යය අන් අයට පැහැදිලි කරදීමට හා යහමඟට ජනයාව ආරාධනා කරන්නට කරන්නා වූ පැහැදිලි කිරීම් ආදිය.)
ජිහාඩ් වදනේ උපත සහ අර්ථය
ජිහාඩ් වදනේ භාවිතයන්
කුඩා හා විශාල ජිහාඩ් අතර වෙනස
ශේෂ්තටම ජිහාඩය
අධ්‍යාත්මික ජිහාඩය
විවිධ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් විසින් ජිහාඩ් දකින අයුරු
අහමඩියා
කුරාණවාදීන්
සුන්නි
සුෆික්
අතීතය
මුල්කාලීන
මුස්ලිම් සහෝදරත්වය

සැඳහුම

උපුටා දැක්වීම

ප්‍රවර්ගය:ජිහාඩ්
කාල තුවක්කු බල ඇණි වල වර්ධනය

Σකාල තුවක්කු බල ඇණි වල වර්ධනය

මෙම ප්‍රහාර ක්‍රමය ආරම්භ වුයේ පළමු වන ලෝක යුද්ධයත් සමගය. සතුරාට පෙනෙන දුරක සිට පෙනෙන ඉලක්කයට වෙඩි ප්‍රහාර ලබා දිම මෙහි අරමුණයි. තුවක්කු 25 ක් එකතුව පහර දෙන සමුහයකට රෙජිමේන්තුවක් හෝ හමුදාංකයක් යනුවෙන් හදුන්වනු ලබයි. අනියම් ඉලක්ක වෙත පවා තුවක්කු බලය පාවිච්චි කිරිමට තාක්ෂණය වැඩි දියුණු කර ඇත. යුද අගල් ක්‍රමයක් යුධ තාක්ෂනයට එක්වීම ද මේ සමග සිදුවිය. මෙම යුධ ක්‍රමෝපාය ප්‍රථමයෙන් ඉංග්‍රිසින් විසින් 1915 ද නිවි චැපල් යුද්ධයේ දී භාවිතා කර ඇත. නොකඩවා සතුරා වෙත වෙඩි වරැසා එල්ල කිරිමේ තාක්ෂණය මගින් විවිධ යුධ කලාප වලට වෙඩි වරැසා එල්ල කරමින් සතුරැ හමුදා පිරමින් සතුරා වැනසීමේ ක්‍රමෝපායන් ද දියත් කරයි. විවිධ වෙඩි ප්‍රහාරක බල ඇණි පාබල හමුදා සමග පෙරට ගමන් කිරිම සාමාන්‍ය සිරිත විය. මෙවැනි බල ඇණි යුධ බිමෙන් ඉවත් කරගත්තේ යුධ බිමේ ද මතු වු ප්‍රායෝගික ගැටලු නිසාය. පාබල හමුදා සමග මෙම තුවක්කු බල ඇණි සමෝධානය නොවු විට ප්‍රායෝග ගැටලු මතු වු නිසාය. පළමු ලෝක යුධය අවසානයේදි මෙම වෙඩි බල මුලු වල කාර්යභාරය සංකිර්ණබාවටය පත් වු අතර යුධ පිටියේ ඔබ මොබ යමින් අඩපණ වු සතුරු බල මුලු එක් රැස් විම පාලනය කර ඇත. නිශ්චිත ක්‍රමවේදයකට අනුව මේවා සියල්ල පාලනය කරමින් කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කර ඇත.

11 ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව සන්නිවේදනයේ දියුණුවක් සමග මුලින් මතු වු ප්‍රායෝගික ගැටලු නිරාකරණය කර ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය මෙම තුවක්කු බල ඇණි වල කාර්යක්ෂමතාවය සන්නිවේදන පහසුකම් මගින් ඉහල නංවාගෙන ඇත.
යොමු බසය

යොමු බසයක් යනු මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි හා DMA Capable ඒකකයන්හි භෞතික යොමු (addresses ) හා මතකය හෝ වෙනත් කියවීමට හෝ ලිවීම අදාල ඒකකයන් අතර සන්නිවේදනය සදහා යොදා ගන්නා ඒකකයකි.

‍යොමු බසයක් යොදා ගෙන ප්‍රවේශ විය හැකි මතක ප්‍රමාණය යොමු බසයේ පළල හමත රදා පවතී. උදාහරණයක් ලෙස බිටු 16 (BIT) ක් පළ, බිස්සයක් (1970 සහ 1980 දශකවල බිටු 8 සකස්න්යන්හි යොදා ගන්නා ලදී) 216= 65,536=64 ki මතකයන්ට ප්‍රවේශව වන අතර බීටු 32 බසයක් (2004 වර්ෂයේ බහුලව භාවිතා විය) 232= 4, 294,967,296-4 මතක ස්ථාන වලට ප්‍රවේශ විය.

බොහෝ ක්ෂුද්‍ර පරිඝණක වල යොමු කල හැකි. ස්ථාන බීටු 8 බයිට යේ. මෙවැනි අවස්ථාවකදී ඉහත උදාහරණ වල අගයන් පිළිවලින් කිබිබයිට 64 හා ගිබයිට 4 (GIB) වේ. අතීතයේදී විශාල බිටු ගනක වවන, එනම් බීටු 16,32 හා 36 වඩන පමණ ප්‍රවේශ විමට හැකි පරිඝණක ද විය.
දත්ත සමාන්තරතාව

වැඩි කතාබහට ලක් නොවන නමුත් CPU හි ඉතා වැදගත් අංගයකි, දත්ත සමාන්තරතාව, ඉහත සාකච්ඡා කරන ලද සකසන (Processor) සියල්ලම ආදිශ උපකණ ලෙස හැදින්විය. එක් උපදෙසක් ගැන සැලකීමේදී දෛශික සකසන ක්‍රියා කරන්නේ දත්ත කොටස් රාශියක් සමගයි. එම නිසා දෛශික සනසන, අදිශ සකසන වලින් වෙනස් වෙයි. මක් නිසාද අදිශ සකසන ක්‍රියාකරන්නේ දත්ත එක් කොටසක් පමණ පමණක් බැවිනි ෆ්ලින් (Flyn) කගේ වර්ගීකරණයට අනුව, දත්ත හසුරැවන මෙම ක්‍රම 02 පිළිවලින් SISD (එක් උපදෙසක් හා එක් දත්තයක්) හා SIMD (එක උපදෙසක්, දත්ත ගොඩක්) ලස හදුන්වයි. දෛශික දත්ත හා ක්‍රියාත්මක CPU නිපදවීමේ වඩා වැදගත් කම් නම් විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් මත ක්‍රියා කරන , එකම මෙහෙයුම (උදා: එකතුව, තිත් ගුණය) උවමනා වන කාර්යයන් හොදින් ක්‍රියාත්මක කිරිමට ලැබීමයි. එයට හොද උදාහරණ ලෙස බහු මධ්‍යම යෙදුම් (රෑප, වීඩියෝ ශබ්ද) හා විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරැ කාර්යයන් දැක්විය හැක. අදිශ CPU එකක් අනිවාර්යෙන් දත්ත ගොන්නක් එක් එක් උපදෙස් හා අගයන් ආභරණය විකේතනය හා ක්‍රියාත්මක කිරීඹ යන මුළු ක්‍රියාවලියට සම්පුර්ණ කළ යුතු නමුත් දෛශික CPU එකක් එක් උපදෙසක් සමග ඇතිඊටත් වඩා විශාල දත්ත ගොන්නක් මෙහෙයුමමක් විශාල දත්ත ගොන්නක මෙහෙයුමක් කරද්දි එක් පියවරකට වඩා අවශ්‍ය වු විටය.

බොහෝ Crayl ‍වැනි බොහෝ තරැණ දෛශික CUP, බොහෝ දුරට ක්‍රියාත්මක වුණේ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ හා ගුප්ත ලෙඛන (Cryptography) යෙදුම් ආශ්‍රිතවමය. කෙසේ වෙතත්, බහු මාධ්‍ය බොහෝ ගලස සංඛ්‍යාංක (Digital) මාධ්‍ය මාරැ වෙද්දි මෙම SIMD හි අවකාශ්‍යතාව පොදු කාර්ය පරිගණක සදහා ඉතා වැදගත් විය.

සුළු කාලයකට පසු ඉපිලෙන ක්‍රියාකාරි ඒකක පොදු කාර්ය සක්‍යන වල ඇතුළත් වෙද්දී, SIMD ක්‍රියාකාරි ඒකක ක්‍රියාත්මක කිරීම සදාහා වන නියමාවලියද පොදු කාර්යය CPU වල දක්නට පටන් ගැනුණි. Intel හි MMX වැනි සමහර SIMD මෘදුකාංග නිපදව්නේ බාධාවක් විය. මක්නිසාද මුලිකවම SIMD වලින් උදව් ලබන යෙදුම් ක්‍රියා ක‍ෞළ ඉපිලෙන ලක්ෂ්‍ය අංක සමග පමණි. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් IAS සාමාන්‍යයන් සමග කටයුතු කරන නව SIMD නාමාවලිය හදුවාදීමත් සමග මෙම තත්ත්වය මග හැරි ගියේය. උදාහරණයක් ලෙස Intel හි SSE හා Power PC ආශ්‍රිත Altivec (VXX) පන්වා දිය හැක.

ප්‍රවර්ගය:සමාන්තර පරිගණනය
ප්‍රවර්ගය:නිදසුන් ව්‍යාජකේත සහිත ලිපි
කතක්

කතක් (හින්දි:कथक) යනු ඉන්දියාවෙන් පැවත එන ඉන්දීය සම් භාව්‍ය නර්තන අට අතුරින් එක් නර්තනයකි.මෙම නර්තන විලාශය කථකාර් නැතහොත් කථාකියන්නා ලෙසින් හැඳින්වෙන ආදිකාලීන දකුණු ඉන්දීය සංචාරක වන්දිභට්ටයන් ඇසුරෙන් පැවත එන්නකි. එය පකිස්ථානයේ ජාතික නර්තනයයි. එය කෙටි ආකාරයේ නර්තනයක් වන අතර විශේෂ වන්නේ වේගවත් පාද ක්‍රියාකාරීත්වය, කැරකීම(spin) සහ නව්‍යකරණය වු අභිනයන්ය. වර්තමානයේ එහි අංගයන් පුරාතනයේ වෘත්තාන්තයක් වන කතකාස්, පන්සල් රැඟුම්, භක්ති චලන සහ 16 වන ශතවර්ෂයේ සිට පැවත එන පර්සියානු බලපෑම් නිසා නවීකරණය වී ඇත. වර්තමානයේ රංගන ශිල්පීන් ඔවුන්ගේ පෙළපත මූලිකව ඉගැන්වෙන කතක් පාසල් වන ජයිපුර් ගරනා, ලක්නව් ගරනා සහ බරණැස් ගරනා තුලින් පැවත එයි. මුලික නොවන ඒකාංග‍නාවක් වන රයිගා ඉහත ගරනා තුනේම ශිල්ප ක්‍රම එකතු කොට රඟ දක්වන අතර ඔවුන්ට ආවේණික වු විශේෂ ශිල්ප ක්‍රමයකින් ප්‍රචලිතව පවතී. කතක් නම පැවත එන්නේ සංස්කෘත වචනයක් වන කතාව නොහොත් 'කතා' යන අරුත දෙන පදයෙනි. සංස්කෘත භාෂාවෙන් කතකා යනු කථාවක් කියන තැනැත්තා යන අර්ථයයි. වර්තමානයේ මෙය සරල ලෙස කතක් යනුවෙන් හඳුන්වයි.හින්දු හා මෝගල් ආභාෂය ද පවතී . නර්තනාංග ලෙස බොල්,තත්,ගත්,පරන්,තත්කාර් යන ඒවා වේ...
නර්තන ප්‍රස්තාර‍ය - ඉතිහාසය

නර්තන ප්‍රස්තාර‍ය - ඉතිහාසය

පළමු පරිගණක අංකනය සජිවිකරණය කරන ලද රූපයක් නර්තන සැලසුම් කරන්නා විසින් යොදු චලනයන්ට අනුව DOM නර්තනය ගැනෙය සේ එඩි ඩොම්බ්‍රොවර් විසින් අගල් 2 වන පුද්ගලිකපරිගණයන් 1982 දී නිපදවන ලධී. සමහර අංගයන් හි විශේෂිත රංගනයන් වන පෝර්ට්හැන්ඩ්, නර්තනය,මොරිස් නරත්නය හා බේලාමෑස් ෆුයුලේ සදහන් කල හැක. ඇත් තඩ්නිසන්ගේ පොවන නැටුම් ශාස්ත්‍රය 1989 හි නර්තන අංගනයන් 13 සෑදෙන් අතර, එකට එන සමාන නිරිමි වලින් එම පද්ධතීනගේ වාසි හා අවාසි දැන ගත හැක. මෙම පොත එලිදැක්විමට හා නර්තන අංගනයේ ගොඩනැගීමට හා ක්‍රියාවෙහි යෙදිමට උපකාරි වෙයි. 1975 වර්ෂයේ දී ඇත් ගාවිසන් ආතර් පෙන්ටි ලියොන්ගේ පැස් ඩී හින්ස ගේ නැටුම් රචන ය නැවත රචනා කල අතර 1844 ලා විවැන්ඩ්යර් එහි මුල් සංගිතය ද ජොෆ්රි බැලේ නාට්‍යමය හිස ප්‍රශ්නි රචිත ‍යොදා ගැනුනි. මෙය සෙන්ටි ලියෝ විසින් ඔහුගේ සිමෙන්නොරියාග්‍රැෆි නර්තන අංගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කලහ. 1978 මැරික්ස් බැලේ නර්තනය පිර්ලැනොම් විසින් වේදිකා ගත කරන ලද අතර වර්තමානයේ එය ඔහු සතුව ඇත. පැ ඩි. රිස් බැලේ නර්තනය තවමත් ලාව පුරා රංගන ගත කෙරේ. ඉතා ප්‍රචලිත නර්තන අංකනයන් වන ර්ජේව් එකතුව නර්තනයේ ක්‍රමයෙන් ලෙස බ්ලැඩිමියර් බ්‍රබැනොව්ව් ස්ටෙපනොව් විසින් පටිගත කරන ලදී. එහි අන්තර්ගත වන්නේ ප්‍රසිදධ ඉම්පිරියල් බැලෙය. එය 20 වන ශතව්ෂයේ එකතුවනිහි. මෙයින් බහුතරයක් නැටුම් ශාස්ත්‍රය මෙරයිස් පෙටියා ගේ එකතුවකි. මෙයින් ඔහුගේ මුල් රචකා වන ද ස්ලිපින් බියුටි ගිසෙල් ලානොසයර් හා සිබෝන් විල වේ. අනෙක් රචන අතර ද නම්න්‍රැනර් මුල් පිටපත් ‍ෙනාපෙලා බැලේ නර්තනය වේ.
නර්තන වෘත්තීන්

නර්තන සම්බන්ධයෙන් විවිධ රැකියා තිබේ. නර්තන, නර්තන ශිල්පියා, ගුරුවරයා නර්තන ක්‍රිඩා උපදේශන, නර්තන චිතිස්න හා නැටුම් ශාස්ත්‍රය මේවාය.
නර්තන ශිල්පියා

නර්තන පුහුණු වීම් නර්තන ආකාරයෙන් අනුව වෙනස් වේ. සම්භාව්‍ය නර්තනය විශේෂ පුහුණු විම් සදහා විශේෂඥ සමාගම් හරහා කෙරෙන විශ්වවිද්‍යාල පාඨමාලා පවතී. පුද්ගලිකව පවත්වනු ලබන නර්තන ආයතනද මේ අතර වේ. මෙම ආයතන තරගකාරි නර්තන ශෛල මෙන්ම, සම්භාව්‍ය හා ජනවාර්ගික නර්තනයද ඇතුලත්ය. විශේෂඥ නර්තන ශිල්පින් බොහෝ විට ගිවිසුමක් හෝ නිශ්චිත ප්‍රසංගයක් මත සේවයේ යෙදෙති. නර්තන විශේෂඥ ශිල්පියෙකුගේ ජිවන රාටාව නිරතුරැව වෙනස්වන අවස්ථාවන්, තරගකාරිත්වය හා අඩු ගෙවිම් මත පැවැතේ විශේෂඥ නර්තන ශිල්පින් හට තමන්ගේ ආදායම ලගාකර ගැනීමට බොහෝ විට නර්තනයට සම්බ්ධ වරින් වන නර්තන ඉගැන්වීම නර්තන ක්‍රීඩා උපදේශනය යෝග වැනි අංග වල නිරත වීමට සිදු වේ. ඇමරිකන් තුල විශේෂඥ නර්තන ශිල්පින් ඇමරිකානු සංගිතඥ පදනම හා ස්ත්‍රින් නර්තන පදනම වැනි ආයතන වල සමාජිකයන් වේ. මේ පදනම් මගින් ඔවුන්ගේ කාර්යය ස්වභාවයන් හා අවම වේතන මට්ටම නිරූපනය කරයි.
නර්තන ගුරුවරයන්

නර්තන ගුරුවරයක් හා නිරතුරුවන් නිර්ණිය හා අලෙවිය කෙරෙහි උනන්දු වෙයි. සලස් හා ආර්ජන්ටිනා ටැන්ගෝ නර්තනයටන් දුලිත පුහුනු නොමැති අතර, නර්ගන ගුරුවරුන් ස්වයං රැකියාවකි.
නර්තන ක්‍රිඩා උපදේශනයන්

මොවුන් නර්තන තරගකරුවන් හෝ කිල්න මෙහි නැයලි අයවන අතර මොවුන් නර්තන ක්‍රිඩා පදනම මගින් පිලි ගැනේ.
නැටුම් සැලසුම්කරන්නන්

මොවුන් විශ්විද්‍යාල පුහුණුව ලැබු වන අතර විශේෂ ව්‍යාපෘති සදහා සහභාගි වේ. බොහෝ විට ගිවිසුමක් මත හෝ නිෂ්චිත නර්තනයක් සදහා ප්‍රකාශ වේ. මොවුන්ගේ සේවය බුද්ධමිත් පනත යටතේ වන අතර නර්තන ශිල්පින් විසින් තමන්ගේ නර්තන සදහා මාවුන් තෝරා ගනු ලැබේ.
නර්තන සිද්ධාන්ත

නර්තන සිද්ධාන්තය නව හැඳින්විමක් වන අතර, එය සංගීත සිද්ධාන්ත හා සමානව නර්තනයේ ස්වභාවය හා යාන්ත්‍රණය විස්තර කරයි. සංගීතකරණයේ දී කරනු ලබන්නේ නර්තනයේ එක හා සමාන යුගල හා ඒවාට ගැලපෙන සංගීත නිර්මාණය කිරිමයි. සංගීත සිද්ධාන්ත ගැඹුරින් විස්තර කරනුයේ, නර්තනයේ මුලාරම්භ, ශෛලීය, පාද ක්‍රියාකාරිත්වය හා කුසලතා නිරූපනයයි.

නර්තන සිද්ධාන්ත සඳහා කායික චලනයන්, සහකරුවන්ගේ අන්‍යොනය සබඳතා හා සංගීතයේ රිද්මය බලපායි. එමඟින් ගවේෂණය කරනුයේ, සන්නිවේදනය, කායික, මානසික, භාවාත්මක හා නර්තනයේ කලාත්මක ලක්ෂණ මානව හැඟීම් හා අන්තර්ක්‍රියා මාධ්‍යයක් ලෙස නර්තනය තුලින් විදහා දැක්විමයි.‍ මෙසේ කරන විට සියුම් වූ වෙනස්කම් නර්තනය තුළින් ප්‍රභේද හා විලාශයන් මෙන්ම ඔවුන්ගේ සමාජ පසුබිම හා සංස්කෘතිය විශ්ලේෂණය කෙරේ.

නර්තන සංස්කෘතිය සෑම තැනම ඇති මුලධාතුවකි. නර්තනයේ සිද්ධාන්තය නර්තනයේ ස්වාභාවය සහ විවිධ චලනයන් ස්වභාවිකව හෝ පෙළඹීමකින් විදහා දැක්වීමක් කෙරෙයි.
සටහන්

{|


|Dance theory
{|
නර්තන චින්තාව

නර්තන චිකිත්සාව, හෝ නර්තන චලන චිකිත්සාව යනු භාවාත්මක, ඥානාත්මක, සාමාජීය, චර්යාත්මක සහ භෞතික අවශ්‍යතා සඳහා චලනය සහ නර්තනය මනෝරෝග චිකිත්සක ලෙසින් භාවිතා කිරීම වෙයි. එය විද්‍යා දැක්වීමේ චිකිත්සන ක්‍රමය වන අතර සුදුසුකම් ලත් නිර්නය චිකිත්සකයින් මෙය පුහුණු කර ඇත.

නර්තන විචික්සාව යොදා ගැනෙන්නේ කය හා මනස එකක් සේ ක්‍රියාකරයි යන මතය සිට අතර ශරිරයේ ස්වභාවය මනසේ ස්වභාවය හා උද්වේගිත්වයට විවිධ ආකාරයෙන් බලපායි. සෞන්දර්යාත්මකව නර්තනයට අනුව නොව නර්තන චිකිත්සාව සෑම චලනයක්ම ගවේශනය කරයි. සේවාලාභියාගේ සියලුම චලනයට සම්බන්ධ ක්‍රියාවන් නිරික්ෂණයට ලක් කරන අතර නර්තන චිකිත්සකයන් නිරක්ෂණයෙන් හා පිලියම් යෙදිමෙන් නොයෙක් කායික රෝග සුව කරයි. යම්කිසි මට්ටමක චලනය යෙදිය හැකි මනා අවබෝධයකින් යුත් කිනම් ජනගහනයකට වුවුද නර්තන විචික්සාව සාධාරිණිකරණ වේ.

මෙරියන් ඩේද් ඇමරිකානුවේ දී මෙම නර්තන චිකිත්සාව සොයා ගෙන තිබේ. බ්‍රිතාන්‍යයේ දී එය නර්තන චලන චිකිත්සාව ලෙස එය නම්කොට තිබේ.

ලනාන් චලන වි‍ශ්ලේෂණය (LMA) නර්තන චිකිස්තවේ කොටසක් වන අතර එය චලනයන් ප්‍රයෝගිකව කරන චිකිත්සක ක්‍රමයකි.
ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකාවේ නර්තනය - එදා සහ අද නර්තනය

අද සහ එදා නැටුම්

සම්භාව්‍ය නැටුම් ක්‍රමයන් ආශ්‍රිත වී ඇත්තේ ‍සියවස් ගණනක් පැරැණි හා ක්‍රී. පූ තෙවන සියවසෙහිදී බුද්ධාගම පැමිණී එය සිංහල ජනතාව විසින් පිළිගැන්මට පෙර පැවැති ජන ආගම් හා ජන විශ්වාස පදනම් කර ගත් විවිධ පූජාවිධි හා මංගල්‍යයන් සිදුකිරීම හා සමගිනි. මෙම පූජාවිධි හා මංගල්‍යයන් විදහාපාන්නේ කෘෂිකාර්මික ශිෂ්ටාචාරයක විශ්වාසයන් හා චාරිත්‍ර වාරිත්‍රයන්ය.

ප්‍රාග්-බෞද්ධ ජන ආගම සමන්විත වූයේ ප්‍රතිලාභ හා ආශිර්වාදයන් ප්‍රදානය කිරීමෙහි මෙන්ම පීඩාවන් හා ලෙඩ රෝග ඇතිකරලීමෙහිද සමත් යයි පිළිගැනුනු විවිධ දේවතාවන් හා යකුන් පිළිබඳ ඇදහිලි හා සමගිනි. එබැවින් පූජාවන් අනුසාරයෙන් ඔවුන් එක්කෝ සතුටු කිරීම හෝ භූතාපසරණය කිරීම හෝ කිරීම සිදු කල යුතුව තිබුණු අතර එනිසා පූජාවිධි හා මංගල්‍යයන් පැවැත්වීම සිදු කර ඇත.

උඩරට නැටුම් සම්භාරයෙහි සම්භවය ඇති වූයේ කොහොඹ කංකාරිය නම්වූ පූජාවිධිය හා සමගින් වන අතර, which is performed to propitiate the deity known as Kohomba for the purpose of obtaining relief from personal afflictions or from communal calamities such as pestilence. Although this ritual is rarely performed at the present the various dances associated with its performance could be seen in the Kandy Perahera, and annual religion-cultural event which takes place in the city of Kandy in honour of the sacred tooth-relic of the Buddha housed in the Dalada Maligawa, the Temple of the Sacred Tooth.

The repertoire of Ruhunu dancing has its origins in the rituals of the Devol Maduwa - used to propitiate the Deity/demon Devol - and in exorcistic rituals known as the Rata Yakuma and the Sanni Yakuma - associated with various demons who are supposed to cause a variety of afflictions and incurable illnesses.

Saparagamu dancing is associated with the ritual known as the Gam Maduwa, which is performed to propitiate the goddess Pattini. The purpose is to obtain a good harvest or to ward off evil or to be rid of and infectious disease.
ශ්‍රී ලංක්වේ නරත්නය - එදා සහ අදනර්තනය

සම්භාව්‍ය නරත්කව විවිධ චාරිත්‍ර හා උත්සව වලදි භාවිතා කෙරේ. මේවා ශතවර්ෂ ගානක් පැරණි අතර, ග්‍රාමීය විශ්වාසය හා ඇදහිලි මතපදනම් වී බුද්ධාගමේ සම්ප්‍රාන්තියට පෙර සිට පැවැත්වන අතර එය සිංහලයින් විසින් ශතවර්ෂ 3 දි පිල‍ිගෙන ඇත. මෙම හරිත හා සැනකෙලි කෘෂිකර්මාන්ත ජනාවාස වල අගයයන්, විශ්වාස හා චාරිත්‍ර පිලිබද කෙරේ. බුදුදමහට පෙර පැවැති විශ්වාසය අනුව විවිධ සන්ෂයින් හා බලවේග ද ඇති කෙරෙනිස් විශ්වාස කලහ. මේ අනුව මෙයින් මිදිමට ඔවුන් විවිධ උත්සව හා චාරිත්‍ර ක්‍රම පැවැත් වුහ. උඩරට නර්තනයේ විකාශයේ චාරිත්‍රයක් වන කොහොඹා කංකාරිය දක්වා විහිදී යයි. මෙම චාරිත්‍ර ක්‍රමය මෑත යුගයේ සුලභව අන්තට නැති අතර, නුවර දළදා පෙර හැරෙහි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. රැහුණු නරත්නයේ ආරම්භ වන්නේ දෙවෙනි සන්ෂයින් වන දෙවොල් යන චාරිත්‍රය උදසො කරන දේවොල් මඩුවයි. කම්ඩියන් විසින් මෙහෙය වනු ලබන රට යාතුම හාසන්නි යාතුම පවත්වනනේ විවිධ සුව නොවන රෝගාබාධ හා වගුරැබිම් සදහාය. සබරගමුව නර්තනයේ ඕපත්‍රයන් වන්නේ ගම් මඩුවයි. මෙය පන්තින් රෝගාබාධ වලිනි දුරැ ලීම උදෙසා පවත්වයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ නර්තනය - යාත් නැටුම්

යාත් නැටුම් මිනිසුන් තුල පවතින පොදු විශ්වාසයක් වන නොපෙනන විවිධ බල වේග හේතුවෙන් ලෙඩ රෝග වලට ගොදුරු වන රෝගින් පිරිස භාවිතා කරයි. පුද්ගලයෙක් හෝ පවුලකට පැවැත්ම අඩාල වේ නම් ගම් වැසියන්ගේ විශ්වාසයන් වන නොපෙනන බලවේගයන් එයින් මෙම අඩාල වීම සිදු කරනා ලැදැයි අදහසින් 'තොවිල්' කරනු ලබයි.

තොවිල් සාමාන්‍ය චාරිත්‍ර ක්‍රමයක් වන අතර එය ගෙයකට හො පවුලේ හා ඥතීන්ගේ සමන්විත වන අතර, ගම් මඩුව හෝ දෙවොල් මඩුව ශාන්තිකර්මය වලදි ගමේම සහභාගිත්වය ලැබේ. මහසොන් සමයම හා ගරා යැතුම ශාන්ති කර්මයේදි වෙස් මුහුණු නැට්ටුවන්සහභාගි වේ. මහසොන් සන්යමය විශ්වාසයන් පවතී. රංගන ශිල්පියා වලසෙකු පිලිම්බු කරනා වෙස් මුහුණකින් හා ඇදුම් කට්ටලයකින් සැරසි සිටි.බොහො විට මෙහි සාන්ති නැටුම්වන් ද වෙස් මුහුණු 403 මෙයට සහභාගි වේ. දහ අට සන්නිය අසනීස 16 න් පිළිබිඹු කරනා අතර එය යක්ෂයෙන් විසින් ඇති කරන්නක් යැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙම චාරිත්‍ර‍ ක්‍රමයෙන් සමහර අවස්ථා වල නර්තන ශිල්පින් වෙස් මුහුණ පැද පෙරෙහැරෙන් ආකාරයෙන් සහභාගි වන අතර සමහර අවස්ථාවල විවිධ වර්ග වෙස් මුහුණු තුලින් විදහපායි. පසු කාලයේ ළමුන් විසින් ද වෙසක් සමයේ වෙස් මුහුණු පැලද ගන්නා අතර විශාල වෙස් මුහුණ වන ඔලු බන්නෝ නැටුම් බාල මහලු සැමගේ විනෝදාංශ්වාදයට හේතු වේ.
ජන නැටුම්

ජන නැටුම් වලට විශාල නර්තන ශිල්පීන් පිරිසක් සහභාගී වේ, යුරෝපානු සම්භවයේ ජන නැටුම් පහත ගුණාංග වලින් යුක්තය.

*නර්තනයේ මුල් ආරම්භය 19 වන ශතවර්ෂය හෝ ඊට පෙර.

*රඟදැක්වීම බොහෝ විට සාම්ප්‍රදායික වන අතර, නිර්මාණය තුළ නව්‍යකරණය නොවේ.

* රඟදක්වනු ලැබුවේ වංශවතුන් නොවන සාමාන්‍ය ජනතාවයි.

* නිරායාස අංග චලනයෙන් ගොඩනැඟී ඇත. නිල වශයෙන් නර්තනය හා එහි ගුරුවරයා පිළිබඳ විස්තර නොදැක්වෙන අතර නියමිත වයස් කාණ්ඩයක් නොමැත.

ජන නැටුම් සාම්ප්‍රදායිකව රඟදැක්වුයේ පොදු උත්සව වලදී වන අතර, විශේෂ දැනුමක් නොමැති ජනයා විසිනි. නවකයින්, නිරීක්ෂණයෙන් හා අනුන්ගේ ආධාරයෙන් ඉගෙන ගන්නා අතර, එය සමාජ ක්‍රියාකාරකමක් ලෙස සලකන අතර සමහර අවස්ථාවල වෘත්තීමය හා අර්ධ වෘත්තීමය නර්තන ශීල්පීන් හා නර්තන තරඟ ද පැවැත්වේ.
සටහන්
නර්තනයේ ආරම්භය හා ඉතිහාසය

සියෙට්ට්‍රෝ ලොන්ගී (නර්තනයේ අභ්‍යාසය)

නර්තනය කලා ආකෘති ලෙස සලකුණු නොතබන අතර එය මිනිස් සංස්කෘතිය තුල ඇති වු කාලය නිශ්චිතව කිව නොහැකිය. එය නිසැකවම උත්සව චාරිත්‍ර, සැමරුම් උත්සයව හා විනෝදාංශ්වාද සදහා මුල් ම මානව ශිෂ්ඨාචාර බිහිවීමට පෙර ද පැවති ඇත. පුරාවිද්‍යාව නර්තනයේ සලකුණු ආදිකල්පිත යුගවන ඊජිප්තුවානු සොහොන් කොත් තුල සටහන් කොට ඇත. සිනා නර්තන රෑප (3300 BC) සහ බිම්බෙන්න්ටා ගල් ආවරණ මත ඉන්දියාව තුල සටහන් කොට ඇත. නර්තනයේ මුල්ම හැඩගැසීම රග දැක්වීම සමහර අවස්ථාවල විරුද්ධ පක්ෂය කෙරෙහි හැගිම් පලකිරීමට ද යොදා ගෙන ඇත. එය 'ආලය කිරීම' මුල් ආරම්භ ප්‍රකාශ කරන අතර ලිඛිත භාෂාව භාවිතයට පෙර මෙම කතන්දර පරම්පරිකව පැවත එන්නට ඉවහල් වී ඇත. නර්තනය භාවිතා කර ඇති තවත් අවස්ථාවක් වන්නේ චාරිත්‍ර නාමාවලදී පුරෝගාමියෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මෙම ක්‍රමය තවමත් නොයෙක් සංස්කෘතින් වන බ්‍රසිලියානු වැසිවනාන්තර හා කලහාරි තනාන්තරයේ භාවිතා කරයි. ශ්‍රී ලංකික නර්තනය සතුන් පිලිබද විද්‍යාමතය දරණ කාලය දක්ව දිවයයි. සිංහල පුරාවෘතතයක් වන උඩරට නර්තනය වර්ෂ 2500 පරෙ මායාකාර රංජතුන් විද්‍යාමාන වු චිරිත්‍රයකින් පැවත එන්නක් ලෙස පිලිගැනේ. බොහෝ සමකාලීන නර්තන විශාලයන් ‍ඓතිහාසික , සාම්ප්‍රදායික උත්සව හා ජනවර්ගින දක්වා පැතිරේ.