JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
बालकृष्ण पोखरेल

बालकृष्ण पोखरेल (अङ्ग्रेजी: Bal Krishna Pokhrel जन्म वि.सं. १९९० साउन ३० गते - मृत्यु वि.सं.२०७५ साल, फाल्गुण १२) नेपालका चर्चित भाषाशास्त्री, लेखक र प्राध्यापक हुन् । उनले "नेपाली भाषा र साहित्य"का लागि मदन पुरस्कार २०२१ प्राप्त गरेका हुन् ।
जीवनी

प्रारम्भिक जीवन

पोखरेलको जन्म वि. सं. १९९० भाद्र कृष्णाष्टमीमा भएको हो। बाबु सुब्बा शारदा पोखरेल र आमा कृष्णछायाँदेवीका सुपुत्रका रूपमा चिसापानीगढी, मकवानपुरमा भएको हो। उनी रूपावासी, वसन्त, वत्सल, ईर्सावापुर, लक्ष्मीविलास पाध्या, केकेमनुक्च्यो पोखरेल, गढतिरे साहिलो, हिमालपाने बराल आदि उपनामबाट पनि नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा चिनिन्छन्।

उनी कलकत्ता विश्वविद्यालयबाट ऐतिहासिक भाषाशास्त्रमा स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरी वि. सं. २०१९ देखि त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन कार्यमा संलग्न रहेका देखिन्छन् । वि. सं. २०२७ सालदेखि २०३६ सालसम्म महेन्द्र मोरङ आदर्श बहुमुखी क्याम्पसमा र स्नातकोत्तर क्याम्पस खुलेपछि सोही क्याम्पसमा भाषाविज्ञान प्राध्यापन गर्ने पोखरेलले वि. सं. २०४६ मा अवकास लिएर स्वतन्त्र रूपमा अध्ययन गरेको पाइन्छ । उनी वि. सं. २०३६ देखि वि. सं. २०४१ सम्म नेपाल राजकीय प्रज्ञा प्रतिष्ठानको सदस्य रहे । सो समयमा उनले नेपाली बृहत् शब्दकोशको सम्पादनमा गहनतम् योगदान पुर्‍याएका छन् । पोखरेलले विभिन्न छद्म नामबाट विभिन्न कृतिहरूको रचना गरेका छन् । पोखरेल अनेक भाषिक तथा साहित्यिक संस्थाहरूमा आबद्ध छन् ।

नेपाली भाषाका इन्साइक्लोपेडिया नै मानिन्छन्, भाषाविद् बालकृष्ण पोखरेल । नेपाली भाषाको अमूल्य निधि मानिने ५२ वर्षको लगातारको खोज, संकलनपछि मूल शब्द साठी हजार र व्यूत्पन्न शब्द पन्ध्र हजार गरी जम्मा पचहत्तर हजार शब्दको ‘बृहत् नेपाली–अंग्रेजी–नेपाली कोश’ प्रकाशित छ।
मृत्यु

वरिष्ठ साहित्यकार एवं भाषाविद् प्राध्यापक बालकृष्ण पोखरेलको विराटनगरको श्री अस्पतालमा मिति वि. सं. २०७५ फाल्गुण १२ गते आईतबार निधन भएको हो ।
मुख्य कृतिहरू

कविता

१. शान्ति सेना (कवितासङ्ग्रह, वि. सं. २०१०)
२. रसिला कविता (बालकवितासङ्ग्रह, वि.सं. २०२५)
३. साना-सानी (बालकवितासङ्ग्रह, वि.सं. २०२५)
४. सौरी (खण्डकाव्य, वि.सं. २०४०)
उपन्यास

१. यातना
२. खोलावारि खोलापारि
३. मित्रता उपन्यास|मित्रता
४. परिचय
५. जोर जुलुस
६. तीन कथा
७. सेतो सिन्दुर
८. सुनीरा
९. झिमझिम परेली
१०. कल्पनाको डीलबाट
११. बरालिएको मान्छे
१२. पराई मान्छे
कथा

१. एकादेशमा (बाल कथासङ्ग्रह)
२. फुटेको ऐना (कथासङ्ग्रह, वि. सं. २०२९)
३. सुनगाभा कथासङ्ग्रह|सुनगाभा (कथासङ्ग्रह, वि. सं. २०२९)
४. सोधाई र जवाफ (कथासङ्ग्रह, वि. सं. २०३१)
५. कानेखुशी (कथासङ्ग्रह, वि. सं. २०३४)
निबन्ध

१. कलेज स्तरमा निबन्धै निबन्ध (निबन्धसंग्रह)
२. उकुस मुकुस (निबन्धसंग्रह)
३. तेस्रो एकमुखे रुद्रक्षको खोजी (निबन्धसंग्रह)
४. हिमाली रचना (बालनिबन्ध सङ्ग्रह)
नाटक

१. हस्ताक्षर हुन नपाउँदै
अनुसन्धान

१. खसजातिको इतिहास (अनुसन्धानात्मक ग्रन्थ वि. सं. २०५५)
२. पाँच सय वर्ष (अनुसन्धानात्मक)
अन्य

१. हिमाली साहित्य (भाग ४-१०)
२. नेपाली भाषा र साहित्य
३. एक मन सात चिन्तन (समालोचना)
४. राष्ट्रभाषा (भाषिक कृति)
५. झर्रा शब्द्यौली कोश (वि. सं. २०६४)
पुरस्कार

उनले नेपाली भाषा र साहित्य नामक ग्रन्थका लागि गद्य विधामा मदन पुरस्कार २०२१ प्राप्त गरेका हुन् । यसबाहेक उनले प्रतिभा पुरस्कार, गोपाल पाण्डे असीम पुरस्कार, झपट पुरस्कार (२०५५), उदयानन्द पुरस्कार (२०५६), पृथ्वी प्रज्ञा पुरस्कार आदि ।
सन्दर्भहरू
बाहिरी लिङ्कहरू

* मदन पुरस्कार गुठी


श्रेणी:नेपाली साहित्यकारहरू
श्रेणी:मदन पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:गीतकार
श्रेणी:सन् १९८० मा जन्म
श्रेणी:मकवानपुर जिल्लाका मानिसहरू
सुनील गावस्कर

सुनील गावस्कर भारत का पूर्व क्रिकेट खिलाडी हुन् । सुनील गावस्कर वर्तमान युग मा क्रिकेट का एक महान बल्लेबाजहरूमा गनिन्छन् । यिनले बल्लेबाजीसँग सम्बन्धित कहि कीर्तिमानहरु पनि स्थापित गरेका छन। सुनीलको जन्म १० जुलाई, १९४९ को बंबई (महाराष्ट्र) मा भएको थियो । उनकी पत्नी को नाम मार्शनील हो। उनको पुत्र रोहन गावस्कर पनि भारतीय क्रिकेट टीम मा खेलि सकेका छन् ।
प्रारम्भिक जीवन
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू

* The Big Hundred Specialist: Sunil Gavaskar
* Rediff page on Gavaskar
* Sunil Gavaskar column on Yahoo! Cricket
*


श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:भारतीय क्रिकेट खेलाडीहरू
डायोड

. In most diodes, a white or black painted band identifies the cathode terminal, that is, the terminal that conventional current flows out of when the diode is conducting.]]

diode. The filament may be bare, or more commonly (as shown here), embedded within and insulated from an enclosing cathode]]

डायोड (En:diode) दुई ओटा टर्मिनल भएको इलोक्ट्रोनिक्स कम्पोनेन्ट हो । यसले एक दिशामा मात्र विद्युत प्रवाह गर्छ र अर्को दिशामा असिमित (उच्च)प्रतिरोध प्रस्तुत गर्छ ।

धेरै प्रयोगहरू मध्ये, डायोडहरू रेक्टिफायरहरूमा प्रयोग हुन्छ जसबाट अल्टरनेटिङ करेन्ट लाई डिसी करेन्टमा परिवर्तन गरिन्छ।
प्रयोगहरू

* रेडियो डिमोड्युलेसन
* शक्ति रूपान्तरण
* रिभर्स भोल्टेज सुरक्षा
* ओभर-भोल्टेज सुरक्षा
* लजिक गेट
* आयनाइजिङ विकिरण डिटेक्टरहरू
* तापक्रम मापन
* करेन्ट स्टीयरिङ
* वेभफर्म क्लिपर
** क्ल्याम्पर
** कम्प्युटिङ एक्सपोनेन्सियल र लोगारिदम
यो पनि हेर्नुहोस्

* क्यापासिटर


श्रेणी:इलोक्ट्रोनिक्स कम्पोनेन्ट
श्रेणी:इलेक्ट्रोनिक्स
फ्रान्ज काफ्का

फ्रान्ज काफ्का (, ३ जुलाई १८८३ - ३ जून १९२४) बीस औँ शताब्दीको एक सांस्कृतिक रूपबाट प्रभावशाली, लघु कहानी र उपन्यासको जर्मन लेखक थिए। उनका रचनाहरु आधुनिक समाजको व्यग्र अलगावलाई चित्रित गर्दछन्। समकालीन आलोचक र शिक्षाविद, व्लादिमिर नबोकोव सहित, को मत छ कि काफ्का २० औँ शताब्दीको सर्वश्रेष्ठ लेखकहरु मध्ये एक हुन्। "Kafkaesque" अङ्ग्रेजी भाषाको हिस्सा बनिसकेको छ। जसको उपयोग 'बहकानेवाला','खतरनाक जटिलता' आदि को सन्दर्भमा गरिन्छ।
नई यॉर्करको लागि एक लेखमा, जॉन अपडाइकले समझाए: "जब काफ्काको जन्म भयो तब उस शताब्दीमा आधुनिकताको विचारहरूको बिजारोपण आरम्भ भयो - जस्तो कि शताब्दीहरूको बीचमा एक नयाँ आत्म-चेतना, नयापन को चेतनाको जन्म भएको होस।

आफ्नो मृत्युको यती वर्ष पछि पनि, काफ्का आधुनिक विचारधाराको एक पक्षको प्रतीक हुन्। चिंता र शर्मको उस अनुभूतिको जसबाट स्थित गर्न सकिदैन शान्त गर्न सकिदैन; चीजहरूको भित्र एक अनन्त कठिनाईको भावनाको, जो हर कदम बाधा हाल्दछ; उपयोगिताबाट पर तीव्र संवेदनशीलताको, जस्तो कि सामाजिक उपयोग र धार्मिक विश्वासको आफ्नो पुरानी त्वचा लाई छिने पछि उस शरीरलाई समान जसलाई हर स्पर्शबाट पीडा होस। काफ्काको यस अच्चम्म र उच्च मूल मामललाई हेर्‍यो भने त उनको यो भयानक गुण विशाल कोमलता , विचित्र र राम्रो हास्य, केही गम्भीर र आश्वस्त औपचारिकताबाट भरपूर्ण थियो। यो संयोजनले उनलाई एक कलाकार बनाउद छ, तर उनले आफ्नो कलाको मूल्यको रूपमा धेरै भन्दा धेरै भितर प्रतिरोध र धेरै गम्भीर संशयको बिरुद्ध संघर्ष गरेका छन।

काफ्काको बहु-प्रचलित रचनाहरु मध्ये केही हुन - कायापलट (Metamorphosis), The Trial, A Hunger Artist, महल(The Castle) आदि।
जीवन परिचय

काफ्काको जन्म प्राग,बोहेमियामा, एक मध्यम वर्गको, जर्मन भाषी यहूदी परिवारमा भयो। काफ्काको बुबा, हरमन्न काफ्का यहूदी बस्तीमा एक सूखी मालको दुकान चलाउदथे र काफ्का को आमा, जूली उन (हरमन्न) लाई सहयोग गर्दथिन। उनको बुबालाई विशाल, स्वार्थी, दबंग व्यापारी भनिन्थ्यो। काफ्का आफैले भनेका थिए कि उनको बुबा "शक्ति ,स्वास्थ्य, भूख, आवाजको ऊंचाई, वाग्मिता, आत्म - संतुष्टि, सांसारिक प्रभुत्व, धीरज, मनको उपस्थिति र मानव प्रकृतिको ज्ञानमा एक सच्चा काफ्का थिए"।
सन्दर्भ


बाह्य कडीहरू

श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन
श्रेणी:जर्मन साहित्यकार
चन्द्रबहादुर डाँगी

चन्द्रबहादुर डाँगी (१९९६ साल मंसीर १५ - २०७२ भदौ १८ )लाई २०६८ फागुन १४ गते गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डसले विश्व कै जीवित होचा व्यक्ति भएको पुष्टि गरेको हो। उनलाई नाप्न लन्डनबाट आएका गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्डसका प्रधान सम्पादक क्रेग ग्लिन्डेले डाँगीको उचाइ ५४.६ सेमी मात्र भएको प्रमाणित गरे। लन्डनबाट काठमाडौँ आएको गिनिजको टोलीले लैनचौरको क्लिनिक ट्राभल मेडिसिन सेन्टरमा उनको उचाइ गिनिजको मापदण्ड अनुसार २४ घण्टामा तीन पटक नापेको थियो। गिनिज बुकको आधिकारिक साइटमा उल्लेख भए अनुसार उनी विश्वमा अहिलेसम्म भेटिएकामध्ये नै सबैभन्दा होचा प्रमाणित भएका हुन्। यो कीर्तिमान यसअघि भारतका गुल मोहम्मदको नाममा थियो जसको उचाइ ५७ सेमी थियो। जीवित व्यक्ति मध्ये सबैभन्दा होचाको कीर्तिमान चाहिँ यसअघि फिलिपिन्सका जुन्रे वालाविङ को नाममा थियो। डाँगीको तौल १२ किलोग्राम रहेको छ।
मृत्यु

२०७२ भदौ १८ गते शुक्रबार अमेरिका भ्रमणमा रहेका चन्द्रबहादुर डाँगीको ७६ वर्षको उमेरमा अमेरिकाको ल्यान्डन बी जोहन्सन ट्रपिकल मेडिकल सेन्टरमा उपचारका क्रममा निधन भएको थियो। चन्द्रबहादुर डाँगीको २०७२-०६-२० गते तदअनुसार २०१५ अक्टोबर ७ का दिन उहाँकै जन्मथलो सल्यानमा अन्त्यष्टि गरिएको हो। उहाँको सल्यान कालिमाटी, टाट्कीस्थित सारदा नदीमा अन्त्यष्टि गरिएको हो। निमोनियाबाट मृत्यु भएको झण्डै एक महिना पछि डाँगीको शव नेपाल ल्याइएको थियो। उहाँको पार्थीव शरीर काठमाडौँ ल्याइएपछि सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डाक्टर मिनेन्द्र रिजालले नेपालको राष्ट्रिय झन्डा ओढाएर सम्मान गर्नुभएको थियो।
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:सल्यान जिल्लाका मानिसहरू
कोफी अन्नान

कोफी अट्टा अन्नान (; जन्म ८ अप्रिल १९३८- मृत्यु १८ अगस्ट २०१८) घानाका कूटनीतिज्ञ हुन, उनी १ जनवरी १९९७ देखी ३१ डिसेम्बर २००६ सम्म संयूक्त राष्ट्र संघको सातौँ महासचिवको रूपमा सेवारत रहेका थिए । संयुक्त राष्ट्रसंघको सबैभन्दा उच्च पदमा पुग्ने उनी पहिलो अश्वेत अफ्रिकी हुन्।

अन्नान र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ २००१मा विकासशिल राष्ट्रहरूको सहयोगको लागि विश्व एड्स तथा स्वास्थ्य कोषको स्थापना गरे वापत प्राप्त नोवल पुरस्कारमा सह-प्राप्तकर्ता भए।
बाल्यकाल तथा शिक्षा

कोफी अन्नानको जन्म घानाको कुमासीको कोफान्ड्रोस भागमा भएको थियो, जुन पछि गोल्ड कोस्टको ब्रिटिश बस्ती भयो। उनको जुम्ल्याहा जन्म भएको थियो जुन घानी संस्कृतिमा सम्माननिय हुन्छ। उनकी जुम्ल्याहा दिदी एफुआ अट्टा अन्नानको १९९१मा मृत्यू भयो। उनीहरूको बीचको संयूक्त नाम "अट्टा"को अर्थ फान्टे र आकन भाषामा "जुम्ल्याहा" हुन्छ। उनीहरू दुवैको जन्म राज्यको कुलिन परिवारहरू मध्य एकमा भएको थियो, उनीहरूका हजुरबुवा र काकाहरू आदिवासी समुदाय प्रमूख थिए।

कोफी अन्नानले १९५४ देखि १९५७ सम्म्म केप कोस्टमा १८७० तिर स्थापना भएको मेथोडिस्ट आवासिय विद्यालय एलाईट म्फान्टसिपिम विद्यालयमा अध्ययन गरे। १९५७मा अन्नानले स्नातक तह पास गरेकै वर्ष घाना ब्रिटेनबाट स्वतन्त्र भएको थियो। १९५८मा उनले कुमासी कलेज अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी ( हालको क्वामे क्रुमाह कलेज अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी, घाना)मा अर्थशास्त्र विषयको अध्ययन शुरू गरे।
करियरको प्रारम्भ
संयुक्त राष्ट्र सङ्घको महासचिव

उनी महासचिव हुँदा २००३ मा अमेरिकाले सञ्चालन गरेको इराक युद्धको विरोध गरेका थिए ।कोफी अन्नानले राष्ट्र सङ्घीय बडापत्रको विपरीत अमेरिकाले इराकमा आक्रमण गरेको अभिव्यक्ति दिँदै आएका थिए । शान्ति स्थापनाका लागि उनले गरेको कामलाई सम्मान गर्दै सन् २००१ को नोवेल शान्ति पुरस्कार दिइएको थियो।
अवकास पछि

राष्ट्रसंघको महासचिवबाट अवकास पाएपछि उनलाई सिरियाली गृहयुद्धको क्रममा सिरियामा शान्तिका लागि विशेष दुतका रूपमा पठाएको थियो ।
सन्दर्भ सूची

श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घका महासचिवहरू
श्रेणी:सन् २०१८ मा मृत्यु
ढोल

ढोल मृदङ्गका छाँटको ठूलो तालबाजा हो । देख्नमा यो मादलजस्तो हुन्छ । दुवैतिरको व्यास बराबर आकारको हुन्छ । यसको एकातर्फ गजोले र अर्कातर्फ हातले हिर्काएर बजाइन्छ । ढोल साना-ठूला विभिन्न आकारका हुन्छन् । यसलाई विभिन्न जातजातिले आफ्नै नाम, ताल र बोलहरूमा प्रयोग गर्ने गरेको पाइन्छ। ढोल किराती संस्कृतिमा उच्च महत्व राख्ने तालबाजा हो । किरातीहरूले मानव उत्पत्ति, कृषिको उत्पत्ति, कपडाको उत्पत्ति, चराचुरुङ्गी, जनावार र प्रकृतिसँग मानवको सम्बन्ध दर्शाउने सुन्दर र श्रृंखलाबद्ध नाच साकेला/साख्खेवा सिली यही ढोल र झ्याम्टाको तालमा प्रस्तुत गर्छन् ।

ढोल (; उच्चारण "डुह्-होल") आर्मेनियाबाट विकसित भएको विश्वास गरिन्छ। बेलनाकार काठको ढुंग्रोमा गाईको छालाले टालेर एकतिर तिखो ध्वनी र अर्को तिर भद्दा ध्वनी निस्कने गरी बनाइने यो बाजा पञ्जाबी संस्कृतिमा निकै प्रख्यात छ।

श्रेणी:पञ्जाबी संस्कृति
श्रेणी:पञ्जाबी संगीत
श्रेणी:नेपाली सङ्गीत
श्रेणी:भारतीय आविष्कारहरू
गुँज

गुँज समुद्री स्तनधारी जीव हो। यो जीवको ह्वेल सँग निकट सम्बन्ध छ। गुँजको १७ वंश र ४० प्रजातिहरू छन्। यिनीहरूका आकार १.२ मी (४ फीट) एवं ४०० कि.ग्रा (माउई डल्फिन) देखि लिएर ९.५ मी (३० फीट) १० टन (ओर्का या किलर व्हेल) सम्म हुन सक्छ। यो विश्वका सबै ठाउँमा पाइन्छ। खासगरी महाद्वीपीय तख्ताको समुन्द्री क्षेत्रमा यो जीव पाइन्छ। यो मांसाहारी हुन्छ र सानो माछाहरू र समुद्री जीव यसको मुख्य आहार हो। गुँजको उत्पत्ति लगभग १ करोड वर्ष पहिले मियोसीन कालको समयमा भएको थियो।

गुँज पृथ्वीमा रहेका केहि धेरै बुद्धिमान जीवमध्येमा पर्दछ। गुँजको सधैं खुशी रहन बानी र मानिस सँगको मित्रवत व्यवहारले यो मानिसको प्रिय जीवको रूपमा परिचित छ। गंगा नदीमा पाइने सोँसलाई भारत सरकारले भारतको राष्ट्रिय जलीय जीव घोषित गरेको छ।


श्रेणी:जनावरहरू
श्रेणी:जलचर
जिग्मे सिङगे वाङचुक

जिग्मे सिङगे वाङचुक (जन्म: ) भुटान अधिराज्यका चौथो राजा हुन्। आफ्नो जेठो छोरा जिग्मे खेसर नामग्याल वाङ्चुकको पक्षमा परित्याग गरेका थिए।
जीवनी

जिग्मे सिङगे वाङचुकको जन्म ११ नोभेम्बर १९५५ मा भुटानको थिम्पुको डेचेन्चोलिङ प्यालेसमा जिग्मे दोर्जी वाङचुक र आशि केसाङ छोदेनको घरमा भएको थियो। सिक्किममा तैनाथ भारतका राजनैतिक अधिकारी र सिक्किम सरकारका प्रतिनिधि शाही आमाबाबुलाई अभिवादन गर्न र नवजात राजकुमारलाई सम्मान गर्न तुरुन्तै आएका थिए।

उनको राज्याभिषेक २ जुन १९७४ मा भएको थियो। मोटर सडक र हवाई सेवाका कारण भुटान र बाहिरी संसारबीचको दूरी घटेको छ। वाङचुकले सन् १९७८ मा दिल्लीको भ्रमण गरेका थिए र त्यो भ्रमणको क्रममा उनले भारतको व्यापार र वाणिज्य प्रवर्द्धन गर्न हवाई सम्पर्क राख्ने सम्भावनाबारे छलफल गरेका थिए। छलफल फलदायी रह्यो र सन् १९८३ मा पारो र कोलकाता बीच डोनियर उडान भयो। सन् २००६ सम्म हवाई सेवाले भुटानलाई काठमाडौँ, दिल्ली, ढाका र बैङ्ककसँग जोड्यो।
सम्मान
राष्ट्रिय सम्मान

* :
** 70x70px भुटानको रोयल अर्डरको ग्रान्ड मास्टर (२४ जुलाई १९७२)
** 70x70px थन्डर ड्र्यागनको ग्रेट विजयको अर्डरको ग्रान्ड मास्टर (२९ सेप्टेम्बर १९८५)
** 70x70px रोयल केसर स्कार्फ (१६ जुन १९७२)
** 70x70px राजा जिग्मे खेसर इन्भेष्टिचर मेडल (६ नोभेम्बर २००८)
विदेशी सम्मान

* :
** 70x70px क्रिसेन्थेममको सर्वोच्च आदेशको कलर (१६ मार्च १९८७)
* नेपाल अधिराज्य :
** 70x70px ओजस्वी राजन्यको मानपदवी (५ अक्टोबर १९८८)
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:भुटानी राजाहरू
श्रेणी:वाङचुक वंश
कुपोषण

thumb|बालबालिकाहरू कुपोषणको शिकार , Niger, during the 2005 famine.
thumb|Percentage of population affected by undernutrition by country in 2012
शरीरलाई आबस्यक सन्तुलित आहार लामो समय सम्म नपाउनाले हुने विकृत अवस्था लाई नै कुपोषण भनिन्छ । चिकित्सकहरूका अनुसार नेपालमा बालबालिकाहरूलाई हुने रोगको प्रमुख कारण कुपोषण नै हो । जसका कारण नेपाली बालबालिकाहरूको शारीरिक तथा मानसिक विकास प्रभावित भएको छ । यसरी कुपोषणको सिकार हुनेमा दुई वर्षमुनिका बालबालिकाहरूको संख्या सर्वाधिक देखिएको छ । स्मरणीय छ, शारीरिक विकासका दृष्टिकोणले बालबालिकाको मस्तिष्कलगायत अन्य प्रमुख अंगहरूको ८० प्रतिशत विकास दुई वर्षको उमेरसम्ममा भैसकेको हुन्छ । मस्तिष्कलगायत अन्य प्रमुख अंगहरूको सही विकासका लागि बालबालिकाको पोषण स्थिति राम्रो हुनु आवश्यक मानिन्छ ।
कुपोषणका कारण •

पर्याप्त खाना तथा पोषक तत्वको कमि
•

रोग तथा संक्रमण
•

पोषण सम्बन्धि ज्ञानको कमि
कुपोषणका असरहरु •

रोगसंग लड्ने क्षमतामा कमि
•

शारीरिक तथा मानसिक बिकाशमा बाधा
•

अकाल मृत्यु

बालबालिकाहरू कुपोषणको सिकार हुनु भनेको निकट भविष्यमा कुनै पनि मुलुकले प्राप्त गर्ने जनशक्ति शारीरिक रूपमा रोगग्रस्त हुनु हो । संसारमा जति पनि रोगहरू छन् ति मध्ये धेरैको कारक कुपोषण हो। रोगग्रस्त जनशक्तिले कुनै पनि मुलुकको आर्थिक विकासको गतिलाई प्रभावित गर्छ । आर्थिक विकासको गति प्रभावित हुनु भनेको समग्र मुलुकको सबै खाले विकास प्रक्रियामा बाधा पुग्नु हो । विश्वकै विकराल समस्याको कारण मानिने कुपोषणको दीर्घकालीन समाधान नेपालका ग्रामीण भेगमा पाइने रैथाने अन्नबाली र गेडागुडी भए तापनि त्यतातिर कसैको ध्यान नजाँदा विपन्न हजारौँ बालबालिकाहरू मृत्युको शिकार भएका छन् ।


श्रेणी:कुपोषण
श्रेणी:रोग
आत्महत्या

आत्महत्याको अर्थ जानी बुझी गरिने आत्मघात अथवा आफ्नो आफैबाट हत्या हुन्छ।
आत्महत्या आत्म + हत्या मिलेर बनेको शब्द हो,आत्मकोअर्थ स्वम ,अथार्तआफै र हत्या अर्थ खतम ,समाप्त हो ,यसरी आफै समाप्त हुनुलाई नै आत्महत्या भनिन्छ| यसमा व्यति स्वयं समाप्त हुन्छ ।

यसका विविन्न कारणहरु हुन्सक्छ| शारीरिक,मानसिक,व्यबहारिकका साथै सामाजिकका परिवेस यी विविन्न कारणहरु हुनसक्छ ।

शारीरिक-यसमा शारीर सम्बन्धी समस्याहरु हुनसक्छ। जस्तै रोगहरु लामो समयसम्म रोगको उपचार गराउदा पनि निको नहुदा मान्छेमा बाच्ने आश हराउछ र दिक्क मानी देहत्याग गर्छ ।

मानसिक-पागलपन यसका प्रमुख उदाहरण हुन।

व्यवहारिक-यसमा मान्छेले गर्ने दैनिकव्यबहार बुझाउछ ऋण, धन आदि यी समस्याले ग्रस्त मान्छे यसका उदाहरण हुन ।

समाजिक परिवेससामाजिक रितिरिवाज, समाजले गर्ने ब्यबहार आदिबाट दिक्क भइ पनि मान्छे आत्महत्या गर्छन । जस्तै कुमारीमै आमा बन्नु, बोक्सी भनि गलत ब्यबहार गर्नु बेइजतहुनु आदि।
श्रेणी:रोग
ह्विट्नी ह्यूस्टन

विटनी एलिजाबेथ हृयूस्टन (, ९ अगस्ट, १९६३ - ११ फेब्रुअरी, २०१२) एक अमेरिकी गायिका, अभिनेत्री, मोडल र निर्माता थिईन। २००९मा गिनीज वर्ल्ड रेकर्ड्सले उनलाई सबैभन्दा ठुलो पुरस्कार जित्ने महिला मनोनित गर्‍यो। हृयूस्टन विश्वको सबैभन्दा धेरै बिक्रि हुने संगीत कलाकारहरू मध्ये एक थिईन जसमा उनले १७० मिलियन अल्बम, एकल र भिडियो विश्वभरमा बेचेका थिए। उनले सात स्टूडियो अल्बम र तीन चलचित्रहरूको साउंडट्रयाक रिलीज गरिन र सबै डायमण्ड, मल्टी-प्ल्याटिनम, प्ल्याटिनम अथवा गोल्ड प्रमाणित भएका थिए। हृयूस्टनको मिश्र गीतहरूको लोकप्रिय चार्टहरूमा रहने र यसको साथै एमटीवीमा उनको वीडियो "हाउ विल आई नो" को दबदबाको कारण धेरै अफ्रीकी-अमेरीकी कलाकारहरूलाई उनको अनुसरण गर्ने प्रेरणा प्राप्त भयो।

हृयूस्टन एक यस्तो कलाकार हुन जसको लगातार सात गीत बिलबोर्ड हट १०० हीटको सूचीमा पहिलो क्रमांकमा रहेको छ। उनी एल्टन जन पछि दोश्रो क्रमांक र एक मात्र महिला कलाकार हुन जसको नाम बिलबोर्ड म्यागेजिन वर्षको अन्तको दुई प्रथम क्रमांकको बिलबोर्ड २०० अल्बम पुरस्कार छ। हृयूस्टनको १९८५मा निक्लेको पहिलो अल्बम विटनी हृयूस्टन आफ्नो रिलीजको समय सबैभन्दा बिक्री वाला अल्बम बन्यो। यस अल्बमलाई रोलिंग स्टोन्सले १९८६ वर्षको सर्वश्रेष्ठ अल्बम घोषित गरियो र रोलिंग स्टोन्सको "५०० अहिले सम्मको सबै भन्दा राम्रो अल्बमहरूको सूची"मा २५४ क्रमांकमा स्थान प्राप्त भयो। उनको दोश्रो स्टूडियो अल्बम विटनी (१९८७) बिलबोर्ड २०० अल्बम चार्टमा पहिलो क्रमांकमा रहने वाला पहिलो महिला कलाकारको अल्बम बन्यो।

हृयूस्टनको पहिलो अभिनय पात्र फीचर चलचित्र द बडीगार्ड (१९९२)मा थियो। यस चलचित्रहरूके साउंडट्रैकले १९९४मा वर्षको अल्बम ग्र्यामी पुरस्कार जित्यो। यसको मुख्य गीत "आई विल अल्वेज लव यु" संगीत इतिहासमा सबै भन्दा धेरै बिक्री वाला गीत बन्यो। यस अल्बमको साथ हृयूस्टन नेल्सनसाउंडस्कैन सिस्टम अन्तर्गत एक सप्ताहमा एक मिलियनभन्दा धेरै प्रति बेच्ने वाली कलाकार बनिन। हृयूस्टनले धेरै चलचित्रहरूमा कार्य गरिन र तिनीहरूको गीत पनि लेखिन जसमा वोटिंग टू एक्स्हेल (१९९५) र द प्रीचर्स वाइफ (१९९६) शामिल छ।

११ फरवरी २०१२मा हृयूस्टन बेवर्ली हिल्स, क्यालिफोर्नियाको बेवर्ली हिल्टन होटलमा मृत पाईयो जसको कारण तुरुन्त थाहा हुन सकेन। उनके मृत्युको समाचार २०१२ ग्रैमी पुरस्कारको साथ आयो र अमेरिकी र अन्तर्राष्ट्रीय मिडियामा धेरै बताईयो।
डिस्कोग्राफी

;स्टूडियो अल्बम
* १९८५: विटनी हृयूस्टन
* १९८७: विटनी
* १९९०: आईएम युअर बेबी टुनाईट
* १९९८: माई लव इज युअर लव
* २००२: जस्ट विटनी
* २००९: आई लुक टू यु

;होलीडे अल्बम
* २००३: वन विश: द होलीडे अल्बम
सन्दर्भ
वाहिरी कडि

*
*


श्रेणी:अमेरिकी गायिकाहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:अमेरिकी महिला मोडलहरू
श्रेणी:अमेरिकी चलचित्र निर्माताहरू
श्रेणी:सन् १९६३ मा जन्म
श्रेणी:सन् २०१२ मा मृत्यु
श्रेणी:प्राइमटाइम एमी पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:ग्रामी पुरस्कार विजेताहरू
भरिया

भरिया पारिश्रमिक लिएर अन्य मानिसको भारी बोक्ने मानिस हो। घरपालुवा जनावरको प्रयोग तथा आधुनिक यान्त्रिक प्रविधिको विकास पूर्व परिवहनको लागि मानिसको प्रयोग गरिन्थ्यो।
तस्वीरहरू


Railway station COOLIE.JPG|भारतीय रेल्वे भरिया
Japanese porters.jpg|ओडावारा नजिकको सकावा नदीमा भरियाहरू
Nepali porters.jpg|अन्नपूर्ण पदमार्गमा नेपाली भरियाहरू
Porter Venice bridge 07 2017 4960.jpg|भेनिसमा
File:Женщина-портер на Килиманджаро.jpg|किलिमन्जारो हिमालमा महिला भरिया

सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:शब्दावली
साधु

मा रहेका तीन साधुहरू]]
साधु, संस्कृत शब्द हो जसको सामान्य अर्थ 'सज्जन व्यक्ति' भन्ने हुन्छ। लघुसिद्धान्तकौमुदीमा 'साध्नोति परकार्यमिति साधुः' अर्थात जसले कुनै अर्कों व्यक्तिको कार्य गर्ने गर्दछ, उ साधु हो, भन्ने उल्लेख गरिएको छ। वर्तमान समयमा गेरू वस्त्र धारण गर्नेलाई साधु भन्ने गरिएको छ तर वास्तवमा साधुको मूल उद्देश्य समाजलाई पथप्रदर्शन गर्दै धर्मको बाटोमा हिडेर मोक्ष प्राप्त गर्नु हो। साधु सन्यासी गण साधना, तपस्या गर्दै वेदोक्त ज्ञानलाई संसारमा फैलाएर आफ्नो जीवनलाई त्याग र वैराग्यमा बिताउँदै ईश्वर भक्तिमा विलीन हुने गर्दछ। हिन्दू र जैन धर्ममा धार्मिक सन्यासी, भिक्षु वा कुनैपनि पवित्र व्यक्ति जसले सांसारिक जीवनलाई त्याग गरिसकेको छ उसलाई साधु भन्ने गरिन्छ। साधुहरूलाई कहिलेकाही वैकल्पिक रूपले जोगी, सन्यासी वा वैरागी समेत भन्ने गरिएको छ। शाब्दिक अर्थ अनुसार साधु भनेको त्यो व्यक्ति हो जसले साधनाको अभ्यास वा आध्यात्मिक अनुशासनको पालन गरिरहेको छ। यद्यपि साधुहरूको बढीजसो सङ्ख्या योगी रहेका छन् तर सबै योगी भने साधु होइनन्।

साधु पूर्ण रूपले मोक्ष (मृत्यु र पुनर्जन्मको चक्रबाट मुक्ति), चौथौ र अन्तिम 'आश्रम' (जीवनको चरण), ब्रह्मालाई ध्यान र चिन्तनको माध्यमद्वारा प्राप्त गर्नको लागि समर्पित रहेको छ। साधु प्रायजसो साधारणवस्त्र लगाउने गर्छन्। सांसारिक मोह त्याग गरेर हिन्दू धर्ममा साधुहरूले गेरू रङको कपडा, जैन धर्ममा सेतो वा निवस्त्र रहनु नै तिनीहरूको प्रतीक हो। हिन्दू र जैन धर्ममा एक महिला सन्यासीलाई साध्वी वा केही ग्रन्थहरूमा आर्यिका भन्ने गरिएको छ।
व्युत्पत्ति

मोनियर मोनियर-विलियम्सको अनुसार, 'साधु' शब्द (संस्कृत: साधु) ऋग्वेद र अथर्ववेदमा प्रविष्ट रहेको छ जसको अर्थ 'सीधा, सही, लक्ष्यप्रति अग्रसर' भन्ने हुन्छ। वैदिक साहित्यको ब्राह्मणनिषदमा शाधु शब्द कुनै यस्तो व्यक्तिलाई व्यक्त गर्दछ जो 'सांसारिक मोहमायाबाट टाढा, दयालु, इच्छुक, प्रभावी वा कुशल, शान्तिपूर्ण, सुरक्षित, राम्रो, गुणी, सम्मानजनक र धार्मिक स्वभावको छ। हिन्दू महाकाव्य अनुसार 'सन्त, ऋषि, द्रष्टा, पवित्र पुरुष, गुणी, पवित्र, इमानदार वा सही पुरुषलाई साधु भनिएको छ।
टिप्पणीहरू
सन्दर्भ सामग्रीहरू

श्रेणी:दर्शन
नदी

हिउँ पग्लिएर अर्थात पानीको प्राकृतिक मुहानबाट निस्कने पानीको प्रवाहलाई नदी भनिन्छ। नदीको अन्तिम गन्तव्य विभिन्न अरु नदीनालाहरूसँग मिसिदै समुन्द्रसम्म हुन्छ। नेपालमा साना ठुला गरेर झन्डै ६००० भन्दा बढी नदीनालाहरू छन्। नेपालका अधिकांश नदीहरूको मुहान हिमालय पर्वत नै हो । नेपालका नदीहरूबाट विद्युत उत्पादन गर्न सकिन्छ । जल यातायात, सिँचाइ, खानेपानीको मुख्य स्रोतका रूपमा नेपालका नदीहरूलाई उपयोग गर्न सकिन्छ ।
नेपालका सात प्रदेशहरू मध्ये चार प्रदेशहरूको नाम नेपालका चार प्रमुख नदीहरूको नामबाट नामाकरण गरिएको छ; कोशी, बाग्मती, गण्डकी र कर्णाली ।
यो पनि हेर्नुहोस्

* जलमार्ग


श्रेणी:प्राकृतिक सम्पदा
श्रेणी:पानीका स्रोतहरू
इमेज च्यानल टेलिभिजन

इमेज च्यानल टेलिभिजन नेपालको एक निजी टेलिभिजन च्यानल हो। यसले २०६० असार २९ गतेदेखि नियमित प्रसारण सुरू गरेको हो। यस टेलिभिजनले समाचारका साथ साथै विभिन्न किसिमको मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम प्रसारण गर्दै आएको छ।
२०६० असार २९ बाट औपचारीक प्रसारण सुरु गरेको यस टेलिभिजनको मुख्यालय काठमाडौँको पानीपोखरीमा अवस्थित छ। यस च्यानल इमेज समूहको स्वामित्वमा रहेको छ जो इमेज एफएम नामक एक एफएमको पनि मालिक हो जसको प्रधान कार्यलय काठमाडौँको लाजिम्पाटमा रहेको छ। यसका प्रारम्भिक कार्यक्रम पप सङ्गीत, महिला, चर्चित व्यक्तिहरू र फेसनमा केन्द्रित थियो र यसका कार्यक्रमहरू जस्तै इमेज पप, बटन र ट्रेडर्ड्स, एएम गेस्ट र सृजनाको संसार जस्ता कार्यक्रमहरू दर्शकहरूको बीच धेरै लोकप्रियता प्राप्त गरेको थियो।


इमेज समूहले २०६० असार २९ को इमेज मेट्रो नामक एक समावेशी काठमाडौँको च्यानलको रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको थियो। ५ फेब्रुअरी २००७ मा इमेज च्यानलले आफ्नो प्रसारणलाई उपग्रह मार्फत विश्वव्यापी रूपमा बिस्तार गरेको थियो, जसले गर्दा यो नेपाली भाषाको पहिलो उपग्रह च्यानल बनेको थियो। इमेज च्यानलले ५ मे, २०१३ मा इमेज खबर नामलाई अनलाइन समाचार पोर्टल पनि सुरू गरेको छ।
इमेज च्यानलद्वारा प्रसारित कार्यक्रमहरू

समाचार

*इमेज समाचार
*इमेज सम्बाद
आजको समाचार
सङ्गीत

*एसएमएस एण्ड मोर
*म्युजिक अफ योर च्वाइस
वार्षिक कार्यक्रम

*इमेज म्युजिक अवार्डस्
वास्तविक कार्यक्रम

*मेगा मोडल
काण्ड

* अप्रिल २०१६ मा, प्रहरीले इमेल च्यानलको आधिकारिक फेसबुक पृष्ठ ह्याक गरेको भन्दै बाँकेको नेपालगञ्जबाट एउटा मान्छेलाई हिरासतमा लिएको थियो।
*
सन्दर्भ सामग्री
बाह्य कडीहरू

*
* इमेज खबर
* इमेल समाचार एफएम
* इमेज च्यानलको बारेमा


श्रेणी:नेपाली टेलिभिजन च्यानलहरू
श्रेणी:सञ्चार
आयशा टाकिया

आयशा टाकिया आजमी(जन्म: १० जनवरी, १९८६) एक भारतीय चलचित्र अभिनेत्री हुन जो मुख्यतः हिन्दी चलचित्रहरूमा अभिनय गर्छिन । उनले आफ्नो फिल्मी करियरको सुरुवात टार्जन: द वन्डर कार (२००४)बाट गरिन जसको लागि उनलाई फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पदार्पण पुरस्कारबाट सम्मानित गरियो । चलचित्र डोर (२००६)मा युवा विधवा पात्रको लागि उनलाई धेरै सारहाना गरियो । उनलाई बढी सफलता वान्टेड (२००९)को कारण मिल्यो जो उनको अहिलेसम्मको सर्वाधिक व्यावसायिक दृष्टीबाट सफल चलचित्र हो ।
शुरूआती जीवन

आयशाको जन्म चेम्बुर मुम्बई, महाराष्ट्रमा गुजराती पिता निशित र मुस्लिम आमा फरीदाको परिवारमा भयो। उनले सेंट एंथोनी हाई स्कुलबाट आफ्नो पढाई पुरा गरिन । उनको एक सानि बहिनी छिन जसको नाम निशा हो ।
चलचित्र यात्रा

प्रमुख चलचित्रहरू
नामाङ्कन र पुरस्कार

फिल्मफेयर पुरस्कार

* २००४ - फिल्मफेयर उत्कृष्ट महिला पदार्पण पुरस्कार - टार्जन: द वन्डर कार (२००४ चलचित्र)|टार्जन: द वन्डर कार
सन्दर्भ सामग्रीहरू
बाह्य कडीहरू
यो पनि हेर्नुहोस्

श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन
श्रेणी:भारतीय चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:भारतीय महिला मोडलहरू
श्रेणी:जीवित मानिसहरू
श्रेणी:सन् १९८६ मा जन्म
श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:तेलगु चलचित्र अभिनेत्रीहरू
श्रेणी:फिल्मफेयर पुरस्कार विजेताहरू
श्रेणी:गुजराती मानिसहरू
श्रेणी:मुम्बईका अभिनेत्रीहरू