JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਕੇਕੀ ਐਨ ਦਾਰੂਵਾਲਾ

ਕੇਕੀ ਐਨ ਦਾਰੂਵਾਲਾ (ਜਨਮ 1937) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 12 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ "For Pepper and Christ" 2009 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਕੇਕੀ ਨਸੇਰਸਨਜੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਦਾ ਜਨਮ ਲਹੌਰ ਵਿੱਚ 1937 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ, ਐਨ ਸੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ 1945 ਵਿੱਚ ਅਣਵੰਡੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੂਨਾਗੜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਮਪੁਰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ।

ਉਸਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸਾਲ (1980-81) ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਹਾਊਸ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਇਆ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਹ 1958 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ (ਆਈਪੀਐਸ) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹਾਇਕ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤਕ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਅੰਡਰ ਓਰਿਅਨ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਐਪਾਰੀਸ਼ਨ ਇਨ ਐਪਰਿਲ 1971 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 1972 ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਟੇਟ ਅਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮੇਨਕਾ ਸ਼ਿਵਦਾਸਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ , ਅਤੇ ਡਾ: ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਝਾ ਦੁਆਰਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਦ ਡਾਂਸ ਆਫ਼ ਦ ਪੀਕੌਕਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਹਨ।
ਉਸਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ, 2015 ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: "ਸੰਗਠਨ (ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ) ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰੀਰਕ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਚਿੰਤਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਇੱਕ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ।ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਐਵਾਰਡ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।" " ਉਸਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਨਿਸਿਮ ਇਜ਼ੇਕੀਏਲ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ"।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਿਜੇਤਾ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ
ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ

ਮੋਰਾਰਜੀ ਦੇਸਾਈ (29 ਫਰਵਰੀ 1896 – 10 ਅਪ੍ਰੈਲ 1995) (ਗੁਜਰਾਤੀ: મોરારજી રણછોડજી દેસાઈ) ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਵਾਧੀਨਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ (1977 ਤੋਂ 79) ਸਨ। ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਸਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਨ। ਉਹੀ ਇੱਕਮਾਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਨਮਾਨ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਬੋਤਮ ਸਨਮਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨ-ਏ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 81 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮੀਏ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੀਡਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1896
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1995
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ
ਪਤੌੜ

ਪਤੌੜ ਜਾਂ ਪਕੌੜਾ ( pakoṛā; pakodā; pakoṛā; pakauṛā; pakodā; bajji pakkoda or pakkora; pakōḍī) ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਮਕੀਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਾਮ ਪਤੌੜ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਪਕੌੜਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਆਮ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪਕਵਾਨ ਹੈ।
ਗੈਲਰੀ


File:Pakoramumbai.jpg|ਪਕੌੜੇ ਬੇਸਨ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਤਲੇ ਹੋਏ।
File:Pakora (6005558506).jpg|ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲੇ ਪਕੌੜੇ।
File:Taste of the Himalayas at farmers market - May 2018 - Stierch 07.jpg|ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਪਕੌੜੇ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਹੋਏ।
File:Chicken pakora in Jätkäsaari.jpg|ਚਿਕਨ ਪਕੌੜੇ
File:19th June 2015 Pakora.jpg|ਪਾਲਕ ਪਕੌੜੇ ਦਾ ਕਲੋਜ਼-ਅੱਪ
File:Aesthetic Pakoda.jpg|ਪਿਆਜ਼ ਪਕੌੜੇ
File:Bread Pakoda 1.jpg|ਬੇਸਨ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕੀਤੇ ਬਰੈੱਡ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਲ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਬਰੈੱਡ ਪਕੌੜਾ।
File:Pakoras in Jaipur.jpg|ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦੇ ਪਕੌੜੇ
File:Food-Chicken-Pakoda.jpg|ਚਿਕਨ ਪਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ
File:Kadhipakora Rayagada Odisha 0017.jpg|'ਕੜ੍ਹੀ ਪਕੌੜੇ' ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪਕੌੜੇ, ਇੱਕ ਦਹੀਂ-ਅਧਾਰਿਤ ਕੜ੍ਹੀ ਜੋ ਚੌਲਾਂ ਨਾਲ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
File:Palak Pakoras.jpg|ਪਾਲਕ ਪੌਕੜਾ
File:Kadhi Pakora.jpg|ਕੜ੍ਹੀ ਪਕੌੜੇ: ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਦਹੀਂ ਦੀ ਗਰੇਵੀ ਵਿੱਚ ਪਕੌੜੇ ਚੌਲਾਂ ਜਾਂ ਰੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਨੈਕ
ਵਕਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ

ਵਕਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤੰ ਅਚਾਰੀਆ ਕੁੰਤਕ ਦਾ ਰਚਿਆ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਕੁੰਤਕ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਜਿੰਦ (ਜਾਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਆਤਮਾ) ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਵਕਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ ਵਿੱਚ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਹੋਰ ਆਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਗਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰੌਢ ਅਤੇ ਗਹਿਰ-ਗੰਭੀਰ ਵਿਵੇਚਨ ਹੈ। ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਦੈਗਧਿਅਭੰਗੀਭਣਿਤੀ (वदैग्ध्यभंगीभणिति), ਅਰਥਾਤ ਆਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਲੋਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਭਿੰਨ ਵਿਲੱਖਣ ਭਾਸ਼ਾਈ ਪ੍ਰਯੋਗ।
ਕੁੰਤਕ

ਆਚਾਰੀਆ ਕੁੰਤਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪਰੰਪਰਾ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੰਪ੍ਦਾ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ।

ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ:

"ਆਮ ਪ੍ਸਿੱਧ ਕਥਨ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਵਿਚਿਤ੍ ਅਦਭੁਤ ਵਰਣਨ ਸ਼ੈਲੀ ਹੀ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਹੈ।"

ਆਚਾਰੀਆ ਕੁੰਤਕ ਨੂੰ 'ਕੁੰਨਤਕ' ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਸੀ। ਕੁੰਤਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜਸ਼ੇਖਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਨਵੀਨ ਸਿਧਾਂਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁੰਤਕ ਦੀ ਪ੍ਸਿੱਧੀ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਲ ਹੈ। ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਸਦੇ ਉਪਲੱਬਧ ਅੰਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁੰਤਕ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਅਰਥਾਤ ਸੂਖਮ ਵਿਵੇਚਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਨੁਮਾਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੁੰਤਕ ਨੇ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸੋਝੀ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ।
ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ

ਵਕ੍ਰੋਕਤੀਜੀਵਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਚਾਰ ਉਨਮੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਕਾਰਿਕਾ, ਵਿ੍ੱਤੀ ਉਦਾਹਰਣ - ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ'ਚ ਰਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਪੈਂਹਟ ਕਾਰਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚਲੀਆ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਕੁਝ ਕੁੰਤਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੂਜੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਚੋ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਹਨ। ਡਾ. ਪੀ.ਵੀ.ਕਾਣੇ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਉਦਾਹਰਣ ਵੀ ਕੁੰਤਕ ਰਚਿਤ ਹੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਮਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੁੱਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ 'ਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਵਿ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚੋ ਉੱਧਿ੍ਤ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ ਕੁੱਝ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੁੰਤਕ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੈ- ਵਸਤੂ:

ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਚਾਰ ਉਨਮੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ -

ਉਨਮੇਸ਼ -1: ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੰਜ਼ਾ ਕਾਰਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਾਚਰਣ, ਕਾਵਿ-ਪ੍ਯੋਜਨ, ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ, ਕਾਵਿ-ਲਕਸ਼ਣ, ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛੇ ਪ੍ਮੁੱਖ ਭੇਦ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਓਜ, ਪ੍ਸਾਦ, ਮਾਧੁਰਯ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਹੈ।

ਉਨਮੇਸ਼-2: ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੈਂਤੀ ਕਾਰਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ - ਵਰਣਵਿਨਿਆਸਵਕ੍ਤਾ, ਪਦਪੂਰਵਾਰਧਵਕ੍ਤਾ, ਪਦਰਾਰਧਵਕ੍ਤਾ - ਤਿੰਨ ਭੇਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਵੇਚਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਉਨਮੇਸ਼-3: ਇਸ ਵਿੱਚ ਛਿਆਲੀ ਕਾਰਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭੇਦ ਵਾਕਵੈਚਿਤਰਯਵਕ੍ਤਾ ਦਾ ਭੇਦ-ਉਪਭੇਦਸਹਿਤ ਵਿਵੇਚਨ, ਵਸਤੂਵਕ੍ਤਾ ਅਤੇ ਅਰਥਾਲੰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਿਵੇਚਨ ਹੈ।

ਉਨਮੇਸ਼ -4: ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੱਬੀ ਕਾਰਿਕਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਕ੍ਰੋਕਤੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ-ਛੇਵੇਂ-ਪ੍ਕਰਣਵਕ੍ਤਾ, ਪ੍ਬੰਧਵਕ੍ਤਾ-ਭੇਦਾਂ ਦਾ ਭੇਦ -ਉਪਭੇਦਸਹਿਤ ਵਿਵੇਚਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ
ਅਕਲੀਆ

ਅਕਲੀਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਕਲੀਆ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 7513 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 26.28 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ-ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਰੋਡ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਹ ਆਖਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੋ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਬਰਨਾਲਾ ਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ

ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਰੀਬ 450 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੈਤੋ ਦੇ ਪੜਪੋਤੇ 'ਅਕਲੀਆ' ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਜੋਗੇ,ਰੱਲੇ ਦੇ ਚਹਿਲਾਂ ਦੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਸਰਦਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਵਸਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦੇ ਪਰ 'ਅਕਲੀਆ' ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਚਹਿਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੱਖੋ ਕਲਾਂ ਤੇ ਚਉਕੇ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਖੋਹੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਛੁੜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧਾਕ ਜਮਾ ਲਈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨੇ ਅਕਲੀਆ ਨੂੰ 30000 ਵਿਘੇ ਦੀ ਢੇਰੀ ਪਿੰਡ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਿੱਛੋਂ ਜੋਗੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਕਲੀਆ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਕਲੀਏ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੰਦ,ਮੱਲਾ,ਕਾਂਧਲ,ਮਨੋਹਰ,ਲਾਲਾ,ਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਪੱਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਭਾਈ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਤੇ ਡੇਰਾ ਘੜੂਆਂ 'ਉਦਾਸੀਆਂ' ਦੇ ਡੇਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੇ ਡੇਰਾ ਭਾਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਤ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਇਵਜ਼ ਵਜੋਂ 660 ਰੁਪਏ ਦੀ ਜਾਗੀਰ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਚ ਮਿਲੀ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਜੋਗਾ

ਜੋਗਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲਾ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਮਾਨਸਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਜੋਗਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 9325 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 35.84 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ-ਬਰਨਾਲਾ ਰੋਡ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 22 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋ 28 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ

ਜੋਗਾ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰਫਲ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਾਨਸਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮੁਗਲ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਜੁਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਵਸਾਇਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੋਗਾ ਤੇ ਰੱਲਾ ਸਕੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਾਖਾ ਮਤਰੇਈਆ ਭਰਾ ਸੀ (ਨੇੜੇ ਦਾ ਪਿੰਡ) ਤਿੰਨੋ ਭਰਾ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਪਿੰਡ ਬਣ ਗਏ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚਾਲੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਚਹਿਲ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸੰਬਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਚੁਲੇਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦੁਰ ਜੀ ਵੀ ਆਏ ਜਿੰਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਚ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੋ ਕੂਕੇ ਸਿੰਘ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਖੇ ਤੋਪਾਂ ਅੱਗੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਜਿੰਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਜਥੇਦਾਰ ਅਣੋਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ ਦੇ ਗੁਪਤਰਵਾਸ ਸਮੇਂ ਛੁਪਣਗਾਹ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੱਲਾ

ਰੱਲ੍ਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਰੱਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 7054 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 28.7 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਚੱਕ 7093 ਏਕੜ ਅਤੇ ਅਬਾਦੀ 8000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਕਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕੁਲਦੀਪ ਮਾਣਕ ਦਾ ਨਾਨਕਾ ਪਿੰਡ ਵੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਪਿੰਡ ਰੱਲ੍ਹਾ ਸਰਦਾਰ ਜਿਊਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਰੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਪਰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 550 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 40 ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਿੰਡ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਿਣਤੀ ਚਹਿਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਗੁਰੂਘਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਸੁਲੱਖਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਣ ਸਦਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ 10 ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਜੁੱਤੀ ਲੁਕੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਸਬੰਧੀ ਕਥਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੈ। ਸੱਤ ਵਿੱਢਾ ਖੂਹ ਉਪਰੋਂ ਛੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤ੍ਰਿੰਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਖੇ ਦੇ ਤੰਦ ਕੱਢਣ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ੀ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇਬਰਹੁੱਡ ਕੈਂਪਸ, ਦੋ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਲੜਕੇ), ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ (ਲੜਕੀਆਂ), 8 ਆਂਗਨਵਾੜੀ ਸੈਂਟਰ, ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਗਰਲਜ਼ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਬਾਲਗ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਉਪ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਦਵਾਖ਼ਾਨਾ, ਰੱਲ੍ਹਾ ਬਹੁਮੰਤਵੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੇਵਾ ਸਭਾ, ਸਟੇਟ ਆਰਓ ਪਲਾਂਟ, ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਵਰਕਸ, 66 ਕੇ.ਵੀ. ਬਿਜਲੀ ਗਰਿੱਡ, ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੇਰੇ ਸੰਤਾਂ ਦੇ, ਸ਼ਿਵਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ 2 ਮੰਦਰ, ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਰਵੀਦਾਸ ਗੁਰੂਘਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ

ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਘ ਰਾਜ ਰੱਲਾ (ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਿਚਾਰਿਕ ) ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਲਾਲ ਸਿੰਘ, ਲੱਖਾ ਸਿੰਘ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਿੰਨਰ ਸਿੰਘ, ਵਜ਼ੀਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਲਾਭ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਏ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਰੜ

ਰੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਜਣਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੜ੍ਹ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2351 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 7.99 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਹੈ।ਰੜ੍ਹ ਬਰਨਾਲਾ-ਸਿਰਸਾ ਰੋਡਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਅਕਲੀਆ ਤੋਂ ਇਹ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਰੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੜਕ ਚਾਉਕੇ ਨੂੰ,ਦੂਸਰੀ ਬੁਰਜ ਢਿੱਲਵਾਂ ਅਤੇ ਤੀਸਰੀ ਬੁਰਜ ਝੱਬਰ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਪੀਰਕੋਟ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ.ਇਹ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪਿੰਡ ਹੈ.
ਪਿੰਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅਧਿਅਪਕਾਂ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗਿਣਤੀ ਚੰਗੀ ਹੈ.ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂਉੱਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ'ਚ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ.ਕਨੇਡਾ,ਆਸਟਰੇਲੀਆ,ਮਲੇਸ਼ੀਆ,ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼,UAE,ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ,ਬਹਿਰੀਨ ਆਦਿ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ.ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਸੁਸਾਇਟੀ,ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ,ਆਂਗਨਵਾੜੀ,ਕਮਿਊਨਟੀ ਸੈਂਟਰ,ਦੋ ਸਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ,ਜਿੰਮ,ਆਰ.ਓ.ਪਲਾਂਟ ਸਿਸਟਮ ਤੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਵੀ ਹਨ।
ਰੜ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਹੁਤ ਉਪਜਾੳੂ ਹੈ.ਰੜ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮੋਬਾਇਲ ਟਾਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਸੋ ਇਹ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ.ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਥਿਤ ਹੈ,ਜਿਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਹੁਤ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਹੈ.ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡੇਰਾ ਸਲਾਣੀਸਰ ਸਾਹਿਬ,ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਗਰੀਬ ਦਾਸ,ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਮਿਰਚ ਦਾਸ,ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਬਾਲਮੀਕ ਜੀ ਤੇ ਬਾਬੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਬੇਰੀ ਆਦਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹਨ.ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵਿਚਕਾਰ 'ਖਾਰਾ ਖੂਹ' ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਸੱਥ ਹੈ.
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਸਮਾਉ

ਸਮਾਉ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਸਮਾਉ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4047 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 12.38 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਅਬਾਦੀ ਅੰਕੜੇ (2019)

ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ 2011 ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਉ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਥਾਨ ਕੋਡ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਡ 036134 ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 19 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮਾਉ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਟਰ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 1238 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਸਮਾਉ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 4,672 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਉ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 884 ਘਰ ਹਨ। ਸਾਲ 2019 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਮਨ ਪਿੰਡ ਮਾਨਸਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸੰਸਦੀ ਹਲਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭੀਖੀ ਸਾਮਾਉ ਦਾ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ

ਸਮਾਉ- ਅਰਥ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਾਧਨਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਭੀਖੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਖੀਵਾ ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਵਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਰੁਕ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਲਈ ਮੈਟ ਵਿਛਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਜਨ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਨੇੜਲੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਾਧਾਰਣ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬਖਸ਼ੇ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਮਾਰ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਵਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਅਸਥਾਨ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਮੁੱਖ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰਜ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਵਸ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਗੁਰਪੁਰਬ ਹਨ।

ਟਿਕਾਣਾ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸਮਾਓ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਭੀਖੀ ਤੋਂ 2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭੀਖੀ-ਬਰਨਾਲਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਭੀਖੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੱਸ ਟਰਮੀਨਲ ਤੋਂ ਇਹ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ' ਤੇ ਹੈ।

ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਓ ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਭ ਤੋ ਪੁਰਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਸਮਾਓ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਨਾਮ ਤਕ, ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੁਢਲਾਡਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਸਮਾਓ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਔੜ (ਸੋਕਾ) ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਪਸ਼ੂ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਝੋਟਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ (ਕਿਉਂਕਿ ਝੋਟੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਸੀ।) ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਉਹ ਝੋਟਾ ਫਿਰ ਸੁਨਾਮ ਟੋਭੇ (ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੋਅ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਨਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।) ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਦੂਸਰਾ ਪੱਖ ਐ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਥੋ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਿਆਦਾ ਇਮਾਨਦਾਰ, ਮਿੱਠੇ-ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਤੇ ਆਓ ਭਗਤ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਸਮਿਆਂ ਚ ਜਦੋਂ ਹਿੰਦੂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜਰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਐਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਵਗੈਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਰੁੱਕ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾ ਦੀ ਤਨੋ-ਮਨੋ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਜਾਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੱਲੇ ਚੋਂ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸਾ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਕਿ ਖੁਦ ਨਾ ਸਹੀ ਇਹਨਾਂ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਕੁੱਝ ਦਾਨ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਤੱਕ ਪੁੱਜਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ (ਨਾਇਕ)

*ਸੁੱਚਾ ਸੂਰਮਾ
*ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ (ਆਜਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ)
*ਕਾਮਰੇਡ ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ
*ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦੀ
*ਚੇਤੰਨ ਸਿੰਘ
ਸਮਾਉ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ

*ਠੂਠਿਆਂ ਵਾਲੀ
*ਤਾਮਕੋਟ
*ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ
*ਕੋਟੜਾ (ਤਹਿਸੀਲ ਭੀਖੀ)
*ਅਤਲਾ ਖੁਰਦ
*ਖੀਵਾ ਕਲਾਂ
*ਹਮੀਰਗੜ੍ਹ ਉਰਫ ਢੈਪਈ
*ਹੀਰੋ ਕਲਾਂ
*ਖੀਵਾ ਖੁਰਦ
*ਖੀਵਾ ਦਿਆਲੂ ਵਾਲਾ
*ਗੁੜਥੜੀ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਅਚਾਨਕ

ਅਚਾਨਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1361 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 5.71 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਸੈਦੇਵਾਲੇ ਤੋਂ ਡੇਢ km ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜੋੜਾ ਸਾਹਿਬ ਸੋਭਿਤ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 8-10 ਜਵਾਨ ਫੌਜ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਨੇ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਦੋ ਗੁਰੂ ਘਰ ਇਕ ਮਸਜਿਦ ਹੈ ਤੇ ਪੀਰਾਂ ਦੀਆ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋ ਅਚਾਨਕ ਕੋਠੇ ਅਲਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਖੁਰਦ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਲਾਭ ਹੀਰਾ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਪਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਵੱਸੇ ਨੇ ਜਿੰਨਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੋਟ, ਵਾਂ ਤੇ ਨਾਰੋਕੇ ਸੀ ਜੇਹੜੇ ਹੁਣ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਨ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗਾਇਕ ਲਾਭ ਹੀਰਾ ਵੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਹੈ
ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ

ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਸੁਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਥਾਨ ਕੋਡ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਕੋਡ 039854 ਹੈ। ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸੁਨਾਮ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸੁਨਾਮ (ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਦਫ਼ਤਰ) ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। 2009 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਦੀ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ।

ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੁੱਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰਫਲ 745.6 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 3,029 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਰਦ ਆਬਾਦੀ 1,599 ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,430 ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਹਰ 1,000 ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ 894 ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹੈ। ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 53.62% ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 59.60% ਮਰਦ ਅਤੇ 46.92% ਔਰਤਾਂ ਸਾਖਰ ਹਨ। ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 584 ਘਰ ਹਨ। ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 148028 ਹੈ।

ਸੁਨਾਮ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ

* ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ- ਗ਼ਦਰੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਦਾ ਜਨਮ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 1890 ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ’ਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪਿੰਡ ਜਖੇਪਲ ਦੇ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।

ਬਖਸ਼ੀਵਾਲਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬਰ੍ਹੇ

ਬਰ੍ਹੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬਰ੍ਹੇ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 4901 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 21.8 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀਨ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਡੇਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੀਰੋਕੇ ਕਲਾਂ

ਬੀਰੋਕੇ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਬੀਰੋਕੇ ਕਲਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3575 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 15.81 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਭੀਖੀ ਤੋਂ 5 ਕਿਲੋ ਮੀਟਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜਾਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।


ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਪਿਛੋਕੜ

ਬੀਰੋਕੇ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਦੇ ਦਲੇਵਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੋਹਾ

ਬੋਹਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ-ਜਿਲ੍ਹਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਬੁਢਲਾਡਾ ਤੋਂ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ 28 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ਼ੇਰਖਾ ਵਾਲਾ, ਆਲਮਪੁਰ ਮੰਦਰਾਂ, ਉੱਡਤ ਸੈਦੇਵਾਲਾ, ਮੱਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਹਾਕਮ ਵਾਲਾ, ਗਾਮੀਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਮਪੁਰ ਮੰਡੇਰ ਇਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। 2011 ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਹਾ ਦਾ ਕੋਡ 036020 ਹੈ। ਬੋਹਾ ਦਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ 3939 ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 12,170 ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 6,381 ਮਰਦ ਅਤੇ 5,789 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਬੋਹਾ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 54.01% ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 58.42% ਮਰਦ ਅਤੇ 49.14% ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 2,278 ਦੇ ਕਰੀਬ ਘਰ ਹਨ। ਬੋਹਾ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 151503 ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਬੋੜਾਵਾਲ

ਬੋੜਾਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ ਬੋੜਾਵਾਲ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3950 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 11.55 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਬੋੜਾਵਾਲ ਸੇਖੋਂ ਗੋਤ ਦਾ ਮੋਢੀ ਪਿੰਡ ਹੈ।ਸੇਖੋਂ ਗੋਤ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਜਗਦੇਵ ਪਰਮਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜਗਦੇਵ ਪਰਮਾਰ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਧਾਰਾਨਗਰੀ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਸੀ। ਜਗਦੇਵ ਪਰਮਾਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਖ ਰਾਮ ਪਰਮਾਰ, ਜੋ ਸੇਖੋਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਸੇਖੋਂ ਗੋਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਪਣੀ ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਬੁੜਾ ਨੇ ਕਸਬਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਲੱਖੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 1250 ਈ. ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਬੋੜਾਵਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਕਸਬਾ ਨਾਮੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬੂੜਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋੜਾਵਾਲ ਕਸਵਈ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਸਵਈ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਖ ਰਾਮ ਪਰਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋੜਾਵਾਲ ਭੇਜਿਆ। ਪੰਡਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾਖਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ:-
ਕਸਬਾ ਬੋੜਾਵਾਲ ਜੋ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲੇ ਰਾਜ।
ਬਸੈ ਸਾਤ ਸੌ ਬਰਸ ਤੇ ਸਭ ਸੇਖਮ ਸਿਰਤਾਜ।।
ਪੰਡਤ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਦੋਹਾ 1945 ਈ. ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ
ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਬੋੜਾਵਾਲ ਲਗਪਗ ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਆਬਾਦ
ਹੋਇਆ। ਬੋੜਾਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਖੋਂ ਗੋਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਗੋਤ ਦੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਵਸੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ, ਫਰਵਾਹੀ, ਬੱਛੋਆਣਾ, ਢਪਾਲੀ, ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਦਾਖਾ, ਬੜੂੰਦੀ, ਮਾਨੂਪੁਰ ਆਦਿ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਤਰ ਸਿੰਘ, ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ, ਬਚਨ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੋਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਲਈ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ 1962 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੇਸਰ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀ ਗਏ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ)

ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1580 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.43 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨੋਵੇਂ ਅਤੇ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਚਰਨ ਛੂਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਆਬਾਦੀ ਧਾਲੀਵਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਨੋਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁੱਝ ਘਰ ਸਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਸਨ। ਬੋਲਿਆ ਦਾ ਦੋਹਤਾ, ਜੋ ਧੂੜਕੋਟ ਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਸਾਰੀ ਆਬਾਦੀ ਬੋਲਿਆ ਦੀ ਹੋਣ ਕਰਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਕੋਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਦੋਹਤੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਛਕਾਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਚਨ ਕੀਤੇ ਕਿ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਹੋਣਗੇ ਖੋਲੇ, ਇੱਥੇ ਵਸਣਗੇ ਧਾਲੀਵਾਲ।

ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 41 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਕਬਰ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚੋਂ ਅਕਬਰਪੁਰ ਖੁਡਾਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਜਖਮੀ ਸੀ, ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਟੋਭੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਚਨ ਕੀਤੇ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਖੁਰਕ ਦਾ ਰੋਗ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਓਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰੀ ਪੈ ਗਿਆ ਅੱਜਕਲ ਉਹ ਪਿੰਡ ਗੋਬਿੰਦਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰੇ ਸਫ਼ੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਕੁਲਾਣਾ

ਕੁਲਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਕੁਲਾਣਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 2475 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 10.4 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਕੁਲਾਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੀਤਲਾ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦੰਤ ਕਥਾ ਹੈ।ਇੱਥੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੇਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸੁੱਖਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਗੁਲਗਲੇ, ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਬਕਰੇ ਚੜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪਿੰਡ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ
ਲਖਮੀਰ ਵਾਲਾ

ਲਖਮੀਰ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਬੁਢਲਾਡਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 2001 ਵਿੱਚ ਲਖਮੀਰ ਵਾਲਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 1584 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 6.32 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ।
ਭੂਗੋਲ

ਇਹ ਲਗਭਗ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਸਿਰਫ 19 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਮਾਨਸਾ ਤੋਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ 10 ਝੁਨੀਰ ਤੋਂ ਕਿ.ਮੀ. ਚਚੋਹਰ, ਕੋਟ ਧਰਮੂ, ਭੰਮੇ ਖੁਰਦ, ਅੱਕਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਖਿਆਲੀ ਚੇਹਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਲਖਮੀਰਵਾਲਾ ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਧਲੇਵਾਂ ਵਿਖੇ ਵੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੜੱਪਾ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀਆਂ ਲੱਭਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ

ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੱਟ ਗੋਤ ਵਿੱਚ ਜਾਗਲ, ਚਾਹਲ, ਬਰਾੜ ਸਿੱਧੂ ਭੱਠਲ ਅਤੇ ਸੰਧੂ ਭੱਟੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।
ਧਰਮ

ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਹਨ।
ਜਨਸੰਖਿਆ

2001 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ 1,584 ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 280 ਪਰਿਵਾਰਾਂ, 861 ਮਰਦ ਅਤੇ 723 ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ

ਚਚੋਹਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਹੈ।
alt=Govt. primary school|thumb|250x250px|ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
* ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ