JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ප‍්‍රසාංගික කලා

මැටි, ලෝහ හෝ තීන්ත අමුද්‍රව්‍ය ලෙස යොදාගනිමින් කිසියම් භෞතික කලා කෘතියක් නිර්මාණය කරනවා වෙනුවට කලාකරුවාගේ ශරීරය, මුහුණ මාධ්‍යක් ලෙස යොදාගන්නා කලා ප‍්‍රවර්ගයන් ප‍්‍රසාංගික කලාවන් ලෙස හැඳින්වේ.

ප‍්‍රසාංගික කලාවන්

ප‍්‍රධාන ‍වර්ගයන්

වේදිකාව , සංගීතය , නර්තනය , ඔපෙරා , චිත‍්‍රපට,
රූපවාහිනිය , ගුවන්වවිදුලිය

විෂයන්
සුඛාන්ත , ඛේදාන්ත , හාස්‍යය, වීරකාව්‍ය


කරනම් ගැසීම්, හාස්‍ය, නර්තනය, මැජික්, සංගීතය, ඔපෙරා, චිත‍්‍රපට, වේදිකාව සහ සර්කස් කලාවන්ද ප‍්‍රසාංගික කලාවන්ට අයත් වේ.

මෙම කලාවන්හි නියැලෙන කලාකරුවෝ නරඹන්නන් ඉදිරියේදී සංදර්ශකයින් ලෙස හැඳින්වේ. නළුවන්, විකටයින්, නැටුම් ශිල්පීන්, සංගීතඥයින් සහ ගායකයින් මොවුන් අතර වෙති. ප‍්‍රසාංගික කලාවන් ගීත රචකයින්, වේදිකා පසුතල නිර්මාපකයින් වැනි වෙනත් ක්ෂේත‍්‍රයන්හි පිරිසගේද ආධාරය ලබාගනී.

සංදර්ශකයෝ ඇඳුම් සහ වේදිකා අංග රචනය ආදිය මඟින් තමන්ගේ පෙනුම සිය ඉදිරිපත් කිරීමට ගැලපෙන ලෙස සකසා ගනිති.
නීතිය-සිවිල් සමාජය

‘සිවිල් සමාජය’ යන යෙදුමේ ඉතිහාසය බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිතයකු වන ජෝන් ලොක්ගේ කාලය දක්වා දිවයන්නකි. ඔහු සිවිල් සමාජය දුටුවේ ‘ඔවුන් අතර පවත්නා ආරවුල් විසඳීම සඳහා අධිකාරය හිමි පොදු නීතියක් හා අධිකරණ ක්‍රමයක්’ හිමි ජනතාවක් ලෙසිනි. ජර්මානු දාර්ශනිකයකු වූ ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆෙඞ්රික් හේගල් සිය Elements of the Philosophy of Right නම් කෘතියේදී ‘රාජ්‍යය’ ‘සිවිල් සමාජයෙන්’ වෙන්කොට දැක්වීය. සිය ඵෙතිහාසික දයලෙක්තිකවාදී ක්‍රමය තුල හේගල් විශ්වාස කළේ සිවිල් සමාජය සහ රාජ්‍යය යනු ධ‍්‍රැවීකරණයන් දෙකක් බවය. ජනතාවගේ අදහස් නිර්මාණය වන හා නීතිය කුමක් විය යුතුද යන්න පිලිබඳව ලොබි කිරීම් සිදුවන සිවිල් සමාජය අනිවාර්යයක් ලෙසම නීතියේ මූලාශ‍්‍රයක් වෙයි. ඕස්ටේ‍්‍රලියානු බැරිස්ටර්වරයකු සහ ලේඛකයකු වන ජෙෆ්රි රොබින්සන් ජාත්‍යන්තර නීතිය පිලිබඳව කියා සිටියේ,
˝එහි මූලික නූතන මූලාශ්‍රයන් සිය විසිත්ත කාමරයන්හි රූපවාහිනී තිරයන් මත දකින මානව හිමිකම් කඩවීම් වලට විරුද්ධ වන සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයන්ගේ ප‍්‍රතිචාරයන් තුලින් සොයාගත හැක˜ යනුවෙනි.

කථාකිරීමේ නිදහස, සමාගමයේ නිදහස සහ වෙනත් බොහෝ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් විසින් ජනතාවට හමුවීමට, සාකච්ඡා කිරීමට, විවේචනය කිරීමට සහ සිය රජයන් පිලිබඳ කථාබස් කිරීමට ඉඩහසර නිර්මාණය කරදෙන අතර එමඟින් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ පදනම නිර්මාණය වෙයි. සිය ජීවිත කෙරෙහි දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පිලිබඳ අවධානයෙන් පසුවීම හා එම තත්වයන් වෙනස් කිරීම මඟින් සහභාගීවන පිරිස වැඩිවීම හේතුකොටගෙන ජනතාව කෙරෙහි නීතිය පිලිගතහැකි සුජාත එකක් බවට පත්කරවයි. වර්ධනයවූ දේශපාලන පක්ෂ, විවාද සමාජයන්, වෘත්තීය සමිති, මැදිහත් මාධ්‍ය, ව්‍යාපාර, පුණ්‍යආයතන යනාදී සියල්ලම යහපත් සිවිල් සමාජයක අංගයන් වේ.
නීතියේ සමාජ විද්‍යාව

මැක්ස් වෙබර් 1917 දී- නීතිඥයෙකු ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ වෙබර් සමාජ විද්‍යාවේ සහ නීතියේ සමාජ විද්‍යාවේ ආරම්භකයකු ලෙස සැලකේ.

නීතියේ සමාජ විද්‍යාව වූ කලි නීතිය සහ සමාජය අතර ගණුදෙනුව පිලිබඳව විමර්ෂනය කරන්නකි. නීතියේ සමාජ විද්‍යාව නීති විද්‍යාව, නීතියේ ආර්ථික විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණය,
නීතියේ ආයතන සහ නෛතික ප‍්‍රයුක්තීන් සහ ක‍්‍රමයන්හි සමාජීය ගොඩනැංවීම විමර්ෂනය සඳහා විෂය වන්නාවූ ක්ෂේත‍්‍රයක් වෙයි. ආරම්භයේදී නෛතික න්‍යායවේදීහු මෙම ගුරුකුලය පිලිබඳව සැක පහළ කළහ. මෙහි සමාරම්භකයකු වූ නීතීඥයින් ඉගෙනගන්නා සහ අදාල කරන්නාවූ ධනාත්මක නීතිය සහ එදිනෙදා සාමාන්‍ය ජීවිතය පාලනය කරන වෙනත් ආකාරයන්ගේ නීති හෝ සමාජ සම්මතයන් අතර වෙනස පිලිබඳව අවධාරනය කළ ඉයුජින් එචර්ලිච්, තෙල්සන්ගේ උග‍්‍ර විවේචනයන්ට බඳුන්විය. 1900 දී පමණ මැක්ස් වෙබර් නීතිය වෙත වූ සිය විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවේශය වන ‘නෛතික තාර්කික රූපාකාරය’ ආධිපත්‍යධාරී සම්මත නීතීන්ට මිස ජනතාවට ආරෝපනය කළ නොහැකි එකක් බව හඳුනාගන්නා ලදී. ධනවාදයේ වර්ධනයට සමාන්තරව වර්ධනය වූ නූතන දේශපාලන සංවර්ධනයන් හා නූතන නිලධාරිවාදී රාජ්‍යය සඳහා පූර්ව කොන්දේසියක් බවට පත්වූ සංගත, ගණනය කළහැකි නීතිය සඳහා ඔහු යොදාගත් යෙදුම වූයේ ‘නෛතික තාර්කිකත්වය’ යන්නයි. තවත් සමාජ විද්‍යාඥයකුවූ එමිල් ඩර්කයිම් සිය The Division of Labour in Society කෘතියේ දක්වන ලද්දේ සමාජය සංකීර්ණ බවට පත්වීමේදී අපරාධ නීතීන් හෝ දණ්ඩන තහනම් අභිබවමින් වරද නිවැරදි කිරීම සහ වන්දි ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් මූලික වශයෙන් අවධානය යොමුකළ සිවිල් නීතිය වර්ධනය වන බවයි. තවත් කැපීපෙනෙන මුල් කාලීන නීතිෙය් සමාජ විද්‍යාඥයින් අතර යුරෝපයේ හියුගෝ සින්ෂ්හයිමර්, තියඩෝර් ගයිගර්, ජෝර්ජ් ගර්විච් සහ ලියොන් පෙට‍්‍රාස්කි මෙන්ම එක්සත් ජනපදයේ විලියම් ග‍්‍රැහැම් සම්නර්ද වෙති.


ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:සමාජ විද්‍යාව
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදය ට එරෙහි වීම්

ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදය ට එරෙහි වීම්


ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී නායකයෝ දෙවියන් හුදෙක් පැරණි ව්‍යුහ තරබාරු කිරීමට සැදී පැහැදී සිටියේයැ යි විශ්වාස නොකළෝ ය. ඔවුන් ආගමික නැගී සිටීම නව යුගයක උදාව යැයි උපකල්පනය කලෝ ය. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෝ නව ගිවිසුමේ පරිද්දට සමස්ත ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලියම සංස්කරණය කිරීමට උත්සාහ ගත්තෝ ය. ඇතැම්හු බයිබලය පුරාණ දූෂණ වලට හසුවී ඇති බවද නිවැරදි කිරීම් අවශ්‍ය යැයි ද පැවසුවෝය.

ප්‍රොතෙස්තන්ත ප‍්‍රතිසංස්කරණ පැවතියේ ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී ක‍්‍රමවේදය තුලින් ම පල්ලිය ප‍්‍රතිසංස්කරණයකට භාජනය කර විශ්වාසය සහ ක‍්‍රියාමාර්ග තුල නැවත මුල් බයිබලීය තත්වයට ගැනීම අරමුණු කරගෙනය. නමුත් පියුරිටන්වාදීන් වැනි ප්‍රොතෙස්තන්ත කණ්ඩායම් ක‍්‍රිස්තියානි විශ්වාසය හා ජීවිතය අරභයා ඓතිහාසික විනිශ්චයක් ඇති බව සැළකුවෝ ය. ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීහු ඓතිහාසික ගලායාමක් හා ඇදහීමක් විශ්වාස කළෝ ය. නමුත් ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් මෙම ඓතිහාසික විනිශ්චය ප‍්‍රතික්ෂේප කළ අතර ක‍්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ අනුගාමිකයෝ මුලින් ම එළිදරව් කළ දිව්‍යමය රටාව වැළඳගැනීම සඳහා උත්සාහ කළෝය. එමනිසා ප්‍රොතෙස්තන්ත සාමාජිකයෝ පල්ලියේ ඇතැම් ක‍්‍රියාමාර්ග බයිබලයට අනුකූල නැතැයි බැහැර කළද ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් විසින් ප්‍රොතෙස්තන්තයන් අනුමත කළ සන්ඬේ සබත් හා ටි‍්‍රනිටි වැනි ඇදහීම් ද ප‍්‍රතික්ෂේප කරණු ලබයි.

ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී සංවිධාන අතර ක‍්‍රිස්ටියන් කන්වෙන්ෂන්ස් චර්චස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් ඩයිසිපල්ස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් යෙහෝවාස් විට්නසස් (යෙහෝවා ගේ සාක්ෂිකරුවෝ) ද ලැටර් ඬේ සේන්ට් මූව්මන්ට් සෙවන්ත් ඬේ ඇඞ්වෙන්ටිස් සහ තවත් බොහෝ ඇත . මොවුන්ගේ ආගමික දර්ශණ විවිධ වන නමුත් මොවුන් සියල්ලෝ ම ක‍්‍රිස්තියානි ආගමේ ශුද්ධ වූ රටාව බොහෝ කාලයකට ඉහත දී ක‍්‍රමයෙන් විනාශ වූ බවත් ඔවුන්ගේ දේවස්ථාන හරහා එය නැවත පිහිටුවීමට හැකිවූ බවත් විශ්වාස කරති. ඇතැම්හු තමුන්ට ම මෙය සම්පූර්ණයෙන් ප‍්‍රතිස්ථාපනය කළ හැකි යැයි විස්වාස කරන අතර ඇතැම්හු වර්තමානයේ බොහෝ දේවස්ථාන වල භාවිත වන ක‍්‍රිස්තියානිය හඳුන්වාදෙනු ලැබුවේ තම නිකාය මගින් යැයි තහවුරු කරති. ඩයිසිපල්ස් ඔෆ් ක‍්‍රයිස්ට් මේ සඳහා එක් උදාහරණය කි. ඇතැම් ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීහු ප‍්‍රධාන ධාරාවේ නිකාය වන ප්‍රොතෙස්තන්ත කතෝලික හා ඕතඩොක්ස් වැනි ඇදහීම් නියම ක‍්‍රිස්තියානිය ලෙස නොසලකති.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Restorationism#A_Protest_against_Protestantism
නීතිය-සාක්‍ෂි හැදින්වීම

සාක්‍ෂි හැදින්වීම

පුළුල් අර්ථයෙන් සැලකූකළ ඉන් අදහස් වන්නේ කිසියම් ප්‍රකාශයක සත්‍යවාදී බව නිරූපනය කිරීම සඳහා යොදාගත හැකි ඕනෑම දෙයකි. දාර්ශනිකව අසත්‍යයැයි උපකල්පනය කරනු ලබන වෙනත් ආස්ථානයකට ආධාරකයක් ලෙසින් යොදාගනු ලැබිය හැකි සත්‍ය යැයි උපකල්පනය කරනු ලබන ප්‍රමේයයන් සාක්‍ෂි ලෙස හඳුන්වනු ලැබිය හැක ප්‍රතිපත්ති, විද්‍යාමත්මක පර්යේෂණ, අපරාධ පරීක්‍ෂණ සහ නෛතික කතිකාව වැනි විවිධ ක්ෂෙත්‍රයන් තුල සාක්‍ෂි යන්නට සුවිශේෂී අර්ථයන් පවතී.
උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශනය පිලිබඳ අධ්‍යනාංශය විසින් සිදුකරනු ලබන පර්යේෂණයන්ට පාදක වන්නාවූ පශ්චාත් නූතන න්‍යායන් තුල සාක්‍ෂි පරිභෝජන භාණ්ඩයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. යම් කෙනෙකුට ලබාගත හැකි වඩාත් වේගවත් සාක්‍ෂිය වන්නේ ඔහුගේම සංවේදී ඉන්ද්‍රියන්ගේ සංවේදනාවන්ය. උදාහරණයක් ලෙස අහස නිල් පැහැති බවට සාක්‍ෂියක් සොයන අයකු සිදුකළ යුතුව ඇත්තේ අහස දෙස බැලීම පමණකි. කෙසේවෙතත් මෙම උදාහරණය තුලම සාක්‍ෂි සම්බන්ධයෙන් වන ගැටළුකාරී තත්වයන් ගණනාවක්ද අන්තර්ගත වෙයි.

• නිල්-කහ වර්ණ අන්ධතාවයකින් පෙලෙන නමුත් ඒ බව නොදන්නා අයකු අහසේ වර්ණය පිලිබඳ වෙනස් සංවේදනයක් ලබනු ඇත. සාක්‍ෂි පිලිබඳ පරාමිතීන් ගොඩනැංවීමේදී මුහුණ පෑමට සිදුවන්නාවූ ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ ඉතා සරළ සංවේදනාවන් පවා වන අතර එම තොරතුරම විෂයමූලික වන විට වඩා සාත්‍ය ලෙස සැලකිය හැකිවීමය.
• එමෙන්ම ‘නිල්’ යන්නෙන් කුමක් අදහස් කළේද යන්නද ප්‍රශ්ණගත විය හැක. අප එය මනින්නේ කෙසේද ? (එය තීරණය වන්නේ වර්ණයක තරංග ආයාමයක් මත නම් අප එය මනින්නේ කෙසේද ?)
• එමෙන්ම සාක්‍ෂිය පරිවර්තනයවීමේ ගැටළුද ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මන් භාෂාවේ blau ලෙස දැක්වෙන දෙය ඉංග්‍රිසි භාෂාවට blue ලෙස පරිවර්තනය කෙරේ. නමුත් ජර්මානුවන්ට වර්ණාවළියේ විවිධ කොටස් වළට විවිධ වචන පැවතිය හැක. එනම් ‘සාක්‍ෂි’ යනු සමාජීය ගොඩනැංවීමකි.
බුද්ධිමය දේපළේ ආර්ථික විද්‍යාව

බුද්ධිමය දේපළේ ආර්ථික විද්‍යාව

ආර්ථීක විද්‍යාඥයෝ රාජ්‍යය විසින් පනවනු ලැබූ තාවකාලික ඒකාධිකාරයක් ලෙස (නොඑසේනම් රාජ්‍යයේ අනුග්‍රහය ඇතිව සහන සැලසීම සඳහා වන නෛතික යාන්ත්‍රණයන් උපයෝගී කරගනිමින් බලාත්මක කළ) බුද්ධිමය දේපල හිමිකම් සලකති.

සාමාන්‍යයෙන් බුද්ධිමය හිමිකම් තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩයන්ට, එනම් එකවර විශාල පිරිසක් විසින් භාවිතා කරනු ලැබිය හැකි (එක් තැන්ත්තෙක් භාවිතා කිරීම අනෙක් තැනැත්තාගේ භාවිතයට බාධාවක් නොවන) භාණ්ඩයන්ට සීමා වේ. එක් වතාවකදී එක් තැනැත්තකුට පමණක් භාවිතා කළහැකි ඇඳුම් වැනි තරඟකාරී භාණ්ඩ සමඟ මෙය සන්සන්දනය කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස ගණිත සූත්‍රයක් එකවර විශාල පිරිසක් විසින් භාවිතා කරනු ලැබිය හැක. බුද්ධිමය දේපළ යන යෙදුමට විරුද්ධ වන සමහරු තර්ක කර සිටින්නේ ‘දේපළ’ යන වචනය යොදාගත හැක්කේ තරඟකාරී භාණ්ඩ (එනම් කෙනෙකුට තමන්ටම හිමි ලෙස අයිතිකරගත නොහැකි) හැඳින්වීම සඳහා පමණක් වන බවයි.

තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩයක් එකවර බොහොමයක් දෙනා විසින් (උදාහරණයක් ලෙස පිටපත් කිරීම) භාවිතා කරනු ලැබියහැකි බැවින් (ආර්ථීක වශයෙන් අවම මුදලකට) එවැනි නිර්මාණයන් නිර්මාණය කිරීමට නිෂ්පාදකයන් දිරිමත් නොවනු ඇත. එය සමාජයට පැහැදිලිවම පාඩුවකි. මීට ප්‍රතිපක්ෂව ඒකාධිකරයන් පැවතීමේද අවාසි (නිෂ්පාදකයෝ වැඩි මුදලක් අයකරනු ඇති බැවින් සමාජයේ සුළු පිරිසකට පමණක් එය ලබාගත හැකිවනු ඇත) පවතී.

බුද්ධිමය දේපළ හිමිකම් ස්ථාපිත කිරීම තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේදී සමාජයේ යහපත (ඒවා නිෂ්පාදනයට දිරිදීම මගින්) සලකමින් ඒකාධිකාරයන්ට අවසර ලබාදීමකි. ඒකාධිකාරයට අවසර ලබාදී ඇති කෙටි කාළය තුල සමාජයට ලැබෙන මෙම ලාභ සහ පාඩු එක් එක් නිෂ්පාදනය සහ සමාජයට අදාල කරුණු ගණනාවක් මත රඳා පවතිනු ඇත.


ප්‍රවර්ගය: ආර්ථික විද්‍යාව
සෞඛ්‍යය නීතිය

සෞඛ්‍යය නීතිය

(1) සෞඛ්‍යය කර්මාන්තයේ ප්‍රතිපාදකයින්, ගෙවන්නන් හා විකිණුම්කරුවන් හා රෝගීන් අතර සම්බන්ධතාවයන් සහ


(2) ක්‍රියාකාරීත්වය, නියාමනය සහ ගණුදෙනු සම්බන්ධ නෛතික ගැටළුද ඇතුලත්ව සෞඛ්‍යය සේවාවන් සැපයීම සම්බන්ධයෙන් පෙඩරල්, ප්‍රාන්ත, ප්‍රාදේශීය සහ වෙනත් අධිකරණ බලයන් කෙරෙහි බලපාන්නාවූ සෞඛ්‍යය කර්මාන්තයේ නීති, රීති, නියාමනයන් සහ රෝගීන්, ප්‍රතිපාදකයින්, ගෙවන්නන් සහ සෞඛ්‍යය කර්මාන්තයේ විකිණුම්කරුවන් සම්බන්ධයෙන් අදාල වන නීතිය සෞඛ්‍යය නීතිය ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ.

මෙම නීතියට පහත නීති ක්ෂෙත්‍රයන් අදාල වේ.

• ගිවිසුම් නීතිය

• වෛද්‍ය අවප්‍රයෝගයන්

• පරිපාලන නීතිය

• මහජන සෞඛ්‍යය පිලිබඳ නීතිය
මූලාශ්‍ර

http://en.wikipedia.org/wiki/Health_law

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය
විමලධර්මසූරිය රජු ලන්දේසීන් පිළිගැනීම

පළමුවැනි විමලධර්මසූරිය රජු යනු 16 සියවසේ අග සහ 17 හි මුලදී ශ්‍රී ලංකාව නම් දිවයිනෙහි උඩරට රාජධානිය පාලනය කළ රජුය. ඔහු 1604 දී මිය ගියේය. සමහර ඉතිහාසඥයින් සලකන ආකාරයට විමලධර්මසූරිය රජු උඩරට රාජධානිය දෙවන වරට ආරම්භ කළ තැනැත්තාය. උපතේදී කොණප්පු බණ්ඩාර නම් වූ ඔහු පසුව දොන් ජොන් නමින් පෘතුගීසීන් විසින් බෞතීස්ම කරන ලදී. 1594 දී ඔහු රජු බවට පත් වී කරලියද්දේ බණ්ඩාරගේ දූ කුමරිය වූ කුසුමාසන දේවිය නොහොත් දෝන කතිරිනා බිසව සරණ පාවා ගත්තේය. පෘතුගීසීන් විසින් සිහසුනට උරුම තැනැත්තා ලෙස ඔහු ඉදිරිපත් කරන ලදී.එහෙත් පරංගීන්ගේ පලමු උත්සහය වූයේ කරලියද්දේ බණ්ඩාරගේ බෑණුවන්වූ දොන් පිලිප් කුමරැව රජ කිරීමටය.
දේශපාලන වශයෙන් වැදගත් වූ බුදුන්ගේ දන්ත ධාතු තැන්පත් කර තැබීමේ අභිලාෂයෙන් එම සිද්ධස්ථානය කරවන ලදී.මොහුට පසු ඔහුගේ ඥාති සොහොයුරු සෙනරත් රජු මහනුවර රජ විය.
මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි සංකේත

මූලික සංකේත

මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලිය විසින් මූලික සංකේත බහුල ලෙස භාවිත කරන ලදී. ජලය කිතුනුවන්ට විශේෂ සංකේතාත්මක වැදගත්කමක් දැරීය. බෞතීස්මයට අමතරව ජලය යනු පිරිසිදු කිරීම හෝ පාරිශුද්ධභාවය හඟවන්නක් විය. ගින්න, විශේෂයෙන්ම ඉටිපහන් දැල්ල, ශුද්ධාත්මය සහ ආලෝකය සංකේතවත් කළේය. මෙම සංකේත වල මූලයෝ බයිබලයෙන් පැමිණි ඒවාය. උදාහරණයක් ලෙස අග්නි ජිහ්ව යන්න පෙන්තකොස්ත ශුද්ධාත්මයන් වහන්සේව සංකේතවත් කරන අතර අනුගාමිකයෝ ආලෝකය පසුපස යන්නෝ ලෙස සැලකීම් හෝ දෙවියන් ගින්න අනුභව කරයි වැනි වදන් පෙළ හෙබ්‍රෙව් 12 හි හමුවේ.

මත්ස්‍යයා
Main article: Ichthys

මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානි සංකේත අතර මත්ස්‍යයා ට වැදගත් තැනක් හිමිවේ. සොහොන්කොත් වැනි ස්මාරක වල මුල් කාලීන ක‍්‍රිස්තියානියට සමීප වූ මත්ස්‍ය සලකුනු දැකිය හැක. දෙවන සියවසේ පළමුවන දශකයේ පමණ මත්ස්‍යයා ක‍්‍රිස්තියානි සංකේතයක් ලෙස භාවිත විය. මත්ස්‍යයා විසින් උත්ථානයෙන් පසු ගලීල මුහුදු වෙරළෙහි අනුගාමිකයෝ සත් දෙනාහට භෝජන පිණිස හාස්කමකින් පාන් සහ මසුන් ගුණනය වීම සංකේතවත් කරනු ලැබීයැයි සිතිය හැක.

සොහොන් පින්තාරු මුල් කාලයේ සිටම කිතුනුවෝ තම උමං සොහොන් ජේසුස් වහන්සේ ගේ ශාන්තුවරයන්ගේ හා බයිබල් සිදුවීම් වල චිත‍්‍ර වලින් පින්තාරු කළෝය. උමං සොහොන් සියලූ කිතුනු කලාවන්ගේ තොටිල්ලයි. මුල් කිතුනුවන්ට ප‍්‍රතිමා හෝ රූප පිළිබඳ කිසිදු ප‍්‍රශ්නයක් නොතිබුණු බව සෑම කිතුනු පුරාවිද්‍යා සිසුවකුම පාහේ ප‍්‍රකාශ කරයි. පළමු සියවසේ සිට පැමිණෙන ප‍්‍රතිමා මේ මතය සනාථ කරයි පළමු සියවසේ දෙවන භාගයේ සිට මහා කොන්ස්ටැන්ටින් දක්වා වූ කාලයේ ඔවුන් සිය මලවුන් වලදමා භුගත කුටීර වල චාරිත‍්‍ර ඉටුකළෝ ය. කිතුනු සොහොන්බිම් පාම් ගස්, මොනරු, යහපත් එඬේරා ලෙස හෝ ශාන්තුවර අතර හිඳගෙන සිටින යේසු තුමන් ගේ චිත‍්‍ර වලින් අලංකරනය කර තිබේ. ඇතැම් විට නව තෙස්තමේන්තුවේ සිදුවීම් ද මේ අතර දැකිය හැක. අනෙකුත් කිතුනු සංකේත අතර ශුද්ධාත්මයන් සංකේතවත් කරන පරෙවියා, කි‍්‍රස්තුස් වහන්සේ ගේ පරිත්‍යාගය සංකේතවත් කරන බිලිදීමට නියමිත කොටළුවා, වයින් සහ තවත් බොහෝ දැ ඇත. මේ සියල්ල නව තෙස්තමේන්තුවෙන් උකහා ගත් සංකේත වේ.


කුරුසිය සහ කුරුසි සුරුවම

කුරුසි සුරුවම හෙවත් සිරුරක් රැඳි කුරුසිය මෙය ඇන්ග්ලිකන් වාදයේ ලූතර්වාදයේ හා රෝමානු කතෝලක සමයේ සංකේතයක් ලෙස භාවිත වුවද කුරුසය පමණක් භාවිත කරන ප්‍රොතෙස්තාන්තිකයන්ගෙන් වෙනස් වේ.

අද ලොව බහුලතම සංකේත වලින් එකක් වන කුරුසිය මුල් කාලයේ සිටම කිතුනුවෝ භාවිත කළෝය. තුන්වන සියවස අවසානයේ හෝ හතරවන සියවස මුල් භාගයේ පමණ මිනුෂියස් ෆිලික්ස් විසින් රචිත ඔක්ටේවියස් හි කිතුනු විරෝධී තර්ක වලින් මෙය සඳහන් වේ. එයට අනුව 211 ත් 216 ත් අතර මියගිය ඇලෙක්සැන්ඩි‍්‍රයායේ ක්ලෙමන්ට් කිසිදු චකිතයකින් හෝ බියකින් තොරව කුරුසිය හැඳින්වීමට දෙවියන්ගේ සංකේතය යන්න භාවිත කළ අතර එමගින් එය ජේසුස් වහන්සේ සමග එකල පවා සමීපව පැවති බව පැහැදිලි වේ.
යුදෙව් විශ්වකෝෂය මෙසේ සඳහන් කරයි.

"කිතුනු සංකේතය හෝ මුද්‍රාව ලෙස කුරුසිය භාවිතය දෙවන සියවස තරම් ඈතකදී ආරම්භ විය. එසේම නලලේ සහ උරසේ කුරුසය සනිටුහන් කර ගැනීම යක්ෂබලවේගයන්ට එරෙහි ආරක්ෂාවක් ලෙස සැළකුණි. දෙවන සියවස තරම් ඉහතදී පවා කුරුසිය වන්දනාමාන කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ දේවගැතිවරු පිලිබඳව මිනුෂියස් ෆිලික්ස් ගේ ඔක්ටේවියා හා ටේටුලියන් ගේ ඇපොලොජියා වැනි කෘති වල සඳහන් වේ
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_symbolism#Early_Christian_symbols
පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්යායන වල ඓතිහාසිකත්වය

පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය අරභයා පැන නැගී ඇති විවාද කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදිය හැකිය.

· එක් කණ්ඩායමක් ඔවුනගේ විචාරකයන් විසින් බයිබලික අවමවාදීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. අවමවාදීන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ ඇති ඕනෑම කොටසක් සම්බන්ධයෙන් දකින්නේ ඉතා සුළු ඓතිහාසික වැදගත්කමකි.

· ගතානුගතික පැරණි තෙස්තමේන්තු විද්‍යාර්ථීන් හෙවත් ඔවුනගේ විචාරකයනට අනුව බයිබලික උපරි වාදීන්. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ බොහෝ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය පාපොච්රණ තත්ව තුල විශ්වාස කරයි. කෙසේ වුවද කෙනත් කිචන් වැනි ඇතැම් ඊජිප්තුවේදියෝ පවසන්නේ එවැනි විශ්වාස ඉන් පරිබාහිර අවකාශය තුල වලංගු නොවන බවයි.

· අනෙකුත් විද්‍යාර්ථීහු මෙම අන්ත දෙක අතර සිටිති. ඔවුන් ඊශ‍්‍රායලයේ පසුකාලීන ඉතිහාසය හා රාජතන්ත‍්‍රය පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි දුටුවද නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහණය පිළිබඳ සැක පළ කරති.

අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාල වල බොහෝ විද්‍යාර්ථීහු බයිබලික අවම වාදය හා උපරිවාදය අතර සිටින්නෝ ය.
ඇතැම් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයෝ පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙබෙදුම් ඉතිහාසය පිළි නොගනිති. විශේෂයෙන් ම ෆින්කෙල්ස්ටයින් හා නීල් අෂර් සිල්බර්මන් ජනප‍්‍රිය බයිබලික ප‍්‍රවෘත්ති අදාල ප‍්‍රදේශ වල පුරාවිද්‍යාව හා සමපාත නොවන බව සඳහන් ජනප‍්‍රිය කෘතීන් රචනා කළෝ ය. ඉන් වෙනස්ව 2003 දී කෙනත් ඒ කිචන් ඔන් ද රිලයබිලිටි ඔෆ් ඕල්ඞ් ටෙස්ටමන්ට් නමින් පිටු 662 ක කෘතියක් රචනා කළ අතර එය පුරාම බයිබලයේ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳව සඳහන් වුණි.

ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයෝ බයිබලික කාරණා ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැති කම නිසා බැහැර කළයුතු යැයි පැවසුව ද ඔවුනගේ විරුද්ධපාර්ශ්විකයන් පවසන්නේ එය වර්තමාන පුරාවිද්‍යාවෙන් ඔප්පු කළ නොහැකි සියල්ල බැහැර කළ යුතුයැයි යන 19 වන සියවසේ න්‍යාය කරා නැවත ගමන් කිරීමක් බවය. එම ක‍්‍රම වේදය තුලින් අසිරියාව වැනි ප‍්‍රධාන රාජධානිවල පවා පැවැත්ම ප‍්‍රශ්න කෙරුණි.
පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ මුල් පොත් පහ රචනා වී ඇත්තේ එම සිදුවීම් වලින් බොහෝ කලකට පසු බැවින් එම කොටස් වල රචනා බොහෝ දුරට ප‍්‍රබන්ධ විය හැකියැයි වෙල්හුසෙන් ප‍්‍රකාශ කරයි. නමුත් මීට විරුද්ධ වන්නෝ ප‍්‍රකාශ කරන්නේ අද දක්නට ඇති බොහෝ ඓතිහාසික මූලාශ‍්‍ර එලෙස සිදුවීමෙන් බොහෝ කලකට පසු ලියැවූ ඒවා බවයි. උදාහරණයක් ලෙස සීසර් විසින් රචිත ගෝල් යුද්ධය පිළිබඳ විවරණය (කමෙන්ටි‍්‍රස් ඔෆ් ද ගෝලික් වෝ) හි අද දක්නට ඇති පැරණිතම පිටපත 9 වන සියවසට පමණ අයත් වන අතර එය සීසර් ගේ මුල් කෘතියෙන් වසර දහසක් ආපසු ගමන් කිරීමකි.

වඩා වැදගත් වනුයේ සිදුවීම් සිදුවූ වර්ෂය හා ඒවා මුලින්ම ලේඛණගත වූ වර්ෂය වියහැක. පොත් වල ඇති අභ්‍යන්තර සාධක හෙලි කරන්නේ හීබෲ රජුන් විසින් සිදුවීම් සිදුවූ වහාම ලේඛණගත කිරීමට සැලැස්මක් යොදා තිබූ බව සහ රාජාවලියේ කතුවරන්ට එම ලේඛණ පරිශීලනයේ ඍජු අවස්ථාවක් තිබූ බවයි. නමුත් ඊට පෙර සිදුවූ නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහනය වැනි ග‍්‍රන්ථ සියවස් ගණනක් වාචිකව පැවත විත් පසුව ලේඛණගත වූ ලෙස සැලකිය හැකි බැවින් සත්‍ය සිදුවීමෙන් බොහෝ දුරට වෙනස් වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.
උම්බර්තෝ එකෝ වෙල්හුසෙන් ගේ න්‍යාය ට විරුද්ධව කල්පිතයක් වාර්තා කලේ ය.

අදාල කාලසීමාවලට අයත් බොහෝ පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් බයිබලික වාර්තා ස්ථිර කරයි.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Old_Testament#Historicity_of_the_Old_Testament_narratives
හෛම ජීව විද්‍යාව ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව

හෛම ජීව විද්‍යාව ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව
හෛම ජීව විද්‍යාව හෙවත් ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව යනු අඩු උෂ්නත්ව ජීවීන් ට බලපාන අකාරය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන්නා වූ ජීව විද්‍යා ශාකාවයි. ක‍්‍රයෝ යන වචනය ග‍්‍රීක භාෂාවෙන් සීතල යන අරුත දනවයි. එනම් ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව යනු අඩු උෂ්නත්ව වල ජීවීන් පිළිබඳ විද්‍යාව ලෙස සැළකිය හැක. ප‍්‍රායෝගිකව ක‍්‍රයෝජීව විද්‍යාව සාමාන්‍ය උෂ්නත්වයට වඩා අඩු උෂ්නත්ව වලදී සජීව පදාර්ථයේ හෝ පද්ධතිවල හැසිරීම පිළිබඳව අධ්‍යනය කරයි. මෙම පදාර්ථ හෝ පද්ධති අතරට ප්‍රෝටීන ෙසෙල, පටක, අවයව හෝ සම්පූර්ණ ජීවීන් ද අයත් වේ.
අර්ථ දැක්වීම්
ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාව හෛම ජීව විද්‍යාව
අඩු උෂ්නත්ව වල ජීවී ස්වභාවය පිළබඳ අධ්‍යනය.
ශීත ජනක විද්‍යාව - ක‍්‍රයෝජෙනික්ස්
ඉතා අඩු උෂ්නත්ව වලදී සිදුකල හැකි නිෂ්පාදන හා භාවිතා පිළිබඳ වූ ඉංජිනේරු හා භෞතික විද්‍යා ශාකාව. බොහෝ විට එක සමාන ලෙස වටහා ගත්තද මෙය හා ක‍්‍රයෝනික්ස් අතර සම්බන්ධයක් නැත.
ක‍්‍රයෝනික්ස්
දරුණු තත්වයේ සිටින මිනිසුන් හෝ සතුන් අනාගතයේ දී ප‍්‍රත්‍යානයනය සඳහා අඩු උෂ්නත්ව වල සංරක්ෂණය කිරීම මෙසේ හැඳින්වේ. මෙය ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අංගයක් බවට පත්වී නැත. මෙය අතිශයින් කාල්පනික අනාගත තාක්ෂණයක් මත රැඳී පවතීම මෙයට හේතුවයි.
ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අධ්‍යයනාංග
ක‍්‍රයෝ ජීව විද්‍යාවේ ප‍්‍රධාන අධ්‍යයනාංග අවම වශයෙන් 6 හඳුනා ගත හැක.

1. ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ශාක අපෘෂ්ටවංශීන් හා සතුන් ගේ ශීත අනුවර්තන හා ශිශිර තරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය.

2. සතුන්ගේ හා මිනිසුන් ගේ පටක ජන්මානු සහ කළල වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතා සඳහා හෛම සංරක්ෂණයට (ශීත සංරක්ෂණයට) ලක්කර කල්තබා ගැනීම. මේ සඳහා අධිශීතකරණයේ දී හා අයිස් දිය වීමේදී සෛල ආරක්ෂා කිරීම ට රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදීම අවශ්‍ය වේ.

3. අවයව බද්ධය සඳහා අවයව අඩු උෂ්නත්ව යටතේ පරිරක්ෂණය කිරීම.

4. ඖෂධ ශීත වියළීම.

5. හෛම සැත්කම් ක‍්‍රයෝ සැත්කම් රෝගී පටක අධිශීත වායු හෝ ද්‍රව ආශ‍්‍රයෙන් විනාශ කරන ආක‍්‍රමණශීලී පිවිසුමකි.

6. සුපිරි ශීතකරණ භෞතික විද්‍යාව ශීතකරණයේ දී හා උනුසුම් වීමේ දී සිදුවන තාප හුවමාරු වීමේ යාන්ත‍්‍රික ඉංජිනේරු ක‍්‍රියාවලිය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Cryobiology
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
කීර්ති ශ්‍රී මේඝ

කීර්ති ශ්‍රී මේඝ (_____?- 1140) යනු මධ්‍යතන ලංකාවේ දක්ෂිණ දේශයේ රජෙකි. 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ බෑනාය. ඔහු තම සහෝදරයන් දෙදෙනා සමග ශ්‍රී ලංකාවේ කිරුල අත්පත් කර ගැනීමට 1110 වර්ෂයේදී උත්සාහ කළද 1 වැනි වික්‍රමබාහු විසින් පරාජය කරන ලදී. ඉන් පසු ඔහු දිවයිනේ දකුණු පෙදෙසට පලා ගියේය. ඔහු මුලින් තම සහෝදරයා වූ ශ්‍රි වල්ලභ සමග එම පෙදෙස පාලනය කළේය. ඔහු පසුව දක්ඛිණ දේශයේ රජු බවට පත් වූයේ තම වැඩි මහල් සහෝදරයා වූ මානාභරණගේ මරණයෙන් පසුවයි.

ඔහු පසු කාළයේ අනාගත ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පරාක්‍රමබාහු නමින් රජකමට පත්වූ ඔහුගේ බෑනා ඔහුගේ දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය.
පසු බිම

1110 දී 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සහෝදරයා වූ ජයබාහු රජකමට පත් වුනේ විජයබාහුගේ වුවමනාව පරිදිය. රජයේ උසස් තනතුරු දැරූ ඇමතිවරු ද විජයබාහුගේ සොහොයුරාගේ පුතා වූ මානාභරණට උප රජ පදවිය දිය යුතු යැයි ප්‍රකාශ කළහ. (ඊලඟට රජු බවට පත් විය යුත්තේ ඔහුය) 1 වැනි විජයබාහුගේ පුතා වූ වික්‍රමබාහු මේ නිසා කෝපයට පත් විය. ඔහුගේ අදහස වී තිබුනේද සිහසුන උරුම කර ගැනීමයි.

වික්‍රමබාහුගේ අදහස තේරුම් ගත් මානාභරණ සහ ජයබාහු ඔහු ඝාතනය කිරීම සඳහා පිටත් වූහ. මානාභරණගේ සහෝදරයා වූ කීර්ති ශ්‍රී මේඝ ද ඔවුනට ඵකතු වී වික්‍රමබාහුට ඵරෙහිව සටන් කළහ. වික්‍රමබාහු ඵකළ රුහුණු ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය පාලකයා විය. ගණනින් වැඩි වුවද වික්‍රමබාහු සටන් කිහිපයකින් පසු රාජකීය හමුදාව පරාජය කළේය. ඉන් පසු ඔහු හමුදා මූලස්ථානය පොළොන්නරුවෙන් ඉවත් කර අගනුවර අත්පත් කරගෙන රජරට රජු බවට පත් විය.
සිහසුනට පත්වීම

පරාජය වීමෙන් පසු මානාභරණ සහ ඔහුගේ සහෝදරයා රටේ ඉතිරි පෙදෙස් බෙදා ගත්හ. මානාභරණ දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය. කිත්ති සිරි මේඝ දොළොස් දහස් ‍රටෙහි රජු විය. දොළොස් දහස් රටට රුහුණු ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයේ වලවේ ග‍‍ගේ බටහිර කොටස් අයිති විය. ඔවුන්ගේ තුන් වැනි සහෝදරයා වූ සිරි වල්ලභ 'අටදහස් රට' නම් රුහුණේ ඉතිරි කොටස් පාලනය කළේය.

අවුරුද්දකට පසු සහෝදරයෝ තිදෙනා රජරට ආක්‍රමණය කොට වික්‍රමබාහු බලයෙන් පහ කිරීමට උත්සාහ කළහ. මේ බව ආරංචි වූ වික්‍රමබාහු තම සේනා කැටුව ඉදිරියට ගොස් සටන් කොට ජය ලැබුවේය. ඉන් පසු සහෝදරයෝ වික්‍රමබාහුට එරෙහිව සංවිධානය වී කරන සටන් නැවැත්වූහ.
පසුව ගත වූ අවුරුදු

තම පුතා වූ පරාක්‍රමබාහු ඉපදීමෙන් නොබෝ කලකට පසු මානාභරණ 1025 දී පමණ මිය ගියේය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ පාලන බලය ලබා ගත් අතර සිරි වල්ලභ මුලු රුහුණේම බලය සියතට ගත්තේය. වික්‍රමබාහු 1131 දී මිය ගියේය. ඉන් පසු ඔහුගේ පුතා වූ දෙවැනි ගජබාහු රජකමට පත් විය. රජරට නව රජු අත්දැකීම් වලින් තොර වූ අයෙකු වීමේ වාසිය ලබා ගැනීමට සිතූ සහෝදරයින් දෙදෙනා ඔහු රජ වූ වහාම පහර දුන්හ. එහෙත් ඔවුහු පරාජය වූහ. ඉන් පසු දෙදෙනාගෙන් එක් කෙනෙකුවත් නැවත රජරට ආක්‍රමණය කළේ නැත.

කිත්තිසිරි මේඝට ඔහුටම දාව උපන් දරුවෙකු නොවීය. එහෙයින් ඔහු තම බෑනා වූ පරාක්‍රමබාහු දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය. පරාක්‍රමබාහුට අවුරුදු 15 ක් පමණ වයස වන විට දෙදෙනා අතර හබ ඇති විය. පරාක්‍රමබාහු ගජබාහුගේ රජ මාළිගය කරා ගියේ තම මාමාගේ කැමැත්තට විරුද්ධ වෙමිනි. කිත්තිසිරි මේඝ රජුගේ මරණයට පෙර ඔහු නැවතත් දක්ඛිණ දේශයට පැමිණි ඔහු කිත්සිරි මේඝ ගෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය.

1090 සිට 1185 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලකයෝ

රාජධානිය
1090 - 1100 - 1110 - 1120 - 1130 - 1140 1150 - 1160 - 1170 - 1180

රජරට වික්‍රමබාහු 1 ගජබාහු II

දක්ඛිණදේශ විජයබාහු 1 මානාභරණ - කිත්තිසිරි මේඝ - පරාක්‍රමබාහු 1

රුහුණ ශ්‍රී වල්ලභ සහ කිත්තිසිරි මේඝ ශ්‍රී වල්ලභ මානාභරණ
රේඩියෝ තරංග

රේඩියෝ තරංග යනු ව්ද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියේ රේඩියෝ සංඛ්‍යාත කොටසෙහි පවතින තරංග විශේෂයකි. ස්කොට්ලන්ත ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයකු හා ගණිතඥයකු වූ "ජේම්ස් ක්ලාක් මැක්ස්වෙල්" විසින් වර්ෂ 1865 දී රේඩියෝ තරංග ඇති බවට ගණිතමය ක්‍රමයක් මගින් සෛධාන්තිකව සනාත කරන ලදී. රේඩියෝ තරංග, විද්‍යුත් චුම්බක තරංග ලෙසට අවකාශයේ ගමන් කරන බවටද ඔහු සමීකරණ කිහිපයක් මගින් පෙරයීම් කලේය.
සොයා ගැනීම සහ ‍යොදා ගැනීම

වර්ෂ 1887දී ජර්මානු ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයකු සමීකරණ ප්‍රායෝගිකව සහතික කරන ලදී.රේඩියෝ තරංග රැහන් රහිත තොරතුරු සන්නිවේදනයේදී භාවිත කිරීම සඳහා එතන් පටන් විවිධ නිපැයුම් බිහිවිය. එවැනි නිපයුම්හි ලා "නිකොලා ටෙස්ලා"(ඔස්ට්‍රියානු) සහ "ගැලීලියෝ මාර්කෝනි"(ඉතාලියානු) පුරෝගාමී වූහ.
රේඩියෝ සංඛ්‍යාත කොටස

ව්ද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලියට අයත් රේඩියෝ තරංග, සංඛ්‍යාතය පදනම් කරගෙන පහත දැක්වෙන පරිදි "සංඛ්‍යාත වර්ණාවලි සටහනක" සංඛ්‍යාත ඛණ්ඩ වලට බෙදා දැක්විය හැක.

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍eයුත් චුම්බක තරංග
බෝම්බකරුවන්

බෝම්බකරුවන් හදුනා ගැනීම

ජුලි 12වන දින පවත්වන ලද පොලිස් මාධ්‍ය හමුවකදී පරික්ෂණ වල තත්වය පිළිබද කරුණු හෙළිදරව් කරන ලදී. පරික්ෂකයන් විසින් ප්‍රුද්ගලයන් සිවු දෙනෙකුගේ කණ්ඩායමක් පිළිබද විශේෂ අවධානය යොමු කර ඇත. ඔවුන් ලීඩ්ස්, බටහිර වොක්ෂය(ර්) වලින් පැමිණෙන්නන් බවත් ඔවුන් අතරින් තිදෙනෙකු ඊට ඉහත වැරදී ක්‍රියාවකට සමබන්ධ නොවුවත් බවටත් පිරිසිදු හම ඇත්තවුන්" (Cleanskin) වාර්තා වී ඇත. 2005 ජුලි 07වන දින මෙම සිවු දෙනා බෙඩ්ෂෝර්ඩියර් (Bedfordshire) හි ලුටන් වෙත මෝටර් රථයකින්ද ලංඩනය දක්වා දුම්රියෙන්ද ගමන් ගෙන ඇත. උදෑසන 8.30 පමණ "කිංග්ස් ක්‍රොස්" දුම්රිය පොළ (King’s Cross Station) වෙත පැමිණ ඇති බවට එහි සවි කර තිබු CCTV විඩියෝ දර්ශණ මගින් මගින් අණාවරණය වේ. මොවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය පිපිරිම සිදුවු ප්‍රදේශයේ තිබි සොයා ගන්නා ලදි. ජුලි 12වන දින BBC වාර්තාවකට අනුව නියෝජ්‍යය සහකාර කොමසාරිස් වන පීටර් ක්ලාර්ක විසින් කරන ලද හෙලිදරව්වකට අනුව බෝම්බකරැවන්ගෙන් එක් අයෙකුගේ බඩු භාණ්ඩ ඇල්ඩිගේට් හා එඩ්වෙයාර් මාර්ග බෝම්බ අනතුර සිදුවු ස්ථාන 02දීම සොයා ගෙන ඇත.

වැටලීම්

පොලිසිය විසින් ජුලි 12වන දින ලීඩ්ස් ප්‍රදේශයේ හි පිහිටි නිවාස 06ක් වටලන ලදී. ඉන් නිවාස 02ක් බීස්ටන් හිදී (Beeston) තවත් නිවාස 02 ක් තෝන්හිල් දීත් (Thornhill) එක් නිවාසයක් හොල්බෙක්හි තීබිත් පරික්ෂාවට ලක්වු අතර තවත් එක් නිවසක් හයිඩ් පාර්ක් හි ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රෝව් හි තිබිත් වටලන ලදි. එක් පුදුගලයෙකු අත්තඩංගුවට පත් විය.
බටහිර වොක්ෂයර් පොලිසියට අනුව ලීඩීස් තිබි සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයක් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයද සොයා ගන්නා ලදී. එමෙන්ම එක් නිවසක තිබු සිමා සහිත පුපුරණ ද්‍රව්‍යයද පරික්ෂාවට ලක් විය. තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යය එක් බෝම්බකරුවෙකු වු ෂෙහාඩ් තන්වීර් ගේ (Shehzad Tanweer) ලුටන් දුම්රිය පොලේ තිබු ඔහුගේ මෝටර් රථය තුළ තිබි හමු විය.
පොලිසිය විසින් බකිම්හැංෂයර් නගරයේ උතුරැ මාවතේ තිබු නිවාසයක් ද ජුලි 13 වන දින පරික්ෂාවට ලක්කරන ලදී.