JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Romano Prodi

Romano Prodi (Scandiano 9 Agosti 1939) ni mchumi na mwanasiasa wa Italia. Aliwahi kuwa waziri mkuu wa Italia mara mbili: 1996-1998 na 2006-2008.
Profesa wa uchumi

Prodi aliwahi kuwa profesa wa uchumi kwenye Chuo Kikuu cha Bologna kati ya 1971 na 1999. Mwaka 1978 aliitwa na Waziri Mkuu Giulio Andreotti kujiunga na serikali yake kama waziri wa viwanda. Baada ya kuanguka kwa serikali hiyo mwaka 1979 Prodi alirudi Chuo Kikuu.
Waziri Mkuu mara ya kwanza

Mwaka 1996 alipewa nafasi ya kiongozi wa ushirikiano wa "Ulivo" (yaani "Mzeituni") uliounganisha vyama mbalimbali vya kisiasa vya mrengo wa kushoto akamshinda Silvio Berlusconi na umoja wake wa kisiasa wa mrengo wa kulia akawa waziri mkuu. Akajiuzulu 1998 baada ya kuporomoka kwa ushirikiano wa Ulivo bungeni.
Kiongozi wa Ulaya

Mwaka 1999 akachaguliwa kama mbunge wa Bunge la Ulaya akateuliwa kuwa mwenyekiti au raisi wa Kamati ya Ulaya kwa kipindi cha 1999 hadi 2004. Aliongoza Umoja wa Ulaya katika majadiliano ya kupokea nchi kumi kama wanachama wapya mwaka 2004.
Waziri Mkuu awamu wa pili

Baada ya kumaliza kipindi hicho akarudi katika siasa ya Italia akashinda tena uchaguzi wa bunge la mwaka 2006 dhidi ya Berlusconi. Tangu 17 Mei mwaka huo akawa waziri mkuu wa Italia mara ya pili akiongoza ushirikiano wa vyama unaoitwa "Unione" (yaani "umoja"). Serikali yake ilianguka mwaka 2008.
Viungo vya nje

Prodi, Romano
Fidel Castro

thumb|Fidel Castro
Fidel Alejandro Castro Rúz (13 Agosti 1926 - 25 Novemba 2016) alikuwa kiongozi wa Kuba tangu mwaka 1959 hadi 2006 akiwa waziri mkuu hadi 1976 halafu rais wa nchi.
Maisha

Fidel Castro alisoma sheria kwenye chuo kikuu cha Havana akawa wakili kabla ya kujiunga na siasa ya mapinduzi.
Castro aliongoza harakati ya upinzani wa wanamgambo dhidi ya udikteta wa jenerali Fulgencio Batista tangu 1953.

Fidel Castro alivyokamatwa baada ya uvamizi wa Moncada, mwaka 1956.

Hatimaye mwaka 1958 alishinda jeshi la Batista aliyelazimika kukimbia nchi tarehe 1 Januari 1959. Fidel Castro alitakiwa kuuawa na jeshi la Batista lakini alikimbia na kuvuka bahari ya Atlantiki hadi Mexico umbali wa kilomita 100. Baada ya muda alipanda mashua hadi Arjentina ili kupata msaada wa Che Guevara aliyekuwa tabibu akamsaidia Castro kupambana dhidi ya Batista na mara baada ya kumshinda Fidel Castro alikuwa Rais, Ernesto che Guevala akiwa waziri wake. Hivyo Castro akawa kiongozi mpya wa Cuba hadi mwaka 2006.

Castro hakukubaliwa na Marekani, hivyo akajiunga na siasa ya Umoja wa Kisovyeti dhidi ya Marekani.
Aliongoza harakati yake kuwa chama cha kikomunisti akatangaza ukomunisti mwenyewe.

Hata baada ya kuporomoka kwa ukomunisti kote duniani (1989) aliendelea kutawala kwa kufuata mfumo huo.
Baada ya upasuaji alioupata tarehe 31 Julai 2006 alikabidhi madaraka kwa mdogo wake Raul Castro.

Alifariki tarehe 25 Novemba 2016.

Jamii:Waliozaliwa 1926
Jamii:Waliofariki 2016
Jamii:Marais wa Kuba
Jamii:Ukomunisti
Jamii:Mapinduzi
Radio Tanzania Dar es Salaam

alt=Jiji la Dar es Salaam|thumb|Jiji la Dar es Salaam,kunapatikana Radio Tanzania
Radio Tanzania Dar Es Salaam ni chombo cha taifa la Tanzania ambacho hutoa burudani za aina mbalimbali kama vile muziki, ngoma za utamaduni, mpira, mashairi, taarabu na taarifa mbalimbali za kitaifa na za kimataifa.

Redio hii ina ofisi kuu yake Barabara ya Nyerere (zamani ilijulikana kama Pugu Road), Dar es Salaam.


T
Jamii:Tanzania
Jamii:Dar es Salaam
Musalia Mudavadi

Wycliffe Musalia Mudavadi (anajulikana zaidi kwa jina la Musalia Mudavadi; alizaliwa katika Kaunti ya Vihiga, 12 Septemba 1960) ni mwanasiasa maarufu nchini Kenya.

Mudavadi amekuwa mbunge kwa miaka mingi. Aliingia bungeni kwa mara ya kwanza mwaka 1989 baada ya baba yake, Moses Mudavadi, aliyekuwa akishikilia kiti hicho, kufariki.

Alikuwa ndiye makamu wa rais wa mwisho kabla Daniel Arap Moi hajaondoka madarakani. Inaaminika kuwa alipewa umakamu wa rais ili kushawishi Waluhya kuiunga mkono KANU. Mpango huu haukufanikiwa.

Katika uchaguzi wa urais nchini Kenya mwaka 2002, Mudavadi alikuwa mgombea mwenza wa Uhuru Kenyatta. Pamoja na kuungwa mkono na rais aliyekuwa akimaliza muda wake, Moi, na mtandao mkubwa wa KANU, Kenyatta na Mudavadi walishindwa uchaguzi, Kenyatta hakuchaguliwa kuwa rais na Mudavadi alipoteza kiti cha ubunge wa Sabatia.

Wakati wa upigaji wa kura ya maoni kuhusu katiba mpya ya Kenya, Mudavadi alikuwa kwenye kambi iliyokuwa ikiipinga katiba hiyo. Katika kambi hiyo alikuwemo mwanasiasa maarufu Raila Odinga.

Mudavadi alikuwa kwenye kambi ya watakaogombea urais wa Kenya mnamo Desemba 2007.


Mwaka 2015 alianzisha chama cha Amani National Congress (ANC) kilichoendelea kusimama upande wa Raila Odinga kwenye uchaguzi wa rais mnamo 2017.

Mwaka 2021 Mudavadi aliungana na Kalonzo Musyoka (chama cha Wiper), Moses Wetangula (Ford Kenya) na Gideon Moi (Kanu) kuunda ONE KENYA ALLIANCE-OKA kwa kusudi la kumpata mgombea kwenye uchaguzi wa 2022. Mudavadi alitangaza kwamba yeye alilenga kugombea mwenyewe.

Tarehe 23 Januari 2022 Mudavadi alimkaribisha makamu wa rais William Ruto kwenye mkutano mkuu wa ANC na hivyo kusababisha wenzake Gideon Moi na Kalonzo Musyoka kuondoka kwenye ushirikiano naye.
Marejeo

Jamii:Waliozaliwa 1960
Jamii:Wanasiasa wa Kenya
Jamii:Wabunge wa Kenya
Jamii:Makamu wa rais wa Kenya
Jamii:Watu walio hai
Gilberto Gil

thumb|right|250px|Gilberto Gil, waziri wa utamaduni wa Brazil
Gilberto Passos Gil Moreira (alizaliwa 26 Juni 1942) ni mwanamuziki, mwimbaji, mpiga gitaa, na mwanaharakati toka nchini Brazili. Gil alikuwa Waziri wa Utamaduni wa nchi hiyo toka mwaka 2003 to 2008 katika serikali ya Rais Luiz Inácio Lula da Silva.

Gil alianza safari yake ndefu ya muziki akipiga muziki aina ya Bossa Nova kisha baadaye akaanza kuandika nyimbo za kuchochea mwamko na ufahamu wa kisiasa na kijamii.

Mwaka 1969, Gil na mwanamuziki mwenzake, Caetano Veloso walikamatwa na askari wa serikali ya kijeshi ya Brazili kwa tuhuma za kujihusisha na harakati dhidi ya serikali. Walipoachiliwa, wote wawili walikimbilia uhamishoni London, Uingereza.

Akiwa Uingereza, Gil alianza kutumbuiza na makundi ya muziki nchini humo kama vile Yes, Pink Floyd, na Incredible String Band. Mwaka 1970 alitembelea Marekani ambapo alirekodi santuri aliyoimba kwa Kiingereza. Akishirikiana na Jimmy Cliff alirekodi wimbo wa Bob Marley wa "No Woman, No Cry" mwaka 1980. Wimbo huu ulipata umaarufu mkubwa na ulifanikiwa kuifanya Rege kupendwa na kukubalika nchini Brazili.

Pamoja na kuwa waziri, Gil bado aliuwa akitumbuiza mwisho wa wiki na pia alirekodi nyimbo kadhaa akiwa waziri kama vile Rebento, Refavela, Refzenda, na Oslodum. Nyimbo hizi amezitoa chini ya mfumo mpya wa hatimiliki huria, Creative Commons.

Mei 2005, Mfalme wa Uswidi alimkabidhi Gil tuzo ya muziki ya "Polar Music Prize." Septemba 2005 alipewa tuzo ya "Légion d'honneur" toka serikali ya Ufaransa
Viungo vya nje

* Video ya Gilberto Gil akiimba "No Woman, No Cray"
* Tovuti ya Gilberto Gil
* Video ya Gilberto Gil


Jamii:Waliozaliwa 1942
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanamuziki wa Brazil
Jamii:Wanaharakati wa Brazil
Jamii:Wanasiasa wa Brazil
Virginia

thumbnail|right|280px|Mji wa Virginia

thumb|300px|Ramani ya Virginia
Virginia, rasmi Jumuiya ya Virginia ni jimbo la kujitawala la Marekani. Iko katika mashariki ya Marekani bara. Imepakana na West Virginia, Maryland na mkoa wa shirikisho la Washington D.C. upande wa kaskazini, North Carolina na Tennessee upande wa kusini halafu Kentucky na West Virginia upande wa magharibi. Upande wa mashariki ni bahari ya Atlantiki pamoja na hori ya Chesapeake.Mji mkuu ni Richmond (Virginia) na mji mkubwa ni Virginia Beach.

Virginia ilikuwa koloni ya Uingereza tangu kuanzishwa kwa mji wa Jamestown (Virginia) mwaka 1607. Jina la "Virginia" lamaanisha "kibikira" kwa heshima ya malkia Elizabeth I ambaye hakuolewa. Mwaka 1788 ilikuwa jimbo la kujitawala la nchi mpya ya Marekani ni moja kati ya majimbo 13 yaliyoanzisha Marekani.

Jimbo la West Virginia iliwahi kuwa sehemu ya Virginia. Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani Virginia iliondoka katika maungano ya madola ya Marekani ikajiunga na waasi wengine katika Shirikisho la Marekani. Wakati ule wilaya kwenye magharibi ya jimbo zilijitenga na kuwa jimbo jipya lililobaki upande wa maungano hata baada ya mwisho wa vita.



Jamii:Majimbo ya Marekani
Maryland

thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Maryland

thumb|300px|Ramani ya Maryland
Maryland ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Imepakana na majimbo ya Pennsylvania, West Virginia, Delaware, Virginia na mkoa wa shirikisho la Washington DC.

Iko kwenye pwani ya Atlantiki upande wa mashariki wa Marekani bara. Hori ya Chesapeake inagawa eneo la jimbo pande mbili.

Mji mkuu ni Annapolis na mji mkubwa ni Baltimore. Kwa miji mingine, angalia orodha ya miji.
Historia

Iliundwa kama koloni la Uingereza mwaka 1634 na kabaila Lord Baltimore aliyetumia jina la Maryland kwa heshima ya mke wa mfalme Charles I. Baltimore aliyetoka Eire alitafuta hasa mahali kwa ajili ya Wakatoliki wasiokubaliwa katika makoloni mengine ya Uingereza. Maryland ilikuwa koloni la kwanza lenye sheria iliyokubali madhehebu yote ya Kikristo.

Mji mkuu wa Washington DC ulijengwa kwenye eneo lililotengwa na eneo la Mayrland kando ya mto Potomac.

Wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Marekani (1861-1865) Maryland ilikaa upande wa Maungano.
Viungo vya Nje

* State of Maryland (tovuti ya serikali)
* USGS habari za Maryland
* U.S. idara ya sensa



Jamii:Majimbo ya Marekani
Mkoa wa Kati (Kenya)

|-
| align=center colspan=2 style="background:#f9f9f9;" | 200px|Mahali pa Mkoa wa Kati
|-
|Makao Makuu || Nyeri
|-
|’‘‘Mji Mkubwa’’’ || Nyeri
|-
|Eneo - Jumla
|Nafasi ya 5 kati ya mikoa ya Kenya13,191 km²
|-
|Wakazi - Jumla (2007) - Msongamano wa watu / km²
|Nafasi ya 4 kati ya mikoa ya Kenya 4,145,000313 /km²
|-
|Lugha mkoani
| Kikuyu Kiembu Kimeru
|-
| colspan=2 align=right style="padding: 0 5px 0 5px" |
|}
thumb|300px|left|Mahali pa Mkoa wa Kati katika Kenya

Mkoa wa Kati (Central Province) ni mkoa wa Kenya unaoenea kati ya Mlima Kenya, Nairobi na Nyahururu. Eneo lake si kubwa lakini kuna msongamano mkubwa wa watu kulingana na mikoa ya jirani kwa sababu ya hali ya hewa na rutba ya ardhi inayolisha watu wengi. Nairobi iko nje ya mkoa.
Hali ya hewa

Hali ya hewa mkoani ni poa hakuna baridi kali kutokana na kimo cha juu. Kuna mvua nyingi kiasi na majira yake ni kuanzia Machi hadi Mei halafu Oktoba hadi Novemba.
Uchumi

Mkoa wa Kati ni kitovu cha kilimo cha Kenya. Kuna kahawa nyingi pia mazao mengine. Maziwa na bidhaa kutokana na maziwa kama vile jibini hutengenezwa hasa mkoani. Soko zake ni pamoja na mji mkuu wa Nairobi ulio nje ya mkoa mwenyewe lakini imepakana nayo.
Utawala

Makao makuuy a mkoa yapo Nyeri. Kuna wilaya saba kama zifuatazo:
Historia

Wenyeji asilia ni hasa Wagikuyu, Waembu na Wameru wanoitwa pia watu wa G.E.M.A. na kushirikiana historia ya pamoja wakitumia lugha ambazo ni karibu. Wanaaminiwa walifika mkoani katika karne ya 17.

Wakati wa ukoloni Waingereza waliona maeneo ya mkoa kufaa kwa walowezi Wazungu kutokana hali ya hewa. Hivyo sehemu kubwa zilitengwa kwa matumizi yao kwa jina la "White Highlands" (Nyanda za juu za Wazungu). Wenyeji wengi waliondolewa mashambani au walivumuliwa tu bila haki.

Siasa hii ilikuwa sababu hasa ya upinzani ulioanzishwa katika miaka ya 1940 kwa jina la Mau Mau.

Chini ya utawala wa rais Kenyatta mkoa uliona miradi mingi ya maendeleo kama barabara, viwanda na shule. Lakini wakati wa utawala wa Moi miradi mingi pamoja na barabara zilirudi nyuma.



K
Edward Cummings

thumb|right|Edward Cummings.
Edward Estlin Cummings (kwa kifupi E. E. Cummings; 14 Oktoba 1894 - 3 Septemba 1962) alikuwa mshairi na mwandishi mashuhuri kutoka Marekani. Kwa jumla aliandika na kuchapisha mashairi, riwaya na tamthilia mia tisa. Vile vile, Cummings alijulikana sana kama mchoraji wa picha kadhaa zilizovutia.

Mashairi ya Cummings yaligusia sana masuala ya mapenzi na mazingira - alipenda sana kuandika juu ya majira ya kuchipua. Mashairi yake yalipata umaarufu kwa sababu hayakuakifishwa kama ilivyo kawaida.

Watalaamu wengi wanaamini kuwa Cummings alikuwa mmojawapo wa washairi waliojulikana sana kule Marekani katika karne ya 20. Mashairi aliyoandika Cummings, na ambayo yanajulikana sana, ni kama: "In Just Spring", "A Man Who Had Fallen Amongst Thieves", "The Cambridge Ladies" na "Buffalo Bill".
Vitabu

* The Enormous Room (1922)
* Tulips and Chimneys (1923)
* & (1925) (self-published)
* XLI Poems (1925)
* is 5 (1926)
* HIM (1927) (a play)
* ViVa (1931)
* CIOPW (1931) (art works)
* EIMI (1933) (Soviet travelogue)
* No Thanks (1935)
* Collected Poems (1938)
* 50 Poems (1940)
* 1 × 1 (1944)
* Santa Claus: A Morality (1946)
* XAIPE: Seventy-One Poems (1950)
*i—six nonlectures (1953) Harvard University Press
* Poems, 1923–1954 (1954)
* 95 Poems (1958)
* 73 Poems (1963) (posthumous)
* Fairy Tales (1965)
* Etcetera: The Unpublished Poems (1983)
* Complete Poems, 1904–1962, edited by George James Firmage, Liveright 2008
Baadhi ya tuzo alizopewa

* Dial Award (1925)
* Guggenheim Fellowship (1933)
* Shelley Memorial Award for Poetry (1945)
* Harriet Monroe Prize from Poetry magazine (1950)
* Fellowship of American Academy of Poets (1950)
* Guggenheim Fellowship (1951)
* Charles Eliot Norton Professorship at Harvard (1952–1953)
* Special citation from the National Book Award Committee for his Poems, 1923–1954 (1957)
* Bollingen Prize in Poetry (1958)
* Boston Arts Festival Award (1957)
* Two-year Ford Foundation grant of $15,000 (1959)
Marejeo
Viungo vya nje

*
* E. E. Cummings, Lifelong Unitarian Biography of Cummings and his relationship with Unitarianism
* E.E. Cummings Personal Library at LibraryThing
* Papers of E. E. Cummings at the Houghton Library at Harvard University
* E. E. Cummings Collection at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin
* Poems by E. E. Cummings at PoetryFoundation.org
* Jonathan Yardley, E. E. Cummings: A Biography, Sunday, October 17, 2004, Page BW02, The Washington Post Book Review
* SPRING:The Journal of the E. E. Cummings Society
* Modern American Poetry
* E. E. Cummings at Library of Congress Authorities – with 202 catalog records
* Biography and poems of E. E. Cummings at Poets.org


Jamii:Waandishi wa Marekani
Mkoa wa Mashariki (Kenya)

|-
| align=center colspan=2 style="background:#f9f9f9;" | 200px|Mahali pa Mkoa wa Mashariki
|-
|Makao Makuu || Embu
|-
|’‘‘Mji Mkubwa’’’ || Machakos
|-
|Eneo - Jumla
|Nafasi ya 2 kati ya mikoa ya Kenya154,354 km²
|-
|Wakazi - Jumla (2007) - Msongamano wa watu / km²
|Nafasi ya 2 kati ya mikoa ya Kenya 5,380,20035/km²
|-
|Lugha mkoani
| Kikamba, Kimeru lugha za wahamiaji kama Kiturkana Kiborana
|-
| colspan=2 align=right style="padding: 0 5px 0 5px" |
|}

Mkoa wa Mashariki (Eastern Province) ni mkubwa wa pili kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Ethiopia halafu na mikoa ya Bonde la Ufa, Kati, Nairobi, Pwani na Mashariki-Kaskazini.

Eneo la mkoa ni 154,354 km² kuna wakazi karibu milioni tano na nusu. Umbo lake ni kanda ndefu linalounganisha watu wenye maisha na utamaduni tofauti sana. Katika kusini kuna wakulima wanaotumia lugha za Kibantu kama vile Wakamba na Wameru. Maeneo mapana ya kaskazini ni yabisi yakikaliwa na wahamiaji kama Borana, Turkana, Wasomali na wengine. Makao makuu ya mkoa yapo mjini Embu.

Ndani ya mkoa kuna maeneo yenye rutba sana hasa karibu na Mlima Kenya. Sehemu kubwa za Ukambani ni yabisi kiasi na wakulima wake hukosa mvua kila baada ya miaka kadhaa na kuteswa na njaa. Kaskazini ni nchi yabisi hata jangwa kama jangwa la Chalbi kati ya Ziwa Turkana na Marsabit.
Wilaya

;Wilaya - (Makao Makuu)
* Embu - (Embu)
* Isiolo - (Isiolo)
* Kitui - (Kitui)
* Machakos - (Machakos)
* Makueni - (Wote)
* Marsabit - (Marsabit)
* Mbeere - (Siakago)
* Meru Central - (Meru)
* Meru North a - (Maua)
* Meru South b - (Chuka)
* Moyale - (Moyale)
* Mwingi - (Mwingi)
* Tharaka - (Tharaka)

a Inaitwa piaWilaya ya Nyambene.b Inaitwa pia Wilaya ya Nithi.


M
Embu

thumb|Embu



Embu ni mji mkuu wa Kaunti ya Embu, ulio katika mkoa wa zamani wa Mashariki ya Kenya. Mji huu unapatikana takriban kilomita 120 kutoka Nairobi, na umejipanga kando ya milima ya Aberdare. Embu ni mji wenye idadi kubwa ya wakazi, na inakadiriwa kuwa na watu zaidi ya 60,000. Kabla ya kugawanywa kwa majimbo ya Kenya mwaka 2010, Embu ilikuwa mji mkuu wa Mkoa wa Mashariki.


Mji uko kwenye kimo cha mita 1,350 juu ya UB. Uliundwa na walowezi Waingereza mnamo mwaka 1906.

Wakazi walikuwa 60,673 wakati wa sensa ya mwaka 2009.

Kuna asilimia kubwa ya watumishi wa serikali hapa wanaofanya kazi kwenye ofisi na shule nyingi zilizopo.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Kenya
Tanbihi

Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Embu
Machakos

thumbnail|right|280px|Machakos, Kenya


Machakos ni mji wa Kenya (Ukambani) takriban kilomita 64 upande wa kusini-mashariki wa Nairobi. Ni makao makuu ya kaunti ya Machakos.

Machakos imekua haraka kwa sababu ni karibu na mji mkuu wa taifa imeshapita idadi ya wakazi lakhi moja na nusu. Wenyeji wa Machakos ni hasa Wakamba.
Historia

Machakos ni kati ya miji ya kwanza ya Kenya bara ikaundwa mwaka 1899 na Waingereza na kuwa makao makuu ya koloni la Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (mbali na eneo lindwa la pwani lililokodishwa na Usultani wa Zanzibar na Uingereza) kwa muda mfupi.

Jina la mji lilitokana na chifu Masaku wa Wakamba aliyewahi kuwa na boma lake hapo.

Baada ya azimio la kutounganisha Machakos na reli ya Uganda mji haukuendelea sana.

Mwaka 2002 majadiliano kati ya pande mbalimbali za vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Sudan yalifanyika Machakos.

Kituo kikuu cha mabasi mjini Nairobi huitwa na wenyeji "Machakos Country Bus".
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Kenya
Tanbihi
Viungo vya nje

* Habari za historia ya Wakamba
* Habari za mlima Kituluni karibu na Machakos .


Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Machakos
Kakamega

thumbnail|right|280px|Kakamega, Kenya


Kakamega ni mji ulio makao makuu ya kaunti ya Kakamega nchini Kenya.

Wakazi walikuwa 91,768 wakati wa sensa ya mwaka 2009. Wenyeji ni hasa Waluhya.

Kakamega iko takriban kilomita 100 kaskazini kwa Kisumu.

Tangu mwaka 2006 chuo cha ufundi Kakamega kilipandishwa cheo kuwa Chuo Kikuu cha Malinde Musiro (Masinde Muliro University of Science and Technology).
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Kenya
Tanbihi

Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Kakamega
Nyeri

thumbnail|right|280px|Nyeri, Kenya


Nyeri ni mji wa Kenya ya kati, takriban kilomita 100 kaskazini kwa Nairobi, miguuni mwa safu ya Aberdare ikitazama mlima Kenya. Nyeri ni makao makuu ya Kaunti ya Nyeri.

Mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 125,357. Wakazi walio wengi ni Wakikuyu.

Nyeri imejulikana kimataifa kwa sababu ni mahali pa kuzikwa kwa Robert Baden-Powell anayekumbukwa kama mwanzilishi wa harakati ya maskauti. Maskauti kutoka nchi mbalimbali za dunia hufika hapo mara kwa mara kwa kumheshimu mzee huyu.
Tazama pia

* Orodha ya miji ya Kenya
Tanbihi

Jamii:Miji ya Kenya
Jamii:Kaunti ya Nyeri
Pentekoste

thumb|250px|Pentekoste ya Mitume ilivyochorwa mnamo mwaka 586 katika [[Biblia ya Rabbula nchini Iraki.]]
300px|thumb|Mwaka wa Kanisa kadiri ya [[kalenda ya liturujia ya Roma kama kielelezo cha kawaida kwa Ukristo wa magharibi.]]

Pentekoste ni sikukuu ya dini za Uyahudi na Ukristo ambayo huadhimishwa wiki 7 za siku 7 baada ya Pasaka, hivyo siku ya 50 baada yake.
Jina

Jina hili lilianza kutumika kwa sababu kwa lugha ya Kigiriki lina maana ya namba 50. Hivyo "πεντηκοστή [ἡμέρα]" (pentekostē [hēmera]) ni "(siku ya) hamsini".
Shavuot ya Kiyahudi

Sikukuu ya Kiyahudi ya Pentekoste inaadhimishwa siku ya hamsini baada ya Pasaka ya Kiyahudi. Sikukuu hii husherehekewa na Wayahudi pia kwa jina asili la Kiebrania חג השבועות, Hag ha Shavuot, yaani Sikukuu ya Majuma, kwa kifupi "shavuot" ("majuma") jinsi ilivyoamriwa katika kitabu cha Mambo ya Walawi 23:16.

Ilikuwa sikukuu ya mavuno kama vile Pasaka ilivyohusiana na malimbuko.
Pentekoste ya Kikristo

Kwa wafuasi wa Yesu Kristo ni ukumbusho wa umwagaji wa Roho Mtakatifu juu ya mitume na wanafunzi wengine wa Yesu na kuanzishwa kwa Kanisa siku ya 50 baada ya Pasaka ya Kikristo au ufufuko wa Yesu.

Inawezekana kusema ya kuwa baada ya kifo na ufufuko wa Yesu wanafunzi wake - ambao walikuwa wote Wayahudi - walikutana kwenye sikukuu ya Kiyahudi ya Shavuot wakati ambapo Wayahudi kutoka nchi mbalimbali walipotembelea Yerusalemu kwa hija kwenye nafasi ya sikukuu ile.

Tangu kuachana kwa kalenda ya Kikristo na kalenda ya Kiyahudi sikukuu zake kwa kawaida haziangukii siku ileile tena.
Pentekoste ya Mitume

Maelezo juu ya Pentekoste ya kwanza ya Kanisa hupatikana katika sura ya pili ya kitabu cha Matendo ya Mitume cha Agano Jipya katika Biblia ya Kikristo.

Humo Mwinjili Luka anasimulia jinsi wanafunzi wa Yesu walivyokutana katika mji wa Yerusalemu siku ile ya "Pentekoste" na kupokea paji la Roho Mtakatifu. Baadaye walitoka nje ya nyumba ya ghorofa walimokaa, wakianza mara kuhubiri juu ya Yesu Kristo mbele ya watu wengi, wakiwa wakazi wa mji huo pamoja na wageni kutoka nchi nyingi.

Kufuatana na taarifa yake siku hiyo watu takriban 3,000 walibatizwa kwa jina la Yesu na kuongezeka katika kile kikundi. Ndiyo maana Pentekoste inahesabiwa kuwa kuzaliwa kwa Kanisa.
Tarehe ya Pentekoste

Husherehekewa jumapili ya 7 baada ya Pasaka.

Katika madhehebu ya Ukristo yanayofuata kalenda ya Gregori Pentekoste itasherehekewa kwenye tarehe zifuatazo:
* 2015: 24 Mei
* 2016: 15 Mei
* 2017: 4 Juni
* 2018: 20 Mei
* 2019: 9 Juni
* 2020: 31 Mei

Makanisa ya Kiorthodoksi yanayofuata kalenda ya Juliasi huwa na tarehe tofauti.
Madhehebu ya Kipentekoste

Kuanzia mwaka 1907, katika Ukristo limejitokeza tapo la kiroho linalosisitiza umuhimu wa karama kama zilivyojitokeza siku ya Pentekoste na mwanzoni mwa Kanisa. Ndiyo sababu waumini wake wanaitwa Wapentekoste.
Marejeo ya Kiswahili

* Maurice Soseleje, Kalendari yetu – Maisha ya Watakatifu – Toleo la pili – ed. Benedictine Publications Ndanda Peramiho – Peramiho 1986 – ISBN 9976-63-112-X, uk. 46

Jamii:30
Jamii:Yerusalemu
Jamii:Sikukuu za Uyahudi
Jamii:Sikukuu za Ukristo
Jamii:Historia ya Ukristo
Jamii:Rozari