JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
පූර්ව ලේඛන

සහශ්රයට කළමකරණය හදුන්වාදීමේ දී ගත්කතුවරුන් කිහිපදෙනෙකු විසින්ම නූතන කළමනාකරණයේ සිද්ධාන්තවලට උදව් වන කාර්ය පසුබිම නිර්මාණය කර තිබුණි.

සුන් ට්සු ගේ ‘The Art of War’ (යුධ කලාව)

හමුදා ජෙනරාල්වරයකු වන චීන ජාතික Sun Tzu’s විසින් 6වන ශත වර්ෂයේ දී රචිත ‘The Art of War’ ග්රන්ථය යුධ හමුදාවේ දී ගන්නා උපාය මාර්ග සම්බන්ධයෙන් රචනා කරන ලද්දකි. කළමණාකරුවන්ගේ සංවිධානයේ සහ විරුද්ධවාදීන්ගේ ශක්තීන් සහ දුර්වලතා සදහා ගැනීමට සුදුසු කළමනාකරණ යෝජනා මෙහි ඇතුළත් වේ.

නිකලෝ මැකියාවෙලි ගේ The Prince (කුමාරයා)

පුද්ගලයන් ස්වාර්ථය මගින් අභිප්රේරණය වේ යැයි විශ්වාස කරමින් 1513 දී Niccolo Machiavell විසින් The Prince නැමැති ග්රන්ථය Florence චක්රය භාවිත කරමින් උපදේශකයක් ලෙසින් රචනා කරන ලදී. බලය ආරක්ෂා කරගැනීම සදහා නායකයින් බිය කිරීම සිදු කළ ද වෛර කිරීම නොකළ යුතු බව මැකියාවෙලි වඩාත් සුදුසු යැයි යෝජනා කරන ලදී.

ඇඩම් ස්මිත් ගේ “ජාතීන්ගේ ධනය” (The Wealth of Nations)

ස්කොට්ලන්ත සම්භවයකින් යුත් දාර්ශනිකයකු වූ ඇඩම් ස්මිත් ජාතීන්ගේ ධනය නැමති ග්‍රන්ථය. 1776 දී රචනා කරන ලද්දේ ශ්‍රම ව්යාප්තිය තුළින් සංවිධානයේ කාර්යක්ෂමතාව අරමුණු කරගනිමිනි. ස්මිත් විසින් විග්රහ කරනු ලැබූ ඵලදායීතාව වර්ධනය කරගැනීමට නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය වෙනස් විය යුතු ආකාරය මෙසේය. එක් පුද්ගලයකුට එක් දිනක දී අල්පෙනෙති 200ක් නිෂ්පාදනය කළ හැකි නම් විශේෂකරණයට පත් වුණ පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකු එක් දිනකදී එම නිෂ්පාදනයට සම්බන්ධ වුවහොත් දිනකදී අල්පෙනෙති 48000ක් නිපදවිය හැකි බව ඇඩම් ස්මිත් විසින් විශ්ලේෂණය කර පෙන්වීය.

19 වන ශත වර්ෂය

19 වන ශත වර්ෂයේ පැවති ආර්ථිකයේ රිකිල්ලක් ලෙස දැනට පවතින කළමනාකරණ විනය ආරම්භ වූ බවට තර්කයන් පවතී. ඇඩම් ස්මිත් (1723 – 1790) සහ ජෝන් ස්ටුවර්ට් මිල් (1808 – 1873) වැනි සදාකාලීන ආර්ථික විද්යාඥයන් විසින් සම්පත් උපයෝජනය , නිෂ්පාදනය සහ මූල්‍යමය ගැටළු ආදියට සිද්ධාන්තමය වටපිටාවක් සපයන ලදී. මෙම කාලවකවානුවේදීම එලී විට්නි (1736 – 1819) සහ මැතීව් බෝල්ටන් (1728 – 1809) වැනි ගවේෂකයන් ප්රමිතිකරණය , තත්ව පාලනය , නිෂ්පාදකයාගේ පිරිවැය පාලනය කිරීම අන්තර් භාණ්ඩ හුවමාරුව සහ කාර්ය සැලසුම් කිරීම වැනි තාක්ෂණික නිෂ්පාදනයේ මූලිකාංග සංවර්ධනය කරනු ලැබීය.

1861 පෙර පාලනයට නතුව තිබූ ඇමරිකානු ආර්ථික අංශය , මෙම බොහෝ කළමනාකරණ අංගයන් විද්යාමාන විය. එම පරිසරය පෙන්නුම් කරන මිලියන 4ක ජනතාව මෙය නූතන භාවිතයට ගෙන ඇත. එනම් ලාභ සහගතව සමස්ත නිෂ්පාදනය කළමනාකරණය කිරීමයි.

19 වන ශතවර්ෂයෙන් පසු අන්තවාදී ආර්ථික විද්යාඥයින් වන ඇල්ෆ්‍රඩ් මාර්ෂල්(1842 1924) සහ ලියෝන් වෝල්රස් (183 – 1910) සහ අනෙකුත් විද්‍යාඥයන් විසින් කළමනාකරණයේ සිද්ධාන්තමය යටි හුවමාරු සදහා මොවුන් සංකීර්ණ ස්ථරයක් හදුන්වාදෙනු ලැබීය.

1881 ජෝසප් ව්හාර්ට්න් කළමනාකරණ තුන්වන මට්ටමේ පාඨමාලාවක් සදහා පළමුවන වටයට පිදුම් ලැබීය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Management#Early_writing
කෘත්‍රීම බුද්ධිය

ශූරයෙකුට එරෙහිව ප්‍රථම වරට චෙස් තරඟයක් ජයග්‍රහණය කළ යන්ත්‍රය වන ඩීප් බ්ලූ නම් පරිගණකයයි.]]


කෘතිම බුද්ධිය යනු යන්ත්‍ර හා සම්බන්ධ වු බුද්ධිමත් ක්‍රියාකාරීත්වය මෙන්ම එවන් ක්‍රියාකාරීත්වයක් ඇති කිරීම සදහා ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යා‍ක්ෂේත්‍රය හැදින්වීමට ද යෙදෙන පදයකි.

කෘතිම බුද්ධිය හා සම්බන්ධ වන ප්‍රමුඛ පෙලේ ග්‍රන්ථයන් කෘතිම බුද්ධිය යනු බුද්ධිමත් නියෝජිතයින් සම්බන්ධ අධ්‍යයනයන් සහ නිර්මාණයන් සිදු කිරීම ලෙස අර්ථ දැක්වෙයි. මෙහිදී බුද්ධිමත් නියෝජිතයෙකු ලෙස හැදින්වෙනුයේ තම පරිසරය අවබෝධ කර ගනිමින් සාර්ථකත්වය උපරිම වන පරිදි ක්‍රියාකාරීත්වයන් දැක්වීමෙහි සමත්කමක් ඇති පද්ධතීන් වෙයි. කෘතිම බුද්ධිය වෙත ලඟාවීම යනු බුද්ධිමත් බවෙහි මූලික හරය තුළ ක්‍රියාකරණ අමූර්ත බුද්ධිමත් නියෝජිතයන් නිර්මාණය කිරීම ලෙස හැදින්විය හැක. කෘතිම බුද්ධිය හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි වදනෙහි නිර්මාතෘ ජෝන් මැකාති එය අර්ථ දක්වනුයේ බුද්ධිමත් යන්ත්‍ර නිර්මාණය කිරීමේ විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු ක්‍රියාවලිය ලෙස හැදින්වීය. ජෝන් මැකාති විසින් මෙම පදය හදුන්වාදෙන ලද්දේ 1956 වසරේදි වේ.

පර්යේෂකයන් යන්ත්‍ර වලට ලබාදීමට උත්සාහ කරන ගුණාංග අතරට හේතු දැක්වීම, දැනුම, සැලසුම් සකස් කිරීම, ඉගැනීම, සන්නිවේදනය, චින්තන විධික්‍රම සහ චලනය වීමේ හැකියාව සහ වස්තූන් හැසිරවීමේ හැකියාව යනාදිය වෙයි. සාමාන්‍ය මට්ටමේ බුද්ධිමත් භාවයක් යන්ත්‍ර වලට ලබාදීමට මෙතෙක් නොහැකිව ඇත. මෙවැනි ප්‍රබල මට්ටමේ කෘතිම බුද්ධියක් නිර්මාණය කිරීම කෘතිම බුද්ධිය හා සම්බන්ධ පර්යේෂණයන්ගේ දිගු කාලීන අරමුණ වෙයි.

කෘතීම බුද්ධි පර්යේෂණ සදහා බොහෝ ක්ෂේත්‍රයන්ට අයත් දැනුම සහ උපාංග භාවිතා වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයන් අතරට පරිගණක විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, දර්ශනවාදය, ස්නායු විද්‍යාව, සංජනනීය විද්‍යාව, වාග් විද්‍යාව, සාරාර්ථ විද්‍යාව, සංකාර්යය පර්යේෂණ වේදය, ආර්ථික විද්‍යාව, පාලක වාදය, සම්භාවිතාව, ප්‍රශස්තිකරණය සහ තර්කනය ආදිය අයත් වෙයි. කෘතිම බුද්ධි පර්යේෂණ රොබෝවරු, පාලක පද්ධතීන්, කාල සටහන් සකස්කිරීම්, දත්ත කැණීම, මනා සංවිධානය, කටහඬ හදුනාගැනීම සහ මුහුණු හදුනාගැනීම ආදි විවිධ ක්ෂේත්‍ර හා සම්බන්ධ වෙයි. මෙම ක්ෂේත්‍ර සදහා විවිධ නම් යෝජනා වී ඇති අතර ඒවා අතරට පරිගණක කරණ බුද්ධිය, සංස්ලේශී බුද්ධිය,බුද්ධිමත් පද්ධතීන් හෝ පරිගණකමය සහේතුකතාව යනාදිය අයත් වෙයි.
අමතර අවධානයට

* ක්වොන්ටම් පරිගණනය
* AI effect
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
සවිස්තරාත්මක සටහන්
මූලාශ්‍ර
භාහිර සබැඳි

*
*
* Artificial Intelligence. BBC Radio 4 discussion with John Agar, Alison Adam & Igor Aleksander (In Our Time, 8 December 2005).
* Theranostics and AI—The Next Advance in Cancer Precision Medicine.
ක්‍රීඩා පරිගණක

මෙවැනි පරිගණක වල සාමාන්‍යයෙන් නියෝන් වර්ණයෙන් යුතු ආවරණයක් සහ ප්ලාස්ටික් වලින් නිර්මාණය කළ පැති ආවරණ පවතියි.
සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක වල හැකියාව ඉක්ම වු විභේදන මට්ටමකින් යුතුව පරිගණක ක්‍රිඩා වැඩ සටහන් භාවිත කිරීම සදහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද පෞද්ගලික පරිගණක පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණක ලෙස හැදින්වෙයි. මෙවායේ මිල අධික ආවරණ, අධික්‍රියාකාරී උපාංග ආදිය අන්තර්ගත වන අතර ඇතැම් විට ද්‍රව සිසිලන පද්ධති ද මෙයායේ භාවිතා වේ. එසේම බොහෝ විට මෙවා මයික්‍රෝසොෆ්ට් වින්ඩෝස් (Microsoft Windows) පවුලට අයත් මෙහෙයුම් පද්ධති ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වෙයි.

පෞද්ගලික පරිගණක ක්‍රිඩා සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක මත ද ක්‍රියා කරන නමුත් සත්‍ය පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණකයක් යනු ත්‍රිමාන රූප නිර්මාණ සැකසුම්, භෞතික විද්‍යාත්මක අනුරූ නිර්මාණය, ඒකීය පික්සල් වර්ණක තාක්ෂණය, ගතික ජ්‍යාමිතික විදැහුම් කරණය සහ වැඩිදියුණු කළ ශබ්ද සැකසුමු සහ විශේෂ ප්‍රයෝග ආදිය සදහා අවශ්‍ය වන විධාන සැකසිය හැකි අයුරින් විශේෂයෙන් සකස් කළ පරිගණකයක් වේ. තව ද මේවායේ USB උපාංග, හෙඩ්ෆෝන් සහ Fire wire ආදිය සදහා සම්බන්ධක ස්ථාන ආදිය අඩංගු වේ. සාමාන්‍ය පෞද්ගලික පරිගණක මෙන්ම පරිගණක ක්‍රිඩා - පරිගණක ද සම්පුර්ණ ඒකක වශයෙන් මිලට ගත හැකි නමුත් බොහෝ විට ඒවා භාවිත කරන්නන් විසින් ඒවා අන්තර් ජාලය ඔස්සේ ක්‍රිඩා කිරීම සදහා හෝ එසේ නොමැතිව තනිව ක්‍රිඩා කිරීම සදහා නිර්මාණය කර ගනු ලැබෙයි. පරිගණක ක්‍රිඩා සදහා භාවිතා වන මෙම පරිගණක තම ප්‍රතිවාදියාගේ පරිගණකය පරයමින් තමාට වාසි සහගත වන අයුරින් වේගවත්ව ක්‍රියාකරනු පිණිස විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරගනු ලබන පරිගණක වෙයි. මෙමගින් අන්තර් ජාලය ඔස්සේ පැවැත්වෙන තරඟ ජයග්‍රහණය කිරීම අරමුණු කරගැනෙයි.එසේම ඇතැම් විට මෙවැනි අධි ක්‍රියාකාරී පරිගණක නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණ නව පරිගණක ක්‍රිඩාවක් මගින් ලබාගත හැකි උපරිම වින්දනය ලබාගැනීම වුවද විය හැක.

පරිගණක ක්‍රිඩා සදහා විශේෂයෙන් නිර්මාණය කළ පරිගණක යන්ත්‍ර ප්‍රචලිත වීම 90 දශකයේ id Software ආයතනය මගින් නිර්මාණය කළ Doom ආදි පරිගණක ක්‍රිඩා වෙළද පොළට පැමිණීමත් සමග ආරම්භ විය. මෙම Doom පරිගණක ක්‍රිඩාව මයික්‍රොසොෆ්ට් DOS මෙහෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වු පරිගණක සදහා නිර්මාණය කරන ලද්දකි. මෙම ක්‍රිඩාවන් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී සාමාන්‍ය වාණිජ පරිගණක සහ පෞද්ගලික පරිගණක දෘඩාංග ඒවායේ උපරිම මට්ටමින් ක්‍රියාත්මක වීම අවශ්‍ය විය. මේත් සමගම පරිගණක ක්‍රිඩාවන්ට ඇලුම් කළ පිරිස් Doom පරිගණක ක්‍රිඩාව සදහා උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වය ලබාදෙන දෘඩාංග වලින් යුත් පරිගණක නිර්මාණය කිරීම ආරම්භ කළහ. (මෙම ක්‍රිඩාව සදහා ක්‍රියාකාරීත්වය තත්ත්පරයට රූප රාමු මගින් මනින ලදී) ඒ අනුව පරිගණක ක්‍රීඩා - පරිගණක වල සම්බවය තරඟකාරී ක්‍රියාකාරීත්වයක් සදහා වැඩි දියුණු කළ එදිනෙදා‍ජීවිතය හා බැදුණු උපාංගයක් ලෙස සිදු විය.
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
අනෙකුත් ආදාන උපාංග

වදන් ආදාන උපකරණ

යතුරු පුවරුව - බොත්තම් (යතුරු ලෙස හදුන්වන) තද කිරීමේ වදන් හා අක්ෂර (character) ඇතුල් කළ හැකි යතුරු ලියනයට සමාන ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපකරණයකි. වඩාත් ප්‍රචලිත ඉංග්‍රීසි යතුරු සැකසුම වන්නේ ක්විවර්ටි (QWERTY) සැකසුමයි. ඊට අමතරව AZERTY සැකසුමද භාවිතා කරයි.
යොමු කාරක උපකරණ

*මූසිකය - එහි උපකාරක මතුපිටට සාපේක්ෂව ද්විමාන චලිතය අනාවරණය කර ගන්නා යොමුකාරක උපකරණයකි. මූසික වයර් සහිත PS/2, USB වගේම වයර් රහිත මූසික ද පවති. ඊට අමතරව පරිඝනක ක්‍රීඩා සඳහාම බොත්තම් ප්‍රමාණය වැඩි වේගවත් මූසික ද පවති.

*ට්‍රැක් බෝල් - අක්ෂ 2ක් වටා චලිතය අනාවරණය කර ගත හැකි කෙවෙනියක් තුළ බහා ඇති කොටස් බාහිරව විවෘත බෝලයකින් සමන්විත උපකරණයකි.

*X බොක්ස් 360 පාලකය - X බොක්ස් 360 සඳහා යොදාගන්නා පාලකයකි. ස්විච් බ්ලේඩ් (Switchblade (tm)) යෙදුම භාවිතා කරමින් දකුණු හෝ වම් තම්බ්ස්ටික් (thumbstick) සදහා අමතර යොමු කාරක උපකරණයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක.
ක්‍රීඩා උපකරණ

*නියාමක යටිය (Joy stick) - එක් අන්තයක් වටා විවර්තනය කර ඇත. අතෙහි දරණ යෂ්ටියකින් සමන්විත ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාණ කෝණ අනාවරණය කර ගන්නා සාමාන්‍ය පාලන උපකරණයකි.

*ක්‍රීඩා පෑඩය (game pad) - මෙය අතෙහි දරණ සාමාන්‍ය ක්‍රීඩා පාලකයක් වන අතර ආදානය සැපයීමේ දී ඇඟිලි (විශේෂයෙන් මහපට ඇඟිලි) මත පදනම් වී ක්‍රියා කරයි.

*ක්‍රීඩා පාලක - විශේෂිත වූ ක්‍රීඩා අවශ්‍යතා සඳහා ඇති විශේෂිත වර්ගයේ පාලක
අනුරූ , වීඩියෝ ආදාන උපකරණ

*අනුරූ ස්කෑනරය - අනුරූ , මුද්‍රිත වදන්, අතින් ලියන ලද දේ හෝ වස්තු විශ්ලේෂණයෙන් ආදානය සපයන උපකරණයකි.

*වෙබ් කැම් -විභේදනය (resolution) අඩු වීඩියෝ කැමරාවක් වන මෙය අන්තර්ජාලය හරහා පහසුවෙන් හුවමාරු කළ හැකි වීඩියෝ ආදාන සපයයි.
ශ්‍රව්‍ය ආදාන උපකරණ

*මයික්‍රොෆෝනය - ශබ්දය විද්‍යුත් සංඥාවක් බවට හරවා ආදානය සපයන ධ්වනි සංවේදකය.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Overclocking#Considerations
ඔස්ලෝ ගිවිසුමේ සාම යෝජනා

ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය
1993 දී ඉට්ෂැක් රබින් (Yishak Rabin) ගේ මුගිකත්වයෙන් ඊශ්‍රායල් නිළධාරින් ද යසර් අර්ෆත් ගේ මුලිකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පලස්තීන විමුක්ති ව්‍යාපාරයේ නායකයන් එක්ව ගැටළුවට සාමකාමී විසදුමක් ලෙස ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය තුළින් සෙවීමට උත්සහ කළහ. මෙම සාම ක්‍රියාවලියේ තීරණාත්මක සංසිද්ස්ථාන‍යක් වුයේ ඊශ්‍රායලය නම් රාජ්‍යයක් පවතින බවට පිළීගැනීම සදහා යසර් අර්ෆත් විසින් නිකුත් කෙරැණු ලිපියයි. 1993 දී ඔස්ලෝ සම්මුතිය පිළියෙල කිරිම අවසන් කළ අතර අනාගත ඊශ්‍රායල - පලස්තීන සබදතා සදහා කටයුතු සැලැස්වීම මෙහි අරමුණ විය.

ඔස්ලෝ ගිවිසුමේ දුෂ්කරම ගැටළුව වුයේ සාමය වෙනුවෙන් ඊශ්‍රායලය විසින් අනුක්‍රමයෙන් පලස්තීන භුමිය පලස්තීනුවන් වෙත භාර දීමයි. ඔස්ලෝ සම්මුතිය ආරම්භයේ දී ක්‍රියාකාරිත්වය ඉතා හොදින් හා වර්ධනීය ආකාරයෙන් සිදු වුවත් එම ක්‍රියාවලිය ඉට්ෂැක් රබින් ගෙ ඝාතනයත් සමගම කණපිට හැරැණි. සම්මුතිය ක්‍රියාකාරි වීම අර්ෆත් හා එහුඩ් බරැක් (Ehud Barak) අතර සම්මුතියකට එළඹිමට නොහැකි වීමෙන් ඇණ හිටින ලදී. අරාබි - ඊශ්‍රායල කටයුතු පිළිබද ජනාධිපති ක්ලින්ටන් විසින් පත් කළ විශේෂ නියෝජිත රොබර්ට් මැලේ විසින් සඵල කරන ලද්දේ අර්ෆත් වෙත බරැක් විසින් කිසිදු නිල ලිඛිත ඇරයුමක් කර නොමැති බවයි. ඒත් සමගම සළකා බැලු විවිධ යෝජනා පිලිබද විවිධ මත පලවී තිබුණි. කෙසේ වෙතත් සම්මුතිය සදහා වන ප්‍රධාන බාධකය ලෙස පෙනී යන්නේ ජේරැසලමේ තත්වය පිළිබද නොඑකගතාවයන්ය.
ප්ර්ධාන ගැටළු

දෙපාර්ශවය අතර සාකජ්ජාමය මාර්ගයෙන් විසදුමක් කරා ඒම මුලික කොට ගෙන විවිධ යෝජනා ඉදිරිපත් විය. ඔස්ලෝ සම්මුති 1993 දී කෙටුම්පත් කලාට පසුව ඊශ්රා යල රජය හා පලස්තීන ජාතික අධිකාරිය (PNA)විසින් රාජ්යි දෙකක විසදුමක් සදහා නිල වශයෙන් කැප විය. ප්රයධාන හෝ අවසන් තත්වය පිළිබද යැටළු හයක් සදහා විසදුම් සොයා ගත යුතුව ඇත.

ජෙරැසලය
ජෙරැසලමේ මායිම පිළිබදව වන ගැටළුව නිතර විවාදයට තුබු දෙන අතර රටවල් 02කට මෙම ප්රිදේශයේ අයිතිය උරැම කියි පායි. ඒබ්රරහම් ය ආගම් වන යුදෙව් ආගම, ක්රිරස්තියානි ධර්මය, හා ඉස්ලාම් ආගම, එම ආගම් වල ඓතිහිසික ඉගැන්වීම වල දී ජෙරැසලම පිළිබද සුවිශේෂි කඩ ඉමක් ලබා දී ඇත. ඊශ්රාිලය අනුව නගරය දෙකඩ නොකිරිමත් එය ඊශ්රාෙලයේ දේශපාලන පාලනයටයටත්ව තිබිය යුතු බවත් විශ්වාස කරයි. පලස්තීනය ප්රඊකාශ කරන්නේ 1967 ජුනි වලට ප්රතථම ඊශ්රාේයලය සතු නොවු ජෙරැසලමේ ප්රමදේශ පලස්තිනුවන් වෙත ලබා දිය යුතු බවයි. 2005 වනවිට, ජේරැසලමේ ජනගහනය 719,000 වැඩිහිටියන් විය; ඉන් 465,000 ක් යුදෙව්වන් විය. (බොහෝ පිරිස බටහිර ජේරැසලමේ පදිංචිව සිටි) ; 232,000 ප්ර්මාණයක් මුස්ලිම්වරැන්ය (නැගෙන ජේරැසලම තුළ වැඩි ප්රටමාණයක් ජිවත් වේ.)

ඊශ්රාියලය විසින් ක්නෙසට් මා ශ්රේ ෂ්ඨාධිකරණය බ‍ටහිර ජෙරැසලමේ ˝නව නගරය මධ්ය.යේ පිහිටා ඇත˝ඒවා ඊශ්රාිලය බිහිවු 1948 සිට ස්ථාපනය වී පැවතුනි. දින හයේ යුද්ධයේන පසුව ජෝර්දානය පාලනය කළ නැගෙනහිර ජේරැසලම තම යටතට ගත් ඊශ්රායයලය නිල වශයෙන් එය ඊශ්රාෙයලයට ඇදා ගන්නා ලදී. ඊශ්රා යලය විසින් ˝ නව නිතියක් පනවමින් ප්රතකාශ කලේ සම්පුර්ණ වු හා එක්සත් වු ජෙරැසලම ඊර්ශා යලයේ අගනුවරයි˝.
ඊශ්රාබයල විසදුම්

දින හයේ යුද්ධයෙන් පසු, අවුරැද්දේ දී හා විශේෂයෙන් සාම ක්‍රියාවලිය පැවතෙමින් තිබු 1990 ගණන් වල දී ඊශ්‍රායලය විසින් 1929 හා 1948 දි විනාශ කළ ජනාවාස නැවත ප්‍රතිස්ථාපනය හා බටහිර ඉවුරේ නව පදිංචි කිරිම් විශාල ප්රයමාණයක් ද සිදු කළහ. මෙම ජනාවාස අද වන විට 350,000 ක පිරිසක් වාසය කරන වාස භුම් බවට පත්ව ඇත. බොහෝ ජනාවාස බටහිර ඉවුරේ බටහිර කොටසේ වන අතර අනෙක් ඒවා පලස්තීනුවන්ගේ භුමි වල ස්ථාපනය කරන ලද්දේ පලස්තීන නගර ගැන නොතකමින්ය. මෙම පදිංචි කිරිම් ගැටුම්කාරි තත්වයන්ට සෑහෙන බලපෑමක් සිදු කලේය.

සමහර පලස්තීනුවන්ගේ දැඩි ඉල්ලීම වුයේ, පලස්තීනය තුළ ආරම්භවන යුදෙව් ජනාවාස ඉවත් කර ගන්නා ලෙසයි. මේ අතරට අතීත ජනාවාස (හේබ්රෝුන්) 1948 විනාශ වු හා නැවත පදිංචි කිරිම් අතරතුර ජනාවාස (Gush Etzion) 1967 සිට ක්රිහයාත්මක වන ජනාවාස පිහිටුවීම් ඇතුළත් වේ. ඉපැරණි ජෙරැසලම් ඊශ්රාසයල ජාතිකයන් පිළිබද පලස්තීන ස්ථාවරය අපැහැදිලිය.

බටහිර ඉවුරේ ඊශ්රාජයල පදිංචි වීම් හා ගාසා තීරය ගැටුමට සාමකාමී විසදුමක් ලබා දීමේ දී කිබෙන ප්රිධාන බාධක බව ජ්යාපතන්තර මාධය හා ජ්යාටතන්තර දේශපාලන සංගම් විසින් ද පෙන්වා දී තිබේ. (මේ අතරට ඇ.එ.ජ, බ්රි්තාන්යාය, යුරෝපා හවුල ) මෙම පදිංචි කිරිම් ජ්යාාතන්තර නිතියට අනුව නිත්යානනුකුල නොවන අතර ඊට අමතරව ජ්යාබතන්තර යුක්ති අධිකරණය, ජ්යා්තන්තර මෙන්ම ඊශ්රාපයල මානව අයිතිවාසිකම් සංවිධානද මෙහි අනීතික බව සපථ කොට ඇත. කෙසේ වෙතත් ඊශ්රායයලය මෙය පිළිබදව තර්ක කරයි. සමහර විද්වතුන් හ ාප්ර කාශකයන් මීට විරැද්ධත්වය පළකරන්නේ හෙවත් මෙම අනිතික යැයි නොසලකන්නේ ඓතිහාසික කරැණු ද මුලික කරගෙනයි. එහෙත් එමගින් ජ්යානතන්තර හෝ මානව අයිතිවාසිකම් සංවිධාන වල ස්ථාවරය වෙනසකට ලක් වී නොමැත.

2006 වන විටබටහිර ඉවුර හා නැගෙනහිර ජෙරැසලමේ ඊශ්රා යල් ජාතිකයන් 267,163 ක් ජිවත් විය. ජනාවාස පිහිටු වීම හා ඒවායේ වර්ධනය විවිධ යෝජනා තුළීන් එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය මගින් ජිනිවා සම්මුති උල්ලංඝණයක් එමගින් වන බව සදහන් කරමින්ය. යුරෝපා සංගමය මෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ මණ්ඩලය මෙම ඊශ්රාුයලය ජනාවාස නිතියට පටහැණි බවට ප්රමකාශ කරන ලදී. යෝජනාව ඉදිරිපත් කරන පුද්ගලයන් තම යෝජනා සාධාරණ බවට හතරවන ජිනිවා සම්මුතියේ දෙවන හා හතලිස් නම වන වගන්ති සහ එක්සත් ජාතින්ගේ 242 වන ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව ගෙන හැර පාමින් තර්ක කරති. ප්රාතයෝගික මට්ටමේදී පලස්තීනුවන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ඇතැම් තර්ක වනුනේ පලස්තීන නගර සදහා අවශය වන සම්පත් භෝග වගාවට සුදුසු ඉඩම්, ජලය හා වෙනත් සම්පත් ජනාවාස හේතුවෙන් තමන්ට නොලැබී යන බවත් මෙම පදිංචි කිරිම් නිසා පලස්තීනුවන්ට නිදහසේ මාර්ගවල ගම්නකිරිමමේ හැකියාව සීමා කරන බවත් ඔව්න විසින් ඉන් ආරක්ෂක ගැටළු ඇති වන බවටත් ඔවුන් විසින් නගන ප්රා යෝගික තර්ක අතර වේ.

2005 දි ඊශ්රාගයල අගමැති වු ඒරියල් ෂැරොන් විසින් ඒකපාර්ශවීය ඉවත්ව යැමේ සැලැස්ම ක්රිලයාත්මක කරන ලදී. එහිදි සියළුම යුදෙව් ජනාවාස ගාසා තීරයෙන් ඉවත් කිරිමටත් සියළු නිවාස ගොබනැගිලි විනාශ කර දැමීමටත් නියෝග කරන ලදී.

විවිධ මැදිහත් කරැව්න හා විවිධ යෝජනා කල එකගතාවන් විසින් ඊශ්රා යල විසින් බටහිර ඉවුරේ සමහර ජනාවාස ඉවත් නොකිරිම පිලිබද යම් පමණක් විවෘත භාවයක් දැක්වීය. මෙම විවෘත භාවය යම් යම් සළකා බැලීම් කිහිපයක් මත පදනම්ව පැවතුනි. උදාහරණයක් වශයෙන් .............................
සදාම් හුසේන්

සදාම් හුසේන් අත්තඩංගුවට
2003 නොවැම්බර් 13 වන දින ˝ Red Down˝ (රෙඩ් ඩෝන්) මෙහෙයුමෙන් පසුව ටික්රිට් වලලට ආසන්න ගොවි පොලකදී සදාම් හුසේන් අත්තඩංගුවට පත් විය. මෙම මෙහෙයුම ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ එක්සත් ජනපද 4වන පාබල හමුදා කණ්ඩායම හා විශේෂ බලකාය - 121 ඒකාබද්ධවයි.
ඔහුව සොයා ගනුලැබුවේ යංතම් අටවන ලද කාමර 02කක නිවසක් යට තනා තිබු කුහරයක සිටයි. ඔහුව අත්තඩංගුවට ගන්නා විට සදාම් හා ඇ.එ. ජ හමුද ාඅතර චතුරස්‍රයක් හා පලසක් විය. මේජර් ජනරාල් රේමන්ඩ් ඔඩියර්නෝ ප්‍රකාශ කලේ ˝ ඔහු මීයෙකු මෙන් හසුවු බවයි˝ ඔහු සිටි ස්තානය පිලිබද තොරතුරැ සැපයුවේ ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගෙන් හා ආරක්ෂකයන්ගෙන්ය.

සදාම් හුසේන් අත්තඩංගුවට ගැනීමේදී සන්නද්ධ ප්‍රහාර වල අඩු වීමත් සමහර සමහර ප්‍රද්ගලයින් සැළකුවේ සන්නස්ධ ප්‍රහාර වලට එරෙහි යුද්ධයේ දී බහුජාතික බලවේගයක් ක්‍රියාත්මක වු බවයි. අන්තර්රජය විසින් නව ඉරාක ආරක්ෂක හමුදාවන් සදහා පුහුණුව ලබා දිම සිදු කෙරැනේ තම රට ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් වන අතර ඇ.එ.ජ විසින් ඉරාකයේ අනාගත තෙල් ආදායමට හිලව් වන සේ බිලියන 20 ක නැවත ලොඩනැගීම සදහා ලබා දිමට එකග විය. තෙල් ආදායම නැවත පාසල් ගොඩනැගිමටත් විද්්‍යුත් හා තෙල් පිරිපහදු කිරිම කටයුතු වලට යොදා ගැනීමටත් තීරණය විය.

සදාම් හුසෙන් අත්තඩංගුවට පත් වීමට ටික වේලාවකට පසුව ව සභාග තාවකාලික අධිකාරියෙන් පිටත බලවේග විසින් ඉරාක තාවකාලික රජයක් පිහිටවනු ලෙසට බල කරන ලදී. මේ අතරින් වඩා බලවත් වන්නේ ෂියා නිකායට අයත් අයතුලලා අල් - අල්සිස්ථානිය.


ප්‍රවර්ගය:1937 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2006 මරණ
වෙනත් ගැටළු

වෙනත් ගැටළු
අත්පත් කර ගත් ප්‍රදේශ වල තත්වය
අත්පත් කර ගත් පලස්තීන භුමියන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් බටහිර ඉවුර හා ගාසා තීරය පදන්ම කරගෙන යොදා ගන්නා යෙදුමකි. මෙම ප්‍රදේශය 1967 දින හයේ යුද්ධයේ දී ඊශ්‍රායලය විසින් ඊජිප්තුවෙන් හා ජෝර්දානයෙන් අත්පත් කර ගන්නා ලද්දකි. ඊශ්‍රායල රජය විසින් යොදා ගන්නා යෙදුම වන්නේ . මතබේදාත්මක භුමි ප්‍රදේශ ˝ වන අතර එම යෙදුම භාවිතයට‍ හේතුවක් වන්නේ එම ප්‍රදේශ පිළිබද පැහැදිලි අයිතියක් කීමට හැකි රාජ්‍යයක් නොවීමයි. එමෙන්ම ඊශ්‍රායලය 1967 දී මෙම ප්‍රදේශය තම බලයට යටත් කර ගන්නා විට ක්‍රියාකාරි තානාපති සේවාවක්ද එහි ක්‍රියාත්මක වුයේ නැත. සමහර ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් විසින් පුරතීතයේ සිට පැවත එන ඓතිහාසික නම් වන ජුඩියා හා සමේරියා ( Judia and Samaria) යන නම් වලින් මෙම ප්‍රදේශ ආමන්ත්‍රණය කරති.

1980 දි ඊශ්‍රායලය විසින් සම්පුර්ණයෙන්ම නැගෙනහිර ජෙරැසලම අල්ලා ගන්නා ලදී. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන හා එම අවුරැද්දේ අගෝස්තු 20 වැනිදා මෙම ඈදා ගැනීම අනුමත කිරිම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ඊශ්‍රායලය කිසිවිටෙක බටහිර ඉවුර‍ හෝ ගාසා තීරය ඈදා ගනු ලැබුවේ නැත. එමෙන්ම එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය ඉල්ලීම් කරනු ලැබුවේද ˝ සියළුම සතුරැ ඉල්ලීම් හා ප්‍රචණ්ඩත්වයන් අවසන් තර ස්වාධිපත්‍යය භෞමික අඛණ්ඩතාවය හා මෙම ප්‍රදේශය තුළ සැළකිය යුතු සියළු රටවල් ‍දෙශපාලන නිදහසට ගරැ කිරිම සහ තර්ජන හෝ බලහත්කාර ක්‍රියාවන්ගෙන් මිදුණු ආරක්ෂාකාරි හා පිළීගනු ලැබු දේශ සිමා තුළ සාමයෙන් ජිවත් වීමේ හැනියාව ට ගරැ කල යුතු වේ. එමෙන්ම ඊශ්‍රායල හමුදාව මෑත කාලිනව ගැටුම් වලින් තම බලය ට නතු කර ගත් භූමි ප්‍රදේශ වලින් ඉවත් කර ගත යුතු වේ. අවසානයේ ඉදිරිපත් කළ වාක්‍යයේ තේරැම හා අභිලාෂය විවාදාත්මකය.
ඊශ්‍රායලයේ ස්තාවරය වී තිබුනේ බටහිර ඉවුරේ බහුතර අරාබි ජාතිකය්න වෙසෙන ප්‍රදේශ ( විශාල යුදෙව් ජනාවාස හැරෙන්නට ) සහ සම්පුර්ණයෙන්ම ගාසා තීරය නිදහස් පලස්තීන රාජ්‍යයකට එක් විය යුතු බවයි. කෙසේ වෙතත් මෙම රාජ්‍යයේ නිශ්චිත දේශ සිමා මොනවද යන්න ගැටළු සහගතයි.


වර්ෂ 2000 දී උදාහරණයක වශයෙන් ඒහුඩ් බරාක් විසින් යසර් අර්පත් වෙත සම්පුර්ණ ගාසා තීරය හා 92% ක් වන බටහිර ඉවුර ඇතුළත් ස්වාධීන පලස්තිනයක් නිර්මාණයට කැමැත්ත පළ කරන ලදී. ආරක්ෂක සීමා කිරිම් හේතුවෙන් බරාක් විසින් පුළුල් නැවත සිය රට පැමිණිමට දැක්වු වි‍රෝධතාවයන් නිසා අර්ෆත් විසින් මෙම යෝජනාව පුතික්ෂේප කරන ලදි.

සමර පලස්තීනුවන් පුකාශ කරන්නේ මේවා සියළු බටහිර ඉවුර ගාසා තිරය හා නැගෙනහිර ජෙරැසලම අදාල බවයි. ඊශ්‍රායලය බවස්නනේ විවිධ ආරක්ෂක හේතුන් නිසා මෙම සියළු ප්‍රදේශ ඇදැගැනීම නොකරන බවටත් එමෙන්ම එම කාලවකවානුවේදී පිලිගත හැකි කානාපති සම්මුතිය ක් නොමැතී වීම හේතු කොට ගෙන මෙම ප්‍රදේශ වල අයිතිය හා දේශ සිමා සංවාදයට විවෘත වන බවයි. පලස්තිනය පවසනිනේ මෙම කොන්දේසිය සීමා කිරිම ඔවුන්ගේ අයිතිය බරපතලව කඩ කරනු ලබන බවයි. සාකජ්ජා ක්‍රියාමාර්ග වලදී ඔවුන් පවසන්නේ මෙම භුම් ප්‍රදේශ වල දේශ සිමා අඩු කිරිමට උත්සහ කිරිමට කටයුතු කිරිම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන අභිලාෂයන්ට එරෙහිව සිදුවන සතුරැ ක1ියාවක්බවයි. ඊශ්‍රායලය මෙම භුමිය පිළිබදව වාද විවාද පැවැත්විය යුතු බවත් අවසානයේ දී අවසන් දේශ සීමා පිලිබද එකගත්වයට පත් විය යුතු බවයි.

හමාස් වැනි අනෙක් පලස්තීන කණ්ඩායම් අවධාරණයකරනු ලබන්නේ පලස්තීනය විසින් බටහිර ඉවුර ගාසා තීරයය හා නැගෙනහිර ජේරැසලම පමණක් පාලනය කිරිම නොකළ යුතු බවත් සියළු සැබැ ඊශ්‍රායල භුමිය ද ඊට අදාල විය යුතු බවත්ය. මෙම හේතුව මත හමාස් සංවිධානය සාම ක්‍රියාවලිය දකින්නේ ˝ආගමිකව අකැප හා දේශපාලනිකව ලගා කර ගත නොහැකි දෙයක් ලෙසයි.˝
මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය

මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු මෘදුකාංග සඳහා ක්‍රමානුකූල, ශික්ෂණාත්මක සහ ළඟා කරගත හැකි වර්ධනයක් සහිත යෙදුමක් අන්තර්ගත කිරීම සහ මෘදුකාංග මෙහෙය වීම හා නඩත්තු වේ. මෙය තාක්ෂණ ශිල්පයෙන් සහ ක්‍රියා පටිපාටියකින් වට කර ඇති අතරම විශ්වාසනීයත්වය සහ නඩත්තු කළ හැකි බව වර්ධනය සඳහා ඉහත කී ආකාරයේ ක්‍රියා පිළිවෙතක් අනුගමනය කර ඇත. මෙම වැයම අවශ්‍ය වන්නේ කේත මිලියන ගණනකින් යුක්ත ශක්තිමත් සංකීර්ණත්වයක් ඇති කිරීමටය.
මෙම මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය යන වදන “නේටෝ මෘදුකාංග ඉංජිනේරු සම්මන්ත්‍රණය පැවැත් වූ 1968 වසර දී වන අතර F.L. බවර් මහතා ඊට මුල් විය. මෘදුකාංග ඉංජිනේරුකරණයේ වැදගත් සාධකයක් වන ශික්ෂණයක් සහිත වීම යන්න මුදුන්පත් කර ගැනීමට දැනුම් උපකාරක සහ මෘදුකාංග අවශ්‍යතාවක්, මෘදුකාංග සැලසුම්, මෘදුකාංග ගොඩනැඟුම්, මෘදුකාංග පරීක්ෂණ සහ මෘදුකාංග නඩත්තුව ආදී කාර්යයන් ඉටු කරගත යුතුය. තවද මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු පරිගණක විද්‍යාව, පරිගණක ඉංජිනේරු ශිල්පය, කළමණාකරණය, ගතිකය, ව්‍යාපෘති කළමණාකරණය, තත්ත්ව කළමණාකරණය, මෘදුකාංග ශ්‍රම ක්ෂමතා විද්‍යාව සහ පද්ධති ඉංජිනේරුකරණය යනාදී විෂය ක්ෂේත්‍රයන්හි ශික්ෂණයයි.
2004 දී එක්සත් ජනපද ශ්‍රමික සංඛ්‍යාතය පිළිබඳ බියුරෝව ගණනය කළ ආකාරයට එක්සත් ජනපදය තුළ පරිගණක ඉංජිනේරු ශිල්පීන් 760,840ක් රැකියාවල නිරත වේ. එසේම එම කාලය තුළ මිලියන 1.4 ක් වන ආධුනික ශිල්පීන් ද මෙම ක්ෂේත්‍රය ආශ්‍රිත රැකියාවල නිරත බව ද විය. මෙය අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රය තුළ පවතින නැවුම් බව හේතුවෙන් විධිමත් අධ්‍යාපනය තුළ ද පරිගණක මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය පරිගණක විෂය ධාරාව තුළ ඉගැන්වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් පරිගණක විද්‍යා උපාධියකින් යුක්ත වේ.

මෘදුකාංග ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු මෘදුකාංග යෙදුම් සැලසුම් කිරීම, සංවර්ධනය කිරීම, පරීක්ෂා කිරීම සහ නඩත්තු කිරීම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන පරිගණක විද්‍යාවේ ශාඛාවකි. මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් අවසාන පරිශීලකයින් සඳහා මෘදුකාංග විසඳුම් ගොඩනැගීම සඳහා ඉංජිනේරු මූලධර්ම සහ ක්‍රමලේඛන භාෂා පිළිබඳ දැනුම භාවිතා කරයි.


ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
කේතනය සඳහා භාවිතා කරන පරිගණක භාෂාවන්

01. PHP

02. JAVA (SE, EE)

03. C භාෂාව

04. C# (.Net)

05. HTML(.Web)

06. Python

07.C++
මෘදුකාංග කර්මාන්තය

මෘදුකාංග කර්මාන්තය 1980 ගණන්වලදී ඇරඹුණු අතර තොග වශයෙන් නිපදවූ යෙදවුම් මෘදුකාංග සිල්ලර අලෙවිකරුවන් හරහා විකිණීමෙන් වෙළඳ කටයුතු ඇරඹිය. පරිගණක මෘදුකාංග සංවර්ධනය, නඩත්තු කිරීම සහ ප්‍රකාශනය යන දෑ සම්බන්ධ‍ව්‍යාපාරය මෘදුකාංග කර්මාන්තයට අයත්ය. මෘදුකාංග කර්මාන්තය 1970 ගණන්වල මැද භාගයේ දී ඇති වූ පෞද්ගලික පරිගණක විප්ලවයත් සමඟම ඇරඹින. මෙම කර්මාන්තයට මෘදුකාංග සමාගම් සියල්ලම පාහේ එක්සත් ජනපදය තුළ පිහිටා ඇත. එසේ වුවත් අයර්ලන්තයේ ඩබ්ලින් නඟරය තුළ දෙවන විශාලතම මෘදුකාංග නිෂ්පාදනය සිටින අතර එය ලොව හොඳම මෘදුකාංග සමාගම් අතුරින් 5වන ස්ථානය හිමිකර ගෙන තිබේ. 2006 දී මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම් මඟින් සේවාදායක මෘදුකාංග කර්මාන්තය තම අණසකට නතු කර ගැනීමට සමත් විය. 2005 දී “සොෆ්ට්වෙයා” සඟරාව පළ කළ ලැයිස්තුවෙන් මෘදුකාංග සමාගම් ඉපැයූ මුළු අයභාරයන් හෙළිවුණු අතර ස්ථානීය වශයෙන් ඉහලම අයභාරය ලබා තිබුණේ කැලිෆෝනියාව වන අතර එයට හේතු වූයේ “සිලිකන් වැලි” ප්‍රදේශයයි. එමෙන්ම ලැයිස්තුවේ තිබූ සමාගම් 500ම එකී ප්‍රදේශයේ පිහිටීම ද සුවිශේෂත්වයකි.
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
මෘදුකාංග පේටන්ට් බලපත්‍රය

මෘදුකාංග පේටන්ට් බලපත්‍රයකට මුළු ලෝකයටම වලංගු වන නිර්වචනයක් ලැබී නොමැත. නිදහස් දන්ත යටිතල ව්‍යුහයක් සදහා වන සංවිධානය විසින් යෝජනා කර ඇති නිර්වචනය නම් මෘදුකාංග පේටන්ට් බලපත්‍රය යනු පරිගණක වැඩ සටහන් කරණයක් මගින් සාක්ෂාත් කරගත් ඕනෑම පරිගණක ක්‍රීයාකාරීත්වයකට බලපවත්වන පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලෙසය.
තවද කුමන මෘදුකාංග පේටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබාදිය යුතුද යන්න පිළිබදව ඉතා තීව්‍ර විවාදයක් පවති. එය සියල්ලටම නිකුත් කරන්නේ නම් මෘදුකාංග පේට්න් බලපත්‍ර සම්බන්ධ වැදගත් නිකුත් කිරීම් වලට අන්තර්ගත වනුයේ,

*පේට්න්ට් බලපත්‍රයක් ලබාදිය යුතු හෝ ලබා නොදිය යුතු සීමාවක් තිබීම.
*නිෂ්පාදනයෙහි දක්ෂ බව හෝ පැහැදිලි ලෙස නොපෙනෙන යන අවශ්‍යතා 2 න් 1 ක් පහසුවෙන් හදුනාගත හැකිවීම සහ
*පේටන්ට් බලපත්‍රයෙන් නවෝත්පාදනය ධෛර්යමත් හෝ අධෛර්යමත් වන්නේ ද යන කරුණු ආවරණය වීම.

සාමාන්‍යයෙන් ඕනෑම නිපැයුමක් සඳහා පේටන්ට් ලබාදෙනුයේ පේටන්ට් ඉල්ලුම් කල දින සිට හෝ නිකුත් කල දින සිට වසර 20ක කාල පරාසයකටයි. නමුත් පහත සඳහන් කරුණු නිසා මෙම කාලය දිර්ඝ විය හැක.
*පේටන්ට් ඉල්ලුම්පත්‍රය සලකා බැලිමට ප්‍රමාද විම.
*පේටන්ට් ඉල්ලුම්පත්‍රය සලකා බැලිමට වසර 3 කට වඩා ගත විම.
*වෙනත් විරෝධතා නිසා සිදුවන ප්‍රමාදවිම්.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Software_patent
මෘදුකාංග - පරිගණක දෘඩාංග සමඟ ඇති සබඳතාව

පරිගණක මෘදුකාංග යනු පරිගණක දෘඩාංග මගින් පැහැදිලි ලෙස වටහා ගත හැකි වැඩසටහනකි. එමගින් භෞතික අන්තර්සම්බන්ධතා සහ මෘදුකාංග ගබඩා කිරීමට හා ධාවනයට උපකාරීවන උපාංග වටකර ඇත. පරිගණකවලදී මෘදුකාංග “රැම්” මතකයට පළමුව හරවන අතර එය ධාවනයවන්නේ මධ්‍යම සැකස්ම් පද්ධතියෙනි. ප්‍රාථමික මට්ටමේදී මෘදුකාංගයක් තුල යාන්ත්‍රික භාෂාවක් ඇතුලත් වේ. යාන්ත්‍රික භාෂාවක අන්තර්ගතය වන්නේ ද්විමය වටිනාකම් වන අතර එමගින් පරිගණකයේ ස්වභාවය පූර්ව ස්වභාවයෙන් වෙනස් කිරීම සඳහා සකසනයට උපදෙස් නිකුත් කරයි. මෘදුකාංගයක් යනු නියෝග කල එනම් ස්ථිර අනු පිළි‍වෙලක මගින් විශේෂ අනුපිලිවෙලකට පරිගණක දෘඩාංග ස්වභාවය වෙනස් කිරීමයි. එය සාමාන්‍ය‍යෙන් ඉහල මට්ටමේ වැඩසටහන් කරන භාෂාවන් මගින් ලියන අතර එමනිසා යාන්ත්‍රික භාෂාවට වඩා මිනිසුන්හට මෙම ක්‍රමය පහසු සහ කාර්යක්ෂම එකක් බවට පත් වී ඇත. ඉහළ මට්ටමේ වැඩසටහන් කරන භාෂාවන්ද යාන්ත්‍රික භාෂා කේත වලට අනුකූල නිර්මාණය කර ඇත. එසේම එක් “එකලස” භාෂාවක් (assembly language) යොදාගෙන ද ලිවිය හැකි අතර විශේෂයෙන් යාන්ත්‍රික භාෂාවක ධාරණමය නිරූපණයකදී සාමාන්‍ය භාෂා හෙරඩියක් යොදා ගැනීම ඊට හේතුව වේ. එක්ලස් කරුවකු හරහා මෙම එක්ලස් බැස විෂය වස්තුවට එක්රැස් කර ගත හැකිය.
මෘදුකාංග ("software" ) යන වදන 1958 දී ජෝන් W ටුකි(John W. Tukey) විසින් පළමුව මෙම විෂයේදී ඉදිරිපත් කර ඇත. “පරිගණක විද්‍යාව” සහ මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය යන විෂයන් හිදී සියළුම පරිගණක වැඩසටහන් “පරිගණක මෘදුකාංග” ලෙස හැඳින්වේ. බොහෝ නූතන මෘදුකාංග සඳහා මූලය වූ මෙම න්‍යාය මුල්වරට 1935 දී “ඇලන්ටුරින්” විසින් ඔහුගේ නිබන්ධනයකින් ඉදිරිපත් කර ඇත.
References

http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_software#Relationship_to_computer_hardware