JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
Jamii kunde

thumb|350px|Jamii kunde mbalimbaliJamii kunde (makundekunde) ni jina la kujumlisha mbegu za kuliwa zinazofanana na kunde. Zote zinatokana na mimea ya jamii ya Fabacea (au Leguminosa). Mbegu hizi ziko ndani ya ganda linalokauka na kumwaga mbegu kwa ardhi.

Mbegu za makundekunde ni sehemu muhimu ya chakula cha kibinadamu kwa sababu huwa na kiwango kikubwa cha protini na pia huleta mazao mazuri. Kwa watu wasiokula nyama au wana uwezo mdogo tu kujipatia nyama mbegu za jamii kunde zinatosheleza mahitaji ya protini.

Kati ya mazao ya jamii kunde ni:
*bwanda
*choroko
*dengu
*fiwi
*fiwi mafuta au njahe
*gwaru
*maharagwe
*kunde
*kunde-mwitu
*mbaazi
*njegere kubwa
*njegere za kizungu
*njugu au karanga
*njugu-mawe
*njugu Hausa
*soya


Canavalia gladiata2.jpg|Bwanda
Vigna radiata, groene mungboon closeup.jpg|Choroko kijani
3 types of lentil.jpg|Aina za dengu
Phaseoulus lunatus.jpg|Fiwi
Lablab purpureus Steve Hurst 1.jpg|Fiwi mafuta
Kothamara-002.jpg|Gwaru
Black beans.jpg|Maharagwe
Sa-whitegreen-chickpea.jpg|Kunde
Vigna unguiculata ssp. cylindrica.JPG|Kunde-mwitu
Cajanus cajan Steve Hurst 1.jpg|Mbaazi
Chickpea.jpg|Njegere kubwa
NCI peas in pod.jpg|Njegere za kizungu katika ganda
Arachis hypogaea 004.JPG|Njugu
Vigna subterranea (4350578751).jpg|Njugu-mawe
Soybean.USDA.jpg|Soya katika ganda
Soybeanvarieties.jpg|Aina za soya
Mikhail Glinka

thumb|right|300px|Mikhail Glinka.

Mikhail Ivanovich Glinka (Kirusi: Михаи́л Ива́нович Гли́нка) (1 Juni 1804 – 15 Februari 1857) alikuwa mtunzi wa Opera wa kwanza kutambulika zaidi kwa nchi ya Urusi. Huyu mara nyingi hutazamika kama baba wa muziki wa klasiki kwa nchi ya Urusi.
Viungo vya nje

* Cylinder recording of a Glinka composition, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the :en:University of California, Santa Barbara Library.
* Glinka — the author of Russian national anthem in Russian. by K.Kovalev - Eng.
* Leicestershire Schools Symphony Orchestra performs Russlan and Ludmilla overture A short video from 1998
*


Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1804
Jamii:Waliofariki 1857
Muhogo

Muhogo (Kiing. cassava) ni mmea wa jenasi Manihot na chakula muhimu katika Afrika, Amerika Kusini na nchi za Asia Kusini. Sehemu ya kuliwa ni hasa viazi vyake (mizizi minene au mahogo) vilivyo na wanga nyingi halafu pia majani yake yenye protini na vitamini.
Sumu ndani ya aina za muhogo

Kuna aina kadhaa za muhogo zinazotofautiana hasa katika kiwango cha sianidi (cyanide) ndani yake. Sianidi ni sumu inayoandaliwa ndani ya mmea kwa umbo la kemikali linamarin. Linamarin hubadilika kuwa sianidi.

Viwango vya sianidi vinatofautiana kati ya spishi mbalimbali za muhogo. Aina zenye kiwango kidogo sana hazina matatizo lakini kwa jumla zao linatakiwa kuandaliwa kabla ya kuliwa.

Dawa ya sianidi hupotea kwa kuacha mizizi katika maji kwa siku mbili tatu. Njia nyingine ni upishi kwa joto kali kwa mfano kukaanga katika mafuta. Njia nyingine inayotumiwa hasa Afrika ya Magharibi ni kusaga viazi na kukoroga unga katika maji; baada ya masaa kadhaa maji hubadilishwa na uji unapikwa kuwa aina ya ugali.


Picha:Manihot esculenta flowers.jpg|Maua
File:Starr 061212-2345 Manihot esculenta.jpg|Matunda
Picha:Manihot_esculenta_dsc07325.jpg|Mahogo
Picha:PeeledCassava.jpg|Vipande vya muhogo
Picha:Manihot_palmata_BW.JPG|Ndugu ya muhogo (Manihot palmata)
File:Manihot esculenta MHNT.BOT.2004.0.508.jpg|Manihot esculenta - Museum specimen


Jamii:Mwenda-usiku na jamaa
Jamii:Chakula
Mboga

thumb|right|Mboga sokoni
thumb|right|Spinachi
Mboga ni sehemu za mimea zinazopikwa na kuliwa kama chakula cha kibinadamu. Kwa kawaida tunda, jozi, mbegu au nafaka hazihesabiwi kati ya mboga.

Mifano ya mboga ni:
* mboga majani kama sukumawiki, spinachi, kabeji, mchicha, chainizi, mgagani, mnavu, matembele,kisamvu, majani ya boga na majani ya kunde
* shina kama kitunguu,liki n.k.
* mizizi kama karoti, figili n.k.
* matunda kama nyanya, pilipili n.k.

Chakula cha mboga chaingiza vitamini na madini muhimu katika mwili.
* Mchicha: Majani ya mchicha yanajulikana kwa kuwa na wingi wa madini ya chuma na vitamini A na C.
*Spinachi: Spinachi ni mboga yenye virutubisho vingi kama vile folate, vitamini K, na vitamini A.
*Kabichi: Kabichi ni mboga inayopatikana katika aina mbalimbali, na inaweza kutumika kwa njia nyingi, ikiwa ni pamoja na kuchemsha, kukatakata, au kukaanga.
*Broccoli: Mboga hii ina vitamini C, vitamini K, na nyuzinyuzi. Pia, imejulikana kwa kuwa na mali za kuzuia saratani.
*Kongwe (Kale): Mboga hii inajulikana kwa kuwa na kiwango kikubwa cha vitamini K, vitamini A, na vitamini C.
*Kitunguu Maji (Green Onions): Hii ni aina ya vitunguu vinavyotumiwa hasa kama mboga zamajani katika sahani mbalimbali.
*Coriander (Dhania): Majani ya coriander hutumika kama viungo na pia kama mboga zamajani katika sahani mbalimbali.
*
Chakula cha kupikwa

Kwa kawaida huliwa baada ya kupikwa ingawa kuna aina zinazoliwa bichi pia kwa mfano karoti.

Mboga zamajani ni sehemu muhimu ya lishe bora na zenye afya. Matumizi yake yanaweza kuwa katika saladi, supu, sautés, na Ni njia nzuri ya kuongeza virutubisho kwenye lishe yako.
Majani mabichi

Majani mengine huliwa bichi kama ni laini sana na ladha inapendeza yanaitwa saladi. Mchanganyiko wa nyanya, vitunguu na pilipili ni kachumbari. Saladi na kachumbari huongezwa mara nyingi mafuta, chumvi na asidi ya limau au siki kwa ladha.
Mboga kama chakula cha kando

Mboga hutazamiwa kama sehemu ya chakula pamoja na ugali, ndizi au wali ambayo ni chakula cha kushibisha. Kutokana uzoefu huu wakati mwingine hata nyama huitwa "mboga" kwa maana ni chakula cha kando pamoja na ugali n.k.
Darubini

thumb|200px|Darubini ya mkononi
thumb|200px|Darubinilezi kubwa kwenye paoneaanga pa Chuo Kikuu cha Vienna
thumb|200px|Darubiniredio yenye kipenyo cha mita 12 pale Kitt Peak, Arizona, USA
Darubini (kutoka Kiajemi: دوربين, dorbin) ni kifaa cha kutazamia vitu ambavyo viko mbali. Kutegemeana na kusudi lake kuna aina mbalimbali:

* Darubini ndogo za mkononi ni vyombo vinavyotumiwa na wapenda mazingira asilia, wawindaji, polisi na jeshi.

* Darubini kubwa hupatikana mara nyingi katika paoneaanga (vituo vya elimuanga); kuna hasa aina mbili:

** darubininuru (optical telescope) kubwa hutumiwa na wataalamu wa anga kwa kutazama magimba ya angani kama jua, mwezi, nyota, sayari au nyotamkia. Darubini hizo huwa ama
***darubinilenzi (refracting telescope)
***darubiniakisi (reflecting telescope).

** darubiniredio hutumiwa pia na wanaastronomia zikikusanya mawimbi ya sumakuumeme zinazofaa kutupa picha za violwa vya mbali sana isizoonekana kwa njia ya nuru ya kawaida. Zinafaa pia kuonyesha tabia za violwa vya angani vya karibu zaidi zisizotambulika kwa njia ya nuru.
Historia ya darubini

Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.

Mfano wake ulichukuliwa na kuboreshwa na mwanaastronomia Mwitalia Galileo Galilei aliyeanza kuitumia mwaka 1610 kwa kuangalia nyota. Aligundua mara moja miezi ya sayari Mshtarii.

Muundo tofauti uligunduliwa na padre Nicolaus Zucchius mwaka 1616 uliotumia kiakisi parabola kwa kukusanya mishale ya nuru.

Katika karne zilizofuata vyombo hivyo viliendelea kuboreshwa.

Mtambo mpya ulipatikana katika karne ya 20 kwa kutumia mnururisho wa sumakuumeme kutoka nyota iliyoendelezwa kuwa darubiniredio.

Elimu ya ulimwengu wetu ilipanuka sana tangu kupelekwa kwa darubini za angani kwenye anga-nje zinazopokea nuru na mawimbi ya sumakuumeme bila athari ya angahewa ya Dunia.
Viungo vya nje

* http://www.eso.org/projects/owl/
* The Resolution of a Telescope
* http://www.eurocosm.com/Application/images/telescopes/525-telescope-lg.jpg
Tazama pia

* Hadubini (au darubini ya vidudu)
Viungo vya nje

Jamii:Sayansi
Jamii:Teknolojia
Jamii:Vifaa vya elimuanga
Kiendeshi diski kuu

240px|thumb|Sanduku la diski kuu iliyofunguliwa; diski yenyewe na mkono wa kuandika-kusoma vinaonekana
240px|thumb|Sanduku la diski kuu(3.5")
Diski kuu au kiendeshi diski kuu ni sehemu ya kompyuta ambako kumbukumbu ya habari hutunzwa. Inaitwa pia kwa kifupi chake cha Kiingereza HDD (hard disk drive) au HD (hard drive). Inaitwa diski kuu kwa sababu komputa hutumia diski mbalimbali kwa mfano CD au diski ndogo aina ya flopi.
Muundo wa HDD

Diski kuu kwa kawaida inaonekana kama sanduku ndogo ya metali iliyofungwa kabisa. Ndani yake kuna diski inatunza kumbukumbu ya habari yote yaliyowekwa mle. Sanduku imefungwa kabisa ili vumbi au takataka isiingie ndani.

Ndani ya sanduku ya nje kuna diski nyembamba au visahani moja, mbili au zaidi. Zinatengenezwa kwa kioo au aloi ya alumini. Diski hii imefunikwa kwa ganda la aloi lenye tabia ya kisumaku.
Kazi ya HDD

Kuandika

Diski inazungushwa kwa injini ya uememe ndogo haraka sana hadi mara 15,000 kwa dakika. Mkono unaoshika kalamu sumaku (huitwa pia "head" - kichwa) unapita juu yake. Kalamu unaacha alama sumaku kwenye mahali padogo usoni wa diski. Mfululizo wa nukta yenye chaji na nukta bila chaji inatunza habari kwa mfano herufi za alafabeti au pia picha. Chaji inabaki mahali pake kutokana na sifa za aloi inayofunika diski.
Kusoma

Wakati wa kusoma habari mkono unapita juu ya uso wa diski na kalamu inafanya kazi kinyume ya kuandika safari hii inagundua alama sumaku zilizopo na mfululizo wa nukta sumaku na nukta bila alama ya sumaku unasomwa na tarakilishi.
Kufuta

Wakati wa kufuta kumbukumbu mkono unapita juu ya sehemu ya diski ambako habari inatakiwa kufutwa na kuondoa chaji.

Kuna hatari ya kuweka sumaku karibu na kompyuta kwa sababu sumaku inaweza kuathiri kumbukumbu kwenye diski.


Jamii:Kompyuta
Ukuta wa China

thumb|right|350px|Ukuta mkubwa wa China
thumb|right|350px|Mstari nyekundu unaonyesha mahali pa ukuta mkubwa wa China.
Ukuta mkubwa wa China ni kati ya majengo makubwa kabisa yaliyowahi kujengwa duniani. Ni mfululizo wa kuta na ngome unaofuata mpaka kati ya China na mbuga baridi za Asia ya Kaskazini na Asia ya Kati. Ulijengwa kwa shabaha ya kulinda China dhidi ya mashambulio ya makabila ya wahamiaji wa sehemu hizo.

Jumla ya kuta zote ina urefu wa kilomita zaidi ya 21,000.

Ujenzi ulianza katika karne ya 7 KK na kuendelea hadi karne ya 16 BK.
Historia ya ukuta

Ukuta ulijengwa na nasaba mbalimbali za watawala wa China tangu mwaka 200 KK. Shabaha yake ilikuwa ulinzi wa milki dhidi ya mataifa na makabila wa kaskazini walioendelea kushambulia China. Watu wa kaskazini walikuwa wahamiaji waliotumia farasi na ngamia, hivyo haikuwa rahisi kujua ni wapi watakapojaribu kuingia.

Ukuta jinsi ulivyo ni ukuta wa nasaba ya Ming uliojengwa kuanzia mnamo mwaka 1500. Mnamo mwaka 1700 ukuta uliachwa bila kutunzwa tena kwa sababu katika karne ya 17 sehemu kubwa za Mongolia nje ya ukuta ziliunganishwa na China.
Vipimo

thumb|left|250px|Sehemu ya ukuta iliyotengenezwa upya na kutembelewa na watalii
Ukuta huwa na upana kati ya mita 4 hadi 8 na kimo cha mita 6 hadi 9.

Kila baada ya mita mia minara ilijengwa ukutani. Minara hii ilikuwa vituo vya kulala kwa walinzi, pia ngome zao wakati wa kushambuliwa na vituo vya mawasiliano kati ya mnara na mnara. Kwa jumla ukuta ulikuwa na minara 25,000.
Tanbihi
Viungo vya nje

Jamii:Uchina
Jamii:Majengo
Edvard Grieg

Edvard Hagerup Grieg (15 Juni 1843- 4 Septemba 1907) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigaji kinanda maarufu kutoka nchi Norwei. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi wa Opera kwa kipindi cha Romantiki.
Viungo vya nje

*
* The 100th year commemoration of Edvard Grieg's death official site
* The Grieg archives at Bergen Public Library
* Troldhaugen Museum, Grieg's home
* Biography of Grieg by prof. Harald Herresthal
* Grieg: the work list (Norwegian/English)
* Films about Grieg's life: What Price Immortality? (1999), Song of Norway (1970)
Nakala na baadhi ya rekodi za Edvard Grieg

* www.kreusch-sheet-music.net - Grieg's complete piano works
* Kunst der Fuge: Edvard Hagerup Grieg - MIDI files
* Works by Grieg in MP3 format at Logos Virtual Library


Jamii:Watunzi wa Norwei
Jamii:Wanamuziki wa Norwei
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1843
Jamii:Waliofariki 1907
Monica Bellucci

Monica Anna Maria Bellucci (amezaliwa tar. 30 Septemba 1964) ni mwigizaji na mwanamitindo kutoka nchini Italia.
Wasifu

Maisha ya awali

Bellucci alizaliwa mjini Città di Castello, Umbria, Italia, akiwa kama binti wa Maria Gustinelli, mchoraji, na Luigi Bellucci, ambaye anamiliki kampuni ya magari makubwa ya kusafirishia mizigo.

Bellucci alianza shughuli za uwanamitindo tangu yungali na umri wa miaka 16, pale alipohitimu elimu yake ya sekondari katika shule ya Liceo Classico.

Hapo awali alijifua na elimu ya uwanasheria, lakini kwa uwanamitindo wake ulimsaidia kujipatia vijisenti vya kumwendeleza kwa masomo ya twisheni wakati akiwa anasoma katika Chuo Kikuu cha Perugia, na maisha ya urembo yalimfanya Monica kuwa mbali na masomo yake ya uwanasheria.

Belluci ni mzungumzaji mzuri wa lugha ya Kitaliano, Kifaransa na Kiingereza kwa ufasaha - vilevile Kihispania, na pia amewahi kucheza filamu nyingi tu kwa lugha hizo.
Filamu alizocheza

* Bram Stoker's Dracula (1992)
* L'appartement (1996)
* Dobermann (1997), Nat the Gypsy
* Under Suspicion (2000)
* Malèna (2000)
* Le Pacte des Loups (2001)
* Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre (2002)
* Irréversible (2002)
* Tears of the Sun (2003)
* Ricordati di me (2003)
* The Matrix Reloaded (2003)
* The Matrix Revolutions (2003)
* The Passion of the Christ (2004)
* She Hate Me (2004)
* The Brothers Grimm (2005)
* Manuale d'amore 2 - Capitoli successivi (2006)
* Shoot 'Em Up (2007)
* Heart Tango (2007)
Viungo vya nje

*
* .
*


Jamii:Waigizaji filamu wa Italia
Jamii:Wanamitindo wa Italia
Jamii:Waliozaliwa 1964
Jamii:Watu walio hai
Burj Khalifa

Burj Khalifa (kizamani kujulikana kama Burj Dubai) ni jengo kubwa la maghorofa lililojengwa nchini Dubai, Falme za Kiarabu mwaka 2009. Tangu mwaka 2009 ni jengo lenye kimo kikubwa duniani.

Burj Khalifa ina ghorofa 163 na eneo la vyumba vyote ni m2 309,473. Ghorofa ya juu inaishia kwa mita 585.4 na antenna juu yake inafikia mita 829.8. Gharama zilikuwa dola billioni 1.5.

Ghorofa 37 za kwanza ni hoteli. Juu yake kuna makazi 779 katika ghorofa 38-108 na 700 yameshauzwa. Ghorofa za juu zina ofisi na makazi maalumu.

Kutokana na ukubwa na urefu wake, Burji Khalifa husafishwa kwa wiki nane. Kihistoria, Burj Khalifa ilijengwa kwa ajili ya kuliingizia taifa kipato baada ya rais wa Falme za Kiarabu wa wakati ule kuona hakuna kivutio cha watalii nchini humo. Akaamua lijengwe jengo lefu kuliko yote yote ulimwenguni na wakalipa jina la Burj Khalifa.
Picha za ujenzi


Image:Burj2.jpg|2006-02-01
Image:20060829_Burj_Dubai.jpg|2006-08-29
Image:84floors.jpg|2006-11-11
Image:Burjdubaijanuary07.jpg|2007-01-02
Image:Burjdubaifeb2107.jpg|2007-03-21
Image:Burjdubaimay07.jpg|2007-05-07
Image:Burj.jpg|2007-07-15
Image:Burjdubaiaug92007.jpg|2007-08-09
Image:BurjDubai22.08.07.jpg|2007-08-22

Image:Burj_dubai_3.11.08.jpg|2008-03-11


Jamii:Majengo
Jamii:Falme za Kiarabu
Franz Liszt

thumb|right|300px|Franz Liszt mwaka 1858.
Franz Liszt (22 Oktoba 1811 – 31 Julai 1886) alikuwa mtunzi wa Opera na mpigakinanda mashuhuri kutoka nchini Hungaria.

Amefahamika sana kwa ujuzi wake wa upigaji kinanda kwa haraka zaidi na kuwa na maarifa ya juu katika fani hiyo.

Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.
Viungo vya nje

* The Love Affairs of Great Musicians, Volume 2 by Rupert Hughes, full-text from Project Gutenberg
* Franz Liszt Project - A comprehensive Liszt site with searchable databases.
*
* Letters of Franz Liszt
* Concert programme for September 16, 1840 at The Centre for Performance History
* Old cylinder recordings of orchestral arrangements of Liszt Hungarian Rhapsodies, from the Cylinder Preservation and Digitization Project at the University of California, Santa Barbara Library.
* International Franz Liszt Piano Competition - official page
* Catalogue of the Complete Liszt Recording by Leslie Howard
* Liszt in Limerick , The Old Limerick Journal, Richard Ahern
* Sausage Lynx Franz Liszt Page,Frenetically filled with fascinating Franz Liszt information
* Liszt Archive
Nakala za muziki wake

* www.kreusch-sheet-music.net Liszt's piano works
*
*
* -Free Sheet Music at SheetMusicFox
Rekodi zake

* Michael Sayers: Liszt's Resignazione as a mp3 file
* Kunst der Fuge: Franz Liszt - (Live) MIDI files
* Liszt at Magnatune MP3 Creative Commons recordings
* Liszt's page at Classical Archives
* Liszt, Franz - Biography and Music.
* Demko Miroslav: Franz Liszt compositeur Slovaque, L´Age d´Homme, Suisse, 2003.
Kazi za fasihi

*


Jamii:Waliozaliwa 1811
Jamii:Waliofariki 1886
Jamii:Watunzi wa Hungaria
Jamii:Wanamuziki wa Hungaria
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Wafransisko
Koloseo

thumbnail|right|250px|Koloseo mwaka 2020.
Koloseo (kwa Kiitalia: Colosseo; jina la Kilatini: Amphitheatrum Flavium) ni uwanja wa michezo cha kale mjini Roma kilicho katika hali ya maghofu kutokana na umri wake wa karibu miaka 2000. Ni kati ya majengo mashuhuri zaidi mjini Roma na duniani kwa ujumla. Wakati wa Dola la Roma ilikuwa jengo kubwa kabisa lililojengwa na Waroma wa Kale.

Inahesabiwa kati ya maajabu mapya ya dunia na kati ya urithi wa dunia.
Historia

Koloseo ilijengwa kuanzia mwaka 72 hadi 90 BK. Kaisari Vespasiano alianzisha ujenzi kwa kutumia mapato ya windo la vita ya Waroma dhidi ya Uyahudi na hasa hazina ya hekalu la Yerusalemu. Ilikamilishwa na Kaisari Titus.

Kiwanja kilikuwa na nafasi kwa watu 50,000 hadi 75,000. Watazamaji waliangalia maonyesho ambako watu au wanyama waliuawa. Michezo hii iligharamiwa na serikali kwa ajili ya wakazi wa mji kama burudani. Falsafa ya kisiasa ya Roma ilisema ya kwamba watu wanatulia wakipewa "panem et circenses" yaani "chakula na michezo".

Baada ya ushindi wa Ukristo dhidi ya dhuluma za kidini, mashindano ya kuua watu yalipingwa na Kanisa. Shindano la mwisho lilitokea mwaka 434/435. Mapigano dhidi ya wanyama yaliendelea hadi mwaka 523. Lakini baada ya mwisho wa Dola la Roma idadi ya wakazi wa Roma ilipungua na Koloseo haikutumiwa tena kwa michezo.

Katika karne zilizofuata wakazi wa Roma walitumia Koloseo kama windo la mawe kwa ajili ya ujenzi. Hivyo sehemu kubwa ya jengo imepotea.
thumbnail|right|250px|Sehemu za ndani za Koloseo
Uharibifu ulisimamishwa na Papa Benedikto XIV aliyetangaza Koloseo kuwa ukumbusho wa mashahidi Wakristo waliouawa hapa na tangu 1744 imehifadhiwa.
Michezo katika Koloseo

Michezo katika Koloseo ilikuwa hasa ya aina mbili:

* mashindano ya wapiganaji walioshindana kwa silaha za kweli hadi kifo. Wapiganaji waliitwa na Waroma kwa jina la "gladiator" yaani "mwenye upanga". Wengi wao walikuwa watumwa lakini wengine walikuwa watu huru. Walijifunza mapigano kwa silaha kwa ajili ya maonyesho na kuitumia kwenye kiwanja mbele wa watazamaji. Walioshinda walipata tuzo na zawadi nyingi. Wegine walikufa na kusahauliwa.

* mashindano kati ya watu na wanyamapori. Waroma wa Kale walikamata wanyamapori kutoka Ulaya na Afrika ya Kaskazini kwa ajili ya maonyesho hayo. Wanyama waliuawa na magladiator kwenye kiwanja mbele ya watazamaji, lakini ilitokea pia ya kwamba wawindaji waliuawa na wanyama.

Waroma wa Kale walipenda maonyesho hayo.
thumbnail|right|250px|Wakristo jinsi waliowekwa mbele ya simba.
Palikuwa pia na michezo ya pekee:
* kiwanja kilijazwa maji na jahazi, pia manowari ndogo, ziliwekwa humo ili zishindane. Michezo hii ilikuwa ghali sana na ni makaisari tu walioweza kugharamia michezo ya aina hii.

* Tangu karne ya 3 Wakristo waliuawa kiwanjani kama sehemu ya maonyesho. Ukristo ulikuwa dini marufuku katika Roma ya Kale hadi mwaka 313. Wakati mwingine Wakristo walikamatwa kwa wingi na kupewa adhabu ya kifo. Walionekana walifaa kwa maonyesho ambako walisimamishwa mbele ya wanyamapori kama simba, chui au dubu.
Marejeo

Jamii:Roma
Jamii:Dola la Roma
Jamii:Viwanja vya michezo Italia
Jamii:Historia ya Ukristo
Jamii:Urithi wa Dunia
Jamii:1lib1ref 2023
Gustav Mahler

thumb|right|300px|Gustav Mahler kunako miaka ya 1909.
Gustav Mahler (7 Julai 1860 – 18 Mei 1911) alikuwa mtunzi wa Opera na mwelekezi wa Kibohemia-Kiaustria.
Mahler alipata kufahamika sana wakati wa uhai wake kwa kuwa kama mwelekezi wa mabendi yaani kondakta wa muziki. Pia akawa mmoja kati ya waliopata kufahamika katika kipindi cha Romantic, ingawaje muziki wake hauja kubalika kisawasawa katika kituo cha muziki cha mjini Vienna wakati wa uhai wake.
Viungo vya nje

* Obituaries
** Mahler's obituary in the Musical Times of Juni 1911

* Biographies and essays
** Discovering Mahler The fourth and final volume of Donald Mitchell's study of the composer and his music (The Boydell Press 2007)
** Gustav Mahler Profile on BBC
** Gustav Mahler Profile on the Classical Composers Database
** An survey of Mahler Symphonies recordings
** Lewis Thomas: Late Night Thoughts on Listening to Mahler's Ninth Symphony
** Gustav Mahler and the Crisis of Jewish Identity
** Andante Mahler page
** Gustav Mahler: Symphony # 4, written by Peter Gutmann, music journalist.

* Mahler organizations, archives...
** The Gustav Mahler Society (UK)
** The Gustav Mahler Society of New York
** The International Gustav Mahler Society
** The Mahler Archives
** Médiathèque Musicale Mahler
** gustav-mahler.es
** The Gustav Mahler Society (Czech Republic) - maintains Mahler's Birthplace

* Recordings, books and sheet music
** Project Gutenberg Australia has a biography of Gustav Mahler by Gabriel Engel (1892-1952), Gustav Mahler, Song Symphonist
**
** "What the Universe Tells Me: Unraveling the Mysteries of Mahler's Third Symphony" a 2 DVD set from VAI

* Variae
** Reviews of Mahler Symphonies by Jens F. Laurson, Ionarts
** Elena Chernova Gustav Mahler Fanpage
** Colorado MahlerFest (Boulder, Colorado)
** Gustav Mahler in Hamburg
** Gustav Mahler's maximum card from Israel


Jamii:Watunzi wa Austria
Jamii:Wanamuziki wa Austria
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1860
Jamii:Waliofariki 1911
Felix Mendelssohn

thumb|right|300px|Felix Mendelssohn.

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy, anafahamika zaidi kama Felix Mendelssohn (3 Februari 1809 – 4 Novemba 1847) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi maarufu kutoka nchini Ujerumani. Huyu nae alikuwa mmoja kati ya watunzi mashuhuri wa kipindi cha Romantic.
Viungo vya nje

* Felix Mendelssohn House and Foundation, Leipzig
* Some info about the Mendelssohn's Violin Concerto at violinmp3.com
*
* The Mendelssohn Project A project with the objective of "recording of the complete published and unpublished works of Felix and Fanny Mendelssohn".
* Complete recording of Songs without Words by Daniel Gortler


Jamii:Watunzi wa Ujerumani
Jamii:Wanamuziki wa Ujerumani
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1809
Jamii:Waliofariki 1847
Modest Mussorgsky

thumb|right|300px|Modest Mussorgsky.
Modest Petrovitch Mussorgsky (1 Machi 1839 - 28 Machi 1881) alikuwa mtunzi wa Opera kutoka nchini Urusi. Alikuwa maarufu sana kwa opera zake na nyimbo zilizo safi kwa mandhari ya Kirusi.
Viungo vya nje

*
* Tableaux d'une exposition Transcription pour contrebasse seule par Mauricio ROMERO
* Turgenev and Mussorgsky (with music samples)


Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1839
Jamii:Waliofariki 1881
Sergei Rachmaninoff

thumb|right|300px|Sergei Rachmaninoff (1901).

Sergei Vasilievich Rachmaninoff (Kirusi: Сергей Васильевич Рахманинов, Sergej Vasil’evič Rakhmaninov) (1 Aprili 1873 – 28 Machi 1943) alikuwa mtunzi wa Opera, mpigaji kinanda na mwelekezi mashuhuri kutoka nchini Urusi. Huyu aliwahi kuwa bingwa wa muziki wa clasiki katika Ulaya kwa kipindi cha Romatic.
Viungo vya nje

* Rachmaninoff Society, Vladimir Ashkenazy President
* German Rachmaninoff page
* Rachmaninoff's Works for Piano and Orchestra: Analysis of Rachmaninoff's Works for Piano and Orchestra
* Rachmaninoff Photogallery : Rare photos and video
*
* Complete list of Rachmaninoff's performances as a conductor
*
* A complete and precise French site on Rachmaninoff
* A complete list of Rachmaninoff's works
* Biography at allmusic.com
Rekodi zake na baadhi ya faili za MIDI

* Selection of midi files
* Arkady Chubrik Classic Music Collection: Rachmaninov, many free recordings in MP3 format (in Russian)
Tungo za bure

*
*
* Piano etudes, Op. 30–39 at Kreusch-Sheet-Music.net


Jamii:Watunzi wa Urusi
Jamii:Wanamuziki wa Urusi
Jamii:Watunzi wa Romantik
Jamii:Waliozaliwa 1873
Jamii:Waliofariki 1943