Guinea-Bissau

Guinea-Bissau, rasminya Republik Guinea-Bissau, ialah negara di Afrika Barat yang mencakupi dengan anggaran penduduk seramai 2,026,778 orang penduduk. Negara ini bersempadan dengan Senegal di utara dan Guinea di tenggara.

Guinea-Bissau dahulu sebahagian daripada kerajaan Kaabu, serta sebahagian daripada Empayar Mali. Bahagian di kerajaan ini berterusan hingga abad ke-18, manakala beberapa bahagian lain di bawah pemerintahan Empayar Portugal sejak abad ke-16. Pada abad ke-19, ia dijajah sebagai Guinea Portugal. Kawalan Portugal terbatas dan lemah hingga awal abad ke-20, manakala kempen pendamaiannya memantapkan kedaulatan Portugal di kawasan tersebut. Kejayaan terakhir Portugal ke atas baki benteng terakhir bagi penentangan tanah besar terjadi pada 1915, dengan penaklukan Kerajaan Bissau pimpinan Papel oleh pegawai tentera Portugal Teixeira Pinto dan askar upahan Wolof Abdul Injai.

Kepulauan Bissagos, kepulauan di pesisir Guinea-Bissau, ditakluk rasmi pada 1936, menjaminkan kawalan Portugal dari kedua-dua tanah besarndan kepulauan di rantau tersebut.

Setelah merdeka, diisytiharkan pada 1973 dan diiktiraf pada 1974, nama ibu negaranya, Bissau, ditambah ke nama negara untuk mengelakkan kekeliruan dengan Guinea (dahulu Guinea Perancis). Guinea-Bissau ada sejarah politik yang tidak stabil sejak merdeka. Presiden yang sekarang Umaro Sissoco Embaló dipilih pada 29 Disember 2019.

Sekitar 2% penduduk berbahasa Portugis, bahasa rasmi, sebagai bahasa pertama, dan 33% berbahasa Portugis sebagai bahasa kedua. Kreol Guinea-Bissau, kreol berasaskan bahasa Portugis, ialah bahasa kebangsaan dan juga dianggap bahasa perpaduan. Menurut kajian 2012, 54% penduduk menutur Kreol sebagai bahasa pertama dan sekitar 40% menuturnya sebagai bahasa kedua. The remainder speak a variety of native African languages.

Negara ini ada ramai penganut agama Islam, Kristian, dan pelbagai kepercayaan tradisional. Keluaran dalam negeri kasar per kapita negara ini ialah salah satu daripada yang terendah di dunia.

Guinea-Bissau ialah anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Kesatuan Afrika, Masyarakat Ekonomi Negara Afrika Barat, Pertubuhan Kerjasama Islam, Masyarakat Negara Bahasa Portugis, , Perikatan Negara Pulau Kecil dan Zon Keamanan dan Kerjasama Atlantik Selatan. Ia juga ahli Kesatuan Latin yang kini dibubar.
Lihat juga

* Garis kasar Guinea-Bissau
* Indeks rencana berkaitan Guinea-Bissau
Rujukan
Sumber

*
*
*
*
*

; Pembahagian hak
Bacaan lanjut

* Abdel Malek, K.,"Le processus d'accès à l'indépendance de la Guinée-Bissau", Bulletin de l'Association des Anciens Elèves de l'Institut National de Langues et de Cultures Orientales, No. 1, April 1998. pp. 53–60
* Forrest, Joshua B., Lineages of State Fragility. Rural Civil Society in Guinea-Bissau (Ohio University Press/James Currey Ltd., 2003)
* Galli, Rosemary E, Guinea Bissau: Politics, Economics and Society, Pinter Pub Ltd., 1987
* Lobban, Richard Andrew Jr., and Mendy, Peter Karibe, Historical Dictionary of the Republic of Guinea-Bissau, third edition (Scarecrow Press, 1997)
* Vigh, Henrik, Navigating Terrains of War: Youth And Soldiering in Guinea-Bissau, Berghahn Books, 2006
Pautan luar

*
* , Government of Guinea-Bissau
* Country Profile from BBC News
* Guinea-Bissau profile from ECOWAS
* Guinea-Bissau at the Encyclopædia Britannica
* News headline links from Al Jazeera.



Kategori:Penubuhan 1974 di Guinea-Bissau
Kategori:Negara dan wilayah yang bahasa Portugis bahasa rasmi
Kategori:Negara di Afrika
Kategori:Masyarakat Ekonomi Negara Afrika Barat
Kategori:Bekas jajahan Portugal
Kategori:Negara paling kurang maju
Kategori:Negara anggota Kesatuan Afrika
Kategori:Negara anggota Masyarakat Negara Bahasa Portugis
Kategori:Negara anggota Organisation internationale de la Francophonie
Kategori:Negara anggota Pertubuhan Kerjasama Islam
Kategori:Negara anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
Kategori:Republik
Kategori:Negara Membangun Pulau Kecil
Kategori:Negara dan wilayah ditubuhkan pada 1974
Kategori:Negara Afrika Barat