JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
जोगमाई खोला जलविद्युत आयोजना

जोगमाई खोला जलविद्युत आयोजना इलाम जिल्लामा रहेको एक जलविद्युत आयोजना हो। जोगमाई नदीको बहाव ७.६ मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्न प्रयोग गरिन्छ। यस जलविद्युत आयोजना सान्भी इनर्जी प्रालिको स्वामित्वमा रहेको छ भने यसको विकास पनि सोही कम्पनीले गरेको थियो। आयोजनाले २०७४-०१-१८ बाट विद्युत उत्पादन सुरु गरेको थियो। उत्पादन अनुमतिपत्रको म्याद २१०४-१२-२८ मा समाप्त हुनेछ। त्यसपछि यसलाई सरकारी बनाइनेछ। विद्युत् केन्द्र राष्ट्रिय प्रशासण लाइनमा जोडिन्छ र बिजुली नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई बिक्री गरिन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपालका विद्युत परियोजनाहरू
राघवध्वज पन्त

डा. राघवध्वज पन्त (सन् १९४४- सन् २०१०) नेपालका वरिष्ठ अर्थविद् थिए । उनी एक समय राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष पनि रहे। उनको जन्म काठमाडौंको डिल्लीबजारमा भएको थियो ।
शिक्षा

राघवले मौद्रीक अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका थिए । नेपाल राष्ट्र बैङ्कबाट जागीरे जीवन सुरु गरेका पन्तले एसियाको मुद्रास्फ्रीति विषयमा सन् १९७९मा कार्लसन युनिभर्सिटी, क्यानडाबाट विद्यावारिधि गरेका थिए । उनी प्राध्यापन, अनुसन्धान र लेखनमा लागेका थिए । पहिले सदस्य हुँदै उनी २०५४ सालमा योजना आयोगका उपाध्यक्ष बनेका थिए । पन्त पछिल्लो समयमा आर्थिक गतिविधिको अनुसन्धान र अध्ययनमा व्यस्त थिए । त्यहि गतिविधिका लागि उनी इन्स्टीच्युट फर डेभेलपमेन्ट स्टडिजका कार्यकारी निर्देशक थिए ।
निधन र परिवार

उनको निधन २०६७ साउन ३मा आफ्नो निवास डिल्लीबजारमा भयो । उनी एक महिनादेखि कलेजो र मिर्गौलासम्बन्धी रोगबाट ग्रसित थिए । पन्तका श्रीमती, एक छोरा र एक छोरी छन् ।

श्रेणी:राष्ट्रिय योजना आयोग
श्रेणी:अर्थविद्
नागेश्वरप्रसाद सिंह

नागेश्वरप्रसाद सिंह (वि.सं. १९८३ - २०६७) नेपाली राजनीतिज्ञ तथा नेपाल सरकारका मन्त्री थिए। उनको जन्म सप्तरीको तत्कालीन कोइलाडी गाउँमा भएको थियो।
राजनीतिक जीवन

उनी वि.सं. २०१५ सालको आम निर्वाचनमा सप्तरी मध्य निर्वाचन क्षेत्रबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए। उनी नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट प्रतिनिधि सभा सदस्य भएका थिए। उनी तुल्सी गिरीको मन्त्रीमण्डलमा १ पटक सहायक मन्त्री र २ पटक मन्त्री पद सम्हालेका थिए। पहिलोपटक सिंह २०१७ पुस १३मा गठित डा. गिरीको मन्त्रीमण्डलमा अर्थ सहायक मन्त्री बने। २०१९ असार १८मा बनेको गिरीको मन्त्रीमण्डलमा स्वास्थ्य, बिजुली र नहर मन्त्री रहे। २०२० चैत २७मा तेस्रोपटक गिरी मन्त्रीमण्डलमा निर्माण, सञ्चार तथा यातायात मन्त्री थिए। पूर्व-पश्चिम राजमार्ग बनाउने योजनाले तराई नभेट्टाएको भन्दै राजा महेन्द्रसँग विमति राखेर राजीनामा दिएका थिए।
निधन र परिवार

उनको निधन २०६७ साउन २ गते सोमबार दिउँसो राजविराज ४ स्थित उनकै निवासमा भयो। उनी ८५ वर्षका थिए। डा. सिंहका दुई छोरा छन्। जेठा गोविन्द सिंह राजनीतिमा आवद्ध छन् भने कान्छा डा. शंकर सिंह चिकित्सक हुन्।
समाजसेवा

राजनीति सँगसँगै सिंह सामाजिक संघसंस्थामा समेत निकै नै सक्रिय थिए। उनी नेपाल रेडक्रस सोसाईटीका संस्थापक समेत थिए। उनी नेपाल मेडिकल एशोसिएशन तथा क्षयरोग निवारण संस्थाका पनि संस्थापक हुन्। लाईन्स क्लब सप्तरीका संस्थापकसमेत रहेका डा. सिंह लाईन्स क्लबका डिस्ट्रीक गभर्नर ३२५ थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:पञ्चायती व्यवस्था
श्रेणी:पञ्चायतकालिन मन्त्री
दीपकुमार उपाध्याय

पूर्व मन्त्री दीपकुमार उपाध्याय लामिछाने कपिलवस्तु क्षेत्र नं. १बाट निर्वाचित नेपाली कांग्रेसका सभासद हुनुहुन्छ (हुनुहुन्थ्यो) । ५९ वर्षीय उपाध्याय २०४८ र २०४९ को संसदीय निर्वाचनमा कपिलवस्तु-२बाट विजयी हुनुहुन्थ्यो। उहाँ २०५६ को संसदीय निर्वाचनमा पनि नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार हुनुहुन्थ्यो। यस अघि २०३८ र २०४३ को राष्ट्रिय पञ्चायत निर्वाचनमा समेत उम्मेदवार रहेका उपाध्याय दुवै पटक ३२ हजारभन्दा वढी मत पाएर पनि पराजित हुनुभएको थियो। २०४६ सालमा नेपाली काङ्ग्रेस प्रवेश गरेका उपाध्यायले अर्थ राज्यमन्त्री र संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रीको कार्यभार सम्हालिसक्नु भएको छ। हाल नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य उपाध्याय काङ्ग्रेस विभाजित भएको वेला नेपाली काङ्ग्रेस (प्रजातान्त्रिक)मा हुनुहुन्थ्यो। राजनीतिक यात्रामा तीन पटक गरी उहाँले चार महीना जेल जीवन बिताउनुभएको छ।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा स्नातक उपाध्याय दुई छोरी र एक छोराका पिता हुनुहुन्छ। राजनीति बाहेक कृषि पेशामा संलग्न उहाँको रुचिको विषय धार्मिक साहित्यको अध्ययन र समाजसेवा हो। उहाँ रोटरी, रेडक्रस, रूपक स्मृति प्रतिष्ठान लगायत विभिन्न सामाजिक संस्थासँग आवद्ध हुनुहुन्छ। पत्र-पत्रिकामा उहाँका लेख रचना प्रकाशित हुँदै आएका छन्। आफ्नो क्षेत्रका मतदाताको अदम्य साहसका कारण नै आफू संविधानसभामा निर्वाचित हुन सकेको वताउने उपाध्यायले संविधानसभामा प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गरेका मुद्दा हुन्-

क. संपूर्ण नेपालीले गौरवसाथ आफूलाई नेपाली भन्न सक्ने वातावरणको सृजना,

ख. आर्थिक समृद्धितर्फ लाग्ने सुनिश्चित वातावरण।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:भारतको लागि नेपाली राजदुत
टिकाराम सुब्बा लेप्चा

टीकाराम सुब्बा लेप्चा नेपाली कांग्रेसका नेता तथा पूर्व सभासद् हुन्।
इलाम, आइतबारे पञ्चकन्या निवासी संविधानसभा-१ मा समानुपातिकतर्फ नेपाली कांग्रेसका सभासद थिए। ५४ वर्षीय लेप्चाले २०३० सालमा विद्यार्थी राजनीतिमार्फत आफ्नो राजनीतिक यात्रा शुरु गर्नुभएको हो। आफ्ना बुबा कांग्रेसमा सक्रिय रहनुभएकाले उहाँ राजनीतिमा लाग्न प्रेरित हुनुभएको थियो। २०३६ सालमा जनमत सङ्ग्रहका सन्दर्भमा तत्कालीन स्वास्थ्यमन्त्रीसँग झगडा र कुटपीट भएपछि उहाँ १० वर्षसम्म भारत, आसाममा निर्वासित हुनुभएको थियो। नेपाली काङ्ग्रेस क्षेत्र नं.१ का क्षेत्रीय सभापति लेप्चाले यसअघिका संसदीय निर्वाचनहरूमा उम्मेदवारी दिनुभएको छैन।
एसएलसी सम्मको अध्ययन गर्नुभएका सभासद लेप्चा अविवाहित हुनुहुन्छ। राजनीति बाहेक ठेक्कापट्टा र व्यापार उहाँको पेशा हो भने साहित्य लेखन रुचिको विषय। उहाँ आफ्नो पुस्तक प्रकाशनको तयारीमा हुनुहुन्छ। लेप्चा जातिको हकहितका निम्ति क्रियाशील रहँदै आएका उहाँ लेप्चा उत्थान मञ्चका महासचिव तथा थेन्सुङ गुम्वा समितिका सल्लाहकार रहनुभएको छ। प्रजातन्त्र प्रतिको प्रतिबद्धता, राजनीतिक इमान्दारी र जनतासँगको निकत सम्पर्कले आफूलाई संविधानसभामा पुर्‍याएको ठान्ने लेप्चाले संविधानसभामा आदिवासी, विशेष गरी लेप्चा जातिको अधिकार सुनिश्चित गर्ने कार्यमा आफ्ना प्रयास केन्द्रित गर्ने अठोट गर्नुभएको छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
मिनेन्द्रप्रसाद रिजाल

मिनेन्द्र प्रसाद रिजाल नेपाली काँग्रेसका सांसद हुन्। उनी संविधानसभामा सभासद पनि थिए। उनलाई नेपाली राजनीतिक क्षेत्रमै विद्वान नेताका रूपमा चिनिन्छ ।

मिनेन्द्र रिजाल माधव कुमार नेपालको मन्त्रीमण्डलमा संस्कृति मन्त्री समेत र सुशील कोइरालाको मन्त्रीपरिषद् मा सूचना तथा सञ्चारमन्त्री थिए।


उनी श्रीप्रसाद रिजाल र पुण्य कुमारी रिजालका पुत्र हुन्। उनले अमेरिकाको न्यु योर्क विश्वविद्यालयबाट व्यवस्थापन विषयमा विद्याबारिधी गरेका थिए। उनले अमेरिकाको न्यु योर्क विश्वविद्यालयमा तीन वर्ष पढाएका पनि थिए ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका सूचना तथा सञ्चार मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
कुलबहादुर गुरुङ

कुलबहादुर गुरुङ (प्रचलित नाम केबी गुरुङ) नेपाली राजनीतिज्ञ तथा प्रजातन्त्र सेनानी हुन्। अहिले उनी नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय समिति सदस्य छन्। यस अघि उनी कांग्रेसको महामन्त्री थिए। गुरुङ २००७ सालदेखि राजनीतिमा संलग्न रहँदै आएका छन्।
पहिलो संविधानसभा निर्वाचन २०६४ मा उनी इलाम क्षेत्र नं. ३बाट नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट सभासद्‍मा प्रत्यक्ष निर्वाचित भएका थिए। संविधानसभामा अध्यक्षको विधिवत् निर्वाचन हुनु अघिसम्म ज्येष्ठत सदस्यको रूपमा संविधान सभाको अध्यक्षता गरेका थिए। उनकै अध्यक्षतामा बसेको संविधान सभाको पहिलो निर्वाचनले नेपालमा राजतन्त्रको विधिवत अन्त्य गर्दै गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो।

दोश्रो संविधानसभामा गुरुङ समानुपातिक तर्फबाट सभासद् निर्वाचित भएका हुन्।

गुरुङ वि.सं. १९९२ मंसीर ८ गते बाबु पहलबहादुर गुरुङ र आमा पूर्णकुमारी गुरुङको पुत्रको रूपमा इलाममा जन्मेका थिए। उनी २००५ सालदेखि राणा शासन विरूद्धको संघर्षमा सहभागी भएका थिए।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट बी.एड. सम्मको अध्ययन गरेका गुरुङले २०१८ सालदेखि आदर्श पब्लिक हाई स्कूलमा उप प्रधान अध्यापकका रूपमा लामो समय अध्यापन गरेका छन्। उनले सुवास नेम्वाङ, झलनाथ खनाल समेतलाई अध्यापन गरेका थिए। पञ्चायत विरोधी गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोपमा २०२९ सालमा पक्राऊ गर्ने आदेश भएपछि उनी भारत निर्वासित भएका थिए। यस क्रममा राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति लिएर बी.पी. कोइराला भारतको निर्वासनबाट स्वदेश फर्कदा उनी पनि त्रिभुवन विमानस्थलमा पक्राउ परेका थिए।

गुरुङ राणा शासन विरोधी, पञ्चायत विरोधी र पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको निरंकुश शासन विरोधी सबै आन्दोलनहरूमा प्रजातन्त्रको पक्षमा सक्रिय रहेका थिए। शुरुदेखि नै नेपाली कांग्रेसमा आबद्ध गुरुङ झण्डै छ दशक लामो राजनीतिक जीवनमा पार्टीका विभिन्न तह, पद र जिम्मेदारी पूरा गर्दै हाल केन्द्रीय सदस्य हुन्। यसअघि उनी नेपाली कांग्रेसको इलाम जिल्ला सभापति, केन्द्रीय सदस्य हुँदै केन्द्रीय महामन्त्री बनिसकेका छन्। विभिन्न समयमा गरी कुल तीन वर्ष जेल जीवन बिताएका गुरुङले कैयौँ वर्ष निर्वासित जीवन बिताएका छन्।

गुरुङ २०५१ सालमा इलाम क्षेत्र नं. २बाट संसदमा निर्वाचित भएपछि २०५४मा उनी शिक्षामन्त्री बनेका थिए। उनी २०४८ र २०५६ मा पनि संसदीय निर्वाचनमा सहभागी थिए।

नेपाली कांग्रेसले २०७२को राष्ट्रपति निर्वाचनमा कुलबहादुर गुरुङलाई उम्मेदवार बनाएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:सन् १९३५ मा जन्म
श्रेणी:नेपालका राष्ट्रपतिको उम्मेदवारहरू
अजयकुमार चौरसिया

अजय कुमार चौरासिय पर्सा क्षेत्र नं. ३बाट निर्वाचत नेपाली कांग्रेसका सभासद हुन्। विद्यार्थी अवस्थादेखि नै राजनीतिमा संलग्न चौरसिया २०४६ सालदेखि पार्टीगत रूपमा सक्रिय हुनुभएको हो। २०४८ सालको आम निर्वाचनमा नेपाली काङग्रेसले टिकट नदिएपछि सद्भावना पार्टी प्रवेश गरी सोही पार्टीको टिकटमा उनीले चुनाव लड्नुभएको थियो। निर्वाचनमा पराजित भएपछि नेपाली कांग्रेसमै फर्कनुभयो र काङ्ग्रेस उम्मेदवारका रूपमा २०५६ को आम चुनावमा पर्सा क्षेत्र नं. २बाट निर्वाचित हुनुभयो। पुनर्स्थापित संसदमा पनि उनी सक्रिय थिए। राजनीतिक यात्रामा दुई पटक गरेर तीन महीना जेल जीवन बिताएका चौरसिया २०५१ साल देखि नेपाली काङ्ग्रेस, पर्सा जिल्ला कार्यसमिति सदस्य रहँदै आउनुभएको छ।
त्रिभुवन बिश्वविद्यालयबाट राजनीतिशास्त्रमा स्नातक चौरसियाका १ छोरा र २ छोरी छन्। समाजसेवामा उनीको रुचि छ र विभिन्न सामाजिक क्रियाकलापमा सक्रिय रहँदै आउनुभएको छ। उनीका लेख-रचना विभिन्न पत्र-पत्रिकामा प्रकाशित हुँदै आएका छन्। यस अघि जनप्रतिनिधि भएर गरेको योगदानको कारणले यसपटक जनताले आफूलाई सभासदमा विजयी बनाएको उनीको ठहर छ। चौरसियाले संविधानसभामा गणतन्त्र संस्थागत गर्ने र समावेशी चरित्रको संविधान निर्माण गर्ने मुद्दा प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गर्नुभएको छ।
प्रारम्भिक जीवन

उहाँ पर्साको अमरपट्टीमा जन्मनुभयो र हुर्कनुभयो र आफ्नो प्राथमिक र माध्यमिक र उच्च शिक्षा मोतिहारी, बिहारमा पूरा गर्नुभयो।
क्यारियर

उहाँ तराई क्षेत्रका राजनीतिज्ञ हुनुहुन्छ। उहाँ प्रतिनिधि सभा को नेपाली कांग्रेस तर्फबाट नेपाली व्यवस्थापिकामा प्रतिनिधि हुनुहुन्छ।

उहाँ सन् १९९९, २००६ र २००७ मा नेपाली कांग्रेस बाट संसद हुनुहुन्थ्यो। उहाँले पर्सा जिल्ला, निर्वाचन क्षेत्र 2, वीरगन्ज नेपाल को प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्छ।
2001 मा, उहाँ सहायकको रूपमा नियुक्त हुनुभयो। शेरबहादुर देउवा को मन्त्रिपरिषद्मा नेपालको संघीय मामिला तथा स्थानीय विकासमन्त्री। उनले जनआन्दोलन (जनदोलन २) मा भाग लिए र कयौं पटक गिरफ्तार भए, ४ महिनाभन्दा बढी जेल बसे । चौरसिया पर्सा जिल्लाको पर्सा ३ र पर्सा २ बाट दुई पटक संविधानसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:सन् १९६५ मा जन्म
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५६–२०५९
सरस्वती चौधरी

सरस्वती चौधरी जनकपुर निवासी समानुपातिकतर्फ नेपाली काङ्ग्रेसबाट प्रतिनिधित्व गर्नुहुन्छ। संविधानसभामा महिला र पिछडिएको वर्गको मुद्दा उठाउन कटिवद्ध चौधरी नेपाली काङ्ग्रेसका महाधिवेशन प्रतिनिधि हुनुहुन्छ। २०३० सालमा विद्यार्थी राजनीतिबाट आफ्नो राजनीतिक यात्रा प्रारम्भ गरेकी ४८ वर्षीया चौधरीले धनुषा महिला सङ्घको अध्यक्ष, तरुण दलको सदस्य तथा जनकपुर उद्योग वाणिज्य सङ्घको निर्वाचित सदस्यको जिम्मेदारी सम्हालिसक्नु भएको छ। प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका क्रममा उहाँ पटक-पटक पकाउ पर्नुभएको छ।
तीन छोरा र एक छोरीकी आमा सरस्वती चौधरी राजनीति बाहेक पत्रकारितामा समेत संलग्न हुनुहुन्छ। उहाँ नेपाल पत्रकार महासङ्घको पार्षद रहिसक्नुभएको छ। अध्ययन र समाजसेवामा रुचि भएकी चौधरीका लेखरचना विभिन्न पत्रपत्रिकामा छापिदै आएका छन्। उहाँ नेपाल रेडक्रस,परिवार नियोजन सङ्घ र महिला सेवा आश्रम सँग समेत आवद्ध हुनुहुन्छ। सभासद चौधरीले धनुषामा स्थानीय स्कूलबाट माध्यमिक तहसम्मको शिक्षा हासिल गर्नुभएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
सूर्यमान गुरुङ

सूर्यमान गुरुङ

२०१४ सालको भद्र अवज्ञा आन्दोलनमा भाग लिएर राजनीतिक यात्रा शुरु गरेका ६४ वर्षीय सूर्यमान गुरुङ ताप्लेजुङ क्षेत्र नं. १बाट निर्वाचित नेपाली कांग्रेसका सभासद हुनुहुन्छ। उहाँले यस अघि २०५१ र २०५६ का संसदीय निर्वाचनहरूमा पनि सोही क्षेत्रबाट चुनाब लड्नुभएको थियो। हाल नेपाली काङ्ग्रेस, ताप्लेजुङ जिल्ला सभापति रहनुभएका गुरुङले पार्टी प्रशिक्षण विभाग सदस्य र आदिवासी-जनजाति संघको उपसभापतिको जिम्मेदारी सम्हालिसक्नुभएको छ। राजनीतिक संघर्षका क्रममा उहाँले पाँच वर्ष जेलमा र नौ वर्ष निर्वासनमा बिताउनुभएको छ। पूर्व राजा वीरेन्द्रको राज्याभिषेक ताका उहाँ अढाई वर्ष जेल पर्नुभएको थियो।
दार्जिलिङ, भारतबाट स्नातक तहसम्मको अध्ययन गरेका सभासद गुरुङ ३ छोरी र २ छोराका पिता हुनुहुन्छ। राजनीति बाहेक कृषि उहाँको पेशा हो भने अध्ययन रुचिको विषय। नेपाल रेडक्रस, नेपाल नेत्र-ज्योति सङ्घ लगायतका सामाजिक संघसंस्थामा आवद्ध गुरुङका लेखरचना पत्र‍-पत्रिकामा प्रकाशित हुँदै आएका छन्। आफ्नो राजनीतिक निष्ठा र आफूप्रति सबै जातको सदभावका कारणले आफू संविधानसभामा विजयी भएको बताउने गुरुङले राज्य पुनः संरचनामा सबै जातजातिको समावेशी प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने र सङ्घीयताका बारेमा वैज्ञानिक विश्लेषण गरी आधारहरूको किटान हुनुपर्ने मुद्दा प्रमुखतासाथ उठाउने संकल्प गर्नुभएको छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
सिता गुरुङ

सीता गुरुङ संविधान सभामा नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट पहाडी जनजाति महिलाको प्रतिनिधित्व गर्ने राजनितिज्ञ हुन्। १८ वर्षको उमेर देखि नै राजनीतिमा सक्रिय भएकी गुरुङले महिला शसक्तिकरण र महिलालाई संगठीत गरेका थिए। गुरुङ २०६२,६३को जनआन्दोलनमा १८ दिन हिरासतमा परेका थियो। नेपाली काँग्रेसको भातृ सङ्गठन नेपाल महिला संघकी जिल्ला सचिव गुरुङले उच्च माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन गरेका छन्।
यो पनि हेर्नुहोस्

*नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
सावित्री सिंह

सावित्री सिंह

समानुपातिकतर्फ नेपाली कांग्रेसका सभासद ४४ वर्षीया सावित्री सिंह रूपन्देही, असुरैनाका बासिन्दा हुनुहुन्छ। सामाजिक वातावरणका कारण राजनीतितर्फ आकर्षित भएकी सिंह २०५४ सालदेखि राजनीतिमा सक्रिय हुनुहुन्छ। "लो प्रोफाइल"मा रहेर क्रियाशील हुन रुचाउने साबित्री सिंहले संसदीय निर्वाचनहरूमा उम्मेदवारका रूपमा भाग लिनुभएको छैन। पूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको प्रत्यक्ष शासनकालमा भएको प्रतिगमन विरोधी आन्दोलनमा सक्रिय रहँदा उहाँ पटक-पटक पक्राउ परी हिरासतमा रहनुभएको छ। महिलाले आफ्नो हक-अधिकार र राज्यबाट न्याय नपाएसम्म देश विकासको सपना सपनामै सीमित रहने उहाँको मान्यता छ।
पाँच कक्षासम्म मात्र अध्ययन गरेकी सभासद सिंह दुई छोरीकी आमा हुनुहुन्छ। राजनीति बाहेक कृषि उहाँको पेशा हो भने समाजसेवा रुचिको विषय। समाजसेवा जुनसुकै प्रकारले गर्न सकिन्छ भन्ने धारणा राख्‍ने सभासद सिंहले व्यक्तिगत रूपमा र संघसंस्थाको माध्यमबाट समाजहितका कार्यहरू गर्दै आउनुभएको छ। संविधानसभामा उहाँले उठाउन चाहेका मुख्य दुई मुद्दा हुन् - क. महिला हक-अधिकारको पूर्ण ग्यारेन्टी, ख. राज्यका सबै अंगमा ३३ प्रतिशत महिला सहभागिताको सुनिश्‍चितता।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
उमाकान्त चौधरी

उमाकान्त चौधरी एक नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व खानेपानी मन्त्री हुन्। उनी प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४मा, नेपाली काङ्ग्रेसको तर्फबाट बारा १बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए।

उनी २०६० सालमा कृषि तथा सहकारी राज्यमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए। वि.सं २०६५ मा उनी स्वास्थ्य मन्त्री बनेका थिए। उनी बारा १ बाट निर्वाचित भएका थिए।
निर्वाचनको इतिहास

प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७४
आम निर्वाचन २०५६

{| class="wikitable"
! colspan="4" |बारा १
|-
! colspan="2" |दल
!उम्मेदवार
!मत
|-
| style="background-color:" |
|नेपाली काङ्ग्रेस
|उमाकान्त चौधरी
|२३,६०१
|-
| style="background-color:" |
|नेकपा (एमाले)
|मुकुन्द न्यौपाने
|२०,६४६
|-
| style="background-color:yellowgreen" |
|नेपाल सद्भावना पार्टी
|परमानन्दप्रसाद यादव
|४,८९०
|-
| style="background-color:indianred" |
|नेकपा (माले)
|छविलाल उप्रेती
|२,३६३
|-
| style="background-color:gold" |
|राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
|राजनारायण साह तेली
|२,१३६
|-
|
| colspan="2" |अन्य
|५५३
|-
| colspan="3" |अवैध मत
|१,३४०
|-
! colspan="2" |नतिजा
! colspan="2" |नेपाली काङ्ग्रेस विजयी
|-
| colspan="4" |स्रोत: निर्वाचन आयोग
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालका स्वास्थ्य मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका खानेपानी मन्त्रीहरू
उमा अधिकारी

उमा अधिकारी नेपाली काग्रेसकी केन्द्रीय सदस्य महिला कोटाबाट संविधान सभा सदस्यमा विजयी हुनुभएको हो। केराबारी गाविस गोरखामा जन्मिएकी ५४ वर्षीया अधिकारी आफुले विगतमा पार्टीमा गरेको योगदानको कदर गर्दै पार्टीले संविधान सभाषदमा विजयी गराएको बताउनुहुन्छ।

२०२५ सालमा नेपाली काग्रेसका संस्थापक नेता वि पी कोइरालाको व्यक्तित्वबाट प्रभावित भएर नेपाल विद्यार्थी संघको साधारण सदस्यता लिएर अधिकारी राजनीतिमा आउनुभएको हो। अधिकारी नेपाल विद्यार्थी संघको केन्द्रीय सदस्य र नेपाल महिला संघको निर्वाचित प्रथम अध्यक्ष पनि हुनुभयो।

आमा स्वर्गीय लक्ष्मी देवी रेग्मी र खडानन्द रेग्मीकी छोरी उमा शिक्षाशास्त्रमा स्नातकोत्तर उतिर्ण हुनुहुन्छ। महेन्द्र विद्या भुषण विजयी अधिकारीले ८ वर्ष प्राध्यापन पेशा अगाल्नुभएको थियो। पटक पटक गरी पचायतकालमा तीन वर्ष जेल जीवन विताएकी अधिकारीका श्रीमान् प्राध्यापक यज्ञ प्रसाद अधिकारी र एक छोरा छन्।

अन्तरिम व्यवस्थापिका संसदकी सदस्य अधिकारी २०४८ सालमा पर्वत क्षेत्र नम्बर दुईबाट नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित हुनुभएको थियो भने २०५१ सालमा सोही क्षेत्रमा पराजित हुनुभयो। उहाँ महिला हक अधिकारको लागि विभिन्न पार्टी भित्र संघर्ष गर्ने महिलाहरू सम्मिलित अन्तरपार्टी महिला सञ्जालको अध्यक्ष पनि हुनुहुन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
आमोदप्रसाद उपाध्याय

मोरङ, आमगाछीका पुराना राजनीतिकर्मी आमोदप्रसाद उपाध्याय मोरङ क्षेत्र नं. १बाट निर्वाचित नेपाली कांग्रेसका सभासद हुनुहुन्छ। आधा शताब्दी अघि राजनीति शुरु गरेका ७४ वर्षीय उपाध्याय २०५६ सालको संसदीय निर्वाचनमा समेत सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित हुनुभएको थियो। उहाँ पुनर्स्थापित व्यवस्थापिका-संसदमा समेत क्रियाशील हुनुहुन्थ्यो। २०५१ सालमा राष्‍ट्रिय सभा सदस्य भएका उपाध्याय २०५६ देदि २०५८ सालसम्म शिक्षा तथा खेलकूद मन्त्री रहनुभयो। राजनीतिक संघर्षका क्रममा पटक-पटक पक्राउ परी जेल जीवन बिताएका उपाध्यायले निर्वासित जीवन समेत बिताउनुभएको छ। हाल उहाँ नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय आमन्त्रित सदस्य हुनुहुन्छ।
भारतबाट राजनीतिशास्त्रका स्नातक उपाध्याय दुई छोरा, एक छोरीका पिता हुनुहुन्छ। समाजसेवा र अध्ययनमा विशेष रुचि राख्‍ने उहाँका लेख-रचना लामो समयदेखि विभिन्न पत्रपत्रिकामा प्रकाशित हुँदै आएका छन्। जनतासँगको निकट सम्बन्ध र नेपाली कांग्रेसको समाजवाद तथा बहुदलीय लोकतन्त्रप्रतिको प्रतिबद्धताले आफूलाई संविधानसभा निर्वाचनमा विजयी बनाएको उहाँको आकलन छ। सभासद उपाध्यायले संविधानसभामा प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गरेका प्रमुख दुई मुद्दा हुन् - क. सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र संस्थागत गर्ने, ख. राज्यको पुनः संरचना गर्ने।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाली काङ्ग्रेसका राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:विराटनगरका मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९३६ मा जन्म
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:कोइराला परिवार
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:नेपालको पहिलो संविधान सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०५६–२०५९
श्रेणी:नेपाली हिन्दुहरू
श्रेणी:नेपाली कार्यकर्ताहरू
ओम प्रकाश शर्मा

ओम प्रकाश शर्मा पर्सा, आदर्शनगरका ४१ वर्षीय समानुपातिकतर्फ नेपाली कांग्रेसका सभासद हुनुहुन्छ। २०३६ सालमा बाल काङ्ग्रेस खोलेर राजनीतिमा प्रवेश गरेका शर्मा यसबीच व्यापारमा पनि संलग्न रहेकाले राजनीतिमा कम सक्रिय रहनुभयो। हाल नेपाली काङ्ग्रेस, पर्साका आमन्त्रित सदस्य रहेका शर्मा नेपाल उद्योग वाणिज्य सङ्घ (पर्सा) का सचिव हुनुहुन्छ। उहाँ पर्सा तेक्वान्दो संघका अध्यक्ष र पर्सा भारोत्तोलन संघका कोषाध्यक्ष समेत हुनुहुन्छ। खेलकुदमा रुचि राख्‍ने सभासद ओम प्रकाश शर्मा तेक्वान्दो खेलाडी हुनुहुन्छ, २० वर्षदेखि निरन्तर तेक्वान्दो खेल्दै आउनुभएको छ।
आइ.कम. सम्म अध्ययन गरेका शर्मा २ छोरी र १ छोराका पिता हुनुहुन्छ। उहाँ २ वटा कारखाना डी.बी.इन्डस्ट्रिज र पराग इन्डस्ट्रिजका मालिक समेत हुनुहुन्छ। सैद्धान्तिक आस्था, पार्टीको नीति, उद्योगी-व्यापारी वर्गसँगको निकटता तथा आफ्नो लगनशील स्वभावले आफूलाई संविधानसभामा पुर्‍याएको शर्माको आकलन छ। संविधानसभामा उहाँले प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गरेका प्रमुख दुई मुद्दा हुन्- क. उद्योग-व्यवसाय सञ्चालनको निम्ति राम्रो वातावरणको सृजना, शान्ति प्रक्रियालाई तार्किक निष्कर्षमा पुर्‍याउनु।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:मधेश प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:वीरगन्जका मानिसहरू
गणेशबहादुर खड्का

गणेश बहादुर खड्का

नेपाली कांग्रेसका दैलेख जिल्ला सभापति गणेश बहादुर खड्का सोही जिल्लाको क्षेत्र नं. १ बाट निर्वाचित सभासद हुनुहुन्छ। २०२५ सालदेखि राजनीतिमा सक्रिय ६६ वर्षीय खड्का २०४८ र २०५१ का संसदीय निर्वाचनहरूमा पनि सोही क्षेत्रबाट चुनिनुभएको थियो। २०२७ देखि २०३० सम्मका पार्टीको जिल्ला उपसभापति र २०३३ देखि २०४८ सम्म सभापति रहिसक्नुभएका खड्काले २०३४,२०३७ र २०४२ सालमा गरी पञ्चायतकालमा तीन वर्ष जेल जीवन बिताउनुभएको छ। उहाँले संसदको लेखा समितिको सदस्य र भौतिक योजना तथा निर्माण एवं यातायात मन्त्रीको जिम्मेदारी समेत सम्हालिसक्नुभएको छ। नेपालका राजनितिक कर्मिहरूको भिडमा आफ्नो क्षेत्रमा राम्रो विकास गर्ने नेताको रूपमा पनि उहाँ चिनिनुहुन्छ। उहाँकै पालामा दैलेख जिल्लामा मोटर बाटो र विजुली बत्ती पुगेको थियो।
माध्यमिक तह सम्मको शिक्षा हासिल गरेका खड्का चार छोरी र दुई छोराका पिता हुनुहुन्छ। समाजसेवामा उहाँको विशेष रुचि छ र विभिन्न सङ्घ संस्था मार्फत एवं व्यक्तिगत तवरमा पनि समाजसेवा गर्दै आउनुभएको छ। पार्टीको विचार र जनता सँगको निकट सम्वन्धले आफूलाई संविधानसभामा पुर्‍याएको उहाँ बताउनुहुन्छ। सिद्धान्तमा दृढ र लगनशील मानिने सभासद खड्काले संविधानसभामा प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गरेका दुई मुद्दा हुन्- क. सङ्घीय संरचनाको उपयुक्त र वैज्ञानिक आधार कोर्ने, ख. राज्यमा पिछडिएको क्षेत्र र वर्गको समान प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
कुमार राई

कुमार राईले आफ्नो राजनीति कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्य भएर सुरू गर्नु भएको हो। काठमाडौंंको सरस्वती क्याम्पसमा स्तवन्त विद्यार्थी युनियनको राजनीतिमा २०२६ सालमा लागेपछि राई राजनीतिसँग नजीकिएको हो।

उहाँ २०४२ सालमा नेपाली कांग्रेससँग नजिकहुनुभएको हो। कम्युनिस्ट पार्टीको भन्दा कांग्रेसको आर्थिक एजेन्डा राम्रो भएकाले आफू कांग्रेसमा लागेको राईले बताउनुभयो।

परिवारमा किराँत भाषा बोल्ने राईको भोजपुरमा सुन्तला खेति छ। २०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनका बेला राई तीन महिना भन्दा बढी जेल पर्नुभएको छ। त्यस अगाडि करिब दुई वर्ष जेल जीवन बिताएको राईले बताउनुभयो। २०५१ र २०५६ सालको प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा पनि राईले भाग लिनुभएको थियो। उहाँ पहाडी जनजातिको तर्फबाट संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्दै हुनहुन्छ। राजनीतिक पुस्तक पढ्ने र आफ्ना नेपालको पूर्वी पहाडी क्षेत्रमा विकास ल्याउने उहाँको योजना छ।

राजनीति र अर्थशास्त्रमा स्नातक राईका दुई श्रीमती हुनुहुन्छ। प्रजातन्त्रलाई संस्थागत रूपमा संविधानमा लेख्ने र शान्ति देशमा ल्याउने संविधान सभामा उहाँले उठाउने प्रमुख दुई एजेन्डा हुन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
केशवकुमार बुढाथोकी

केशव कुमार बुढाथोकी झापा क्षेत्र नं.५बाट निर्वाचित नेपाली कांग्रेसका सभासदले आफ्नो राजनीतिक जीवन चार दशक भन्दा अघि, २०२४ सालमा, विद्यार्थी आन्दोलन मार्फत शुरु गर्नुभएको हो। विद्यार्थी आन्दोलनका क्रममा आफ्ना दाइ, मामाहरू निर्वासनमा गएपछि त्यसबाट प्रेरित भई प्रजातान्त्रिक आन्दोलनमा लागेको बताउने ६३ वर्षीय बुढाथोकीले यस क्रममा नौ महिना जेल जीवन बिताउनुभएको छ। पञ्चायतमा लागेर युवक सङ्गठनको झापा जिल्ला सभापति हुँदै राष्ट्रिय पञ्चायतमा समेत विजयी बुढाथोकीलाई बहुदलको वकालत गरेको कारण राजा वीरेन्द्रले राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्यबाट निष्कासित गरेका थिए। २०५१को संसदीय निर्वाचनमा झापा क्षेत्र नं. ७बाट नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार बुढाथोकी हाल सो पार्टीको झापा जिल्ला सह-सभापति हुनुहुन्छ।
भारत, दार्जीलिङबाट अङ्ग्रेजीमा स्नातक केशवकुमार बुढाथोकीका दुई छोरा र दुई छोरी छन्। राजनीति बाहेक अर्को पेशा नभएका उहँको अध्ययन र समाजसेवामा विशेष रुचि छ। अनवरत जनता सँग रहेर उनीहरूको सुखदुःखमा सहभागी भएकाले जनताले आफूलाई संविधानसभामा पुर्‍याएको बताउने बुढाथोकीले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र संस्थागत गर्ने र समावेशी राज्य निर्माण गर्ने मुद्दालाई संविधानसभामा प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गर्नुभएको छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू