JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਪਲ

ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਪਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਆਂਚਲਿਕਤਾ ਉਹਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੈ।
ਜੀਵਨ

ਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਪਲ ਦਾ ਜਨਮ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਮਾਲ ਪਿੰਡ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ 1924 ਨੂੰ ਸ: ਫਕੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਨਰਜ਼ ਪੰਜਾਬੀ, ਐਮਏ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ/ਪੰਜਾਬੀ, ਤੇ ਪੀਐਚਡੀ ਤੱਕ ਉਚੇਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਵਲਭ ਭਾਈ ਪਟੇਲ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਨਰੇਲਾ 'ਚ 1947 ਤੋਂ 50 ਤੱਕ ਸਕੱਤਰ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਬੀ.ਐਮ. ਕਾਲਜ ਸ਼ਿਮਲਾ 'ਚ 1950 ਤੋਂ 55 ਤੱਕ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਕੈਂਪ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 1955 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਲਾਸ ਇਕ, ਯੂਪੀਐਸਸੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

ਨਾਵਲ

*ਘਾਲਿ ਖਾਇ (2011)
*ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ
* ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ
ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

*ਕੁੜੀ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੀ
*ਢਹਿੰਦੇ ਮੁਨਾਰੇ
*ਭਰਾ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ
*ਦੁੱਧ ਤੇ ਬੁੱਧ,
*ਮਹਿਕਾਂ
*ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਪਰਾਇਆ ਦੇਸ
*ਹਾਲਾਂ ਬੀ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ
*ਕੱਚਾ ਰੰਗ ਕਸੁੰਭ ਦਾ,
*ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਰਚਨਾ
*ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ
* ਕਹਾਣੀ ਪੰਜਾਬ (ਸੰਪਾਦਿਤ)
* ਵਾਸਾ ਸਵਰਗਾਂ ਦਾ
*ਤੀਨ ਦਿਨ ਕਾ ਬੇਈਮਾਨ (ਹਿੰਦੀ)
*ਜਨਮ ਦਿਨ
*ਪੰਜਾਬੀ ਕੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਬਾਲ ਕਹਾਨੀਆਂ (ਹਿੰਦੀ)
* ਊਂਚੇ ਲੋਗ (ਹਿੰਦੀ)
ਆਲੋਚਨਾ

*ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਬੰਧਕਾਰ
*ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ
*ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ (ਸੰਪਾਦਤ)
*ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਵਿਧੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ
*ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ-ਸਰੂਪ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
*ਨੌਰੰਗ ਸਿੰਘ-ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
*ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ-ਜੀਵਨ ਤੇ ਰਚਨਾ
*ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁਨਰ-ਮੁਲੰਕਣ,
*ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਬੰਧਕਾਰ
ਹਵਾਲੇ

'

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ
ਨੀਚਾ ਨਗਰ

ਨੀਚਾ ਨਗਰ () 1946 ਦੀ ਚੇਤਨ ਆਨੰਦ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਖ਼ਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਉਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਰਾਂ ਪ੍ਰੀ (Grand Prix) ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਦੋਂ ਵਾਇਸਰੀਗਲ ਲਾਜ਼ (ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੋ ਰਖਵਾਇਆ ਸੀ।
ਸੰਖੇਪ

ਨੀਚਾ ਨਗਰ ਹਿਆਤੁਲਾ ਅੰਸਾਰੀ ਦੇ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੀਚਾ ਨਗਰ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਗੋਂ ਰੂਸੀ ਲੇਖਕ ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਦੀ ਲੋਅਰ ਡੈਪਥਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ​​ਗਰੀਬ ਵਿਚਕਾਰ ਖਾਈ ਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

* Neecha Nagar at the New York Times
* Remembering Chetan Anand and Neecha Nagar , Hindustan Times, 29 September 2007
ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

*

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ
ਤਹਿਖਾਨਾ (ਰੂਸੀ ਨਾਟਕ)

ਧੁਰ ਥੱਲੇ (ਮੂਲ ਰੂਸੀ: На дне) ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ ਦਾ 1901 ਦੀਆਂ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ 1902 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਸੀ ਨਿਮਨਵਰਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਵੋਲਗਾ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੇਘਰਿਆਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੋਰਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਘਟੀਆਪਣ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਜਰੀਏ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਉਦਾੱਤਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਠ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।
thumb|1902 ਦਾ ਸ਼ੋ, ਐਕਟ 1. ਸਾਟਿਨ - ਸਤਾਨਿਸਲਾਵਸਕੀ, ਲੂਕਾ - ਆਈ ਐਮ ਮੋਸਕਵਿਨ, ਬੇਰਨ - ਕਾਚਾਲੋਵ, ਨਾਸਤਿਆ - ਨਿੱਪਰ, ਵਾਸਕਾ ਐਸ਼ੇਜ਼ - ਐਲ ਐਮ ਲਿਓਨਿਦ
ਇਸ 18 ਦਸੰਬਰ 1902 ਨੂੰ ਮਾਸਕੋ ਆਰਟਸ ਥੀਏਟਰ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੋਂਸਸਤਾਂਤਿਨ ਸਤਾਨਿਸਲਾਵਸਕੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੂਸੀ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰੂਸੀ ਨਾਟਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ
ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ

ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ; ਆਰ, ਦ ਮਾਡਰਨ ਪ੍ਰੋਮੀਥੀਅਸ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਸ਼ੈਲੀ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਸਕਰਣ 1818 ਵਿੱਚ ਲੰਦਨ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਦੂਜੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਤ ਸੀ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਕਟਰ ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ, ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੈਂਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਲਤ ਹੈ। ਫਰੈਂਕਨਸਟਾਇਨ ਵਿੱਚ ਗਾਥਿਕ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਕੁੱਝ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹਉਦਯੋਗਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੌਥਿਕ ਨਾਵਲ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ

ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਹਸਿਤਨਾਪੁਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਰਤ ਕੁੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਡਾਰੂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।

ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਕਿਨਾਰੇ ਟਹਿਲਦਿਆਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਰਤ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣਨਾ ਮੰਨ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ। ਅਗਰ ਸ਼ਰਤ ਤੋੜੀ ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੋਬ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੇਂ ਨੂੰ ਡੋਬਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੰਗਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਾਸੂ ਭਰਾ ਹਨ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਪਿਲਾ ਗਊ ਨੰਦਿਨੀ ਚੁਰਾ ਲਈ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਸੱਤ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਗਊ ਚੁਰਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅੱਠਵਾਂ ਭਰਾ ਪ੍ਰਭਾਸ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਹੀ ਗਊ ਚੁਰਾ ਲਿਆਇਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸੱਤੇ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਿਤਾ ਕੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਨੀ ਪਏਗੀ। ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ ਰਾਣੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਦੇਵਵਰਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕੁਆਰਾ ਰਹਿਣ ਤੇ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਣ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਧੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹੀ ਅੱਗੇ ਚਲਕੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਹੈ।
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਨਿਸ਼ਾਦ ਕੰਨਿਆ ਸਤਿਆਵਤੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਭੀਸ਼ਮ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਸਦਾ ਕੁੰਵਾਰਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਤਿਆਵਤੀ ਦੇ ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਅਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨਾਮਕ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁੱਧ

ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਯੁਧ ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਰੁ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਲਈ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤਦੇ ਸਾਰੇ'ਜਨਪਦਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੁਧ ਸੀ। ਇਸ ਯੁਧ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸੈਨਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜਿਸਦੇ ਪਰਿਣਾਮਸਰੂਪ ਵੈਦਿਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਭੀ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਭਾਰਤ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ
ਮਹਾਜਨਪਦ

ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਹਾਸ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਸਾਪੂਰਵ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਾਂ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਸਹਿਤ ਅਨੇਕ ਦਾਰਸ਼ਨਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਅਗੁੰਤਰਨਿਕਾਏ ਵਰਗੇ ਬੋਧੀ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਜਨਪਦ ਨਾਮ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਵੱਜੀ, ਮਗਧ, ਅਯੁਧਿਆ, ਕੁਰੁ, ਪਾਂਚਾਲ, ਗਾਂਧਾਰ ਅਤੇ ਅਵੰਤੀ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗਿਆਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਜਨਪਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਹਾਜਨਪਦਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਬਹੁਤੇ ਮਹਾਜਨਪਦਾਂ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਾਸਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਗਣ ਅਤੇ ਸੰਘ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਾ ਕਹਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਮਹਾਵੀਰ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬੁੱਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ। ਵੱਜੀ ਸੰਘ ਦੀ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਸਹਿਤ ਆਰਥਕ ਸਰੋਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਗਣ ਸਾਮੂਹ ਕਬਜ਼ਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਇਤਹਾਸ ਲਿਖੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਜਨਪਦ
ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਵਿਦਵਾਨ)

ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (1896-1974) ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਸਥਿਤ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਾਕਿਰਤ, ਹਿੰਦੀ, ਫਾਰਸੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅਧਿਐਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲਗਭਗ 10,000 ਦੁਰਲੱਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਨਿਰੁਕਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਸਾਹਿਤ ਪਰੋਜੈਕਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮਰਨ ਉੱਪਰੰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਅਪਨਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਰਚਨਾਵਾਂ

*ਕਲਮ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ
*ਲੰਬੀ ਨਦਰ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਨਿਬੰਧ :- ਰਬਾਬ,ਲੰਮੀ ਨਦਰ, ਪਰਾਰਥਨਾ , ਬਾਬਾ ਰਕਤ ਦੇਵ , ਸੇਵ ਕਮਾਈ , ਚੰਦਰ ਹਾਂਸ , ਅਬਾਦਾਰ ਮੌਤੀ , ਸੱਚ ਦੀ ਸੂਰਤ , ਸਰਬ ਕਾਲ ।

*[[ਸ਼ੁੱਧ ਸਰੂਪ
*ਰਾਗਮਾਲਾ ਦਾ ਸਵਾਰ
*ਕਾਵਿ ਜੋਧ
ਚਰਣ ਹਰਿ ਵਿਸਥਾਰ
ਪੰਜ ਗ੍ਥੀ ਸਟੀਕ
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਲੇਖਕ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ
ਸਾਲਾਰ ਜੰਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

ਸਾਲਾਰਜੰਗ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ 38 ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 43 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ, 9 ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਅਤੇ 47 ਹਜ਼ਾਰ ਮੁਦਰਿਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਹਨ। ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵੀ ਬੇਜੋੜ ਹਨ।
ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ

* History of its formation after Indian Independence
*India Travel & Tour Information Portal
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹੈਦਰਾਬਾਦ
ਨਿਰੁਕਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ

thumbnail|left
ਨਿਰੁਕਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੇਦ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਹਨ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਯਾ ਨਿਘੰਟ।ਨਿਘੰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਯ ਵਾਚੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਲਈ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਅਨੇਕਾਰਥ ਕੋਸ਼ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸੋ ਵੇਦ ਦੇ, ਨਿਘੰਟ ਦੀ ਯਾਸਕ ਮੁਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਨਿਰੁਕਤ ਹੈ।
ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ " ਨਿਰੁਕਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਹੈ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਯਾ ਸ਼ਬਦ ਪਦਿਆਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਵਿਉਂਤਪਤੀ ਸਹਿਤ ਅਰਥ ਵਿਆਖਿਆ ਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪਹੁੰਚ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਏ ਹਨ। ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ "ਨਿਰੁਕਤ ਇੱਕ ਐਸੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਰੌਚਕ ਹੋਵੇ,ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਥਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸਰੋਤ ਹੋਵੇ।"
ਵਿਉਂਤ

thumbnail|350px
ਨਿਰੁਕਤ ਦੀ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰੁਕਤ ਹੈ, ਭਾਵ ਲਫ਼ਜ਼ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫੇਰ ਮੂਲ ਦੀ ਤੁਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਫਜ਼ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਅੁਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਭਾਵ ਹੈ ਜੋ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਅੱਗੇ ਮਤਲਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਵਿਉਤਪਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਗਮਿਆ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਵਰਣਮਾਲਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਕਾਰਜ

ਨਿਰੁਕਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਜਿਲਦਾਂ ਛਪ ਚੁਕੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਰੁਕਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ 1972 ਈ. ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਛਾਪੀ ਗਈ।ਦੂਜੀ ਜਿਲਦ ਦਾ ਖਰੜਾ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਨੇ 1974 ਵਿੱਚ ਛਾਪਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ 1974 ਵਿੱਚ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਮਿਰਤੂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੰਮ 1975 ਵਿੱਚ ਨੇਪਰੇ ਚੜਿਆ।ਅੱਜਕਲ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਕੰਮ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਮੁਖੀ ਡਾ.ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਜੱਗੀ ਦੁਆਰਾ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ

http://sikhbookclub.com/books/dictionary/1656/363

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ
ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਚੁਗਤਾਈ

ਅਬਦੁਰ ਰਹਿਮਾਨ ਚੁਗਤਾਈ (1897–1975) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 1897 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੇਟਿੰਗ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬੋਧੀ, ਹਿੰਦੂ, ਇਸਲਾਮੀ, ਮੁਗਲ ਅਤੇ ਨਵੀਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮੁਮਤਾਜ਼ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਕਬਾਲ, ਪਿਕਾਸੋ ਅਤੇ ਮਲਿਕਾ ਐਲਿਜ਼ਬਥ ਦੂਜੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਨ ਦੀ ਕਾਇਲ ਸੀ। 1924 ਵਿੱਚ ਵੀਮਬਲੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਫ਼ਨ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੇਖੇ।

ਆਪਣੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਲਿਖਾਰੀ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਮਿੱਤਰਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧ ਸਨ।
left|thumb|ਅਬਦੁੱਲ ਰਹਿਮਾਨ ਚੁਗਤਾਈ ਦੇ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਖਤ
ਉਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤਰੀਨ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਔਰ ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲ ਲਈ ਲੋਗੋ ਅਤੇ 1992 ਦੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਨਾਰਕਲੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ।
ਉਸ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਹਿਲਾਲ-ਇ-ਇਮਤਿਆਜ਼ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ ਜਦਕਿ ਪੱਛਮੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ 1964 ਵਿੱਚ ਤੁਲਾਈ ਤਮਗ਼ੇ ਨਾਲ ਨਵਾਜ਼ਿਆ। ਉਸ ਦਾ 17 ਜਨਵਰੀ 1975 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ

ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੈਲਾਨੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਮਬਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਪੈਲੇਸ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਠੀਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਦੀਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯੁੱਧ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਜੀਵਨ ਰਾਮ ਨੇ ਅਜਾਇਬ-ਘਰ ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 29 ਨਵੰਬਰ 1977 ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਜਾਇਬ ਘਰ
ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ
ਫ਼ਾਰੂਕ ਕੈਸਰ

ਫ਼ਾਰੂਕ ਕੈਸਰ () (ਜਨਮ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਲਾਹੌਰ) ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਲਾਕਾਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਕਲਾਕਾਰ, ਸਕਰਿਪਟ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹਨ। ਕੈਸਰ ਆਪਣੀ ਗਲਪੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਅੰਕਲ ਸਰਗਮ ਲਈ ਬੜਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੇ 1976 ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਕਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। ਫਾਰੂਕ ਇੱਕ ਕਾਰਟੂਨਿਸਟ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਈ ਬਾਤ ਅਖਬਾਰ ਲਈ ਲਿਖਦਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਾਲਮ ਮੀਠੇ ਕਰੇਲੇ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਅਲਮੋੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਅਲਮੋੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਲਮੋੜਾ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 78503 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center"| ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ
|78503
|60.6 %
|1181
|
|-
|2007
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ
|75104
|63.2 %
|2980
|
|-
|2002
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਕੈਲਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ
|69116
|50.5 %
|1604
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:BJP text:"ਕੈਲਾਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:CON text:"ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:CON text:"ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਬਦਰੀਨਾਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚਮੋਲੀ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 85758 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ
|85758
|64.1 %
|10201
|
|-
|2007
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਕੇਦਾਰ ਸਿੰਘ ਫੋਨਿਆ
|63384
|62.8 %
|3865
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਅਨੁਸੂਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੈਖੁਰੀ
|59656
|53.80 %
|991
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਅਨੁਸੂਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੈਖੁਰੀ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਕੇਦਾਰ ਸਿੰਘ ਫੋਨਿਆ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:CON text:"ਰਾਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਬਾਗੇਸ਼ਵਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 99035 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਰਾਮ ਦਾਸ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਚੰਦਨ ਰਾਮ ਦਾਸ
|99035
|60.70 %
|1911
|
|-
|2007
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਚੰਦਨ ਰਾਮ ਦਾਸ
|63310
|65.10000000000001 %
|5890
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਟਮਟਾ
|55116
|59.4 %
|2177
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਟਮਟਾ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਚੰਦਨ ਰਾਮ ਦਾਸ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:BJP text:"ਚੰਦਨ ਰਾਮ ਦਾਸ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਭਗਵਾਨਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਰਿਦੁਵਾਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 98545 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#0000FF"|
|align="left"|ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼
|98545
|79.7 %
|6781
|
|-
|2007
|bgcolor="#0000FF"|
|align="left"|ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼
|105366
|67 %
|4133
|
|-
|2002
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ
|86171
|64.4 %
|3348
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:BJP text:"ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:OTH text:"ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:OTH text:"ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਕੇਸ਼ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਚਕਰਾਤਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਚਕਰਾਤਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚੀਤ ਜਨਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 86876 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ
|86876
|74.7 %
|6654
|
|-
|2007
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ
|67535
|67.30 %
|3741
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ
|55172
|67.5 %
|8176
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:CON text:"ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:CON text:"ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਚੰਪਾਵਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਚੰਪਾਵਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਚੰਪਾਵਤ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 76311 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਮੇਸ਼ ਖਕਰਵਾਲ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਹੇਮੇਸ਼ ਖਕਰਵਾਲ
|76311
|65.8 %
|6953
|
|-
|2007
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਵੀਨਾ ਮਹਾਰਾਣਾ
|84449
|64.9 %
|7058
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਹੇਮੇਸ਼ ਖਕਰਵਾਲ
|71020
|54.80 %
|395
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਹੇਮੇਸ਼ ਖਕਰਵਾਲ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਵੀਨਾ ਮਹਾਰਾਣਾ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:CON text:"ਹੇਮੇਸ਼ ਖਕਰਵਾਲ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਦੇਵਪਰਿਆਗ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਦੇਵਪਰਿਆਗ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਟਿਹਰੀ ਗੜਵਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71105 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਥਾਨੀ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#C0C0C0"|
|align="left"|ਆਜ਼ਾਦ
|align="left"|ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਥਾਨੀ
|71105
|56.50 %
|1541
|
|-
|2007
|bgcolor="#0000FF"|
|align="left"|ਉਤਰਾਖੰਡ ਕਰਾਂਤੀ ਦਲ
|align="left"|ਦਿਵਾਕਰ ਭੱਟ
|68455
|60.3 %
|11595
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਥਾਨੀ
|72077
|45.6 %
|2252
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਥਾਨੀ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:OTH text:"ਦਿਵਾਕਰ ਭੱਟ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:OTH text:"ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੈਥਾਨੀ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ
ਧਨੋਲਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ

ਧਨੋਲਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ 70 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਟਿਹਰੀ ਗੜਵਾਲ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਜਨਰਲ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 67079 ਵੋਟਰ ਸਨ।
ਵਿਧਾਇਕ

2012 ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ।


|-style="background:#E9E9E9;"
!ਸਾਲ
!colspan="2" align="center"|ਪਾਰਟੀ
!align="center" | ਵਿਧਾਇਕ
!ਰਜਿਸਟਰਡ ਵੋਟਰ
!ਵੋਟਰ %
!ਜੇਤੂ ਦਾ ਵੋਟ ਅੰਤਰ
!ਸਰੋਤ
|-
|2012
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ
|67079
|68.2 %
|1148
|
|-
|2007
|bgcolor="#FF9933"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ
|align="left"|ਖਜਾਨ ਦਾਸ
|62681
|62.2 %
|6528
|
|-
|2002
|bgcolor="#00FFFF"|
|align="left"|ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ
|align="left"|ਕਾਲ ਦਾਸ
|63830
|50.9 %
|1925
|
|}

ਸਿਲਿਸਲੇਵਾਰ


ImageSize = width:800 height:160
PlotArea = left:20 right:50 bottom:80 top:10
AlignBars = early

Colors =
id:canvas value:white
id:CON value:rgb(0,1,1) legend: ਕਾਂਗਰਸ
id:BJP value:orange legend: ਭਾਜਪਾ
id:OTH value:rgb(0.9,0.9,0.9) legend: ਹੋਰ

DateFormat = yyyy
Period = from:2002 till:2016
TimeAxis = orientation:horizontal
Legend = columns:3 left:120 top:25 columnwidth:180

PlotData=
bar:PRMs width:10 mark:(line,white) align:left fontsize:s

from:2002 till:2007 shift:(-65,20) color:CON text:"ਕਾਲ ਦਾਸ 2002 – 2007"
from:2007 till:2012 shift:(-60,-30) color:BJP text:"ਖਜਾਨ ਦਾਸ 2007 – 2012"
from:2012 till:2014 shift:(-45,20) color:BJP text:"ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਘ 2012 –"


ਬਾਹਰੀ ਸਰੋਤ

* ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਮੁੱਖ ਚੌਣ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਵੇਬਸਾਈਟ (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ)
ਹਵਾਲੇ

ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ