JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
රනිල් වික්‍රමසිංහ

රනිල් වික්‍රමසිංහ, (, දෙමළ: ரணில் விக்கிரமசிங்க; උපත 1949 මාර්තු 24 ) යනු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලනඥයෙක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ අට වැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍ය, මුදල් අමාත්‍ය, තාක්ෂණ අමාත්‍ය සහ කාන්තා, ළමා කටයුතු සහ සමාජ සවිබල ගැන්වීමේ අමාත්‍යවරයකු ද වේ. ඔහු 1994 සිට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නායකයාය. ඔහු 1993 සිට 1994 දක්වා, 2001 සිට 2004 දක්වා, 2015 සිට 2018 දක්වා, 2018 සිට 2019 දක්වා සහ 2022 දී ආණ්ඩු හයකට නායකත්වය දෙමින් වෙනම කාල පහකදී ශ්‍රී ලංකාවේ අගමැති ලෙස කටයුතු කර තිබේ. ඔහු 1994 සිට 2001 දක්වා සහ 2004 සිට 2015 දක්වා විපක්‍ෂ නායක ලෙසද කටයුතු කළේ ය.
අධ්‍යාපනය

කොළඹ රාජකීය විදුහලේ ආදි සිසුවෙකු වන රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා පසුව කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ නීති පීඨයට තේරී පත්වී නීතිඥයෙකු ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.

ශ්‍රී ලාංකීය විශ්ව විද්‍යාලයකින් උපාධියක් ලබා මෙරට අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය ඉසිලූ එකම පුද්ගලයාද රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ය
මුල් අවධිය

1970 වසරේ මැද භාගයේදී කැළණිය ආසනයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයා ලෙස කටයුතු කළ වික්‍රමසිංහ මහතා පසුව බියගම ආසනයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ධූරයට පත් කෙරුණි.

ජේ.ආර්. ජයවර්ධන රජයේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ සිටි ලාබාලතම අමාත්‍යවරයා වූයේ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතායි. එහිදී ඔහු දැරුවේ තරුණ කටයුතු හා රැකීරක්ෂා අමාත්‍ය ධූරයයි.
මැතිවරණ පොරොන්දු
අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස

පළමුවර

රණසිංහ ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිවරයා එල්.ටී.ටී.ඊ.ය විසින් ඝාතනය කිරීමෙන් පසුව 1993 මැයි 07 වනදා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා මෙරට අගමැතිවරයා ලෙස පළමු වතාවට පත් කෙරුණි.
දෙවනවර

2001 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පසුවද හෙතෙම මෙරට අගමැතිවරයා ලෙස පත්විය.
තෙවනවර

2015 ජනවාරි 9 දිනදී, රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා මෙරට අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස තුන් වන වරටත් තෝරා පත් කෙරුණි.
සිව්වනවර

2015 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු මෙරට අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයට සිවන වරටත් පත් කෙරුණි.
පුද්ගලික දිවිය

1949 වසරේදි එස්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ මහතා සහ නාලිනි වික්‍රමසිංහ යන මහත්මියට දාව දෙවන පුතු ලෙස උපන් රනිල් ශ්‍රියාන් වික්‍රමසිංහ මහතා , කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ, ඉංග්‍රීසි අධ්‍යන අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරියක් වන මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ මහත්මිය සමග 1994 වසරේදි විවාහ දිවියට එළඹිය.
මෙයද බලන්න

* ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්
සටහන්
ආශ්‍රිත ලිපි

* ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය ලයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය
* ශ්‍රී ලංකාවේ විපක්ෂ නායක
මූලාශ්‍ර
බාහිර සබැඳි

* රනිල් වික්‍රමසිංහ,ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමෙන්තුව
* එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නිල වෙබ් අඩවිය
* රනිල් වික්‍රමසිංහ


ප්‍රවර්ගය:1949 උපත්


ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කැබිනට් අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
විදුලිබල ශක්ති ව්‍යාප්තිය

විදුලිබල ශක්ති ව්‍යාප්තිය යනු රටක් තුල විදුලිබල ශක්තිය ජනනය කිරීමේ හා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ ප්‍රවර්ධනය තුලින් විදුලිබල ශක්තිය මුළු රට පුරා දිවිගෙවන සමස්ත ජනයාගේ පරිභෝජනය සඳහා උපයෝජ්‍ය වන පරිදී ව්‍යාප්ත කිරීම වන අතර 1880 ගණන් වල මැද භාගයේ සිට 1940 දක්වා කාලය තුලදී එක්සත් ජනපදය, එංගලන්තය හා අනෙකුත් රටවල මෙය සිදුකර නිමා කර ඇති අතර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මෙය සිදු වෙමින් පවතියි.
විද්‍යුත් ග්‍රිඩය

මෙම වදන වඩාත් විශේෂිතව භාවිතා කරන ලද්දේ නිවාස හා ව්‍යාපාර සඳහා විද්‍යුත් ජවය සැපයීමට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සහිත ක්‍රියාවලි හැඳින්වීමටය. විද්‍යුතනය සඳහා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම්වලට ජව බලාගාර, දිගු සම්ප්‍රේෂණ රැහැන්, උපපොළවල් හා අවසාන පරිශීලකයන්ට වූ කෙටි බෙදා හැරීම් රැහැන් ඇතුළත් වේ.


රටවල්


විශාලතම විද්‍යුතන ව්‍යාපෘතිවලින් එකක් වූයේ 1920 ආරම්භ වී 1931 දී අවසාන වූ රුසියාවෙහි ක්‍රියාත්මක වූ GOELRO සැලසුමයි.

එක්සත් ජනපදයේ දී 1935 ග්‍රාමීය විද්‍යුත් පරිපාලනය ආරම්භ වීමත් සමඟ පුළුල්ව පැතිරුණු ග්‍රාමීය විද්‍යුතනය ආරම්භ වූ අතර එය දේශීය ග්‍රාමීය විද්‍යුත් සමූපකාරයන් සමඟ සම්බන්ධ විය.
විද්‍යුතන පුරෝගාමී

* සිඩ්නි මැක්මත්
* ටෙන්සි නිම්න අධිකාරිය
ප්‍රවාහනයේ විද්‍යුතනය

ප්‍රවාහනයේ විද්‍යුතනය යනු සම්පූර්ණයෙන්ම පෙට්‍රෝලියම් වාහන වෙනුවට දෙමුහුම් (Hybrid) හෝ විද්‍යුත් වාහන භාවිතයයි.
ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය

ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීම හා සැකසීමේ ක්‍රියාවලිවලට සම්බන්ධ ඉංජිනේරු ශිල්පයයි. කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු ශිල්පයේ යෙදීම් හා ආහාර ද්‍රව්‍ය සඳහා වූ රසායනික ඉංජිනේරුමය න්‍යායන්ද මීට ඇතුළත් වන නමුත් ඒවාට පමණක් සීමා නොවේ. නමුත් ශාක හා සතුන්ගේ ජානමය වැඩි දියුණු කිරීම ආහාර ඉංජිනේරුවරයෙකුගේ කාර්යයක් නොවේ.

ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු ඉතා පුළුල් පරාසයක් සහිත ක්‍රියාවලියකි.එහි දැනුම් හා ක්‍රියාවලි අතර පහත ඒවා වේ.

* ආහාර නිපදවීම සඳහා යන්ත්‍ර හා ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී ආහාර ආරක්ෂා කිරීමට හා සංරක්ෂණය කිරීමට ක්‍රම සැලසුම් කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනය පිළිබඳ වූ ජෛව තාක්ෂණික ක්‍රියාවලි
* ආහාර ඇසුරුම් ද්‍රව්‍ය තෝරා ගැනීම හා සැලසුම් කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනයේ තත්ත්ව පාලනය


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යාව

අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු අපේක්ෂා කර ඇති පරිදි ක්‍රියාත්මක නොවෙමින් හෝ කිසිසේත්ම ක්‍රියාත්මක නොවෙමින් ද්‍ පුද්ගලික ආපදා හෝ දේපල අලාභහානි සිදු කරන්නාවූ රව්‍ය, නිෂ්පාදන, ව්‍යුහ හෝ සංරචක පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීමයි. බිඳ වැටීම්වල ප්‍රතිඵල, නිෂ්පාදන වගකීම් පිළිබඳ නීතිය මඟින් පරිශීලනය කරනු ලැබේ. මෙම විෂය සිවිල් නීති නඩුවල දී වඩා බහුලව භාවිතා වන අතර අපරාධ නීති නඩුවල දී ද භාවිතා විය හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යා පර්යේෂණයක අරමුණ වන්නේ සංරචකයක ජීවිත කාලය හෝ කාර්යඵලය වැඩි දියුණු කිරීමේ හෝ අනතුරක තොරතුරු තීරණය කිරීමට උසාවියට සහාය දැක්වීමේ හෝ අරමුණින් යුතුව වරද හෝ වරද සිදු වීම සොයා ගැනීමයි. තවද එයට බුද්ධිමය දේපල පිළිබඳ පැමිණිලි ගැන විභාග කිරීම ද ඇතුළත් විය හැකිය. (විශේෂයෙන් පේටන්ට් බලපත්‍ර)
අධිකරණ සමීක්ෂණ ක්‍රම

අධිකරණ සමීක්ෂණවල දී භාවිතා වන ක්‍රමවලට ප්‍රතිලෝම ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ඇසින් දුටු සාක්ෂි විභාග කිරීම, කාලීන සම්මත පිළිබඳ ප්‍රායෝගික දැනීම මෙන්ම ආපදාවට ලක්වූ සංරචකය පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. කැඩුණු නිෂ්පාදිත ද්‍රව්‍යයක බිඳීම් මතුපිට ද්‍රව්‍ය බිඳුණු ආකාරය හා බිඳ වැටීමට පෙර වූ ද්‍රව්‍යයේ ක්‍රියාකාරීත්වය ගැන බොහෝමයක් තොරතුරු සපයයි. බිඳීම් මතුපිට පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම ෆ්‍රැක්ටොග්‍රැෆි ලෙස හඳුන්වයි. උදාහරණ ලෙස බලවත් ආයාසය සාමාන්‍යයෙන් ලාක්ෂණික බිඳීම් මතුපිටක් නිර්මාණය කරන අතර එමඟින් බිඳ වැටීමට හේතුව ගැන නිෂ්චය කිරීමට ඉඩ ලබා දෙයි. මෙවැනි බොහෝමයක් පර්යේෂණවල මූලික අභිමතාර්ථය වන්නේ භෞතික හා රසායනික තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා ගනිමින් බිඳ වැටුණු කොටස පරීක්ෂා කර බිඳ වැටුම් යාන්ත්‍රණය හඳුනාගැනීමයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සමහරක් විට මූලික හේතු විශ්ලේෂණය ලෙස හඳුන්වයි. මලින වීම තවත් බහුල බිඳ වැටුම් ආකාරයක් වන අතර මලින වීමට අනුබල දෙන පරිසරයෙහි ඇති ක්‍රියාකාරී ද්‍රව්‍ය හඳුනා ගැනීම සඳහා සුපරික්ෂාකාරී විශ්ලේෂණයක් අවශ්‍ය වේ. ගිනි මඟින් ඇති වන අනතුරුවලින් වැදගත් සාක්ෂි විනාශ කරන නිසා විශේෂයෙන් ඒවා අභියෝගාත්මක පර්යේෂණ වේ. නමුත් අවශ්‍ය තරම් වේලා ඇතිව නැවැත්වීමට හැකි වුව හොත් එමඟින් හේතු සොයා ගැනීමට පහසුවෙන්ම හැකිවනු ඇත. ගිනි තැබීමක් ගැන සැක කිරීමක දී ගිනි සමීක්ෂණ කිරීම විශේෂිත හැකියාවක් වේ. නමුත් එය උදාහරණ ලෙස වැරදි ඉන්ධන නළ අනතුරට හේතු වන වාහන අනතුරු ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ දී ද වැදගත් වේ.


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව

thumb|180px
ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අවයව

ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව , ප්‍රතිසංයෝජිත DNA තාක්ෂණය , ජාන නවීකරණය / හැසිරවීම (GM ) හා ජාන සවි කිරීම යන වදන් ව්‍යවහාර වන්නේ පටකවල ජාන ඍජුවම හැසිරවීමටය. ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව සාම්ප්‍රදායික අභිජනනයට වඩා වෙනස් වෙයි. අභි ජනනයේදි සිදු කරන්නේ පටක වල ජාන වක්‍රව හැසිරවීමයි. නමුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව ජාන වල ව්‍යුහය හා ගති ලක්ෂණ සෘජුවම වෙනස් කිරීමට හා අනු ක්ලෝනිකරණයට හා පරිවර්තනයේදී තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා ගනී. ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳව උනන්දු වන්නන් සොයා ගෙන ඇත්තේ එය වගා තාක්ෂණය දියුණු කිරීම, නවීකරණය කරන ලද බැක්ටීරියා භාවිතයෙන් සංශ්ලේෂිත මිනිස් ඉන්සියුලින් නිපදවීම, චීන හැමෙස්ටරයාගේ ඩිම්බ සෛල තුළ එරිත්‍රෝපොයිටීන් නිපදවීම හා පර්යේෂණ සදහා ඔනොකොමවුස් (පිළිකා මීයන්) වැනි නව වර්ගයේ පර්යේෂණාත්මක මීයන් නිපදවීම යනාදි ක්ෂේත්‍රවලින් සාර්ථකත්වය අයත් කර ගෙන ඇති බවයි.

ප්‍රෝටීන් අනුක්‍රමණ ජාන ලෙස හඳුන්වන DNA වල කොටසක් මගින් විශේෂිත කර ඇති නිසා එම ප්‍රෝටීනවල නව ආකාර ජාන නිපද විය හැකිය. ඒ DNA අනුක්‍රමය වෙනස් කිරීමෙනි.


ප්‍රවර්ගය:ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ශ්‍රේෂ්ඨතම ඉංජිනේරුමය ජයග්‍රහන

එක්සත් ජනපදයේ ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් වූ ජාතික ඇකඩමිය විසින් මෙම ශත වර්ෂය තුළ ලද ශ්‍රේෂ්ඨතම ඉංජිනේරුමය ජයග්‍රහණ 20 ඇතුළත් කර ලැයිස්තුවක් සකස් කර ඇත. එය විද්‍යුත්කරණයේ සිට පදාර්ථමය විද්‍යාවල දියුණු වීම් දක්වා පරාසගත වේ. ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වීම සඳහා මූලික අවශ්‍යතාවය වූයේ අදාළ වැඩි දියුණු කිරීම ජීවන තත්ත්වයට අධික බලපෑමක් කළේ ද නැත් ද යන්නයි. (1800 හඳුන්වා දෙන ලද ගුවන් යානා විසින් 20 සියවසේ සමාජයට අධික බලපෑමක් එල්ල කළේ යැයි තීරකවරුන්ට දැනුනි නම් එය ද ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වීමට ඉඩ තිබුණි.)

සම්පූර්ණ ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.

* විද්‍යුතනය
* රථවාහන
* ගුවන් යානා
* ජල සැපයීම හා බෙදා හැරීම
* ඉලෙක්ට්‍රොනික්
* ගුවන් විදුලිය හා රූපවාහිනිය
* යන්ත්‍රගත කරන ලද කෘෂිකර්මාන්තය
* පරිගණක
* දුරකථනය
* වායුසමීකරණ සහ ශීතකරණය
* අධි වේගී මාර්ග
* අභ්‍යාවකාශ යානා
* අන්තර්ජාලය
* රූපගත කිරීම (Imaging)
* ගෘහස්ථ උපකරණ
* සෞඛ්‍ය තාක්ෂණය
* පෙට්‍රෝලියම් හා පෙට්‍රෝ රසායනික තාක්ෂණික ක්‍රම
* ලේසර් හා ප්‍රකාශ තන්තු
* න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණික ක්‍රම
* පදාර්ථමය විද්‍යාව


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
IEEE

ඉතිහාසය IEEE

IEEE යනු වෘත්තීයවේදී සංගමයකි එය එක්සත් ජනපදයේ නිව්යෝර්ක්හි 1963 දී රේඩියෝ ඉංජිනේරුවරුන්ගේ ආයතනයේ (IRE, 1912 දී ආරම්භ කරන ලද) හා විදුලි ඉංජිනේරුවරුන්ගේ ඇමරිකානු ආයතනයේ (AIEE, 1884 දී ආරම්භ කරන ලද) ඒකාබද්ධ කිරීම් මඟින් මෙය ආරම්භ වන ලදී.

AIEE හි මූලික උනන්දුව තිබුණේ රැහැන් සහිත සන්නිවේදනය (ටෙලිග්‍රාෆ් හා ටෙලිෆෝන්) හා ආලෝක හා ජව පද්ධති පිළිබඳවය. IRE වැඩි වශයෙන් සැලකිල්ලට බඳුන් කළේ රේඩියෝ ඉංජිනේරු විද්‍යාවයි. එය ආරම්භ වී තිබුණේ කුඩා සංවිධාන 2කින් වන අතර ඒවා රැහැන් රහිත හා ටෙලිග්‍රාෆ් ඉංජිනේරුවරුන්ගේ සංගමය හා රැහැන් රහිත ආයතනයයි. 1930 දශකයේ දී ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරුවන් IRE හි සාමාජිකයන් බවට පත් වුණු නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන නළ තාක්ෂණයේ යෙදීම් අතිශයින් විස්තීර්ණ වීමත් සමඟ IRE හා AIEE වෙන් කරන තාක්ෂණික සීමාවන් වෙන් කර ගැනීමට නොහැකි බවට පත් විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව සංවිධාන දෙක ක්‍රමයෙන් තරඟකාරී වූ අතර 1961 දී IRE හා AIEE හි නායකත්වය විසින් සංවිධාන දෙක එකතු කිරීමට තීරණය කරන ලදී. 1963 ජනවාරි 1 වනදා මෙම සංවිධාන දෙක නිල වශයෙන් IEEE ලෙස ලෝකයා ඉදිරියට පැමිණුනි.

IEEE හා එය ඇති කිරීමට මූලික වූ සංවිධානවල කැපී පෙනෙන සභාපතිවරුන් අතරට එලිහු තොම්සන් (AIEE, 1889-1890) , ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් (AIEE, 1891-1892) , චාල්ස් ප්රෝටස් ස්ටෙයිම්මෙට්ස් (AIEE, 1901-1902) , ලී ඩි ෆොරස්ට් (IRE, 1930), ෆ්රෙඩ්රික් E. ටර්මන් (IRE,1941), විලියම් R. හෙවුලට් (IRE,1954), අර්නස්ට් වෙබර් (IRE, 1959; IEEE, 1963) , හා අයිවන් ගෙටිං (IEEE, 1978)
ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ක්ෂුද්‍ර ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් 1 ට වඩා අඩු විෂ්කම්භයෙන් යුත් නාල (ක්ෂුද්‍ර නාල) හෝ උප මිලිමීටර් මාන ඇති අනෙකුත් ව්‍යුහ වැනි කුඩා පරිමාතුළ රසායනික හෝ භෞතික ක්‍රියාවලි සිදු කිරීමේ විද්‍යාවයි. මෙම ක්‍රියාවලි කාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට ප්‍රතිවිරුද්ධ පරිදි එනම් සාමාන්‍යයෙන් අඛණ්ඩ ගලායාම් ක්‍රමයකට සිදු කරන අතර ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව රසායනික නිෂ්පාදනය සදහා මෙවලමක් බවට පත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ප්‍රතිදානයක් ලබාදෙයි. මේ නිසා ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඉතා කුඩා මුළු පදාර්ථ ප්‍රමාණ සමග කටයුතු කරන ක්ෂුද්‍ර රසායනික විද්‍යාව සමග පටලවා නොගත යුතුය.

ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරක හෝ ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියාකරක තුළ සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සමග සම්බන්ධ වන ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ උප ඒකක ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියා තාක්ෂණය ලෙස හදුන්වනු ලැබේ.

ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරක හෝ ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියාකාරකවලට ආවේණික වාසියකි. එනම් එමගින් පෘෂ්ඨ වර්ගඵලයට පරිමාව දරණ විශාල අනුපාතය නිසා වැඩි දියුණු වීමෙන් ඇති තාප හුවමාරුව හා ස්කන්ධ හුවමාරුවයි. උදාහරණ ලෙස විලයන ක්‍රියාවලියක දිග පරිමාණය ක්ෂුද්‍ර නාළයක හෝ ඊට වඩා දිගින් අඩු එකකට සන්සන්දනය කළ හැකි අතර ඉතා කුඩා කාලයක් තුළදී (සාමාන්‍යයෙන් මිලි තත්ත්පර කිහිපයක් තුළදී) කාර්යක්ෂමව ප්‍රතික්‍රියාකාරක මිශ්‍ර කරගත හැකිය. හොඳින් තාප සන්නයන කරන ද්‍රව්‍ය අදාල ප්‍රතික්‍රියාව සදහා නිවැරදි උෂ්ණත්ව පාලනයක් සපයයි. උදාහරණ ලෙස අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාවක් (ප්‍රතික්‍රියා නාළ වලින් තරළමය අතින් වෙන් කර ඇති) ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියා කාරකයේ අඩංගු විට සම්පුර්ණයෙන්ම පාහේ සමෝෂ්ණ වන පරිදි සිදු කළ හැකිය. එම නාල වලදී අවශ්‍ය තරම් උස් තාප ධාරිතාවයකින් යුතු සිසිල් ද්‍රව්‍යක ගලායාම පවත්වා ගනු ලැබේ. සමෝෂ්ණ නොවන ක්‍රියාවලියක් සිතා මතාම අයත් කර ගැනීම සඳහා ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල උෂ්ණත්වය නිරන්තරයෙන් වෙනස් කිරීමද සිදු කළ හැකිය.


ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
අණුක නිර්මාණකරණය

අණුක නිර්මාණය යනු අණු නිපදවීමයි. එහිදී ඉතා කුඩා පරිමාණයන්ගෙන් එකලට ඉතාමත් උචිත ආදර්ශ සකසන සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවිකව දක්නට නොමැති ඉතාමත් පටු පරාසයන් තුළ පවත්නා තත්වයන්ට ඔරොත්තු දෙන ස්ථිර නව අණුක නිර්මාණ විය හැකිය.

මෙය අද ඉතා අපහසු කාර්යයක් වන අතර ඒ සඳහා අතින්ම ක්‍රියා කරවන ඉතා සූක්ෂම අන්වීක්ෂයක් (ස්කෑනින් ටනලින්) භාවිතා කළ යුතු වේ. අවස්ථානුකූලව ඔවුන් අතරින්ම අනු පිටපත් සෑදීමට අනුකාරක අණු නිර්මාණය වේ යැයි බලාපොරොත්තු වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ දී රසායනික නිර්මාණකරණයේ වඩාත්ම නිරවද්‍ය ආකාරයක් දැකිය හැකි අතර ප්‍රෝටීන නිර්මාණකරණයද එයට අඩංගු වේ. එනම් ජිව රසායන විද්‍යාවේ දී ස්වාභාවිකව සිදුවන ක්‍රියාවලියේ දී ප්‍රෝටීන නිර්මාණය කිරීම වේ.

ප්‍රවේනික ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන ජාන නවීකරණයේ දීටත් වඩා පාලනයක් ඉන් ලබා දෙන අතර එය ජීව රසායන විද්‍යාවේ පෙන්නුම් කරන ආකාරය කෙරෙහි තදින්ම විශ්වාස තැබිය යුතු අතර ජාන, ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනයට ඉතා සුළු බලයක් ඇත.

අණුක නිර්මාණකරණය ඖෂධවේදී පර්යේෂණයන්හි දී සහ ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාවේ දී වැදගත් කොටසක් ගනී.

1990 ගණන්වලදී ඉතාම සූක්ෂ්ම සහ පිකෝ තත්පරයට ලේසර් වන නව කාබන් නැනෝ ටියුබ්වල යෙදවීම් යනාදියේ පහළවීම් (සොයා ගැනීම්) ඉතා විශාල වශයෙන් මෙම පළපුරුදු අණුක නිපදවීමට පොළඹවන අතර එය 2000 දශකයේ දී පමණ වාණිජමය යාථාර්තයක් බවට පෙරමුණ ගැනේ.

එය තවත් දියුණු වීමෙන් එය කාර්මික නිර්මාණ තරඟයට ද එක්වන බවක් දක්නට ලැබේ. එමෙන්ම ඒවා නිතරම එක සමාන කුඩා යන්ත්‍ර ලෙසට දක්වනු ලැබේ. අණුකයේ කාර්මික සංස්ලේෂණයේ මූලික සිද්ධාන්ත ඊට සමාන්තර ක්‍රියා වන එක් රසායනික සංශ්ලේෂණය සහ ප්‍රභාසංස්ලේෂණය (ජීවීන් විසින්ම සිදු කරන ක්‍රියාවලි 2) සහ එහි මූලික සිද්ධාන්තය ගත් කළ එය මෙම ක්ෂේත්‍රයේ අවසාන ඉලක්කයයි. මෙය අණුක එක්රැස් කරන්නෙකුට මඟ පෙන්වයි. එය කේ. එරික් ඩෙක්ස්ලර්, රැල්ෆ් ම’කල් සහ රොබට් ෆ්‍රෙයිටස් වැනි සමහර අයට අනුව kg පරිමාණ නැනෝ කම්හලක උපාංග එක් රැස් කරන්නන් විශාල සංඛ්‍යාවක් කරන කාර්යය කිරීමට ඊට හැකියාවක් ඇත.

අණුක නිර්මාණකරණය සමහර විටක නැනෝ තාක්ෂණය නම් හඳුන්වයි. නැනෝ මීටර පරිමාණයට යොමු වීමේ දී එහි මූලික ක්‍රියාවලියේ මෙහෙයවීමක් කළ යුතුය.

මෙම පදය අනුමාන ලෙස ගැනෙන අතර කෙසේ වෙතත් මෙම අවිනිෂ්චිත පදය අනෙකුත් තාක්ෂණයන් සමඟ එකතු වීමේ දී හෝ හවුල් වීමේ දී X කිරණ සමතල මුද්‍රණය වැනි තම නිදහසේ පාවෙන අයන හෝ අණු නිර්මාණයට භාවිතා නොකෙරේ.

අණුක නිර්මාණකරණයේ අනාගත අභිවෘද්ධිය විශාල වාසි රැසක් මෙන්ම වගකීම් රැසක් ද දරණ බවට පෙර නිමිති පහළ කරයි. මේ තාක්ෂණ පිළිබඳ වඩාත් විපරම් සහිත දැකීමක් සඳහා වැඩිදුරට සාකච්ඡාවක් සඳහා නැනෝ තාක්ෂණවේදය ලිපිය බලන්න. මේ සම්බන්ධව වඩාත් විදහා දැක්වෙන්නේ අණුක එක් රැස් කරන්නා වේ.

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බහු අවයවික

බහුඅවයවික යනු පුනරාවර්තී ව්‍යුහ ඒකක හෝ ඒක අවයවක වලින් සමන්විත හා විශාල අණුක ස්කන්ධවලින් යුත් අණුවලින් සැදුම්ලත් අණු මේනමින් හැඳින්වේ. මෙම ඒක අවයවක එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇත්තේ සහ සංයුජ රසායනික බන්ධන වලිනි. මෙම වදන ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ ග්‍රීක පොලු, πολυ,(බොහොමයක්) හා මෙරෝස් μέρος, ( කොටස් ) යන වදන් වලිනි. බහුඅවයවික සඳහා උදාහරණ ලෙස ප්ලාස්ටික් , DNA හා ප්‍රෝටීන අයත් වේ. වඩා සරල උදාහරණයක් වන පොලිප්‍රොපිලීන් හි පුණරාවර්තී ඒකකය දකුණු පැත්තෙහි දක්වා ඇත.

කෘතීම බහුඅවයවික සෑම විටම ඒක අවයවිකවලින් සෑදී ඇත.




විශේෂයෙන් සඳහන් කර නොමැති නම් දත්ත දී ඇත්තේ ඒවායේ සම්මත තත්ත්වවල තිබෙන ද්‍රව්‍යය සඳහාය. ( සෙලසියස් අංශක 25 , 100 kPa )
thumb|පොලිප්‍රොපිලීන්
බහුඅවයවික, මෙම වදන විවිධ ගුණ හා කාර්ය භාරයයන්ගෙන් යුත් ස්වාභාවික හා කෘත්‍රීම ද්‍රව්‍යය විශාල ප්‍රමාණයක් හැඳින්වීම සඳහා යෙදේ. ස්වාභාවික බහු අවයවක ද්‍රව්‍යය අතරට ශතවර්ෂ ගණනක් තිස්සේ භාවිතා කළ ෂෙලැක් හා ඇම්බර්ද ඇතුළත් වේ. ප්‍රෝටීන් ( උදාහරණ ලෙස හිසකෙස්, සම හා අස්ථි ව්‍යුහයේ කොටසක් ) වැනි ජෛව බහුඅවයවික හා න්‍යෂ්ටික අම්ල ජෛවීය ක්‍රියාවලිවල වැදගත් භූමිකාවක් රඟපායී. ලී හා කඩදාසිවල ප්‍රධාන සංඝටකය වූ සෙලියුලෝස් වැනි තවත් ස්වාභාවික බහුඅවයවික රාශියක් පවතී. කෘත්‍රීමව සංශ්ලේෂණය කළ බහුඅවයවික වන්නේ බේක් ලයිට්, නියෝප්‍රීන්, නයිලෝන් ,PVC (පොලිවයනයිල් ක්ලෝරයිඩ් ) , පොලිස්ටරීන් , පොලි ඇක්රිලෝනයිට්‍රයිඩ් හා PVB ( පොලි වයනයිඩ් බියුටයිරල්) ය. බහුඅවයවික රසායන විද්‍යාව හා බහුඅවයවක විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවලදී අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.
සටහන්

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බහු අවයවීකරණය

ඇල්කීන බහු අවයවීකරණයට උදාහරණයක් වන්නේ පොලිස්ටයිරීන් සෑදීමයි.

බහු අවයවික රසායනයේ දී බහු අවයවීකරණය නම් ත්‍රිමාණ ජාලයක් සැදීමයි. නැතහොත් බහු අවයව දාම සෑදීමට ඒක අවයවයක ඇති අණු එකිනෙක සමඟ රසායනිකව ප්‍රතික්‍රියා කරවීමේ ක්‍රියාවලියයි. බහු අවයවීකරණයේ විවිධ ආකාර තිබෙන අතර ඒවා කාණ්ඩවලට වෙන් කිරීමට විවිධ පද්ධති ඇත.

ප්‍රධාන කාණ්ඩ වන්නේ,

*ආකලන බහු අවයවීකරණය
* සංගනන බහු අවයවීකරණය
හැඳින්වීම

තනි ඒක අවයවක මඟින් සෑදුණු බහු අවයවික සහ අවයව කිහිපයකින් සැදි බහු අවයවික


රසායනික සංයෝගවල දී බහු අවයවීකරණය, සංකීර්ණ නාමයෙන් වෙනස් විවිධ ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ හරහා සිදුවේ. එයට හේතුව ප්‍රතික්‍රියාකරන සංයෝගවල වූ ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ හා VSEPR සිද්ධාන්තය මඟින් විස්තර කර ඇති පරිදි ඊට ආවේණික ත්‍රිමාණ බලපෑම්ය. වඩා සරල බහු අවයවීකරණයේ දී, කාබන් පරමාණු අතර σ බන්ධන නිසා සාපේක්ෂව ස්ථායී ඇල්කීන සාපේක්ෂව සරල ඛණ්ඩක ප්‍රතික්‍රියා හරහා බහු අවයවක සාදයි. ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස කාබොනයිල් පරමාණුවෙහි ආදේශ ඇතුළත් වඩා සංකීර්ණ ප්‍රතික්‍රියාවලට ප්‍රතික්‍රියා කරන අණු බහු අවයවීකරණය වන ආකාරයට අනුව වඩා සංකීර්ණ සංශ්ලේෂණයක් අවශ්‍ය වේ.

ඇල්කීන යම්තාක් දුරකට සරල ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ තුළින් සාදා ගත හැකිය. එමනිසා ඒවා ඛණ්ඩක ප්‍රතික්‍රියාවලට ලක්වීමේ දී නල එලීම, පරිවරණය කිරීම හා හැසිරීම වැනි වාණිජ ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිවල දී ප්‍රයෝජනවත්වේ. වසරකට ටොන් ගණනක් නිපදවෙන පොලිඑතිලීන් හා පොලිවයනයිල් ක්ලෝරයිඩ් (PVC) වැනි සංයෝග සෑදිය හැකිය. එම PVC වැනි බහු අවයවික, ඒවා පුනරාවර්තිත දිගු දාම හෝ ව්‍යුහවලින් සමන්විත නිසා ඒක බහු අවයවික ලෙස හඳුන්වන අතර එක් අණුවකට වඩා අඩංගු බහු අවයවික සහ බහු අවයවික ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් හයිඩ්‍රේට් හෝ සරල ඇල්ඩිහයිඩ වැනි අනෙකුත් ඒක අවයවවලට වඩා අඩු උෂ්ණත්ව (> -8000C) වල දී බහු අවයවීකරණය වී ට්‍රිමර්ස් සෑදේ. එනම් වළලු චක්‍රීය ව්‍යුහ තැනීමට චක්‍රීය විය හැකි හෝ තවදුරටත් ප්‍රතික්‍රියා වී ටෙට්‍රා මාර්ස් සාදන එක අවයව 3 කින් යුත් අණු හෝ එක අවයව 4 කින් යුත් සංයෝගය හෝ අනෙක් අතිරේක සංයෝග හෝ කුඩා අණුවලදී පොලිගොමර්ස් ලෙස හඳුන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් අතිශයින් ක්‍රියාකාරී ඉලෙක්ට්‍රොෆයිලයක් නිසා එය අර්ධ ආම්ලික අතරමැදිවලට නියුක්ලියෝෆිලික ආකලනයට ඉඩ සලස්වයි. අර්ධ ආම්ලික අතරමැදි සාමාන්‍යයෙන් සාපේක්ෂව අඩු ස්ථායීතාවයක් පෙන්වන මධ්‍ය තත්වයේ අඩු ආයු කාලයක් සහිත සංයෝග වන අතර අවට ඇති අනෙකුත් අණු සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර වඩා ස්ථායී බහු අවයවක සංයෝග සාදයි.

අවශ්‍ය තරම් නවීකරණය නොවූ හා අනවශ්‍ය තරම් සීඝ්‍රතාවකින් සිදුවන බහු අවයවීකරණ අතිශය අන්තරාදායක විය හැක. මෙම සංසිද්ධිය අන්තරාදායක බහු අවයවීකරණය ලෙස හඳුන්වන අතර එමඟින් ගිනි ගැනීම් හා පිපිරීම් ඇති විය හැකිය.
බලන්න

බහු අවයවික
රැන්කයින් චක්‍රය

රැන්කයින් චක්‍රය යනු තාපය කාර්ය බවට හරවන තාප ගතික චක්‍රයකි. සංවෘත පුඩුවකට තාපය බාහිරව සපයන අතර එහිදී සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලය ලෙස යොදා ගන්නේ ජලයයි. මෙම චක්‍රය ලොව පුරා භාවිතා වන විද්‍යුත් ජවයෙන් 86%ක් පමණ උත්පාදනය කරයි. සියලු සූර්ය තාපය, ජෛව ස්කන්ධ, ගල් අඟුරු හා න්‍යෂ්ටික ජව බලාගාර මෙයට ඇතුළත් වේ. මෙය ස්කොට්ලන්ත වාසී මහා ප්‍රාඥයකු වූ විලියම් ජෝන් මැකර්න් රැන්කයින් නමින් නම් කර ඇත.
විස්තරය

රැන්කයින් චක්‍රයේ දී භාවිතා වන ප්‍රධාන උපකරණ 4 හි භෞතික සැලසුම් මෙසේය.

රැන්කයින් චක්‍ර බොහෝමයක් ජව උත්පාදක බලාගාරවල හමුවන හුමාල තාප එන්ජින්වල ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආදර්ශනයක් විස්තර කරයි. රැන්කයින් චක්‍රය යොදා ගන්නා ජව බලාගාරවල බහුලව භාවිතා කරන තාප ප්‍රභව වන්නේ ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායු , තෙල් හා න්‍යෂ්ටික ප්‍රභවයි.

රැන්කයින් චක්‍රය සමහරක් විට ප්‍රායෝගික කානොට් චක්‍රය ලෙස ද හැඳින්වේ. පරිපූර්ණ ටර්බයිනයක් භාවිතා කළ විට, TS රූප සටහන කානොට් චක්‍රය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම ආරම්භ කරයි. ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ වායු වෙනුවට තරලය මත පීඩනය යෙදීමට පොම්පයක් යොදා ගැනීමයි. මෙයට සම්පීඩකයක් තුළ ඇති වායුව සම්පීඩනය කරනවාට වඩා සිය ගුණයකටත් වඩා තරම් අඩු ශක්තියක් අවශ්‍යයි.

රැන්කයින් චක්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාවය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලයෙන් සීමා වේ. පීඩනය අතිශයෙන් අර්බුදකාරී තත්ත්වයකට පත් නොවී චක්‍රය ක්‍රියාත්මක විය හැකි උෂ්ණත්ව පරාසය අතිශයින් කුඩා වේ. ටර්බයිනවලට ඇතුළු කිරීමෙන් පසු උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් සෙල්සියස් අංශක 565 ක් (මල නොකන වානේවල ප්‍රසාරණ (creep) සීමාව) වන අතර සංඝනීකාරක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 පමණ වේ. මෙය නූතන ගල් අඟුරු බලාගාරයක 42% ක් වු නියම කාර්යක්ෂමතාව හා සංසන්දනාත්මකව බලන කල 63% ක පමණ සෛද්ධාන්තික කානොට් කාර්යක්ෂමතාවයක් ලබා දෙයි. මෙම ටර්බයිනවලට ඇතුළු කරන උෂ්ණත්වය (වායු ටර්බයින හා සංසන්දනාත්මකව) අඩු නිසා රැන්කයින් චක්‍රය සංයුක්ත චක්‍රීය වායු ටර්බයින ජව බලාගාරවල පාගල් චක්‍රය ලෙස නිරන්තරයෙන් යොදා ගනී.

රැන්කයින් චක්‍රයේ දී ක්‍රියාත්මක වන තරලය සංවෘත පුඩුවක් අනුගමනය කරන අතර එය නැවත භාවිත වේ. ජව බලාගාරවලින් නිරන්තරයෙන් ඉවත් වන සේ පෙනෙන ජල වාෂ්ප ජනනය වන්නේ සිසිලන පද්ධතිය මඟිනි. එයින් ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයක් සඳහා පරිවර්තනය කළ නොහැකි අපතේ යන තාපය නිරූපණය කරයි. හුමාලය , සිසිල් සංතෘප්ත වාතය සමඟ ගැටෙන තෙක් නොපෙනී පවතින අතර ගැටීමේ දී එය ඝනීභවනය වී සිසිලන අටළු තුළින් නිකුත් වනවා සේ පෙනෙන සුදු පැහැති වළාකුළු නිර්මාණය කරයි. රැන්කයින් චක්‍ර තුළ දී බොහෝමයක් ද්‍රව්‍ය භාවිතා කළ හැකි මුත් ඒ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිත කරන්නේ ජලයයි.එහි වූ විෂ දායක නොවීම හා ප්‍රතික්‍රියාකාරී නොවන රසායන ද්‍රව්‍ය බහුලතාව, අඩු පිරිවැය හා තාප ගතික ගුණ වැනි ගුණයන් ඊට හේතු වේ.

අනෙක් චක්‍ර හා බැලීමේ දී එහි ඇති මූලික වාසියක් වන්නේ සම්පීඩක අදියරේ දී පොම්පය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සාපේක්ෂව අඩු කාර්යයක් අවශ්‍ය වීමයි. එසේ වීමට හේතුව එම ලක්ෂ්‍යයේ දී ක්‍රියාත්මක වන ද්‍රව්‍යය එහි ද්‍රව කලාපයේ පැවතීමයි. තරලය ද්‍රවය බවට පත් කිරීමෙන් පොම්පයෙන් ටර්බයින ජවය දළ වශයෙන් 1%ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර එමනිසා සැබෑ චක්‍රය සඳහා වඩා විශාල කාර්යක්ෂමතාවයක් සපයයි. අඩු තාපය ප්‍රමාණය එකතු වන නිසා මෙම වාසිය යම්තාක් දුරට නැති වේ. උදාහරණයක් ලෙස වායු ටර්බයිනවල සෙල්සියස් අංශක 1500 ක පමණ ඇතුළත් කිරීමේ උෂ්ණත්වයක් පවතී. කෙසේ නමුත් හුමාල චක්‍රවල හා ගෑස් ටර්බයිනවල කාර්යක්ෂමතාවය බොහෝ දුරට හොඳින් ගැලපේ.
විශිෂ්ට පරිමාව

: \nu = \frac{V}{m} = \frac{1}{\rho}

විශිෂ්ඨ පරිමාව (v) යනු පදාර්ථයක ඒකක ස්කන්ධයක් මඟින් අයත් කර ගන්නා පරිමාවයි. එය ඝනත්වයේ ප්‍රතිලෝමයට සමාන වේ. විශිෂ්ට පරිමාව පහත ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැක.

මෙහි V පරිමාව වන අතර m හා ρ යනු පිළිවෙලින් අදාල පදාර්ථයේ ස්කන්ධය හා ඝනත්වයයි.

පරිපූර්ණ වායුවක් සඳහා

මෙහි R යනු විශිෂ්ඨ වායු නියතයයි, M යනු මෞලික ස්කන්ධය, T යනු උෂ්ණත්වය හා P යනු වායුවේ පීඩනය වේ.

සමහරක් විට විශිෂ්ඨ පරිමාව යන්න මෞලික පරිමාව
යනුවෙන් හැඳින්වීමට යෙදේ.


ca:Volum (termodinàmica)#Volum específic
විදුලි සංදේශය

විදුලි සංදේශනය යනු සන්නිවේදනය සඳහා යම් කිසි දුරකට සංඥා සම්ප්‍රේෂණයයි. මුල් කාලයේ දී මෙයට දුම් සංඥා භාවිතය, බෙර, ධජ සංඥා,ඡායා චිත්‍ර ඇතුළත් විය. නූතන කාලයේ දී විදුලි සංදේශනයට දුරකථන, රූපවාහිනී, ගුවන් විදුලි හා පරිගණක වැනි ඉලෙක්ට්‍රෝනික සම්ප්‍රේෂක භාවිතය ඇතුළත් වේ. විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්‍රයේ මුල් කාලීන හඳුන්වා දෙන්නන් අතරට ඇන්ටෝනියෝ මියුසි, ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල්, ගුග්ලි එල්මෝ මාර්කෝනි හා ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ් ඇතුලත් වේ. විදුලි සංදේශ ලෝක ආර්ථිකයේ වැදගත් කොටසක් වන අතර දළ ලෝක නිෂ්පාදිතයෙන් 3%කට වඩා මඳක් අඩුවෙන් විදුලි සංදේශ කර්මාන්තයේ ආදායම පවතී.
මූලික සංකල්ප

ටෙලිකොමිනිකේෂන් නාමය ඇතිවූ අයුරු

ටෙලිකොමිනිකේෂන් යන වදන télécommunication යන ප්‍රංශ වදනෙන් උපුටා ගෙන ඇත. එහි අරුත දුර යන්න හඟවන Tele යන ග්‍රීක වදනින් හා බෙදා ගැනීම යන්න හඟවන communicare යන ලතින් වදනින් සමන්විත වේ. télécommunication යන ප්‍රංශ වදන 1904 දී ප්‍රංශ ජාතික ඉංජිනේරුවකු හා නවකතාකරුවෙකු වූ එඩෝර්ඩ් එස්ටවුනි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී.
විදුලි සංදේශ පද්ධතියක මූලික අවයව

විදුලි සංදේශ පද්ධතියක් මූලික අවයව 3කින් සමන්විත වේ.

* තොරතුරු ලබා ගෙන ඒවා සංඥා බවට හරවන සම්ප්‍රේෂකය
* සංඥාව ගෙන යන සම්ප්‍රේෂක මාධ්‍යය හා
* සංඥාව ලබා ගෙන එය නැවතත් ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි තොරතුරු බවට හරවන ආදායකය යනු ඒවාය.

උදාහරණයක් ලෙස ගුවන් විදුලි විකාශනයේ දී විකාශන කුළුණ සම්ප්‍රේෂකය වන අතර නිදහස් අවකාශය සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍ය වේ. ගුවන් විදුලිය ආදායකයයි. බොහෝ විට විදුලි සංදේශ පද්ධති එකම උපකරණය සම්ප්‍රේෂකය හා ආදායකය ලෙස කටයුතු කරන දෙමං පද්ධතියක් වේ. උදාහරණ ලෙස ජංගම දුරකතන දැක්විය හැකිය.

දුරකතන මාර්ගයක් වන විදුලි සංදේශනය තැනකින් තැනකට වූ සන්නිවේදනයක් ලෙස හැඳින්වේ. මෙයට හේතුව එය එක් සම්ප්‍රේෂකයක් හා එක් ආදායකයක් අතර සිදු වීමයි. ගුවන් විදුලි විකාශනයක් හරහා වන විදුලි සංදේශනය විකාශන සන්නිවේදනය ලෙස හැඳින්වේ. එයට හේතුව එහිදී සන්නිවේදනය සිදු වන්නේ අධි බල සම්ප්‍රේෂකයක් හා විශාල ආදායක සංඛ්‍යාවක් අතර වීමයි.
සටහන්