JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸੂਚਨਾ-ਸਮਾਜ

ਸੂਚਨਾ-ਸਮਾਜ (information society) ਉਹ ਸਮਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਵੰਡ, ਵਰਤੋਂ, ਏਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹੇਰਫੇਰ ਆਦਿ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਆਰਥਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਡਿਜੀਟਲ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸੂਚਨਾ ਵਿਸਫੋਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਯੁੱਧਕਲਾ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਸਹਿਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਨਾਗਰਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਰਜਨ ਲੇਬਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਲਛਣ ਤਕਨੀਕ, ਆਰਥਿਕ, ਵਿਵਸਾਇਕ, ਵਿਰਾਸਤੀ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ, ਜਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਸੰਜੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਕਲਚਰਲ ਰੀਵੋਲੋਸ਼ਨ) ੧੯੬੬ ਤੋਂ ੧੯੭੬ ਤੱਕ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬ ਹੈ। ਸੰਨ 1966 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਸੰਨ 1976 ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ। ਮਾਓ ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੀਨ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸੀ। ਇਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 16 ਮਈ 1966 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਓ-ਤਸੇ-ਤੁੰਗ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਬੁਰਜੁਆ ਵਰਗ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਮਾਓ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਵਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਥਾਪਨਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਰਾਹੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਹਿਜ ਵਿਕਾਸ ਮੁਲਕ ਪ੍ਰਕਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਸਮੁਚੀ ਮਾਨਵ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਦੇਸ਼ ਹਿੱਤ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇਨਕਲਾਬ ਦਾ ਸਾਰ -ਤੱਤ ਆਰਥਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਹਤ ਹੈ। ਜਮਾਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਉਪਰਾਂਤ ਸਮਾਜ ਰਹਿਤ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਅਮਲ ਜਮਾਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਜਮਾਤੀ ਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੜ-ਵਿਉਂਤਣ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਮਨੱਖੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰੇਰਕ ਉਦੇਸ਼, ਕਿਰਤ-ਵਿਧੀ ਹੀ ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਜਗਤ ਦੇ ਅਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕੰਮ, ਸਾਧਨ, ਸੰਗਠਨ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਕੀਮਤਾਂ, ਪ੍ਰਤਿਮਾਨਾ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣਾ ਹੈ।
;ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹਨ:
# ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਮੂਲਕ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੁੱਢ ਤੋ ਹੀ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨਾ।
#ਲੋਟੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਕਰਨਾ। ਭਾਵ ਉਸਨੂੰ ਬਦਲਣਾ
#ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ, ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਾਵਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਸਮੁੱਚੇ ਸੱਭਿਅਚਾਰਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸਿਰਜਣਾ।
ਹਵਾਲੇ

Name navneet kaur
Class m.a 2
Roll no. 140160982

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਨੇਵਸਕੀ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟ

ਨੇਵਸਕੀ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟ () ਰੂਸ ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗਲੀ ਹੈ। ਨੋਵਗੋਰੋਦ ਅਤੇ ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਸੜਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੀਟਰ ਮਹਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਐਵੇਨਿਊ ਐਡਮਿਰਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸਕੋ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ, ਵੋਟਨਿਤਨੀਆ ਸਕੁਆਇਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ ਕਰਨ ਤੇ ਮੋੜ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਨੈਵਸਕੀ ਲਾਵਰਾ ਨੂੰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੋਵੀਅਤ ਦੌਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ (1918–44) ਨੇਵਸਕੀ ਪ੍ਰੋਸਪੈਕਟ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਕਲਾਤਮਕ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ "ਪ੍ਰੋਲੇਟੁਕਲਟ ਸਟ੍ਰੀਟ" (ulitsa Proletkul'ta) ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪ੍ਰੋਲੇਟੁਕਲਟ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਕਤੂਬਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ "25 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਐਵਨਿਊ" ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨੇਵਸਕੀ ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟ
ਪੋਰਟਰੇਟ (ਗੋਗੋਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੋਰਟਰੇਟ (ਰੂਸੀ: Портрет) ਨਿਕੋਲਾਈ ਗੋਗੋਲ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਲ ਰੂਸੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1835 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।

ਇਹ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਕਲਾਕਾਰ, ਐਂਦਰੀ ਪੇਤਰੋਵਿਚ ਚਰਤਕੋਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਕਲਾ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੱਦੋਂ ਸੁਹਣਾ ਹੂਬਹੂ ਜੀਵਤ ਪੋਰਟਰੇਟ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੇਟਿੰਗ ਜਾਦੂਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਬਿਧਾ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ - ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ/ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰੇ ਜਾਂ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਪੇਟਿੰਗ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ। ਉਹ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ​​ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੋਰਟਰੇਟ, ਜੋ "ਇੱਕ ਲਾੜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਨਿਹਕਲੰਕ, ਸੁੰਦਰ" ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗਲਤ ਮਾਰਗ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ, ਉਹ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੋਗੋਲ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਦ ਲੋਲੈਂਡ

ਦ ਲੋਲੈਂਡ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਝੁੰਪਾ ਲਾਹਿੜੀ ਦਾ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ ਹੈ।
ਕਥਾਸਾਰ

ਦ ਲੋਲੈਂਡ 1960 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਸੁਭਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਦਇਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਉਦਇਨ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਓ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਕਸਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੁ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਉਦਇਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧ ਅਤੇ ਕਰਤਵਨਿਸ਼ਠ ਭਰਾ ਸੁਭਾਸ਼ ਉਸਦੀ ਗਰਭਵਤੀ ਵਿਧਵਾ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਿੰਦਗੀ ਉਦਇਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੌਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਮਾਮ ਭਿਆਨਕ ਰਹੱਸ ਜਜਬ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ
ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ

ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ (2 ਸਤੰਬਰ 1941 - 7 ਦਸੰਬਰ 2011) ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਸਤੰਬਰ 1941 ਨੂੰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਅਤੇ ਆਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਬੋਜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਿਖਤਾਂ

ਨਾਵਲ

*ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇ (1980)
*ਕੱਚੇ ਘਰ (1981)
*ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ (1983)
*Anita and the Magician
*The Volcano
*ਸ਼ਤਰੰਜ (1983)
* ਸਮਾਂ
*ਕੰਜਕਾਂ (1992)
*ਉਜਾੜਾ (ਤ੍ਰੈਲੜੀ) (1999)
*ਤਸਦੀਕ (2000)
*ਰੋਹ ਵਿਦਰੋਹ (2000)
ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਉਜੜਿਆ ਖੂਹ (1977)
*ਪੁੰਨ ਦਾ ਸਾਕ (1982)
*ਖਾਲੀ ਪਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ (1987)
*ਲਾਲ ਚੌਕ (1989)
*ਕੁਆਰ ਗੰਦਲ (1991)
*ਬਜੁਰਗ ਬਾਬਾ ਅਤੇ ਭੀੜ (1996)
*ਬੰਦ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ (1999)
ਕਵਿਤਾ

*ਚਾਨਣ ਦੀ ਲਕੀਰ (1969)
*ਦੂਸਰਾ ਪੜਾ (1974)
*ਜੁਗਨੂਆਂ ਦੀ ਰਾਖ (2001)
*ਕਹਿਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ (2006)
ਹਿੰਦੀ

*ਨਏ ਰਿਸ਼ਤੇ (1983)
*ਫਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਕਹਾਣੀਆਂ) (1993)
*ਕੰਜਕਾਂ
ਹੋਰ

*ਮੇਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ
*ਆਜ ਸੁਨ ਹੀ ਲੀਜੀਏ (ਸਵੈਜੀਵਨੀ)
*ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ (ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ 1980)
*ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗਲਪ ਚੇਤਨਾ (1991)
*ਦਵੰਦਵਾਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (1993)
*ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ (1987)
*ਪੰਜਾਬੀ ਜਨ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ (1994)
*ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ (1996)
*ਸਾਹਿਤ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ (1999)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਆਫ਼ਤਾਬ ਇਕਬਾਲ

ਆਫ਼ਤਾਬ ਇਕਬਾਲ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Aftab Iqbal; ਜਨਮ 19 ਸਤੰਬਰ 1958) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ, ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ, ਆਪ ਮੀਡੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਨਿਊਜ਼ (2009-2010) 'ਤੇ ਹਸਬ-ਏ-ਹਾਲ, ਜੀਓ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਖਬਰਨਾਕ (2010-2015), ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਖਬਰਦਾਰ (2015-2018), ਹਿਮਾਕਤੇਨ (2018-2019) ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਹੋਸਟ ਹਨ। ਖ਼ਬਰਾਂ, ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ 'ਆਪ' ਨਿਊਜ਼ (2019-2020), ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਿਓ 'ਤੇ ਖਬਰਾਂ (2020-2021), ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ (2021-2022) 'ਤੇ ਖਬਰਦਾਰ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਅਤੇ ਸਮਾ ਟੀਵੀ ਨਿਊਜ਼ (2022-2023) 'ਤੇ ਖਬਰਹਰ। 2024 ਤੋਂ, ਉਹ ਵੈੱਬ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ 'ਤੇ ਖਬਰਹਾਰ ਸੀਜ਼ਨ 2 ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਉਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਉਸਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਆਫ਼ਤਾਬ ਇਕਬਾਲ ਦੁਆਰਾ 7 ਜਨਵਰੀ, 2017 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ 'ਆਪ ਨਿਊਜ਼' ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਚੈਨਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਓ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਨਿਓ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਨਿਊਜ਼ 'ਤੇ ਖਬਰਦਾਰ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ 2022 ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਖਬਰਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। 2024 ਵਿੱਚ, 1 ਸਾਲ ਦੇ ਬ੍ਰੇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਖਬਰਹਰ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ। "ਖਬਰਹਾਰ ਸੀਜ਼ਨ 2" ਜਿਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਸਹਿ-ਹੋਸਟ ਡਾ. ਅਰੂਬਾ, ਖੋਜਕਾਰ ਸ਼ਕੀਲ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ ਯੂ.ਏ.ਈ. ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਆਫਤਾਬ ਇਕਬਾਲ 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ੋਅ ਓਪਨ ਮਾਈਕ ਕੈਫੇ, ਅਮਾਨੀਅਤ, ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਡਾਇਲਾਗ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਬੂਟਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਮੁਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ

ਆਫ਼ਤਾਬ ਇਕਬਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 9 ਸਤੰਬਰ 1958 ਨੂੰ ਓਕਾੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰੈਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਜ਼ਫ਼ਰ ਇਕਬਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਜੋ 35 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਲਈ ਕਾਲਮ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ 1985 ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਲਾਹੌਰ) ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 1986 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੈਨ ਜੋਸ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕੈਰੀਅਰ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1986 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 1994 ਤੋਂ 1995 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ 'ਮੀਡੀਆ ਸਲਾਹਕਾਰ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ 1995 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਨਵਾ-ਏ-ਵਕਤ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ "ਆਫਤਾਬਿਆਨ" ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਲਿਖਿਆ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ 'ਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਰੇਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਮੇਡੀ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ਹੀਣ ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਖਬਾਰਨਾਕ ਦੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਅਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਖ ਰਸ਼ੀਦ ਅਹਿਮਦ, ਰਹਿਮਾਨ ਮਲਿਕ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਅਨਵਰ ਮਕਸੂਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਤਾਰਿਕ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਤੇ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ ਅਲੀ ਆਜ਼ਮਤ ਦੀ ਨਕਲ ਜਾਂ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਫ਼ਤਾਬ ਇਕਬਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਵਿਦਿਅਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨ-ਓ-ਬਯਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ
ਰਿਆਲਟੀ ਸ਼ੋਅ
ਵੈੱਬ ਸ਼ੋਅ
ਹਵਾਲੇ
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

*
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1961
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਡੇ

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਡੇ () ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਗਾਲੀ ਕਵੀ, ਵਾਰਤਕ, ਲੇਖਕ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕਵਾਦ ਤੇ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾ ਆਲੋਚਕ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਕਵਿਤਾ ਕਹਿਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਗੁਣ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬੁਧਾਦੇਵ ਬਸੂ ਅਤੇ ਸਮਰ ਸੇਨ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਪੋਸਟ-ਟੈਗੋਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀ "ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾ" ਦੇ ਆਗਮਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਚੇਤਨ ਲੇਖਣੀ ਨੂੰ ਉਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਉਖੜੀ ਸਨਾਖਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਵੀ ਦੀ ਤਨਹਾ ਜਦੋਜਹਿਦ, ਮਨੁੱਖੀ ਗੌਰਵ ਦੀ ਤਲਾਸ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ
ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ

ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ ਈ ਫਰਾ (20 ਅਪਰੈਲ 1893 - 25 ਦਸੰਬਰ 1983) ਇੱਕ ਕਾਤਾਲਾਨ ਸਪੇਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਬਾਰਸੀਲੋਨਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ ਦਾ ਅਜਾਇਬਘਰ 1975 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਹਾਇਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਲਮਾ ਦੇ ਮਾਲੋਰਕਾ ਵਿੱਚ ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਪਿਲਾਰ ਈ ਜੋਆਨ ਮੀਰੋ 1981 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗੈਲਰੀ


File:Les Fusains.jpg|ਇਥੇ ਜੋਆਨ ਨੇ 1927 ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ
File:JuanMiroMosaic.jpg| "ਪਲਾ ਦੇ ਲੋਸ" ਨਾਂ ਦਾ ਮੋਜ਼ੈਕ
File:MNCARS Patio Escultura Miro.JPG|ਮਿਉਸਿਓ ਰਿਏਨਾ ਸੋਫੀਆ
File:Hakone open air museum (10).jpg|ਹਕੋਨੇ ਓਪਨ ਏਅਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
File:Grande Maternite.JPG|ਗਰਾਂਦੇ ਮਾਤੇਰਨੀਤੇ
File:Fundació Miró P1370077.JPG|ਫੁਨਦਾਸੀਓ ਮੀਰੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਪੇਨੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ

ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ (1923–2001) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪਕਾਰ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਜਨਮ 1923 ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਸੰਪਾਦਕ, ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ 'ਬੱਦਨ')
*Savage Harvest (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ: ਨਵਤੇਜ਼ ਸਰਨਾ)
*ਪੱਥਰ ਦੇ ਆਦਮੀ (1949)
*ਸ਼ਗਨਾਂ ਭਰੀ ਸਵੇਰ (1951)
*ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਸੀਮਾ (1959)
*ਛਵੀਆਂ ਦੀ ਰੁੱਤ (1961)
*ਵੰਝਲੀ ਤੇ ਵਿਲਕਣੀ (1968)
*ਸੁੰਦਰ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਹੁੰ (1980)
*ਸੂਹਾ ਸਾਲੂ ਸੂਹਾ ਗੁਲਾਬ (1980)
*ਕਲਾ ਬੱਦਲ ਕੂਲੀ ਧੁੱਪ (1984)
*ਨਵੇਂ ਜੁੱਗ ਦੇ ਵਾਰਸ (ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ) (1991)
*ਔਰਤ ਇਮਾਨ (1993)
ਨਾਵਲ

*ਪੀੜਾਂ ਮੱਲੇ ਰਾਹ (1954)
*ਕਾਗਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ (1956)
*ਨੀਲਾ ਗੁਲਾਬ (1977)
*ਸੂਹਾ ਰੰਗ ਮਜੀਠ ਦਾ (1988)
ਮਹਾਕਾਵਿ

*ਚਮਕੌਰ (1977)
*ਸਾਕਾ ਜਿਨ ਕੀਆ (1978)
*ਪਾਉਂਟਾ (1978)
*ਅਬ ਜੂਝਣ ਕੋ ਦਾਓ (1995)
ਸਨਮਾਨ

ਸਰਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਵਾਰਿਸ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ)ਲਈ 1994 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ।
ਹੋਰ ਦੇਖੋ

* ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ (7 ਅਪਰੈਲ 1932 - 30 ਮਾਰਚ 2025) ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ "1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।" ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਖੰਨਵੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ ਵੇਰਵੇ

, ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ 1978 ਵਿੱਚ]]
ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਖੰਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਜਦੀਕ ਬਡਗੁਜਰਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਆਸਤ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੁਢਲੀ ਵਿਦਿਆ ਅਮਲੋਹ ਤੋਂ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਏ.ਐਸ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਖੰਨਾ, ਜ਼ਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ 1949 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸਚਿਅਨ ਬੇਸਿਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੂਲ, ਖਰੜ (ਓਦੋਂ ਜ਼ਿਲਾ ਅੰਬਾਲਾ) ਤੋਂ ਜੇ.ਬੀ.ਟੀ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬੀ.ਏ ਕਰਨ ਉੱਪਰੰਤ 1963-64 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ 1966 ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ ਉਰਦੂ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ 1953 ਤੋਂ 1962 ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ (1964 ਤੋਂ 1969 ਤੱਕ) ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਿੰਦ ਸਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ 1969 ਤੋਂ 1990 ਤਕ ਸਬ ਐਡੀਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1990 ਤੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਚਾ 'ਲਕੀਰ' ਕੱਢ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਪਰਚਾ 1970 ਵਿੱਚ ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਂਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਲਿਖਤਾਂ

ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਕੱਚ ਕੜੇ (1966)
*ਨਮਾਜ਼ੀ (1971)
*ਮੁਕਤੀ (1980)
*ਸ਼ਵੇਤਾਂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ (1983)
*ਕੁਝ ਅਣਕਿਹਾ ਵੀ (1990) - ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲਿਆ|
* ਰੰਗਮੰਚ ਉੱਤੇ ਭਿਕਸ਼ੂ (1995)
*ਸੁਣਦੈਂ ਖਲੀਫਾ (2001)
*ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਮੁਕਤੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ) 1985
*ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ 1993)
*ਕਥਾ ਅਨੰਤ (ਉਦੋਂ ਤਕ ਦੀਆਂ ਕੁਲ 80 ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) 1995
*ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ (ਮੁਕਤੀ ਰੰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ) 1999
*ਡੈੱਡਲਾਈਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ (2001)
ਨਾਵਲ

*ਦਸਤਾਵੇਜ (ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨਕਸਲੀ ਲਹਿਰ ਬਾਰੇ ਚਰਚਿਤ ਨਾਵਲ)
ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ

*ਬੰਗਲਾ
*ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ
*ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ
*ਗੋਈ
*ਨਿਰਵਾਣ
ਆਤਮਕਥਾ

*ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦੇ (1993)
*ਆਤਮ ਮਾਯਾ (2005)
*ਮੇਰੀ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਨਵੀਸੀ (2007)
* ਦੇਖ ਬੰਦੇ ਦੇ ਭੇਖ (2013)
ਹੋਰ

*ਪਦਮਾ ਦਾ ਪੈਰ
*ਉਮਰਾਂ ਦੀ ਖੱਟੀ (ਵਿਅਕਤੀ-ਚਿਤਰ) (2007)
*ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀਖ਼ਾਨੇ
ਸੰਪਾਦਨ

*ਚੌਥੀ ਕੂਟ (ਨੌਜਵਾਨ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ,1996)
*ਨਾਗ ਲੋਕ (ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ, 1998)
*ਦਾਸਤਾਨ (ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਦਿਲ ਦੀ ਆਤਮ ਕਥਾ, 1999)
*ਮੁਹੱਬਤਾਂ (ਵਰਜਿਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ)
*ਗੰਢਾਂ (ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਹਾਕੇ ਦੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਗੰਢਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, 2003)
*ਜੁਗਲਬੰਦੀਆਂ (ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਮੁਕ ਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 2005)
ਸਨਮਾਨ

*ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ 1982
*ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਲੋਂ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਵਾਰਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ 1986
*ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ 1992
*ਪੰਜਾਬੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਦਿੱਲੀ 1994
*ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, 1996
*ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ, 2002
ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ

* ਹ਼ੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਰੇਜੀਨਾਲਡ ਡਾਇਰ

ਰੇਜੀਨਾਲਡ ਐਡਵਰਡ ਹੈਰੀ ਡਾਇਰ (9 ਅਕਤੂਬਰ 1864 – 23 ਜੁਲਾਈ 1927) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ ਜੋ, ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ (ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ) ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਡਾਇਰ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਦਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1864
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1927
ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਤੇਜਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (ਜਨਮ 1938) ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ, ਖੋਜ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਲਈ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਲਿਖਤਾਂ

* ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋ: ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ
*ਪਾਸ਼: ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
*ਪਾਸ਼ ਤੇ ਪਾਬਲੋ ਨੈਰੂਦਾ
*ਅਨਤੋਨੀਉ ਗ੍ਰਾਮਸ਼ੀ
*Poetic drama: Its modern masters: a study of W.B. Yeats and T.S. Eliot in comparative projection
ਪੰਜਾਬੀ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ

*Kafis of Shah Hussain
*Jangnama Singhan te Frangian (ਜੰਗਨਾਮਾ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ)
*Reckoning with Dark Times (ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵੀ ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ)
*Sant Singh Sekhon’s Selected Writings.
*Time Has Taken a Turn (ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸੀਤਲ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸਕਾਰ-ਜੇਤੂ ਨਾਵਲ ਯੁੱਗ ਬਾਦਲ ਗਿਆ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ)
*Dreams and Desires (poems of Mohan Singh)
*Sundran (Manjit Pal’s poetic play)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੇ ਸਫ਼ੇ
ਸਪੀਚ ਐਕਟ

ਸਪੀਚ ਐਕਟ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਉਚਾਰ/ਬੋਲ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਵਪੂਰਨ ਫੰਕਸ਼ਨ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਦੋ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸੁਣੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਤ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਪੀਚ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਲਿਖਤ, ਅਤੇ ਲਿਖੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ (ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਪੀਚ ਐਕਟ ਬੋਲਣ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।

ਸਪੀਚ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੀਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਪਦ ਨੂੰ ਨਾ ਕੇਵਲ ਲਿਖਤ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟੈਕਸਟ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਿਤ, ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿਰਜੇ ਗਏ (ਅਜੇ ਵੀ - ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਉਚਾਰੇ) ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ "ਸਪੀਚ ਐਕਟ" - ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ-ਵਰਣ ਪ੍ਰਤੀਕ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ, ਕਵਿਤਾ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਚਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ "ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਠ" ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਸਪੀਚ ਐਕਟ ਜੋ "ਮਨ ਵਿੱਚ" ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜਾਂ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਮਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ

ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥ, ਪ੍ਰੇਰਕਤਾ, ਸੰਦਰਭ, ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਾ-ਵਿਧਾਨ, ਸੰਕਲਪ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਮੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਰਥ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ "ਅਰਥ" ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸਿਨੋਨੀਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, ਅਰਥ ਦੇ ਮੂਲ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਅਰਥ ਦੀ ਸਮਝ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਰਚਨਾ ਦੀ, ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਾ, ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣਾ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੀਜਾ, ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਪ੍ਰੈਟਰ ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਫਲ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ
ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਈਸਾ (ਬੁੱਤ)

ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਈਸਾ (, ਮਿਆਰੀ , ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀ: ) ਰਿਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿਖੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁੱਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1931 ਤੋਂ 2010 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਲਾਤਮਕ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲ਼ਾ ਬੁੱਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਹਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿਚਲੇ ਰਾਜਾ ਈਸਾ ਬੁੱਤ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ 30 ਮੀਟਰ (98 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ 8 ਮੀਟਰ (26 ਫੁੱਟ) ਉੱਚੀ ਚੌਂਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦਾ ਪਸਾਰ 28 ਮੀਟਰ (92 ਫੁੱਟ) ਦਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਭਾਰ 635 ਟਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਤਿਹੂਕਾ ਜੰਗਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੋਰਕੋਵਾਦੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਈਸਾਈ ਮੱਤ ਦਾ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਿਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਾਸਤੇ ਇੱਕ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਕਿਆਈ ਰੋੜੀ ਅਤੇ ਸਾਬਣ-ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ 1922 ਅਤੇ 1931 ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਕੋਰਕੋਵਾਡੋ ਪਰਬਤ ਦੀ ਸਿੱਖਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1850 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮਧ ਵਿੱਚ ਸੁਝਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕੈਥੋਲਿਕ ਪਾਦਰੀ ਪੇਡਰੋ ਮਾਰੀਆ ਬਾਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਇਸਾਬੇਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਧਨ ਵਾਸਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਇਸਾਬੇਲ ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਜਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਜੀਲ ਦੇ ਗਣਰਾਜ ਬਣ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ 1889 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੱਦ ਸੀ।. ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰਿਓ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਰਕਲ ਨੇ 1921 ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ। but poor weather affected the signal and it had to be lit by workers in Rio. ਇਸ ਸਰਕਲ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਦਾਨ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਜੁਟਾਣ ਵਾਸਤੇ ਸੇਮਾਨਾ ਡੂ ਮੋਨੁਮੇਂਟੋ (ਮੋਨੁਮੇਂਟ ਸਪਤਾਹ) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਦਾਨ ਜਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਮੁਦਾਏ ਤੋਂ ਇਕੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਡਿਜਾਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ ਕਰਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬ ਲਈ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਇੱਕ ਚਬੂਤਰਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ। ਫੈਲਾਈਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਈਸਾ ਦਾ ਬੁੱਤ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਜੂਬੇ
ਉੱਚ ਸ਼ਰੀਫ਼

ਉਚ ਜਾਂ ਉਚ ਸ਼ਰੀਫ਼ ) ਦੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹਾਵਲਪੁਰ (ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਤੋਂ 73 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਉੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਹਾਸ

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 500 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੋਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀਆਂ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ 325 ਈਸਾਪੂਰਵ ਵਿੱਚ ਸਿਕੰਦਰ ਮਹਾਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਿੰਧੁ ਨਦੀ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ਏਨ ਇੰਡੋ ਪੋਤਾਮੋ (ਯੂਨਾਨੀ: Alexandria en Indo Potamo, ਮਤਲਬ: ਭਾਰਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰੀਆ ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਕਹਾਇਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਚਨਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਨਦੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ ਕੁੱਝ ਬਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਇੱਥੋਂ 100 ਕਿਮੀ ਦੂਰ ਮਿਠਨਕੋਟ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਜਾਨ ਲੌਕ

ਜਾਨ ਲਾਕ ਐਫਆਰਐਸ (; 29 ਅਗਸਤ 1632 – 28 ਅਕਤੂਬਰ 1704), ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਬੁੱਧਤਾ ਦੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ "ਕਲਾਸੀਕਲ ਉਦਾਰਵਾਦ ਦਾ ਪਿਤਾ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਬੇਕਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਪੈਰੋਕਾਰ, ਜਾਨ ਲਾਕ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਥਿਊਰੀ ਲਈ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਜੀਵਨੀ

ਜਾਨ ਲਾਕ ਦਾ ਜਨਮ 29 ਅਗਸਤ 1632 ਨੂੰ ਦਾ ਰਿੰਗਟਨ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਜਮੀਂਦਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਭਿਕਰਤਾ ਸਨ। ਉਹ ਪਿਊਰਿਟਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਐਂਗਲੋ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (1641 - 47) ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਲੜੇ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਆਦਰਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1646 ਵਿੱਚ ਵੇਸਟਮਿੰਸਟਰ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ 1652 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਰਾਇਸਟ ਗਿਰਜਾ ਘਰ ਮਹਾ ਵਿਦਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਇੱਥੇ ਆਜਾਦ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। 1660 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ। ਦਰਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੌਚਿਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਡੇਕਾਰਟ ਨੂੰ ਹੈ।
ਲਿਖਤਾਂ

* ਅ ਲੈਟਰ ਕੰਸਰਨਿੰਗ ਟੌਲਰੇਸ਼ਨ
(A Letter Concerning Toleration)
(1690)
**A Second Letter Concerning Toleration
(1692)
**A Third Letter for Toleration
(1689)
*Two Treatises of Government
(1690)
*An Essay Concerning Human Understanding
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ
ਵਿਜੈ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ

ਵਿਜੈ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ (ਜਨਮ 1954) ਸਾਲ 2014 ਦਾ ਪੁਲਿਤਜਰ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ ਬਰੁਕਲਿਨ, ਨਿਊਯਾਰਕ-ਆਧਾਰਿਤ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। ਇਨਾਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ 3 ਸੇਕਸ਼ਨਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੰਮੋਹਕ ਪੁਸਤਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 1959 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਵਿਜੈ ਦੇ ਮਾਪੇ ਬੰਗਲੌਰ, ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕੋਲੰਬਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਓਹੀਓ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਸਿਖਾਈ।
ਕਿੱਤਾ


ਕਵਿਤਾ

2004 ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਲਟ ਵ੍ਹਾਈਟਮੈਨ, ਐਮਿਲੀ ਡਿਕਨਸਨ, ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬਿਸ਼ਪ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਬਲੇਕ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਝਲਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਓਲ੍ਹੋ, ਕੋਲੰਬਸ ਵਿੱਚ "ਅਜੀਬਤਾ" ਦੇ ਆਉਣ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਨਮਾਨ

* ਕਵਿਤਾ ਲਈ 2014 ਪੁਲਿਟਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ
* ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ ਐਮੇਰੀਕਨ ਕਵੀਆਂ ਦਾ ਜੇਮਜ਼ ਲਾਫਲਿਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ("ਦਿ ਲੌਂਗ ਮੈਡੋ" ਲਈ)
* ਮੈਕਡਾਵਲ ਕਲੋਨੀ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ
* ਪੈਰਿਸ ਰਿਵਿ's ਦਾ ਬਰਨਾਰਡ ਐੱਫ. ਕਨਨਰਜ਼ ਲੰਬੀ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ
* 2004 ਗੁਗਨਹੈਮ ਫੈਲੋ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲੇਖਕ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ

Coord:33.820833N, 72.689444E

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ 48 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਸਨ ਅਬਦਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਥੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਿੱਗਦੀ ਹੋਈ ਚਟਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ਼ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਚਟਾਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਜਦੋਂ ਇਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਵਾਇਆ।


PunjaSahib.jpg|ਪੰਜਾ ਸਾਹਿਬ
PanjaSahib IMG 0124.JPG
PanjaSahib IMG 0114.JPG
PanjaSahibIMG 0151.JPG
PanjaSahib IMG 0150.JPG
PanjaSahib_IMG_0118.JPG


ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ
ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ

ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਸਾਹਿਤਕ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰੁਝਾਨ ਸੀ। ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਇੱਕ ਰੂਪਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਸਾਹਿਤਕ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨਿਕਟ ਅਧਿਐਨ (close reading) ਉੱਪਰ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ‘ਸਵੈ’ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸੁਹਜਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਹਜਵਾਦੀ, ਰੂਪਵਾਦੀ, ਪਾਠਮੂਲਕ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤਵ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੀ ਰੈਨਸਮ, ਕਲਿੰਥ ਬਰੁਕਸ ਅਤੇ ਐਲਨ ਟੇਟ ਇਸ ਆਲੋਚਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਤਕ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸ

ਨਵੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੁਝ ਅਮਰੀਕੀ ਸਕੂਲਾਂ (ਸੰਪਰਦਾਇਆਂ) ਦੇ ਪ੍ਰਪੰਰਾਗਤ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਜਰਮਨ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਰਥ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਭੂਗੌਲਿਕ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਉੱਪਰ ਜੋਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨਵੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਚਿੰਤਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਹਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਮਿਆਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚੋਂ ਪਾਠਕ-ਹੁੰਗਾਰਾ (reader's response), ਲੇਖਕ-ਭਾਵਨਾ (the author's intention) ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਪਣਾਇਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਨਵੀਨ ਆਲੋਚਨਾ