JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ

ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ। 1965 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਵਜੀਰੇ ਆਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁੱਦੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਦਰ ਏ ਰਿਆਸਤ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। 30 ਮਾਰਚ 1965 ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਲਾਮ ਮੁਹੰਮਦ ਸਾਦਿਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁਕਾਈ ਗਈ।
ਪ੍ਰਿੰਸਲੀ ਸਟੇਟ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਰਕਾਰੀ ਆਹੁਦੇ
ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ

ਤਾਰਿਕ ਅਲੀ (ਜਨਮ: 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਲਿਖਾਰੀ,ਪਤਰਕਾਰ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜੰਗ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਸੱਤ ਨਾਵਲ (ਜੋ ਕਈ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲਥਾਏ ਗਏ ਹਨ) ਅਤੇ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ 'ਨਿਊ ਲੈਫ਼ਟ ਰਿਵਿਊ' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ ਤੇ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ

ਤਾਰਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਾਤਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੁਲੂਸ ਕੱਢੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਭਾਂਪ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਦਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੇਬਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। 1965 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਵੀਅਤਨਾਮ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਉੱਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਜਰ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਇਕਲ ਸਟੀਵਰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਬਹਿਸਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਸੁਣ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਮਾਰਲਨ ਬਰਾਂਡੋਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿਨਰ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ
ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝਰਨਾ

ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝਰਨਾ (ਜਾਂ ਮੋਸੀ-ਓਆ-ਤੁਨਿਆ (Mosi-oa-Tunya) (ਤੋਕਾਲੀਆ ਟੋਂਗਾ: ਧੂਆਂ ਜੋ ਗੱਜਦਾ ਹੈ) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੰਬੇਜ਼ੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਝਰਨਾ ਹੈ।
ਮੱਛੀਆਂ

ਇਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਝਰਨੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ 39 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤੇ 89 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਝਰਨੇ ਦੀ ਉਤਲੀ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਜ਼ੰਬੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰੋਕਾ ਲਾਉਣ ਦਾ ਅਸਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮੀਡੀਆ


ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ

* ਇਗੁਆਜ਼ੁ ਫਾਲ੍ਸ
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*Openstreetmap ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਝਰਨੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ
*http://www.safarispecialists.net/VicFalls/VicFalls-info.html
*http://www.victoriafalls-guide.net/victoria-falls-tourism-police-december-2011.html
* A useful list of further reading is included on the UNEP-WCMC website's page for Mosi-oa-Tunya.
*NASA Earth Observatory ਪੰਨਾ
*Entry on UNESCO World Heritage site
*TIME magazine article about tourism in the area
*Devil's Pool Urban Legends Reference Page - Snopes.com
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਝਰਨੇ
ਜ਼ੰਬੇਜ਼ੀ ਦਰਿਆ

ਜ਼ੰਬੇਜ਼ੀ (ਜਾਂ ਜ਼ੰਬੀਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ੰਬੇਸੀ) ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀ। ਇਸ ਦੇ ਬੇਟ ਦਾ ਕੁਲ ਖੇਤਰਫਲ 139,000 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ. ਹੈ ਜੋ ਨੀਲ ਦੇ ਬੇਟ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੈ।। ਇਸ 3,540 ਕਿ.ਮੀ. ਲੰਮੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਸਰੋਤ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਅੰਗੋਲਾ ਵਿੱਚੋਂ, ਨਮੀਬੀਆ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਅਤੇ ਬੋਤਸਵਾਨਾ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦਾ ਦੇ ਨਾਲ਼-ਨਾਲ਼, ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ਼ ਵਗਦੇ ਹੋਏ ਮੋਜ਼ੈਂਬੀਕ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੋ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਰਿਆ
ਕੇ ਦਾਮੋਦਰਨ

ਕੇ ਦਾਮੋਦਰਨ (25 ਫਰਵਰੀ,1912-3 ਜੁਲਾਈ, 1976) ਇੱਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਿਉਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਦਾਮੋਦਰਨ ਪੋਂਨਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮਲੱਪੁਰਮ ਜਿਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਾਪ ਕਿਜਾਕੀਨੇਦਾਥ ਥੂਪਨ ਨਾਮਪੂਥਿਰੀ (Kizhakkinedath Thuppan Nampoothiri) ਅਤੇ ਮਾਂ ਕੀਜੇਦਾਥੂ ਨਾਰਾਇਣੀ ਅੱਮਾ (Keezhedathu Narayani Amma) ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ, ਤੀਰੁਰ, ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਮੂਥਿਰੀ ਕਾਲਜ, ਕਾਲੀਕਟ ਵਿੱਚ ਲਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਕੇਰਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1931 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 23 ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਕਠੋਰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਮਿਲ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖਿਆ। 1935 ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਕਾਸੀ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਗਏ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਿੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਕਰਸ਼ਤ ਹੋਏ। ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਹਪਾਠੀ ਸੀ।
ਲਿਖਤਾਂ

ਮਲਿਆਲੀ ਵਿੱਚ
*ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ
*ਏਕਾ ਵਾਜ਼ੀ
*ਕਾਨੁਨੀਰ (ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ)
*ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ
*ਸਮਸਤੀਵਾਦ ਵਿਜਨਾਪਾਮ (ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ)
*Paattabaakki (ਨਾਟਕ)
*Rakthapaanam (ਨਾਟਕ)
*ਰਸੀਅਨ ਵਿਪਲਵਮ (ਐਮ ਐਸ ਨੰਬੂਦਰੀਪਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੀ)
*Manushyan
*Dhanasasthrapravesika
*ਉਰੂਪਿਕਾ
*Nanayaprasnam
*Communism Enthu Enthinu ?
*Purogamana sahithyam Enthinu?
*Communisavum Christhumathavum
*ਮਾਰਕਸਿਜ਼ਮ (ਦਸ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ)
*Indiayude Aathmavu
*Keralathile Swathanthryasamaram (co-authored with C Narayana pillai)
*Dhanasasthra thathwangal
*Dharmikamoolyangal
*Enthanu saahithyam
*Chinayile Viplavam
*Keralacharithram
*ਸਾਹਿਤਿਆ ਨਿਰੂਪਾਨਮ
*Indiayum Socialisavum
*Indiayude Sampathikabhivrudhi
*Innathe।ndiayude Sampathikasthithi
*Yesuchristhu Moscowil
*SamoohyaParivarthanangal
*Socialisavum Communisavum
*Panam Muthal Nayapaisa Vare
*Indiayile Deseeyaprasthanam(ਰੂਸੀ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਵਾਦ)
*Marxisathinte Adisthanathathwangal
*ਭਾਰਤੀਆਚਿੰਥਾ
*ਸਰੀਸ਼ੰਕਰਨ ਹੇਗਲ ਮਾਰਕਸ
*ਓਰੂ ਇੰਡੀਅਨ ਕਮਿਊਨਿਸਤਿੰਤੇ ਓਰਮਾਕੁਰੀਪੁਕਾਲ

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ
*ਇੰਡੀਅਨ ਥੌਟ
*ਮੈਨ ਐਂਡ ਸੋਸਾਇਟੀ ਇਨ ਇੰਡੀਅਨ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ
*ਹੇਗਲ ਮਾਰਕਸ ਐਂਡ ਸਰੀਸ਼ੰਕਰਨ
*ਮਾਰਕਸ ਕਮਜ ਟੂ ਇੰਡੀਆ (ਪੀ ਸੀ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਿਖੀ)

ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ
*ਭਾਰਤੀਆ ਚਿੰਤਨ ਪਰੰਪਰਾ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਆਗੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੇਰਲ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ
ਉਲੁਰੂ

ਉਲੁਰੂ (), ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਇਰ ਰਾਕ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਧ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਰਾਜਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੇਤ-ਪੱਥਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਟਾਨੀ ਬਣਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਨਗਰ, ਐਲਿਸ ਸਪ੍ਰਿੰਗਜ਼ ਤੋਂ 335 ਕਿ.ਮੀ. ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ 450 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕਾਤਾ ਤਿਊਤਾ ਅਤੇ ਉਲੁਰੂ, ਉਲੁਰੂ-ਕਾਤਾ ਤਿਊਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਉਲੁਰੂ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲ-ਵਾਸੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਅਨੰਗੂ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਪੁਸਤਕ-ਮਾਲਾ

*
*
*
*
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* National Park – Australian Department of the Environment and Water Resources
* Northern Territory official tourism site
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆ
ਲਿਗੂਰੀ ਸਮੁੰਦਰ

ਲਿਗੂਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਲਿਗੂਰੀਆਈ ਸਮੁੰਦਰ (; ) ਭੂ-ਮੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਇਤਾਲਵੀ ਰਿਵੀਏਰਾ (ਲਿਗੂਰੀਆ ਅਤੇ ਟਸਕਨੀ) ਅਤੇ ਕਾਰਸਿਕਾ ਟਾਪੂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪੁਰਾਤਨ ਲਿਗੂਰੀ ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿਆ ਹੈ।
ਚਿੱਤਰ-ਸ਼ਾਲਾ


File:Marina di massa, veduta 02.JPG|ਮਾਸਾ
File:Livorno-Fortezzanuova3.JPG|ਲਿਵੋਰਨੋ
File:Corse-04628-Macinaggio-baie.jpg|ਰੋਗਲਿਆਨੋ
File:Pietracorbara Marine.jpg|ਪਿਏਤਰਾਕੋਰਬਾਰਾ
File:Trota Caput.JPG|ਪੋਰਤੋਵੇਨੇਰੇ
File:Drop_the_Gulf.JPG|ਪਲਮਾਰੀਆ
File:Panorama di La Spezia 08.jpg|ਲਾ ਸਪੇਸੀਆ
File:Vernazza view 2.jpg|ਵੇਰਨਾਤਸਾ
File:Corniglia FB02.JPG|ਕਾਰਨਿਗਲੀਆ
File:Monterosso al Mare-panorama-convento dei cappuccini2-flickr.jpg|ਮੋਂਤਰੋਸੋ ਅਲ ਮਾਰ
File:Liguria 5Terre3 tango7174.jpg|ਰਿਓਮਾਗੀਓਰ
File:Italy.Cinque.Terre.Manarola.2.jpg|ਮਨਰੋਲਾ
File:Sori-panorama8.JPG|ਸੋਰੀ
File:Porto Genova 0038.JPG|ਜਿਨੋਆ
File:Fortezza del Priamar dalle alture Savonesi.JPG|ਸਵੋਨਾ
File:Ceriale DSCF4261.JPG|ਸਿਰੀਆਲ
File:Alassio from Capo Mele.jpg|ਅਲਾਸੀਓ
File:Laigueglia05.jpg|ਲਾਇਗੁਇਗਲੀਆ
File:Imperia Porto Maurizio BMK.jpg|ਇੰਪੀਰੀਆ
File:San Remo Harbour in May 2008.JPG|ਸਾਨਰੇਮੋ
File:La piana di latte.jpg|ਬੈਂਤੀਮਿਗਲੀਆ
File:Cannes France.jpg|ਕਾਨ
File:MonacoLibreDeDroits.jpg|ਮੋਨਾਕੋ
File:Saint Tropez Eglise.jpg|ਸੇਂਟ ਤ੍ਰੋਪੇਜ਼
File:Antibesbordmer.JPG|ਆਂਟੀਬ

ਹਵਾਲੇ
ਫ਼ਿਲਪੀਨ ਸਾਗਰ

ਫ਼ਿਲਪੀਨ ਸਾਗਰ ਉੱਤਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦਾ ਸਾਗਰ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਲ (50 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ.) ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ ਟਾਪੂ-ਸਮੂਹ (ਲੂਜ਼ੋਨ, ਸਮਰ, ਲੇਤੇ ਅਤੇ ਮਿੰਦਾਨਾਓ); ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਲਾਊ, ਯਾਪ ਅਤੇ ਉਲਿਥੀ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਰੀਆਨਾ ਟਾਪੂ (ਗੁਆਮ, ਸੈਪਾਨ ਅਤੇ ਤਿਨੀਆਨ ਸਮੇਤ); ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਬੋਨਿਨ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਈਵੋ ਜੀਮਾ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਪਾਨੀ ਟਾਪੂਆਂ ਹੋਂਸ਼ੂ, ਸ਼ਿਕੋਕੂ ਅਤੇ ਕਿਉਸ਼ੂ; ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਰਿਉਕੂ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਤਾਈਵਾਨ ਨਾਲ਼ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੋਲਜ਼ੇਨਿਤਸਿਨ

ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਇਸਾਏਵਿੱਚ ਸੋਲਜ਼ੇਨਿਤਸਿਨ (ਰੂਸੀ: Александр Исаевич Солженицын, ਉੱਚਾਰਨ [ ɐl ʲ ɪksandr ɪsaɪv ʲ ɪtɕ səlʐɨn ʲ itsɨn], 11 ਦਸੰਬਰ 1918 - 3 ਅਗਸਤ 2008) ਇੱਕ ਰੂਸੀ, ਬਾਗੀ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1918 ਤੋਂ 1956 ਤੱਕ ਗੁਲਾਗ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਜਬਰੀ ਵਗਾਰ ਸ਼ਿਵਿਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹਨੇ ਅਨੇਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ - ਇਵਾਨ ਦੇਨੀਸੋਵਿੱਚ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਗੁਲਾਗ ਦੀਪਸਮੂਹ- ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। "ਜਿਸ ਨੈਤਿਕ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਰੂਸੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਸ ਲਈ " ਸੋਲਜ਼ੇਨਿਤਸਿਨ ਨੂੰ 1970 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਸੋਵੀਅਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 1994 ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੂਸ ਪਰਤ ਆਇਆ ਸੀ।

ਗੁਲਾਗ ਆਰਕੀਪੇਲਾਗੋ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਜੇਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਲਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ 1958 ਅਤੇ 1968 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਛਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੋਬਲ ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ
ਇਵਾਨ ਦੇਨੀਸੋਵਿਚ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ

ਇਵਾਨ ਦੇਨੀਸੋਵਿੱਚ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ (ਰੂਸੀ: Оди́н день Ива́на Дени́совича Odin den' Ivana Denisovicha, ਉੱਚਾਰਨ [ɐˈdʲin ˈdʲenʲ ɪˈvanə dʲɪˈnʲisəvʲɪtɕə]) ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਸੋਲਜ਼ੇਨਿਤਸਿਨ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਤ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਹਿਤਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ 'ਨੋਵੀ ਮੀਰ' (ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1962 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ 1950 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ ਦੇ ਲੇਬਰ ਕੈਂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕੈਦੀ ਇਵਾਨ ਦੇਨੀਸੋਵਿੱਚ ਸੁਖਨੋਵ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸੋਵੀਅਤ ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਸਟਾਲਿਨਵਾਦੀ ਦਮਨ ਦਾ ਚਿੱਠਾ ਖੁੱਲੇ ਆਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਨੋਵੀ ਮੀਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਤਵਾਰਦੋਵਸਕੀ ਨੇ ਇਸ ਅੰਕ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ "ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਦੇ ਬਜਾਏ"। ਇਹ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ

ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੈਲਫ ਪਾਰਕਰ ਵਾਲਾ ਅਨੁਵਾਦ (ਨਿਊਯਾਰਕ: Dutton, 1963), ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਵਲ
ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ

ਦੀ ਮਾਰਚ 2002 ਦੀ ਉਪਗ੍ਰਿਹੀ ਤਸਵੀਰ]]


ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰ ਜਿਸਦੀ ਪਛਾਣ ਸਾਂਝੇ ਨਸਲੀ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਰਮੇਨੀਆਈ ਵਿਰਸੇ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੈੱਨਮਾਰਕ, ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਢੁਕਵੇਂ ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਸਵੀਡਨ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ ਜਦਕਿ ਅਜੋਕਾ ਡੈੱਨਮਾਰਕ ਡੈਨਿਸ਼ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਜੂਤਲਾਂਡ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ਼ ਸਰਾਸਰ ਭੂਗੋਲਕ ਪਦ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਪਰਾਇਦੀਪ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ਼ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਆਈਸਲੈਂਡ, ਫ਼ਰੋ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਵੀ ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਲਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੋਕਲਾ ਪਦ ਨਾਰਡਿਕ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਵਡੇਰੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

*
* ਨਾਰਡਿਕ ਕੌਂਸਲ – ਨਾਰਡਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਨੋਰਦਰੇਗੀਓ – ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਰਡਿਕ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਹਾਊਸ – ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿਖੇ ਨਾਰਡਿਕ ਕੇਂਦਰ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ-ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਸੰਸਥਾ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
* ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ – ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆਈ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦਾ ਤੱਤ-ਨਿਖੇੜ
* ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਐਟਲਸ – ਓਰੀਆਨ ਮਾਰਤਿਨਸਨ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ
* ReRailEurope – ਸਕੈਂਡੀਨੇਵੀਆ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਨਕਸ਼ਾ (ਫ਼ਲੈਸ਼ ਫ਼ਾਈਲ)
* vifanord – a digital library that provides scientific information on the Nordic and Baltic countries as well as the Baltic region as a whole
ਹਵਾਲੇ
ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਲੈਟਰਸ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। 12 ਮਾਰਚ 1954 ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ ਨੇੜੇ ਰਾਬਿੰਦਰ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਅਨੁਦਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਲਿਟਰੇਚਰ ਸਮੇਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ 24 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ INR 100,000 ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਭੰਡਾਰ ਹੈ।

ਇਹ ਦੋ ਦੋ-ਮਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਲਿਟਰੇਚਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ।
ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ

*ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ
*ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* Sahitya Akademi website
* Sahitya Akademi, Who's Who of Indian Writers, online edition
* Sahitya Akademi (India) at UNESCO


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ
ਉਸਕੀ ਰੋਟੀ

ਉਸਕੀ ਰੋਟੀ ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਦੀ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮਨੀ ਕੌਲ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਨੇਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰ

* ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ- ਸੁਚਾ ਸਿੰਘ
* ਗਾਰਿਮਾ - ਬਾਲੋ
* ਰਿਚਾ ਵਿਆਸ - ਬਾਲੋ ਦੀ ਭੈਣ
* ਸਵਿਤਾ ਬਜਾਜ਼ - ਸੁਚਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਖੇਲ
ਚਾਲਕ ਦਲ

*ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ"= ਮਨੀ ਕੌਲ
*ਕਹਾਣੀ - ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼
*ਪਟਕਥਾ - ਮਨੀ ਕੌਲ
*ਨਿਰਮਾਤਾ - ਰੋਚਕ ਪੰਡਿਤ
*ਕੈਮਰਾ - ਕੇ ਕੇ ਮਹਾਜਨ
*ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ - ਜਾਨ ਅਬਰਾਹਮ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

thumb
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ (ਜਨਮ 27 ਫਰਵਰੀ 1935) ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਮਰ ਕਥਾ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 21 ਸਤੰਬਰ 2011 ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਆਫ ਐਮੀਨੈਂਸ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਫਰਵਰੀ 1935 ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਿਲੇ ਦੀ ਸਮਰਾਲਾ ਤਹਿਸੀਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਬਡਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਐਮ ਏ ਕੀਤੀ।
ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਤੋਂ ਬੀਏ ਅਤੇ ਕੈਂਪ ਕਾਲਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਐਮਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ 11 ਮਾਰਚ 1966 ਨੂੰ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਜਨਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਤੇ ਮੁਖੀ ਵੀ ਰਹੇ।
ਲਿਖਤਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਹੁਸਨ ਦੇ ਹਾਣੀ (1963)
*ਇੱਕ ਸਾਂਝ ਪੁਰਾਣੀ (1965)
*ਸੋਨੇ ਦੀ ਇੱਟ (1970)
*ਅਮਰ ਕਥਾ (1978)
*ਗਮਲੇ ਦੀ ਵੇਲ (1984)
*ਰੁਦਨ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦਾ (1988)
ਨਾਵਲ

*ਕੰਧੀ ਜਾਏ (1989)
*ਗੋਰੀ ਹਿਰਨੀ
*ਪਰੀ ਸੁਲਤਾਨਾ
ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ

*ਟੈੱਸ (ਥਾਮਸ ਹਾਰਡੀ)
*ਸਾਥੀ (ਵੈਸਿਲੀ ਐਕਿਸਨੋਵ)
*ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੇਲ (ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ)
*ਜੀਵਨ ਤੇ ਸਾਹਿਤ (ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ)
*ਬਾਲ ਬਿਰਖ ਤੇ ਸੂਰਜ (ਦਾਗਨੀਜ਼ਾ ਜ਼ਿਗਮੋਂਤੇ)
*ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ (ਤਾਮਿਲ ਨਾਵਲ)
'
ਸੰਪਾਦਿਤ

*ਅੱਗ ਦਾ ਸਫ਼ਰ (ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ)
*ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਦਰਿਆ (ਐਮ. ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ)
*ਨਵਯੁਗ ਟਕਸਾਲ (ਭਾਪਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ)
*ਵਾਸਨਾ, ਵਿਸਕੀ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ (ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ)
ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰ

*ਸਾਡਾ ਹਸਮੁੱਖ ਬਾਬਾ (1951)
*ਰੋਹੀ ਦਾ ਰੁੱਖ (1955)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ਼
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਟਾਫ਼
ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ

ਦਾ ਸੰਨ ੧੨੪੬ ਦਾ ਰਾਜਚਿੰਨ੍ਹ]]
ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਜਰਬ ਕੀਤਾ']]
ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ (ਮੰਗੋਲ: ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌, ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ: Монгол бичиг, ਮੋਂਗਯੋਲ ਬਿਚਿਗ), ਜਿਸਨੂੰ ਉਈਗੁਰਜਿਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਲਿੱਪੀ ਅਤੇ ਵਰਨਮਾਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਈਗੁਰ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਲਿੱਪੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਅਰਸੇ ਤੱਕ ਮੰਗੋਲ ਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਲਿੱਪੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। 1646 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੰਗੋਲ ਲਿਖਣ ਲਈ ਸਿਰਿਲਿਕ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ - ਹੌਲੀ ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਲੇਕਿਨ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਅਕਸਰ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ - ਤੋਂ - ਸੱਜੇ ਲਿਖਿਆ ਜਾਣ ਲਗਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਮਾਂਛੂ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਾਂਛੂ ਲਿੱਪੀ ਇਸ ਮੰਗੋਲ ਲਿਪੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਿਬੇ (ਜੋ ਚੀਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ - ਪੱਛਮ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਓਇਰਤ ਅਤੇ ਏਵੇਂਕੀ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲਿਪੀਆਂ ਮੰਗੋਲ ਲਿੱਪੀ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਰਣਮਾਲਾਵਾਂ
ਖ਼ੁਦਾ ਕੇ ਲੀਏ

ਖ਼ੁਦਾ ਕੇ ਲੀਏ (Urdu: , ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: "In The Name Of God") 2007 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਉਰਦੂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ੋਇਬ ਮਨਸੂਰ ਹਨ। ਈਮਾਨ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਂਗਲੋ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁੜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਇੱਕ ਐਕਟਰੈਸ ਵਜੋਂ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਾਇਕ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਐਕਟਰੈਸ ਆਸਟਨ ਮੇਰੀ ਸਾਯਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਹਿਮਦ ਜਹਾਨਜ਼ੇਬ ਅਤੇ ਸ਼ੁਜਾ ਹੈਦਰ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਾਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ In the name of God ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ​​ਹੈ ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ For God's Sake ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਕਥਾਨਕ

ਫ਼ਿਲਮ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 9/11 ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਸੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਰੇ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਵਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਜਾਂਚ ਏਜੇਂਸੀਆਂ ਹਰ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਗਿਰਦ ਘੁੰਮਦੀ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਹੈ। ਮਨਸੂਰ ਆਪਣੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਲਿਸ ਉਸਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਮਝਕੇ ਗਿਰਫਤਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਮੌਲਵੀ ਦੇ ਬਹਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਹਾਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ - ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਆਮ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਹਰਾਮ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹੁਲੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਕ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਤਫ਼ਹਮੀਆਂ ਹਨ। ਖ਼ੁਦਾ ਕੇ ਲੀਏ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ੇਖ਼ ਸਾਹਿਬ, ਮੌਲਾਨਾ ਤਾਹਿਰੀ ਪੂਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਬਖੇਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਮਗਰ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼ੇਖ਼ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਹੀਨ ਵਿਦਵਾਨ ਮੌਲਾਨਾ ਵਲੀ ਢਹਿਢੇਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਮੌਸੀਕੀ ਹਰਾਮ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਹੁਲੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਲਾਮ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਣ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾਰ

* ਸ਼ਾਨ ਮਨਸੂਰ ਵਜੋਂ
* ਫਵਾਦ ਅਫਜ਼ਲ ਖਾਨ ਸਰਮਦ ਵਜੋਂ
* ਈਮਾਨ ਅਲੀ ਮਰੀਅਮ/ਮੇਰੀ ਵਜੋਂ
* ਨਸੀਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਮੌਲਾਨਾ ਵਲੀ ਵਜੋਂ
* ਆਸਟਨ ਮੇਰੀ ਸਾਯਰ ਜੈਨੀ ਵਜੋਂ
* ਰਸ਼ੀਦ ਨਾਜ਼ ਮੌਲਾਨਾ ਤਾਹਿਰੀ ਵਜੋਂ
* ਸਿਮੀ ਰਾਹੀਲ ਮਨਸੂਰ ਅਤੇ ਸਰਮਦ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ
* ਹਮੀਦ ਸ਼ੇਖ ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਮੂਸਾ

ਮੂਸਾ (; , ਆਧੁਨਿਕ Tiberian ISO 259-3 ; Moushe; ; ਸਾਰੇ ਇਬਰਾਹਿਮੀ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਬੀ (ਰੱਬੀ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ) ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਹਜਰਤ ਮੂਸਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਿਸਰ ਦੇ ਫ਼ਿਰਔਨ ਦੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਮੂਸਾ ਯਹੂਦੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਔਲਾਦ ਸਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਨੀਲ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਫ਼ਿਰਔਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਮੂਸਾ ਇੱਕ ਮਿਸਰੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯਹੂਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰਔਨ ਨੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ) ਜ਼ੁਲਮ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੂਸਾ ਦਾ ਤੂਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਰਔਨ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਜਾਦ ਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਭੂਮੀ ਇਸਰਾਈਲ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮੂਸਾ ਨੇ ਇਸਰਾਈਲ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲੇ ਦਸ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਹਨ। ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੈਗੰਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਈਸਾਈ ਧਰਮ, ਇਸਲਾਮ ਬਹਾਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੈਗੰਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮ

ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਲੋਕ ਨਿਰੁਕਤੀ ਕੀਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਮ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਰਔਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਉਸਦਾ ਮੁੰਡਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਨਾਮ ਮੂਸਾ(ਮੋਸ਼ੇ) ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ,"ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ(ਮੇਸ਼ੀਤਿਹੂ)।" ਇਹ ਵਿਖਿਆ ਕਿਰਿਆਵੀ ਸ਼ਬਦ "ਮਾਸ਼ਾਹ" ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ" ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਫ਼ਿਰਔਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਪੱਕੜ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ
ਡੀਜ਼ਲ

thumb|200px|ਇੱਕ ਮਰਤਬਾਨ ਵਿੱਚ ਡੀਜ਼ਲ ਦਾ ਤੇਲ

ਡੀਜ਼ਲ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਬਾਲਣ () ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰਲ ਬਾਲਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮ ਕੱਚੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਸਰੀ ਕਸ਼ੀਦੀ ਉਪਜ (ਸਪੈਸੀਫ਼ਿਕ ਫ਼ਰੈਕਸ਼ਨਲ ਡਿਸਟੀਲੇਟ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕੱਚੇ ਪੈਟਰੋਲ ਤੋਂ ਨਾ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਇਓ ਡੀਜ਼ਲ, ਬੀ.ਟੀ.ਐੱਲ. ਜਾਂ ਜੀ.ਟੀ.ਐੱਲ. ਤੇਜੀ ਨਾਲ਼ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਣ ਲਈ ਪਟਰੋਲੀਅਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਡੀਜ਼ਲ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਡੀਜ਼ਲ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਪਟਰੋਲ

ਪਟਰੋਲ ਜਾਂ ਪੈਟਰੋਲ ਜਾਂ ਗੈਸੋਲੀਨ (), ਜਾਂ petrol (), ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਪਟਰੋਲੀਅਮ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਢਲੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭੜਕਾਹਟ ਵਾਲੇ ਇੰਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਟਰੋਲੀਅਮ ਦੀ ਭਿੰਨਾਤਮਕ ਕਸ਼ੀਦੀ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮਿਲੇ ਕਾਰਬਨ-ਯੁਕਤ ਸੰਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਯੋਜਕ ਵਸਤੂਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਟਰੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪੀ ਬਾਲਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਈਥਨੋਲ ਵੀ ਮਿਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਾਹਰੀ ਕਾੜੀਆਂ

* EFOA
* CNN/ਪੈਸਾ: ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ
* EEP: ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾ
* ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਊਰਜਾ ਡਾਟਾ ਕਿਤਾਬ
* Energy Supply Logistics Searchable Directory of US Terminals
* 2011 NACS ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਬਾਲਣ ਰਪਟ
* Definition of basic terms, ਗੈਸ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਕੇ; ਸਾਰੇ ਸਲੋਵਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ
* Gasoline from Vinegar | MIT ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪੜਚੋਲ
* High octane fuel, leaded and LRP petrol — article from robotpig.net
ਚਿੱਤਰ
*"Down the Gasoline Trail" Handy Jam Organization, 1935 (ਕਾਰਟੂਨ)
ਯੂਕਲਿਡ

200px|thumb|ਰਫੇਲ ਦੇ ਚਿਤਰ 'ਐਥਨਜ਼ ਦੇ ਸਕੂਲ' ਵਿੱਚ ਯੂਕਲਿਡ
ਯੂਕਲਿਡ (ਯੂਨਾਨੀ: Eukleides 300 ਈਸਾ ਪੂਰਵ) ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਗਣਿਤਗਿਆਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਜਿਆਮਿਤੀ ਦਾ ਜਨਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਐਲੀਮੈਂਟਸ (Elements) ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਹਿਸਾਬ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਗਿਣੀਆਂ- ਚੁਣੀਆਂ ਸਵੈਸਿਧੀਆਂ (axioms) ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਜਿਆਮਿਤੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਿਸ਼ਪਾਦਿਤ (deduce) ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿਆਮਿਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਯੂਕਲਿਡੀ ਜਿਆਮਿਤੀ ਪਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗਣਿਤੀ ਥਿਉਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਯੂਕਲਿਡ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੰਪੂਰਣ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ

ਯੂਕਲਿਡ ਨੇ ਸ਼ੰਕੂ ਖੰਡਾਂ, ਗੋਲਾਈ ਜਿਆਮਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਖਿਆ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ।
ਜਾਣ ਪਹਿਚਾਣ

ਯੂਕਲਿਡ ਈਸਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਲਾਤੂਨ‎ ਦੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਐਥਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਰੰਭਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਟੋਲੇਮੀ ਪਹਿਲਾ (Ptolemy 1) ਦੇ, ਜਿਸਨੇ 306 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੋਂ 283 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਯੂਕਲਿਡ ਨੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਯੂਕਲਿਡ ਸੰਬੰਧੀ ਕੁੱਝ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਂਦਾ। ਕੁੱਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮੇਗਾਰਾ (Megara) ਦਾ ਯੂਕਲਿਡ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਜੋ (Plato) ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨੇ 1752 ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।
ਐਲੀਮੈਂਟਸ

ਯੂਕਲਿਡ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਰੰਥ ਐਲੀਮੈਂਟਸ (Elements) ਹੈ, ਜੋ 13 ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਣਿਤਗਿਆਵਾਂ ਨੇ ਜਿਆਮਿਤੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੋ ਜਿਆਮਿਤੀ ਯੂਕਲਿਡ ਨੇ ਲਿਖੀ ਉਸ ਦੀ ਰੀਸ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਤਕ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਗਈ ਜਿਸਨੇ ਕਿਸੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਲਗਭਗ 2,000 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭੁਤਵ ਜਮਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਮੂਲ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਅਭਿਕਲਪਨਾ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਿਆਮਤੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਤਰਬਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤਾਰਕਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਥਿਉਰਮ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਥਿਉਰਮ ਦੇ ਤਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ ਯੂਕਲਿਡ ਅਜਿਹੇ ਤਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਤਥਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈਸਿਧ ਕਿਹਾ।
ਹਵਾਲੇ
ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ

ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ ਦੇ ਗੂਸਮਾਨ, ਡੋਮਿਨਿਕਾਈ ਗਣਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਅਬਾਦੀ, ਪੇਂਡੂ ਅਬਾਦੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟ, ੨੦੧੦ ਵਿੱਚ ੨,੯੦੭,੧੦੦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੈਰੇਬੀਆਈ ਸਾਗਰ ਉੱਤੇ ਓਸਾਮਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦਹਾਨੇ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ੧੪੯੬ ਵਿੱਚ ਬਾਰਥੋਲੋਮਿਊ ਕੋਲੰਬਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਾਂਦੀਪ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਬਾਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਯੂਰਪੀ ਬਸਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਨੀ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਰਾਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਟਿਕਾਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਸਤਰੀਤੋ ਨਾਸੀਓਨਾਲ (ਡੀ.ਐੱਨ.; "ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ") ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਂਤੋ ਦੋਮਿੰਗੋ ਸੂਬੇ ਵੱਲੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਡੋਮਿਨਿਕਾਈ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਲਿਵਰਪੂਲ

ਲਿਵਰਪੂਲ () ਮਰਸੀਸਾਈਡ, ਇੰਗਲੈਂਡ, ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਪਰਗਣਾ ਹੈ ਜੋ ਮਰਸੀ ਜਵਾਰ ਦਹਾਨੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਇੱਕ ਪਰਗਣੇ ਵਜੋਂ 1207 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 1880 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ 2011 ਵਿੱਚ ਅਬਾਦੀ 466,400 ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਡੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕੇ, ਲਿਵਰਪੂਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ (The Liverpool City Region), ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਅਬਾਦੀ 20 ਲੱਖ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੈ।.
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਨੀਲ ਨਦੀ

thumb
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਦੀ ਨੀਲ ਹੈ ਜੋ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਫੈਲਿਆ ਸਹਾਰਾ ਮਰੁਸਥਲ ਦੇ ਪੂਰਵੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੂਮਧਿਅਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭੂਮਧਿਅ ਰੇਖਾ ਦੇ ਨਿਕਟ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕ੍ਰਮਸ਼: ਯੁਗਾਂਡਾ, ਇਥੋਪੀਆ, ਸੂਡਾਨ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਹੋਕੇ ਵਗਦੇ ਹੋਏ ਕਾਫੀ ਲੰਮੀ ਘਾਟੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋਨੋਂ ਵੱਲ ਦੀ ਭੂਮੀ ਪਤਲੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਿਅਸ਼ਿਆਮਲਾ ਵਿੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਟੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਰੂਦਿਆਨ ਹੈ। ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਇੱਕ ਸੰਕਰੀ ਪੱਟੀ ਸੀ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਦੀ ਚੋੜਾਈ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹ, ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਚੋੜਾਈ 200 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਨੀਲ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਨੀਲ ਮੁੱਖ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮੁਹਾਨੇ ਉੱਤੇ ਇਹ 160 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਅਤੇ 240 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡੇਲਟਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਮਿਸਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸਵਾਨ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨੀਲ ਨਦੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 6690 ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦਾ ਭੂਗੋਲ