JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

ਹਿੰਦ-ਈਰਾਨੀ ਸ਼ਾਖਾ ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਤਮ ਵਰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀਆਂ ਦੋ ਉਪਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ:

*ਹਿੰਦ-ਆਰੀਆ ਉਪਸ਼ਾਖਾ: ਜੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ, ਰੋਮਾਨੀ, ਮਰਾਠੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ, ਆਦਿ।
*ਈਰਾਨੀ ਉਪਸ਼ਾਖਾ: ਇਸ ਉਪਸ਼ਾਖਾ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ ਅਵੇਸਤਾ (ਪਾਰਸੀਆਂ ਦੀ ਧਰਮਭਾਸ਼ਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫ਼ਾਰਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ: ਫ਼ਾਰਸੀ, ਬਲੋਚੀ, ਦਾਰੀ, ਪਸ਼ਤੋ, ਆਦਿ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ
ਬਲੋਚੀ ਭਾਸ਼ਾ

ਬਲੋਚੀ (بلوچی) ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਪੂਰਬੀ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਸਣ ਵਾਲੇ ਬਲੋਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਵੇਸਤਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਝਲਕ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਕਰੀਬ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਈਰਾਨ, ਪੂਰਬੀ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ ਜਾਣੀ ਕੁਰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵੀ ਬਲੋਚੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕੁੱਝ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 80 ਲੱਖ ਲੋਕ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦ-ਈਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ
ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ

ਕਿਸਨ ਬਾਬੂਰਾਓ "ਅੰਨਾ" ਹਜ਼ਾਰੇ (, ; (ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1937) ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। 1992 - ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿਲਾਉਣ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਢਲੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਧਰ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਹਜ਼ਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਜ਼ ਲਈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਰੰਭਕ ਜੀਵਨ

ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੂਨ 1937 (ਕੁਝ ਸਰੋਤ 15 ਜਨਵਰੀ 1940 ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਹਿਮਦਨਗਰ ਦੇ ਭਿੰਗਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਮਰਾਠਾ ਕਿਸਾਨ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬੂਰਾਓ ਹਜਾਰੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀਬਾਈ ਹਜਾਰੇ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਿਆ। ਪਿਤਾ ਮਜਦੂਰ ਸਨ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਦਾਦਾ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਭਿੰਗਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਂਜ ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਅਹਿਮਦ ਨਗਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਰਾਲੇਗਨ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਦਾਦਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅੰਨਾ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਰਾਲੇਗਨ ਆ ਗਿਆ। ਅੰਨਾ ਦੇ ਛੇ ਭਰਾ ਹਨ। ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਤੰਗੀ ਦਾ ਆਲਮ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਨਾ ਦੀ ਭੂਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਲੈ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਤਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਪਰਵਾਰ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਦਾਦਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਫੁਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ 40 ਰੁਪਏ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਖੋਲ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਲੇਗਨ ਤੋਂ ਸੱਦ ਲਿਆ।
ਸਰਗਰਮੀਆਂ

ਅੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿ ਹਮਾਇਤੀ ਘੇਰਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ‘ਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1937
ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ

ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ (, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੀਨਾ-ਪਨਾਹ ਨਗਰ ਦਾ ਆਂਤਰਿਕ ਕਿਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਲੇ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ 1538 ਤੋਂ 1545 ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਲੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਦਵਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੀਵਾਰਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਸਜਦ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਲੀ ਅਸ਼ਟਭੁਜੀ ਖੰਭਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਿਲਾ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੈ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ


File:West Gate.jpg|ਮਗ਼ਰਿਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਯਾਨੀ ਬੜਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮੌਜੂਦਾ ਅਹਿਮ ਐਂਟਰੀ
File:Lake outside Purana Qila, New Delhi.jpg|ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲਾ ਦੇ ਬਾਹਰ ਝੀਲ
File:Step Well - Baoli.JPG|ਬਾਉਲ਼ੀ
File:Purana Qila, Delhi.JPG|ਬੜੀ ਬਾਹਰੀ ਦੀਵਾਰ
File:Central iwan of Qila-i-Kuhna mosque, Purana Qila.jpg|ਕਲਾ-ਏ-ਕੁਹਨਾ ਮਸਜਿਦ (ਐਂਟਰੀ)
File:Qila-i-Kuhna back of mosque, Purana Qila, Delhi.jpg|ਕਲਾ-ਏ-ਕੁਹਨਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ
File:North Gate, or Talaqi Darwaza.jpg|ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
File:North Gate interior.jpg|ਉੱਤਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
File:South Gate1.jpg|ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ
File:Khairul Manazil, Purana Qila, Delhi.jpg|ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖ਼ੈਰਉਲ ਮਨਾਜ਼ਲ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਮਦੱਰਸਾ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਿਲੇ
ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਟਕ

ਕਿਲਾ ਅਟਕ, ਅਟਕ ਖ਼ੁਰਦ (ਅਟਕ ਕਦੀਮ) ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਤੇ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ 1581 ਤੋਂ 1583 ਦੌਰਾਨ ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਨੇ ਖ਼ੁਆਜਾ ਸ਼ਮਸ ਉੱਦ ਦੀਨ ਖ਼ਵਾਫ਼ੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

ਅਕਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਲੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਸ ਵਕਤ ਆਇਆ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੌਤੇਲੇ ਭਾਈ ਮਿਰਜ਼ਾ ਹਕੀਮ (ਕਾਬਲ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ) ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਦ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਕਤ ਅਕਬਰ ਨੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਦਫ਼ਾਈ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਪੇਸ਼-ਏ-ਨਜ਼ਰ ਕਿਲੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ 30 ਮਈ 1581 ਨੂੰ ਕਿਲਾ ਅਟਕ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਬੂ-ਅਲ-ਫ਼ਜ਼ਲ ਨੇ ਅਕਬਰ ਨਾਮਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:
﻿ਮੁੱਕਨੂਨ ਜ਼ਮੀਰ ਜਹਾਨ ਆਰਾ, ਆਨ ਬੂਦ ਕਿ ਚੂੰ ਮਰਕਬ ਹੁਮਾਯੂੰ ਬਾ ਆਨ ਹਦੂਦ ਰਸਦ ਹਸਾਰੀ ਆਲੀ ਇਮਾਰਤੀ ਯਾਬਦ। ਵਦਰੀਨ ਵਲ਼ਾ ਆਨ ਜਾਈਕਾ ਦੂਰ ਬਨਿਆਨ ਗੁਜ਼ੀਦਾ ਬੋਦਨਦ। ਪਚਸ਼ਮ ਹਕੀਕਤ ਪਜ਼़ੋਹ ਪਸੰਦੀਦਾ ਆਮਦ। ਪਾਨਜ਼ ਦਹਮ ਖ਼ੋਰਦਾਰ ਬੂਦ, ਇਜ਼ ਗਸ਼ਤਨ ਦੁਪਹਿਰ ਵ ਦੋ ਘੜੀ ਬਦਸਤ ਮੁਕੱਦਸ ਬੁਨਿਆਦ ਨਹਾਦਾ। ਬਦਾਨ ਨਾਮ ਅਖ਼ਤਸਾਸ ਦਾਦੰਦ ਚੁਨਾਂਚਿ ਦਰ ਅਕਸਾਐ ਮਸ਼ਰਕੀ ਮਮਾਲਿਕ ਕਲਈ ਐਸਤ ਕਿ ਨਾਮ ਆਨ ਕਟਕ ਬਨਾਰਸ। ਵਬਾਦ ਅਹਿਤਮਾਮ ਖ਼ੁਆਜਾ ਸ਼ਮਸ ਉੱਦ ਦੀਨ ਖ਼ਵਾਫ਼ੀ (ਕਿ ਦਰੀਨ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਅਜ਼ ਬੰਗਾਲਾ ਆਮਦਾ ਬੂਦ) ਕਰਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ। ਦਰ ਅਨਦਕ ਫ਼ਰਸੁੱਤੀ ਬਹਿਸਨ ਅੰਜਾਮ ਰਸੀਦ। ਮਿਆਨ ਵਲਾਇਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵ ਕਾਬਲਸਤਾਨ ਬਰਜ਼ਖ਼ ਸ਼ਗਰਫ਼ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਯਾਫ਼ਤ ਵ ਸਰਮਾਇਆ ਫ਼ਰਮਾਨ ਪਜ਼ੀਰੀ ਗਰਦਨ ਕਿਸਾਨ ਆਨ ਹਦੂਦ ਸ਼ੁੱਦ। ਆਰਜ਼ੂ ਮਨਦਾਨ ਮਾਇਆ ਰਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਰੋਜ਼ੀ ਪਦੀਦਆਮਦ ਵ ਖੋਹ ਸੱਤਾ ਦਾਰਾਨ ਰਾਬਜ਼ਾਅਤ ਇਤਮੀਨਾਨ ਸਰਅੰਜਾਮ ਯਾਫ਼ਤ ਵ ਜਹਾਨ ਨੂਰ ਦਾਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰਰਾ ਐਮਨੀ ਰਵੀ ਦਾਦ'
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਿਲੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਲ੍ਹੇ
ਪਤਰਸ ਬੁਖਾਰੀ

﻿ਸੱਯਦ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ (ਉਰਦੂ: ) (ਕਲਮੀ ਨਾਮ ਪਤਰਸ ਬੁਖ਼ਾਰੀ - )ਹਿਲਾਲ-ਏ-ਇਮਤਿਆਜ਼, (1 ਅਕਤੂਬਰ 1898, ਪਿਸ਼ਾਵਰ – 5 ਦਸੰਬਰ 1958, ਨਿਊਯਾਰਕ)ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਹਾਸਰਸ ਲੇਖਕ, ਐਜੂਕੇਟਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

﻿ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਬੁਖ਼ਾਰੀ 1 ਅਕਤੂਬਰ 1898ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਿਦ ਸੱਯਦ ਅਸਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਸ਼ਾਹ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦੇ ਮੁਣਸ਼ੀ ਸਨ। ਆਰੰਭਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਨਬ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਐਮ ਏ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ (ਰਾਵੀ) ਦਾ ਐਡੀਟਰ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਐਮ ਏ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਦ ਉਹ ਇੰਗਲਿਸਤਾਨ ਜਾ ਕੇ ਕੈਂਬਰਿਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਮਜ਼ਹਰ ਉਲ ਇਸਲਾਮ

ਮਜ਼ਹਰ ਉਲ ਇਸਲਾਮ () (ਜਨਮ 4 ਅਗਸਤ 1949) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਿਆਰ, ਦਰਦ, ਆਨੰਦ, ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਥੀਮ ਮੇਲ ਕੇ ਬਣੀਆਂ ਹਨ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਮੁਹੱਬਤ ਮੁਰਦਾ ਫੂਲੋਂ ਕੀ ਸਿੰਫ਼ਨੀ (ਨਾਵਲ, 1999)
*ਐ ਖ਼ੁਦਾ: ਆਂਸੂਉਂ ਕੇ ਫੂਲੋਂ ਕੇ ਮੌਸਮ ਮੇਂ ਆਂਖੇਂ ਕਿਉਂ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਜਾਤੀ ਹੈਂ (1999)
*ਬਾਤੋਂ ਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਮੇਂ ਭੀਗਤੀ ਲੜਕੀ (1994)
*ਮੈਂ ਆਪ ਔਰ ਵੋਹ (1992)
*ਖ਼ਤ ਮੇਂ ਪੋਸਟ ਕੀ ਹੁਈ ਦੋਪਹਿਰ
*ਘੋੜੋਂ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ ਅਕੇਲਾ ਆਦਮੀ
*ਹਰਾ ਸਮੁੰਦਰ (ਪੰਜਾਬੀ)
*ਬੋਲੀਆਂ (ਤਰਜਮਾ)
*ਫ਼ੋਕਲੋਰ ਕੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ (ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ)
*ਲੋਕ ਪੰਜਾਬ (ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ)
*ਦੁਆ: ਦੁੱਖ ਔਰ ਮੁਹੱਬਤ ਕੇ ਮੋਸਮੋਂ ਕਾ ਫੂਲ
*ਗੁੜੀਆ ਕੀ ਆਂਖ ਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋ ਦੇਖੋ (ਕਹਾਣੀਆਂ)
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*BY: MAZHAR-UL-ISLAM
*ਮਜ਼ਹਰ ਉਲ ਇਸਲਾਮ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1949
ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਕੀਲ

ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਕੀਲ ( ALA-LC: ; 12 ਮਾਰਚ 1942 – 2 ਮਾਰਚ 2013) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਕਵਿਤਰੀ ਸੀ। ਸ਼ਬਨਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਤਨਕੀਦੀ ਮਜ਼ਾਮੀਨ, 1965 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਸ਼ਬਨਮ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਮਾਰਚ 1942 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਈਦ ਆਬਿਦ ਅਲੀ ਆਬਿਦ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਤਬਸਮ ਤੇ ਫ਼ੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਵਰਗੇ ਨਾਮਵਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਉਹ ਕਿੰਨਰਾਈਡ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਓਰੀਐਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕਵੀਨਜ਼ ਮੈਰੀ ਕਾਲਜ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਲਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲਾਹੌਰ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਸਰਕਾਰੀ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ, ਕੋਇਟਾ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਫੈਡਰਲ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਐਫ-7/2 ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

1967 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਈਦ ਸ਼ਕੀਲ ਅਹਿਮਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਜੋ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਨੌਕਰ ਸੀ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ ਵਕਾਰ ਹਸਨੈ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਜਹਾਂਜ਼ੇਬ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਮਲਹਾਤ ਅਵਾਨ ਸੀ।

ਸ਼ਬਨਮ ਦੀ 2 ਮਾਰਚ, 2013 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਨਮਾਜ਼-ਏ-ਜਨਾਜ਼ਾ 3 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਐਫ -11 ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਾ ਪਰਵੇਜ਼ ਅਸ਼ਰਫ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੋਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ

ਹੇਠਾਂ ਸ਼ਬਨਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ:

* ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ, 2005
* ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ - ਹਮਦਰਦ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ, 1994
* ਬੋਲਾਨ ਅਵਾਰਡ (ਸ਼ਬਜਾਦ - ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ), 1988
* ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉੱਘੀ ਔਤਾਂ ਲਈ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਮੁਬੰਸ਼ੀਰਾ ਨਸਰੀਨ, ਉਰਦੂ ਵਿਭਾਗ, ਐਨ.ਯੂ.ਐਮ.ਐਲ. ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਕੀਲ ਦੀ ਸ਼ਾਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸ਼ੈਰੀ (ਰਿਸਰਚ ਪੇਪਰ) (2000)
* ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ
* ਲਾਈਫ ਮੈਂਬਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ
* ਮੈਂਬਰ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਚੈਨਲ 3
* ਮੈਂਬਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਕਮੇਟੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਕਾਦਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਜ਼
* ਮੈਂਬਰ ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਬੋਰਡ, ਲਾਹੌਰ
* ਮੈਂਬਰ ਜਿਊਰੀ (ਅਵਾਰਡ) ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ.ਸੀ. ਪਰਵੀਨ ਸ਼ਕੀਰ ਟਰੱਸਟ ਅਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਲੈਟਰਜ਼ ਹਿਜਰਾ ਅਵਾਰਡ
* ਭਾਹਾ-ਉਦ-ਦੀਨ ਜ਼ਕਰੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਰਿਸਰਚ ਪੇਪਰ: ਸ਼ਬਨਮ ਸ਼ਕੀਲ ਕੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਔਰ ਫਨ (ਐਮ. ਫਿਲ)
* ਲਾਹੌਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਗਿਆਨ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. ਆਨਰਜ਼ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ
ਸ਼ਾਹ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇਹਲਵੀ

ਸ਼ਾਹ ਅਬਦੁਲਾ ਉਰਫ ਸ਼ਾਹ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇਹਲਵੀ (1743–1824, ਉਰਦੂ:) ਸ਼ੁਰੂ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਫ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਕਸ਼ਬੰਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਾਦਰੀ ਅਤੇ ਚਿਸ਼ਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸੂਫ਼ੀ ਮਾਸਟਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨ

ਸ਼ਾਹ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਲੀ ਦੇਹਲਵੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਨਵ ਉਮਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਵਾਲਿਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦ ਅਲਤੀਫ਼ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਵਾਲਿਦ ਸਾਹਿਬ ਬਜ਼ਾਤ-ਏ-ਖ਼ੁਦ ਕਾਦਰੀਆ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾਲ ਤਾਅਲੁੱਕ ਰਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੀਰ ਤੇ ਮੁਰਸ਼ਦ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਸਨ ਲੇਕਿਨ ਉਸਦੇ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਪਿਤਾ) ਦਾ ਇੰਤਕਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ
ਲਸੋਈ

ਲਸੋਈ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਲਾਕ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਹੈ | ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ | ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਇਹ ਜਿਲਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ | ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਹੱਦ ਸੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਇਹ ਕਾਫੀ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਲਸਾੜਾ,ਰੁੜਕੀ, ਦੁੱਗਰੀ, ਜ਼ੁਲਮਗੜ੍ਹ, ਹਨ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਘੁੱਗ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ "ਪਵਿੱਤਰ ਲਸੋਈ ਵੀ ਏਸੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਢਾਡੀ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਲਸੋਈ ਹੋਏ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਪਾਕ, 1965 ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਰਮੀ ਨੰ: 4441307 ਸਿਪਾਹੀ ਸੁਰਜਨ ਸਿੰਘ 1 ਸਿੱਖ ਲਾਈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੇਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਸ

ਖਪਤਕਾਰ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿਵਸ ਜਾਂ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤਾਂ ਹੀ ਹੈ ਜੇ ਕਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਜਿਨਾਂ ਸਮਾਂ ਉਹ ਜਾਗਰੂਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਖਪਤਕਾਰ ਕੋਣ?

ਖਪਤਕਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਭੋਜਨ, ਕਪੜੇ, ਕਾਰ ਜਾਂ ਟੀਵੀ। ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਡ੍ਰਾਈ ਕਲੀਨਿੰਗ, ਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁਰੰਮਤਾਂ ਜਾਂ ਰੈਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ। ਜੋ ਕਰਿਆਨੇ ਦਾ ਸਮਾਨ ਖਰੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਖੋਲਦਾ ਹੈ, ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਸੇਵਾ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਟੈਕਸਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖਪਤਕਾਰ ਹੈ।
ਖਪਤਕਾਰ ਦੇ ਫਰਜ

ਖਪਤਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਫਰਜ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਤੋਂ ਵਸਤੂ ਖਰੀਦਣ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਬਿੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬਿੱਲ ਹੀ ਉਸ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਕਲੇਮ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਧਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਵਸ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਕਨੂੰਨ ਉਨੀ ਦੇਰ ਤਕ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਜਿਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਗਾਹਕ ਖੁਦ ਸੁਚੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਈਸ ਦਿਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਹਰ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਸਾਡਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਹੱਕ ਮਿਲੇਗਾ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਨੂੰਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਵਾਗੇ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ਵ ਦਿਵਸ
ਗਿਰੀਲਾਲ ਜੈਨ

ਗਿਰਿਲਾਲ ਜੈਨ (1924 – 19 ਜੁਲਾਈ, 1993) ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਨ 1978 ਤੋਂ ਸੰਨ 1988 ਤੱਕ ਟਾਈਮਸ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਨ 1989 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਗਿਰੀਲਾਲ ਜੈਨ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਲੀ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਮੀਲ (80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੂਰ ਦਿਹਾਤੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਬੈਚੂਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਜੈਨ ਨਾਲ 1951 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਜੈਨ ਅਤੇ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਸੰਧਿਆ ਜੈਨ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਬੇਟਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਨੀਲ ਜੈਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਤੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੈਂਡਰਡ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡੀਟਰ ਦੇ ਐਡੀਟਰ ਰਾਏ ਸਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮੋਲਡ ਵਿਚਲੀ ਕਾਸਟ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ ਹਨ।

19 ਜੁਲਾਈ 1993 ਨੂੰ 69 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਹਰੀ ਸੰਪਰਕ

* http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE6DF1F3DF935A15754C0A965958260
* http://www.bharatvani.org/books/ayodhya/apex1.htm


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੂਤਵ
ਭਿਕਿਆਸੈਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਭਿਕਿਆਸੈਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀਨਾ
|58087
|52.68
|4130
|
|-
|2002
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਿਸ਼ਟ
|58825
|45.37
|2210
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:INC text:"ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਿਸ਼ਟ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀਨਾ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਧਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਧਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਗੋਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਟ
|122988
|67.61
|10761
|
|-
|2002
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰਾ ਦੁਰਗਾਪਾਲ
|99611
|53.78
|549
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:INC text:"ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰਾ ਦੁਰਗਾਪਾਲ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਗੋਵਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਿਸ਼ਟ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਯਸ਼ਪਾਲ ਆਰੀਆ
|70796
|65.07
|10984
|
|-
|2002
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਯਸ਼ਪਾਲ ਆਰੀਆ
|68518
|52.45
|1424
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:INC text:"ਯਸ਼ਪਾਲ ਆਰੀਆ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:INC text:"ਯਸ਼ਪਾਲ ਆਰੀਆ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਕਾਂਡਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਕਾਂਡਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center"| ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਭੌਰਿਆਲ
|57018
|63.31
|2103
|
|-
|2002
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਉਮੀਦ ਸਿੰਘ ਮਜੀਲਾ
|49795
|59.08
|1032
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:INC text:"ਉਮੀਦ ਸਿੰਘ ਮਜੀਲਾ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਭੌਰਿਆਲ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਨੰਦਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਨੰਦਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="grey"|
|align="left"|ਆਜ਼ਾਦ
|align="left"|ਰਾਜੇਂਦਰਾ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ
|63518
|64.25
|1790
|
|-
|2002
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਮਹਿੰਦਰ ਭੱਟ
|55389
|59.35
|1631
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਮਹਿੰਦਰ ਭੱਟ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:OTH text:"ਰਾਜੇਂਦਰਾ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਪਿੰਡਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਪਿੰਡਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਗੋਵਿੰਦ ਲਾਲ
|67484
|54.29
|3133
|
|-
|2002
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਗੋਵਿੰਦ ਲਾਲ
|56521
|51.4
|1798
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਗੋਵਿੰਦ ਲਾਲ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਗੋਵਿੰਦ ਲਾਲ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਹਰਬੰਸ ਕਪੂਰ
|82475
|57.16
|7033
|
|-
|2002
|bgcolor="orange"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਹਰਬੰਸ ਕਪੂਰ
|80418
|42.29
|2924
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:BJP text:"ਹਰਬੰਸ ਕਪੂਰ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਹਰਬੰਸ ਕਪੂਰ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਲਕਸ਼ਮਣ ਚੌਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਇਹ ਹਲਕਾ 2002 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ (ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ) ਦੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸਨੂੰ 2008 ਦੇ ਪਰਿਸੀਮਨ ਦੌਰਾਣ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਧਾਇਕ

ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2007
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਦਿਨੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ
|132573
|53.58
|3259
|
|-
|2002
|bgcolor="blue"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਦਿਨੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ
|96660
|43.64
|803
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:INC value:blue legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:BSP value:red legend: ਬਸਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2012
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:4 left:180 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-48,20) color:INC text:"ਦਿਨੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:INC text:"ਦਿਨੇਸ਼ ਅਗਰਵਾਲ 2007 – 2012"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ