JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
‍ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්

‍
ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස් (1818-1895) ප්‍රථමවරට මහජන අවධානයට ලක් වුයේ කථිකයෙකු සහ ඔහුගේම ස්වචරිතෝපදානය ලියු කතුවරයා වශයෙනි. ඔහු එම සමයේ බොහෝ කතාබහට ලක් වු අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ජාතිකයා බවට පත්විය. එමෙන්ම වඩාත්ම පිළිගැනීමට ලක් වු දේශකයකු හා කතුවරයකු වශයෙන්ද ඔහු ඇමරිකානු ඉතිහාසයට එක්විය.


ඔහුගේ ජන්මය වහල්භාවයට නතු වුයේ මේරිලන්ඩ් හිදීය. ඔහු වහල්භාවයෙන් මිදී වහල්භාවයෙන් තොර වෙනත් රැකියාවල නිරත විය. එමෙන්ම ඔහු පුවත්පත් ගණනාවක කතුවරයා ද විය. ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධම කෘතිය වනුයේ ස්වචරිතෝපදානයක් වන "Narrative of the life of frederick Douglas an American Slave" (ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්ගේ වහලකු ලෙස ගෙවු දිවියේ කතන්දරය) යයි. එය 1845 දී මුද්‍රණය විය. මෙම කාලයේදීම සමහර විචාරකයෝ මෙම කෘතිය දෝෂදර්ශනයට ලක් කළහ. ඒ කළු ජාතික‍යකු හට මෙවැනි කෘතියක් ලිවිමේ හැකියාවක් නැතිබව පවසමිනි. එහෙත් එම විචාර නොතකා මෙම කෘතිය වැඩි වශයෙන්ම අලෙවි වු කෘතියක් බවට පත්විය.


ඩග්ලස් පසුව මෙම කෘතිය නවීකරණය කර "my bondage and My Freedom(1855) ලෙස ප්‍රකාශ කළේය. සිය ජීවිත කාලය තුළ දී නොයෙක් දේශපාලනමය තනතුරු හෙබ වු ඩග්ලස්, නොයෙකුත් බලපෑම් ඇති කළ හැකි ලිපි හා රචනා, නිර්මාණය කළේය.
සටහන්

{|


|African American literature Frederick Douglass
|-
{|
ප්‍රංශ හා කැනේඩියානු සාහිත්‍යය

ප්‍රංශ කැනේඩියානු සාහිත්‍යය ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයෙන් පරිබාහිරව පරිණාමය විය. එම සාහිත්‍යය මව් සංස්කෘතියේ සම්බන්ධයකින් තොරව එයටම ආවේණික වූ ලක්ෂණයන්ගෙන් සමන්විතව පරිණාමණය විය.

1802 දී පමණ කැනඩා පුස්තකාලයක් ඇරඹිණි. එය කැනඩාවේ පළමු පුස්තකාලය විය. එහෙත් බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලයක් ඇරඹූයේ එයට අවුරුදු දහසයකට පසුවය. මෙහිදී පැවසිය යුතු කරුණක් වන්නේ මෙම පුස්තකාලයේ භූමි විද්‍යාව, ස්වභාවික විද්‍යාව ආශ්‍රිත ලිපි සඳහා අසාමාන්‍ය නාම තිබීමය. අපරදිග හා උත්තර කැනඩාව එක් වීමෙන් මෙම පුස්තකාලයේ තිබූ කෘතීන් මොන්ට්‍රියෙල්හි කැනේඩියානු පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන එන ලදී. 1845 අප්‍රේල් 25 වන දින යම් අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් සිදුවිය. එනම් කැනේඩියානු පාර්ලිමේන්තුවට යම් පිරිසක් විසින් ගිනි තැබීමයි. මෙම සමයේ දී උගතුන් විසින් විවිධ කෘති රචනා කර ඇති නමුත් ගිනිබත් වීමෙන් අනතුරුව බේරාගෙන ඇත්තේ කෘති අතලොස්සකි.

ප්‍රංශ කැනේඩියානූ නවකථාවේ නැඟීමට හේතු වූයේ 1837 අපරදිග කැනඩා අරගලයත්, සහ නවීන ප්‍රාථමික පාසල් අධ්‍යාපනයත්, කියුබෙක් ජාතිමාමකත්වයත්ය. ප්‍රථම ප්‍රංශ-කැනේඩියානු නවකතාව ලෙස සැළකෙනුයේ ෆිල්ප් ඉග්නස් ෆැන්සිස් යුබර්ට් ද ගැස්පේ ගේ l' influence d'un lire ය.ප්‍රංශ ඓතිහාසික නවකතා හා ගැමි නවකතා ශෛලීන් යටපත්විය.ප්‍රථමයෙන්ම ප්‍රසිද්ධ වූ ප්‍රංශ රචකයෝ(බල්සාක් වැන්ගෝව) ඉතා උසස් කොට සළකනු ලැබූහ.

ක්‍රි.ව 1866 දී පමණ ජීවත්වූ හෙන්රි රේමන් කැස්ග්‍රේන් පියතුමා එරට පළමු සාහිත්‍ය සිද්ධාන්තවාදියා විය. සාහිත්‍යයේ ඉලක්කය විය යුත්තේ නියම කතෝලික මානසිකත්වය පිළිබඳ දැක්මක් ගොඩනැගීමයි යන්න ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රධානම තර්කය විය. ක්‍යුබෙක් හි රචකයෝ මෙම අදහසට අනුව ලියූහ. එහෙත් Louis – Honore Frechette හා Arthur Bules වැනි සමහර කතුවරු මෙම සම්ප්‍රදාය බිඳහෙලා නොයෙක් සිත් ඇදගන්නා සුළු කෘතීන් රචනා කළහ. මෙම රටාව මොන්ට්‍රියෙල් ලවාල් විශ්ව විද්‍යාල වලින් බිහි වූ ලේඛකයන් විසින් 1930 වර්ෂය පමණ වන තෙක් අනුගමනය කරන ලදී. මේ සම‍යේ ප්‍රමුඛත්වයක් උසුලනු ලැබුවේ මානසික හා සමාජීය පසුබිමක් සහිත නවකතාය.ප්‍රථම වරට ග්‍රේබ්‍රියල් රෝයි සහ ඇනි හර්බට් යන කතුවරියන් ජාත්‍යන්තර අවධානය දිනා ගත්හ. මෙම කාල වකවානුවේ කියුබෙක් වේදිකාවද කරළියට පැමිණියේය.

ප්‍රංශ කැනේඩියානු සාහිත්‍යය විශාල ලෙස පුළුල් වීමට බලපෑවේ දෙවන ලෝක යුද්ධය, 1950 දී ඇති වූ කාර්මීකරණයේ හා ක්‍රි.ව 1960 නිහඩ විප්ලවයයි. තව ද ඇන්ටොයින් මේලෙට් විසින් prix gonocourt සම්මානය දිනාගැනීමත් සමඟම ප්‍රංශ කැනේඩියානූ සාහිත්‍යය කෙරෙහි ජාත්‍යයන්තර අවධානය ඇතිවිය.

කියුබෙක් සාහිත්‍යයේ පර්යේෂණාත්මක අංශයක් දියුණු වූයේ කිවිවර නිරකොලේ බ්‍රොසාඩ් ගේ කවි වලිනි. ඉංග්‍රීසි හා ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන්නන්ගේ සමාජීය හා සංස්කෘතිකමය ආතතිය විදහා දැක්වීමට Roch carrier ගේ The hockey sweater කෘතිය සමත් විය.
සටහන්

{|


|Canadian literature French-Canadian literature
|-
{|
කාලෙම් පුනරුදය

කාලෙම් පුනරැදය ක්‍රි.ව 1920 සිට 1940 දක්වා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය කෙරෙහි නව අවධානයක් ඇති කරලිය. හාලෙම් පුනරැදයට පාදක වුයේ අති විශාල සංස්කාතිකමය හා සමාජිය වර්ධනයක් සහිත නිව්යෝර්ක් හි කාලෙම් හි ජන සමාජයයයි. මෙයට නොයෙක් කළු ජාතික ‍කලාකරැවෝ, සංගීතඥයෝ සහ තවත් සම්භාවය කලාකෘති (ජෑස් හා වේදිකාව ඇතුලත්ව) අයත් විය. මෙම පුනරැදය වඩාත්ම ප්‍රචලිත වුයේ එයින් බිහි වු සාහිත්‍යයට යයි සැලකේ.

ලැන්ස්ටන් හියුස් (ඡායාරෑපය කාල් වැන් ‍වෙචන් මගින් 1936)

මේ සමයේ වඩාත්ම ප්‍රචලත ලේඛකයන් අතර ලැන්ස්ටන් හියුස් ද ‍අයත් වේ. හියුස් මුලින්ම අවධානයට ලක් වුයේ 1922 එළිදැක්වු The book of American Negro poetry මගිනි. මෙම ජෙම්ස් වෙල්ඩන් ජොන්සන් මගින් සකසන ලදුව එම කතුවරයා එම අවධියේ වඩාත්ම කුසලතාවෙන් හෙබි කිවිදා ලෙස නම් කරන ලදි. (Claud Mckay නවකතා තුනක් Home the Horlem, Banjo හා Bannana Bottom පළකරන ලදුව තවත් කුසලතාවෙන් හෙබි රචකයෙකු ලෙස සැලකේ)

ක්‍රි.ව 1930 දී හියුස් විසින් කවි එකතුවක්, (The Weary Blues) නවකතාවක් වන Not Without laugnter පළ කරන ලදි. ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රචලිත කවිය වනුයේ ඔහු නව යෞවනයෙකු සමයේ ලියු The Negra speaks of River යන්නයි. ඔහුගේ එකම වඩාත්ම හදුනාගත් චරිතය වන්නේ ජිස් විය.

සරල, කථා විලාශයකින් හෙබියා වුත් සත්‍යවාදි Herlemite ගේ විනෝදජනක නිරික්ෂණයන් හියුස්ගේ Chicago defender හා New York Post හි ලිපිවල පළවිය. 1950 දී රචිත Simple speaks his mind ඔහු විසින් පළ කළ හොදම සරල කථා ඇතුලත් ග්‍රන්ථය ලෙස නම් කළ හැක. 1967 දී අභාවප්ප්‍රාප්ත වන තුරැම හියුස් විසින් කවි එකතු 9 ක්, කෙටි කතා පොත් අටක්, නවකතා දෙකක් හා කලාකෘති, ලමා පොත් හා පරිවර්තන ද තෙලි තුඩට නගන ලදී.

මෙම පුනරැදයේ තවත් ප්‍රස්ද්ධ ලේඛිකාවක් වන්නේ Zora Neale Horstan ය. ඇය විසින් Their eyes were watching god යන සම්බාව්‍ය ග්‍රන්ථය ලියවුණු ලදි. ඇය විසින් ග්‍රන්ථ 14 ලියවුණු අතර මේවා මානව හැසිරිම් විද්‍යාවේ සිට කෙටි කථාවේ සිට නවකතාවක පරාසය දක්වා විහිදුණි. ඇය කාන්තාවක් විම හා ඇගේ කෘථි සමාජීය හෝ දේශපාලනමය වශයෙන් වැදගත් නොවිම හේතුවෙන් ඒවා දශක කිහිපයක් යන තුරැත් එළි නොදැක්කේය. හර්ස්ටන්ගේ කෘති ක්‍රි.ව 1970 දී ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ප්‍රසිද්ධ රචනාවක මාර්ගයෙන් නැවත අවධානයට ලක් වුනු අතර, හර්ස්ටන් කළු ජාතික ලේඛිකාවකන් හට මහගු ආදර්ශයක් ලෙස සලකන ලදි.

පුනරැදයෙන් එළි දුටු මහත් අවධානයට ලක් වු ලේඛකයන් ලෙස හියුස් හා හවුස්ටන්ව නම් කළ හැක. මෙයට අමතරව තවත් ලේඛකයන් ද මේ සමයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මේ අතරට cane ලියු ජින් ටුමර් හා The living in Easy විසින් ලියු Dorothy west දැක්විය හැක. තවත් ප්‍රසිද්ධ ලේඛකයකු වුයේ කවුන්ට් කාලන්ය. ඔහු විසින් එදිනෙදා කළු ජාතිකයන්ගේ ජිවිතය විස්තර කරන ලදී. කලන්ගේ කෘති අතරට කවි එකතුවක් වන Color(1925), Copper sun (1927) සහ The Ballad of the Brown girl අයත් වේ. ෆ්‍රෑන්ක් මාෂල් ඩේව්ස්ගේ කවි එකතුවක් වන Black Man's Verse (1935) හා I'am the American Negro (1937) කෘතිහු Black cat press නම් වු මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය කරන ලදුව මහත්සේ විචාරයට ලක් විය. Wllace Thurman ගේ The Blacker the Berry A Novel of Negro Life (1929) කෘතිය ජාතින් තර පවතින සුදු කළු භේදය විදහා දැක්විය.

හාලෙම් පුනරැදය අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ සන්ධිස්ථානයක් විය. මොයට පෙර කඵළු ජාතිකයන් විසින් ලියන ලද කෘතින් කියවන ලද්දේ තවත් කළු ජාතිකයන් මගින් පමණි. මෙම පුනරැදය හරහා අප්‍රිකානු ඇරමරිකානු සාහිත්‍යය හා අප්‍රිකානු කලා කෘති ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියට එක්වීම ඇරඹිනි
ජකො‍බියානු සාහිත්‍යය

ජකො‍බියානු සාහිත්‍යය
‍
ශේක්ස්පියර්ගේ මරණයෙන් පසුව, කවියකු හා නාට්‍යකරැවකු වන බෙන් ජෝන්ස් ජැකොබියන් සමයේ විසු මුල් පෙලේ සාහිත්‍යධරයකු විය. ‍ෙජාන්සන්ගේ කලා කටයුතු මධය කාලින යුගය දක්වා විහිදුනි. ඔහුගේ චරිත වලට හාස්‍ය ගැබ් වී තිබුණි. ඔහුගේ සමකාලින වෛද්‍ය විද්‍යා මුලධර්ම වලට අනුව හැසිරී‍මේ වෙනස්කම් වලට හේතුව වනුයේ ශරීරයේ වන හාස්‍යයන් හතරකි. (රැධිරය, ශ්ලේෂ්ම, කළු පිත, කහ පිත) මේවා විශ්වයේ මුලධර්ම වන වාතය, ජලය, ගින්දර හා පොළොව යන ඒවා සමග බැදි පවති.

ඩොන්සන්ගේ රටාව අනුව ගිය Beaumont and Fletervber විශිෂ්ඨ හාස්‍ය ජනක නවකතාවක් වන The Knight of the Burning Pestle වැනි ග්‍රන්ථ රචනා කලේය. මෙම කථාමාලාව් පරිදි කඩ සාප්පු හිමියකු විසින් සිය නුගත් පුත්‍රයා, නාට්‍යයක ප්‍රධාන චරිතයක් රගපෑම කෙරෙහි යොමු ‍කිරිම උදෙසා නළුවෙකු සමග සිදුකරනු ලබන අරගලය දැක්වේ.

ජැකොබියානු සමයේ වු තවත් ප්‍රසිද්ධ රටාවක් වනුයේ පලිගැනිමේ කලාවයි. මෙය ප්‍රසිද්ධියට පත් වුයේ ජෝන් වෙබ්ස්ටර් හා තෝමස් කිව් විසිනි. ජෝර්ජ් චැප්මන් විසින් ද පිලිගැනීමේ ශෝකාන්ත කිහිපයක් රචනා කරන ලදි. එහෙත් ඔහු මතකයේ රැදුණේ ඔහු විසින් රචිත ප්‍රසිද්ද පරිවර්තනයක් වන ‍හෝමර් මගිනි. මෙය අනාගත ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍ය‍ය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලද අතර, විශිෂ්ඨ නිර්මාණ කිරිම කෙරෙහි ජෝන් කිට්ස් ද යොමු කිරීමට සමත් විය.

ඉංග්‍රිසි ඉතිහාසයේ සුවිශාලම පරිවර්තනයක් වන King Jomes Bible ග්‍රන්ථයේ පරිවර්තනය කටයුතු 1604 අරඹා 1611 දී සම්පුර්ණ විය. එය විලියම් ටින්ඩේල්ගේ කතෘවලින් ඇරඹි බයිබලය ඉංග්‍රිසියට පරිවර්තනය කිරිමේ සම්ප්‍රදාය නියෝජනය කරන ලදි. මෙය ඉංග්‍රිසි දේවස්ථානයේ වන සම්මත බයිබලය ලෙස සැලකනෙ අතර, එම කාලයේ රචිත විශිෂ්ඨතම ග්‍රන්ථය ලෙස සැලකේ. මෙම ව්‍යාපෘතිය පළ වන ජේම්ස් රජුගේ මුලකත්වයෙන් සිදුවිය. ඔහු විසින් විද්වතුන්‍ හතලිස් එක්දෙනෙකුගේ රචනා පිළිබදව සොයා බලන ලදි. ක්‍රි.ව 1600 දී වැජඹුණු සාහිත්‍යධරයා වන ශේක්ස්පියර්ට අමතරව 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේ විසු කවියකු ලෙස ජෝන් ඩොන් දැක්විය හැක. ඊට අමතරව අතිභෞතිකවාදි කවියන් ද දැක්විය හැක. අතිභෞතික කාව්‍යයන් අක්‍රමවත් හෝ කාව්‍යමය නොවන ලක්ෂණ දරයි. මේවා මගින් පුදුමය දනවන අවස්ථා ගෙන හැර පායි. මෙය බොන්ගේ A Valediction: forbidden Mourning මගින් පැහැදිලි කළ හැක. එහි දැක්වෙන පරිදි මාලිමාවක් මගින් එක් කාන්තාවක හා ඇගෙන් ඈත් වී මුහුදු යන පෙම්වතකු දැක්වේ. එහිදි පැහැදිලි කරන්නාවු කරැණක් වනුයේ දුරස්භාවය වැඩි වෙත්ම ප්‍රේමය මුහුකුරා යන බවයි. ඩොන්ගේ අතිභෞතිකවේදි කාව්‍යයන්වලට අමතරව 17 වන සියවසේ වැජමුණු තවත් කාව්‍ය රටාවක් වන්නේ බැරක් කලාවයි. මෙම කලාව යටතේ නිර්මාණ බිහිකළ කවියෝ කතෝලික මානසිකත්වයකින් යුතු වුහ. ඔවුහු සිය නිර්මාණ බිහිකළේ ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර කණ්ඩායම් නැවත කතෝලික සභාව කෙරෙහි යොමු කරවා ගැනිම උදෙසාය.
මුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යය

මුල්ම මධ්‍යම ඉංග්‍රීසි හෝ මුල් ස්කොට් සාහිත්‍යයට ‍ජෝන් බාවර් Brus අයත් වේ. තවද Wyntoun ‍ගේ kronykil හා Blind Harry ගේ Wallase (15 වන සියවස) ද අයත් වේ. 15 වන සියවසේ සිට බොහෝ මධ්‍යම ස්කොට් සාහිත්‍යය ලියවී ඇත්තේ එඩින්බර්ග් රජවාසල හා ශාන්ත ඇන්ඩෲ විශ්ව විද්‍යාලය පාද කර ගත් රචකයන් මගිනි. ඇලෙක්සැන්ඩර් මොන්ටෙගෝමර් යන 16 වන සියවසේ කිවිදානෝ 6 වන ජේම්ස් රජු යටතේ සේවය කළෝය. ස්කොට්ලන්තයේ පළවන ජේම්ස් රජුගේ අණ පරිදි The king is Quart යන කෘතිය රචනා කළේය. ස්කොට්ලන්තයේ 5 වන ජේම්ස් රජු ගේ අණ පරිදි ජෝන් බෙලෙන්ඩෙන් විසින් හෙක්ටර් බෝමේගේ Hiotoria Genths Scotorum as chroniklis of Scotlnt (1536) කෘතිය පරිවර්තනය කළේය. එමෙන්ම ඔහු ලිවිගේ පළමු පොත් පහ ද පරිවර්තනය කළේය. මේවා ස්කොට්ලන්ත‍ සාහිත්‍යයේ ඉතුරැව පවතින මුල්ම සාහිත්‍ය කෘති වේ.



මෙයට අමතරව ප්‍රසිද්ධ ප්‍රේමවෘතාන්ත ද ගොඩනගන ලදී. උදාහරණ Launcelot of the Laik සහ The Buik o Alexander

16 වන සියවසේ දී Aeneid හි ස්කොට් පරිවර්තවනයක් ලියුවේය. නැවත ගොඩනැගීමක් වන තෙක් ප්‍රංශ සාහිත්‍ය භාෂාවක් වන Chaucerian ස්කොට් භාෂාව කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළේය. 16 හා 15 වන සියවස් වල දී රොබට් හෙන්රිස්න්, විලියම් ඩන්ඩා හා ඩේවිඩ් ලින්ඩ්සේ ස‍්කොට් සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මෙහෙය වුහ. ජොර්ජ් බැනටයින් විසින් මධ්‍යම ස්කොට් සමයේ බොහෝ කවි එක් රැස් කරන ලදී.

ස්කොට්ෂ් බැලේ සංස්කෘතිය 17 වන සියවස තෙක් විහිද පවති. මේවාට උදාහරණ ලෙස ෆැන්සින් හේම්ස් චයිල්ඩ් ගේ Compilation හා The English and scottish popular Ballads (1882-1898) දැක්විය හැක. මේවාගේ අන්තර්ගත කවි ලෙස The Elfin Knight Lord Randal (මුල් මුද්‍රණය ක්‍රි.ව 1610) හා Lord Randal දැක්විය හැක.

17 වන සියවස ඉක්මයත්ම ස්කොට්ලන්තයේ ඇංග්ලිසියානුත්වය හිස ඔසවන්නට විය. මේ සමයේ බොහෝ වාචික බැලේ කෘති ලේඛන ගත කරන ලදී. (මේවා ඊසාන දිග දේශසීමාවලින් සොයා ගන්නා ලදී) මේ සමයේ රචකයන් ලෙස රොබර් සෙම්පිල් (ක්‍රි.ව 1595- 1655) හා lady Wadlaw හා Lady Girizel Bailie දැක්විය හැක.

ස්කොට් නවකතාව ටෝබියස් ස්මොලට් වැනි 18 වැනි සියවසේ රචකයන් මගින් ගොඩනගන ලදී.
සටහන්

{|
නූතනවාදය

ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ නූතනවාදය ගොඩනැගුනේ වික්ටෝරියානු සමයේ මතිමතාන්තර බිඳවැටීමත් සමඟය. නූතනවාදයේ ගමන කෙරෙහි සෞන්දර්යවාදය, කාල් මාක්ස්ගේ දේශපාලන ලේඛන හා සිග්මන් ෆ්‍රවුඩ්ගේ මනෝවිචාරයන් මඟින් විශාල බලපෑමක් ඇති කරන ලදි.

නූතන සාහිත්‍යයේ උච්ඡතම අවස්ථාව පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධ අතර කා‍ලයේදී ඇති විය. මෙම පෙරමුණෙහි ලක්ෂණ මුලින්ම දැන ගත හැකි වුයේ දහනව වන සියවසේ මැද හා අග සමය අතරතුරය. වික්ටෝරියානු සමයේ මුල්ම නූතනවාදී රචනා ජෙරාඩ් මැන්ලි හොප්කින්ස්, ඊ.ඒ. හවුස්මාන්, නවකතාකරුවකු හා කවියකු වන තෝමස් හාඩ්ගේ කෘති මඟින් දැකගත හැකිය.

විසිවන සියවසේ මුල්ම දශකවල නූතනවාදී කෘති වනුයේ Dubliners, (ජේම්ස් ජොයිස් ජෝසෆ්) Heart of Darkness (ජෝසෆ් කොන්රඩ්) හා විලියම් බට්ලර් යිස්ට්ගේ කවි හා නාට්‍යයන්ය.

ලෝක යුද්ධය අතරතුරදි බිහි වූ වැදගත් නවකතාකරුවන් වනුයේ වර්ජිනියා වුල්ෆ්, ඊ.එච්. ෆෝස්ටර්, අර්න්ස්ට් හෙමින්ය. වැදගත් කිවියන් නම් වොලස් ස්ටිවන්ස් හා රොබර්ට් ෆ්‍රොස්ට් යන අයය. මොවුන් නූතන නිර්මාණවලට ඇමෙරිකානු ආභාෂයක් එක් කළ නවකතාකරුවන් හා කවියන් වශයෙන් හැඳින්වීම යෝග්‍යය.

ඇතැම්විට නූතනවාදි පෙරමුණෙහි විවාදයට තුඩු දුන් චරිතය වන්නේ එඩ්රා පවුන්ඩ්ය. ඇගේ කෘති ටී.එස්. එලියට් හා ජේම්ස් ‍ජොයිස් ගේ නිර්මාණවල එකතුවක් වැනිය. මෙහිලා Lllysses නවකථාව එම සියවසේ වැදගත්ම සාහිත්‍යමය ජයග්‍රහණයක් විය. පවුන්ඩ් විසිවන සියවසේ ඉංග්‍රීසි කාව්‍යයේ ප්‍රධානතම අංගය වන නිදහස් කාව්‍ය හා චින්තනය යන අංශවලට හේතු වන නිර්මාණ ඉදිරිපත් කරන ලදී.

ජර්ට්‍රඩ් ස්මේන් යන ඇමෙරිකානු රචකයා මේ සමයෙහි විසු අසාමාන්‍ය සාහිත්‍ය බලවේගයකි. ඇය ප්‍රසිද්ධ වුයේ ඇගේ කෘතියක වන ' Rose is a rose is a rose is a rose ' යන වදන් පෙළටය.

මේ සමයෙහි විසූ අනෙකුත් සැළකිය යුතු රචකයන් වන්නේ එච්.ඩී.මේරියන් ටුවර්, එලිසබෙත් බිෂෝප්, ඩබ්ලිව්. එච්. අවුඩන්,මිලැදමීර් නොබොකොච්, විලියම් කාලොස් විලියම්ස් රැල්ෆ් එලිසන්, ඩිලන් තෝමස්, ආර්.එස් තෝමස් හා ග්‍රැහැම් ග්‍රීන්ස් ය. කෙසේ වෙතත් සමහර රචකයෝ පශ්චාත් නූතනවාදය හා බැඳුණෝ වෙති.
සටහන්

ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
{|


|-

|English literature Modernism
|-
{|
මුඛ සාහිත්‍යය

මුඛ සාහිත්‍යය

සාහිත්‍යය යන්න ලිඛිතමය අංගයක් වන බැවින් මුඛ සාහිත්‍යය. සාහිත්‍යයේ වාචික පැතිකඩ නිරූපනය කරයි. එය සංස්කෘතියේ මුලිකම අංගයක්ම නිරෑපණය කරයි. උගන්ඩානු විද්වතුන් වන Pio Zirimu (පියෝ සිරිමු) කථිකත්වය යන පදය ඉදිරිපත් කරන ලදි. නමුත් මුඛ සාහිත්‍යය අධ්‍යාපනික හා ප්‍රචලිත රචනා වල අන්තර්ගත වේ.

ලිඛිතමය අංගයන්ගෙන් හෙබි නොවු සමාජයන්හි, අරථදැක්වීමෙන් ම ලිඛිත සාහිත්‍යයක් නොවීය. නමුත් සාර වු වාචික සාහිත්‍යයයෙන් යුතු විය හැක. (ජන සංගීතය, ජන කථා)

ලිඛිතමය සාහිත්‍යයක් සහිත සමාජයන්හි වාචික සාහිත්‍යය සම්ප්‍රදායක් ලෙස පැවතිය හැක. (මුලික වශයෙන් පවුල තුල හෝ විවිධ සමාජ කොටස් අතර) වාචික සාහිත්‍යයට උදාහරණ ලෙස පුරාණ ජන කථා ආදිය දැක්විය හැක.

ගායනා කරනු ලබන කාව්‍යයන් ලිඛිත අංග වලින් බැහැර වු කාව්‍යමය ස්වරෑප ලෙස දැක්විය හැක.
වෙනත් සංවර්ධන

වෙනත් සංවර්ධන

1973 දී පැට්‍රික් වයිට් සාහිත්‍යය සදහා වු නොබොල් ත්‍යාගය දිනාගැනීමත් සමග, ඕස්‍ට්‍රේලියානු සාහිත්‍යය එහි කුටප්‍රාප්තිය කරා ලගා වු බව පොදු මතයයි. පැට්‍රික් වයිට්, එසේ නොබෙල් සාහිත්‍යය ත්‍යාගය දිනු පලමුවෙනි සහ (මෙතෙක්) එකම ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතිකයා වේ.

2003 දි නොබෙල් සාහිත්‍යය ත්‍යාගලාභි ‍ජෝන් එම්. කෝටේසි (John M. Coetzee) දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ. ඇඩ්ලේස්හි ජීවත් වුව ද, ඔහුගේ උපන් බිම දකුණු අප්‍රිකාව වන බැවින් ඔහු සැලකනේනේ අප්‍රිකානු ජාතිකයෙකු ලෙසයි.

පිටර් කේරි, කේට් ග්‍රෙන්විල්, ඩේවිඩ් මාලුෆ්, ජැනෙට් වර්නර් හොස්පිටල් හා ටිම් වින්ටන් 70 දශ‍කයෙන් පසු ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් බිහි වු විශ්ෂ්ට කතුවරැන් වේ.

ජේම්ස් ක්ලැවෙල්, 'ද ඒහියන් සාගා වේදි ඕස්ට්‍රේලියානු සාහිතයයේ ප්‍රධාන අංගයක් සාකච්ඡාවට ලක් කරයි. එනම් (නෙවිල් ෂුට් කල පරිදි) අපරදිග දෘෂ්ඨිකෝණයකින්, පෙරදිග සංස්කාතිකාංග විදහා දැක්වීමයි. සාර්තක තිර රචකයෙකු ද වු ක්ලැවෙල්, 'ෂින්ඩ්ලර්ස් ලිස්ට් චිත්‍රපටය පදනම් වුනු ෂින්ඩ්ලරස් ආර්ක් ග්‍රන්ථයේ කතුවරයා වු බ්‍රකර් ත්‍යාගලාභි තෝමස් කෙනෙලි (Thomas Keneally) සමග ඕස්ට්‍රේලියානු සාහිත්‍යයේ තේමාවන් වඩාත් පුළුල් කිරිමට පෙරමුණ ගත් කතුවරයෙකු වේ.

ජාත්‍යයන්තර තේමාවන් භාවිතා කල තවත් ඕස්ට්‍රේලියානු කතුවරැන් ලෙස ජේරාඩ් වර්නාත් සහ බ්‍රෙන්ඩා වෝකර් හැදින්විය හැක.
සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිදැදමීම

සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිදැදමීම

ඇමරිකානු ඉතිහාසය තුරාවටම අපිකානු- ඇමරිකානුවන් දැඩි වර්ගාබාදයට ලක්ව ඇත. අපිකානු- ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ මුල් අවදියේ, එම අත්දැකීම් වලින් පෙලඹවුණු කළු ජාතික ලේඛකයින්, තමන් ද සුදු ජාතික කතුවරැන්ට සම බව සමාජයට විදහාපාන්නට විය. එනම්, හෙන්රි ලුවිස් ගේට්ස් (කනිෂ්ඨ) කියු පරිදි, කළු ජාතික සාහිත්‍යයේ මුල් පදය වන්නේ කළු ජාතිකයන් හට ලිඛිත සම්පදායයක් නොමැති හෙයින් ඔවුන් පහත් සංස්කෘතියකැ'යි යන මතය බිද දැමීමයි.

කෙසේ වුවද, එම සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිද දැමීමටත් ‍කළු ජාතික ගත් කතුවරැන්ට තම හැකියාවන් ‍විදහා දැක්වීමත් සමගම ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ සාහිත්‍යමය සම්පදායයන් ද වෙනස් විය.

මෙම මතධාරී විද්වතුන් පවසන්නේ සම්පදායික වශයේ ලේඛන කලාව සුදු ජාතික පුරැෂ කියාකාරකමක් ලෙස පමණක් එකල සමාජය පිලිගත් බවයි. නමුත් එම පිළිගැනීමත්, එපැවති සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යයත් සමගම බිද දැමීමට අපිකානු- ඇමරිකානු කතුවරැන්ට හැකිවුයේ අපිකානු ජන ජීවිතය හා වාචික සම්පදායයන් තම කෘතින් වලට සංයුක්ත කිරීමෙනී‍. මෙසේ අපිකානු- ඇමරිකානු සාහිතයය, දේශපාලන හා සංස්කෘතිකමය විමුක්තිය උදෙසා මෙවලක් ලෙස භාවිතා වුනු ආකාරය (විශේෂයින් ඩබ්ලියු.ඊ.බී.ඩුබොයිස් මගින්) දශක ගණනක් තුරා පකාශිත වී ඇත.
බැවින් හි පළමු පිටුව

බැවින් හි පළමු පිටුව

‍ෙලෘකික සාහිත්‍යය, ආගමික සාහිත්‍යය ප්‍රමාණයෙන් පළ නොවු නමුත් බොහොමයක් අදටත් පවතින අතර ඒවායින් රසටත් සංග්‍රහයක් භුක්ති විදිනු ලබයි. 'කොට්ලි ලව්' ඉතා වැදගත් විෂයක් බවට පත් වුයේ 11 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රේම වෘතාත්නත භා‍ෂාවෙකි. (බොහෝ සැලකිය යුතු වශයෙන්, ප්‍රංශ, ස්පාඤ්ඤ, ගැලේසියානු සහ කැමලන් භාෂා වලිනි) සහ ග්‍රීසියේ සංගීතය තම ජීවිතය කර ගත් සංචාරක කාව්‍යකරැවන් තුලය. සංචාරක කාව්‍යකරැවන්ගේ රචනා බොහෝ වීම ඇසුරැ වුයේ නිශ්ඵල දැඩි ආශාව තුල වු නමුත් මෙය සම්පුර්ණයෙන් නිවැරදි වුයේ නැත. ජර්මනියේ 'මිනෙසැන්ජර්' සංචාරක කාව්‍යකරැවන්ගේ සම්ප්‍රදායන් නොනවත්තා‍ ගෙන ගියේ.

වීරය කාව්‍යන්ට අමතරව ජර්මනියානු සම්ප්‍රදාය (උදා: බියොවුල්ෆ් ඇක්රිටස්) ප්‍රංශ කාරණා සහ ඇක්ට්‍රික් සංගීතය යන ඒවා සමග පිළිවෙලින් ගනුදෙනු කරන ලද අතර, රෝමන් කොර්ටස් සම්ප්‍රදායේ ඇතුලත් අලංකාර ප්‍රේම වෘතාන්ත, බ්‍රිතාන්‍ය කාරණය සහ රෝම කාරණය සමග ගනුදෙනු කරමින් ස්ථිර ජන්‍ප්‍රසාදයන් දිනා ගත්තේය. රෝමන් කොර්ටස්, 'චැන්සන් ඩි නෙට්' හා වෙනස් වන්නේ එහි විශය කාරණා වලින් පමණක් නොවු, එහි යුධ නීති වලට වඩා ආදරය හා ‍ෙපෘරැෂ්‍යත්වය අවධාරණය කර ඇති බැවිනි.

විශේෂයෙන් මෙම කාල පරිච්ඡේදය අවසානයේ දේශපාලනික කාව්‍යයන් රචනා කිරිම සහ දේවගැත්තන් මෙන්ම ‍‍‍ෙලෟකික රචකයින් 'ගොල්ඇඩ්‍රික්' ආකෘතිය යොදා ගත්තේය. මධ්‍යම යුගයේ දී චාරිකා සංගීතය ‍ෙ‍බාහෝ සේ ජනප්‍රිය වු අතර ඈත ගම්මානයන්හි අත්භූත වාර්තාවන් (නිරන්ත‍රයෙන් සැරහු හෝ සම්පුර්ණයෙන් අසත්‍යය) උපන් ප්‍රදේශයකට පමණක් සීමා වු ජනතාවට විනෝදයට පත් කලේය.
වර්තමානයේ දක්ෂණ සාහිත්‍යය

වර්තමානයේ දක්ෂණ සාහිත්‍යය

වර්තමානයේ දක්ෂින ඇමරිකා‍ව වේගවත් කාර්මීකරණය සහ ප්‍රාන්තය තුලට සංක්‍රාමිකයන්ගේ ඇතුලු විම ඇතුලත්ව, සමාජිය සහ සංස්කෘතික විපර්යාසයන් රැසකට මුහුණ පා තිබේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දක්ෂිණ සාහිත්‍ය කුමන වෙනස්කම් වලට පත් වන වාද යන්න නිවැරදි අර්ථ දැක්විමක් කල නොහැක. ඇතැම් විචාරකයින් දක්ෂින සාහිත්‍යයේ පෙර අර්ථ දැක්විම් තව දුරට තිබෙන බව පවසන අතර සමහරැන් මලානික අශ්වතරයා එහි පිටුවෙහි තවදුරටත් දක්ෂිණ සාහිත්‍යයේ තිබෙන බවට යෝජනා කරනු ලබයි. තවමත් සාර්ථක ජේම් ලී බුක් ගේ අපරාධ නවකතාව, ඔවුන්ගේ දක්ෂිණභාවය පෙන්විමට ලැජ්ජා නොවන අතර ඔවුන්ගේ දේශ ව්‍යාප්ත ජනප්‍රසාදය ඔවුන්ගේ දක්ෂිණ සිත් ඇදගැනිමේ අනුග්‍රහ වී ඇත.

අනෙක් අය පවසා සිටින්නේ පැරණි දකුණු සාහිත්‍ය කල්පිත තවදුරටත් වලංග්‍ර නොවන ආකාරයෙන් දකුණේ නිර්මාණ වෙනස් වි ඇති බවයි. දකුණේ ඉපදි වැඩුන 'ට්‍රමෑන් කැපෝට්' පුසිද්ධ වුයේ ඔහුගේ 'ඉන් කෝල්ඩ් බ්ලඩ්' නවකතාවටය. එහි සදහන් කොටසක 'දකු‍ණු රචනා' ගති ගුණ කිසිවක් අඩංගු වී නොමැත. අනෙක් දකුණු රචකයින් වන ප්‍රසිද්ධ කතෘ ‍'ජෝන් ග්‍රිසාන්' දකුණු සාහිත්‍යයේ ප්‍රශ්න පිළිබද ලියුවේ ඉතා කලාතුරකිනි. ප්‍රසිද්ධ 'මිස්නයිට් ඔෆ් ද ගාඩ්න් ඔෆ් ගොඩ් ඇන්ඩ් ඊවිල්' රචිත ජෝන් බෙරට් දකුණේ වැසියෙක් නොවේ.

වර්තමානයේ දක්ෂිණ ලේඛකයින් අතර ප්‍රසිද්ධ වන්නේ බැරැ හුනා, දට් කොන‍ෙරායි, ෆැනි ෆ්ලැග්, අර්න්ට් ගෙයින්ස්, මැරි හුඩ්, ලී ස්මිත්, ටොම් රොබින්ස්, ටොම් මුල්ෆ්, ඈන් රයිස්, එඩ්වඩ් ජෝන්ස්, විලි මොර්ස්, ලැරි බ්‍රවුන් සහ කේයි ගිඔන්ස්.
18 වැනි ශත වර්ෂයේ වේල්ස් සාහිත්‍යය

18 වැනි ශත වර්ෂය

18 වැනි ශත වර්ෂයේ වේල්ස් දේශයට අනුකූල නොවන දේ විසින් අල්ලා ගැනීම ආරම්භ විමත් සමගම ආගමික සාහිත්‍ය සදහා නැඹුරැව ඉදිරියට පැවතුණු අතර ඉතා ප්‍රභල‍ ලෙස වර්ධනය විය. වේල්ස් මෙතෝදිස්ත නැවත පිබිදීමට පුරෝගාමි වුයේ 'හවල් හැරිස්" සහ 'ඩැනියල්‍ රෝලන්ඩ්' ගේ දේශනා සහ ධර්ම පත්‍රිකා නිපදවීමට අමතරව විලියම් විලියම්ස් පැන්ටිසෙයිලන්, ඇන් ග්‍රිෆින්ස් සහ අනෙක් අයගේ ගිතිකා සහ කාව්‍යය ඉවහල් විය.

මොරිස් නම් 'ඇන්ග්ලෙසි' සහෝදරයින් ලන්ඩනයේ වේල්ස් සමාජයේ ස්ථාපිත කිරිමට පුරෝගාමි වු චරිත වු අතර ඔවුන්නොවුන් අතර හුවමරැ වු ලියුම්, එම කාලය තුල වැදගත් වාර්තාවන් විය. ලන්ඩලනයේ වේල්ස් හි ජනතාවගේ කාර්යයන් බ්‍රිතාන්‍යයේ සමස්ත අනන්‍යතාව පවත්වා ගැනිමට ඉවහල් විය.

‍'කොවන්' හි ‍'තෝමස් ජෝන්ස්' සහ 'ගැලැමොගන් ස්ටෝන්මැන්සන් සහ ඉයෙලෝ මෝගැවන්ග්' ඇතුලුව පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය වර්තමනයේ සොයා ගෙන ඇති බෙහෝ සම්ප්‍රදායන් හා වෙල්ස් ජාතිකයන්ගේ නැවත පිබිදිමට ඉහල විය. ඉයොලෝ ඇතැම් විට වංචාකාර ලෙස හැදින්වුයේ ‍බොහෝ ශුද්ධ මිත්‍යාවන්ගේ සොයා ගැනීම නිසාය. තවද ඔහු පැරණි මුලාශ්‍ර එකතු කරන්නෙක් වු අතර එමගින් වේල්ස් සාහිත්‍යය දුෂ්කර භාවයට පත් නොවන ආකාරයේ සේවයක් සිදු කලේය. ඇතැම් වේල්ස් ජනතාව කවියාට අනුග්‍රහ කළ නමුත් මෙම ක්‍රියාව ටි‍කින් ටික අගාධියට යමින් පවති.
මධ්‍යයන යුගය

උප සංස්කෘතිය තුළ කාව්‍යකරැවන්‍ ප්‍රශංසාවට ලක් වු අතර කාව්‍යකර 'මැලිසන්' ප්‍රමුඛයා ලෙස සැලකිණි. අනෙක් සම්ප්‍රදාය වුයේ කාව්‍යකරුවන් වෘත්තියේ දක්ෂයින් වු අතර ඔවුන්ගේ ජිවිතයන්ට ‍රජවරැන්ගෙන්, කුමාරවරැන්ගෙන් සහ ආර්යයාවන්ගෙන් විශ්වාසනිය අනුග්‍රහයක් ලැබිණි. 'ග්වෙනෙයිඩ්' රාජ්‍යයයේ බිද වැටිම සහ වේල්ස්හි ස්වාධිනත්වය කවර ආකාරයකින් හෝ 1282 දී නැති විම මගින් සම්ප්‍රදායන් තුළ අර්බුදයක් ඇති වු නමුත් මෙම අර්බුදය ජය ගත්තේය. මෙය 'සිවිඩ්' මීටරයේ දියුණුවට, නවීකරණයට සහ ප්‍රශංසාවට ඉතා ලිහිල් අර්ථකථනයක් සහ ශ්‍රේෂ්ඨයින්ගේ උපකාරයන් සදහා විශ්වාසනියත්වයක් ඇති කළේය.

ශිල්ප ශ්‍රේණියේ කාව්‍යකරුවන්ගේ හෝ කවියන්ගේ පිළිවෙවලින් ඔවුන්ගේන් 'රෑල් බුක්' මගින් වෘත්තිමය සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය පෝෂණය කරන ලදි. මෙම 'රෑල් බුක්' මගින් ඔවුන්ගේ වෘත්තිමය දක්ෂයින් සහ කාව්‍ය ශිල්පයක් ලෙස හැදැරිම අවධාරණය කරන ලදි. මෙම නීතින්ට අනුව ආධුනිකයෙකුට සම්පුර්ණයෙන් සුදුසුකම් ලැබු කාව්‍යකරැවෙකු වීමට අවුරැදු 9 ක් අවශ්‍ය විය. මෙම නීතින් තුළ කාව්‍යකරැවන්ගේ සේවයට බලාපෙ‍ාරොත්තු වන ගාස්තුව සදහන් වු අතර කාව්‍යකරැවන්ගේ පුහුණුවීම් සහ වසරේ එක් කාලයකදී කාව්‍යකරැවන්ට ඇති ඉල්ලීම අනුව මෙම ගාස්තුව වෙනස් විය.

රජවරු, කුමාරවරුන්, ශ්‍රේෂ්ඨයින් කාව්‍යකරුවන් තුළ වු ගෞරවයට අමතර කතාන්දර සදහා ඔවුන් සිටියේය. (වේල්ස් සියැපිඩ්, කාව්‍යකරු මෙන්ම කතාන්තරකරුවන් වෘත්තිමය ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් විය. නමුත් කාව්‍යකරුවන්ගේ මෙන් නොව මොවුන්ගේ කාර්යන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් නොනැවති පවති. නොනැසි පවතින්නේ කතා කියන්නන් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ස්වදේශිය වේලසයේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ පමණි. මෙම කථා සාමාන්‍යයෙන් 'මැබිජෝනියන්' ලෙස හදුන්වයි.

මධ්‍යයන යුගයේ වේල්ස්හි ගද්‍යය කතා සම්ප්‍රදායකට සීමා නොවු අතර ආගමික සහ ‍ප්‍ර‍ායෝගික ක්‍රියාවන් මෙය ඇතුළත් වුවේය. තම ඉතා විශාල ප්‍රමාණයෙන්, අනෙක් භාෂාවන්හි පරිවර්තන විය
දහ නව වන ශතවර්ෂය

දහ නව වන ශතවර්ෂය

19 වන ශතවර්ෂයේ ඇති වු කාර්මික විප්ලවය හේතුවෙන් මිනිසුන් විශාලා වශයෙන් දකු‍ණු වේල්ස් නිම්න වෙත ආගමනය විය. ඒ අතරින් බොහෝ පිරිසක් ඉංග්‍රිසි ජාතිකයන් වු අතර සමහර අය දේශිය ප්‍රජාව සමග සම්බන්ධ විමේ අදහසින් වේල්ස් හි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කලහ. ඒ සමගම පොත්, වාරික සගරා, පත්තර, කවි, බැලට් නාට්‍ය හා දේශන සදහා තිබු ඉල්ලුම වැඩි වෙන්නට විය. චාලට් ගෙස්ට් මෙනවිය, ලැනෝවර් මෙ‍නවිය වැනි ධනවත් ආදායම් ලාභින්, රාජ්‍යය ධනවත් සංස්කෘතියක් කරා යොමු කිරීමට ක්‍රියාකාරිව සහයෝගය දුන් අය වේ. වේල්ස් හි සාහිත්‍ය උත්සව ජාලය හේතුවෙන් ලිපි හා සෑම ආකාර‍යකම කවි දියුණු විය.

තරගයන්හිදි කවීන් ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සගවා තබා ගැනීමේ අදහසින්, ඔවුන්ගේ විරිදු කියන නාමයන් (බ්‍රැඩික් නාමයන්) භාවිතා කලෝය. ජනප්‍රිය වීමෙන් පසු වද ඔවුන් එම නාමයන්ම භාවිතා කළහ. ඊවන් ඊවන්ස් (ඉයන් ශ්ලෙන් ජර්නොයිඩ්), ජෝන් බැල්ක්මෙල්, විලියම් තෝමස් හා ‍ජෝන් සිරියොග් හුග්ස් යන අය එම ශතවර්ෂයේ බොහෝ පැසසුම් ලත් කවීන් වුහ. ඔවුන් බාවිතා කළ බ්‍රැඩික් නාමයන් පිළිවෙලින් 'ඇලන්'. 'ඉස්වෙයින්' සහ සිරියොග් වේ.

වේල්ස් හි වේග ශක්තිය හැදින ගැනීමට නවකතාකරැවන් ප්‍රමාද විය. අන්කල් ටොම්ස් කැබින වැනි පරිවර්තන පැවතියත්, පිලිගත් ප්‍රථම නවකථාකරැ ඩැනියල් ඕවන් වු අතර රේස් ලොවිස් (1885) හා ඉනොක් හව්ස් (1891) ඔවුන් අතර විය.