JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
माफाल्दा

माफाल्दा, चित्रकथाकी एउटा पात्र अर्थात् कपाल जिङग्रीङ भएकी एउटी सानी केटीको नाम हो। माफाल्दाका सृजक कीनो हुन्। आफ्नो सृजक जस्तै माफाल्दा पनि अर्जेन्टिनी हुन्। उनी एउटा मध्यम वर्गीय परिवारमा जन्मेकी हुन्। ल्याटिन अमेरिका तथा युरोपमा माफाल्दा निक्कै लोकप्रिय छिन्।
उ प्रमुख पात्र भएको चित्रकथाहरूले प्राय: राजनीतिक विषय छोएको हुन्छ। माफाल्दा सँधै अत्यन्तै मीहीन पाराले हँसाउछिन्, जो कि वास्तवमा कीनोको आफ्नो विशेष स्टाईल हो। फुच्ची माफाल्दाका साथीसंगीहरू थुप्रै छन् तर सबैको यो संसारलाई हेर्ने तरिका आ-आफ्नै ढंगको छ। यी मध्ये विर्सनै नसकिनेहरू यसप्रकार छन्-
मानोलिटो, अर्जेटिनामा उ भन्दा ठूलो पुँजीवादी सायदै कोही होला। सुसानिता, स्वतन्त्र विचारधारा भएकी तर भविष्यको लोग्ने एवं छोराछोरीमा अत्यन्तै समर्पित केटी। फिलिपे, कमिकको काल्पनिक दुनियाँमा रुमल्लिने दार्शनिक टाईपको दन्तुरे केटो। अनि माफाल्दा ? माफाल्दा रेडियो सुन्छे, विटल्सको गीतमा नाच्छे अनि संसारका विसंगतिहरू देखि दु:खी हुन्छे।
References

श्रेणी:पात्र
श्रेणी:कला
श्रेणी:कार्टून
कात्तिक डवली

पाटन दरबारको पश्चिममा रहेको कात्तिक नाच देखाउने डबलीलाई डवली पनि भनिन्छ|

वि.सं. १६९७मा राजा सिद्धिनरसिंह मल्लले आफ्ना गुरू तथा ज्योतिषहरूको सल्लाहअनुसार देश तथा जनताको कल्याणका लागि कात्तिक महिना पारेर कात्तिक नाच चलाएका थिए।सुरुमा सो नाच कृष्णलिलामा आधारित थियो। त्यतिबेला श्री बराह र श्री नरसिंह नाचका साथमा अन्य नाचहरू समावेश गरी प्रत्येक वर्ष कात्तिक महिना कात्तिक डबलीमा आठ दिनसम्म सञ्चालन गर्ने गरिन्थ्यो। उनी पछि उनकै छोरा श्री निवास मल्लको पालामा वि.सं. १७३०मा सात दिन अरु थपेर नैतिक सन्देश दिने खालका लोक नाटकहरू समेत देखाई पन्ध्र दिन सम्म सो नाच चलाएका थिए। त्यसपछि उनका छोरा योगनरेन्द्र मल्लले उषाहरण तथा माधवनर लगाएतका शास्त्रीय नाचसहित पन्ध्र दिन थपी एक महिनासम्म सो नाच सञ्चालन गराएका थिए।

श्रेणी:भूगोल
पानी घट्ट

thumb|200px|नेपालको रुकुममा प्रयोग भएको पानी घट्ट
पानी घट्ट पानीबाट चल्ने अथवा घुम्ने एकप्रकारको यन्त्र हो। जसको प्रयोगबाट मकै, गहूँ, कोदो, फापर जस्ता खाद्य पदार्थहरू पिजने गरिन्छ यो नेपालमा अहिले लोप हुन लागिसकेको छ।
बनावट

thumb|250px| दैलेखमा चल्ने पानीघट्ट
घट्ट पानीबाट चल्ने घरेलु यन्त्र हो। पानीलाई अग्लो ठाउँबाट काठको डूँडमार्फत छाँगो बनाई त्यसले हिर्काएपछि घुम्नेगरी पानीघट्टको मदानी राखिएको हुन्छ। मदानी घुमेपछि घट्टमा जोडिएको ढुङ्गाको जाँतो चल्नथाल्छ र अन्न पिस्न थाल्छ। अन्न निरन्तर खस्नको लागि यसको माथि सोली अथवा कोठो राखिएको हुन्छ। सोलीमा अन्न खन्याइन्छ र अन्न सोलीबाट सोलीको मुखमा भएको धारा हुँदै घट्टमा खस्दछ। सोलीबाट अन्न खस्नको लागि सोलीमा कम्पनको आवाश्यकता हुन्छ। यसको लागि सोली र घट्टको माथिल्लो फक्लेटोमा कटकटे अथवा चरो जोडिएको हुन्छ। अचम्मको कुरा के छ भने घट्टमा पिस्न लिएको अन्नमा घुन छ भने अन्न पिसेर मसिनो पिठो भएर आउँछ भने घुन जिउँदै आएको देखिन्छ। नेपालको पश्चिम तिर घुन र घट्टको मामा भान्जाको नाता पर्दछ यसैले घट्टले घुनलाई केही न गरेर बाहिर निकाल्छ जुन दिन घट्टले घुन पिस्ने छ त्यो दिन पृथ्वी पापले डुब्ने छन् भन्ने भनाई रहेको छ।
गाउँघरमा मकै, कोदो, फापर, गहूँ,चामल आदि अन्नबाली पिस्नका लागि पानीघट्टको प्रयोग अझैसम्म भैरहेको पाइन्छ। घट्ट चलाउने व्यक्तिलाई घटेरो भनिन्छ। अन्न पिसेबापत घटेरोले त्यही अन्नबाट निश्चित मात्रा लिएर जीविकोपार्जन गर्ने गर्दछ। लो-टेक् का रूपमा पानीघट्ट चलाउन कुनै कुनै विदेशी दातृसंस्थाहरूले अलिअलि लगानी गर्न थालेका छन्।
चित्र दिर्घा


चित्र:Pani Ghatta 02.jpg|नेपालको जोमसोममा प्रयोग भएको पानी घट्ट
चित्र:Pani Ghatta 01.jpg|जोमसोममा प्रयोग भएको पानी घट्ट
चित्र:Pani Ghatta.jpg|डोटी जिल्लाको गडसेरा गाउँमा प्रयोग भएको पानी घट्ट

सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* लोप हुँदै पानी घट्ट - नागरिक न्यूज

श्रेणी:विज्ञान
भुवनेश्वर

भुवनेश्वर उडिसाको राजधानी हो। यसको निकट कोणार्कमा विश्व प्रसिद्ध सूर्य मन्दिर स्थित छ।भुवनेश्‍वर भारतको पूर्वमा स्थित उडिसाको राजधानी हो। प्राचीन कालमा यसलाई कलिंग र उत्कल नामले जानिन्थ्यो। यो राज्य साह्रै सुन्दर राज्य हो। यहांको प्राकृतिक सुंदरता बर्णन गर्न गाह्रो छ। भुवनेश्वरको इतिहासमा अलग्गै महत्‍वपूर्ण स्‍थान छ, तेस्रो शताब्‍दी ईसा पूर्वमा यहाँ प्रसिद्ध कलिंग युद्ध भएको थियो। यसै युद्धका परिणामले सम्राट अशोक एक लडाकू योद्धाबाट प्रसिद्ध बौद्ध अनुयायी बनेकाथिए।
यो पनि हेर्नुहोस्
रानीपुल

रानीपुल सिक्किमको गान्तोक जिल्लामा राष्ट्रिय राजमार्ग १० र राष्ट्रिय राजमार्ग ७१७ ए को सङ्गममा रानीखोला नदीको किनारमा अवस्थित एक सानो उपनगरीय सहर हो। यो गान्तोकको राजधानीबाट १२ किलोमिटर अगाडि छ। यसमा तीन वटा सडकहरू छन् जुन सिङ्ताम, पाक्किम र गान्तोकसम्म जान्छ। यो गान्तोक नगर निगम अन्तर्गत पर्दछ। यो पुलको नामबाट नामाकरण गरिएको छ जसले राष्ट्रिय राजमार्गलाई गान्तोकसँग जोड्दछ र ट्राफिक सञ्चारमा धेरै महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:गान्तोक जिल्लाका सहर र नगरहरू
उमाकान्त शर्मा

उमाकान्त शर्मा एकिकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालि अन्तरगत सल्यान २बाट विजयी संविधान सभा सदस्य माओवादीको राज्य समितिको सल्लाहकार पनि हुनुहुन्छ। माओवादीको जनयुद्ध र त्यसबाट प्रशिक्षित जनता, कार्यकर्ता नै आफ्नो विजयको कारण रहेको शर्माको भनाई छ।

गाउँमा हुने सामाजिक उत्पीडनले वाम राजनीतिमा लागेको बताउने शर्मा २०४७ सालदेखि पार्टीको पूर्णकालीन राजनीति कार्यकर्ता हुनुभएको थियो। शर्मा सल्यानको तत्कालीन जनमोर्चा नेपालको अध्यक्ष, तत्कालीन एकताकेन्द्रको जिल्ला सचिव तथा इन्चार्ज पनि हुनुभयो। माओवादील गण्डक अभियान चलाएका वखत तनहुमा समेत काम गरेका शर्मा २०४९ सालको स्थानीय निर्वाचनमा जनमोर्चा नेपालको तर्फबाट सभापतिको प्रत्यासी पनि हुनुभएको थियो।

माध्यमिक तह सम्मको अध्ययन गर्नु भएका शर्माको घर सल्यानकै वडागाउ -५ पुरानीकोट हो। पार्टी घोषणा पत्र अनुरूप जनतामा गरिएका प्रतिवद्धतालाई संविधानमा उल्लेख गर्न आफ्नो तर्फबाट पहल हुने शर्मा बताउनुहुन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:नेपाली संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
गिरीराजमणि पोखरेल

गिरिराजमणि पोखरेल एक नेपाली राजनीतिज्ञ र पूर्व शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री हुन्। पोखरेल एकीकृत नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) का उपसचिव थिए।
राजनीतिक जीवन

सन् २००७ अप्रिल १२ मा जनमोर्चा नेपालले उनलाई स्वास्थ्यमन्त्रीमा मनोनीत गरेको थियो। पोखरेल २०६४ चैत २९ गते उक्त पदमा नियुक्त भएका थिए। विसं २०६४ वैशाखमा भएको संविधानसभा निर्वाचनमा जनमोर्चा नेपालका तर्फबाट महोत्तरी क्षेत्र नं १ बाट विजयी भए। संविधानसभाको निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी सिट जितेपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी) को नेतृत्वमा बनेको सरकारमा उनले दोस्रो कार्यकाल स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रीको रूपमा काम गरे।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिस्ट सभासद
श्रेणी:नेपाल सरकारका पूर्व मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:सर्लाही जिल्लाका मानिसहरू
टेकेन्द्र प्रसाद भट्ट

टेकेन्द्र प्रसाद भट्ट एक नेपाली राजनीतिज्ञ तथा पूर्व संविधानसभा सदस्य हुन्। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)को सदस्य हुन्। उनले प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीबाट पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा कञ्चनपुर-३ बाट प्रतिनिधित्व गर्दै १५,०७६ मतले विजयी भएका थिए।
राजनीतिक जीवन

वि.सं. २०५१ देखि एमाले अखिलबाट राजनीतिक यात्रा सुरुवात गरेका भट्टले माओवादीमा प्रवेश गरेका थिए। उनी वि.सं. २०५७ मा माओवादीको जिल्ला समिति सदस्य, वि.सं. २०५९ मा सचिव र वि.सं. २०६० मा डढेलधुरा जिल्ला इन्चार्ज बनेका थिए।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
टेकबहादुर बस्नेत

एकिकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट सल्यान जिल्लाबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालि अन्तरगत विजयी संविधानसभा सदस्य टेकबहादुर बस्नेत प्राविधिक जागीरे छाडेर जनयुद्धमा होमिने थोरै नेतामा पर्नुहुन्छ। शिक्षण पेशा पछि उहाँ लामो समय कृषि प्राविधिक जेटिए भएर रुकुम, सल्यान, डोल्पालगायत थुप्रै जिल्लामा काम गर्नुभएको थियो।
२०४२ साल देखि वामपन्थी राजनीतिमा आस्था राखे पनि बस्नेतले २०५० सालमा जागीर छोडेर माओवादीको पूर्णकालीन कार्यकर्ता हुनुभएको थियो। उहाँ जिल्ला समितिको सदस्यहुँदै सचिव र इन्चार्ज पनि हुनुभयो।

जनमुक्ति सेनातर्फ उहाँ डिभिजनको कमिसारको जिम्मेवारी समेत बस्नेतले पुरा गर्नुभएको छ। तीन दर्जन हाराहारीका युद्ध मोर्चामा सहभागी हुनुभएका बस्नेत बेनी, अर्घाखाँचीजस्ता ठूला लडाइँमा पनि भाग लिनुभएको थियो।

वाणिज्य शास्त्रमा स्नातक तहसम्मको औपचारिक अध्ययन पुरा गर्नुभएका बस्नेत हाल माओवादीको सल्यान इन्चार्ज तथा राज्य समितिको सचिवालय सदस्य पनि हुनुहुन्छ। सल्यान कोतमौला गाविस ३ बिउरेखोलाका स्थायी बासिन्दा बस्नेत फुर्सदमा घुम्न रुचाउनुहुन्छ।

जनताका भावना अनुरूप सङ्घीय गणतान्त्रिक र निम्न वर्गको हितमा ध्यान दिने संविधान लेख्न आफ्नो पहल रहेन बस्नेतको भनाई छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
टोपबहादुर रायमाझी

टोपबहादुर रायमाझी नेपाली राजनीतिज्ञ हुन्। नेकपा माओवादीबाट राजनीतिमा आएका उनी हाल नेकपा एमालेमा छन्। प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०७९ मा उनी अर्घाखाँची जिल्लाबाट निर्वाचित भएका छन्।

यसअघि अर्घाखाँची-१ बाट नै माओवादीको तर्फबाट सांसद निर्वाचित भएका थिए । त्यतिखेर माओवादी सचिवालय सदस्य एवं मधेस इन्चार्ज थिए । वि. सं. २०३६ देखि राजनीतिमा लागेका उनी २०४६ मा अनेरास्ववियु छैटौंको अध्यक्ष, वाईसीएलको संस्थापक संयोजकसमेत भएका थिए। २०४७ मा बाबुराम भट्टराईसहित पार्टी एकता गर्दा उनी पनि माओवादीमा मिसिन पुगेका थिए । २०५४ माओवादीको पोलिटब्युरो सदस्य र दुईचोट प्रवास इन्चार्ज भए । संकटकालमा पश्चिमाञ्चल इन्चार्ज थिए।

बीएस्सीसम्मको औपचारिक शिक्षा लिएका रायमाझी तेकान्दोोका ब्ल्याक बेल्ट पनि हुन्। अर्घाखाँची, खाँडामा जन्मिभएका उनी २०४८ मा पनि संयुक्त जनमोर्चाको तर्फबाट सांसदका प्रत्यासी थिए। उनकी पत्नी योगमाया माओवादी राज्य समितिकी सदस्यसम्म भएकी थिइन्।
प्रतिनिधि सभा २०७९

प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९मा नेपाल नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले)का उम्मेदवार टोपबहादुर रायमाझी अर्घाखाँची जिल्ला प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं १ बाट ४२,६७५मत प्राप्त गरि प्रतिनिधि सभा सदस्यमा विजयी भएका छन्। उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी नेपाली कांग्रेस) उम्मेदवार पुष्पा भुसाल (गौतम)ले ४०,९४५ मत प्राप्त गरेका थिए।
विवाद

नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर ठगी गरेको भनिएको नेपालको एक चर्चित संगठित अपराधको अभियोगमा रायमाझी विवादित भएका छन् । नेपाल प्रहरीले उनलाई २०८० वैशाख ३१ गते पक्राउ गरी उनीमाथि अनुसन्धान अघि बढाएको थियो । २०८० असार १ गते काठमाडौं जिल्ला अदालतले उनलाई यसै प्रकरणमा पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश गरेपछि उनी थुनामै रहेका छन् । यस प्रकरणमा पक्राउ पर्ने रायमाझी नै सर्वाधिक उच्च पदस्थ अर्थात् पूर्वउपप्रधानमन्त्री हुन् । उनका छोरा सन्दीप रायमाझी पनि पक्राउ परी थुनामा रहेका छन् । उनीहरुमाथि ठगी, लिखत किर्ते, राज्यविरुद्धको कसुर र संगठित अपराधको अभियोगमा मुद्दा चलाइएको छ । यस प्रकरणमा पूर्वगृहमन्त्री बालकृष्ण खाणसहित ३० जनालाई प्रतिवादी बनाइएको छ ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:सन् १९६१ मा जन्म
श्रेणी:अर्घाखाँची जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७९–२०८२
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
तेज बहादुर मिजार

एकीकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट काभ्रे- ४बाट प्रत्यक्ष तर्फ विजयी संविधान सभा सदस्य तेजबहादुर मिजार दलित मुक्ति मोर्चाका केन्द्रीय उपाध्यक्ष पनि हुन्। पार्टीको सही राजनीतिक धार र जनताले पार्टी प्रति गरेको विश्वास नै आफ्नो विजयको कारण भएको मिजारको भनाई छ।

लामो समयसम्म कीटनाशक औषधीको व्यापार गरेका मिजारले नुवाकोटको रसुवा भन्ने ठाउँमा तीन वर्ष शिक्षण पेशा पनि अपनाए। २०३६ साल देखि विद्यार्थी राजनीतिबाट राजनीतिमा पाइला सुरू गरेका मिजार २०४५ साल पछि नेकपा मशालमा सक्रिय थिए। २०५६ सालमा एकीकृत नेकपा माओवादीमा आबद्ध भएमा मिजार त्यसपछि भूमिगत भएका थिए। पार्टी भित्र विकास उपनामले चिनिने मिजार हाल नेवा राज्य समितिको सदस्य पनि छन्।

२०१८ साल बैशाखमा काभ्रेको पाँचखाल -७, दुलालथोकमा जन्मेका मिजारले माध्यमिक तहसम्मको अध्ययन गरेका छन्। गरीब दलित परिवारमा जन्मेका मिजारले पार्टी घोषणा पत्र अनुसार गरीब वर्गको उत्थान हुने संविधान लेख्नमा आफू केन्द्रित हुने बताए।
सन्दर्भ सामग्री



श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
तिलक परियार

तिलक परियार नेपालको कर्णाली प्रदेश का प्रदेश प्रमुख हुन् । उनलाई यस पदमा नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषदको सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले २०७६ कात्तिक १८ गते नियुक्त गरेकी हुन् ।

तत्कालीन एकीकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीअन्तर्गत बाँके १ बाट विजयी संविधानसभा सदस्य तिलक परियार 'हिम्मत' रोल्पा लिबाङमा जन्मेका हुन् । परियार माओवादीनिकट दलित मुक्तिमोर्चाका केन्द्रीय अध्यक्ष तथा माओवादीका केन्द्रीय सल्लाहकारसमेत थिए ।

स्नातक तहसम्मको औपचारिक अध्ययन गरेका परियारले लामो समय भारतमा बसेर पनि पार्टीको काम गरे । भारतबाट नेपाल आएपछि बाँकेमै बसाइ सराइ गरेका परियार जनयुद्धको बेला बाँके वरपर नै खटेका थिए । २०२८ सालदेखि राजनीतिमा लागेका परियार विपन्न दलित परिवारमा जन्मेका थिए । फुर्सदको बेला लेखन र अध्ययनमै बिताउन चाहने परियार माओवादीका पुराना नेतामा राम्रो भाषण गर्नेमध्येमा गनिन्छन् ।
परियार अन्तरिम व्यवस्थापिकाको सदस्य समेत थिए ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:मधेश प्रदेशका प्रदेश प्रमुखहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:खस जाति
श्रेणी:कर्णाली प्रदेशका प्रदेश प्रमुखहरू
रामचन्द्र चौधरी (थारु)

जनताको परिवर्तन प्रतिको चाहना र एकिकृत नेकपा माओवादीले लिएको सही राजनीतिक विचारधारा नै आफ्नो विजयको कारण भएको रामचरण चौधरी बताउनहुन्छ। बर्दीया ४बाट विजयी माओवादी सभासद् चौधरी बर्दीयाका पुराना माओवादी नेता हुनुहुन्छ।
सागर उपनामले चिनिने चौधरीको जन्म २०१४ बैशाखमा बर्दीया पाटाभार ५ जनकनगरमा भएको हो। किसान परिवारमा जन्मेका चौधरी सामान्य साक्षर मात्र हुनुहुन्छ।२०३७ साल देखि राजनीतिमा लागेका चौधरी, थारु समुदायबाट माओवादीमा केन्द्रीय सदस्य बन्ने पहिलो व्यक्ति हुनुहुन्छ।
थारु राष्टिय मुक्ति मोर्चाका केन्द्रीय अध्यक्ष समेत रहेका चौधरी थारुहट राज्य समितिको सेक्रेटरी पनि हुनुहुन्छ। बर्दीया, कन्चनपुर, बाँकेलगायतका जिल्लामा काम गरेका चौधरी थारु भेगका लोकप्रिय नेताको रूपमा चिनिनुहुन्छ। संविधानसभामा पिछडिएका जाती र क्षेत्रको पक्षमा आवाज उठाउने चौधरी बताउनुहुन्छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
रेणु दाहाल

रेणु दाहाल (अन्य नाम: ज्वाला) भरतपुर महानगरपालिकाको प्रमुख हुन्। उनी नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डकी माहिली छोरी पनि हुन्।

एस.एल.सी.सम्मको औपचारिक शिक्षा लिनुभएकी ३१ वर्षीया रेणु ०५३ पछि माओवादीमा पूर्णकालीन बन्नुभएको थियो। जनयुद्धका लामो समयसम्म उहाँले भारतमा काम गर्नुभयो। उहा अखिल भारत नेपाली महिलाको अध्यक्षहुँदलै ०५६ मा माओवादी जिल्ला समितिको सदस्य हुनुभयो। नेपाल फर्किएपछि रोल्पाको सहइन्चार्ज र केही समयपछि उहा काठमाडौंको सहसचिव हुनुभयो। उहाँले नेपालमा भन्दा पनि भारतमा धेरै ठाउँ र समयमा काम गर्नुभयो। उहाँकी बहिनी गंगा (सिलगुडीमा नारायणविक्रम प्रधानसँग बिहे भएको छ)सँगै बिहे भएको थियो पूर्णकालीन भएको केही समयपछि। रेणु १० कक्षा पढ्दापढ्दै भूमिगत राजनीति थाल्नुभएको थियो।

उत्पीडित जाति, क्षेत्र र लिंगलाई अधिकारसम्पन्न बनाउन कुरामा नै सविधानमा सुनिश्चित गराउने उहाँको मुख्य एजेण्डा छ।
भरतपुरको मेयर

पहिलो कार्यकाल, २०७४-२०७९

वि.सं. २०७४ साउन २१ गतेको निर्वाचन परिणामअनुसार महनगरपालिकाको नगर प्रमुख पदमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीकी रेणु दाहाल र उप नगरप्रमुख पदमा नेपाली काङ्ग्रेसकी पार्वती शाह विजयी भएका थिए।


२०७४ को निर्वाचनमा उनले नेपाली काङ्ग्रेससँगको सहकार्यमा नेकपा (एमाले)का उम्मेदवार देवी ज्ञवालीलाई पराजित गर्दैै प्रमुख पदमा निर्वाचित भएकी थिइन्।
दोस्रो कार्यकाल, २०७९-२०८४
यो पनि हेर्नुहोस्

*दाहाल परिवार
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (२०७५–२०७७)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:चितवन जिल्लाका मानिसहरू
श्रेणी:नेपालका प्रधानमन्त्रीका सन्तानहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू
सुशीला कन्दङ्वा

सुशीला कन्दङ्वा, (उपनाम वर्षा) एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ तथा पूर्व संविधानसभा सदस्य हुन्। उनी नेकपा एमालेकी सदस्य हुन्। उनी सामानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत एकीकृत नेकपा माओवादीबाट पहिलो संविधानसभाको सदस्य भएकी थिइन्।
जीवनी

सामान्य परिवारका जयबहादुर लिम्बु र धनकुमारी लिम्बुकी छोरीको रूपमा उनको जन्म भएको हो। उनले राजनीतिज्ञ मणिकुमार साम्पाङसँग विवाह गरेकी छिन्।
राजनीति

वि.सं. २०५४ देखि एमाले निकट विद्यार्थी सङ्गठनबाट राजनीतिमा लागेकी वर्षाले वि.सं. २०५६ देखि जनमिलिसियामार्फत माओवादीमा प्रवेश गरेकी थिइन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सन् १९८२ मा जन्म
श्रेणी:संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिज्ञहरू
सत्य पहाडी

एकिकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट संविधान सभा सदस्यमा पिछडिएको क्षेत्रबाट प्रतिधित्व गर्ने महिला सभाषद सत्या पहाडी लामो सयमसम्मको राजनीतिक संघर्ष, जनता र पार्टीको आफू प्रतिको विश्वासले नै संविधान सभा सदस्यमा विजयी भएको बताउनुहुन्छ।

पञ्चायती व्यवस्थामा पक्षधर प्रभावशालि डोल्पाली नेता मोतीप्रसाद पहाडीकी भतिजी सत्याका श्रीमान् शक्तिबहादुर बस्नेत सुरेश सिंह माओवादीका केन्द्रीय सदस्य हुनुहुन्छ। सत्याका माहिला बा मोतिप्रसाद धनी भए पनि सत्याको परिवार भने गरीबीमा डुवेको थियो।

२०३४ असोज ७ गते डोल्पाको लिकु -४ तल्लो लिकूमा जन्मेकी पहाडी पार्टी भित्र सुसना सिंह उपनामले पनि चिनिनुहुन्छ। आफ्नै गाउमा व्याप्त असमानता देखेर वाम राजनीतिले आकर्षित गरेको बताउने पहाडीका दाजु दाजु जयनप्रसाद पहाडी पनि माओवादीका राज्य समितिका सदस्य हुनुहुन्छ।

कक्षा सात पढ्दा देखि नै विद्यार्थी सङ्गठनबाट राजनीति थालेकी सत्याले २०४९ सालमा माओवादीको पार्टी सदस्यता लिनुभएको थियो। उहाँ २०५२ सालमा विद्यार्थी सङ्गठनको केन्द्रीय सदस्य हुनुहुन्थ्यो र त्यसबेला देखि भूमिगत जीवन सुरू गर्नुभएकी पहाडी २०५३ सालमा जाजरकोट जिल्ला समितिकी सदस्य हुनुभयो।

२०५५ सालमा जेल परेकी सत्या तीन वर्ष पछि मात्र रिहा हुनुभयो। २०५९ सालमा क्षेत्रीय व्युरो सदस्य भएकी सत्या २०६३ सालदेखि राज्य समितिकी सदस्य पनि हुनुहुन्छ।

हिरासतमा रहँदा नै प्रविणता प्रमाणपत्र सम्मको अध्ययन गरेकी पहाडी कवयित्री पनि हुनुहुन्छ र उहाँका दुई वटा कवितासङ्ग्रह प्रकाशित पनि छन्। फुर्सदको बेला साहित्य सिर्जनामा मन जाने बताउने पहाडीको पार्टीको घोषणा पत्र अनुरूपको संविधान लेख्नु नै आफ्नो प्रमुख लक्षय भएको बताउनुहुन्छ।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:नेपाल सरकारका मन्त्रीहरू
श्रेणी:नेपालका सांसदहरू २०७४–२०७९
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपाल सरकारका महिला मन्त्रीहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली महिला राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:२१औँ शताब्दीका नेपाली राजनीतिज्ञहरू
सावित्रा दुरा

सावित्रा दुरा (उपनाम: आस्था) एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ तथा पूर्व संविधानसभा सदस्य हुन्। उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (विप्लव)को केन्द्रीय सदस्य तथा गण्डक ब्युरो इन्चार्ज हुन्। उनी सामानुपातिक निर्वाचन प्रणाली अन्तर्गत एकीकृत नेकपा माओवादीबाट पहिलो संविधानसभाको सदस्य भएकी थिइन्।
राजनीति जीवन

वि.सं. २०४६ देखि राजनीतिमा लागेकी दुराले पहिलो संविधानसभामा १३ हजार दुरा जातिको एक मात्र प्रतिनिधि थिइन्।
विवाह

उनले अखिल क्रान्तिकारीका नेता पूर्ण पौडेलसँग विवाह गरेकी थिइन्। उनको पति पौडेल माओवादी जनयुद्ध कालदेखि नै बेपत्ता रहेका छन्।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:संविधान सभा सदस्यहरू
श्रेणी:नेपालका महिला राजनीतिज्ञहरू
सुदर्शन बराल

सभासद् सुदर्शन बराल माओवादी अन्तरिम व्यवस्थापिकामा विधायक पनि हुनुहुन्थ्यो। एमाले राजनीतिबाट राजनीतिक यात्रा तय गर्नुभएका बराल स्नातकसम्मको औपचारिक शिक्षा लिनुभएको छ। हर्राचौर -२ झारखर्कमा गौरी र भानुभक्त बरालको गरीब किसान परिवारमा जन्मनुभएको थियो। बराल ०५३ देखि माओवादीको भूमिगत राजनीतिमा होमिनुभएको थियो। उहाँ ०५४ देखि ०६३ सम्म भूमिगत राजनीतिक जीवन बिताउनुभएको थियो। उहाँको युद्धमोर्चामा चुत्राबेसी नामक कवितासङ्ग्रह पनि प्रकाशित भएको छ।

मगर जाति र समग्र उत्पीडित वर्गको उत्थान हुने गरी तिनीहरूका अधिकारलाई सविधानमै उल्लेख गराउनु उहाँको मुख्य एजेण्डा रहेको छ। माओवादीले लिएको जनमुखी बाटो र यसले चुनावमा उठाएका अग्रगामी कार्यदिशाका साथै जनयुद्धमा आफूले खेलेको भूमिकालाई जनताले मूल्यांकन गरेर जिताएको बरालको तर्क छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:लुम्बिनी प्रदेश सभाका सदस्यहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
सुन्दरा थारु

मुलुकको नयाँ संविधान लेख्न संविधानसभामा कमैयाका दुई प्रतिनिधिमध्ये एक हुनुहुन्छ सुन्दरा थारु 'सुन्दर'। उहाँसँगै अर्का कमैया प्रतिनिधि कैलालीबाट सुक्दैया थारु हुनुहुन्छ। दुवैजना माओवादीको तर्फबाट समानुपातिक सभासद् हुनुहुन्छ। सुन्दर ०५७ देखि मात्र राजनीतिमा साइत गर्नुभएको थियो। उहाँ ८ वर्षको उमेरदेखि कमैया बस्नुभएको थियो। उहाँका तीन पुस्ता नै कमैयामा बिते। ०५७ साउन २मा सरकारले मुक्त कमैया घोषणा गरेपछि उहाँ केही समयपछि मुक्त कमैया जिल्ला संघर्ष समितिको अध्यक्ष हुनुभयो। ०५७ मै उहाँ मुक्त कमैया संघर्ष समितिको केन्द्रीय अध्यक्ष हुनुभयो।

उहाँ हाल माओवादी एरिया समितिको सदस्य हुनुहुन्छ। एउटा एनजीओले पढाएको प्रोढ शिक्षा पढेर उहाँले ८ कक्षासम्मको अध्ययन गर्नुभएको छ। बर्दियाको बनियाभार -१ लंगवहा कमैया बस्तीका सुन्दरले कमैया र भूमिहीको अधिकारलाई संविधानमै सुनिश्चित गर्ने उहाँको मुख्य एजेण्डा रहेको छ। यसैगरी कमैया र भूमिहीनका सन्तानले निशुल्क सरकारी शिक्षा लिन पाउने कानुनमै लेखाउने उहाँको अर्को एजेण्डा रहेको छ। कमैया वस्तीका जनताका पक्षमा आफूले काम गरेको र माओवादीको जनमुखी नैतिका कारणले आफू विजयी भएको सुन्दर बताउनुहुन्छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
सुरेश कुमार आलेमगर

एकिकृत नेकपा माओवादीको तर्फबाट संविधानसभाको चुनावमा तनहु -१बाट विजयी सभासद् सुरेश आले मगर 'मीनहाम' माओवादीको सल्लाहकार हुनुहुन्छ। 'मीनहाम' मगर भाषामा नया हो। मीनहाम आलेको उपनाम हो। २०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलनबाट वामपन्थी राजनीतिमा आकर्षित भएर राजनीतिमा गासिएका आले १० वर्ष जनयुद्धमा होमिनु भयको थियो।
२०१० चैत १ गते तनहुको बरभञ्ज्याङ -८ मूलाबारीमा जन्मेका आलेको मातृभाषा मगर भाषा हो। निम्न मध्यम वर्गीय लाहुरे परिवारमा जन्मेका आले बाबुसगै भारत गएर प्रमाणपत्र तहसम्मको पढाइ पूरा गरेर नेपाल फर्कनुभएको हो।
आलेका बुबा भारतीय लाहुरे हुनुहुन्थ्यो। उहाले अङ्ग्रेजीमा स्नातकोत्तर तथा बीएडसम्मको औपचारिक अध्ययन पूरा गर्नु भएको छ। भारतमा पढेकाले 'नेपाली राजनीतिमा आफू छुटेको' उहाले बताउनुभयो।

२०४२ सालमा पार्टी सदस्यता पाएका आले बिद्रोही स्वभावका हुनुहुन्थो। १७ वर्षम्म अङ्ग्रेजी विषयको प्राध्यापन गरेका आले अखिल नेपाल जनजाति सङ्घ तथा बुद्धिजीवी संघका अध्यक्ष पनि हुनुभयो। जनजाति आन्दोलनमा पनि लागेका मगर जनजाति महासङ्घ र नेपाल मगर संघका संस्थागत महासचिव पनि हुनुहुन्छ।

लामो सम्म माओवादीको वैधानिक मोर्चामा काम गरेका आले २०५७ असार २६ देखि भूमिगत हुनुभयो। २०५८ देखि विश्व जनप्रतिरोध आन्दोलनका दक्षिण एसियाका संयोजकसमेत हुनुभयो। भूमिगत कालमै २०६० भदौ २३ गते भारतमा हाल बनमन्त्री मातृका यादव तथा मधेसी जन अधिकार फोरमका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवसगै पक्राउ पर्नुभयो।
उहाले जेलमा डेढ वर्ष र सैन्य हिरासतमा २१ महिना बिताउनुभयो। आले लोकतन्त्र आएपछि २०६३ सालमा रिहा हुनुभएको हो। आले फुर्सदको बेला अध्ययन लेखन तथा फुटबल र बक्सिङ खेल्न मन पराउनुहुन्छ।
सन्दर्भ

श्रेणी:संविधान सभा सदस्य
श्रेणी:नेपाली राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:कम्युनिष्ट सभासद
श्रेणी:माओवादी जनयुद्धका मानिसहरू
श्रेणी:नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र)का राजनीतिज्ञहरू
श्रेणी:नेपालको राष्ट्रिय सभाका सदस्यहरू
रङ

रङ अथवा रङ्ग प्रकाशको एउटा सम्पति (property) हो। हरेक रङको एउटा आफ्नै तरङ्ग लम्बाई (wavelength) हुन्छ।

विज्ञानका अनुसार जुनसुकै रङ पनि आधारभूत Cyan, Magenta, Yello, blacK (CMYK) ४ वटा रङबाट बन्दछन्। कसै कसैले Red, Green, Blue (RGB) पनि भनेका छन्।

धेरै प्रचलित रङहरू हुन:
* कालो
* खरानी
* सेतो
* रातो
* सुन्तला
* पहेँलो
* हरियो
* नीलो
* बैजनी
* खैरो
* Magenta
* Cyan
* Olive
* Maroon
* Navy blue
* Aquamarine
* Turquoise
* चाँदी
* Lime
* Teal
* Indigo
* Violet
* गुलाबी


श्रेणी:रङ
सपना

निंद्रामा आवाज, चित्र र भावनाको अनुभव हुनु नै सपना हो। सपनाको वैज्ञानिक अध्ययनलाई ओनेइओलोजि भनिन्छ। सुतिरहेको बेलामा मानिसको दिमागमा एक चरणमा पुगेपछि, तस्विर, सब्द, आदिको भ्रम जस्तो दिमागमा पैदा हुन्छ। यो निन्द्राको चरणलाई 'निन्द्राको रेड आई मोवेमेंट चरण भनिन्छ। निन्द्रामा देखेको सपनाको कुराहरु मानिसको जीवनसंग सम्बन्धित हुन पनि संचा र नहुन पनि सक्छ। मानिसहरूले ज कुरा सुत्ने बेलामा सोचेर सुत्छ, त्यहि कुराको बारेमा सपना देख्छ भन्ने पनि मान्यता (विश्वास) रहेको छ। यो सबै सपनामा देखिने कुराहरु मानिसको जीवनसंग सम्बन्धित पनि हुन्छ सक्छ र नहुन पनि सक्छ। एउटा सपनाको अबदी केहि सेकेन्ड, केहि मिनट र केहि घन्टाको रहने पनि वैज्ञानिकहरूले अनुमान लगाएका छन्। सपनामा देखेको, सुनेको, तथा अनुभव गरेको कुराहरु निन्द्राबाट बिउजेपछि याद नहुने, र याद भए पनि एक्दैमै मन्द यादहरु रहने गर्दछ।

सपनालाई नेपाली र हिन्दी भाषामा मानिस तथा अन्य वस्तुको नामको रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ।

कसरी देखिन्छ सपना ? How do we dream?
सपना हाम्रो मस्तिस्क को मेमोरी ले हामीले जान अन्जान मा गरेको वा सोचेको वा देखेको हरेक कुरा लाई सेभ गरेर राखेको एक भिजुअलाइज डाटा हो ।

जब हामी कुनैपनि विषयवस्तु को बारेमा सोच्छौं वा कुनै विषयवस्तु को बारेमा कुरा गर्छौं आदि, यो बेला हाम्रो मस्तिस्क ले ति सबै डाटा लाई सेभ गरेर राख्दछ ।

यसरी पनि बुझ्न सकिन्छ कि हाम्रो आखा, र हाम्रो सोच एक क्यामरा हो र कान क्यामरा को माइक हो जसले हरेक पल भिडियो खिची रहेको छ, आवाजहरु सेभ भै रहेको छ, मस्तिस्क ले भिजुअलाइजेसन गरीरहेको छ र उक्त भिजुअलाइजेसन को सबै डाटाहरु हाम्रो मस्तिस्क ले सेभ गरेर राखी रहेको छ ।

यसरी सेभ भएको सबै डाटाहरु हामीलाई मस्तिस्क ले सपना मा देखाउने गर्दछ त्यो पनि Random डाटा स्वरूप देखिन्छ ।कतिपय सपना हामीले कहिले याद नै नगरेको पनि सपना देखिन्छ यो हुनुको कारण हामीले याद गरेको त्यो पल हामीलाई थाहा नभएको हो वा हामीले देखेर पनि त्यो तिर ध्यान नदिएको वा असम्भव कुरा लाई पनि कुनै समय कल्पना गरेको , चाहे त्यो बच्चा हुदा होस या जवान हुदा त्यो कुनै दिन देखेको सुनेको वा सोचेको एक डाटा भने अवश्य हो र यहि डाटा एक सपना स्वरूप देखिने गर्दछ ।

थप जानकारी को लागि #news2nepal मा हेर्नुहोस ।


श्रेणी:भावना
श्रेणी:कल्पना
श्रेणी:मानवीय अनुभूति