JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පැපුවා නවගිනියාව

පැපුවා නවගිනියාව (PNG), නිල වශයෙන් ස්වාධීන පැපුවා නවගිනියා රාජ්‍යය, ඕෂනියාවේ පිහිටි දූපත් රටකි. එය නවගිනියා දූපතේ නැගෙනහිර කොටස සහ ඕස්ට්‍රේලියාවට උතුරින්, නිරිතදිග පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි මෙලනීසියානු දූපත් වලින් සමන්විත වේ. බටහිරින් ඉන්දුනීසියාව සමඟ ගොඩබිම් මායිමක් ඇති අතර, දකුණින් ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නැගෙනහිරින් සොලමන් දූපත් සමඟ සමුද්‍ර මායිම් පවතී. එහි අගනුවර පෝර්ට් මෝර්ස්බි ය. රටෙහි වර්ග කිලෝමීටර් 462,840ක (වර්ග සැතපුම් 178,700) විශාල භූමි ප්‍රදේශයක් සහ දූපත් සිය ගණනක් ඇතුළත් වේ.

පැපුවා නවගිනියාවේ භූමි ප්‍රදේශය 1880 ගණන්වලදී උතුරේ ජර්මානු නවගිනියාව සහ දකුණේ බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් පැපුවා ප්‍රදේශය ලෙස බෙදී ගිය අතර, දෙවැන්න 1902 දී ඕස්ට්‍රේලියාවට පවරා දෙන ලදී. පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු වර්තමාන පැපුවා නවගිනියාව ඕස්ට්‍රේලියානු පාලනය යටතට පත් වූ නමුත් එය වෙනස් භූමි දෙකක් ලෙස පැවතුණි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නවගිනියා ව්‍යාපාරය අතරතුර මෙම දූපත් රට දරුණු සටන් පැවති ස්ථානයක් වූ අතර, පසුව එම භූමි දෙක එක්සත් විය. 1975 දී පැපුවා නවගිනියාව ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයක් බවට පත්විය. රජු නියෝජනය කිරීම සඳහා ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු සිටින අතර, අගමැතිවරයෙකුගේ නායකත්වයෙන් යුත් රජයක් සමඟ වෙස්ට්මිනිස්ටර් ක්‍රමය තුළ දේශපාලනය සිදු වේ. ජාතික පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයින් පළාත් නායකයින් ලෙස ද කටයුතු කරති.

ජනගහනය ඉතා ග්‍රාමීය වන අතර, 2023 වන විට නාගරික මධ්‍යස්ථානවල ජීවත් වන්නේ 14%ක් පමණි. සාම්ප්‍රදායික ප්‍රජාවන් සහ ජීවන රටාවන්ගේ අඛණ්ඩතාව පැපුවා නවගිනියා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පැහැදිලිවම ආරක්ෂා කර ඇත. නිල ජනගහන ඇස්තමේන්තු අනුව ජනගහනය මිලියන 11.8 ක් පමණ වන නමුත්, චන්ද්‍රිකා දත්ත භාවිතා කරන ඇස්තමේන්තු අනුව එම සංඛ්‍යාව මිලියන 17 කට ආසන්න වේ. ජනගහනය අතිශයින් විවිධත්වයකින් යුක්තය. දන්නා කථන භාෂා 840 ක් ඇති අතර, එය ලෝකයේ වඩාත්ම භාෂාමය වශයෙන් විවිධ රට බවට පත් කරයි. සංස්කෘතික භාවිතයන් ද ඒ හා සමානව විවිධ වේ. බොහෝ සංස්කෘතික හා භාෂාමය කණ්ඩායම් කුඩා වුවද, ඉංග්‍රීසි සහ ටොක් පිසින් (Tok Pisin) පොදු භාෂා ලෙස සේවය කරයි. මෙම විවිධත්වය විශේෂයෙන් දේශපාලනයේ ගැටුම්වලට හේතු වී ඇති අතර, කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනයට එරෙහිව සටන් කිරීමට රජය අරගල කර ඇත. රටේ වැඩි කොටසක් ක්‍රිස්තියානි වන අතර, විවිධ නිකායන් රාශියක් පවතී.

ග්‍රාමීය හා විවිධ ජනගහනය, ඉතා කඳුකර භූගෝලීය පිහිටීමක ප්‍රතිඵලයකි. දන්නා සියලුම විශේෂවලින් 5% ක් පමණ මෙම භූමියේ ජීවත් වන අතර, ස්වභාවික සම්පත් මත පදනම් වූ ආර්ථිකය ද අපනයනය මත රඳා පවතී. පැපුවා නවගිනියාව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයක් වන අතර, එහි ජනගහනයෙන් 40% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුදල් ආර්ථිකයෙන් සාපේක්ෂව ස්වාධීනව ජීවත් වන යැපුම් ගොවීන් වේ. රට ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වාගෙන යන අතර, ආසියාව සහ පැසිෆික් කලාපය සමඟ ද සබඳතා වැඩි දියුණු කර ඇත.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය

පළමු ජනාවාසකරණය
යුරෝපීය බලපෑම
දෙවන ලෝක යුද්ධය සහ ඕස්ට්‍රේලියානු පාලනය
ස්වාධීනත්වය
රජය සහ දේශපාලනය
විදේශ සබඳතා
අපරාධ සහ මානව හිමිකම්
පරිපාලන අංශ
භූගෝලය
ජෛව විවිධත්වය
ආර්ථිකය
ජන විකාශනය
භාෂා
ආගම
සංස්කෘතිය
සටහන්
යොමු කිරීම්
රුමේනියාව

රොමෙනියාව ගිණිකොණින් මධ්‍යම යුරෝපය ද, උතුරින් බෝල්කන් අර්ධද්වීපය, ඇතුලත හා පිටත කාර්පේතියන් ආරුන්තුව හා කළු මුහුදට මායිම්ව පිහිටා ඇත. ඩැනියුබ් ඩෙල්ටාව මුළුමනින්ම එම ප්‍රදේශය තුල පිහිටා ඇත. රොමෙනියාව, හන්ගේරියාව හා සර්බියාවට බටහිරින් ද, යුක්රේනය හා මොලඩොවා සමුහාණ්ඩුවට ඊසාන දෙසින් හා බල්ගේරියාවට දකුණින්ද මායිම්ව ඇත. රොමෙනියාව ස්වකීය සංගමයක් ලෙස නැගී ආ අතර 1859 අලෙක්සැන්ඩර් ජෝන් කුඩා කුමාරයා යටතේ පැවැති මොල්ඩාවියා හා වොලඩියාහි ප්‍රතිපත්ති යටතේ විය. එය 1878 වර්ෂයේ දී ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ගත්තේය. 1 වන ලෝක යුද්ධයේ අවසා‍නයේ ට්‍රැන්සල්වේනියා, බ්‍රතොපීනා හා බෙස‍රාබියා රොමෙනියා රාජධානිය සමඟ එක් විය. 2 වන ලෝක යුද්ධයේ අවසානයේ එහි ප්‍රදේශයන්හි කොටසක් රුසියානුවන් විසින් අත්කරගත් අතර, රොමෙනියාව සමාජවාදී සමුහාණ්ඩුවක් වු අතර, වෝර්සෝ පනතේ සාමාජිකයෙක් ද විය. 1989 අයන් කර්ටන් බිඳ වැටීමත් සමඟ රොමෙනියාව දේශපාලන හා ආර්ථික සංශෝධන අරඹන ලදි. දශකයක පමණ කාලයක් පැවැති විප්ලවයෙන් පසු එරට ආර්ථික සංශෝධනය වන 2005 පහල බදු අගයයන් හා 2007 ජනවාරි 01 දා යුරෝපානු සංගමයට එකතු විය. යුරෝපානු සංගමයේ පහලම ආදායම ලබන රටක් වන ‍‍රොමෙනියාව නව ‍සංශෝධනය සමඟ වර්ධනය වේගය වැඩි කර ගත්හ. එය වර්තමානයේ ඉහල මධ්‍යම ආර්ථිකයක් ඇති රටක් වන අතර, මානව වර්ධනය අතින් ද ඉහල තැනක් ගනී. එහි 9 වන විශාලතම භුමිප්‍රමාණය හා 7 වන විශාලතම ජනගහනය (මිලියන 21.5) ක් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජික රටවල් අතර ඇත. අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ බුකාරෙස්ට්ය. එය යුරෝපානු සංගමයේ 6 වන විශාලතම නගරය වන අතර 2007 වන විට ජනගහනය මිලියන 1.9 කි. යුරෝපානු සංස්කෘතික අගනුවර ලෙස ට්‍රැන්සල්වේනියානි නගරයක් වන සිබියු තෝරාගන්නා ලදි. 2004 මාර්තු 29 දා රොමෙනියාව නේටෝ හා සම්බන්ධ වු අතර ලැයින් සංගමයේ ද සාමාජිකයෙක් වුහ. ඒ සමඟම ෆ්‍රැන්කොෆෝනියා, OSCE එක්සත් ජාතීන්ගේ හා සහායක සාමාජිකයෙක් වශයෙන් CPLP හි සිටී. රොමෙනියාව අර්ධ ජනාධිපති එක්සත් රාජ්‍යයකි.
මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
ශාන්ත ලුසියා

ශාන්ත ලුසියා යනු නැගෙනහිර කැරිබියන් දූපත් වල බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් රටකි. ලෙස්සර් ඇන්ටිලස් හි සුළං දෙසට දිවෙන දූපත් වල කොටසක් වන මෙය ශාන්ත වින්සන්ට් දූපතට උතුරින්/ඊසාන දෙසින්, බාබඩෝස් හි වයඹ දෙසින් සහ මාටිනික් වලට දකුණින් පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 617 (වර්ග සැතපුම් 238) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන අතර 2018 වන විට ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 180,000 කට වඩා වැඩිය. ජාතියේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය කැස්ට්‍රි වේ.

දිවයිනේ පළමු ඔප්පු කරන ලද වැසියන් වන අරවාක්වරු ක්‍රි.ව. 200-400 දී දිවයිනේ පදිංචි වූ පළමු අය බව විශ්වාස කෙරේ. ක්‍රි.ව. 800 දී, දිවයින කලිනගෝ විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. දූපතේ පදිංචි වූ පළමු යුරෝපීය යටත් විජිතවාදීන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් වූ අතර, ඔවුන් 1660 දී ස්වදේශික කැරිබ්වරුන් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ. 1663 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් දිවයිනේ පාලනය අත්පත් කර ගත්හ. ඊළඟ වසරවලදී, එංගලන්තය සහ ප්‍රංශය දිවයිනේ පාලනය සඳහා 14 වතාවක් සටන් කළහ; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම අතිමහත් වටිනා භූ දේශපාලනික තත්ත්වය පාලනය කිරීම නිතර වෙනස් විය. අවසානයේදී, ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යයා වන I වන නැපෝලියන්ට එරෙහිව ජයග්‍රහණයෙන් ටික කලකට පසු, 1814 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් සම්පූර්ණ පාලනය අත්පත් කර ගත්හ. බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ පාලනය අතර දිවයින බොහෝ විට මාරු වූ බැවින්, ග්‍රීක මිථ්‍යා චරිතයක් වන ට්‍රෝයි හි හෙලන් අනුව ශාන්ත ලුසියා "බටහිර හෙලන්" ලෙසද හැඳින්විණි.

1951 දී විශ්වීය ඡන්ද අයිතිය ස්ථාපිත කිරීමත් සමඟ නියෝජිත රජය 1924 දී හඳුන්වා දෙන ලදී. 1958 සිට 1962 දක්වා, දිවයින බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයේ සාමාජිකයෙකු විය. 1979 පෙබරවාරි 22 වන දින, ශාන්ත ලුසියා ස්වාධීන රාජ්‍යයක් බවට පත් වූ අතර, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයක් ලෙස රැඳී සිටියේය.

ශාන්ත ලුසියා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, CARICOM සහ නැගෙනහිර කැරිබියානු රාජ්‍ය සංවිධානයේ (OECS) සාමාජිකයෙකි. එය ජාත්‍යන්තර ෆ්‍රැන්කෝෆෝනි සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකි.
නිරුක්තිය
ඉතිහාසය

පූර්ව-කොලොම්බියානු
මුල් යුරෝපීය ගවේෂණය සහ යටත් විජිතකරණය
18 වන සහ 19 වන සියවස්
20 වන සියවස
පශ්චාත්-නිදහස් යුගය
භූගෝලය
දේශගුණය
භූ විද්‍යාව
රජය
පරිපාලන අංශ
නීතිය සහ අපරාධ
විදේශ සබඳතා
ආර්ථිකය
සංචාරක ව්‍යාපාරය
කෘෂි කර්මාන්තය
යටිතල පහසුකම්
ජන විකාශනය
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
භාෂා
ආගම්
අධ්‍යාපනය
සෞඛ්‍ය සේවා
සංස්කෘතිය
සංගීතය
ආහාර
ක්‍රීඩා
සටහන්


යොමු කිරීම්
සිංගප්පූරු ජනරජය

සිංගප්පුරු සමුහාණ්ඩුව මැලේ අර්ධද්විපයේ දකුණු දිග වන කි.මී. 137 (සැතපුම් 85) උතුරු නිරීක්ෂණයට ජොනෝ, මැලේසියන් රාජ්‍යයේ දකුණට සහ ඉන්දුනීසියානු රියු දුපත්වල උතුරින් (710.2 කි.මි. වර්ග) (වර්ග සැතපුම් 274.2) පිහිටි නගර රාජ්‍යයකි. ගිණිකොණ ආසියාවේ පිහිටි කුඩාම රාජ්‍ය වන අතර එය මොනාකෝ හා වතිකානුවට වඩා විශාලය. එය වර්තමානයේ ඇති එකම ස්වාධීන නගර රාජ්‍යයයි. සිංගප්පුරුව ප්‍රථම පන්තියේ ලෝක නගරයකි. එය විශේෂ වන්නේ ආසියානු රටවල් අතරින් ඉංග්‍රීසි භාෂාව මුල් භාෂාව වන එකම රටවන බැවිනි. එහි විවිධ ජාතීන්ට අයත් ජනතාවක් වෙසෙයි. ඔවුන් නම් චීන, මැලේ, ඉන්දියානු, යුරේනියානු, නොකේසියානු සහ විවිධ ජන වර්ගවල ආසියානුවන් ද වේ. විදේශිකයන් ද ඇතුළත්ව මුළු ජනගහනය මිලියන 4.99 කි. 36% ක් වන එරට විදේශීය ජනගහනය ලෝකයේ රටවල් වලින් ඉහළම අගයක් ගන්නා අතර, සේවා අංශයේ 50% දායකත්වය සපයයි. 1965 නිදහසට පෙර ද සිංගප්පුරුව නැගෙනහිර ආසියාවේ ධනවත්ම රාජ්‍යයක් වී සිටි අතර, එහි වෙළඳ වරායන් පිහිටීම හේතුවෙනි. 1965 ‍රටේ GDP ඒක පුද්ගල ආදායම ඇ.ඩො. 511 වන අතර ජපානය හා හොංකොංවලට පසු තුන්වන ඉහළම නැගෙනහිර ආසියාවේ රටයි. නිදහසෙන් පසු විදේශ සෘජු ආයෝජන හා රාජ්‍ය දියත් කරන ලද සැළසුම් හේතුවෙන් නව ආර්ථිකයන්, කර්මාන්ත, අධ්‍යාපනය, නාගරික සංවර්ධනය විය. සිංගප්පුරුව ඒක පුද්ගල ආදායම (GDP, PPP) අතින් ලෝකයේ 5 වන තැන සිටින අතර, ඒක පුද්ගල නාමික අගයෙන් 23 වන ස්ථාන‍යේ සිටී. මෙම නාගරීකරණය, මොනාකෝ රාජ්‍යය හැරුණු කොට ලෝකයේ ජනාකීර්ණම රටයි. මෙහි ඇත්තේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් වන අතර 1959 වර්ෂයේ සිට එහි පීපල්ස් ඇක්ෂන් පාට් (PAP) රටේ පාලනය ගෙන ගිය අතර එතෙක් පැවැති සෑම මැතිවරණයකදීම ජය ගත්හ.
ස්ලෝවැක් සමුහාණ්ඩුව

ස්ලෝවැක් සමූහාණ්ඩුව මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. ජනගහනය මිලියන 5 ක් හා වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 49 000 (වර්ග සැතපුම් 19 000) කි. ස්ලොවෑන් මායිම් වන්නේ බටහිරින් චෙක් සමුහාණ්ඩුව හා ඔස්ට්‍රියාව, උතුරු පෝලන්තය, නැගෙනහිරින් යුක්රේනය හා දකුණු හංගේරියාවටය. අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ බ්‍රැට්ස්ලාවාය. දෙවන විශාලතම නගරය කෝසියෙස්ය. ස්ලොවැනියා යුරෝපියානු සංගමය, නේටෝ, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, OECD, WTO යුනෙස්කෝ හා අනෙකුත් අන්තර්ජාතික සංවිධානවල සාමාජිකයෙකි. 5 වන හා 6 වන ශතවර්ෂවලදී ස්ලාව් ගෝත්‍රිකයන් එරටට පැමිණි අතර පුරාණයේ දී අද ස්ලොවෑනින් ප්‍රදේශ බොහොමයක් සාමෝස් අධිරාජ්‍යයට මොරාවියා, හන්ගේරියානු අධිරාජ්‍යයය, ඔස්ට්‍රෝ හංගේරියානු රාජ්‍යය හා චෙ‍ෙකාෆ්ලෝවෙනියාවට අයත්ව තිබුණි. 2 වන ලෝක යුද්ධයේ දී ස්ලොවෑන් රාජ්‍ය බිද නොවැටී පැවතුණ අතර 1939 – 1944 කාලයේ දී එය ජර්මානු නාට්ඕන්ගේ යැපෙන්නෙකු බවට පත් විය. 1945 සිට ස්ලෝකෙනියාව නැවතත් චෙකොෆ්ලෝවෙනියාවේ ප්‍රදේශයක් විය. 1993 ජනවාරි 1 වනදා ස්ලොවෙනියාව නිදහස් රාජ්‍යයක් විය. එරට ඇත්තේ ඉහල ආදායම් ආර්ථිකයක් වන අතර එය වේගවත්ම අගය EU හා OECD අතර වේ. මෙරට 2004 වර්ෂයේ දී යුරෝපියානු සංගමය හා 2009 ජනවාරි 01 වනදා යුරෝපීය කලාපය සමග එක් විය. යුරෝපියානු සංගමයේ, යුරෝපීය කලාපය, ස්නෙහන් ප්‍රදේශය හා නේටෝ හි එකම කොමියුනිස්ට් රාජ්‍ය ස්ලොවෙනියාව වේ.


මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:රටවල්
සොලමන් දූපත්

සොලමන් දූපත්, සරලව සොලමන්වරුන් ලෙසද හැඳින්වෙන, යනු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඊසාන දෙසින් පිහිටි මෙලනීසියාවේ, ඕෂනියාවේ ප්‍රධාන දූපත් හයකින් සහ කුඩා දූපත් 1,000කට අධික සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත දූපත් රටකි. එය බටහිරින් බුගන්විල් ස්වයං පාලන කලාපයට, නිරිත දෙසින් ඕස්ට්‍රේලියාවට, ගිනිකොන දෙසින් නිව් කැලිඩෝනියාව සහ වනුවාටු වලට, නැගෙනහිරින් ෆීජි, ටුවාලු සහ වැලිස් සහ ෆුටූනා වලට සහ උතුරින් මයික්‍රොනීසියා සහ නාවුරු ෆෙඩරල් රාජ්‍යයන්ට සෘජුවම යාබදව පිහිටා ඇත. එහි මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 28,896 (වර්ග සැතපුම් 11,157) වන අතර, 2023 මැද භාගය සඳහා නිල ඇස්තමේන්තු වලට අනුව 734,887 ක ජනගහනයක් ඇත. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන හොනියාරා, විශාලතම දූපත වන ග්වාඩල්කැනල් හි පිහිටා ඇත. සොලමන් දූපත් දූපත් සමූහයේ පුළුල් ප්‍රදේශයෙන් මෙම රට එහි නම ලබාගෙන ඇති අතර එය මෙලනීසියානු දූපත් එකතුවක් වන අතර එයට බුගන්විල් හි ස්වයං පාලන කලාපය (වර්තමානයේ පැපුවා නිව්ගිනියාවේ කොටසක්) ද ඇතුළත් වේ, නමුත් සැන්ටා කෲස් දූපත් බැහැර කරයි.

ක්‍රි.පූ. 30,000 සහ 28,800 අතර අවම වශයෙන් යම් කාලයක සිට මෙම දූපත් ජනාවාස වී ඇති අතර, පසුව සංක්‍රමණික රැළි, විශේෂයෙන් ලපිටා ජනතාව, නූතන ආදිවාසී සොලමන් දූපත් වැසියන්ගේ ජනගහනය මිශ්‍ර කර නිෂ්පාදනය කළහ. 1568 දී, ස්පාඤ්ඤ නාවිකයා වන ඇල්වාරෝ ද මෙන්ඩානා ඔවුන් බැලීමට ගිය පළමු යුරෝපීයයා විය. මෙන්ඩානා විසින් නම් නොකළද, පසුව ඔහුගේ ගමන පිළිබඳ ආරංචිය ලැබුණු සහ ඔහුගේ සොයාගැනීම සිතියම් ගත කළ අය විසින් දූපත් "සොලමන්වරු" ලෙස හැඳින්වූ බව විශ්වාස කෙරේ. දශක ගණනාවකට පසු, 1595 දී මෙන්ඩානා නැවත පැමිණි අතර, පෘතුගීසි නාවිකයෙකු වන පෙඩ්‍රෝ ෆර්නැන්ඩස් ද ක්වේරෝස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් තවත් ස්පාඤ්ඤ ගවේෂණයක් 1606 දී සොලමන් දූපත් වෙත පැමිණියේය.

1893 ජුනි මාසයේදී, එච්එම්එස් කුරකෝවා හි කපිතාන් හර්බට් ගිබ්සන් දකුණු සොලමන් දූපත් බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී, සොලමන් දූපත් ව්‍යාපාරය (1942–1945) එක්සත් ජනපදය, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය හමුදා සහ ජපාන අධිරාජ්‍යය අතර දරුණු සටන් ඇති වූ අතර, ග්වාඩල්කැනල් සටන ද ඊට ඇතුළත් විය.

එවකට බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනයේ නිල නාමය 1975 දී "බ්‍රිතාන්‍ය සොලමන් දූපත් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශය" සිට "සොලමන් දූපත්" ලෙස වෙනස් කරන ලද අතර, ඊළඟ වසරේ ස්වයං පාලනයක් ලබා ගන්නා ලදී. නිදහස ලබා ගත් අතර, 1978 දී නම "සොලමන් දූපත්" (නිශ්චිත වගන්තියකින් තොරව) ලෙස වෙනස් විය. නිදහස ලැබීමෙන් පසු, සොලමන් දූපත් ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් බවට පත්විය. සොලමන් දූපත් වල රජු වන්නේ III වන චාල්ස් වන අතර, ඔහු රට තුළ නියෝජනය කරනු ලබන්නේ අගමැතිගේ උපදෙස් මත පත් කරන ලද ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු විසිනි.
නම
ඉතිහාසය

ප්‍රාග් ඉතිහාසය
යුරෝපීයයන්ගේ පැමිණීම (1568–1886)
යටත් විජිත යුගය (1886–1978)

යටත් විජිත පාලනය ස්ථාපිත කිරීම
දෙවන ලෝක යුද්ධය
පශ්චාත් යුධ සමය සහ නිදහසට පෙර කාලය
නිදහස් යුගය (1978–වර්තමානය)

නිදහසෙන් පසු මුල් වසර
ජනවාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වය (1998–2003)
පශ්චාත් ගැටුම් යුගය
දේශපාලනය
අධිකරණය
විදේශ සබඳතා
හමුදා
පරිපාලන අංශ
පළාත් අනුව දූපත්
මානව අයිතිවාසිකම්
භූගෝලය
දේශගුණය
පරිසර විද්‍යාව
ජලය සහ සනීපාරක්ෂාව
භූමිකම්පා
ආර්ථිකය
මුදල්
අපනයන
කෘෂිකර්මාන්තය
පතල් කර්මාන්තය
ධීවර කර්මාන්තය
සංචාරක ව්‍යාපාරය
බලශක්තිය
යටිතල පහසුකම්

ගුවන් සම්බන්ධතා
මාර්ග
තොටුපළ
ජන විකාශනය
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
භාෂා
ආගම
සෞඛ්‍ය
අධ්‍යාපනය
සංස්කෘතිය
ස්ත්‍රී පුරුෂ අසමානතාවය සහ ගෘහස්ථ හිංසනය
සාහිත්‍යය
මාධ්‍ය

පුවත්පත්
ගුවන් විදුලිය
රූපවාහිනිය
අනෙකුත්
සංගීතය
ක්‍රීඩාව
යොමු කිරීම්


ප්‍රවර්ගය:දූපත්
ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්
ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය

ගිනි (2005) – 32
HDI (2007) – 0.955 (ඉතා ඉහළ)
මුදල් - යුරෝ (E) (EVR)
කාල මණ්ඩලය - CET (UTC + 1)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) – CEST (UTC + 2)
දින සැකැස්ම - dd . mm . yyyy
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .es
දුරකථන සංකේත - 34

ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - මරණින් එහා නොදන්නා තැන ඉදිරියේ
ජාතික ගීය
ස්පාඤ්ඤ සැලැස්ම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මැඩ්රීඩ් - 400 26' N 30 42' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - ඇරනීසියානු, බැස්කි්‍යු, කැටලන් / වෙලන්කියානු, සහ ගැලිකියානු
ජන වර්ග - 88.0% ස්පාඤ්ඤ, 12.0% (රෝම, මොරොකන්, එකෝඩොරියානු, බ්‍රිතාන්‍ය) වෙනත් (2009)
රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රය සහ ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුව
රජු - ජුආන් කාර්ලස් I
අගමැති - ජෝස් ලුවිස් රොද්‍රිගස් ස‍පාටෙ‍රෝ (PSOE)
සැකැස්ම - 15 සියවස
රාජ වංශය - 1479
ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුව - 1978
EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - 1 ජනවාරි 1986
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 504 030 Km2
195 364 sq mi
ජලය (%) – 1.04
ජනගහනය - 2010 තක්සේරැව - 45 989 016
ඝනත්වය - 91.2 / Km2
231 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 1.395 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 30 588
GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 1.602 ට්‍රිලියන
සාමාන්‍ය - $ 35 116
මූලාශ්‍ර


ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය
ස්වීඩන් රාජධානිය

ස්වීඩන් රාජධානිය

ස්වීඩන් රාජධානිය උතුරැ යු‍රෝපයේ ස්කැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්විපයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් බටහිර නොර්වේ ඊසාන ෆින්ලන්තය, දකුණට දිය මායිම් ඩෙන්මාර්ක් ජර්මනිය සහ පෝලන්තය අතර හා නැගෙනහිර එස්ටෝනියා, ලැම්බියා, ලිතුආනියා හා රැසියාවට වේ. එය ඩෙන්මාර්කයට ඔරෙසන්ඩ් තුලින් පාලම් උමගයකින් සම්බන්ධ වේ. වර්ග කි. මී. 450 295 කින් යුරෝපානු සංගමයේ තුන්වන විශාලතම රට වන අතර ජනගහනය මිලියන 9.2 කි. ස්විඩනයට අඩු ජනගහන ඝනත්වයක් තිබෙන අතර එය වර්ග කි. මී. වැසියන් 21 වන අතර රටේ දකුණු ප්‍රදේශයේ ජනගහන ඝනත්වය වැඩි වන අතර එය නාගරිකව 85% ක් පමණ වේ. නාගරිකරණයට සමග මෙම සංඛ්‍යාව ඉහල යනු ඇතැයි සැලකේ. අගනුවර වන්නේ ස්මොන්හොල්ම්ය. මෙය රටේ විශාලතම නගරය වන අතර නාගරිකව ජනගහනය මිලියන 1.3 වන අතර ඒ අවට මිලියන 2 සිටිති. මධ්‍යම යුගයේ දී රට නිදහස් හා එක්සත් රටක් විය. 17 ශතවර්ෂ වලදී ස්කතැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්විපයෙන් පිටත ප්‍රදේශ අහිමි විය. 1809 වර්තමානයේ ෆින්ලන්තය වන නැගෙනහිර ස්විඩනයේ කොටස් රැසියාවට අයත් විය. ස්විඩනයේ මුලික මැදිහත්වීමෙන් කල අවසන් සටන 1814 වන අතර ස්විඩනය හමුදාමය තැනකින් නෝර්වේ හට පුද්ගලික සංගමයකට එළඹගත් අතර එය 1905 වර්ෂය තෙක් පැවතුණි. ස්විඩනය සාමය පැවතුන කාලයේ නොබැදි විදේශිය පනත් අනුගමනය කල අතර යුධ සමයේ දී මධ්‍යස්ථ විය. වර්තමානයේ ස්විඩනය ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුවකින් හා පාර්ලිමේන්තු පද්ධතියකින් හා ඉහල වර්ධනය වු ආර්ථයකින් යුක්තය. ආර්ථික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සටහනේ එය ලෝකයේ පළමු තැන සිටියි. ස්විඩනය 1995 ජනවාරි 01 දා සිට යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයෙක් වන අතර OECD හි සාමාජිකත්වය ද දරයි.

ස්විඩනය
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය
අගනුවර - ස්ටොක්හෙමි
රාජ්‍ය භාෂාව - ස්විඩිෂ්
ජන වර්ග - 82.1% ස්විඩීස්, 5.1% ෆයින්ස්, 12.5% වෙනත්
රාජ්‍ය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යවස්ථා රාජාණ්ඩුව
අධිරාජ්‍ය - කාල් XVI ගුස්ටාන් රජු
අගමැති - ෆ්‍රෙඩ්රික් රියන්ෆෙල්සිටි
කථානායක - පර් ෆෙස්ර්බර්ජ්
පෞද්ගලික - ජුනි 17, 1397
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 449 964 Km2
173 745 sq mi
ජලය (%) – 8.7
ජනගහනය - 2009 – 9 340 682
ඝනත්වය - 20.6 / Km2
53.3 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 342.682 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 37 333
GDP – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 478.961 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 52 180
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටුබේගෝ

ට්‍රිනිඩෑඩ් සමුහාණ්ඩුව සහ ටොබෑගෝ දකුණ කැරබියන්හි පිහිටි කොදෙව් රාජ්‍යයකි. එය පිහිටියේ ගිණිකොණින් දකුණු ඇමරිකන් ජනපදය වන වෙනුසිලාවේ සහ දකුණු ග්‍රෙනාඩාවටය. එය තම මුහුදුබඩ දේශ සීමා බාබඩෝස් ඊසාන දෙසින්, ගයනා ගිණිකොණින් සහ වෙනිසුවේලා දකුණට හා බටහිරට අනෙක් රාජ්‍යයන් හා බෙදා ගැනේ. ඒ රටේ වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 5,128 (වර්ග සැතපුම් 1980) වන අතර ප්‍රධාන ‍දුපත් 2 වන ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ටොබෑගෝ ඇතුළුව නොයෙක් කුඩා බිම් කොටස් ද ඇතුලත් වේ. ට්‍රිනිඩෑඩ් වඩා විශාල හා ජනාකීර්ණව දුපත වන අතර, ටොබෑගෝ වඩා කුඩා වන අතර මුළු වර්ග ප්‍රමාණයෙන් 6% හා මුළු ජනගහනයෙන් 4% වන මිලියන 1.3 අඩංගු වේ. මෙම රාජ්‍ය සුළි සුළං සීමාවෙන් පිටත පවතී. 1802 ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් කාලයේ ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ‍ටොබෑගෝ ස්පාඤ්ඤ ජනපදයක් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් අත්හැර දැමු පසු එය 1962 නිදහස ලැබීය. රටේ ආර්ථිකය පෙට්ට්‍රොලියම් හා ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් මත මුලික වේ. එහි මහා පරිමාණ කර්මාන්ත ‍රාමුවක් තිබෙන අතර එහි ස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් එය පසුගිය අවුරුදු 5 තුල 7% වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇත. මේ හේතුවෙන් එරට කැරබියානු රාජ්‍ය තුල එය මුලික ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් වී ඇත. මෙරට සැණකෙළිවලට ප්‍රසිද්ධ අතර ස්ටිල්පන්, කැලිප්සෝ, සොකා සහ ලිම්බෝ නර්තන මෙහි උපත ලබා ඇත.
ආශ්‍රිත
උරුගුවායි

කාල මණ්ඩලය (UYT) (UTC – 3)
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව UYST (UTC – 2)
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල LTD - .vy
දුරකථන සංකේත - +598

උරුගුවාසි නිල වශනේ උරුගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව වන අතර එය දකුණු ඇමරිකාහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය මිලියන 3.3 වන අතර මිලියන 1.1 අගනුවර වන මොන‍්ටෙවීඩිටයා් හා ඒ ආශ්‍රිතව ජිවත් වේ. 88% ක් යුරෝපීයානු සංක්‍රමණිකයන්ය. එහි එකම මායිම උතුරැ බ්‍රසීලයෝ ජියෝග්‍රැන්ඩෙඩුසුල් වේ. බටහිරට උරැගුවායි ගග හා නිරිතට රියෝඩිලාප්ලාටා මෝය හා ආජින්ටිනාව ගග දෙපස හා ගිණිකොණ දෙසට දකුණු අත්ලාන්තික සාගරය වේ. වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 0.176 වන මෙය සුරිනේම් වලට පසු බිම් ප්‍රමාණයෙන් දෙවන කුඩාම රාජ්‍යයයි. 1680 පෘතුගීසින් විසින් සොයාගත් කොලනියාඩෙල් සැක්‍රමෙන්ටෝ එහි ඇති පැරණිතම යුරෝපියානු ජනාවාසයයි. 18 වන ශතවර්ෂයේ මොන්ටවීඩියෝ ස්පාඤයන් විසින් සොයා ගත්තේ හමුදාමය බිමක් ලෙසය. ස්පාඤ ආජින්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය සමග 1811 – 1828 පැවති අරගලයකින් පසු එරට නිදහස ලැබිය. එහි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඇති අතර ජනාධිපති විසින් රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පාලනය කරයි. ආර්ථිකය විශාල ලෙස රදා පවතින්නේ කෘෂිකර්මය මතය. ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතර දුෂණය අවම රට ලෙස මෙය හැදින්වේ. දේශපාලන හා කම්කරැ නීති මෙම දේශය තුල වඩාත් නිදහස්ව පවති. දකුණු ඇමරිකාව ‍තුල ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස සංවර්ධනය වු රටකි. එහි ඒක පුද්ගල ආදායම හා ජිවන රටාව ලෝකයේ 47 වන ස්ථානය ගනී. 2007 වර්ෂයේ ලතින් ඇමරිකානු රට වන මෙය ජාතික මට්ටමෙන් සම අයිතීන් නීතිගත කොට ඇත.

උරැගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - නිදහස හෝ මරණය
ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්ටවයිඩි‍ෙයා් - 340 53' S 560 10' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
ජන වර්ග - 98% යුරෝපීය, (ස්පාඤ්ඤ, ඉතාලි, වෙනත්), 1.5% මෙස්ටියෝ, 0.3% බටහිර අප්‍රිකානු, 0.2% ආසියානු (ලෙබනන්, චින, ජපන්)
රාජ්‍යය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - ජෝස් මුජිකා
උප ජනාධිපති - ඩැනිලෝ ඇසිටොරයි
නිදහස - බ්‍රසීල අධිරායය සිට
ප්‍රකාශ කිරිම - අගෝස්තු 25, 1825
ව්‍යවස්ථාව - ජුලි 18, 1830
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 176 215 Km2
68 037 sq mi
ජලය (%) – 1.5
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 494 382
2002 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 399 236
ඝනත්වය - 19.8 / Km2
51.4 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 42.624 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 12 784
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 32.187 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 9 654
ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ)
මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (U‍ය්V)
මූලාශ්‍ර


ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව

අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව

ගිනි (2000) – 20.8 – 0.21 (පහළ)
HDI (2007) – 0.710 (මධ්‍යය)
මුදල් - අස්බෙකිස්ථාන් සම්
කාල මණ්ඩලය VZT (VTC + 5)
ශ්‍රිෂ්ම සෘතුව (DST) නිරික්ෂණ නැත
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජල TLD - .Vz

අස්වෙනිස්ථානය නිල වශයෙන් අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ බටහිර හා උතුරට කසක්ස්ථානය නැගෙනහිර ක්රයිග්ස්ථානය හා නැගෙනහිර ටජින්ස්ථානය දකුණට අෆ්ගනිස්ථානය හා ටර්න්මෙනිස්ථානයටය. මුල් 16 වන ශතවර්ෂයේ දී නැගෙනහිර ටර්නින් භාෂාවන් කථා කල අස්බෙක් නොමෑඩ්වරැන් විසින් මෙම රාජ්‍ය අල්ලා ගත්හ. වර්තමානයේ අස්වෙතස්ථාන ජනගහනය අයත් වන්නේ අස්බෙස් ජන වර්ගයට අනුව ඔවුන් එම භාෂාව කථා කරයි. 198 ශතවර්ෂයේ දී අස්වෙනිස්ථානය රැසියානු රාජ්‍යයට එක් කල අතර 1924 වර්ෂයේ දී සෝවියට් සංගමයේ ව්‍යවස්ථාදායක සමුහාණ්ඩුවක් බවට පත් විය. එය නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් ලෙස 1991 පටන් පවතී. අස්බෙකිස්ථාන ආර්ථිකය මුලික වශයෙන් වෙළද භාණ්ඩ හා කපු, රත්තරන්, යුරේනියම්, පොටැසියම් සහ ස්වභාවික වායු මත යැපේ. එය වෙළද ආර්ථිකයකට මාරැවීමට ද පරමාර්ථ කොටගෙන තිබේ. රට ස්ථාවර ආර්ථිකයන් රදා පවත්වා ගන්නට උත්සාහ දරන අතර විදේශ ආයෝජකයින් ද වලක්වා ගෙන ඇත. මෙම ක්‍ර‍මයෙන් හා ස්ථිරව මාරැවිමට දරණ පනත අනුව 1995 ඔහු ආර්ථික වශයෙන් යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වා නොමැත. අස්වෙනිස්ථානයේ පවතින මානව හිමිකම් පනත හා ඒක පුද්ගල නිදහස අන්තර්ජාතික සමාගම්වල විවේචනයට භාජනය වී ඇත. එහි 45% කට ආසන්න ජනගහනයක් දිනකට ඇ. ඩො. 1.25 කට වඩා අඩුවෙන් උපයයි.

අස්බෙනිස්ථාන සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ජාතික ගීය - අස්බෙන්ස්ථාන සමුහාණ්ඩු ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ටැෂ්කෙන්ට් - 410 16' N 6a0 10' E
රාජ්‍ය භාෂාව - අස්බෙක්
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - කරකල්පැක්
අභ්‍යන්තර ජන සන්නි‍ෙව්දන භාෂාව - රැසියානු
ජන වර්ග - 80.0% අස්බෙක්, 55% රැසියානු, 5.0% - 5.5% (30% ෆොල්ට්ස්, කෝඩෙල්, ජොන්සන්) ටාජික්, 3.0% කසාන්, 2.5% කරකල්පැක්, 1.5% ටැටාර්, 2.5% වෙනත්
රාජ්‍ය - ආඥාදායක රජය
ජනාධිපති - ඉස්ලාම් කැරිමොව්
අගමැති - ෂව්කට් මර්සියොයෙව්
නිදහස - සෝවියට්
සැකැස්ම - 1747
අස්බෙක් SSR – 27 ඔක්තෝම්බර් 1924
ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - 1 සැප්තැම්බර් 1991
පිළිගැනීම - 8 දෙසැම්බර් 1991
සම්පුර්ණ කිරිම - 25 දෙසැම්බර් 1991
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 447 400
172 742
ජලය (%) – 4.9
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 27 600 007
ඝනත්වය - 61.4 Km2
159.1 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 71.61 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 2 634
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව - එකතුව - 27.918 බිලියන
එකතුව - $ 1 026
සාමාන්‍ය - $ 9 654
ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ)
මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (UYV)
වෙනුසීවේලා

කාල මණ්ඩලය UTC – 4.30
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - Ve
දුරකථන සංකේත - +58

වෙනුසීවේලා ( ඉංග්‍රීසි:Venezuela ) නිල වශයෙන් වෙනුසිවේලා බොල්වියන් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් හදුන්වන අතර දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරලේ පිහිටි නිවර්තන කලාපීය රටකි. එය මහාද්වීපික ප්‍රධාන භුමියක් වන අතර කැරබියානු මුහුදේ හි වෙරල තීරයේ එහි විවිධ දුපත් පිහිටා ඇත. 1821 නිදහස ලද මෙය පෙර පැවති ස්පාඤ්ඤ කොලනියකි. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිර ගුයානා, දකුණු බ්‍රසීලය, බටහිර කොලොම්බියාව, වෙනුසිවේලා වෙරල තිරයෙන් එපිට උතුරට වන්නට ට්‍රිනිඩෑඩ්, ටොබ‍ෑගෝ, ග්‍රෙනාඩ්, ශාන්ත ලුසියා, බාබඩෝස්, තුරකාවෝ, වෝනියේර්, අරෑබා, ශාන්ත වින්සන්ට් හා ග්‍රැනඩයින් හා ලීබාඩ් ටය. වර්ග කි. මි. 916 445 හා ජගහනය 26 414 816 හා අගනුවර වන්නේ තරකස්ය. වෙනිසුවේලා ජාතික ධජයේ වර්ණ වන්නේ කහ, නිල් හා රතුය. කහ පාට භුමිය, නිල් පාට මුහුද හා අහස රතු වර්ණ නිදහස වෙනුවෙන් ජිවිත පුජා කල වීරයන් පිළිඹිඹු කරයි. වෙනිසුවේලාවට දේශසීමා පිළිබද ගුෂානා සමග ආරවුල් ඇත. 1895 ඉසෙතුයි‍ෙබා් ගග පිළිද පැවැති මතභේද පුළුල් වු අතර එය මධ්‍යස්ථ තට්ටුවකට (සාමාජිකයන් ලෙස එක්සත් රාජධානිය, ඇමරිකාව සහ රැසියාව) යොමු වු අතර 1899 දී වෙනිසුවේලා ඉල්ලීමට විරැද්ධව තීරණයකට එළඹීය. වෙනිසුවේලාව වඩා ප්‍රචලිත වන්නේ එහි ඇති පෙට්රෝලියම් කර්මාන්තය ප්‍රදේශය තුල ඇති පාරිසරික විවිධත්වය සහ එහි ඇති ස්වභාවික ලක්ෂණයන්ටය. වෙනිසුවේලා ලොව ජෛව විවිධත්වය අතින් 17 වන ස්ථානයේ සිටින අතර ලතින් ඇමරිකාව තුල ඇති බොහෝ නාගරිකරණය වු රටවල් වලින් වෙනිසුවේලාව විශාල වශයෙන් ජනතාව උතුරැ ප්‍රදේශයේ නගරවල ජිවත් වන අතර විශේෂයෙන් අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන කරනාස් වලය. අනෙකුත් නගර වන්නේ මරනයිබෝ, ව‍ැලෙන්ඩයා, මරතේ, බාතුයියිමෙටෝ, මෙරීඩා, බාසිලෝනා, පෙට්ටෝ කෲස්, සහ සියුඩෑඩ් ගුහානාය.

* වෙනිසුවේලා
* පින්තූරය - කොඩිය
* ආදර්ශ පාඨය - දෙවියන් සහ
* ජාතික ගීය
* අගනුවර - කැරකස් 100 30' N 660 58 W
* රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
* ජාතික භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ
* ජන වර්ග - 67% මෙස්ටිසෝ, 21% වයිට්, 1% ඇමරින්දියන් වෙනත් 9% (ඇෆ්රිකානු, අරාබි, ආසියානු)
* රජය - ඒකාබද්ධ ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
* ජනාධිපති - ප්‍රාගෝ චැගස් ෆ්‍රියස්
* නියෝජ්‍ය ජනාධිපති - ඒ ලියස් ජයුආ
* නිදහස ස්පාඤ්ඤයේ සිට - 05 ජුලි 1811
* පිලිගැනිම - 30 මාර්තු 1845
* වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව - 916 445 Km2
353 841 sq mi
* ජලය (%) – 0.32
* ජනගහනය - ජුලි 2009 තක්සේරැව - 26 814 843
* 2001 ඝනත්වය - 30.2 / Km2
77 / sq mi
* GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
* එකතුව - $ 359.210 බිලියන
* සාමාන්‍ය - $ 12 806
* GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
* එකතුව - $ 319.443 බිලියන
* සාමාන්‍ය - $ 11 388
* ගිනි (2007) 42.2 (ඉහළ)
* HDI (2007) – 0.844 (ඉහළ)
* මුදල් - බොලිවර් ෆියු‍ට්